Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 4

[onetime]

Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 4

Woordenlijst

Jargon / afko	Betekenis
Aarding	Het voorkomen van spanningsverschil met de omgeving
AFDD	Arc Fault Detection Device > Alamat met Vonk / Vlamboog detectie
Alamat	Aardlek automaat > combinatie van zekeringautomaat en ALS
ALS	Aardlek Schakelaar
Automaat	Zekering-automaat (1, 2, 4, 6, 10, 16, 20, 25, 32, 40, ...A)
Groepenkast	De montage kast voor de hier genoemde onderdelen
HS	Hoofd Schakelaar
Kamrail	Aansluitstrip ter vervanging van draden in de groepenkast
Kookgroep	meestal 2 gekoppelde 16A automaten
Krachtgroep	meestal gewone 3fase automaat, soms alamat
Meterkast	Plaats voor de meters en groepenkast
Onder-verdeler	n-de groepenkast, na de primaire groepenkast, die een (lange) kabel op bestemming over meerdere groepen ter plaatse verdeeld.
PV-verdeler	onderverdeler voor PV, verdeeld meestal de wasmachine-, droger-, of schuurgroep.
OSB / SPD	Over Spanning Beveiliging / Surge Protection Device
Rem Automaat	Maximaal Stroom beveiliging Aardlek Schakelaar(s) Net(25A) + Solar(16A) > 40A...
Rijgklem	Doorverbind klem voor te korte draden in de groepenkast, of om met de juiste versie enkele aftakkingen of doorverbindingen te maken.
WCD	Wandcontactdoos, stopcontact
Werkschakelaar	Schakelaar om (vast aangesloten) apparaat bij het apparaat van het net los te kunnen koppelen

Wikipedia: Kabel (leiding) : Een kabel is een samenstel van twee of meer geïsoleerde elektrische leidingen (aders), met een gezamenlijke mantel, ...
Wikipedia: Installatiedraad : Installatiedraad is elektriciteitsdraad dat gebruikt wordt in elektrische installaties.

Globale inhoud:

• Veiligheid
• Algemene informatie over de groepenkast
• Merken & Kwaliteit componenten groepenkast
• Regels en wetgeving
• Elektra in de badkamer en zones
• IP-gradaties betekenis
• Vereffening
• Bedrading
• Zonnepanelen of andere terug leverende apparatuur
• Basis uitleg over het aansluiten van de basiscomponenten
• Controleren of het echt spanningsloos is
• Korte uitleg over elektriciteit
• driefasen- of krachtstroom uitleg
• Belangrijke formules
• Startpost overslaan
• Ga naar laatste pagina

---

Het grote topic voor Elektra huisinstallaties

Klik op de foto voor een grote weergave.

Inleiding

Wij als Tweakers houden ervan om te pronken met onze spullen. Omdat dit niet op houdt bij computeronderdelen, willen wij graag ook onze meterkast showen. Hiervoor hebben wij dit topic geopend.
Ook kwam het nogal eens voor dat vragen over de groepenkast zelf in Het grote topic voor nette lan afwerking deel 4 kwamen en dit is daar off-topic.

Dit topic heeft heel veel raakvlakken met de NEN1010; helaas is die niet vrij verkrijgbaar. Als je hem nergens kunt vinden en toch in moet zien is dit misschien een optie: Normen inzien bij NEN?
Wilt u een norm inzien? Dit kan bij NEN in Delft, elke maandag van 9.00 uur tot 16.30 uur. U kunt alle normen inzien, u mag ze alleen niet opslaan of inhoud eruit kopiëren. Heeft u voorkeur voor een andere dag/tijd? Neem dan contact op met onze collega’s van Klantenservice via [e-mail] of 015-2690391

Regels in dit topic

Wij zien graag foto's. Maar er zijn wel wat regels:
Als je foto's plaatst, verwachten wij natuurlijk wel uitleg over de te bekijken onderdelen. Daarbij kan eventueel uitleg waarom je bepaalde keuzes hebt gemaakt. We willen alleen de elektra zien, dus een beetje LAN of iets anders mag wel, maar dan meer omdat het anders niet kan. We willen geen hele netwerken zien, daarvoor is dit topic: Het grote topic voor nette lan afwerking deel 4. Ook dingen als omvormers zijn toegestaan, net als apparatuur om je meter uit te lezen en dergelijke. Oftewel alles wat met elektra te maken heeft is hier toegestaan. Nou ja bijna alles, het moet over 230V/400V installaties gaan.
Verder geldt natuurlijk het algemene beleid.
Het is niet toegestaan om te vragen om installateurs/elektriciens, hiervoor is V&A: categorie: Elektronica & tweaking
Slimme meter gevallen horen in Slimme energiemeter, weigeren?? of Afwijkingen geconstateerd bij slimme meters.
Alles over het besparen van elektriciteit mag in Serieus elektriciteit besparen.
Top


Dit topic is ook de plek om een kleine vraag te stellen over de groepenkast. Bij uitgebreidere vragen over bijvoorbeeld een volledige woning elektrificeren kan je beter een eigen topic openen. We hopen dat er weinig vragen zijn en er al veel praktische uitleg is in deze startpost.

Bedrijfsinstallaties?

Kort: Nee, die zijn niet toegestaan.

Lange uitleg: Grote bedrijfsinstallaties zijn niet toegestaan. Denk hierbij aan bedrijfsinstallaties met honderden ampères hoofdzekering.
Kleine installaties zoals in een clubhuis mogen wel. De hoofdzekering mag maximaal op 63 ampère driefasen af gezekerd zijn.
Top

Veiligheid

• Werk te allen tijde spanningsloos en let op je eigen veiligheid. Hoe je dit doet, lees je bij aansluiten.
• Werk met goedgekeurde (kwaliteits)materiaal.
• Werk alleen met geïsoleerd en VDE goedgekeurd gereedschap.
• Als je er geen gevoel voor of kennis van hebt om in/bij een stoppenkast te gaan werken laat het dan te allen tijde over aan de professional.
  Netspanning (230 Volt) kan levensgevaarlijk zijn, dus als je niet weet wat je doet, doe je het NIET!!!.
• Ga NOOIT zelf aan de slag met wat er vóór de groepenkast zit, dus niet aan de meter of hoofdzekering(en) zitten! Dit is namelijk volledig eigendom van de netbeheerder en dit kan uiteindelijk zelfs gezien worden als een delict (dus kans op een boete).
• Wees er goed op bedacht dat er een wezenlijk verschil zit tussen een 1-fase en een driefasen aansluiting (in de volksmond krachtstroom), je kan bepaalde componenten dus niet "zomaar" uitwisselen.

[YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=sHA8YdcNHxc]Uitgebreide uitleg over aarding.

Top

Garanties en uitkering verzekering bij schade door elektriciteit

Als een apparaat stuk gaat waar zelf nog een stekker aan gezet moet worden en dit is niet gedaan door een installateur waar je een factuur van kan overleggen, dan vervalt in sommige gevallen de garantie. Het kan namelijk zo zijn dat de garantie niet vervalt als het apparaat in de loop der tijd stuk gaat. Vraag dit na bij de fabrikant. Het liefst zwart op wit. De verzekeraar kan ook minder uitkeren indien de schade door een knullige opgezette installatie is ontstaan. Deze installaties voldoen dan niet aan de gestelde eisen van de NEN 1010. Verder is het in de praktijk lastig te herkennen of iets door jezelf is gedaan of door een professional. Zeker als het voldoet aan NEN1010.

Nu is het verstandig om voor de zekerheid van de garanties of de verzekering, om de grote apparaten en/of zware groepen aan een installateur over te laten. Zelf componenten vervangen kan prima. Mits je zeker weet wat je doet.

Op deze site staan enkele tips voor de meterkast en de groepenkast zelf: http://www.meterkastcheck.nl/
Top

Algemene informatie over de groepenkast

Componenten voor in een groepenkast

Je hebt in een normale (recente) groepenkast meestal de volgende componenten zitten:

Component	Omschrijving	Voorbeeld foto
Hoofdschakelaar (HS)	De hoofdschakelaar is altijd 2 (1-fase aansluiting) of 4 (driefasen aansluiting) polig uitgevoerd, met deze schakelaar koppel je de gehele installatie van de net-stroom af (of aan).	2-polige hoofdschakelaar
Aardlekschakelaar (ALS)	Dit is je eerste lijn van de beveiliging, deze is normaal uitgevoerd in 30mA, als er een te hoge lekstroom is schakelt deze af, achter 1 aardlekschakelaar (ALS) mogen maximaal 4 eindgroepen. Het wordt afgeraden om 4-polige aardlekschakelaars te gebruiken met 1 fase eindgroepen.	2-polige aardlekschakelaar
Aardlekautomaat (Alamat / ALA)	Dit is een combinatie van aardlekschakelaar en een eindgroep. Voordeel is dat deze bij een te hoge lekstroom alleen de groep (zichzelf) waarin de storing zit spanningsloos maakt (een afzonderlijke aardlekschakelaar bedient vaak meerdere groepen).	2-polige aardlekautomaat, let op hierbij staat klasse + aantal Ampères op.
Installatie-automaat (eindgroep) (1P1N)	Dit is je daadwerkelijke zekering die er normaal gesproken als eerste uit gaat als er iets mis is. Deze schakel je ook uit als je alles achter de automaat volledig spanningsloos wilt krijgen, bijvoorbeeld bij het uitbreiden van een WCD. Je hebt de eindgroepen in verschillende soorten. In een normale huisinstallatie wordt altijd een eindgroep uit de B classificatie gebruikt (meestal een B16, waarin B staat voor de klasse en 16 voor het maximale aantal Ampères). De klasse heeft te maken met hoe snel de zekering eruit vliegt. Zie: Soms wordt er in specifieke gevallen een C automaat gebruikt maar deze is thuis vrijwel nooit nodig. Zie ook: Wikipedia: Installatieautomaat	Installatie-automaat
Kracht-automaat (eindgroep) 3fase automaat (3P1N)	Dit is je daadwerkelijke zekering die er normaal gesproken als eerste uit gaat als er iets mis is. Deze schakel je ook uit als je alles achter de automaat volledig spanningsloos wilt krijgen. Je hebt deze eindgroepen in verschillende uitvoeringen; vanaf 6A in B / C / D karakteristiek. Bv voor zware machines, kookplaten, ovens en EV-laders.	Kracht-automaat / 3fase automaat
Kookgroep/-automaat (2P2N)	Gebruik in een 3fase installatie een gewone krachtgroep. De kookgroep is ook een "gekoppelde" eindgroep (2 eindgroepen die vast aan elkaar zitten), deze wordt normaal gesproken in een 1fase installatie gebruikt als men een elektrische kookplaat heeft of andere (inbouw)keukenapparatuur, die meer stroom vraagt dan wat toegestaan is op een normale eindgroep, bv: stoomoven, zware (combi)oven of een vaatwasser. Een kookgroep levert 2*L en 2*N Note 1. Met een maximale stroom van gebundeld 32A (2*16A). Koppel niet de twee N en L aansluitingen aan elkaar als je 32A wilt hebben. Hier heb je ook 1-fasige groepen voor. Sluit deze aan met 4 mm2 draden door leidingen en op een 32A blauwe CEE aansluiting.	kookgroep 2x1-fase
Beltrafo	De beltransformator wordt tegenwoordig (bij een bedrade bel) steeds vaker in de groepenkast verwerkt, zo kost het je geen extra ruimte en ziet het er strak en netjes uit.	Beltransformator met schakelaar

Extra componenten die je soms ziet:

Component	Omschrijving	Voorbeeld foto
WCD (stopcontact) WandContactDoos	Deze wordt dan gebruikt om bijvoorbeeld een zaklamp aan op te laden maar kan eigenlijk voor alles zijn.	WCD groepenkast
(Tijd)schakelklok	Om bijv. verlichting o.i.d. te laten schakelen op tijd (meestal wel gebruikt i.c.m. een schakelaar om dit nog handmatig te kunnen bedienen).	Tijdschakelklok Analoog
kWh meter Kilo Watt Hour meter	Om bijv. Het verbruik van een enkele groep of groepen te meten.	kWh meter digitaal 4-polig
Noodverlichting unit	Het woord omschrijft het al. Dit is noodverlichting voor als de stroom is/wordt uitgeschakeld (of van die groep of v/d gehele groepenkast, afhankelijk van hoe het is aangesloten.	Noodverlichting unit
Overspannings- beveiliging (OSB / . )	Deze “grove beveiliging” beschermt tegen de eerste overspannings-pieken door bijv. een inductiestroom bij indirecte blikseminslag. LET OP, dit is géén garantie dat ook echt alles beveiligd is. Wanneer je dit goed wilt aanpakken moet je dit volledig door een professional laten aanleggen, dan wordt ook de rest van je huis beveiligd erbij met de zogenaamde fijn-beveiliging e.d.	Overspanningsbeveiliging 4-polig
Installatierelais	Met een installatierelais kan je hoge stromen laten schakelen d.m.v. een klein stroompje van bijv. een tijdklok of schakelaar, om bijv. een (zware) pomp te schakelen.	Installatierelais

In een 'oude' groepenkast kunnen ook deze componenten zitten:
Een Smeltveiligheid.
Deze wordt uitgevoerd in de groepenkast in de vorm van een tweedelige Schroefveiligheid. Deze werkt doordat de stroom door de smeltdraad loopt. Als dit te veel wordt knapt de draad en is je smeltpatroon stuk. Deze dient dan vervangen te worden. Smeltveiligheden of smeltpatronen zien er zo uit:

De installatieautomaat is zijn opvolger. Dus deze zijn qua functie het zelfde.
Top

Merken & Kwaliteit componenten groepenkast.

• ABB Haf
• Attema
• Eaton Holec (voorheen Holec & Moeller)
• Hager
• Schneider Electric

A-Merken componenten; behalve bovenstaande ook onderstaande:

• Attema Clickmate = Merlin Gerin (nu Schneider Electric)
• Attema Clickmate XL = Eaton
• Attema Clickmate NXT = Siemens
• Le Grand
• General Electric

Volgens @Xander : andere A-merken: Doepke, Gewiss, Iskra.

Het merk van de echte kast zegt niets over het merk van de componenten erin. Het is wel het netste om alle componenten van het zelfde merk te hebben. Sommige merken laten ook componenten in China maken, maar naar eigen specifikatie en met eigen quality control. Componenten van Chinese merken voldoen over het algemeen wel aan de minimale vereisten, maar het beeld bestaat dat deze toch iets minder betrouwbaar zijn, zeker op de lange termijn. Ook zou de kunststof waar ze van gemaakt zijn bijvoorbeeld minder vlam-dovend zijn. Zo heeft @onetime een nieuwe alamat van een Chinees merk gehad die niet ingeschakeld bleef... dat is dan weer beter dan automaten die niet uitschakelen; @onetime weet van "automaten" die na opening gewoon schakelaars bleken... (thanks bigclive, "merk" in de video: "STiL ON") Al zal dat laatste je via een betrouwbare webshop niet snel gebeuren. Wil je bewezen degelijke merken, kies dan bovenstaande merken, maar niet onderstaande Chinese budget merken:

• Chint en submerk NOARK
• Emat huismerk van Elektramat, producent voor de consument niet duidelijk
• SEP huismerk, producent voor de consument niet duidelijk
• Gacia

.

• "STiL ON" merk in de video van een VALSE automaat die gewoon een schakelaar bleek

Hier: True in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 2" en hier: WargamingPlayer in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" goede argumenten om voor degelijke en betrouwbare A-merken te gaan. En later deze nog veel betere argumeten weer tegengekomen:

Annuk schreef op vrijdag 20 november 2020 @ 01:52:
[...] Weet dat hier in de buurt een projectbouw overal Emat oid was geplaatst maar binnen 2 jaar alles in die woningen is vervangen.
Aangezien er binnen die tijd 4x meterkast brand was geweest die volledig te wijten was aan de componenten van de verdeler.

Van de webshop sandervunderink.nl hebben ze destijds ook wel een interessant filmpje gemaakt over verschillen in brand reacties.
[YouTube: test brandveiligheid installatieautomaat]

Auteur: onetime

Webwinkels die groepenkasten of -componenten leveren

• SanderVunderink.nl
• Groepenkastbestellen.nl
• Elektrobode.nl
• Elektrototaalmarkt.nl

Dit zijn maar een paar van de vele (web)winkels.
Top

Regels en wetgeving

Moet bij een wijziging en/of uitbreiding van een bestaande installatie die wijziging of uitbreiding altijd voldoen aan de laatste editie van NEN 1010?
De vernieuwde delen of uitbreidingen dienen minstens te voldoen aan de NEN normen van het bouwjaar.

NEN 1010 is van toepassing op het ontwerp en de aanleg van elektrotechnische installaties. Dat betekent dat op een bestaande installatie, waaraan niet wordt gewerkt, een nieuwe editie van NEN 1010 geen invloed heeft. De bestaande installatie moet wel voldoen aan de editie van NEN 1010 die is gebruikt voor het ontwerp en de realisatie.

Ook moet de eigenaar respectievelijk de gebruiker, zoals in art.2.2.4.16 van de Netcode staat vermeld, er zorg voor dragen dat de installatie goed wordt onderhouden en dat eventuele gebreken door een vakkundig persoon worden hersteld.

Zodra echter installatiewerkzaamheden worden verricht moet de geldige editie van NEN 1010 wel worden toegepast.

Dit valt te ontlenen aan bepaling 11.2 sub f, waarin staat dat de norm NEN 1010 betrekking heeft op wijzigingen en uitbreidingen van installaties, inclusief delen van de bestaande installatie die door wijzigingen en uitbreidingen worden beïnvloed.

Van belang is hierbij ook te wijzen op bepaling 134.1.1 waarin staat:

Bij het uitvoeren van elektrische installatiewerkzaamheden moet zijn gezorgd voor goed vakmanschap, geleverd door vakkundig personeel, en het gebruik van de juiste materialen.

Dit slaat uiteraard niet alleen op werkzaamheden aan nieuwe installaties maar ook op de werkzaamheden aan bestaande installaties.

Verder vermeldt bepaling 134.2:

Na eerste installatie en na elke belangrijke wijziging moeten elektrische installaties zijn beproefd en geïnspecteerd vóórdat deze in bedrijf worden gesteld, om vast te stellen of de werkzaamheden naar behoren zijn uitgevoerd in overeenstemming met deze norm. Dit is dus ook van belang voor werkzaamheden aan bestaande installaties.

Editie	Van kracht sinds/op:
NEN 1010: 1962	1 januari 1963
NEN 1010: 1962+aanvulling: 1969	1 november 1969
NEN 1010: 1962+aanvulling: 1975	1 april 1975
NEN 1010: 1984	1 januari 1985
NEN 1010: 1984+aanvulling: 1986	1 januari 1986
NEN 1010: 1988	1 januari 1989
NEN 1010: 1988+aanvulling:1992+correctieblad 1992	1 januari 1992
Geldige editie NEN 1010:1996	15 oktober 1997
Geldige editie NEN 1010:2000	1 januari 2001
Geldige editie NEN 1010:2003/2005	1 september 2005
NEN 1010:2007+Ci:1008	21 mei 2009
Geldige editie NEN 1010:2015 + Correctieblad C2:2016	1 Januari 2017

Voorbeeld 1:

Mijn huis is van 1965. Dan geldt de NEN 1010 van 1962.

Voorbeeld 2:

Mijn huis is van 1985. Dan geldt de NEN 1010 van 1984
Nu is bij het huis van 1985 een garage gebouwd in 2006. Dan geldt voor het huis de NEN 1010 van 1984 en voor de garage NEN 1010 van 2003/2005.

Voorbeeld 3

Mijn huis is van 1965, Dan geldt dus zoals bovenstaande de NEN 1010 van 1962.
Maar in 2011 is mijn groepenkast volledig vernieuwd, deze moet vanaf dat moment wel voldoen aan de van NEN 1010:2007+Ci:1008 (geldig vanaf 2009).


Maximaal 1 groep door 1 buis (met uitzondering van een kookgroep, dit zijn officieel 2 gekoppelde groepen, maar deze mogen door 1 buis rechtstreeks naar een perilex doos).


Bij 2 of meer groepen in een groepenkast ook altijd één of meerdere ALS'en (aardlekschakelaars) of alamats, dit omdat als de ene groep een lekstroom heeft niet het gehele huis/installatie afschakelt.
Top

De badkamer

Een badkamer is opgedeeld in 4 zones wat betreft elektra/veiligheid, dat staat hieronder in de tabel. Dat werken we daaronder verder uit.

Zone	Omschrijving Zone
0	De ruimte in de badkuip of de douchebak, dus volledig nat, hier mogen ABSOLUUT GEEN elektra/elektronische componenten geplaatst worden.
1	De ruimte, begrensd door de bovenzijde van de badkuip of douchebak tot een hoogte van 2,25 m, gerekend vanaf de normaal betreedbare vloer. Als het een douche zonder douchebak betreft moet als begrenzing worden aangehouden een grondvlak met een straal van 0,6 m gerekend van de verticale projectie van de douchekophouder op de normaal betreedbare vloer. In deze zone mag uitsluitend een elektrisch component geplaatst worden van 12V of 24V, de transformator hiervoor moet zich buiten dit gebied bevinden en minimaal voldoen aan de IP45 gradatie.
2	De ruimte, begrensd door een vlak van 0,6 m vanaf zone 1 tot een hoogte van 2,25 m, gerekend vanaf de normaal betreedbare vloer. In deze zone mogen 230V componenten geplaatst worden als ze tenminste aan de IP44 gradatie voldoen.
3	De ruimte, begrensd door een vlak op 2,4 m vanaf zone 2 tot een hoogte van 2,25 m, gerekend vanaf de normaal betreedbare vloer. In deze zone mag in principe vrij elektrische componenten geplaatst worden, al is het in een vochtige (lees damp & condens) ruimte alsnog aangeraden om ook componenten te gebruiken met tenminste de IP44 gradatie.

