Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 4

[Juerd]

@ericplan In principe is 1,5 mm² goed genoeg voor 16 A en het zal voor de meeste kookplaten ook goed genoeg zijn. Bij sommige kookplaten zit de aansluiting of de route van de kabel erg dicht bij de onderdelen die warm worden, en dan gaat die vlieger niet meer op. In zo'n geval staat er vaak in de handleiding dat je 2,5 mm² moet hebben, en daarom is dat ook een beter algemeen advies, want met 2,5 mm² voor een 16 A verbruiker zit je altijd goed.

[Tanuki]

habbekrats schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 13:57:
@Annuk Veel automaten die in laadpalen, zonnepanelen gezet worden zijn vaak flink belast buiten de normale groepen. De stelregel is om dit soort groepen beveiliging te kiezen op 0,8x In en dit wordt vaak vergeten. En zelfs een automaat op 0,8x In wordt flink warm daar zit per merk soms wat verschil in. Ik heb al heel veel automaten met of zonder aardlek defect gezien. Daar zitten ook Eaton, Hager, ABB en Schneider bij. De meeste defecten zijn vaak door montagefouten draad er niet goed in, niet goed vast, te vast draaien.

In de praktijk zal het dan betekenen dat je een grote verbruiker nooit op een B25 of C25 mag aansluiten. Altijd B20 of C20.
Bij een 3 fase 3x25A aansluiting dan.

Dat is vaak ook niet wenselijk. Als een (aardlek) automaat gerate is op een bepaalde waarde, dan zou je dat ook willen hanteren toch?

Alternatief is dat je naar een B/C32 gaat. Maar dan heb je weer de kans dat je hoofdaansluiting er eerder uit vliegt dan de 32A automaat.

Zie ik nu iets over het hoofd?

[DoMoFo]

@habbekrats Vorige topic is gesloten, dus kan niet meer quoten...

habbekrats in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"

De uitdaging van deze alamat, maar ook de 300mA selectieve aardlek only variant ( ABB F204 A S-40/0.3 ), is dat dit een 3P+N is en dus _alle_ fase uitschakelt. Door deze direct achter de HS te plaatsen is er voor aardlek fouten een technisch correcte totale verticale selectiviteit naar de onderliggende eindgroepen bereikt, maar je hebt nu wel de fase zonering van de netbeheerder verbroken: 3x1 individuele C25 automaten per fase <-> 3P+N Alamat / Aardlek voor alle fasen. Bij het gebruik van een (batterij) omvormer die de primaire invoer van de gehele installatie gaat verzorgen, al dan niet in eilandbedrijf, wordt dit een interessante discussie / interpretatie inspecteur: Heb je voldaan aan de eisen van hoge beschikbaarheid van de installatie ja/nee ? Wat zijn dan die specifieke eisen m.b.t. hoge beschikbaarheid ?

Er kunnen zich fouten _voor_ de omvormer (in de distributie) voordoen: risico laag / impact hoog door de 3P+N (300mA S / C25) alamat. Of veel aannemelijker _achter_ de omvormer (bij de eindgroepen), risico hoog / impact laag door de gescheiden 30mA aardlek en B16 automaten.

De C25 alamat i.c.m. de C25 van de netbeheerder: Voor de door netbeheerders veel gebruikte ABB S201M automaat in serie / backup met de ABB DS203NC is een coördinatie tabel voor handen van de fabrikant, maar alleen voor 400V. De (batterij) omvormer is geen ge- /verbruiker (voeding uit DC zijde), puur een coördinator van het AC circuit. Buiten de NEN1010 is er ook nog een verantwoordelijkheid naar de netbeheerder (netcode / energiewet), maar het helpt niet mee dat bepaalde zaken wel zijn vereist, maar niet specifiek beschreven. Netbeheerder eist selectiviteit, maar beschrijft niet hoe: de standaard 3x C25 huisinstallatie is in zijn huidige vorm slechts gedeeltelijk selectief. Wat is de "harde" (beschreven) eis m.b.t. het opvangen van kortsluit fouten (L/N) _achter_ de HS _voor_ de (batterij)omvormer, mogen die zomaar worden opgevangen door de automaten van de netbeheerder, of zul je toch naast een aardlek ook een automaat moeten toepassen ?

Selectiviteit lijkt een lastig onderdeel te zijn...

[Ethiron]

Zo, vandaag de tijd genomen om mijn PV-verdeler om te bouwen van NOARK (Zonneplan) naar ABB. Uiteraard alles op moment gezet.

Ik had alleen de verkeerde WAGO dinrail adapter, dus die moet ik morgen nog even kopen en dan de aarde netjes op de dinrail monteren.

Verder een satisfying klusje, alleen mijn hoofschakelaar lijnt niet zo mooi uit met de alamat en ik krijg ze niet vlak op elkaar.

[Verdicampo]

Ethiron schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:53:
Zo, vandaag de tijd genomen om mijn PV-verdeler om te bouwen van NOARK (Zonneplan) naar ABB. Uiteraard alles op moment gezet.

Ik had alleen de verkeerde WAGO dinrail adapter, dus die moet ik morgen nog even kopen en dan de aarde netjes op de dinrail monteren.

Verder een satisfying klusje, alleen mijn hoofschakelaar lijnt niet zo mooi uit met de alamat en ik krijg ze niet vlak op elkaar.

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Ziet er netjes uit, zit die B20 direct achter de hoofdschakelaar van de verdeler? En waarom een B20? Wat is de dikte van de bedrading naar de verdeler en hoe is die bedrading beveiligd?

