Het grote tuinen, balkons en plantentopic

[badkuip]

Ik zoek wat hulp bij een stappenplan voor het opnieuw inrichten van mijn voortuin. We zijn hier twee jaar geleden komen wonen en toen was de voortuin overwoekerd met struiken en planten. De afgelopen maanden heb ik de tuin al goeddeels leeggehaald en het teveel aan grond afgevoerd.

Wat je nu op de foto's ziet, moet nog verder worden verwijderd. De struiken of kleine bomen eruit en de stenen en betonbanden afvoeren. Het enige wat blijft staan is de hoge boom. We hebben al een beetje een idee wat we willen gaan maken, namelijk borders of stroken groen (hoog en laag) en gras in de voortuin met in de toekomst een speeltoestel voor kinderen. Als het ontwerp definitief is, wil ik dat met jullie delen.

Ik heb nu een vraag over wat te doen en wanneer (in welke tijd van het jaar wat te doen). Ik neig nu naar het inhuren van een graafmachine met machinist voor het weghalen van de grote struiken en het vlakmaken van de tuin (oppervlakte 6 x 5 meter). Dan heb ik dus een leeg stuk grond waarmee ik verder kan. Dan kan ik bestrating aan gaan leggen en gras gaan zaaien en een voor een planten en borders zetten.

Is het verstandig om dit zo aan te pakken? dus de komende weken de tuin verder leeg te maken en te egaliseren? Of kan ik beter wachten tot het volgende voorjaar en het dan pas doen?

Mij stappenplan zou dus zijn:

1. Ontwerp/plan definitief maken.
2. September/oktober tuin leeghalen en egaliseren met gravertje.
3. Oktober opnieuw bestraten.
4. Oktober gras zaaien.
5. November planten erin.

De vragen even concreet op een rijtje:

1. Is het handig om in september meteen aan de gang te gaan en dan als eerste de tuin verder leeg te halen en vlak te maken?
2. Moet ik iets met de bodem doen voordat ik ga straten of gras ga zaaien? Het is altijd gebruikt als tuin maar ik kom best wat wortel tegen maar ook best wat prut zoals keien en stenen. Zou dit goede bodem zijn om meteen mee aan de gang te gaan of moet ik eerst iets anders doen voordat ik kan straten of kan zaaien?

[ Voor 21% gewijzigd door badkuip op 29-08-2026 14:00 ]

[Yaksa]

Ik zie geen foto's....
Oktober is best laat om gras te zaaien. De bodemtemperatuur om gras goed te laten ontkiemen moet tenminste 10 graden zijn. Het zal nu, door de hete zomer, wel even duren voordat de bodem zover is afgekoeld, maar een mogelijke paar weken regen, noordoosten wind en een temperatuur beneden de 10 graden maken dan dat het erg afkoelt.
Hou er ook rekening mee dat gras, wanneer je het als gazon in gaat zetten, een van lastigste planten is qua onderhoud, je hebt er ontzettend veel werk mee. Bovendien heeft gras veel licht nodig, maar zonder foto's en een noordpijl kan ik niet beoordelen in hoeverre dat bij jou speelt.

[badkuip]

Yaksa schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 14:10:
Ik zie geen foto's....
Oktober is best laat om gras te zaaien. De bodemtemperatuur om gras goed te laten ontkiemen moet tenminste 10 graden zijn. Het zal nu, door de hete zomer, wel even duren voordat de bodem zover is afgekoeld, maar een mogelijke paar weken regen, noordoosten wind en een temperatuur beneden de 10 graden maken dan dat het erg afkoelt.
Hou er ook rekening mee dat gras, wanneer je het als gazon in gaat zetten, een van lastigste planten is qua onderhoud, je hebt er ontzettend veel werk mee. Bovendien heeft gras veel licht nodig, maar zonder foto's en een noordpijl kan ik niet beoordelen in hoeverre dat bij jou speelt.

De foto's zijn intussen toegevoegd. De tuin ligt op het zuid oosten.