Onderstaand plaatje ter verduidelijking van bovenstaande tabel.


Scheertrafo
- Pas op, er zijn WCD's met dit symbool in gebruik, ZONDER trafo. -
Bij een scheertrafo zijn de aansluitingen in de WCD niet fysiek verbonden met de rest van de stroomkring, maar met behulp van een scheidingstrafo. Dit zorgt ervoor dat bij het aanraken van 1 pin er geen stroomkring ontstaat naar de aarde, dit is veiliger. Doordat scheertrafo's niet een heel groot vermogen kunnen leveren kan je er dus geen grote/zware apparaten op aansluiten zoals een föhn. Ook kan er een brom ontstaat door het transformeren.

IP-gradatie tabel

Bescherming tegen binnendringen van voorwerpen en stof

IP aanduiding	Eerste cijfer	Beschrijving	Benaming
IP 0x	0	Niet beschermd
IP 1x	1	Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 50 mm
IP 2x	2	Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 12 mm	Aanraakveilig
IP 3x	3	Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 2,5 mm
IP 4x	4	Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 1 mm
IP 5x	5	Beschermd tegen stof	Stofvrij
IP 6x	6	Stofdicht	Stofdicht

Bescherming tegen water

IP aanduiding	Tweede cijfer	Beschrijving	Benaming
IP x0	0	Niet beschermd
IP x1	1	Beschermd tegen druppelend water	Druipwaterdicht
IP x2	2	Beschermd tegen druppelend water bij een schuine stand tot 15 graden
IP x3	3	Beschermd tegen sproeiend water	Regenwaterdicht
IP x4	4	Beschermd tegen opspattend water	Spatwaterdicht
IP x5	5	Beschermd tegen waterstralen	Spuitwaterdicht
IP x6	6	Beschermd tegen stortbuien
IP x7	7	Beschermd tegen onderdompeling tot 1m diep en 30 minuten lang	Waterdicht
IP x8	8	Beschermd tegen verblijf onder water	Drukwaterdicht

Maximaal aantal draden per buis:

Maximale hoeveelheid draden in een 16 mm pvc buis:

• 5 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² of;
• 4 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 3 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 2 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 2 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 3 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm².

Maximale hoeveelheid draden in een 16 mm flexibele pvc buis:

• 4 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² of;
• 3 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 2 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 2 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 1 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 3 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm².

Maximale hoeveelheid draden in een 19 mm pvc buis (ook flexibele buis):

• 5 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 3 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 3 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm².

In sommige gevallen zullen er ook andere kerndoorsnedes van draad gebruikt worden >2,5mm² maar dit valt niet meer onder algemene/normale huisinstallaties (komt vooral voor bij krachtstroom van boven de 16A), daarom wordt daar hierover (in de TS) niet verder uitgeweid. Vragen in het topic kan/mag natuurlijk altijd. Ze zijn wel in de tabel met maximale stroom opgenomen.


Als het maximaal opgenomen vermogen van 1 apparaat (bij voorkeur op een "vaste plaats") hoger is dan 2000W verdient deze bij voorkeur een eigen groep te krijgen, voorbeelden: Wasmachine, Amerikaanse koelkast of een wasdroger, MAAR dit is GEEN verplichting meer.
Top

Vereffening

Basisvereffening

Vereffening wil zeggen dat alles van metaal in de groepenkast wordt geaard. Basis wil zeggen dat in ieder geval de volgende onderdelen worden geaard:

• gasleiding;
• waterleiding;
• aarddraad voor de groepenkast;

Alles moet dan in ster naar de aardklem worden gebracht.
(note) Als je een computer wil aarden (i.v.m. dat er geen geaard WCD is) mag je dit NOOIT aan een radiator doen. Dit komt doordat de radiator te hoge weerstand heeft en de foutstroom niet goed afvoert.

Badkamers aanvullende vereffening

In de badkamer moet ook alles wat van metaal is geaard worden. Op de afbeelding is dat duidelijk gemaakt.

Bedrading

In de groepenkast

Met de komst van NEN-EN-IEC 61439 op 1 november 2014 is onder meer de maximale belastbaarheid van draad en kabels met factor 0,488 (=0,61x0,8) omlaag gebracht. Een kabel die in de vorige norm (60439) nog tot 20A belast mocht worden, mag dat nu nog tot 9,76A.
Kies dus een dikkere kabel of hogere temperatuurbestendigheid.

1. Een 6 mm² draad (bijv. 36A bij 30ºC) is in de groepenkast belastbaar tot 17,5A (36x0,61x0,8)
2. Een 2,5 mm² 90ºC draad (bijv. 28A bij 30ºC) is in de groepenkast belastbaar tot 17A (28x0,76x0,8)

In de praktijk betekent dit dat 6mm² VDS montagedraad (H07V2-K) (soepele/litze draad) tussen de componenten (dus tussen hoofdschakelaar > ALS en tussen ALS > eindgroep) over het algemeen voldoet. Soepele draad wordt afgewerkt met de zogenaamde adereindhulzen. Soepele draad is aanbevolen vanwege het gebruiksgemak bij het monteren van componenten.
Het kan zijn dat in kant-en-klare voorbedrade groepenkasten 4mm² wordt gebruikt, maar dit is dan berekend door de fabrikant/leverancier.
Er worden normaal tot 5 kleuren gebruikt in een groepenkast, te weten:

Kleur	Betekenis
Zwart of Bruin	Deze draad wordt gebruikt voor alle Fase aansluitingen binnen een 1-fase groepenkast.
Bruin, Zwart en Grijs	Deze draden worden gebruikt voor de Fase aansluitingen binnen een 3-fase groepenkast.
Blauw	De Nul-draad, deze wordt tussen alle Nul-aansluitingen gebruikt.
Groen/Geel	Deze draad wordt gebruikt voor de aarding en wordt verbonden met de aardelektrode/aardpen of met de door de netbeheerder aangeleverde aarde.

Vanaf de groepenkast naar de ruimtes in een gebouw, standaard gevallen

Bedrading vanaf de groepenkast wordt altijd uitgevoerd in 2,5mm², deze draad is dus vanaf je eindgroep naar je centraaldoos of eindgebruiker (in geval van bijvoorbeeld een kookgroep).
Ook voor de bedrading vanaf de eindgroep worden er verschillende kleuren gebruikt. Er werden in Nederland vroeger andere kleuren draad gebruikt dan nu. Tegenwoordig zijn de draadkleuren genormaliseerd in Europa. Zowel de oude (Nederland) als de nieuwe kleur (Europees) staan in onderstaande tabel:

Kleur (nieuw)	Kleur (oud)	Symbool	Betekenis
Bruin	Groen	L1	Dit is de fase draad, deze wordt vanaf de eindgroep naar je centraaldoos gebruikt en vanaf daar verdeeld naar je WCD's, schakelaars e.d. Dit is de L1 draad bij een meer-fase installatie.
Zwart	Zwart	L2	Wordt gebruikt voor de 2e fase aansluiting in een meer-fase aansluiting/eindgroep (deze draad is ook altijd MINSTENS 2,5mm2 (niet altijd van toepassing in huis-installaties).
Grijs	Blauw	L3	Wordt gebruikt voor de 3e fase aansluiting in een driefasenaansluiting/eindgroep (deze draad is ook altijd MINSTENS 2,5mm2 (niet altijd van toepassing in huis-installaties).
Blauw	Rood	N	Dit is in alle gevallen de Nul-draad, gebruik hier ook geen andere kleuren voor!
Groen/geel	Grijs/wit		Dit is in alle gevallen de aarde-draad, gebruik/misbruik deze draad te allen tijde NIET voor andere doeleinden dan de aarde-aansluiting!
Zwart	Zwart	T	In de meest gangbare huisinstallaties wordt deze draad gebruikt als schakeldraad (dus vanaf je dimmer/schakelaar naar je lichtpunt), deze draad wordt normaal gesproken uitgevoerd in 1,5mm2.

Bron: Wikipedia: Installatiedraad

Probeer als het mogelijk is zoveel mogelijk van de oude draden/kleuren te verwijderen als je met je installatie bezig gaat, dit is namelijk voor iedereen verwarrend, voor jezelf, alsook voor een nieuwe bewoner en/of een installateur die er nog weer mee bezig moet.

Ik snap dat bovenstaande verwarring kan opleveren omdat de Zwarte draad 2x gebruikt/genoemd wordt, maar hier zit wel degelijk een vrij duidelijk verschil in (zowel qua draaddiameter als qua toepassing).

Let erg goed op waar je deze draad vindt en gebruik je gezonde verstand. Een zwarte draad achter een schakelaar/dimmer is vrijwel altijd een schakeldraad. In sommige gevallen kan ook achter een stopcontact (WCD) een zwarte draad gevonden worden, deze wordt dan meestal gebruikt om 1 of meerdere stopcontacten te schakelen (bijv. voor schemerlampjes o.i.d.)

De blauwe (N) en geel/groene (PE) aders mogen voor geen enkel ander doel dienen dan de hierboven genoemde, ze mogen ook nooit omgedraaid worden in fuctie!

Behalve bij gebruik van (grond)kabels (YMvK(-AS) of XMvK(-AS)), hier is een uitzondering op de blauwe aders:

Kleur	Betekenis 1	Betekenis 2
Bruin	Fase draad #1	Schakeldraad zijn, bijvoorbeeld naar een lamp of geschakeld wcd.
Zwart	Fase draad #2 (in krachtstroom toepassing)	Schakeldraad zijn, bijvoorbeeld naar een lamp of geschakeld wcd.
Grijs	Fase draad #3 (in krachtstroom toepassing)	Schakeldraad zijn, bijvoorbeeld naar een lamp of geschakeld wcd.
Blauw	Dit is in bijna alle gevallen de nul-draad.	Maar deze mag, als er geen nul nodig is ook als fase of schakeldraad dienen. De ader moet dan wel bij voorkeur met een stukje zwarte krimpkous gemarkeerd worden. De blauwe draad mag nog steeds geen PE-draad zijn.
Groen/geel	Dit is in ALLE gevallen de Aarde-draad.	Deze mag in geen geval voor iets anders gebruikt worden dan aarde.

In plaats van isolatietape is het gebruik van een krimpkous beter. De tape kan losraken en een krimpkous niet. Tape is dus niet geschikt voor de lange termijn.
Aders die niet in gebruik zijn dienen tot de mantel afgeknipt te worden.
Gebruik nooit gewone "grijze kabel" als grondkabel. Hier zit namelijk geen aardscherm omheen, wat gevaren kan opleveren als je later in je in de grond bezig gaat. Als je kabel door de grond moet leggen gebruik dan te allen tijde echte grondkabel, hier zit namelijk wél een aardscherm omheen, als je dan bezig bent in je tuin/in de grond en je zou deze kabel raken (lees: doorsteken/kapottrekken), dan klapt direct je ALS eruit. Deze grondkabel kan je evt. ook nog door een buis heen leggen (geniet stiekem wel de voorkeur). Grondkabels zijn te herkennen aan de AS achter de YMvK/XMvK.
Gebruik het aardscherm NOOIT voor iets anders dan de aarding!!!!

In sommige gevallen zal je soms ook nog een andere kleur draad in een centraaldoos (en mogelijk in de meterkast) tegen komen, deze wordt dan gebruikt om rook/CO-melders aan elkaar te koppelen. Hier wordt meestal rode of oranje draad (1,5mm²)voor gebruikt (is nog geen officiële standaard voor opgenomen in de NEN e.d.). Voor andere installaties mogen wel andere kleuren worden gebruikt.
Top

Minimale draaddikte/maximale stroom door een draad

Aantal aders dat belast wordt is inclusief de aarde. Het gaat hier over het aantal aders in één kabel. Wanneer er langdurig een hoge stroom over een kabel loopt, vooral in een warme ruimte, is het verstandig om een maat dikker te kiezen dan de kabel waar de stroom officieel wel doorheen mag. Liever een iets te dikke kabel dan een te dunne.
De maximale stroom door een kabel is ook afhankelijk hoeveel er naast elkaar liggen, hoe lang de kabel is en hoe warm het is. Omdat dit in thuissituaties niet heel veel van toepassing is, hebben we besloten om die correctie weg te laten. Mochten er vragen naar zijn dan kunnen wij het altijd opzoeken in de NEN 1010.
Bron: http://t3.lappcdn.com/fil...rheid%20%20basistabel.pdf

Voor kabel die langdurig zwaar belast gaan/gebruikt worden, is het gelieft een stap in diameter hoger te nemen dan die door de tabel aangeraden wordt. Dit is van bijvoorbeeld van toepassing op de voedingskabel naar de omvormer van de zonnepanelen gaat. Je hebt dan ook meer verlies op een kabeldiameter pakt die het vermogen niet mag doen en dus meer warmte geeft.

Standaard kabels (die je in de bouwmarkt kan kopen):
Zie Note 2 wat wij bedoelen met standaard kabels.

Ader	Solid (stug), 1 ader belast	Solid (stug), 2 of 3 aders belast	Litze (soepel), 2 aders belast	Litze (soepel), 3 aders belast
Diameter ader in mm2	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A
0,5	12	9	3	3
0,75	15	12	6	6
1	19	15	10	10
1,5	24	18	16	16
2,5	32	26	25	20
4	42	34	32	25

Gebruik onderstaande tabel wanneer er meerdere belaste kabels bij elkaar liggen. Dit is de correctiefactor. Dus om de werkelijke maximale belasting te weten, moet je de maximale belasting van bovenstaande tabel vermenigvuldigen met de juiste correctie factor.

Configuratie van de kabels	Bij 1 kabel	Bij 2 kabels	Bij 3 kabels	Bij 4 kabels	Bij 6 kabels	Bij 10 kabels
Gebundeld in een buis, leiding, aan de muur of op de vloer	1,00	0,80	0,70	0,65	0,57	0,48
In één laag tegen elkaar op de muur of vloer	1,00	0,85	0,79	0,75	0,72	0,70
In één laag met tussen de kabels de buitendiameter van één kabel op de muur of vloer	1,00	0,94	0,90	0,90	0,90	0,90
In één laag tegen elkaar aan het plafond	0,95	0,81	0,72	0,68	0,64	0,61
In één laag met tussen de kabel de buitendiameter van één kabel aan het plafond	0,95	0,85	0,85	0,85	0,85	0,85

Er zijn nog meer correctiefactoren, zoals de omgevingstemperatuur. Deze temperaturen zijn vanaf 40^oC met een adertemperatuur van 60^oC, dus dat zal thuis niet snel voorkomen.


Industriële rubberkabels, deze zullen in thuissituaties niet vaak voorkomen:
Zie Note 2 wat wij bedoelen met Industriële kabels.

Ader	Litze (soepel), 2 aders belast zonder buitenmantel	Litze (soepel), 3 aders belast zonder buitenmantel	Litze (soepel), 2 aders belast met buitenmantel	Litze (soepel), 3 aders belast met buitenmantel	Litze (soepel), 3 aders belast met buitenmantel (4 aderige kabel)	Litze (soepel), 3 aders belast met buitenmantel (5 aderige kabel)
Diameter ader in mm2	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A
1	-	-	15	12,5	13	13,5
1,5	19	16,5	18,5	15,5	16	16,5
2,5	26	22	25	21	22	23
4	34	30	34	29	30	30
6	43	38	43	36	37	38
10	60	53	60	51	52	54

Zie ook Note 3 voor meer uitleg over de opbouw van kabels
Ook hier zijn er correctiefactoren, maar vooral op temperatuur, wij vinden het niet nodig om deze te vermelden. Want als je deze correctiefactoren nodig hebt, heb je een flinke installatie.

Merken
Er kan verschil in de kwaliteit van kabels zitten. Dit heeft er mee te maken dat er voor een kabelleverancier voor een bepaalde kabel een bepalende kabel weerstand te hebben. Als dit mogelijk gemaakt kan worden doormiddel van minder koper in de kabel. Dus een kleiner kabeldiameter. Zal dit de fabrikant zeker doen. Bekendere merken zal dit minder snel doen. Dus kies voor een bekent merk. En niet voor de laagste prijs te gaan.
Enkele bekende merken voor draad en kabel zijn:

• Donné
• Draka
• Eupen
• TKF (Twentse Kabel Fabriek)
• Eldra

Zonnepanelen of andere terug leverende apparatuur

Terugleveraars, zoals zonnepanelen, windmolens, (micro)wkk's, etc op een meterkast aansluiten is eigenlijk heel erg simpel, er gelden qua stromen, draaddiameters en groepen dezelfde eisen als voor normale verbruikersgroepen.
Dus een zonnepaneel installatie van 3000W mag op een 16A zekering.

Waar moet je rekening mee houden:
Op een verbruikersgroep mag geen terugleverende apparatuur zitten. Die moeten altijd een eigen groep hebben. Omdat de PV-installatie middels een aparte groep is aangesloten hoeft deze niet voorzien te zijn van een aardlekbeveiliging wanneer de omvormer een trafo heeft (bijna geen enkele meer) of voldoet aan de VDE 0126 (bijna allemaal). De huisinstallatie dient wel voorzien te zijn van een goede aarding. Ook dient de omvormer zowel aan de AC als DC zijde voorzien te zijn van een lastscheider. Voor de AC zijde voldoet de zekeringsautomaat in de meterkast wanneer de regels worden gevolgd. Er bestaat dus geen verplichting om een omvormer in de buurt zichtbaar af te kunnen schakelen (werkschakelaar/voedingskabel met stekkerverbinding), verstandig is het echter wel. Een werkschakelaar is een schakelaar die alle polen verbindt/verbreekt.
Dit een werkschakelaar:

Of schematisch:

Dit is natuurlijk een twee polige werkschakelaar.
Waar moet je in de groepenkat rekening mee houden: Door de (solar) invoeding + de 25A/35A/40A van het net kan je boven de 40A belastbaarheid van aardlekschakelaars uitkomen. Dat kan opgelost worden met een REM-automaat die de stroom tot maximaal 40A of een lagere waarde beperkt. Een andere, mooiere oplossing is door alle automaten te vervangen door alamats. Wel moet ook dan de bedrading dik genoeg zijn.

Voor meer info zie: Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 5
Top

Uitleg aansluiten:

Zorg ervoor dat je zeker weet met wat je mee bezig bent en dat je gelijk stopt als er je er niet meer uitkomt. Doe je dit niet, dan kan je in het ergste geval onder spanning komen te staan en daar aan overlijden. Houd ook zeker de veiligheidsregels in acht en volg ze op.