[habbekrats]

@DoMoFo Hoge beschikbaarheid ? Voor een huisinstallatie lijkt mij stug dat dit een eis is. Indien de 3p+1 beveiliging of als alamat uit gaat blijft mijn Victron systeem gewoon doorgaan wel in offgrid mode. Bovendien krijg ik wel een push bericht hiervan. In NL niet gebruikelijk in BE wel, voor beide zaken zijn voor en tegens.

[bjusterbaarlik]

Ethiron schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:53:
moet ik morgen nog even kopen en dan de aarde netjes op de dinrail monteren.

Waarom niet op de oude manier aansluiten?

[Ethiron]

Verdicampo schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 19:08:
[...]

Ziet er netjes uit, zit die B20 direct achter de hoofdschakelaar van de verdeler? En waarom een B20? Wat is de dikte van de bedrading naar de verdeler en hoe is die bedrading beveiligd?

Thanks. Ja de B20 wordt direct gevoed door de hoofdschakelaar in de verdeler.

B20 omdat de specs van de omvormer daar om vragen.

Dikte van de bedrading naar de PV-verdeler is 2,5mm2, in de PV-verdeler zelf 6mm2 (had ik nog liggen) en de voedingskabel van de omvormer is 4mm2.

De PV-verdeler is in de groepenkast aangesloten op een B20 alamat van 0,3A.

Why?

[Ethiron]

@bjusterbaarlik het aansluitblokje van de oude situatie past helaas niet in de ABB WCD. De stift is te dik.

[martijn v o]

En die twee vertinde draadjes, wat was dat dan? en die heb je nu weggeknipt?

En het lasklemmetje mag inderdaad niet los. Je hebt van die Phoenix klemmen din rail, past dat nog?

Deze maar dan voor het verdelen/verzamelen.

[ Voor 106% gewijzigd door martijn v o op 09-08-2026 19:41 ]

[Ethiron]

@martijn v o vertinde draadjes? Die zie ik niet.

[martijn v o]

zou ook een huls maar dan een niet geisoleerde kunnen zijn, ik dacht hier tin te zien. rechtsboven oude situatie.

[ Voor 25% gewijzigd door martijn v o op 09-08-2026 20:34 ]

[Ethiron]

@martijn v o Ah dat bedoel je. Dat is gewoon massief koper 4mm2 van de omvormer. Ongelukkige lichtinval wellicht waardoor het tin lijkt.

Die uiteindjes inderdaad weggeknipt en opnieuw gestript.

Die Phoenix rijgklemmen ken ik, maar voor de prijs van één rijgklem incl. verzendkosten koop ik bij de Hornbach letterlijk 10 WAGO 221 dinrail adapters (voor plus minus 6 euro).

[habbekrats]

@martijn v o Zo te zien de te diep gegaan bij het strippen gezien de inkerving van de ader.

[DoMoFo]

habbekrats schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 19:11:
@DoMoFo Hoge beschikbaarheid ? Voor een huisinstallatie lijkt mij stug dat dit een eis is. Indien de 3p+1 beveiliging of als alamat uit gaat blijft mijn Victron systeem gewoon doorgaan wel in offgrid mode. Bovendien krijg ik wel een push bericht hiervan. In NL niet gebruikelijk in BE wel, voor beide zaken zijn voor en tegens.

Klinkt gewichtig, voor een huisinstallatie vertaalt dat zich tot het beschikbaar zijn van de andere fase(n) dan daar waar de fout zit. De toepasbaarheid van een lampje op de overloop die het nog doet wanneer de benedenverdieping zonder stroom zit is een ander verhaalt .

De werking van een Victron omvormer biedt inderdaad prima mitigatie tegen allerlei zaken en verplichtingen die door de NEN1010 worden gesteld. Je bent waarschijnlijk op de hoogte van de vele discussies verspreid over dit forum m.b.t. dit onderwerp. Jij vertelde zelf al een anekdote over opmerkingen bij NEN inspecties, ik kan uit persoonlijke ervaring vertellen dat het proberen een volledig (batterij)omvormer / huisinstallatie + eilandbedrijf officieel te laten keuren niet eenvoudig is. De hoeveelheid NEN bullshit die verkondigt wordt door "professionals" is stuitend...

[habbekrats]

@DoMoFo Ik ben ook niet van plan om thuis iets te laten keuren. Ik heb wel alles op papier, documentatie overal van. Ik heb vanuit eigen kennis ervaring en een hoop van hier op het forum een installatie die aanraak veilig, brandveilig zo overzichtelijk als mogelijk is gebouwd. Elke keurder heeft schijnbaar ook het idee dat hij iets moet vinden.
Binnenkort mep ik nog een 12 meter aardelektrode erbij, Ik heb er nu 2 en hoop dan rond de 1 ohm te komen.

[Sport_Life]

@Annuk @Antonl91 Ik bedacht me vanmiddag ineens dat er nog een "loze" schakelaar zit in de keuken, ik vermoed zomaar dat dit weleens de (3e) buitenkabel kan zijn . Deze is dan tijdens de bouw aangelegd en de andere 2 achteraf (gaan boven maaiveld de woning uit).

Verklaart ook waarom ik de vorige keer geen schok kreeg, toen stond de schakelaar misschien uit..

Nu het volgende punt, hoe kan ik het opmeten zonder dat de draden gestript zijn ? Multimeter tegen de uiteindes houden ?

