Het is opvallend hoe de reacties zijn op dit ballonnetje. Want het is zeker een 'revolutionair' idee, die veel complexer is volgens mij dat het initieel lijkt. Maar veel reacties slaan het plat tot 'ik denk dat ik erop achteruit ga dus ik ben tegen'. Waarbij de nadruk op het woord 'denk' ligt, want dit ff in 5 seconden doorrekenen is echt niet realistisch.
Zou het trouwens wel tof vinden wanneer Reinier Kooiman via een AMA, of in dit topic of elders beschikbaar is voor een discussie over dit onderwerp. Heeft iemand daar ideeen voor? Want we hoeven het niet met hem eens te zijn, maar het is in mijn optiek interessant genoeg om inhoudelijk te bevragen/bespreken.
Effecten die ik zie van deze benadering, waarbij het niet altijd intuitief is voor mij in hoeverre het positief of negatief is, maar gewoon observaties:
- Allereerst is het een significante besparing richting alle controles en dergelijke die nodig zijn voor het huidige systeem
- Systeem met alle toeslagen blijft wel in stand, omdat hiermee niet iedereen op magische wijze ineens genoeg geld heeft (aan de onderkant), maar wellicht schept dit wel ruimte om ook die kant op termijn verder te rationaliseren
- Hebben en opbouwen van kapitaal richting passief inkomen wordt fundamenteel de nek omgedraaid. Wat in mijn optiek erg positief is. Niet omdat ik tegen kapitaal ben, maar omdat het iedereen stimuleert om actief met geld om te gaan, denk aan investeren, onderzoek, development, etc. Dus ik zou verwachten dat het juist voor ondernemers een enorm aantrekkelijk klimaat is. Want wanneer je niets doet me geld 'verdampt' het op termijn. Dit kan echt een enorme gamechanger zijn ook in internationaal perspectief.
- Nu is er sinds de jaren 70 een enorme aanwas van kapitaal (passief vermogen), dit gaat hiermee structureel afnemen, wat door gebrek aan passieve investeringsmogelijkheden (zoals woningen) betekend dat die waarschijnlijk op termijn een stuk betaalbaarder zullen worden. Dit is voor iedereen een grote winst.
- Werken loont weer voor iedereen, dus die zone tussen minimumloon en 1,5x modaal waar de marginale belastingdruk gigantisch is, wordt fundamenteel ongedaan gemaakt. Wat voor een groot deel van de bevolking echt een topic is. Wat in mijn verwachting betekend dat er een enorme toename zou kunnen zijn in mensen die weer meer willen gaan werken (omdat het weer loont)
- Veel meer mensen zullen de beschikking krijgen over vrij besteedbaar inkomen, wat ook voor alle ondernemers winst is, omdat er veel meer klandizie is.
- Voor de natuur en consumptiemaatschappij is dat een nadeel, omdat hierdoor de consumptie waarschijnlijk enorm zal toenemen. Ook zou ik verwachten dat dit tot een enorme golf aan welvaartsgroei kan leiden.
- Alle vormen van accijnzen zullen in tegenstelling van wat werd aangegeven in stand blijven, weliswaar is het een vorm van belasting, maar deze is primair gericht om gedrag te sturen (roken) danwel de maatschappelijke schade ervan op te vangen (benzine). Dus aan die kant lijkt het me onverstandig om die af te schaffen.
- In het gesprek werd niets gezegd over werkgeverspremies, maar die vervallen hier wel en zijn ongeveer 1/3 van de alle belastingen. Dit is wel onderdeel van de totale belastingdruk op BBP van 40%
Totale belastingdruk als % van BBP Maar wat hier belangrijk in is, is dat arbeid voor werkgevers daarmee ~15% goedkoper wordt. Wat erg gunstig is voor de concurrentiepositie van de Nederlandse (europese) markt.
Grote beperkingen of aandachtspunten die ik zie:
- Probeer je dit op niveau nederland, en doe je niets tegen 'vlucht kapitaal' van met name bedrijven is het de vraag wat het effect zal zijn op investeringen van buiten nederland. Dus op europees niveau is 100x beter in mijn optiek. Combineren met 50% belasting op export van kapitaal oid naar buiten europa zou dit natuurlijk in 1x voorkomen, maar wellicht nog lastiger in te voeren in verband met allerlei verdragen.
- Vergelijkbaar met de vensterbelasting uit de 19e eeuw verwacht ik wel dat alles en iedereen gaat kijken naar een manier om de belasting te beperken (vgl. dichtmetselen van die ramen). En in tegenstelling tot inkomen (die redelijk constant is voor velen), is kapitaal weliswaar ook in de basis stabiel, maar heel subjectief voor met name de complexere kapitaalvormen.
Allereerst zal doordat kapitaal niet meer passief rendeert, de waarde van kapitaal hard dalen. Dus wat nu 5500 miljard is, is denk ik na1 jaar de helft, waardoor de belasting omhoog zal moeten. Tegelijk wordt er in brede zin meer kapitaal opgebouwd, doodeenvoudig omdat 'ineens' 60% van de bevolking die momenteel geen tot weinig kapitaal kan opbouwen daar ineens wel de ruimte voor zal hebben. Maar hoe dit op de langere termijn gaat werken is voor mij nogal een vraagteken.