Gereedschappen

Als je bezig gaat met je groepenkast en/of je gaat bezig met elektra in huis aanleggen gebruik je voornamelijk de volgende gereedschappen:

Gereedschap	wat doe / kan je ermee	Voorbeeld foto
Spanningszoeker	Een van de bekendste gereedschappen om te controleren of ergens nog spanning op staat is de spanningszoeker. Dit is een "schroevendraaier" waarbij je de "punt" in een stopcontact steekt en een vinger op de achterkant legt. Zodra het lampje gaat branden in de spanningszoeker staat er nog spanning op het stopcontact. Probeer deze spanningszoeker zoveel mogelijk te voorkomen, een betere en veiligere optie is de hieronder genoemde Duspol. Een spanningszoeker laat niet zien of iets stroomloos is.
Duspol	Een Duspol is de betere/veiligere manier van/voor een spanningszoeker, een duspol bestaat uit 2 delen verbonden met een draad tussen beide. Aan deze twee delen zitten "prikpennen" aan die je in een WCD kan steken. Dan geeft de duspol d.m.v. ledjes (op-één-volgend) of een digitaal display aan of er spanning op het WCD staat en hoeveel. De meeste duspols zijn ook geschikt om bijv. draaiveld-richting te meten (krachtstroom). Zie ook het filmpje over een duspol
SL/PZ1 en SL/PZ2 voor groepenkast componenten	Voor spanningsloos werk. Een SL/PZ1 en SL/PZ2 bit kost samen een paar euro en past in elke bithouder terwijl het de kans op schade minimaliseert t.o.v. een platkop of een pozidrive bit. Vooral als je de schroeven ook echt op moment wilt aan draaien, dat is meestal best zwaar.
(VDE) schroevendraaiers	VDE schroevendraaiers zijn geteste geïsoleerde schroevendraaiers, meestal veilig t/m 1000V AC. Deze zijn goedgekeurd om te werken bij installaties die onder spanning staan. Doordat deze op de punt na geïsoleerd zijn kan je in principe nooit per ongeluk onder spanning komen te staan, als blijkt dat toch nog spanning op bijv. een WCD staat. Dit is voornamelijk belangrijk voor je EIGEN VEILIGHEID
(VDE) zijkniptang	Deze kniptang gebruik je om bijv. draden of kabel door te knippen, let op knip nooit (meerdere) draden door die onder spanning staan! Hierdoor kunnen er stukjes uit je tang knappen!
(VDE) striptang	De striptang gebruik je om de isolatie te verwijderen van losse draden, gebruik bij voorkeur een zelf instellende striptang zodat je de kale koperen aders van de draad niet beschadigt. Deze tang gebruik je niet om de mantel van een meeraderige kabel te strippen, daarvoor gebruik je een kabelmantelstripper.
(VDE)(Kabel)mes	Een kabelmes gebruik je voornamelijk om de mantel van een meer-aderige kabel af te snijden/strippen, dit is te groot/dik voor een normale striptang. Je hebt ook het Jokari kabelmes, deze kan je instellen dat je niet door de mantel van een meeraderige kabel heen gaat. Gebruik dus bijvoorkeur een kabelmes waarbij je de diameter kan instellen als het Jokari mes. Ook wel kabelmantelstripper genoemd.
Trekveer	Een trekveer is een hulpgereedschap om kabels/draden te trekken door buizen. Ze zijn er in verschillende soorten en maten (en daardoor ook prijzen). Gebruik bij voorkeur een stalen trekveer met een binnenveer, deze is iets stugger maar met een dergelijke trekveer kan je beter druk zetten als de trekveer door een moeilijk stukje buis heen moet komen.
Buigveer	Een buigveer is een hulp gereedschap om PVC/Hostalit buizen te buigen, zonder een buigveer knappen deze buizen namelijk dubbel en krijg je er geen draden meer doorheen. Je zorgt dat de buigveer op de plek zit waar je wilt buigen, en dan buig je de buis naar wens. Het is aan te bevelen om te zorgen dat de straal niet kleiner is dan drie keer de diameter, dus R≥3D. Dat is sterk aan te raden, anders wordt het trekken van meerderen draden erg moeilijk.
Aderhulstang	Deze tang gebruik je om adereindhulzen op een flexibele of litze draad te knijpen, bij voorkeur gebruik je een zelf instellende tang hiervoor, deze past zelf zijn druk aan zodat een adereindhuls goed aangeknepen wordt.
Adereindhulzen	Adereindhulzen gebruik je zoals hierboven genoemd voor flexibele of litze draad, ze zijn er in allerlei soorten en maten, voor een enkele draad, en voor dubbele draad (twin hulzen). Met een adereindhuls maak je van het uiteinde van een draad een solide aansluiting, door dit te doen heb je dus eigenlijk het beste van 2 werelden, het gemak van flexibele draad en de fijne aansluiting van solide draad.

Controleer je geïsoleerde gereedschap/VDE gereedschap van te voren of de isolatie niet kapot is, is deze kapot dan dient deze vernieuwd te worden, door de beschadigde isolatie is er namelijk weer de kans ontstaan om onder spanning te komen staan.

Het strippen van draden

Voor we iets kunnen aansluiten, moeten we ervoor zorgen dat de draad gestript is. Dit doen we met een striptang, zoals hierboven genoemd. Het is belangrijk dat je niet teveel van de mantel weghaalt. Zorg ervoor dat je niet meer dan nodig stript. Op de verpakking van een component staat meestal hoe ver je moet aanstrippen. Even een foto voor de duidelijkheid:

Juerd schreef op dinsdag 13 augustus 2024 @ 11:05:

Wil je brand? Want dit is hoe je brand krijgt... Lasklemmen zijn makkelijk in gebruik, maar de draden moeten er wel recht, schoon, onbeschadigd en diep genoeg in voor een goede elektrische verbinding, en voor de aanraakveiligheid en tegen kortsluiting moet er geen koper bloot liggen. Het lijkt erop dat alle 5 de veelvoorkomende fouten hier zijn gemaakt. Omdat de verkleuring niet bij alle draden hetzelfde is, ga ik ervan uit dat ze niet pas later zijn geoxideerd, maar dat de lasklemmen nieuwer zijn dan de kabel en dat de aders al geoxideerd waren voordat ze gelast werden.

De elektrische verbinding wordt gemaakt door de draad tegen een koperen strip aan te klemmen. Daarom moet de draad recht en schoon zijn. Die koperen strip is dik vertind om microscopische onregelmatigheden in de draad op te vangen, maar het kan niet magisch compenseren voor een stuk koper dat überhaupt geen contact maakt. Een veel gehoord fabeltje is dat de verbinding wordt gemaakt met het "mesje", maar in feite is dat mesje er alleen voor de klemkracht en tegen het uittrekken; het is gemaakt van verenstaal en geleidt natuurlijk niet zo goed als het koper.

Controleren op spanning

Voor dat je kan beginnen met klussen moet je er zeker van zijn dat de aansluitingen ook echt spanningsloos zijn. Er is een verschil tussen spanningsloos en stroomloos; dat wordt hier uitgelegd. Dit doe je zo:

1. Meet voordat je begint bij het WCD of er spanning opstaat (dus controleren of het geen geschakeld WCD is). Wanneer er geen spanning op staat, controleer dan ook een ander WCD om er zeker van te zijn dat je WCD of meetapparatuur niet stuk is. Kapotte meetapparatuur geeft immers altijd 0V aan, dus dan weet je nog niets.
2. Schakel de groep af waarmee je bezig wilt/gaat.
3. Zorg dat het duidelijk is dat iemand met die groep bezig is/gaat en dus niet zomaar weer inschakelt, bijvoorbeeld met een tapeje over de groep. Doe de groepenkast/meterkast zo mogelijk op slot en neem de sleutel mee.
4. Controleer op tenminste 1 WCD (met name die je aan het begin hebt gecheckt) met een duspol of er nog spanning op de installatie staat... Controleer ook een andere WCD (waar zeker weten spanning op staat) om nog steeds te weten dan je duspol niet stuk is.
5. Is het spanningsloos? Dan kan je nu veilig aan het werk.
   Is het stroomloos? Dan kan je nu veilig aan het werk.

Zie ook onderstaande video voor een klein voorbeeld hoe en wat je met een duspol werkt.

Perilex

De perilex aansluiting is een aansluiting die vaak gebruikt wordt als WCD bij een kookgroep, krachtgroep en ook voor de aansturing van een ventilatiesysteem. Hierdoor moet je bij een perilex aansluiting altijd weten welke manier van aansluiten gebruikt is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld CEE-materiaal, welke altijd dezelfde pin-out hebben. De verschillende manieren van aansluiten zijn zijn:

• Op een twee x 1-fase groep, de kookgroep. Hier zijn er 2 fasen, 2 nullen en een aarde.
• Op een 2-fase groep, een halve krachtgroep. Hier zijn er 2 fasen, 1 nul en een aarde. Deze manier zal niet vaak voorkomen. Eigenlijk is dit een krachtgroep, maar er wordt dan 1-fase niet gebruikt. De pin van een fase is dan ook niet aangesloten.
• Op een 3-fasen groep, een krachtgroep. Hier zijn er 3 fasen, 1 nul en een aarde.

De aarde zit altijd in het midden. Sluit deze ook altijd daarop aan.
Sluit nooit een perilex zomaar aan zonder dat je weet welke aansluitmanier er gebruikt wordt. De perilex-aansluiting kan ook gebruikt worden als aansturing voor bijvoorbeeld ventilatie. Oorspronkelijk is perilex een krachtstroomaansluiting. Voor krachtstroom aansluitingen hebben we het CEE-materiaal. Gebruik bij voorkeur ook deze om verwarring te voorkomen.

Aansluiten op een kookgroep (2 x 1-fase)
Bij het aansluiten van de perilex op een dubbele 1-fase groep geldt het volgende aansluitschema:

Indien er gebruik wordt gemaakt van een 5 aderige kabel, dus 5 kleuren gebruik het volgende schema:

Soms zijn de draden anders dan op bovenstaande plaatjes, let hier op.
Let zowel bij de kookgroep als bij de perilex doos/stekker erop welke aansluitwaarde je hebt (16A of tot 25A) hier zit namelijk verschil in voor de perilex doos en stekker. Zie dit plaatje voor het verschil:

In de praktijd is dit een 25A stekker:


Bij een 1-fase installatie met 2 groepen zijn er dus ook 2 nuldraden noodzakelijk. Deze mogen in de kookplaat niet gezamenlijk gekoppeld worden. Veel importplaten hebben vaak een mogelijkheid voor 2 fases + nul, maar dat kan in NL niet verantwoord op een 1-fase aansluiting gebruikt worden. (De meningen verschillen) Maar in theorie kun je met een dubbele nul die in de plaat gekoppeld wordt een risico op overbelasting creëren. Zodra er 1 nuldraad defect raakt merk je dit niet (de andere doet het immers nog), maar zal er in theorie 32A over die enkele draad gaan met alle gevolgen van dien. Die stroom zal dan verspreid over de fase draden gaan en hierdoor zal de automaat niet afschakelen. (er zijn enkele tweakers die de hele plaat al jaren zonder problemen achter 1x 16A hebben om de hoofdzekering (25A) en de bedrading beter te beveiligen) In andere landen is een kookgroep vaak zwaarder uitgerust dus kan de nul dat aan. Natuurlijk zijn er apparaten die maar één nul aansluiting hebben. Bij zo'n geval moet je beide nul-aders op die klem aansluiten. Zorg er altijd dat je alles goed vastdraait en adereindhulzen gebruikt.

Aansluiten op een krachtgroep (drie fasen in gebruik)
Bij het aansluiten van de perilex op een 3-fasengroep geldt het volgende aansluitschema:


Gebruik de officiële aderkleur voor het aansluiten ervan, dit voorkomt onduidelijkheid.
In de praktijd ziet een aangesloten perilex op een kabel met 5 kleuren er zo uit:

Dit is natuurlijk wel een 3-fase aansluiting.

Soms zijn er bij een kookplaat maar twee fasen van een krachtgroep nodig. Het is handig om tot aan de WCD een echte krachtgroep te maken. Als apparaten een leeg lipje hebt, is deze vaak bedoelt om de derde fase op aan te sluiten. Die zal dan niet gebruikt worden en ook geen risico vormen door bijvoorbeeld de nul aan te raken.

Bij het aansluiten op een krachtgroep is er maar 1 nul nodig, dit heeft met de fasedraaiing te maken, zie ook: Wikipedia: Driefasenspanning

Voor het aansluiten van de stekker aan het apparaat
Gebruik hiervoor een 5G2,5 mm² (of 5G4 mm², zie note 3 voor opbouw van kabels) flexibelle kabel. Deze is ook kant en klaar te koop in de bouwmark:

Op de achterkant staat dan welke pin welke kleur draad is:

Net zoals hier zal dat meestal dit de officiële draadkleur voor 3-fase zijn.

Gebruik de standaardkleuren voor het aansluiten van de kookplaat. Je weet op welke pin welke fase zit en welke kleur erbij hoort. Als je het aansluit op een 2*1-fase systeem, gebruik dan deze kleuren:

Kleur (nieuw)	Betekenis
Bruin	Fase 1
Blauw	Nul 1
Zwart	Fase 2
Grijs	Nul 2
Groen/geel	Dit is in alle gevallen de aarde-draad, misbruik deze draad NOOIT voor andere doeleinden dan de aarde-aansluiting!

Zorg ervoor dat je zeker weet welke kleur naar welke pin gaat. Meestal wordt er de officiële draadkleur gebruikt, maar dat kan afwijken.

Wanneer je zelf een perilex stekker eraan moet zetten doe dit dan zo:


Wanneer je alles netjes hebt aangesloten krijg je dit:


Kijk ook zeker bij de vele topics over het aansluiten van een kookplaat. Elke kookplaat is anders, maar er staat eigenlijk altijd in de handleiding hoe je het moet aansluiten.
Bron: https://elektrohonk.info/...iting-van-kooktoestellen/

Kookplaat aansluiten

Waarom heeft een kookplaat 2x 16A? Omdat 1x niet genoeg is, volgens de norm.
Waarom gaat het vaak achter 1x 25A wel goed? Omdat zekeringen voor een korte tijd ver overbelast kunnen worden. Zie de belastbaarheidsgrafiek. Mag je daar op ontwerpen en vervolgens aanleggen? Nee, volgens de norm.

Ook moet bij aanleg de belasting zo gelijkmatig mogelijk over de fases verdeeld worden.

NEN1010 133.2.2:
Al het elektrisch materieel moet gekozen worden in overeenstemming met:
a) de hoogste stroom (effectieve waarde voor wisselstroom) gedurende normaal bedrijf,

NEN1010 433.1:
Ib <= In <= Iz
Ib = de ontwerpstroom
In = de nominale stroom van de beveiliging
Iz = hoogst toelaatbare stroom van de leiding


Het gaat ook om 433.1 en 311 van de NEN 1010 en om artikel 2.33 lid 2 van de Netcode elektriciteit.

In detail:

In de NEN 1010 paragraaf 433.1 staat vrijwel letterlijk wat je in je mail al schreef. Hoofdstuk 433 is "Beveiliging tegen overbelastingsstroom", paragraaf 433.1 is getiteld "Het onderling afstemmen van leidingen en beveiligingstoestellen."

Daar staat dat de je dingen moet afzekeren op minstens de ontwerpstroom. Op zich hebben ze gelijk dat er rekening gehouden mag worden met een gelijktijdigheidsfactor (rubriek 311) bij het bepalen van de ontwerpstroom. Echter, de gelijktijdigheidsfactor "is de verhouding tussen de maximale gelijktijdige belasting van een groep elektrische toestellen of verbruikers binnen een bepaalde periode, en de som van hun individuele maximale belastingen binnen dezelfde periode, uitgedrukt in een numerieke waarde of een
percentage." En daar zit de crux: "maximale gelijktijdige belasting", "een groep elektrische toestellen" en "individuele maximale belastingen". Het gaat dus heel expliciet om de maximale belastingen van de toestellen.

De kookplaat is weliswaar aangesloten over twee automaten, maar is één toestel. Kleiner dan 1 toestel kan zo'n groep toestellen niet worden, dus "de som van de individuele maximale belastingen" is minstens gelijk aan de maximale belasting van de kookplaat. En dat is in het algemeen 7,2 kW oftewel net iets minder dan 32 A.

Het is dus volgens mij niet correct om te stellen dat je mag kijken naar de belasting van de onderdelen van de kookplaat, vervolgens hopen dat je niet alle pitten op vol vermogen zult gebruiken, en het dus afzekeren op minder dan 32 A. Aangezien de hoofdzekering 25 A is, mag een toestel dat 32 A uit die fase wil trekken dus niet worden aangesloten. Of anders gezegd: om zo'n kookplaat te gebruiken moet je 'm verdelen over meerdere fasen, zodat de afzekering van 25 A voldoet aan de eis dat de nominale stroom van de zekering minstens de ontwerpstroom (vanwege de verdeling over 2 fasen nog maar de helft van 32 A, dus nu 16 A) is.

Hun argument gaat dus volgens mij alleen op als je op de 2 automaten van 16 A elk een apart toestel zou aansluiten. Dan mag je gerust zeggen dat het een verantwoordelijkheid is van de gebruiker om niet meerdere toestellen tegelijkertijd op vol vermogen te gebruiken. Maar de kookplaat is, ondanks z'n gekke aansluiting en dat we weten dat ie intern feitelijk bestaat uit 2 enigszins gescheiden apparaten, uiteindelijk toch echt maar 1 toestel, en die moet je op vol vermogen kunnen gebruiken. Door 'm op 1 fase achter een zekering van 25 A aan te sluiten, kun je minder dan 80% van het vermogen gebruiken.

Bij veel kookplaten kun je het vermogen terugregelen. Om de kookplaat te gebruiken op 1 fase die is afgezekerd op 25 A, zul je 'm moeten instellen op een maximum van 5,7 kW. En vanwege de gelijktijdigheidsfactor kan dat trucje om 't binnen de norm te mogen doen, ook alleen als het bij het beredeneren van de gelijktijdigheid realistisch zou blijken dat je geen enkele andere verbruiker op diezelfde fase zou gebruiken terwijl je de kookplaat gebruikt. Het is misschien nog denkbaar dat je de vaatwasser en kookplaat niet tegelijk zult gebruiken (al lijkt dat me vergezocht), maar het idee dat je warmtepomp en kookplaat niet tegelijk zullen worden gebruikt lijkt me echt onrealistisch.

Dat brengt ons bij het volgende onderwerp: de verdeling over de 3 fasen. Daar heeft de NEN 1010 als ik het me goed herinner niet echt een mening over, maar de Netcode wel! In artikel 2.33: "2. Aansluitingen waar [...] een grotere gelijktijdige schijnbare belasting dan 5,75 kVA [...] kan worden verwacht, worden, [...], als driefasen-aansluiting uitgevoerd. Daarbij zorgt de aangeslotene voor een zo veel mogelijk gelijke verdeling van de belasting over de drie fasen.". Ook daarin lees ik een verplichting om een zware verbruiker zoals je kookplaat, te verdelen over meerdere fasen als dat mogelijk is (en dat is het), want dat enkele toestel trekt al meer dan 5,75 kVA (voor het gemak kun je hier in dit geval 5,75 kW lezen).

(Dat artikel in de netcode wordt overigens ook wel eens geopperd om te onderbouwen dat je een 3-fase-aansluiting zou moeten hebben om een normale 7,2 kW kookplaat te mogen hebben. Dat is ook weer niet zo: het gaat hier, in tegenstelling tot de gelijktijdigheid waarbij je uit moet gaan van het maximum vermogen van toestellen, om de verwachte belasting. En daarbij mag je dus wel eventueel de aanname doen dat de gebruiker zelden of nooit alle pitten van de kookplaat tegelijkertijd op vol vermogen zal gebruiken. Maar voor de zekeringen in de groepenkast geldt toch echt het maximum van het toestel als minimum voor de afzekering.)

De basis van @onetime Met dank aan @Juerd voor de uitgebreide goede duidelijke uitleg.

Standaard WCD

Op een WCD zit een N-klem, en een L-klem. Verbind de L-draad/draden met de L-klem en de N-draad/draden met de N-klem. Doe dit eventueel ook voor de aarde (daar staat dan PE of dit symbool:).
Afhankelijk van de installateur heeft elk stopcontact een eigen leiding vanaf de centraaldoos (ster-aanleg) of is er 1 leiding en parallel of serie geschakelde WCD’s, de kleuren zijn hetzelfde, maar het kan dus zijn dat je twee draden van elke kleur vindt, aansluiten gaat hetzelfde.
De parallel/serie aangesloten WCD’s worden meestal dan zo gedaan om de centraaldoos leeg(er) te houden.



Uitleg fimpje:

In bovenstaande video gebruikt men een handmatig in te stellen striptang, deze bij voorkeur niet gebruiken want met een dergelijke striptang verhoog je de kans op het beschadigen van de draden. Zie ook Gereedschap: Striptang

Zorg ervoor dat er altijd adereindhulzen om flexibele aders zitten, zoals ook op deze foto te zien is:

De witte dopjes zijn de adereindhulzen om de aders.

Bij het plaatsen van adereindhulzen op/om litze draad, deze draad na het strippen NIET draaien, het enige wat je mag/moet doen is de draden als het nodig is “glad strijken” zodat deze netjes naar voren toe wijzen.
Dan de adereindhuls erop schuiven en aanpersen.
Als je de draad eerst gaat draaien/twisten en dan de huls plaatst en aanknijpt kan deze lang zo goed niet vast persen op de draad, met als mogelijk gevolg dat je huls los raakt van je draad, dit kan (levens)gevaarlijke situaties veroorzaken


Soorten WCD's in verschillende landen
Over de hele wereld worden zo'n 15 soorten WCD's gebruikt. Diegene waarvan wij denken dat die nuttig zijn om te weten vermelden we hier:

Naam	Aarde	Maximale stroom in A	Voltage (bijna altijd) in V	Landen	Opmerking	Voorbeeld foto
Type C	Nee	2.5	220-240	Bijna heel Europa, Zuid-Amerika en Azië	Stekker past ook in WCD type E en F.
Type E	Ja, pinaarde	16	220-240	België, Frankrijk, Polen, Slowakije en Tsjechië	Stekker past in type C (zonder aarde) en F (soms zonder aarde).
Type F	Ja, randaarde	16	220-240	Bijna heel Europa, Rusland	Stekker past in type C (zonder aarde) en meestal E.
Type G	Ja, pinaarde	13	220-240	Groot-Brittannië, Ierland, Malta, Maleisië en Singapore	Stekker heeft meestal een keramische zekering
Type J	Ja, pinaarde	10	220-240	Zwitserland, Liechtenstein en Rwanda	Stekker type C past ook in WCD type J.
Type K	Ja, pinaarde	16	220-240	Denemarken	Stekker type C en K passen, stekker type E en F past onofficieel ook (zonder aarde).
Type L	Ja, pinaarde	10 en 16	220-240	Italië	Stekker type C en L past 10A WCD.

Bron en het volledige overzicht van de stekkers:www.worldstandards.eu


C* (IEC 60320)
De C* stekkers zijn naast de type F stekkers ook erg bekend. Ze komen overal voor. De bekendste zijn de C5/6, C7/8 en C13/14. Deze vind je overal, zo is de 230V aansluiting van de pc-voeding bijvoorbeeld een C13 en die van je laptop aansluiting heeft meestal C5/C7.