[Annuk]

Sport_Life schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 22:48:
@Annuk @Antonl91 Ik bedacht me vanmiddag ineens dat er nog een "loze" schakelaar zit in de keuken, ik vermoed zomaar dat dit weleens de (3e) buitenkabel kan zijn . Deze is dan tijdens de bouw aangelegd en de andere 2 achteraf (gaan boven maaiveld de woning uit).

Verklaart ook waarom ik de vorige keer geen schok kreeg, toen stond de schakelaar misschien uit..

Nu het volgende punt, hoe kan ik het opmeten zonder dat de draden gestript zijn ? Multimeter tegen de uiteindes houden ?

Dan zou ik persoonlijk die schakelaar eens uit de wand halen en kijken wat erachter zit.
Als dit klopt dan even fase + nul loshalen daar.
Of evt even hoofdschakelaar uit (en alle automaten) en dan die kabel aansluiten met een lampje om daarna alles weer in te schakelen en die schakelaar te testen met het lampje (en controleren op welke groep deze zit).

Of wat wij nog wel eens doen, plm 15cm van de mantel verwijderen, en dan voorzichtig de aders uit elkaar halen (en de aardlitze), per stuk even strippen en direct een wago erop, dan heb je minder kans om sluiting te maken dan zo op de kop van de kabel te meten als de aders bij elkaar liggen.
Dan kan je in de wago meten.

[Juerd]

DoMoFo schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:27:
Heb je voldaan aan de eisen van hoge beschikbaarheid van de installatie ja/nee ? Wat zijn dan die specifieke eisen m.b.t. hoge beschikbaarheid ?

De stroom kan altijd uitvallen, soms met hele wijken of zelfs steden tegelijk. Als dat echt problemen oplevert, dan moet je noodstroom hebben voor specifieke dingen. Heb je bijvoorbeeld per se verlichting nodig die het blijft doen, dan installeer je noodverlichting.

De eisen voor de beschikbaarheid van je eigen installatie bepaal je zelf. Vergeet niet dat dit topic over huisinstallaties gaat. Vind je het acceptabel als 1 fout alles laat uitvallen, dan kan en mag dat. In België is het zelfs gebruikelijk (misschien verplicht?) om een 4-polige 300 mA hoofd-aardlekschakelaar te gebruiken. Het is heus niet zo'n groot probleem. Bij ons kan en mag het ook, we zijn het alleen niet gewend.

[ Voor 3% gewijzigd door Juerd op 10-08-2026 01:37 ]

[Juerd]

Ethiron schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:53:
~[Afbeelding]

~[Afbeelding]

Ziet er netjes uit, maar de oorspronkelijke installateur had de dopjes voor over de schroeven niet moeten weggooien. Het dubbelgeïsoleerd-pictogram (links van "IP40") liegt nu. Omdat het niet dubbelgeïsoleerd is, moet je foutbescherming hebben voor de distributiegroep, bijvoorbeeld met een aardlekautomaat. (Maar dat is sowieso een goed idee.)



Update: lol, ik had dat grote gat in de achterkant niet gezien. Dubbelgeïsoleerd gaat 'm niet meer worden. Misschien even dat pictogram afplakken.

[ Voor 6% gewijzigd door Juerd op 10-08-2026 01:43 ]

[jacovn]

habbekrats schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 13:57:
@Annuk Veel automaten die in laadpalen, zonnepanelen gezet worden zijn vaak flink belast buiten de normale groepen. De stelregel is om dit soort groepen beveiliging te kiezen op 0,8x In en dit wordt vaak vergeten. En zelfs een automaat op 0,8x In wordt flink warm daar zit per merk soms wat verschil in. Ik heb al heel v

de installatie bedrijven plaatsen 25c aan bij mij voor EV lading, en voor de batterij.

Dus als 0.8x was het 20c moeten worden. Dan worden die heter/warmer dan een 25c ? De auto kan niet meer laden op AC normaal 3x16A. De inverter voor de batterij kan ook niet meer dan 3x 17.4A doen.

zonnepanelen zijn bij mij 8400 watt max op de inverter 12,17A, afgezekerd op 3x16A

Dus de Selectiviteit is dus niet goed. Ik wil alles gaan vervangen door de veel hogere stromen die er nu lopen dan waar het voor de oude kast is denk ik.

Is de Selectiviteit nog steeds 1.6 ? Dus van 25a naar 16A, en dan naar 10A ?

Voor ons tuinhuis heb ik 20b in meterkast naar 10a. Dat klopt dus ook niet. Echter er staat een warmtepomp zwembad op, een zoutwater systeem en een pomp. Helaas zit er ook een Solar systeem op. Dus opwekker en gebruikers op 1 groep.

[habbekrats]

@jacovn Selectiviteit zou ik ook niet wakker van liggen is in een kleine 25A aansluiting leuk bedacht maar in de praktijk niet haalbaar. Een kabel van een distributiegroep naar een onderverdeler gaat er toch zelden uit.

[Septillion]

Ethiron schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 19:18:

B20 omdat de specs van de omvormer daar om vragen.

Geen kritiek op de keuze voor de B20. Maar meeste handleidingen die ik heb gezien noemen niet de benodigde of minimale stroom maar juist de maximale. Geen idee of dat hier ook zo is, maar meer iets om in het achterhoofd te houden voor andere

Stopcontact naast je PV verdeler is echt andere groep neem ik aan? Just checking

[ayamanu]

Dit is studiemateriaal voor mij. Dank hier voor.