[Yaksa]

De grond zit er prima uit, ik vraag me alleen af waarom je zoveel hebt weggehaald.
Dat er een beetje puin of oude, losse wortels in zitten is niet erg.
Hoe meer grond je nu weghaalt, hoe lastiger het wordt om weer een goed bodemleven op te bouwen en juist dat is cruciaal voor een toekomstige goede grasmat.
Zorg dat je afkomt van die hedera, dat spul overwoekert alles. Het heeft weliswaar natuurwaarde wanneer het, bij wat oudere exemplaren, in de herfst gaat bloeien (en de bessen in de winter) maar de plant is lastig onder controle te houden.

[badkuip]

Die hedera gaat eruit want we vinden hem zelf ook niet mooi. We hebben het leeg gehaald omdat het gewoon helemaal overwoekerd was met planten die niet mooi waren. De hele voorkant was opgesloten met hedera en ander soorten heg of boompjes. Verder waren of zijn er bomen geplaatst die half over de oprit of over het tuinpad staken of steken.

De tuin zelf stond verder vol met rozen en andere prikkelstruiken.

Wij zijn niet van het weggooien en willen zoveel mogelijk hergebruiken. Maar hier zagen we absoluut geen brood in.

Een plan zou kunnen zijn dat ik nu de struiken en bomen eruit haal, alle betonnen banden ook en dat ik het zoveel mogelijk vlak maak. Misschien de bovenste laag nog een keer omspitten? Wat denk jij?

[Eisbar]

badkuip schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 15:30:
Die hedera gaat eruit want we vinden hem zelf ook niet mooi. We hebben het leeg gehaald omdat het gewoon helemaal overwoekerd was met planten die niet mooi waren. De hele voorkant was opgesloten met hedera en ander soorten heg of boompjes. Verder waren of zijn er bomen geplaatst die half over de oprit of over het tuinpad staken of steken.

De tuin zelf stond verder vol met rozen en andere prikkelstruiken.

Wij zijn niet van het weggooien en willen zoveel mogelijk hergebruiken. Maar hier zagen we absoluut geen brood in.

Een plan zou kunnen zijn dat ik nu de struiken en bomen eruit haal, alle betonnen banden ook en dat ik het zoveel mogelijk vlak maak. Misschien de bovenste laag nog een keer omspitten? Wat denk jij?

Op oog ziet die bodem er goed uit maar graaf even een stukje en kijk hoe snel je bij zand of klei komt. Eventueel bodem monster testen dan weet je zuurgraad / hoeveelheid organisch materiaal etc. Dat zou mijn eerste prioriteit zijn. Dan leiding werk (beregening / waterpunten / verlichting) mocht je dat nog moeten doen. Daarnaast zou je kunnen kijken of je al paar grotere struiken en of kleine bomen de grond in wil doen. Dan moet je bodem wel op orde zijn en je plan af natuurlijk (en niet bestratingswerk in de weg zitten). Gras zou ik in de lente doen

[Yaksa]

badkuip schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 15:30:
Die hedera gaat eruit want we vinden hem zelf ook niet mooi. We hebben het leeg gehaald omdat het gewoon helemaal overwoekerd was met planten die niet mooi waren. De hele voorkant was opgesloten met hedera en ander soorten heg of boompjes. Verder waren of zijn er bomen geplaatst die half over de oprit of over het tuinpad staken of steken.

De tuin zelf stond verder vol met rozen en andere prikkelstruiken.

Wij zijn niet van het weggooien en willen zoveel mogelijk hergebruiken. Maar hier zagen we absoluut geen brood in.

Een plan zou kunnen zijn dat ik nu de struiken en bomen eruit haal, alle betonnen banden ook en dat ik het zoveel mogelijk vlak maak. Misschien de bovenste laag nog een keer omspitten? Wat denk jij?