Naam vrouwelijke aansluiting	Naam mannelijke aansluiting	Aarde	Maximale stroom in A	Voorbeeld foto
C5	C6	Ja	2.5
C7	C8	Nee	2.5
C13	C14	Ja	10

Er zijn nog veel meer soorten, zie hiervoor Wikipedia: IEC 60320

CEE materiaal (IEC 60309)
Bij zware belasting, krachstroom en buiten wordt vaak CEE materiaal gebruikt. Er zijn verschillende versie's. De belangrijkste zijn de blauwe 3-polige en de rode 4- en 5-polige stekkers.
De blauwe 3-polige zijn 1-fase en zijn er in een 16A en 32A uitvoering. De rode is driefasen met of zonder nul en in 16A t/m 125A uitvoering.


Dit is een 5-polige 32A CEE stekker, 3 fase + nul + PE.


Dit is een 3-polige 16A CEE stekker, 1 fase + nul + PE.

spoiler:

Koop bij voorkeur schakelmateriaal van gerenommeerde merken (Busch Jaeger/Peha/Gira/Jung/Berker/Mertens), dit vereenvoudigd het aansluiten namelijk ook enorm. Meestal zijn de "goedkope" klusmarkt huismerk stopcontacten e.d. een echte crime om aan te sluiten.

Klik erop om de tekst weer te geven.

Schakelaar aansluiten

Enkelpolige schakelaar
In de meeste gangbare gevallen zal je naar een lichtschakelaar 2 draden hebben lopen (in geval van geen WCD erbij). Namelijk 1 bruine draad, en 1 zwarte draad.
De bruine draad gaat in de L aansluiting (fase aansluiting) en de zwarte draad gaat in de L₁ (of de L₂), deze zitten aan de andere kant v/d schakelaar (bovenkant/onderkant).

L₁en L₂ zijn hier ook gemarkeerd met een pijl. Dit is eigenlijk een wisselschakelaar, tegenwoordig worden die ook gebruikt veel gebruikt in een enkelpolige schakeling. Een echte enkelpolige schakelaar mist simpelweg de L₂.

Wisselschakelaar
In sommige gevallen kan het licht op 2 plaatsen geschakeld worden, bijv. onderaan de trap en bovenaan de trap. In dit geval spreken we van een wisselschakeling of in de volksmond "hotelschakeling", dit is echt iets anders (zie volgende kopje).

Hier is de werkwijze iets anders dan bij de enkele schakelaar.
Hier gaat vanuit de centraaldoos 1 bruine draad naar 1 schakelaar, en vanaf die schakelaar 2 zwarte draden naar de volgende schakelaar. Vanaf de 2^e schakelaar gaat er 1 zwarte draad naar de lamp.
De 2 inkomende/uitgaande zwarte draden komen respectievelijk op L₁en L₂ (zie ook bovenstaande foto).
Dan gaat vanaf de L van de 2^e schakelaar een zwarte draad naar de lamp. Dan natuurlijk ook de N aansluiten op de lamp, (anders werkt die natuurlijk niet ). Het is ook mogelijk dat er naar beide schakelaars een bruine draad gaat, dit komt vooral voor wanneer er ook een WCD bij de schakelaar geplaatst wordt om draden te sparen. Anders zouden er teveel draden door een buis moeten. In de praktijk is dit erg ongebruikelijk en wordt er dan gewoon twee de buis aangelegd.

Hier moet dan nog de aarde draad naar de WCD, dan kom je op 6 draden in een buis.

Hotelschakeling
Een hotelschakeling wordt vaak verward met een wisselschakeling, maar een hotelschakeling is anders. Bij de hotelschakeling wordt er één wisselschakelaar gebruikt om twee lampen om-en-om te schakelen samen met een wisselschakeling.


Serieschakelaar
Bij een serieschakeling is het zo dat er twee lampen geschakeld kunnen worden vanaf één punt. Bij een serieschakelaar is het zo dat er twee zwarte draden en een bruine draad naar toe gaat. De bruine natuurlijk de fase, de zwarte zijn voor de lampen. De schakelaar heeft dan ook twee 'uitgangen', die zijn beide verbonden met een eigen wip. Dit plaatje laat het duidelijk zien:


Er zijn nog meer soorten schakelingen, maar deze zullen hier niet besproken worden. Er naar vragen mag altijd.

Groepenkast aansluiten

Bovenstaande video gaat over een 2^e groepenkast aansluiten in de schuur, wat daarbij niet vergeten moet worden is dat de voedende kabel vanuit de hoofdgroepenkast (in de voorbeeld video in de woning) een extra aardlekautomaat krijgt voor die kabel. Deze kabel heeft dus in totaal 2x een aardlekautomaat en daarna één of meerdere eindgroepen.

Dit is om de veiligheid te garanderen, als deze kabel bijv. door de tuin ligt en iemand begint daar te graven is de kans dat deze kabel door gestoken wordt aanwezig, daarom dus ook in de hoofdgroepenkast een aardlekautomaat, dan slaat deze direct af in geval van een doorgestoken kabel, en zal dus deze kabel (en je schuurtje) zonder stroom komen te zitten.

Schematisch overzicht:

code:

Hoofdgroepenkast                      Subgroepenkast

Aardlekautomaat-----------------------Aardlekautomaat/aardlekschakelaar

                                      |      |      |
                                      |      |      |
                                    Groep1 Groep2 Groep3

Selectiviteit
Als je meerdere automaten of zekeringen achter elkaar wilt zetten, komt er selectiviteit bij kijken. Het is namelijk zo dat je wilt dat de groep het dichts bij de eindverbruiker zit het eerste eruit gaat als er een probleem is. Om daarvoor te zorgen hebben we selectiviteit. Eigenlijk is er bij iedereen minimaal één stap selectiviteit. Namelijk de hoofdzekering/automaat van de netbeheerder en je eigen (meestal 16A) groepen. Hierdoor zal de 16A groep er eerder uit gaan dan de zekering/automaat van de netbeheerder. Het is verplicht om selectief te zijn ten opzichte van de hoofdzekering v/d netbeheerder. Binnen een eigen installatie is dat niet verplicht, maar sterk aanbevolen(hoofdmeterkast <> onderverdeler).
Voor het gemak wordt er nu alleen nog maar over automaten gesproken, dit omdat zekeringen tegenwoordig ouderwets zijn.
Bij selectiviteit is de regel dat de volgende automaat een factor van 1.6 kleiner moet zijn dan de automaat waar deze achter zit. Achter een 25A automaat (die van je netbeheerder) mag dus alles kleiner dan 16A: 25/1.6=16.
En achter een 16A automaat mag dus maximaal een 10A automaat: 16/1.6=10. En achter een hoofdzekeringsautomaat van 40A mag dan alles kleiner of gelijk aan 25A: 40/1.6=25. In de praktijk is een handige vuistregel dat de opeenvolgende automaten afwaarts (vanaf de bron gezien), steeds twee stappen kleiner zijn dan de vorige. Dit geld alleen als er gebruik wordt gemaakt van dezelfde automaten, dus dezelfde serie van een fabrikant, dus met dezelfde kortsluitstroom en karakteristiek. Dit is ook een zeer eenvoudige uitleg, als je een volledig goede installatie wilt aanleggen, zal je dus ook naar de anderen eigenschappen moeten kijken dan de overbelasting stroom.

Top

Korte uitleg over wat elektriciteit is

Elektriciteit is vernoemd naar elektron. Een elektron is het deeltje van een atoom waar een elektrische lading in kan zitten. Bij een verschil in lading gaat er een stroom lopen.
Om het een beetje begrijp baar te maken ga ik het principe uitleggen met behulp van kabouters.
Eerst even vertellen wat de grootheden zijn.

Grootheid	Betekenis	Wat het is tijdens de kabouteruitleg
Vermogen	De hoeveelheid stroom die nodig is om ergens doorheen te komen.	De kracht van de blokjes energie.
Spanning	Het verschil tussen de +-pool en --pool. Hoe hoger de spanningsverschil, hoe sneller de elektriciteit stroomt. Bij een hoge spanning is het vermogen dat de stroom heeft ook hoog.	De snelheid waarmee de kabouters lopen.
Stroomsterkte	De hoeveelheid stroom die er voorbij gaat.	Het aantal kabouters dat er tegelijk is.
Weerstand	De hoeveelheid stroom die tegelijk ergens doorheen kan. Vergelijk het met een snelweg. Veel rijbanen, veel auto's naast elkaar, weinig rijbanen, weinig auto's naast elkaar.	Obstakels als smalle weggetjes/deuren en dergelijke. Het materiaal dat de kabouters tegenhoud.
Energie	Die hoeveelheid stroom die in een bepaalde tijd (meestal een uur) voorbij is gekomen of zal gaan.	Aantal kabouters die er per uur voorbij komen.

Zie het stukje belangrijke formules voor een volledig lijst met de symbolen.

Nu de uitleg:
We gaan vanaf de elektriciteitscentrale, daar krijgen de kabouters hun blokjes energie en ze gaan lopen. Bij de transformator wordt de energie uit de kleine blokjes overgeladen in grote blokjes, daar laten we ze met meerdere 1 blokje nemen, er zullen dus minder blokjes per uur vertrekken (dus een lagere stroomsterke), maar de snelheid zal omhooggaan (hogere spanning), doordat er meer energie in 1 blokje zit, zal het vermogen gelijk blijven. De draden zijn de paden, in dit geval een snelweg. Bij de wijk komen we weer bij een transformatorhuisje aan en daar gebeurt het omgekeerde. Komen we bij een lamp aan, dan zullen de kabouters wat energie uit het blokje laten, die wordt daar omgezet in licht, in de lamp zit een hoge weerstand en er kunnen dus minder kabouters per uur langs. De kWh meter telt hoeveel energie er voorbij is gekomen. Uiteindelijk gaan de kabouters weer terug naar de centrale voor een nieuwe lading energie.

Dit is een uitleg voor leken. Zoals het hier uitgelegd staat klopt in de praktijk niet helemaal, maar het geeft een idee hoe elektriciteit gaat. Mocht er behoefte zijn aan een concretere uitleg zijn, dan zullen wij ons best doen om die te maken. Het wordt dan echter wel echt natuurkunde.

Zie ook de Wikipedia:
Wikipedia: Elektriciteit

De begrippen 'stroom' (ampère), 'spanning' (volt), 'lading' (coulomb), 'weerstand'(ohm) en 'vermogen'(Watt) zijn voor te stellen in een hydraulische analogie als een beekje waardoor water stroomt. Een beek waardoor weinig water stroomt heeft een lage lading (coulomb), als er veel water door stroomt heeft het een hoge lading. De stroom (ampère) is het aantal liters water dat per seconde een bepaald punt van het beekje passeert.
De spanning (volt) is hoe snel het water naar beneden stroomt. Een bergbeek waar het water van een flinke hoogte naar beneden stort heeft een hoge spanning, een beekje in de polder dat rustig voortkabbelt heeft een lage spanning. Vermogen (Watt) geeft aan hoeveel werk het water kan verzetten. Als je een etensbord wilt schoonspoelen, gaat dat sneller en beter in een snelstromende bergbeek dan in een trage polderbeek. Dus hoge spanning geeft meer vermogen.
Maar ook de hoeveelheid water maakt uit. Een polderbeek met weinig spanning (volt), maar wel veel stroom (ampère) maakt de afwas schoner dan een polderbeek met weinig stroom. Ten slotte maakt het ook uit hoeveel obstakels in het water liggen: een beek vol rotsen, oude fietsen en takken heeft door die hoge weerstand(ohm) weinig stroom (ampère). Als je de rotzooi weghaalt, zie je gelijk de stroom (ampère) omhoog gaan. Maar als het water te snel wegstroomt en de planten droog komen te staan kan je door wat weerstand(ohm) zoals bakstenen of takken toe te voegen, de stroom (ampère) regelen.

Bron: Wikipedia: Ampère (eenheid)

Zie ook deze filmpjes:

En een wat natuurkundigere:

Top

Alle stroomverbruikers zijn parallel geschakeld. Voor wie het verschil niet weet:



Je sluit zoveel mogelijk parallel aan om te voorkomen dat bijv. lampje/gebruiker 1 kapot is/gaat en dat de rest daarna niet meer werkt. In een parallelle aansluiting heeft iedere lamp/gebruiker dus zijn eigen (geschakelde)fase en nul.
Denk dat vrijwel iedereen ook het rotgeintje wel kent van de kerstversiering in de boom waarvan je 1 lampje net even iets loshaalt en de rest het dus dan niet meer doet >> een serie schakeling dus.

driefasenspanning (krachtstroom)

Bij een driefasen installatie heb je drie fasen en één nul. Er is maar één nul nodig, omdat door het onderlinge faseverschil van 120° de stroom door de nul nooit groter zal zijn dan één enkele fasestroom.

Bij een driehoekschakeling is er geen nul nodig, dit komt doordat een apparaat tussen de fasen zit en niet tussen een fase en nul. Dit kan alleen als elke fase exact hetzelfde belast is. Bijvoorbeeld bij een 3-fase motor (al bestaan er natuurlijk ook uitzonderingen).
Bij een driehoekschaking staat tussen de fasen onderling 400V.


Wanneer er wel een nul is, hebben we het over een sterschakeling. Hier staat tussen de nul en een fase 230V en tussen de fasen onderling weer 400V.

Er is maar één nul nodig bij driefasenspanning. Dit komt door de onderlinge fasedraaiing van 120^o of ⅔π radiaal. Een andere benaming van driefasenspanning is draaistroom, dit komt dus door de fasedraaiing.
Dit plaatje laat goed zien hoe deze fasedraaiing ontstaat. De magneet van de transformator (rotor) draait achter elkaar langs de verschillende spoelen die fysiek 120^o van elkaar staan. Hierdoor wekt elke spoel vlakt na elkaar een eigen wisselspanning op. De sinus van deze spanningen is elke keer hetzelfde, maar de maximale spanning is vlak achter elkaar.

Hierdoor kan de maximale stroom maar die van één fase zijn. Dat laat dit plaatje zien:


Zwevende nul
Het gevaar van een driefasensysteem is dat je een zwevende nul kan krijgen. Bij een zwevende nul is de nul niet meer goed verbonden met het sterpunt van de wijktrafo. De oorzaak kan binnenshuis liggen (bijvoorbeeld in de meterkast bij de hoofdschakelaar, maar ook binnen een driefasen eindgroep) of buitenshuis op het stuk van de netbeheerder. Bij een zwevende nul is alles achter de oorzaak van de zwevende nul in gevaar. De nul wordt nu naar de meest belaste fase getrokken, hierdoor is de fasespanning tussen de twee andere fase geen 230V meer.
Je krijt dus dit:


Je ziet dus dat de apparaten via de nul tussen 2 fasen geschakeld zijn. Zoals eerder verteld is, loopt er dus 400V door de apparaten. Dit is daarom erg gevaarlijk. Je apparaten kunnen deze spanning niet aan en gaan stuk, want de meeste apparaten hebben een bereik van 110V/AC tot 240V/AC. De 400 volt die dan door een apparaat gaat is dan natuurlijk veel te hoog.

Op wijkniveau heb je ook sprake van een sterschakeling, hier moet je de huizen als apparaat zien, dan krijgt elk huis één fase en de nul. Bij een drie-fase aansluiting krijg je natuurlijk alle drie de fase en de nul.

Zie ook de Wikipedia.

Spanningsloos of stroomloos

Om het verschil duidelijk te maken moeten we eerst weten wat spanning en stroom is.
Stroom is het bewegen van elektronen door een kabel. Stroom kan je dus op één punt meten. Je meet dan in serie met de stroom kring. Als een apparaat aan staat verbruikt deze dus altijd stroom.

Spanning is het potentiaalverschil tussen twee punten. Bijvoorbeeld de fase en nul van een installatie. Of de plus en min van de batterij. Om de spanning te meten moet je dus tussen twee punten meten, hierbij ben je parallel aan de voeding aan het meten.

Als je een apparaat volledig uitschakelt is de kabel daar naartoe stroomloos maar niet spanningsloos. Er is niet spanningsloos, want er is nog steeds een potentiaalverschil. Als je ook de stekker uit het stopcontact haalt is de kabel spanningsloos. Er kan dan ook geen stroom meer lopen, want er is geen potentiaalverschil.

Volgens de NEN3140 mag je pas van spanningsloos spreken als alle actieve delen van alle voedingsbronnen zijn gescheiden, ook de nul moet worden gescheiden. Het schakelmateriaal wat is gebruikt om de installatie te scheiden moet zijn beveiligd tegen opnieuw inschakelen, bij voorkeur door vergrendeling van het bedieningsmechanisme of door het nemen van gelijkwaardige maatregelen. Spanningsloze toestand mag uitsluitend worden vastgesteld met een dubbelpolige spanningsaanwijzer welke voldoet aan NEN-EN-IEC 61243-3. De spanningsaanwijzer moet onmiddellijk voor én na gebruik worden gecontroleerd op goede werking. Als niet met zekerheid vaststaat dat alle delen van de installatie spanningsloos blijven gedurende de werkzaamheden, moeten alle actieve delen worden geaard en kortgesloten.

Formules

Tabel met de eenheden en grootheden die in de Elektra gebruikt worden:

. Grootheid .	. SI-Symbool .	. Eenheid .	. Symbool .
Vermogen	P	Watt	W
Spanning	U	Volt	V
Stroom	I	Ampère	A
Weerstand	R	Ohm	Ω
Energie	E	Wattuur	Wh
tijd	t	Uur	h

Soms wordt er een k voor een eenheid gezet, dit is de k van kilo dat betekent 1000, bijvoorbeeld: 1kW = 1000W. Dat kan ook met de m van mili (1 duizendste) of M van Mega (1 000 000).

Dit zijn een aantal formules die je vaak nodig hebt:

. Vermogen .	. Spanning .	. Energie .
P = U * I	U = I * R	E = P * t
I = P / U	R = U / I	P = E / t
U = P / I	I = U / R	t = E / P

Bron: ESDsite.nl

Voorbeeld 1:
Je wilt het maximale op te nemen vermogen van een normale groep berekenen.
Je weet:
I = 16A
U = 230V
P = ?

We nemen dan de formule waar P = staat, en aan de andere kant iets met U en I:
P = U * I
P = 2300 * 16 = 3680W
3680W is het maximaal op te nemen vermogen van een 16A groep.

Voorbeeld 2:
Je wilt weten wat de stroomsterkte van een waterkoker is.
Je weet:
U = 230V
P = 1380W
I = ?
Formule:
I = P / U
I = 1380 / 230 = 6
De stroomsterkte is dus 6A.


Voorbeeld 3:
Je wilt de weerstand van het verwarmingselement van de waterkoker bereken.
Je weet:
U = 230V
I = 6A
R = ?

Formule:
R = U / I
R = 230 / 6 = 38,3

Dus de weerstand is ongeveer 38Ω
Top

Note 1
De L staat voor fase, de N voor nul. Een kookgroep heeft 2 fases met een 2 bijbehorende nullen. Wanneer 1-fase overbelast raakt zullen beide fases uitgeschakeld worden.
Terug naar kookgroep

Note 2
Wat wij o.a. bedoelen met "standaard kabels":
• VMVL snoer
• Apparaatsnoer (dit is meestal kant en klare kabel met al een stekker eraan)
• H03VVH2-F
• H03VV-F
• H05VV-F

Wat wij o.a. bedoelen met "industriële rubberkabels":
• H07RN-F
• H05RN-F
• A07RN-F
Terug naar kabeldiameters

Note 3

1. Bestemming
   • H - geharmoniseerde leiding
   • A - nationaal erkende leiding
2. Nominale spanning in V
   • 03 - 300/300V
   • 05 - 300/500V
   • 07 - 450/750V
3. Isolatiebekledingen
   • V - PVC
   • R - Natuurlijk of synthetisch rubber
   • S - Silicone rubber
   • B - Synthetisch rubber
   • Z - Halogeenvrij
4. Mantel
   • V - PVC
   • R - Natuurlijk of synthetisch rubber PE
   • N - Neopreen rubber
   • J - Glasvezel vlechtwerk
   • T - Textiel vlechtwerk
   • Q - Polyurethaan
5. Soort kern
   • U - ronde kern met één draad (solide draad)
   • R - ronde kern met meer draden (litze draad)
   • K - fijndradig voor vaste installatie
   • F - fijndradig voor bewegende leidingen
   • H - zeer fijndradig voor bewegende leidingen
   • Y - Lan/litze
6. Aantal draden
7. Aardleiding
   • G - Met groen/gele draad
   • X - Zonder aardeleiding
8. Kerndiameter v/d losse aders in de kabel

Deze tabel betreft kabel die NIET voor vaste installatie is bedoelt.
Terug naar kabeldiameters
Terug naar aanlsuiten perilex

Nawoord

Wij willen iedereen die deze uitgebreide post heeft gelezen graag bedanken hiervoor.
Mochten er nog vragen zijn, dingen die beter uitgelegd kunnen worden of anders moeten, laat het weten in het topic of stuur een van ons een DM. Vind je deze TS mooi en uitgebreid, geef dan een thumbs-up.

Wij willen iedereen die een aanvulling heeft geleverd extra bedanken.
Deze post is aangevuld/verbeterd door:

@SA007	@FrankHe	@Stoney3K	@Xander	@cj1	@Peetz0r	@Raies
@Onbekend	@sypie	@markje1	@zekerpixels	@DJSmiley	@Jim423	@Techneut
@TimoDimo	@ikke-niet	@Milmoor	@streamnl	@devino	@somejan	@Verwijderd
@Verwijderd	@Verwijderd

©T.Kreeftmeijer, Cobo, Annuk en onetime. Wij zijn niet aansprakelijk voor eventuele schade door fouten in deze post.
Top

[ Voor 1% gewijzigd door Septillion op 10-08-2026 07:45 ]

[Dre]

Is het handig om het stuk over selectiviteit eens goed te beschrijven? Een factor 1,6 is namelijk NIET selectief bij installatiea;utomaten.