Volgens mij mis ik de lasdoos en de centraaldoos waar de lamp aan hangt. Zijn daar nog richtlijnen voor? punten waar je op moet letten? Dingen die je echt niet moet doen?

concrete vraag: in mijn net gekochte huis (nog voor aarde overal, wel keuken en badkamer) ben ik al een paar keer erg drukke lasdozen en centraal dozen tegengekomen. Die in serie naar elkaar doorverbinden en uiteindelijk doorverbinden naar meerdere stopcontacten. Wat is erg druk: een lasdoos met 8 (4*2) draden en 2 lasklemmen er ingepropt. Een aantal centraaldozen waarbij alle in en uitgangen 2 draden hebben, 2*8, en nog een lamp er aan hangen. +2. dus 20 draden. en nog lasklemmen. Het leek wel een massief stuk koper wat er in zat.

In ieder geval, leek me dat niet ok, dus heb meer dan de helft weggehaald en maar delen losgekoppeld. Was dat goed om te doen?

Volgende vraag: hoe kan je het beste lasklemmen met de draden in een lasdoos/centraaldoos vouwen?

[Ethiron]

Septillion schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 07:59:
[...]

Geen kritiek op de keuze voor de B20. Maar meeste handleidingen die ik heb gezien noemen niet de benodigde of minimale stroom maar juist de maximale. Geen idee of dat hier ook zo is, maar meer iets om in het achterhoofd te houden voor andere

Stopcontact naast je PV verdeler is echt andere groep neem ik aan? Just checking

Thanks voor je reactie! 1,5 jaar geleden hebben wij het ook al even over mijn overgedimensioneerde omvormer gehad.

Misschien een beetje onhandig opgeschreven van mij, maar volgens de handleiding is de maximale output inderdaad 20A. Daaruit trek ik de conclusie dat de specs om een B20 vragen.

Het vervelende van mijn installatie is dat ik (jij onderschreef dat) een veel te zware omvormer heb van 4000W, terwijl ik maar 6 panelen heb à 2.460 Wp totaal).

Die omvormer had achteraf dus kleiner gekund met een lagere benodigde zekering tot gevolg, maar daar heb ik geen invloed op gehad. Dat leidde tot twee keuzes: afzekeren op basis van het werkelijke amperage dat de panelen kunnen leveren (dan was een B16 waarschijnlijk meer dan zat, was jouw advies ook) of afzekeren op basis van het theoretische amperage van de omvormer (B20 dus).

Uiteindelijk heb ik gekozen voor de tweede optie. Dit omdat ik het geld voor componenten toch moest uitgeven (vanwege vervanging NOARK) en het verschil niet zo groot was tussen 16A en 20A.

In verband met het toekomstproof maken van de groepenkast heb ik ook de HS en ALS gewijzigd naar 63A en bekabeling naar 10mm2, zodat ook de remautomaat er uit kon.

Het stopcontact ernaast is inderdaad een andere groep.

@Juerd thanks, altijd een scherp oog! Ik heb het stickertje er af getrokken.

Ik heb nog een alamat B20 overwogen voor de PV-verdeler, maar uiteindelijk niet gedaan omdat het officieel niet nodig is.

[jacovn]

ayamanu schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 08:58:
Dit is studiemateriaal voor mij. Dank hier voor.

Volgens mij mis ik de lasdoos en de centraaldoos waar de lamp aan hangt. Zijn daar nog richtlijnen voor? punten waar je op moet letten? Dingen die je echt niet moet doen?

concrete vraag: in mijn net gekochte huis (nog voor aarde overal, wel keuken en badkamer) ben ik al een paar keer erg drukke lasdozen en centraal dozen tegengekomen. Die in serie naar elkaar doorverbinden en uiteindelijk doorverbinden naar meerdere stopcontacten. Wat is erg druk: een lasdoos met 8 (4*2) draden en 2 lasklemmen er ingepropt. Een aantal centraaldozen waarbij alle in en uitgangen 2 draden hebben, 2*8, en nog een lamp er aan hangen. +2. dus 20 draden. en nog lasklemmen. Het leek wel een massief stuk koper wat er in zat.

In ieder geval, leek me dat niet ok, dus heb meer dan de helft weggehaald en maar delen losgekoppeld. Was dat goed om te doen?

Volgende vraag: hoe kan je het beste lasklemmen met de draden in een lasdoos/centraaldoos vouwen?

Ik heb wel eens een youtube gezien hoe iemand netjes kabels terug vouwt in een centraaldoos. Maar die doos was niet compleet vol.

Lijkt het je verder slim om de helft weg te halen? Dan valt toch veel uit wat niet meer te gebruiken is ?

Hopenlijk heb je het niet korter geknipt. Dan wordt het wellicht moeilijk om het weer netjes terug te plaatsen in de centraaldoos.

[MisterMailman]

jacovn schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:24:
[...]

Ik heb wel eens een youtube gezien hoe iemand netjes kabels terug vouwt in een centraaldoos. Maar die doos was niet compleet vol.

Ik moet toch altijd aan dit topic denken: Dino989 in "24 draden invouwen in 7x7cm vierkante centraaldoos"

[Dre]

Als je dus een B20 eindgroep wilt hebben, dan moet je om selectief te zijn een hoofdzekering C63 hebben.