Gaat dit naar een nieuw evenwicht? Of blijft kapitaal meer en meer verdampen, dat is voor mij absoluut niet intuitief en wel belangrijk voor de werking hiervan. Wanneer er een belastingvrije voet voor kapitaal zou zijn, zie ik het wel naar een nieuw evenwicht gaan die je ook kunt sturen door het veranderen van die belastingvrije voet. Zo niet is het goed denkbaar dat iedereen maximaal 'ervaringen' in gaat kopen (reizen etc) omdat consumptie van goederen leidt tot kapitaal wat leidt tot belastingen. Dus een auto van 100k kopen wordt daarmee een stuk minder aantrekkelijk dan een wereldreis maken als voorbeeld.
Het andere voordeel van een belastingvrije voet op kapitaal stimuleerd om tot dat getal wel op te bouwen wat tot de gewenste robuustheid van huishoudens kan leiden en tegenvallers kan oplossen. Dan heb je de combinatie tussen mogelijkheid van kapitaalopbouw door kwetsbaren in samenhang met de stimulans wat normaliter leidt tot meer gewenst gedrag.
- Rente, dit wordt ook een boeiende met allerlei mega effecten. In beginsel is het bestaansrecht van banken het uitlenen van kapitaal tegen rente. Maar banken staan niet bekend als charitatieve instellingen, dus die willen geld verdienen. Dus wanneer de belasting op kapitaal 8% is, zal de hypotheekrente al snel richting de ~10-11% gaan.
Dit heeft een aantal positieve effecten: Leencapaciteit daalt, dus woningwaarde zal heel hard dalen. (denk begin jaren 80) Dit leidt enerzijds tot lager kapitaal en dus lagere belastingen wederom want woningwaarde daalt. Maar zeker in combinatie met het effect dat aflossen heel aantrekkelijk is, wat weer tot robuustheid huishoudens leidt, maakt het ook de woningmarkt weer een stuk bereikbaarder voor mensen om in te stappen.
Huren in verhouding tot kopen zal mogelijk sterk veranderen. Maar welke kant op geen idee. Huur is betalen voor kapitaal investering van derden (woningbouwverenigingen, particulieren etc). Dit is belast met 8% en dus zal de huur snel stijgen, tegelijk zal daardoor de waarde van woningen juist dalen, maar netto geen idee waar dit eindigd. Ook sterk afhankelijk van of woningbouwverenigingen worden uitgesloten van deze belasting, dan zijn sociale woningen ineens weer supercompetitief om te bouwen.
Ook voor ondernemingen zal het een stuk aantrekkelijker worden om te 'sparen' voor investeringen in plaats van deze te financieren. Vermogen op de balans laten staan is niet zo gunstig, maar lenen ook niet, dus R&D is wellicht wel het meest aantrekkelijke uitgave (geen belasting, wel rendement), maar ook investeren in medewerkers wordt erg aantrekkelijk om dezelfde reden. Investeren in vastgoed / materieel en vlot afschrijven klinkt ook aantrekkelijk (waar spelregels weer nodig zijn). Andersom is gebruik blijven maken van materieel van 50 jaar oud zonder boekwaarde klinkt ook weer interessant, dus zeg het maar waar dit eindigd.
Hier kun je nog 100 aspecten van beschouwen en over speculeren. Maar integraal gezien is gewoon mega complex en ik zie heel veel positieve aspecten wanneer het gaat om verschuiven van stimulansen die ik erg goed vind, maar de houdbaarheid van het voorgestelde systeem is in mijn optiek behoorlijk complex om te voorspellen. Maar zoals Reinier al voorstelde is het systeem 'parallel uitrollen en opbouwen' om verschillende redenen wenselijk en dit kan ook eindigen in een 50/50 systeem tzt. Ik zou het boeiend vinden wanneer hier meer inhoudelijk (modellen) worden gedraaid en gedeeld om dit verder te verkennen.
Make it fool proof and someone will make a better fool.
/u/94596/crop643fb12fd4e6d.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/2060/crop5f441ab454be9_cropped.jpeg?f=community)
/u/405466/crop63a610bcef608_cropped.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/145751/check-in-minion-small2.jpg?f=community)
. En dat moet je dus ook op je 18de (bij WO) besluiten.
/u/285957/fZJd8Gc.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/128683/drop.jpg?f=community)
/u/737573/crop56cac2b232f50_cropped.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/25380/vcore.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/8305/crop5bdf4dc21dfa0_cropped.jpeg?f=community)
:strip_exif()/u/1946384/crop66699cef0d757_cropped.webp?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/148671/skyaero_small_tweakers.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/234769/tweakersavatar.jpg?f=community){kind=avatar}
:strip_exif()/u/3333/pumpkin_avatar.gif?f=community){kind=avatar}
:strip_icc():strip_exif()/u/346455/crop68e274aa626b6_cropped.jpg?f=community)
/u/5091/crop61ea61f79e935_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/2320500/crop6874151644ec6_cropped.webp?f=community)
/u/255418/usericon.png?f=community)
:strip_exif()/u/4143/crop673c629560e43_cropped.gif?f=community)
/u/142011/crop65b383c6c6c2f_cropped.png?f=community)
/u/488034/crop5bc05764b1211_cropped.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/25212/crop5bb715b4827b7_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/23872/Y2.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/128701/crop5f952e0f85e5f.jpeg?f=community)
) gewoon van hun salaris kunnen betalen. En anders moeten ze hun pensioenpotje maar aanspreken.:strip_exif()/f/image/4GTAyR4CHKAmQ7qgbpXdcWuA.png?f=user_large)
:strip_exif()/u/340453/crop67a669ce4f1f4_cropped.webp?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/79783/50bij50avatar.jpg?f=community){kind=avatar}