Hier een plaatje van de NEN:

[ Voor 42% gewijzigd door Dre op 10-08-2026 11:37 ]

[ericplan]

De TS wordt steeds langer 😀 Is het mogelijk om iets toe te voegen over aandraaimoment?

[habbekrats]

@Annuk Veel automaten die in laadpalen, zonnepanelen gezet worden zijn vaak flink belast buiten de normale groepen. De stelregel is om dit soort groepen beveiliging te kiezen op 0,8x In en dit wordt vaak vergeten. En zelfs een automaat op 0,8x In wordt flink warm daar zit per merk soms wat verschil in. Ik heb al heel veel automaten met of zonder aardlek defect gezien. Daar zitten ook Eaton, Hager, ABB en Schneider bij. De meeste defecten zijn vaak door montagefouten draad er niet goed in, niet goed vast, te vast draaien.


En SEP komt uit China waar heel veel weg komt zolang je er als afnemer goed boven op zit gaat dat best goed. ABB installatie automatenkomen vooral uit Italië daar rommelen ze ook wel en moet je de boel in de gaten houden. Aeton heeft ook een Chinese fabriek voor low voltage switch gear.

[sypie]

@onetime Aanvulling over de aardedraad in de TS: De aardedraad mag niet alleen nergens anders voor gebruikt worden, de aardedraad mag ook nooit geschakeld of onderbroken worden.

[ericplan]

Over Perilex: de aansluitsnoeren met aangegoten stekker in de bouwmarkt zijn meestal maar 5 x 1,5 mm².

[Juerd]

@ericplan In principe is 1,5 mm² goed genoeg voor 16 A en het zal voor de meeste kookplaten ook goed genoeg zijn. Bij sommige kookplaten zit de aansluiting of de route van de kabel erg dicht bij de onderdelen die warm worden, en dan gaat die vlieger niet meer op. In zo'n geval staat er vaak in de handleiding dat je 2,5 mm² moet hebben, en daarom is dat ook een beter algemeen advies, want met 2,5 mm² voor een 16 A verbruiker zit je altijd goed.

[Tanuki]

habbekrats schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 13:57:
@Annuk Veel automaten die in laadpalen, zonnepanelen gezet worden zijn vaak flink belast buiten de normale groepen. De stelregel is om dit soort groepen beveiliging te kiezen op 0,8x In en dit wordt vaak vergeten. En zelfs een automaat op 0,8x In wordt flink warm daar zit per merk soms wat verschil in. Ik heb al heel veel automaten met of zonder aardlek defect gezien. Daar zitten ook Eaton, Hager, ABB en Schneider bij. De meeste defecten zijn vaak door montagefouten draad er niet goed in, niet goed vast, te vast draaien.

In de praktijk zal het dan betekenen dat je een grote verbruiker nooit op een B25 of C25 mag aansluiten. Altijd B20 of C20.
Bij een 3 fase 3x25A aansluiting dan.

Dat is vaak ook niet wenselijk. Als een (aardlek) automaat gerate is op een bepaalde waarde, dan zou je dat ook willen hanteren toch?

Alternatief is dat je naar een B/C32 gaat. Maar dan heb je weer de kans dat je hoofdaansluiting er eerder uit vliegt dan de 32A automaat.

Zie ik nu iets over het hoofd?

[DoMoFo]

@habbekrats Vorige topic is gesloten, dus kan niet meer quoten...

habbekrats in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"

De uitdaging van deze alamat, maar ook de 300mA selectieve aardlek only variant ( ABB F204 A S-40/0.3 ), is dat dit een 3P+N is en dus _alle_ fase uitschakelt. Door deze direct achter de HS te plaatsen is er voor aardlek fouten een technisch correcte totale verticale selectiviteit naar de onderliggende eindgroepen bereikt, maar je hebt nu wel de fase zonering van de netbeheerder verbroken: 3x1 individuele C25 automaten per fase <-> 3P+N Alamat / Aardlek voor alle fasen. Bij het gebruik van een (batterij) omvormer die de primaire invoer van de gehele installatie gaat verzorgen, al dan niet in eilandbedrijf, wordt dit een interessante discussie / interpretatie inspecteur: Heb je voldaan aan de eisen van hoge beschikbaarheid van de installatie ja/nee ? Wat zijn dan die specifieke eisen m.b.t. hoge beschikbaarheid ?

Er kunnen zich fouten _voor_ de omvormer (in de distributie) voordoen: risico laag / impact hoog door de 3P+N (300mA S / C25) alamat. Of veel aannemelijker _achter_ de omvormer (bij de eindgroepen), risico hoog / impact laag door de gescheiden 30mA aardlek en B16 automaten.

De C25 alamat i.c.m. de C25 van de netbeheerder: Voor de door netbeheerders veel gebruikte ABB S201M automaat in serie / backup met de ABB DS203NC is een coördinatie tabel voor handen van de fabrikant, maar alleen voor 400V. De (batterij) omvormer is geen ge- /verbruiker (voeding uit DC zijde), puur een coördinator van het AC circuit. Buiten de NEN1010 is er ook nog een verantwoordelijkheid naar de netbeheerder (netcode / energiewet), maar het helpt niet mee dat bepaalde zaken wel zijn vereist, maar niet specifiek beschreven. Netbeheerder eist selectiviteit, maar beschrijft niet hoe: de standaard 3x C25 huisinstallatie is in zijn huidige vorm slechts gedeeltelijk selectief. Wat is de "harde" (beschreven) eis m.b.t. het opvangen van kortsluit fouten (L/N) _achter_ de HS _voor_ de (batterij)omvormer, mogen die zomaar worden opgevangen door de automaten van de netbeheerder, of zul je toch naast een aardlek ook een automaat moeten toepassen ?

Selectiviteit lijkt een lastig onderdeel te zijn...

[Ethiron]

Zo, vandaag de tijd genomen om mijn PV-verdeler om te bouwen van NOARK (Zonneplan) naar ABB. Uiteraard alles op moment gezet.

Ik had alleen de verkeerde WAGO dinrail adapter, dus die moet ik morgen nog even kopen en dan de aarde netjes op de dinrail monteren.

Verder een satisfying klusje, alleen mijn hoofschakelaar lijnt niet zo mooi uit met de alamat en ik krijg ze niet vlak op elkaar.

[Verdicampo]

Ethiron schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:53:
Zo, vandaag de tijd genomen om mijn PV-verdeler om te bouwen van NOARK (Zonneplan) naar ABB. Uiteraard alles op moment gezet.

Ik had alleen de verkeerde WAGO dinrail adapter, dus die moet ik morgen nog even kopen en dan de aarde netjes op de dinrail monteren.

Verder een satisfying klusje, alleen mijn hoofschakelaar lijnt niet zo mooi uit met de alamat en ik krijg ze niet vlak op elkaar.

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Ziet er netjes uit, zit die B20 direct achter de hoofdschakelaar van de verdeler? En waarom een B20? Wat is de dikte van de bedrading naar de verdeler en hoe is die bedrading beveiligd?

[habbekrats]

@DoMoFo Hoge beschikbaarheid ? Voor een huisinstallatie lijkt mij stug dat dit een eis is. Indien de 3p+1 beveiliging of als alamat uit gaat blijft mijn Victron systeem gewoon doorgaan wel in offgrid mode. Bovendien krijg ik wel een push bericht hiervan. In NL niet gebruikelijk in BE wel, voor beide zaken zijn voor en tegens.

[bjusterbaarlik]

Ethiron schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:53:
moet ik morgen nog even kopen en dan de aarde netjes op de dinrail monteren.

Waarom niet op de oude manier aansluiten?

[Ethiron]

Verdicampo schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 19:08:
[...]

Ziet er netjes uit, zit die B20 direct achter de hoofdschakelaar van de verdeler? En waarom een B20? Wat is de dikte van de bedrading naar de verdeler en hoe is die bedrading beveiligd?

Thanks. Ja de B20 wordt direct gevoed door de hoofdschakelaar in de verdeler.

B20 omdat de specs van de omvormer daar om vragen.

Dikte van de bedrading naar de PV-verdeler is 2,5mm2, in de PV-verdeler zelf 6mm2 (had ik nog liggen) en de voedingskabel van de omvormer is 4mm2.

De PV-verdeler is in de groepenkast aangesloten op een B20 alamat van 0,3A.

Why?

[Ethiron]

@bjusterbaarlik het aansluitblokje van de oude situatie past helaas niet in de ABB WCD. De stift is te dik.

[martijn v o]

En die twee vertinde draadjes, wat was dat dan? en die heb je nu weggeknipt?

En het lasklemmetje mag inderdaad niet los. Je hebt van die Phoenix klemmen din rail, past dat nog?

Deze maar dan voor het verdelen/verzamelen.

[ Voor 106% gewijzigd door martijn v o op 09-08-2026 19:41 ]

[Ethiron]

@martijn v o vertinde draadjes? Die zie ik niet.

[martijn v o]

zou ook een huls maar dan een niet geisoleerde kunnen zijn, ik dacht hier tin te zien. rechtsboven oude situatie.

[ Voor 25% gewijzigd door martijn v o op 09-08-2026 20:34 ]

[Ethiron]

@martijn v o Ah dat bedoel je. Dat is gewoon massief koper 4mm2 van de omvormer. Ongelukkige lichtinval wellicht waardoor het tin lijkt.

Die uiteindjes inderdaad weggeknipt en opnieuw gestript.

Die Phoenix rijgklemmen ken ik, maar voor de prijs van één rijgklem incl. verzendkosten koop ik bij de Hornbach letterlijk 10 WAGO 221 dinrail adapters (voor plus minus 6 euro).

[habbekrats]

@martijn v o Zo te zien de te diep gegaan bij het strippen gezien de inkerving van de ader.

[DoMoFo]

habbekrats schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 19:11:
@DoMoFo Hoge beschikbaarheid ? Voor een huisinstallatie lijkt mij stug dat dit een eis is. Indien de 3p+1 beveiliging of als alamat uit gaat blijft mijn Victron systeem gewoon doorgaan wel in offgrid mode. Bovendien krijg ik wel een push bericht hiervan. In NL niet gebruikelijk in BE wel, voor beide zaken zijn voor en tegens.

Klinkt gewichtig, voor een huisinstallatie vertaalt dat zich tot het beschikbaar zijn van de andere fase(n) dan daar waar de fout zit. De toepasbaarheid van een lampje op de overloop die het nog doet wanneer de benedenverdieping zonder stroom zit is een ander verhaalt .

De werking van een Victron omvormer biedt inderdaad prima mitigatie tegen allerlei zaken en verplichtingen die door de NEN1010 worden gesteld. Je bent waarschijnlijk op de hoogte van de vele discussies verspreid over dit forum m.b.t. dit onderwerp. Jij vertelde zelf al een anekdote over opmerkingen bij NEN inspecties, ik kan uit persoonlijke ervaring vertellen dat het proberen een volledig (batterij)omvormer / huisinstallatie + eilandbedrijf officieel te laten keuren niet eenvoudig is. De hoeveelheid NEN bullshit die verkondigt wordt door "professionals" is stuitend...

[habbekrats]

@DoMoFo Ik ben ook niet van plan om thuis iets te laten keuren. Ik heb wel alles op papier, documentatie overal van. Ik heb vanuit eigen kennis ervaring en een hoop van hier op het forum een installatie die aanraak veilig, brandveilig zo overzichtelijk als mogelijk is gebouwd. Elke keurder heeft schijnbaar ook het idee dat hij iets moet vinden.
Binnenkort mep ik nog een 12 meter aardelektrode erbij, Ik heb er nu 2 en hoop dan rond de 1 ohm te komen.

[Sport_Life]

@Annuk @Antonl91 Ik bedacht me vanmiddag ineens dat er nog een "loze" schakelaar zit in de keuken, ik vermoed zomaar dat dit weleens de (3e) buitenkabel kan zijn . Deze is dan tijdens de bouw aangelegd en de andere 2 achteraf (gaan boven maaiveld de woning uit).

Verklaart ook waarom ik de vorige keer geen schok kreeg, toen stond de schakelaar misschien uit..

Nu het volgende punt, hoe kan ik het opmeten zonder dat de draden gestript zijn ? Multimeter tegen de uiteindes houden ?

[Annuk]

Sport_Life schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 22:48:
@Annuk @Antonl91 Ik bedacht me vanmiddag ineens dat er nog een "loze" schakelaar zit in de keuken, ik vermoed zomaar dat dit weleens de (3e) buitenkabel kan zijn . Deze is dan tijdens de bouw aangelegd en de andere 2 achteraf (gaan boven maaiveld de woning uit).

Verklaart ook waarom ik de vorige keer geen schok kreeg, toen stond de schakelaar misschien uit..

Nu het volgende punt, hoe kan ik het opmeten zonder dat de draden gestript zijn ? Multimeter tegen de uiteindes houden ?

Dan zou ik persoonlijk die schakelaar eens uit de wand halen en kijken wat erachter zit.
Als dit klopt dan even fase + nul loshalen daar.
Of evt even hoofdschakelaar uit (en alle automaten) en dan die kabel aansluiten met een lampje om daarna alles weer in te schakelen en die schakelaar te testen met het lampje (en controleren op welke groep deze zit).

Of wat wij nog wel eens doen, plm 15cm van de mantel verwijderen, en dan voorzichtig de aders uit elkaar halen (en de aardlitze), per stuk even strippen en direct een wago erop, dan heb je minder kans om sluiting te maken dan zo op de kop van de kabel te meten als de aders bij elkaar liggen.
Dan kan je in de wago meten.

[Juerd]

DoMoFo schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:27:
Heb je voldaan aan de eisen van hoge beschikbaarheid van de installatie ja/nee ? Wat zijn dan die specifieke eisen m.b.t. hoge beschikbaarheid ?

De stroom kan altijd uitvallen, soms met hele wijken of zelfs steden tegelijk. Als dat echt problemen oplevert, dan moet je noodstroom hebben voor specifieke dingen. Heb je bijvoorbeeld per se verlichting nodig die het blijft doen, dan installeer je noodverlichting.

De eisen voor de beschikbaarheid van je eigen installatie bepaal je zelf. Vergeet niet dat dit topic over huisinstallaties gaat. Vind je het acceptabel als 1 fout alles laat uitvallen, dan kan en mag dat. In België is het zelfs gebruikelijk (misschien verplicht?) om een 4-polige 300 mA hoofd-aardlekschakelaar te gebruiken. Het is heus niet zo'n groot probleem. Bij ons kan en mag het ook, we zijn het alleen niet gewend.

[ Voor 3% gewijzigd door Juerd op 10-08-2026 01:37 ]

[Juerd]

Ethiron schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:53:
~[Afbeelding]

~[Afbeelding]

Ziet er netjes uit, maar de oorspronkelijke installateur had de dopjes voor over de schroeven niet moeten weggooien. Het dubbelgeïsoleerd-pictogram (links van "IP40") liegt nu. Omdat het niet dubbelgeïsoleerd is, moet je foutbescherming hebben voor de distributiegroep, bijvoorbeeld met een aardlekautomaat. (Maar dat is sowieso een goed idee.)



Update: lol, ik had dat grote gat in de achterkant niet gezien. Dubbelgeïsoleerd gaat 'm niet meer worden. Misschien even dat pictogram afplakken.

[ Voor 6% gewijzigd door Juerd op 10-08-2026 01:43 ]

[jacovn]

habbekrats schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 13:57:
@Annuk Veel automaten die in laadpalen, zonnepanelen gezet worden zijn vaak flink belast buiten de normale groepen. De stelregel is om dit soort groepen beveiliging te kiezen op 0,8x In en dit wordt vaak vergeten. En zelfs een automaat op 0,8x In wordt flink warm daar zit per merk soms wat verschil in. Ik heb al heel v

de installatie bedrijven plaatsen 25c aan bij mij voor EV lading, en voor de batterij.

Dus als 0.8x was het 20c moeten worden. Dan worden die heter/warmer dan een 25c ? De auto kan niet meer laden op AC normaal 3x16A. De inverter voor de batterij kan ook niet meer dan 3x 17.4A doen.

zonnepanelen zijn bij mij 8400 watt max op de inverter 12,17A, afgezekerd op 3x16A

Dus de Selectiviteit is dus niet goed. Ik wil alles gaan vervangen door de veel hogere stromen die er nu lopen dan waar het voor de oude kast is denk ik.

Is de Selectiviteit nog steeds 1.6 ? Dus van 25a naar 16A, en dan naar 10A ?

Voor ons tuinhuis heb ik 20b in meterkast naar 10a. Dat klopt dus ook niet. Echter er staat een warmtepomp zwembad op, een zoutwater systeem en een pomp. Helaas zit er ook een Solar systeem op. Dus opwekker en gebruikers op 1 groep.

[habbekrats]

@jacovn Selectiviteit zou ik ook niet wakker van liggen is in een kleine 25A aansluiting leuk bedacht maar in de praktijk niet haalbaar. Een kabel van een distributiegroep naar een onderverdeler gaat er toch zelden uit.

[Septillion]

Ethiron schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 19:18:

B20 omdat de specs van de omvormer daar om vragen.

Geen kritiek op de keuze voor de B20. Maar meeste handleidingen die ik heb gezien noemen niet de benodigde of minimale stroom maar juist de maximale. Geen idee of dat hier ook zo is, maar meer iets om in het achterhoofd te houden voor andere

Stopcontact naast je PV verdeler is echt andere groep neem ik aan? Just checking

[ayamanu]

Dit is studiemateriaal voor mij. Dank hier voor.

Volgens mij mis ik de lasdoos en de centraaldoos waar de lamp aan hangt. Zijn daar nog richtlijnen voor? punten waar je op moet letten? Dingen die je echt niet moet doen?

concrete vraag: in mijn net gekochte huis (nog voor aarde overal, wel keuken en badkamer) ben ik al een paar keer erg drukke lasdozen en centraal dozen tegengekomen. Die in serie naar elkaar doorverbinden en uiteindelijk doorverbinden naar meerdere stopcontacten. Wat is erg druk: een lasdoos met 8 (4*2) draden en 2 lasklemmen er ingepropt. Een aantal centraaldozen waarbij alle in en uitgangen 2 draden hebben, 2*8, en nog een lamp er aan hangen. +2. dus 20 draden. en nog lasklemmen. Het leek wel een massief stuk koper wat er in zat.

In ieder geval, leek me dat niet ok, dus heb meer dan de helft weggehaald en maar delen losgekoppeld. Was dat goed om te doen?

Volgende vraag: hoe kan je het beste lasklemmen met de draden in een lasdoos/centraaldoos vouwen?

[Ethiron]

Septillion schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 07:59:
[...]

Geen kritiek op de keuze voor de B20. Maar meeste handleidingen die ik heb gezien noemen niet de benodigde of minimale stroom maar juist de maximale. Geen idee of dat hier ook zo is, maar meer iets om in het achterhoofd te houden voor andere

Stopcontact naast je PV verdeler is echt andere groep neem ik aan? Just checking

Thanks voor je reactie! 1,5 jaar geleden hebben wij het ook al even over mijn overgedimensioneerde omvormer gehad.

Misschien een beetje onhandig opgeschreven van mij, maar volgens de handleiding is de maximale output inderdaad 20A. Daaruit trek ik de conclusie dat de specs om een B20 vragen.

Het vervelende van mijn installatie is dat ik (jij onderschreef dat) een veel te zware omvormer heb van 4000W, terwijl ik maar 6 panelen heb à 2.460 Wp totaal).

Die omvormer had achteraf dus kleiner gekund met een lagere benodigde zekering tot gevolg, maar daar heb ik geen invloed op gehad. Dat leidde tot twee keuzes: afzekeren op basis van het werkelijke amperage dat de panelen kunnen leveren (dan was een B16 waarschijnlijk meer dan zat, was jouw advies ook) of afzekeren op basis van het theoretische amperage van de omvormer (B20 dus).

Uiteindelijk heb ik gekozen voor de tweede optie. Dit omdat ik het geld voor componenten toch moest uitgeven (vanwege vervanging NOARK) en het verschil niet zo groot was tussen 16A en 20A.

In verband met het toekomstproof maken van de groepenkast heb ik ook de HS en ALS gewijzigd naar 63A en bekabeling naar 10mm2, zodat ook de remautomaat er uit kon.

Het stopcontact ernaast is inderdaad een andere groep.

@Juerd thanks, altijd een scherp oog! Ik heb het stickertje er af getrokken.

Ik heb nog een alamat B20 overwogen voor de PV-verdeler, maar uiteindelijk niet gedaan omdat het officieel niet nodig is.

[jacovn]

ayamanu schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 08:58:
Dit is studiemateriaal voor mij. Dank hier voor.