[ Voor 10% gewijzigd door Dre op 10-08-2026 11:40 ]

[jacovn]

Dre schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:34:
[Afbeelding]

Als je dus een B20 eindgroep wilt hebben, dan moet je om selectief te zijn een hoofdzekering C63 hebben.

Dan heeft haast niemand meer selectiviteit denk ik. Allemaal aardlekautomaten lost al wat op.

[Rimco]

@jacovn Aardlekschakelaar of aardlekautomaat heeft hier toch helemaal niets mee te maken?

[Lord Anubis]

Waarom bestaan er geen automaten die een chip gebruiken die de stroom nauwkeurig meet en de bijbehorende specs volgt en zo bepaald of er afgeschakeld moet worden i.p.v van iets maar hopen dat het door een veiligheid grens afslaat zoals bij een zekering of automaat?

Bedoelende , waarom vertrouwen we in de standaard meterkast nog steeds op grove, fysieke principes (zoals opwarmende bimetalen en magnetische spoelen) die bij een bepaalde vaste stroomgrens afslaan, in plaats van op een intelligente, elektronische automaat met een chip die de stroom real-time en nauwkeurig meet, en softwarematig pas uitschakelt bij een reëel gevaar in plaats van bij een conservatieve, fysiek bepaalde gok?

[jacovn]

Rimco schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 12:46:
@jacovn Aardlekschakelaar of aardlekautomaat heeft hier toch helemaal niets mee te maken?

Hangt toch af van de fout die op treed ? Met aardlek automaat maakt je foutdomein toch kleiner.

Bij Over belasting en kortsluiting (in afbeelding was het kortsluiting) is selectiviteit toch om een beveiliging hogerop in de keten niet te laten ingrijpen zodat foutdomein zo klein mogelijk blijft.

[Faston]

Lord Anubis schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 13:01:
Waarom bestaan er geen automaten die een chip gebruiken die de stroom nauwkeurig meet en de bijbehorende specs volgt en zo bepaald of er afgeschakeld moet worden i.p.v van iets maar hopen dat het door een veiligheid grens afslaat zoals bij een zekering of automaat?

Bedoelende , waarom vertrouwen we in de standaard meterkast nog steeds op grove, fysieke principes (zoals opwarmende bimetalen en magnetische spoelen) die bij een bepaalde vaste stroomgrens afslaan, in plaats van op een intelligente, elektronische automaat met een chip die de stroom real-time en nauwkeurig meet, en softwarematig pas uitschakelt bij een reëel gevaar in plaats van bij een conservatieve, fysiek bepaalde gok?

Waarom zouden we een beveiliging die goed moet werken afhankelijk maken van software. Je ziet het nu ook in de installaties met zonnepanelen, Thuisbatterijen, laadstations. De fouten die voorkomen zijn voor 99% software gerelateerd. Een update gaat fout waardoor het systeem niet meer werkt, afhankelijk van de fabrikanten.

Juist bij de basis componenten in een groepenkast lijkt het mij belangrijk om het zo simpel mogelijk te houden zowel voor de gebruiker en installateur.

In een huis installatie waar een standaard groep 16A is helemaal. Zo spannend is het allemaal niet. Waarom zouden we het onnodig ingewikkeld en complex maken?

Een groepenkast met smeltpatronen van 30 jaar geleden functioneert nog steeds. De aardlekschakelaar zijn vaak wel gedateerd of vertonen gebreken. Ik ben benieuwd hoelang een installatie vol met software en chips zich in de loop van de jaren staande houdt.

Alles is al zo duur tegenwoordig, wat voegt een beveiliging met software en een chip toe?

[Juerd]

Lord Anubis schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 13:01:
Waarom bestaan er geen automaten die een chip gebruiken die de stroom nauwkeurig meet en de bijbehorende specs volgt en zo bepaald of er afgeschakeld moet worden i.p.v van iets maar hopen dat het door een veiligheid grens afslaat zoals bij een zekering of automaat?

Er bestaan elektronische aardlekautomaten die je nauwkeurig kunt instellen. Eén zo'n automaat kan al duurder zijn dan een normale groepenkast, maar dan heb je wel alle selectiviteit die je misschien zou willen.

Het lijkt misschien dat je zoiets goedkoop moet kunnen maken, maar er mag in de firmware van zoiets natuurlijk nooit een bitje omvallen met desastreuze gevolgen en het moet werken onder alle omstandigheden waarbij een normale automaat ook werkt. Een standaard elektromechanisch ontwerp met bimetaal en spoel is makkelijker intrinsiek veilig te ontwerpen. Dat zie je ook terug bij normale elektronische aardlekautomaten: de elektronica heeft spanning nodig om te functioneren, waardoor die altijd spanningsafhankelijk zijn en dus niet kunnen werken als de nul verbroken is.

Het is makkelijker om algehele selectiviteit te zien als iets van vroeger, en te accepteren dat je hooguit gedeeltelijke selectiviteit kunt bereiken. Die stapgrootte van 1,6 doet het dan nog best redelijk als vuistregel.

Bedoelende , waarom vertrouwen we in de standaard meterkast nog steeds op grove, fysieke principes (zoals opwarmende bimetalen en magnetische spoelen)

Vanwege de veiligheid. Deze mechanismen blijven werken. Ze zijn niet gevoelig voor EMP, te lage spanning, zwevende nul, of programmeerfoutjes in een firmware-update. Van die dure Siemens ECPD kan ik niet beredeneren hoe goed die tegen zulke omstandigheden kan, dus zelfs als ie goedkoop was zou ik 'm denk ik niet in plaats van een reguliere (aardlek)automaat gebruiken.