Gezien dat er voldoende groen in de tuin stond wat goed groeide schat ik in dat de bodem voldoende organisch materiaal en meststoffen zal bevatten.
Spitten zou ik niet doen, dat verstoort het bodemleven wat nog aanwezig is (een bewoner van een penthouse wil niet graag ineens in een souterrain wonen). Hooguit met een cultivator wat lucht in de bodem brengen. Wil je iets meer te weten komen over de wonderlijke wereld onder onze voeten, ga dan een keer naar de (mijns inziens) prachtige film "Onder het Maaiveld"

[pjot1]

@badkuip

Er zijn natuurlijk al goede tips van @Yaksa en @Eisbar gegeven maar dat @Yaksa zegt dat je (te) veel hebt afgegraven ben ik het niet mee eens. Op de eerste 2 foto's zie je dat de grond nagenoeg gelijk ligt met de bestrating. Als je nog gaat planten komt er ook nog grond vrij.

Maar alles valt of staat met grondwerk. Je bodem moet goed zijn. Laat dus je grond testen. Aan de hand daarvan kan je bepalen of je (nog) verder gaat afgraven en dus lastiger om bodemleven te krijgen of dat je je grond gewoon kan gebruiken.

Verder, voor bestrating zal er nog verder afgegraven moeten worden. Als je niet met de auto op de bestrating gaat, wil je toch een cm of 20 zand hebben, dan kun je je opsluitbanden ook gewoon in het zand zetten. Dus afhankelijk van de bestrating moet je 25 tot 30cm afgraven.

Een plan is het belangrijkste en dan je grondwerk; dat is je basis van alles. Daarna kun je verder bouwen. Bovendien, eerst straten en dan de rest. Je hebt dan maat en hoogte.

Waarom geen zodes eigenlijk?

[badkuip]

Eisbar schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 15:56:
[...]

Op oog ziet die bodem er goed uit maar graaf even een stukje en kijk hoe snel je bij zand of klei komt. Eventueel bodem monster testen dan weet je zuurgraad / hoeveelheid organisch materiaal etc. Dat zou mijn eerste prioriteit zijn. Dan leiding werk (beregening / waterpunten / verlichting) mocht je dat nog moeten doen. Daarnaast zou je kunnen kijken of je al paar grotere struiken en of kleine bomen de grond in wil doen. Dan moet je bodem wel op orde zijn en je plan af natuurlijk (en niet bestratingswerk in de weg zitten). Gras zou ik in de lente doen

Het duurt best lang voordat ik klei en zand tegenkom. Minimaal 30cm te graven, zeg ik even uit het hoofd. Bodemmonsters nemen is een goede maar ik denk overbodig, voorheen groeide het goed.

[badkuip]

Yaksa schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 18:57:
[...]

Gezien dat er voldoende groen in de tuin stond wat goed groeide schat ik in dat de bodem voldoende organisch materiaal en meststoffen zal bevatten.
Spitten zou ik niet doen, dat verstoort het bodemleven wat nog aanwezig is (een bewoner van een penthouse wil niet graag ineens in een souterrain wonen). Hooguit met een cultivator wat lucht in de bodem brengen. Wil je iets meer te weten komen over de wonderlijke wereld onder onze voeten, ga dan een keer naar de (mijns inziens) prachtige film "Onder het Maaiveld"

Bedankt voor de tip. Dan ga ik niet spitten en hoogstens wat weghalen om het vlak te maken.

[badkuip]

pjot1 schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 18:58:
@badkuip

Er zijn natuurlijk al goede tips van @Yaksa en @Eisbar gegeven maar dat @Yaksa zegt dat je (te) veel hebt afgegraven ben ik het niet mee eens. Op de eerste 2 foto's zie je dat de grond nagenoeg gelijk ligt met de bestrating. Als je nog gaat planten komt er ook nog grond vrij.

Maar alles valt of staat met grondwerk. Je bodem moet goed zijn. Laat dus je grond testen. Aan de hand daarvan kan je bepalen of je (nog) verder gaat afgraven en dus lastiger om bodemleven te krijgen of dat je je grond gewoon kan gebruiken.