Volgens mij mis ik de lasdoos en de centraaldoos waar de lamp aan hangt. Zijn daar nog richtlijnen voor? punten waar je op moet letten? Dingen die je echt niet moet doen?

concrete vraag: in mijn net gekochte huis (nog voor aarde overal, wel keuken en badkamer) ben ik al een paar keer erg drukke lasdozen en centraal dozen tegengekomen. Die in serie naar elkaar doorverbinden en uiteindelijk doorverbinden naar meerdere stopcontacten. Wat is erg druk: een lasdoos met 8 (4*2) draden en 2 lasklemmen er ingepropt. Een aantal centraaldozen waarbij alle in en uitgangen 2 draden hebben, 2*8, en nog een lamp er aan hangen. +2. dus 20 draden. en nog lasklemmen. Het leek wel een massief stuk koper wat er in zat.

In ieder geval, leek me dat niet ok, dus heb meer dan de helft weggehaald en maar delen losgekoppeld. Was dat goed om te doen?

Volgende vraag: hoe kan je het beste lasklemmen met de draden in een lasdoos/centraaldoos vouwen?

Ik heb wel eens een youtube gezien hoe iemand netjes kabels terug vouwt in een centraaldoos. Maar die doos was niet compleet vol.

Lijkt het je verder slim om de helft weg te halen? Dan valt toch veel uit wat niet meer te gebruiken is ?

Hopenlijk heb je het niet korter geknipt. Dan wordt het wellicht moeilijk om het weer netjes terug te plaatsen in de centraaldoos.

[MisterMailman]

jacovn schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:24:
[...]

Ik heb wel eens een youtube gezien hoe iemand netjes kabels terug vouwt in een centraaldoos. Maar die doos was niet compleet vol.

Ik moet toch altijd aan dit topic denken: Dino989 in "24 draden invouwen in 7x7cm vierkante centraaldoos"

[Dre]

Als je dus een B20 eindgroep wilt hebben, dan moet je om selectief te zijn een hoofdzekering C63 hebben.

[ Voor 10% gewijzigd door Dre op 10-08-2026 11:40 ]

[jacovn]

Dre schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:34:
[Afbeelding]

Als je dus een B20 eindgroep wilt hebben, dan moet je om selectief te zijn een hoofdzekering C63 hebben.

Dan heeft haast niemand meer selectiviteit denk ik. Allemaal aardlekautomaten lost al wat op.

[Rimco]

@jacovn Aardlekschakelaar of aardlekautomaat heeft hier toch helemaal niets mee te maken?

[Lord Anubis]

Waarom bestaan er geen automaten die een chip gebruiken die de stroom nauwkeurig meet en de bijbehorende specs volgt en zo bepaald of er afgeschakeld moet worden i.p.v van iets maar hopen dat het door een veiligheid grens afslaat zoals bij een zekering of automaat?

Bedoelende , waarom vertrouwen we in de standaard meterkast nog steeds op grove, fysieke principes (zoals opwarmende bimetalen en magnetische spoelen) die bij een bepaalde vaste stroomgrens afslaan, in plaats van op een intelligente, elektronische automaat met een chip die de stroom real-time en nauwkeurig meet, en softwarematig pas uitschakelt bij een reëel gevaar in plaats van bij een conservatieve, fysiek bepaalde gok?

[jacovn]

Rimco schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 12:46:
@jacovn Aardlekschakelaar of aardlekautomaat heeft hier toch helemaal niets mee te maken?

Hangt toch af van de fout die op treed ? Met aardlek automaat maakt je foutdomein toch kleiner.

Bij Over belasting en kortsluiting (in afbeelding was het kortsluiting) is selectiviteit toch om een beveiliging hogerop in de keten niet te laten ingrijpen zodat foutdomein zo klein mogelijk blijft.

[Faston]

Lord Anubis schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 13:01:
Waarom bestaan er geen automaten die een chip gebruiken die de stroom nauwkeurig meet en de bijbehorende specs volgt en zo bepaald of er afgeschakeld moet worden i.p.v van iets maar hopen dat het door een veiligheid grens afslaat zoals bij een zekering of automaat?

Bedoelende , waarom vertrouwen we in de standaard meterkast nog steeds op grove, fysieke principes (zoals opwarmende bimetalen en magnetische spoelen) die bij een bepaalde vaste stroomgrens afslaan, in plaats van op een intelligente, elektronische automaat met een chip die de stroom real-time en nauwkeurig meet, en softwarematig pas uitschakelt bij een reëel gevaar in plaats van bij een conservatieve, fysiek bepaalde gok?

Waarom zouden we een beveiliging die goed moet werken afhankelijk maken van software. Je ziet het nu ook in de installaties met zonnepanelen, Thuisbatterijen, laadstations. De fouten die voorkomen zijn voor 99% software gerelateerd. Een update gaat fout waardoor het systeem niet meer werkt, afhankelijk van de fabrikanten.

Juist bij de basis componenten in een groepenkast lijkt het mij belangrijk om het zo simpel mogelijk te houden zowel voor de gebruiker en installateur.

In een huis installatie waar een standaard groep 16A is helemaal. Zo spannend is het allemaal niet. Waarom zouden we het onnodig ingewikkeld en complex maken?

Een groepenkast met smeltpatronen van 30 jaar geleden functioneert nog steeds. De aardlekschakelaar zijn vaak wel gedateerd of vertonen gebreken. Ik ben benieuwd hoelang een installatie vol met software en chips zich in de loop van de jaren staande houdt.

Alles is al zo duur tegenwoordig, wat voegt een beveiliging met software en een chip toe?

[Juerd]

Lord Anubis schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 13:01:
Waarom bestaan er geen automaten die een chip gebruiken die de stroom nauwkeurig meet en de bijbehorende specs volgt en zo bepaald of er afgeschakeld moet worden i.p.v van iets maar hopen dat het door een veiligheid grens afslaat zoals bij een zekering of automaat?

Er bestaan elektronische aardlekautomaten die je nauwkeurig kunt instellen. Eén zo'n automaat kan al duurder zijn dan een normale groepenkast, maar dan heb je wel alle selectiviteit die je misschien zou willen.

Het lijkt misschien dat je zoiets goedkoop moet kunnen maken, maar er mag in de firmware van zoiets natuurlijk nooit een bitje omvallen met desastreuze gevolgen en het moet werken onder alle omstandigheden waarbij een normale automaat ook werkt. Een standaard elektromechanisch ontwerp met bimetaal en spoel is makkelijker intrinsiek veilig te ontwerpen. Dat zie je ook terug bij normale elektronische aardlekautomaten: de elektronica heeft spanning nodig om te functioneren, waardoor die altijd spanningsafhankelijk zijn en dus niet kunnen werken als de nul verbroken is.

Het is makkelijker om algehele selectiviteit te zien als iets van vroeger, en te accepteren dat je hooguit gedeeltelijke selectiviteit kunt bereiken. Die stapgrootte van 1,6 doet het dan nog best redelijk als vuistregel.

Bedoelende , waarom vertrouwen we in de standaard meterkast nog steeds op grove, fysieke principes (zoals opwarmende bimetalen en magnetische spoelen)

Vanwege de veiligheid. Deze mechanismen blijven werken. Ze zijn niet gevoelig voor EMP, te lage spanning, zwevende nul, of programmeerfoutjes in een firmware-update. Van die dure Siemens ECPD kan ik niet beredeneren hoe goed die tegen zulke omstandigheden kan, dus zelfs als ie goedkoop was zou ik 'm denk ik niet in plaats van een reguliere (aardlek)automaat gebruiken.

[ Voor 5% gewijzigd door Juerd op 10-08-2026 13:33 ]

[uaT]

jacovn schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 13:16:
[...]

Hangt toch af van de fout die op treed ? Met aardlek automaat maakt je foutdomein toch kleiner.

Bij Over belasting en kortsluiting (in afbeelding was het kortsluiting) is selectiviteit toch om een beveiliging hogerop in de keten niet te laten ingrijpen zodat foutdomein zo klein mogelijk blijft.

Dat hangt er maar vanaf welk foutdomein je hanteert; Bij overbelasting of kortsluiting is er geen verschil tussen aardlekautomaten en gewone automaten.

[jacovn]

uaT schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 17:44:
[...]

Dat hangt er maar vanaf welk foutdomein je hanteert; Bij overbelasting of kortsluiting is er geen verschil tussen aardlekautomaten en gewone automaten.

De devices die een zwaardere zekering waarde hebben zullen niet zo snel overbelasting hebben. EV iets van 3x16A en mijn accu 17.4A.

Kortsluiting kan ik me niet snel voorstellen, maar is ook niet uit te sluiten natuurlijk.

Aarde issues als aanraakbeveiliging ook niet echt.

[WargamingPlayer]

jacovn schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:24:
[...]

Ik heb wel eens een youtube gezien hoe iemand netjes kabels terug vouwt in een centraaldoos. Maar die doos was niet compleet vol.

Lijkt het je verder slim om de helft weg te halen? Dan valt toch veel uit wat niet meer te gebruiken is ?

Hopenlijk heb je het niet korter geknipt. Dan wordt het wellicht moeilijk om het weer netjes terug te plaatsen in de centraaldoos.

Dat vouwen is heel mooi, maar alles valt en staat met de gebruikte kabels. Sommige zijn zo onbuigzaam dat het niet te doen is met de beste wil, maar tot 7 a 8 aders per klem is nog wel te doen. Het probleem is meer hoe de kabels de doos in komen en hoeveel ruimte je hebt wanneer je ze sorteert. Ik zorg er ook altijd voor dat doorvoer van lasdoos naar lasdoos in het midden zit, voor mijn gevoel is dat het meest optimale. Belangrijk is dat je vrije ruimte creëert voordat je gaat “vouwen”.

[Antonl91]

Dre schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:34:
[Afbeelding]

Als je dus een B20 eindgroep wilt hebben, dan moet je om selectief te zijn een hoofdzekering C63 hebben.

In mijn geval heb ik 3x25A. Daarachter heb ik een groep voor de warmtepomp B20, dat is dus niet selectief en ik heb hier volgens mij wel een keer een discussie erover gehad maar persoonlijk vind ik het ook niet zo heel spannend.

Ik kan bij de hoofdautomaten en als het ooit zou voorkomen dat mijn warmtepomp + hoofdautomaat uit valt, dan maak ik mij meer zorgen om de warmtepomp dan om iets anders

[Antonl91]

Sport_Life schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 22:48:
@Annuk @Antonl91 Ik bedacht me vanmiddag ineens dat er nog een "loze" schakelaar zit in de keuken, ik vermoed zomaar dat dit weleens de (3e) buitenkabel kan zijn . Deze is dan tijdens de bouw aangelegd en de andere 2 achteraf (gaan boven maaiveld de woning uit).

Verklaart ook waarom ik de vorige keer geen schok kreeg, toen stond de schakelaar misschien uit..

Nu het volgende punt, hoe kan ik het opmeten zonder dat de draden gestript zijn ? Multimeter tegen de uiteindes houden ?

Nou hopelijk krijg je niet weer een schok en zit het in elkaar zoals je nu denkt.

Maar je hoeft een hele kabel niet te strippen, maar je moet wel bij het koper kunnen. Als je er gewoon bij kunt zonder het uit het schakelmateriaal te halen is dat helemaal fijn. Dat voorkomt ook dat je potentieel 2-4 kabels los hebt hangen waar spanning op staat.

[wlmpie]

Nog even extra opletten. In het huis van mijn vader had de elektricien bij twee groepen de nul verwisseld. Bij deze groepen schakelde je beide groepen dus uit door maar 1 automaat uit te zetten. De andere groep had dan een uitgeschakelde nul, maar er stond nog wel netspanning op! Omdat beide groepen wel achter dezelfde aardlekschakelaar zaten greep deze ook niet in.

Kortom je moet altijd eerst meten naar aarde of de spanning er wel echt af is, ook als de lampjes wel uit gaan!

[ Voor 3% gewijzigd door wlmpie op 10-08-2026 22:09 ]

[bjusterbaarlik]

wlmpie schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 22:08:
Nog even extra opletten. In het huis van mijn vader had de elektricien bij twee groepen de nul verwisseld. Bij deze groepen schakelde je beide groepen dus uit door maar 1 automaat uit te zetten. De andere groep had dan een uitgeschakelde nul, maar er stond nog wel netspanning op! Omdat beide groepen wel achter dezelfde aardlekschakelaar zaten greep deze ook niet in.

Kortom je moet altijd eerst meten naar aarde of de spanning er wel echt af is, ook als de lampjes wel uit gaan!

Je moet niet een meter gebruiken die afhankelijk is van een nul. Een Duspol heeft geen nul nodig om aan te geven als er spanning op de fase staat.

[Ethiron]

Aan het eind van deel 3 van dit topic uitte ik mijn frustratie over hoe lomp de ABB aansluitblokjes voor 10mm² zijn en dat die veel ruimte innemen op de kamrail voor de ABB DS301C alamat, de PSc 3/24/10 N.

Ter lering en vermaak en voor toekomstige kopers heb ik een testopstelling gemaakt en wat foto's gemaakt zodat men een beeld kan opbouwen van de ruimte die het een en ander inneemt.

(let niet op de kleuren draad, het is vooral ter illustratie van de routing van de kabels).

Op foto 1 is duidelijk te zien dat één aansluitblokje qua breedte drie polen in beslag neemt. Houd er dus rekening mee dat je niet een fase en de nul op één automaat kunt aansluiten, en zelfs niet op twee automaten naast elkaar.


Foto 1

Op foto 2 en 3 zie je dat je, voor een comfortabele installatie, eigenlijk 5 polen tussenruimte moet bewaren voordat je het volgende blokje plaatst. Vier zou eventueel ook kunnen, maar vanwege de stugheid van 10mm² draad en de buisradius is minder niet aan te raden.

Tevens zie je op foto 3 goed dat de nul en fase verdiept liggen ten opzichte van elkaar, dat helpt dan weer in positieve zin bij je kabelmanagement omdat ze elkaar daardoor minder in de weg zitten.


Foto 2


Foto 3

Op foto 4 en 5 zie je wat er gebeurt als je twee aansluitblokjes naast elkaar op twee verschillende fasen wil aansluiten waarbij de draden allebei naar het midden van de kast toe buigen. Ze liggen dan niet meer verdiept ten opzichte van elkaar maar op gelijke hoogte. Gevolg daarvan is dat nóg meer tussenfstand nodig hebt, in dit geval zelfs 7 polen.


Foto 4


Foto 5

Foto 6 laat zien dat je door de stugheid van 10mm² draad beperkt bent in je kabelmanagement: zoals je ziet is het zelfs op de 7e pool van links niet mogelijk om de draad langs links in te voeren, omdat je dan hele ongemakkelijke knikken in je draad krijgt. Dit dwingt je om in dit geval de rechtsingang te gebruiken.


Foto 6

Tot slot laat foto 7 de binnenkant van het aansluitblok zien. Op deze foto klemvast aangedraaid, dus nog niet op moment. Let niet op de kwaliteit van de krimp. Positief punt van de blokjes is dat ze aan weerszijde een 'klepje' hebben die je dichtvouwt aan de tegenovergestelde kant van de kabelinvoer.


Foto 7

Conclusie: de kamrail is een goed manier om een rij van 12 DS301C's aan te sluiten. Als je de rail volledig vult met automaten, zul je weinig moeite hebben met het uitkiezen van een ingang voor de vier benodigde aansluitblokken (L1, L2, L3 en N). Als je, zoals ik, de rail (nog) niet volledig vult, ben je erg beperkt in waar je de aansluitblokjes kunt plaatsen. Als je daarbij optelt dat het ontwerp van het blokje en de stugheid van 10mm2 maken dat je beperkt bent in kabelmanagement/routering en dat je je automaten wil verdelen over verschillende fases, is de conclusie dat dit ontwerp je niet per se het leven makkelijker maakt. In dit voorbeeld heb ik dan nog een lege kast gebruikt; laat staan als je boven/onder nog andere componenten en draden hebt.

Bovenstaande geldt uiteraard alleen als je 10mm2 draad gebruikt. 6mm2 past gewoon met aderheindhuls (het liefst zonder kraag) via het gat in de kamrail in de automaat.

[Hippe Lip]

Dre schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 13:39:
Is het handig om het stuk over selectiviteit eens goed te beschrijven? Een factor 1,6 is namelijk NIET selectief bij installatiea;utomaten.

Hier een plaatje van de NEN:

[Afbeelding]

Is selectiviteit nog steeds voorgeschreven dan?
Of is dat alleen ‘handig’, zodat er niet op meerdere niveaus dingen afschakelen? Meer een nice to have dus?

[Juerd]

@Hippe Lip Vanuit de NEN 1010 is selectiviteit informatief, oftewel je hoeft je er niet aan te houden. Vanuit de Systeemcode elektriciteit (voorheen Netcode elektriciteit) is selectiviteit echter verplicht t.o.v. de beveiligingen van de systeembeheerder (netbeheerder dus). Dat is een vrijwel onuitvoerbare regel, als je niet-selectieve hoofdautomaten (C25) hebt; gedeeltelijke selectiviteit is haalbaar, maar ze specificeren geen grens. Bovendien zou je zelfs met smeltzekeringen geen distributiegroepen kunnen maken met 16 A eindgroepen. In de praktijk wordt selectiviteit bij huisaansluitingen vaak totaal genegeerd.

[jacovn]

In 2029 je aansluiting naar 3x63A verhogen. Dan ben je wel selectief. Dan zouden de vaste kosten verdwijnen en wordt alles variabel gemaakt. (Voorstel van netbeheerders)

Bron:

https://www.hier.nu/slim-stroomgebruik-in-buurt/tijdsafhankelijke-nettarieven-vanaf-2029-hoe-zit-dat

Winter




Zomer

[ Voor 27% gewijzigd door jacovn op 11-08-2026 04:01 ]

[TGEN]

Het wordt zo wel steeds aantrekkelijker om off-grid te gaan.

[Supertip]

TGEN schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 08:44:
Het wordt zo wel steeds aantrekkelijker om off-grid te gaan.

Idd om te voorkomen dat er grote stromen gaan lopen over je bankrekening 😎

[Oilman]

jacovn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 03:59:
In 2029 je aansluiting naar 3x63A verhogen. Dan ben je wel selectief. Dan zouden de vaste kosten verdwijnen en wordt alles variabel gemaakt. (Voorstel van netbeheerders)

Bron:

https://www.hier.nu/slim-stroomgebruik-in-buurt/tijdsafhankelijke-nettarieven-vanaf-2029-hoe-zit-dat

Winter


[Afbeelding]

Zomer

[Afbeelding]

En dan kan de netbeheerder alle kabels gaan vervangen als iedereen dat zou doen, dat gaat echt niet gebeuren. 3x25A gaan de vaste kosten af om het variabel te maken, zwaardere aansluiting zal gewoon lappen zijn, ook als je die niet actief gebruikt.

[jacovn]

Oilman schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 10:21:
[...]

En dan kan de netbeheerder alle kabels gaan vervangen als iedereen dat zou doen, dat gaat echt niet gebeuren. 3x25A gaan de vaste kosten af om het variabel te maken, zwaardere aansluiting zal gewoon lappen zijn, ook als je die niet actief gebruikt.

Ik vrees dat je wel eens gelijk zou kunnen hebben. Wel gelezen ergens dat het verschil veel kleiner zou worden dan dat het nu is. Maar het is nog een paar jaar, er kan veel veranderen.

[DavidZH]

Oilman schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 10:21:
[...]

En dan kan de netbeheerder alle kabels gaan vervangen als iedereen dat zou doen, dat gaat echt niet gebeuren. 3x25A gaan de vaste kosten af om het variabel te maken, zwaardere aansluiting zal gewoon lappen zijn, ook als je die niet actief gebruikt.

Ik heb daar over in een ander topic (denk ik, kan ook deze zijn geweest…) al een keer een rant over laten vliegen. De beste oplossing zou zijn om weer naar enkelfaseaansluitingen te gaan met 75 of 80A. Net zoals in Fr en UK. Dan hoeven de kabels niet vervangen, de selectiviteit kan met gemak gehaald worden en de installatie in huis wordt eenvoudiger. Nergens 400V. Alleen de 3-fasen warmtepompen moeten een andere inverter en de motor moet niet in ster maar in driehoek (3x230Vac). Verder zijn er in een huishouden weinig apparaten die écht 400V en 3 fasen nodig hebben. EV’s over het algemeen kunnen op één fase laden en dan met 32 of 40A (9 of 11kW). Bedrijfsaansluitingen blijven wel 3 fasen natuurlijk en het zou best ook moeten kunnen om als woning een 3 x 25A aansluiting te krijgen. Maar dat zouden de uitzonderingen moeten zijn.

/rant

[pickboy]

DavidZH schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 13:10:
[...]

Ik heb daar over in een ander topic (denk ik, kan ook deze zijn geweest…) al een keer een rant over laten vliegen. De beste oplossing zou zijn om weer naar enkelfaseaansluitingen te gaan met 75 of 80A. Net zoals in Fr en UK. Dan hoeven de kabels niet vervangen, de selectiviteit kan met gemak gehaald worden en de installatie in huis wordt eenvoudiger. Nergens 400V. Alleen de 3-fasen warmtepompen moeten een andere inverter en de motor moet niet in ster maar in driehoek (3x230Vac). Verder zijn er in een huishouden weinig apparaten die écht 400V en 3 fasen nodig hebben. EV’s over het algemeen kunnen op één fase laden en dan met 32 of 40A (9 of 11kW). Bedrijfsaansluitingen blijven wel 3 fasen natuurlijk en het zou best ook moeten kunnen om als woning een 3 x 25A aansluiting te krijgen. Maar dat zouden de uitzonderingen moeten zijn.