[ Voor 5% gewijzigd door Juerd op 10-08-2026 13:33 ]

[uaT]

jacovn schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 13:16:
[...]

Hangt toch af van de fout die op treed ? Met aardlek automaat maakt je foutdomein toch kleiner.

Bij Over belasting en kortsluiting (in afbeelding was het kortsluiting) is selectiviteit toch om een beveiliging hogerop in de keten niet te laten ingrijpen zodat foutdomein zo klein mogelijk blijft.

Dat hangt er maar vanaf welk foutdomein je hanteert; Bij overbelasting of kortsluiting is er geen verschil tussen aardlekautomaten en gewone automaten.

[jacovn]

uaT schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 17:44:
[...]

Dat hangt er maar vanaf welk foutdomein je hanteert; Bij overbelasting of kortsluiting is er geen verschil tussen aardlekautomaten en gewone automaten.

De devices die een zwaardere zekering waarde hebben zullen niet zo snel overbelasting hebben. EV iets van 3x16A en mijn accu 17.4A.

Kortsluiting kan ik me niet snel voorstellen, maar is ook niet uit te sluiten natuurlijk.

Aarde issues als aanraakbeveiliging ook niet echt.

[WargamingPlayer]

jacovn schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:24:
[...]

Ik heb wel eens een youtube gezien hoe iemand netjes kabels terug vouwt in een centraaldoos. Maar die doos was niet compleet vol.

Lijkt het je verder slim om de helft weg te halen? Dan valt toch veel uit wat niet meer te gebruiken is ?

Hopenlijk heb je het niet korter geknipt. Dan wordt het wellicht moeilijk om het weer netjes terug te plaatsen in de centraaldoos.

Dat vouwen is heel mooi, maar alles valt en staat met de gebruikte kabels. Sommige zijn zo onbuigzaam dat het niet te doen is met de beste wil, maar tot 7 a 8 aders per klem is nog wel te doen. Het probleem is meer hoe de kabels de doos in komen en hoeveel ruimte je hebt wanneer je ze sorteert. Ik zorg er ook altijd voor dat doorvoer van lasdoos naar lasdoos in het midden zit, voor mijn gevoel is dat het meest optimale. Belangrijk is dat je vrije ruimte creëert voordat je gaat “vouwen”.

[Antonl91]

Dre schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:34:
[Afbeelding]

Als je dus een B20 eindgroep wilt hebben, dan moet je om selectief te zijn een hoofdzekering C63 hebben.

In mijn geval heb ik 3x25A. Daarachter heb ik een groep voor de warmtepomp B20, dat is dus niet selectief en ik heb hier volgens mij wel een keer een discussie erover gehad maar persoonlijk vind ik het ook niet zo heel spannend.

Ik kan bij de hoofdautomaten en als het ooit zou voorkomen dat mijn warmtepomp + hoofdautomaat uit valt, dan maak ik mij meer zorgen om de warmtepomp dan om iets anders

[Antonl91]

Sport_Life schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 22:48:
@Annuk @Antonl91 Ik bedacht me vanmiddag ineens dat er nog een "loze" schakelaar zit in de keuken, ik vermoed zomaar dat dit weleens de (3e) buitenkabel kan zijn . Deze is dan tijdens de bouw aangelegd en de andere 2 achteraf (gaan boven maaiveld de woning uit).

Verklaart ook waarom ik de vorige keer geen schok kreeg, toen stond de schakelaar misschien uit..

Nu het volgende punt, hoe kan ik het opmeten zonder dat de draden gestript zijn ? Multimeter tegen de uiteindes houden ?

Nou hopelijk krijg je niet weer een schok en zit het in elkaar zoals je nu denkt.

Maar je hoeft een hele kabel niet te strippen, maar je moet wel bij het koper kunnen. Als je er gewoon bij kunt zonder het uit het schakelmateriaal te halen is dat helemaal fijn. Dat voorkomt ook dat je potentieel 2-4 kabels los hebt hangen waar spanning op staat.

[wlmpie]

Nog even extra opletten. In het huis van mijn vader had de elektricien bij twee groepen de nul verwisseld. Bij deze groepen schakelde je beide groepen dus uit door maar 1 automaat uit te zetten. De andere groep had dan een uitgeschakelde nul, maar er stond nog wel netspanning op! Omdat beide groepen wel achter dezelfde aardlekschakelaar zaten greep deze ook niet in.

Kortom je moet altijd eerst meten naar aarde of de spanning er wel echt af is, ook als de lampjes wel uit gaan!

[ Voor 3% gewijzigd door wlmpie op 10-08-2026 22:09 ]

[bjusterbaarlik]

wlmpie schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 22:08:
Nog even extra opletten. In het huis van mijn vader had de elektricien bij twee groepen de nul verwisseld. Bij deze groepen schakelde je beide groepen dus uit door maar 1 automaat uit te zetten. De andere groep had dan een uitgeschakelde nul, maar er stond nog wel netspanning op! Omdat beide groepen wel achter dezelfde aardlekschakelaar zaten greep deze ook niet in.

Kortom je moet altijd eerst meten naar aarde of de spanning er wel echt af is, ook als de lampjes wel uit gaan!

Je moet niet een meter gebruiken die afhankelijk is van een nul. Een Duspol heeft geen nul nodig om aan te geven als er spanning op de fase staat.