Verder, voor bestrating zal er nog verder afgegraven moeten worden. Als je niet met de auto op de bestrating gaat, wil je toch een cm of 20 zand hebben, dan kun je je opsluitbanden ook gewoon in het zand zetten. Dus afhankelijk van de bestrating moet je 25 tot 30cm afgraven.

Een plan is het belangrijkste en dan je grondwerk; dat is je basis van alles. Daarna kun je verder bouwen. Bovendien, eerst straten en dan de rest. Je hebt dan maat en hoogte.

Waarom geen zodes eigenlijk?

Ook bedankt voor de tips. Graszoden ben ik niet zo van. Het is duurder dan graszaad maar vooral een grotere belasting voor het milieu. Die zoden komen uit de fabriek natuurlijk en dat gaat niet voor niets…

[de Peer]

badkuip schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 20:46:
[...]

Ook bedankt voor de tips. Graszoden ben ik niet zo van. Het is duurder dan graszaad maar vooral een grotere belasting voor het milieu. Die zoden komen uit de fabriek natuurlijk en dat gaat niet voor niets…

Huh jij denkt dat graszoden uit een fabriek komen? Nee die komen van het veld.

[badkuip]

de Peer schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 20:58:
[...]

Huh jij denkt dat graszoden uit een fabriek komen? Nee die komen van het veld.

Het veld in kwestie is gewoon een fabriek. Dat het geen grote loods is met een kunststof bekleedde gevel en een plat dak, doet niets af aan dat er fabrieksmatig op het veld de graszoden geproduceerd worden. De bodem verschraalt of wordt arm van massaproductie van wat dan ook. Zij het graszoden of akkers vol met groente of vee.

[Yaksa]

badkuip schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 20:43:
[...]Het duurt best lang voordat ik klei en zand tegenkom. Minimaal 30cm te graven, zeg ik even uit het hoofd. Bodemmonsters nemen is een goede maar ik denk overbodig, voorheen groeide het goed.

Mocht je in de achtertuin nog wat ruimte over hebben, maak dan een composthoop of plaats een compostvat. Scheelt in het GFT afval wat je anders via de container moet afvoeren en het levert je waardevolle compost op die je weer in je tuin kan strooien.

[Teijgetje]

badkuip schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 20:46:
[...]

Ook bedankt voor de tips. Graszoden ben ik niet zo van. Het is duurder dan graszaad maar vooral een grotere belasting voor het milieu. Die zoden komen uit de fabriek natuurlijk en dat gaat niet voor niets…

Die grotere belasting ligt voornamelijk in het steken en vervoer, verder wordt het gras hetzelfde opgekweekt als thuis.
Ook thuis worden vaak gewasbeschermingmiddelen ingezet om het onkruid aan te pakken.
Niets is irritanter dan een net ingezaaid gazon, waar veel (voor)werk ingestoken is, en waar het onkruid sneller kiemt.
Onkruidzaad dat aan komt waaien of dat nog in de grond zat.
En dat je lijdzaam moet zien opkomen totdat je het aan kan pakken als het gras sterk genoeg is.

Dat heb je met zoden niet, die zijn gelijk zo dicht dat onkruid en krabgras vrijwel geen vat krijgt.
Al blijft krabgras een levenslange uitdaging.

En natuurlijk zijn er ook ecologisch gekweekte zoden, bv hier, hier, of bij anderen.
Maar inderdaad, een perfecte monocultuur kweken is lastig, ik vraag me dan af of de meerprijs het in dit geval waard is tegenover normaal gekweekte zoden.

Duurder dan graszaad is dan ook relatief, je hebt er veel meer werk aan dan de grond onkruidvrij maken, egaliseren en zoden leggen.
En een grasmat die gelijk "bestand" is tegen onkruid van onder en boven af.
En je hebt natuurlijk gelijk mooi zichtwerk voor de winter, "met alleen watergeven".