/rant

Hmm, maar als je iedere 1 fase 35A aansluiting wil verhogen naar 1x75A of 1x 80A, dan moet je alsnog de bekabeling van je infrastuctuur aanpassen.
Het daadwerkelijke verbruik van mensen veranderd niet hierdoor, dus het extra vermogen moet alsnog getransporteerd worden.

Installatie in huis word ook niet persé eenvoudiger, (ik snap ook niet zo goed wat er moeilijk is aan 400V) je krijgt namelijk meer verschillende diktes kabel in je installatie. Want die laadpaal/kookplaat/warmtepomp heeft ineens niet meer voldoende aan 2.5mm2 kabels als je die op 1 fase gaat voeden.

True, je selectiviteit is wel ineens haalbaar, maar ik zie gebrek aan selectiviteit zelf niet als een probleem.

[Juerd]

@DavidZH De verliezen in de kabels zijn bij gelijke geleiderdikte veel groter met enkelfase.

Stel, je EV op 1×32 A met 10 meter 6 mm²: 63 W vermogensverlies in de kabel. En dan op 3×16 A met 10 meter 6 mm²: 24 W. Dat is ruim 60% minder, terwijl je de auto 50% sneller aan 't laden bent.

In de praktijk vertaalt zich dat natuurlijk vooral naar koperbesparing. Je kan in plaats van 3G6 voor 7,4 kW gebruik maken van 5G2,5 voor 11 kW en nog steeds 10% minder verlies hebben, met 30% minder koper.

Het zal niet voor niks zijn, dat netbeheerders geen nieuwe enkelfase-aansluitingen meer willen opleveren.

[Caayn]

jacovn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 03:59:
In 2029 je aansluiting naar 3x63A verhogen. Dan ben je wel selectief. Dan zouden de vaste kosten verdwijnen en wordt alles variabel gemaakt. (Voorstel van netbeheerders)

Maar op tijd een 3x35A aanvragen

3x25A is in een full-electric huishouden toch wel flink puzzelen wil je geen pieken boven de 25A op één fase krijgen. Maarja, op dit moment is een 3x35A aansluiting qua kosten niet te verantwoorden voor de paar minuten op jaarbasis dat ik boven de 25A uitkom.

[WargamingPlayer]

pickboy schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 13:25:
[...]

Hmm, maar als je iedere 1 fase 35A aansluiting wil verhogen naar 1x75A of 1x 80A, dan moet je alsnog de bekabeling van je infrastuctuur aanpassen.
Het daadwerkelijke verbruik van mensen veranderd niet hierdoor, dus het extra vermogen moet alsnog getransporteerd worden.

Installatie in huis word ook niet persé eenvoudiger, (ik snap ook niet zo goed wat er moeilijk is aan 400V) je krijgt namelijk meer verschillende diktes kabel in je installatie. Want die laadpaal/kookplaat/warmtepomp heeft ineens niet meer voldoende aan 2.5mm2 kabels als je die op 1 fase gaat voeden.

True, je selectiviteit is wel ineens haalbaar, maar ik zie gebrek aan selectiviteit zelf niet als een probleem.

Dat zal ook wel meevallen. In principe zal je dan een HS krijgen van bijvoorbeeld 80A of 120A. En dan ga je gewoon met 35mm2 of beter 50mm2 naar een 50mm2 busbar toe. Vanaf daar kan je met 10mm2 (of beter 16mm) naar je aardlek schakelaars toe. Daarom is boven de 80A gewoonweg niet slim omdat de je 35-50mm2 in je kast moet hebben.

Daarom is 80A in een enkelfase kast gewoonweg het beste. Je busbar hoeft maar 16mm2 te zijn (of beter 25mm2) en naar je afgaande groepen via een ALS van 40A kan je met 10mm2 wegkomen. In theorie kan een 25mm2 kast tot 110A.

Het nadeel is wel dat je boven de 63A aansluitwaarde (dus 80A en hoger) een erkende installateur nodig hebt (met installatie rapport) en er keuring van de netbeheerder. Daarom is een 3 fase kast met 3x35 of 1x40 goedkoper in installatie, componenten en hoeft hij niet gekeurd te worden voordat hij in gebruik wordt genomen.

Dus ja, 1 x 80 is leuk, maar er zitten zo veel haken en ogen aan. En je mag er zelf niet meer in knutselen.

[DavidZH]

pickboy schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 13:25:
[...]

Hmm, maar als je iedere 1 fase 35A aansluiting wil verhogen naar 1x75A of 1x 80A, dan moet je alsnog de bekabeling van je infrastuctuur aanpassen.
Het daadwerkelijke verbruik van mensen veranderd niet hierdoor, dus het extra vermogen moet alsnog getransporteerd worden.

Idd, op trafo's met veel enkelfaseaansluitingen zal dat zeker nog moeten, maar dat zal niet anders zijn als de netbeheerder wil voorbereiden op de elektrificatie van de huishoudens. Daar is alles uitgelegd op een gelijktijdigheid van 1.5kVA per aansluiting. Op een netwerk met alleen maar 3 x 25A (wat ook de huishoudens gaan zijn met een oprit en dus ook een eigen EV-lader) blijft het netto gelijk.

@Juerd Je hebt 100% gelijk. Maar als ze vooruit willen met elektrificatie zal er ergens toch iets gewijzigd moeten worden bij de wetgever (NEN1010) en de netbeheerders.

Als ik de kans zou krijgen, zet ik mijn aansluiting meteen om naar een 1 x 63A, 3 x 63A heb ik helemaal niets aan. En zoals @Caayn al zegt; het blijft puzzelen met de faseverdeling op 3 x 25A.

En dan wil ik nog wel een knuppel in het hoenderhok gooien: voor de grootverbruikers een 350Vdc netwerk in huis er bij. Warmtepomp en inductiekookplaat kunnen daarvan meteen de inverters aansturen, je PV kan daarop meteen invoeden (en wat er over blijft alsnog het 230Vac net op). En voor de EV een DC-DC converter. Direct op de batterij. Scheelt een hoop conversieverliezen. Bedrijven met machines zou ik dan op 550Vdc zetten. Daar kan je 400Vac van maken voor motoren.

[Hippe Lip]

Caayn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 16:22:
[...]
3x25A is in een full-electric huishouden toch wel flink puzzelen wil je geen pieken boven de 25A op één fase krijgen.

Nou ben ik toch nieuwsgierig wat er zo bijzonder aan jouw huishouden is. Theoretisch kun je over de 25A gaan op een fase, maar ik leef alweer heel wat jaartjes all-electric en die hoofdzekering is er nog nooit daardoor uitgevlogen.

[Ethiron]

Zoals beloofd nog even de aarde in de PV-verdeler gefixt.

[discusws]

Een vraag na aanleiding van een eerdere vraag in het Grote Zendure topic wat wat stof deed opwaaien.

Om 2 stekker batterijen (die per stuk max 800W ontladen en max 1000W ontladen) aan te sluiten op zolder waar een dedicated groep voor in de groepenkast zit is een advies gegeven om de dubbele wcd weg te halen en hiervoor een pv verdeler voor in de plaats te nemen waardoor ik de 2 batterijen op een eigen automaat kan aansluiten.

Ik zit te denken aan de ZV16-PV40 .

In de groepenkast zit een ABB HAF (0025-60 - B16 NA). Ik vraag het in deze groep voor de zekerheid na voordat ik eea ga bestellen.

[habbekrats]

DavidZH schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 13:10:
[...]

Ik heb daar over in een ander topic (denk ik, kan ook deze zijn geweest…) al een keer een rant over laten vliegen. De beste oplossing zou zijn om weer naar enkelfaseaansluitingen te gaan met 75 of 80A. Net zoals in Fr en UK. Dan hoeven de kabels niet vervangen, de selectiviteit kan met gemak gehaald worden en de installatie in huis wordt eenvoudiger. Nergens 400V. Alleen de 3-fasen warmtepompen moeten een andere inverter en de motor moet niet in ster maar in driehoek (3x230Vac). Verder zijn er in een huishouden weinig apparaten die écht 400V en 3 fasen nodig hebben. EV’s over het algemeen kunnen op één fase laden en dan met 32 of 40A (9 of 11kW). Bedrijfsaansluitingen blijven wel 3 fasen natuurlijk en het zou best ook moeten kunnen om als woning een 3 x 25A aansluiting te krijgen. Maar dat zouden de uitzonderingen moeten zijn.

/rant

Bijna alle huishoudelijke warmtepomp zijn al 1 fase gevoed daar hoeft niets aan gewijzigd te worden.

En terug naar 1 fase en helemaal naar > 40A zie ik nog niet gebeuren. Voor een netwerkbeheerder is een meer gedeelde load over 3x25 makkelijker. Daarnaast moet je vanaf de straatkabel > 40A vaak een nieuwe dikkere kabel naar je huis met grotere HAK zwaardere meter gezet worden.

[Andrehj]

Caayn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 16:22:
Maar op tijd een 3x35A aanvragen

3x25A is in een full-electric huishouden toch wel flink puzzelen wil je geen pieken boven de 25A op één fase krijgen.

Daar begrijp ik echt niks van. Het enige waar je (of eigenlijk je installateur) even op moet letten is dat je geen grote piekverbruikers samen op dezelfde fase zit. Maar daar kan die installateur in 95% van de woningen dezelfde template voor gebruiken!
Hier (in een full-electric woning) komen we nooit boven de 20A per fase, en we letten tijdens het gebruik echt nergens op.

Maarja, op dit moment is een 3x35A aansluiting qua kosten niet te verantwoorden voor de paar minuten op jaarbasis dat ik boven de 25A uitkom.

Gelukkig niet. Wat mij betreft maken ze die nog veel duurder, zodat men zich een beetje bewust wordt van het feit dat we zoveel piekenergie verbruiken, terwijl het gemiddeld over de dag nog wel meevalt.

[jacovn]

Bij ons in de straat is iemand met 3x63a die wil alles tegelijk kunnen. Auto laden, sauna, spa ,zwembad en keuken en wasmachine etc. Die betaald veelll

[ Voor 6% gewijzigd door jacovn op 11-08-2026 19:00 ]

[Caayn]

Hippe Lip schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 17:14:
[...]

Nou ben ik toch nieuwsgierig wat er zo bijzonder aan jouw huishouden is. Theoretisch kun je over de 25A gaan op een fase, maar ik leef alweer heel wat jaartjes all-electric en die hoofdzekering is er nog nooit daardoor uitgevlogen.

Andrehj schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 18:19:
[...]

Daar begrijp ik echt niks van. Het enige waar je (of eigenlijk je installateur) even op moet letten is dat je geen grote piekverbruikers samen op dezelfde fase zit. Maar daar kan die installateur in 95% van de woningen dezelfde template voor gebruiken!
Hier kom ik nooit boven de 20A per fase, en we letten tijdens het gebruik echt nergens op.

Dit is globaal mijn huidige indeling waarbij de grootverbruikers de minste kans hebben om gelijktijdig aan te staan.

Fase 1: (fase met het hoogste voltage)
- Wasmachine (2kW)
- Droger (800w)
- Warmtepomp (3kW)
- Inductie kookplaat (gedeeld met fase 2)

Fase 2:
- Oven 1 (3kW)
- Oven 2 (3kW)
- Inductie kookplaat (gedeeld met fase 1)

Fase 3:
- Quooker (2.2kW)
- Vaatwasser
- Warmtepomp backup-heater (3kW) *uitgeschakeld
- Woon- + slaapkamers

Voor de auto heb ik een laadpaal (zappi v2) met loadbalancing met behulp van CT klemmen en is ingesteld op max 3x16A en 3x20A als netaansluiting (bewust wat lager dan de werkelijke 25A zodat hij al eerder het vermogen terugschroeft). Ik laad de auto vrijwel nooit op tussen 16:30 en 24:00 en hij wordt meestal opgeladen met max 3x10A De ovens staan praktisch nooit gelijktijdig aan en de boost functie wordt amper gebruikt waardoor het vermogen in de praktijk meer rond de 2kW ligt dan de 3kW.

De hoofdschakelaar is er nog nooit uitgesprongen maar op jaarbasis gebeurd het echt wel meerdere keren dat de 23A grens op één fase wordt doorbroken. Zet bijvoorbeeld de stofzuiger (800w) op het verkeerde moment aan en je zit boven de 25A op één fase.

Edit: Ik zou de Quooker dolgraag willen beperken op 1kW ipv 2.2kW maar ik weet niet hoe. En de volgende wasmachine wordt er eentje met een lager max vermogen maar de huidige zal nog aardig wat jaartjes mee gaan, etc. Mijn spluipverbruik ligt trouwens rond de 110w en dat is incl een grote koelkast, grote vriezer, WiFi (bewust nog wifi5), aquarium, ventilatie. We proberen ons verbruik echt wel laag te houden maar pieken helemaal voorkomen in een vol huis is best lastig.

[ Voor 23% gewijzigd door Caayn op 11-08-2026 20:20 ]

[Hypermobile]

Ik ben momenteel bezig met het opbouwen van een APsystems ELS-5K systeem.

De APsystems DS3-L micro-omvormers zijn volgens mij redelijk gangbaar. Op dit moment ligt er al enkele jaren 2800 Wp op het dak, gekoppeld aan een ECU-C (de oorspronkelijke ECU-R is inmiddels vervangen). Daarmee draait fase 1 van mijn project, inclusief Zero Export-functionaliteit.

Met het oog op de komende jaren wil ik mijn eigenverbruik verder maximaliseren. Op basis van mijn huidige verbruik verwacht ik dat 5 tot 10 kWh accucapaciteit voldoende zal zijn. Daarnaast is het doel om uiteindelijk niets meer terug te leveren aan het net.

Mijn keuze is gevallen op een demo-model ELS-5K, dat ik voor een zeer scherpe prijs heb kunnen aanschaffen. Daarmee blijf ik bovendien binnen hetzelfde ecosysteem. Dit vormt fase 2 van het project.

Ook noodstroom speelt een rol in het ontwerp. Ik kies daarbij niet voor een ATS-oplossing die de volledige meterkast overneemt, maar voor een eenvoudige variant met drie afzonderlijke noodgroepen. Hopelijk worden daar overigens nooit grootverbruikers zoals vriezers of koelkasten op aangesloten. Dat is fase 3.

Hieronder staat een schema van het complete systeem.

Mijn hoogste prioriteit is een veilig systeem.
Daarom kies ik bewust voor een laagspannings-LiFePO4-opstelling.

Mijn vraag aan de experts hier: zouden jullie eens mee willen kijken naar de beveiliging en afschakelmogelijkheden, met name aan de DC-zijde?

Volgens mij zou het mogelijk moeten zijn om één MEGA-fuse van 70 V, 100 A of 125 A toe te passen (ICU 2500 A, wat overeenkomt met de ICU van één Pylontech-module).

Daarnaast dacht ik aan een 125 A T-Class zekering in de hoofdlijn vanwege de hogere ICU, gecombineerd met een Victron DC-schakelaar van 275 A.

Of is het verstandiger om direct een 2-polige DC-schakelaar met een ICU van 10 kA toe te passen?

De AC-Zijde mag ook zeker bekeken worden. Goed om te weten dat de regelaar op een 300mA B16 Type A Alamat zit en het vermogen in de ELS-5K naar 3680W is teruggeregeld.

Alle opmerkingen, verbeterpunten en kritische feedback zijn welkom.

Mijn Net-Aansluiting 3x25A - Dit is een complicerend dingetje. maar heb ik voor hier even buiten beschouwing gelaten. APSystems heeft een Korte Manual om dit te laten werken op de ELS-5K.
L2 en L3 moeten in de Interne ECU aangeboden worden (1A afgezekerd).

[Lord Anubis]

@Ethiron bedankt voor de bekabeling test. Keek er al naar uit. Geen foto’s van 3 aangesloten fasen? Zal 1 hafonorm ook met 10mm2 moeten bekabelen, de 2e kan gewoon met 6mm2.

[habbekrats]

@Hypermobile Kun je die 4 x us5000 niet beter met 100A beveiligen aangezien je er ook 25mm<sup>2 als bekabeling eraan heb zitten.

Koelkast / vriezer zijn hier geen groot verbruikers mijn koelkast zit rond de 1kwh per dag en deze 2 vind ik juist noodzakelijk om in de lucht te houden op noodstroom.

Maakt de ELS-5K bij noodstroom ook de nul aan de aarde? Anders heb je een zwevend net en werken je aardleks ook niet altijd.</sup>

[Ethiron]

Lord Anubis schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 20:23:
@Ethiron bedankt voor de bekabeling test. Keek er al naar uit. Geen foto’s van 3 aangesloten fasen? Zal 1 hafonorm ook met 10mm2 moeten bekabelen, de 2e kan gewoon met 6mm2.

Fijn om te horen! Ik ga in het weekend van de 22e de boel installeren, dan zal ik weer foto’s maken.

Ik zal even kijken of het lukt om de tussentijd een proefopstelling te maken!

@Lord Anubis Mijn bedoeling is om de opstelling van foto 2 te gebruiken en L3 en de N gespiegeld aan de 2 draden op de foto te maken. Dus 2 komen van links en 2 komen van rechts, en dan in het midden naar beneden.

Als je kijkt naar de polen waar geen afdekkapje op zit zie je al een beetje wat ik bedoel. Daar komen de aftakblokjes.

[ Voor 26% gewijzigd door Ethiron op 11-08-2026 20:29 ]

[Lord Anubis]

@Caayn Zou de droger en vaatwasser verwisselen. Denk als je twee wassen achter elkaar draait je de eerste was in de droger wilt. De vaatwasser kan je altijd in een vrij tijdslot zetten. Tevens zou ik de woning/kamers ook verspreiden om te vermijden dat je volledig in het donker komt te zitten. De tweede oven verwisselen met de warmte pomp, die kan n.l altijd aanslaan maar de ovens zullen hoe zelden dan ook tegelijk aan staan. just my two watts

[ Voor 17% gewijzigd door Lord Anubis op 11-08-2026 20:33 ]

[Lord Anubis]

Ethiron schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 20:26:
[...]


Fijn om te horen! Ik ga in het weekend van de 22e de boel installeren, dan zal ik weer foto’s maken.

Ik zal even kijken of het lukt om de tussentijd een proefopstelling te maken!

graag

[Caayn]

Lord Anubis schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 20:29:
@Caayn Zou de droger en vaatwasser verwisselen. Denk als je twee wassen achter elkaar draait je de eerste was in de droger wilt. De vaatwasser kan je altijd in een vrij tijdslot zetten. Tevens zou ik de woning/kamers ook verspreiden om te vermijden dat je volledig in het donker komt te zitten. just my two watts

De hal/gang/overloop zit om die reden op een andere fase, maar dat zijn een paar lampen en ongebruikte stopcontacten dus had ik het niet opgenomen in mijn globale overzicht

De vaatwasser en droger omwisselen vindt ik wel een goede suggestie, daar denk ik nog even over na.

[Hypermobile]

habbekrats schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 20:24:
@Hypermobile Kun je die 4 x us5000 niet beter met 100A beveiligen aangezien je er ook 25mm<sup>2 als bekabeling eraan heb zitten.

Koelkast / vriezer zijn hier geen groot verbruikers mijn koelkast zit rond de 1kwh per dag en deze 2 vind ik juist noodzakelijk om in de lucht te houden op noodstroom.

Maakt de ELS-5K bij noodstroom ook de nul aan de aarde? Anders heb je een zwevend net en werken je aardleks ook niet altijd.</sup>

100A is denk ik beter idd. (zowiso al beter denk ik zo dan via Hub Kabels de Pylontechs Koppelen) want dan heb je geen Fuse per Batterij.
Als de stroom regelmatig gaat uitvallen. Dan ga ik die Koelkast/vriezer wel permanent op die uitgangen zetten.

Die ELS-5K heeft Intern Relais of Extern Relais Nul>Naar>Aarde (goeie vraag)
Je kan kiezen in de settings wat je gebruikt in sommige landen is Extern Relais verplicht.

Wat vind je verder van de opstelling?

[DavidZH]

@habbekrats, @Andrehj

Mijn eerste opmerking werd getriggerd door de eis vanuit de netbeheerders voor selectiviteit en dan vooral naar distributiegroepen. Dat is zoals het nu is niet haalbaar. En dat de hoofdautomaten/zekeringen nog nooit geklapt zijn zegt NIETS over het niet halen van pieken boven de 25A. Bij 30 seconden 30A blijft die echt wel zitten.

En hier in Twente staan bij woningen (ook niet heel grote woningen) heul veel warmtepompen met 2 fans bij de verdamper. Dan zit je volgens mij al dik in de 3x400V modellen.

[ Voor 18% gewijzigd door DavidZH op 11-08-2026 21:42 ]

[Verdicampo]

discusws schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 17:54:
Een vraag na aanleiding van een eerdere vraag in het Grote Zendure topic wat wat stof deed opwaaien.

Om 2 stekker batterijen (die per stuk max 800W ontladen en max 1000W ontladen) aan te sluiten op zolder waar een dedicated groep voor in de groepenkast zit is een advies gegeven om de dubbele wcd weg te halen en hiervoor een pv verdeler voor in de plaats te nemen waardoor ik de 2 batterijen op een eigen automaat kan aansluiten.