[Ethiron]

Aan het eind van deel 3 van dit topic uitte ik mijn frustratie over hoe lomp de ABB aansluitblokjes voor 10mm² zijn en dat die veel ruimte innemen op de kamrail voor de ABB DS301C alamat, de PSc 3/24/10 N.

Ter lering en vermaak en voor toekomstige kopers heb ik een testopstelling gemaakt en wat foto's gemaakt zodat men een beeld kan opbouwen van de ruimte die het een en ander inneemt.

(let niet op de kleuren draad, het is vooral ter illustratie van de routing van de kabels).

Op foto 1 is duidelijk te zien dat één aansluitblokje qua breedte drie polen in beslag neemt. Houd er dus rekening mee dat je niet een fase en de nul op één automaat kunt aansluiten, en zelfs niet op twee automaten naast elkaar.


Foto 1

Op foto 2 en 3 zie je dat je, voor een comfortabele installatie, eigenlijk 5 polen tussenruimte moet bewaren voordat je het volgende blokje plaatst. Vier zou eventueel ook kunnen, maar vanwege de stugheid van 10mm² draad en de buisradius is minder niet aan te raden.

Tevens zie je op foto 3 goed dat de nul en fase verdiept liggen ten opzichte van elkaar, dat helpt dan weer in positieve zin bij je kabelmanagement omdat ze elkaar daardoor minder in de weg zitten.


Foto 2


Foto 3

Op foto 4 en 5 zie je wat er gebeurt als je twee aansluitblokjes naast elkaar op twee verschillende fasen wil aansluiten waarbij de draden allebei naar het midden van de kast toe buigen. Ze liggen dan niet meer verdiept ten opzichte van elkaar maar op gelijke hoogte. Gevolg daarvan is dat nóg meer tussenfstand nodig hebt, in dit geval zelfs 7 polen.


Foto 4


Foto 5

Foto 6 laat zien dat je door de stugheid van 10mm² draad beperkt bent in je kabelmanagement: zoals je ziet is het zelfs op de 7e pool van links niet mogelijk om de draad langs links in te voeren, omdat je dan hele ongemakkelijke knikken in je draad krijgt. Dit dwingt je om in dit geval de rechtsingang te gebruiken.


Foto 6

Tot slot laat foto 7 de binnenkant van het aansluitblok zien. Op deze foto klemvast aangedraaid, dus nog niet op moment. Let niet op de kwaliteit van de krimp. Positief punt van de blokjes is dat ze aan weerszijde een 'klepje' hebben die je dichtvouwt aan de tegenovergestelde kant van de kabelinvoer.


Foto 7

Conclusie: de kamrail is een goed manier om een rij van 12 DS301C's aan te sluiten. Als je de rail volledig vult met automaten, zul je weinig moeite hebben met het uitkiezen van een ingang voor de vier benodigde aansluitblokken (L1, L2, L3 en N). Als je, zoals ik, de rail (nog) niet volledig vult, ben je erg beperkt in waar je de aansluitblokjes kunt plaatsen. Als je daarbij optelt dat het ontwerp van het blokje en de stugheid van 10mm2 maken dat je beperkt bent in kabelmanagement/routering en dat je je automaten wil verdelen over verschillende fases, is de conclusie dat dit ontwerp je niet per se het leven makkelijker maakt. In dit voorbeeld heb ik dan nog een lege kast gebruikt; laat staan als je boven/onder nog andere componenten en draden hebt.

Bovenstaande geldt uiteraard alleen als je 10mm2 draad gebruikt. 6mm2 past gewoon met aderheindhuls (het liefst zonder kraag) via het gat in de kamrail in de automaat.

[Hippe Lip]

Dre schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 13:39:
Is het handig om het stuk over selectiviteit eens goed te beschrijven? Een factor 1,6 is namelijk NIET selectief bij installatiea;utomaten.

Hier een plaatje van de NEN:

[Afbeelding]

Is selectiviteit nog steeds voorgeschreven dan?
Of is dat alleen ‘handig’, zodat er niet op meerdere niveaus dingen afschakelen? Meer een nice to have dus?

[Juerd]

@Hippe Lip Vanuit de NEN 1010 is selectiviteit informatief, oftewel je hoeft je er niet aan te houden. Vanuit de Systeemcode elektriciteit (voorheen Netcode elektriciteit) is selectiviteit echter verplicht t.o.v. de beveiligingen van de systeembeheerder (netbeheerder dus). Dat is een vrijwel onuitvoerbare regel, als je niet-selectieve hoofdautomaten (C25) hebt; gedeeltelijke selectiviteit is haalbaar, maar ze specificeren geen grens. Bovendien zou je zelfs met smeltzekeringen geen distributiegroepen kunnen maken met 16 A eindgroepen. In de praktijk wordt selectiviteit bij huisaansluitingen vaak totaal genegeerd.

[jacovn]

In 2029 je aansluiting naar 3x63A verhogen. Dan ben je wel selectief. Dan zouden de vaste kosten verdwijnen en wordt alles variabel gemaakt. (Voorstel van netbeheerders)

Bron:

https://www.hier.nu/slim-stroomgebruik-in-buurt/tijdsafhankelijke-nettarieven-vanaf-2029-hoe-zit-dat

Winter




Zomer

[ Voor 27% gewijzigd door jacovn op 11-08-2026 04:01 ]

[TGEN]

Het wordt zo wel steeds aantrekkelijker om off-grid te gaan.

[Supertip]

TGEN schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 08:44:
Het wordt zo wel steeds aantrekkelijker om off-grid te gaan.