Met de insteek "het komt uit de fabriek" komt alles in de hele wereld uit "de fabriek" volgens mij.
Overal zal productie geoptimaliseerd worden, of dat nu een school, werk, kwekerij of vakantieoord is.
Niemand die graszoden levert zal dan ook zonder reden overbodige maatregelen inzetten.
En verschraald land? Daar wordt op gereageerd, ook gras heeft een bodemvoorkeur om optimaal te groeien.

[ Voor 20% gewijzigd door Teijgetje op 30-08-2026 09:46 ]

[jeroenkb]

badkuip schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 21:11:
[...]

Het veld in kwestie is gewoon een fabriek. Dat het geen grote loods is met een kunststof bekleedde gevel en een plat dak, doet niets af aan dat er fabrieksmatig op het veld de graszoden geproduceerd worden. De bodem verschraalt of wordt arm van massaproductie van wat dan ook. Zij het graszoden of akkers vol met groente of vee.

Ik vraag me dan wel af waar dat graszaad vandaan komt dat dan niet belastend is voor het milieu...

[Yaksa]

jeroenkb schreef op zondag 30 augustus 2026 @ 09:32:
[...]Ik vraag me dan wel af waar dat graszaad vandaan komt dat dan niet belastend is voor het milieu...

Graszoden zijn per definitie geen natuur. Sowieso is zo'n kale groene vlakte voor of achter het huis niet echt natuurvriendelijk, behalve emelten en muizen zijn er maar weinig diertjes die er echt profijt van hebben. Maar het is altijd nog beter dan tegels, beton of asfalt. Nog beter is het om een mengsel te zaaien waar ook inheemse plantjes in zitten die van nature ook al in graslanden voor komen, dan hebben de insecten (wanneer je (bijna) niet maait) er ook nog wat aan. (Zoiets als dit).
Ik vraag met wel eens af waarom mensen uren, dagenlang bezig kunnen zijn met het creëren van het perfecte groene gazonnetje voor hun huis. Is dat dan om anderen te imponeren of wordt hen dat ingegeven door de niet aflatende reclame van tuincentra en aanverwante grootgeldverdieners?

[Tieske88]

badkuip schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 21:11:
[...]

Het veld in kwestie is gewoon een fabriek. Dat het geen grote loods is met een kunststof bekleedde gevel en een plat dak, doet niets af aan dat er fabrieksmatig op het veld de graszoden geproduceerd worden. De bodem verschraalt of wordt arm van massaproductie van wat dan ook. Zij het graszoden of akkers vol met groente of vee.

Alhoewel ik het met je eens bent denk ik dat, als je er zo instaat, ook naar de complete levensduur moet kijken van het gras. Dan denk ik dat die initiële fase qua impact meevalt t.o.v. de gehele levensduur.

Zelf heb ik ook voor inzaaien gekozen, maar vooral omdat ik dan ook zelf kan kiezen wat ik inzaai. Ik heb een mix van klaver en langzaam groeiende diepwortelend gras gezaaid. Daardoor is het minder onderhoud en weerbaarder. Dit jaar voor het eerst 1x gesproeid maar verder nog nooit hoeven te doen. Verder 1x per jaar wormen compost erop en het maaisel gebruik ik als mulch in de tuin. Blijft heel lang groen bij droogte en nauwelijks onkruid ertussen (alleen als het echt lang droog is dan krijgt onkruid wel een kans) en omdat de mat niet egaal is door het klaver valt onkruid ook minder snel op.

Ik heb zelf gekozen van specifieke zaden van Barenbrug maar er zijn volgens mij meer aanbieders. Door nu een beetje te investeren in juist graszaad kun je denk ik heel veel gedoe in de toekomst besparen.

Als je overigens nog verder wil gaan kun je ook zoeken naar "nectar onder het maaimes" van cruydthoeck voor allemaal verschillende maaibare bloemen. Dat heeft hier helaas de WAF niet gehaald