Ik zit te denken aan de ZV16-PV40 .

In de groepenkast zit een ABB HAF (0025-60 - B16 NA). Ik vraag het in deze groep voor de zekerheid na voordat ik eea ga bestellen.

Behoorlijk wat stof idd!

Ik zou de B16 in je groepenkast vervangen door een B20 30mA alamat die rechtstreeks achter je hoofdschakelaar zit (net als met zonnepanelen).

En in deze PV verdeler gewoon voor 2x B16 (of zelfs 2xB10, dat zou dan ook genoeg moeten zijn!) groepen gaan ipv alamats, aangezien het binnenshuis is en geen zonnepanelen betreft (alleen batterijen toch?).

Benieuwd wat de rest vindt, want de meningen in het andere topic lopen nogal uiteen.

In het ergste geval, bij jou, zou de ene batterij de andere gaan laden, dus ik zie het probleem niet zo (tenzij een kapotte batterij (veel) meer dan 16A kan gaan trekken?).
maar happy to be proven wrong.

[Juerd]

DavidZH schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 21:37:
[...] En dat de hoofdautomaten/zekeringen nog nooit geklapt zijn zegt NIETS over het niet halen van pieken boven de 25A. Bij 30 seconden 30A blijft die echt wel zitten.

Veel langer dan 30 seconden ook wel. Bij een smeltzekering zelfs meer dan een uur. Bij een automaat enkele minuten tot oneindig.

[Hippe Lip]

Caayn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 19:53:
[...]
De hoofdschakelaar is er nog nooit uitgesprongen maar op jaarbasis gebeurd het echt wel meerdere keren dat de 23A grens op één fase wordt doorbroken.

Dat is toch wat anders dan het wat dramatisch aangezette “het is flink puzzelen” verhaal waarmee je begon, @Caayn.
Het is dus een kwestie van één keer je hersens gewoon gebruiken bij de indeling van de groepenkast. En ook jij hebt dus verder nog nooit ergens last van gehad.

Hier zie je het nadeel van meten als je het niet kunt interpreteren, op waarde schatten. Jij lijkt al te schrikken van over de grens van 23A gaan, waar je hoofdzekering er geen moeite mee heeft als je die 10s overbelast met 50%. Je krijgt niet onmiddellijk een boete als je eventjes ‘te hard rijdt’.

[discusws]

Verdicampo schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 22:27:
[...]

Ik zou de B16 in je groepenkast vervangen door een B20 30mA alamat die rechtstreeks achter je hoofdschakelaar zit (net als met zonnepanelen).

En in deze PV verdeler gewoon voor 2x B16 (of zelfs 2xB10, dat zou dan ook genoeg moeten zijn!) groepen gaan ipv alamats, aangezien het binnenshuis is en geen zonnepanelen betreft (alleen batterijen toch?).

Ik kom liever zelf niet in de groepenkast , als je die B16 laat zitten in de groepenkast en dan een verdeler met 2 polige hoofdschakelaar + 2 B10 en per B10 een wcd op zolder, kan dat ook? Deze groep en (dubbele) WCD is ooit eens speciaal aangelegd voor wat anders wat niet meer gebruikt wordt. En die WCD kan ik wel zelf vervangen door een verdeler.

De Zendure solarflow 800 plus laad per batterij maximaal 1000W en ontlaad maximaal 800W Zelfs met 3 kom je niet boven de maximale belasting van een B16 uit en individueel op een B10 ook niet.

Benieuwd wat de rest vindt, want de meningen in het andere topic lopen nogal uiteen.

me too

[habbekrats]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:03:
[...]

Ik kom liever zelf niet in de groepenkast , als je die B16 laat zitten en dan in een verdeler een 2 polige hoofdschakelaar + 2 B10 en per B10 een wcd, kan dat ook? Deze groep en (dubbele) WCD is ooit eens speciaal aangelegd voor wat anders wat niet meer gebruikt wordt. En die WCD kan ik wel zelf vervangen door een verdeler.

De Zendure solarflow 800 plus laad per batterij maximaal 1000W en ontlaad maximaal 800W Zelfs met 3 kom je niet boven de maximale belasting van een B16 uit en individueel op een B10 ook niet.


[...]

me too

Ik snap eigenlijk ook niet de noodzaak van een pv verdeler extra als de groep in de MK alleen voor de accu's bedoeld is. En B16 ligt niet wakker van een keer 2x1000watt

[discusws]

habbekrats schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:08:
[...]

Ik snap eigenlijk ook niet de noodzaak van een pv verdeler extra als de groep in de MK alleen voor de accu's bedoeld is. En B16 ligt niet wakker van een keer 2x1000watt

De discussie werd, geen 2 stekker batterijen op 1 groep, en iets met brandverzekering en regels (die niet duidelijk zijn)

[Verdicampo]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:03:
[...]

Ik kom liever zelf niet in de groepenkast , als je die B16 laat zitten in de groepenkast en dan een verdeler met 2 polige hoofdschakelaar + 2 B10 en per B10 een wcd op zolder, kan dat ook?

Ja dat kan ook, zolang de B16 in je groepenkast (dit wordt met zo'n verdeler een distributiegroep), maar achter een aardlek zit én deze direct achter je hoofdschakelaar zit, omdat dit voor voedingen zoals zonnepanelen en batterijen moet (zeg ik het goed @Juerd ?).

Zie ook: https://vmn-installatiejo.../2020/02/plaatje-ABB4.png

Post anders even een foto van je groepenkast (liefst van binnen) en geef even aan welke groep het om gaat.

Deze groep en (dubbele) WCD is ooit eens speciaal aangelegd voor wat anders wat niet meer gebruikt wordt.

Waarschijnlijk een verbruiker? Die dus misschien / waarschijnlijk niet direct achter je HS zit. Je zou ook te hoge stromen in je groepenkast kunnen krijgen. Als je 40A ALSen hebt en een 35A ampere aansluiting zit je daar met 2x800W, 7A al overheen en zou je eigenlijk een REM automaat moeten plaatsen. Er is dus eigenlijk een probleem wat in het andere topic niet opgemerkt lijkt (even aangenomen dat je 1 fase hebt, klopt dat?).

Zie ook https://vmn-installatiejo.../2020/02/plaatje-ABB2.png

habbekrats schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:08:
[...]

Ik snap eigenlijk ook niet de noodzaak van een pv verdeler extra als de groep in de MK alleen voor de accu's bedoeld is. En B16 ligt niet wakker van een keer 2x1000watt

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:09:
[...]

De discussie werd, geen 2 stekker batterijen op 1 groep, en iets met brandverzekering en regels (die niet duidelijk zijn)

Ja precies, en stromen in de kabels ná een automaat, die dus eventuele overstromen in het circuit niet ziet. Again lijkt me dit bij deze 2 batterijen niet echt een probleem, tenzij een kapotte veel meer vermogen gaat trekken.

[ Voor 15% gewijzigd door Verdicampo op 12-08-2026 11:44 ]

[T-Rob]

Ik wil graag een batterij plaatsen in mijn garage en ik denk dat ik elektrisch in de problemen ga komen dan.

Mijn situatie:

• Huisaansluiting 3#25A. Warmtepomp, vaatwasser, etc. Fatsoenlijke verdeling over fases.
• Onderverdeler in garage vanuit groepenkast op 3*20A gevoed.
• Deze onderverdeler heeft 3*16A voeding aan autolader (geen intelligente lader, staat op 11 kW) en een 3*16A zonnepanelen aansluiting. Zonnepanelen leveren max ca 3,6 kW.
• Ik denk aan een 4 kW accu (begrenst denk ik op 3,7 kW) om met een extra 16A groep te kunnen aansluiten.

Nu gaat dit niet goed volgens mij als ik op een zonnige dag de auto laad. Dan gaat 3,6 kW vanuit de zonnepanelen op 1 fase de accu in -/- 1/3 zonnepanelen levering + 3,7 kW naar de auto. Dan zit ik op 3,6 - 1,2 + 3,7 = 5,1 kW gebruik op die fase en kom ik boven de 20A op de aansluiting in de meterkast, maar ook dicht op de 25A op de hoofdaansluiting, zonder rekening te houden met andere gebruikers.

Wat is de verstandige oplossing?

• Is het dus verstanding om 3 accu's op iedere fase te kiezen in plaats van een zo'n grote? Dan verdeel je de onbalans van een 3 fase zonnepanelen en de een fase accu.
• Of moet ik de auto niet meer laden als de zon schijnt, of sturing aanbrengen op het gelijktijdig opladen van de accu en de auto.
• Moet ik een accu kopen met directe aansluiting op de strings van de zonnepanelen? En die dan aansluiten op de bestaande 3*16A groep van de zonnepanelen.

Denk dat dit een beetje standaard vraag is, dus wellicht al eerder beantwoord, bij voorbaat excuus daarvoor...

[discusws]

@Verdicampo

Het betreft een 3 x 25A kast. Op de foto staat de helft van de kast, in de andere kast zit een alamat voor de zonnepanelen en een kookgroep.

Op de foto gaat het om het middelste blok en de niet genummerde IA, een 0025-60, deze zit op de middelste ALS een FH202 A

Deze groep was speciaal voor computer apparatuur wat er niet meer is.

[Vorkie]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:04:
@Verdicampo

Het betreft een 3 x 25A kast. Op de foto staat de helft van de kast, in de andere kast zit een alamat voor de zonnepanelen en een kookgroep.

Op de foto gaat het om het middelste blok en de niet genummerde IA, een 0025-60, deze zit op de middelste ALS een FH202 A

Deze groep was speciaal voor computer apparatuur wat er niet meer is.

[Afbeelding]

Ik zie maar 2 fases naar de linkerkant gaan, zit er een 2p kookgroep soms ipv een 3-fase?

Dan zou het ook inhouden dat je zonnepanelen op 1 fase zit aangesloten.

Alleen daardoor zou ik al even iemand erbij halen die de draadjes kan volgen en het goed kan regelen

[Hippe Lip]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:04:
Het betreft een 3 x 25A kast. Op de foto staat de helft van de kast, in de andere kast zit een alamat voor de zonnepanelen en een kookgroep.

@discusws
Je hebt 3 fasen maar ook een kookgroep? Een kookgroep is bedoeld voor een 1-fasesysteem. In jouw geval gebruik je dan beter een 3-fase-groep voor het koken. Veel kookplaten kunnen ook netjes op 3 fasen aangesloten worden, zodat er niet een pit terug- of afgeschakeld wordt als twee andere pitten op boost staan.

Ik heb dat pas geleden bij iemand aangepast en die is nu erg blij dat die gewoon alles zonder problemen kan gebruiken. Geeft ws ook een betere verdeling over de fases?

[discusws]

@Vorkie @Hippe Lip Klopt, in topic 3 is dit al eens aangekaart van de kookgroep, onze electricien wilde dat zo laten, wij wilde dat omgezet hebben naar 3 fase( waarvan er 2 fase word gebruikt) die aanpassing staat in de planning. Onze zonnepanelen is een 1 fase systeem, die gaat niet omgebouwd worden naar 3 fase. Recentelijk zijn wij van 1 fase naar 3 fase gegaan.

[Vorkie]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:09:
@Vorkie @Hippe Lip Klopt, in topic 3 is dit al eens aangekaart van de kookgroep, onze electricien wilde dat zo laten, wij wilde dat omgezet hebben naar 3 fase( waarvan er 2 fase word gebruikt) die aanpassing staat in de planning. Onze zonnepanelen is een 1 fase systeem, die gaat niet omgebouwd worden naar 3 fase. Recentelijk zijn wij van 1 fase naar 3 fase gegaan.

Oke, maar ik zie nu niet of je ABB kast op 3 fase zit, wat heeft de electricien dan allemaal aangepast? Ook de busboard?

[discusws]

@Vorkie de kast is 2 jaar geleden al aangepast.

Elke aardlekschakelaar zit op 1 fase aangesloten

Ik heb geen twijfel over Stedin die de omzetting heeft gedaan.

[Verdicampo]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:04:
@Verdicampo

Het betreft een 3 x 25A kast. Op de foto staat de helft van de kast, in de andere kast zit een alamat voor de zonnepanelen en een kookgroep.

Op de foto gaat het om het middelste blok en de niet genummerde IA, een 0025-60, deze zit op de middelste ALS een FH202 A

Deze groep was speciaal voor computer apparatuur wat er niet meer is.

~~~[Afbeelding]

Dank. Dit betekent eigenlijk dat je met de huidige setup je batterijen niet mag aansluiten zoals je wil(de), want zit achter een gedeelde aardlekschakelaar en dus niet direct achter je HS.

Vorkie schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:25:
[...]


Ik zie maar 2 fases naar de linkerkant gaan, zit er een 2p kookgroep soms ipv een 3-fase?

Dan zou het ook inhouden dat je zonnepanelen op 1 fase zit aangesloten.

Alleen daardoor zou ik al even iemand erbij halen die de draadjes kan volgen en het goed kan regelen

Eens. @discusws post anders ook even een foto van de andere kast. Hoeveel zonnepanelen heb je?

Hippe Lip schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:06:
[...]

@discusws
Je hebt 3 fasen maar ook een kookgroep? Een kookgroep is bedoeld voor een 1-fasesysteem. In jouw geval gebruik je dan beter een 3-fase-groep voor het koken. Veel kookplaten kunnen ook netjes op 3 fasen aangesloten worden, zodat er niet een pit terug- of afgeschakeld wordt als twee andere pitten op boost staan.

Ik heb dat pas geleden bij iemand aangepast en die is nu erg blij dat die gewoon alles zonder problemen kan gebruiken. Geeft ws ook een betere verdeling over de fases?

Ook dit is een goeie suggestie.

@discusws Met 3 fase en je beoogde batterijen (en mits je zonnepanelen niet te veel vermogen hebben) heb je minder kans op overbelasten van je groepenkast elementen.
Als je zonnepanelen op 1 fase hebt, zou ik als ik jou was een B20 30mA alamat bijplaatsen (zoals in mijn eerste bericht gister), en daar je batterijen achter plaatsen, evt met een onderverdeler.
Deze: https://www.sandervunderi...-kar-ds-201-b20-0-03.html
of deze: https://www.sandervunderi...0-1p-n-30ma-1-module.html
Beetje afhankelijk van je PV, ik zou hetzelfde type nemen zodat je het netjes kunt doorlussen.

En zo te horen wil je dat liever niet zelf doen, dus dan inderdaad even iemand laten komen om dit te doen. En als je een kookgroep hebt (2xB16 aan elkaar), dit ook gelijk laten vervangen door een 3 fase automaat: https://www.sandervunderi...16-ds-203nc-b16-0-03.html

al met al misschien makkelijker om maar 1 batterij op zolder in te pluggen en de andere bij een andere groep in te pluggen waar max 2000W op zit, zodat je niet over de 16A heen gaat als de accu laadt, en ook nooit meer dan 2800W kan gebruiken als de accu ontlaadt...

[ Voor 8% gewijzigd door Verdicampo op 12-08-2026 13:23 ]

[Verdicampo]

T-Rob schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:03:
Ik wil graag een batterij plaatsen in mijn garage en ik denk dat ik elektrisch in de problemen ga komen dan.

Mijn situatie:

• Huisaansluiting 3#25A. Warmtepomp, vaatwasser, etc. Fatsoenlijke verdeling over fases.
• Onderverdeler in garage vanuit groepenkast op 3*20A gevoed.
• Deze onderverdeler heeft 3*16A voeding aan autolader (geen intelligente lader, staat op 11 kW) en een 3*16A zonnepanelen aansluiting. Zonnepanelen leveren max ca 3,6 kW.
• Ik denk aan een 4 kW accu (begrenst denk ik op 3,7 kW) om met een extra 16A groep te kunnen aansluiten.

Nu gaat dit niet goed volgens mij als ik op een zonnige dag de auto laad. Dan gaat 3,6 kW vanuit de zonnepanelen op 1 fase de accu in -/- 1/3 zonnepanelen levering + 3,7 kW naar de auto. Dan zit ik op 3,6 - 1,2 + 3,7 = 5,1 kW gebruik op die fase en kom ik boven de 20A op de aansluiting in de meterkast, maar ook dicht op de 25A op de hoofdaansluiting, zonder rekening te houden met andere gebruikers.

Wat is de verstandige oplossing?

• Is het dus verstanding om 3 accu's op iedere fase te kiezen in plaats van een zo'n grote? Dan verdeel je de onbalans van een 3 fase zonnepanelen en de een fase accu.
• Of moet ik de auto niet meer laden als de zon schijnt, of sturing aanbrengen op het gelijktijdig opladen van de accu en de auto.
• Moet ik een accu kopen met directe aansluiting op de strings van de zonnepanelen? En die dan aansluiten op de bestaande 3*16A groep van de zonnepanelen.

Denk dat dit een beetje standaard vraag is, dus wellicht al eerder beantwoord, bij voorbaat excuus daarvoor...

Het lijkt dat je panelen op 3 fases zitten, maar dan is 3.6kW wel weinig, hoeveel panelen en wat voor omvormer(s) heb je? Wil je de accu ook in je garage op de onderverdeler of op een aparte groep in je groepenkast?

[T-Rob]

Verdicampo schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:29:
[...]

Het lijkt dat je panelen op 3 fases zitten, maar dan is 3.6kW wel weinig, hoeveel panelen en wat voor omvormer(s) heb je? Wil je de accu ook in je garage op de onderverdeler of op een aparte groep in je groepenkast?

Zonnepanelen zijn bestaand, 3,6 kW (4,8 geïnstalleerd, 16 panelen, Solaredge).

Inderdaad zou ik de accu ook in de garage op de verdeler van auto en zonnepanelen op een aparte 16A groep zetten. Die verdeler staat ook in de garage.

Er loopt een dikke kabel naar het huis waar die op 3*20A is afgekeerd.

[discusws]

@Verdicampo , de linkerkant. Op zolder zit een pv verdeler voor de zonnepanelen.

Een verdeler plaatsen op de plek van de wcd lukt mij wel.

De kookgroep zit nu op fase 1, de pv panelen op fase 3. Mijn vraag ging over een aanpassing op fase 2.

De 3 fase kookgroep zou op fase 1 en 2 komen. Maar dat wordt pas over een tijdje gedaan.



De discussie in het andere topic was, zijn 2 stekker batterijen van zendures solarflows 800 plus toegestaan op 1 dedicated B16 groep ja of nee. Een groep zegt wel en de andere zegt nee.

Waarom dan wel op een B20 en eventueel met een verdeler, ik wil het snappen waarom dat wel zou kunnen.

[Hippe Lip]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:17:
Ik heb geen twijfel over Stedin die de omzetting heeft gedaan.

Ik denk niet dat Stedin je groepenkast heeft aangepast. Die heeft je meter verwisselt en 3 fasen van de meter naar de HS gelegd. Achter die HS blijft de netbeheerder overal vanaf.

Sterker: als ze komen voor omzetting 1 naar 3 fasen en je groepenkast is daar niet op voorbereid, dan vertrekken ze weer zonder iets te doen en ben jij je geld voor de ombouw kwijt. Kun je weer opnieuw beginnen met betalen en plannen.

[Hippe Lip]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:48:
@Verdicampo , de linkerkant. Op zolder zit een pv verdeler voor de zonnepanelen.

Een verdeler plaatsen op de plek van de wcd lukt mij wel.

De kookgroep zit nu op fase 1, de pv panelen op fase 3. Mijn vraag ging over een aanpassing op fase 2.

De 3 fase kookgroep zou op fase 1 en 2 komen. Maar dat wordt pas over een tijdje gedaan.

[Afbeelding]

De discussie in het andere topic was, zijn 2 stekker batterijen van zendures solarflows 800 plus toegestaan op 1 dedicated B16 groep ja of nee. Een groep zegt wel en de andere zegt nee.

Waarom dan wel op een B20 en eventueel met een verdeler, ik wil het snappen waarom dat wel zou kunnen.

Wat zie ik daar nou in het midden voor doodenge blote adereindhulzen rondzwerven?
Ik tel er zomaar een stuk of vijf!

[discusws]

Hippe Lip schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:51:
[...]


Sterker: als ze komen voor omzetting 1 naar 3 fasen en je groepenkast is daar niet op voorbereid, dan vertrekken ze weer zonder iets te doen en ben jij je geld voor de ombouw kwijt. Kun je weer opnieuw beginnen met betalen en plannen.

Klopt, de omzetting is gedaan op 30 juni jl

[pickboy]

Hippe Lip schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:58:
[...]

Wat zie ik daar nou in het midden voor doodenge blote adereindhulzen rondzwerven?
Ik tel er zomaar een stuk of vijf!

Het zouden er 6 moeten zijn zo te zien. Het is zijn de draden van de 3 fase abb unit/rail waar je flexomaten op kunt klikken.

In dit geval lijkt dat verder niet aangesloten en word hij als simpele dinrail gebruikt.

Maar helemaal mee eens, los spul zoals dit hoort zeker niet in je verdeler.
Ik ben er zelf geen fan van, ik zou het er gewoon helemaal uithalen en gewoon vervangen voor een din rail.

[discusws]

Ik snap de bezorgdheid, ik heb er zelf niet in gesleuteld en kom in principe niet in de kast. Dit is zo aangepast / opgeleverd is het een idee om die losse draden op een Wago te zetten voor het geval dat?