Idd om te voorkomen dat er grote stromen gaan lopen over je bankrekening 😎

[Oilman]

jacovn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 03:59:
In 2029 je aansluiting naar 3x63A verhogen. Dan ben je wel selectief. Dan zouden de vaste kosten verdwijnen en wordt alles variabel gemaakt. (Voorstel van netbeheerders)

Bron:

https://www.hier.nu/slim-stroomgebruik-in-buurt/tijdsafhankelijke-nettarieven-vanaf-2029-hoe-zit-dat

Winter


[Afbeelding]

Zomer

[Afbeelding]

En dan kan de netbeheerder alle kabels gaan vervangen als iedereen dat zou doen, dat gaat echt niet gebeuren. 3x25A gaan de vaste kosten af om het variabel te maken, zwaardere aansluiting zal gewoon lappen zijn, ook als je die niet actief gebruikt.

[jacovn]

Oilman schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 10:21:
[...]

En dan kan de netbeheerder alle kabels gaan vervangen als iedereen dat zou doen, dat gaat echt niet gebeuren. 3x25A gaan de vaste kosten af om het variabel te maken, zwaardere aansluiting zal gewoon lappen zijn, ook als je die niet actief gebruikt.

Ik vrees dat je wel eens gelijk zou kunnen hebben. Wel gelezen ergens dat het verschil veel kleiner zou worden dan dat het nu is. Maar het is nog een paar jaar, er kan veel veranderen.

[DavidZH]

Oilman schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 10:21:
[...]

En dan kan de netbeheerder alle kabels gaan vervangen als iedereen dat zou doen, dat gaat echt niet gebeuren. 3x25A gaan de vaste kosten af om het variabel te maken, zwaardere aansluiting zal gewoon lappen zijn, ook als je die niet actief gebruikt.

Ik heb daar over in een ander topic (denk ik, kan ook deze zijn geweest…) al een keer een rant over laten vliegen. De beste oplossing zou zijn om weer naar enkelfaseaansluitingen te gaan met 75 of 80A. Net zoals in Fr en UK. Dan hoeven de kabels niet vervangen, de selectiviteit kan met gemak gehaald worden en de installatie in huis wordt eenvoudiger. Nergens 400V. Alleen de 3-fasen warmtepompen moeten een andere inverter en de motor moet niet in ster maar in driehoek (3x230Vac). Verder zijn er in een huishouden weinig apparaten die écht 400V en 3 fasen nodig hebben. EV’s over het algemeen kunnen op één fase laden en dan met 32 of 40A (9 of 11kW). Bedrijfsaansluitingen blijven wel 3 fasen natuurlijk en het zou best ook moeten kunnen om als woning een 3 x 25A aansluiting te krijgen. Maar dat zouden de uitzonderingen moeten zijn.

/rant

[pickboy]

DavidZH schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 13:10:
[...]

Ik heb daar over in een ander topic (denk ik, kan ook deze zijn geweest…) al een keer een rant over laten vliegen. De beste oplossing zou zijn om weer naar enkelfaseaansluitingen te gaan met 75 of 80A. Net zoals in Fr en UK. Dan hoeven de kabels niet vervangen, de selectiviteit kan met gemak gehaald worden en de installatie in huis wordt eenvoudiger. Nergens 400V. Alleen de 3-fasen warmtepompen moeten een andere inverter en de motor moet niet in ster maar in driehoek (3x230Vac). Verder zijn er in een huishouden weinig apparaten die écht 400V en 3 fasen nodig hebben. EV’s over het algemeen kunnen op één fase laden en dan met 32 of 40A (9 of 11kW). Bedrijfsaansluitingen blijven wel 3 fasen natuurlijk en het zou best ook moeten kunnen om als woning een 3 x 25A aansluiting te krijgen. Maar dat zouden de uitzonderingen moeten zijn.

/rant

Hmm, maar als je iedere 1 fase 35A aansluiting wil verhogen naar 1x75A of 1x 80A, dan moet je alsnog de bekabeling van je infrastuctuur aanpassen.
Het daadwerkelijke verbruik van mensen veranderd niet hierdoor, dus het extra vermogen moet alsnog getransporteerd worden.

Installatie in huis word ook niet persé eenvoudiger, (ik snap ook niet zo goed wat er moeilijk is aan 400V) je krijgt namelijk meer verschillende diktes kabel in je installatie. Want die laadpaal/kookplaat/warmtepomp heeft ineens niet meer voldoende aan 2.5mm2 kabels als je die op 1 fase gaat voeden.

True, je selectiviteit is wel ineens haalbaar, maar ik zie gebrek aan selectiviteit zelf niet als een probleem.

[Juerd]

@DavidZH De verliezen in de kabels zijn bij gelijke geleiderdikte veel groter met enkelfase.

Stel, je EV op 1×32 A met 10 meter 6 mm²: 63 W vermogensverlies in de kabel. En dan op 3×16 A met 10 meter 6 mm²: 24 W. Dat is ruim 60% minder, terwijl je de auto 50% sneller aan 't laden bent.

In de praktijk vertaalt zich dat natuurlijk vooral naar koperbesparing. Je kan in plaats van 3G6 voor 7,4 kW gebruik maken van 5G2,5 voor 11 kW en nog steeds 10% minder verlies hebben, met 30% minder koper.

Het zal niet voor niks zijn, dat netbeheerders geen nieuwe enkelfase-aansluitingen meer willen opleveren.

[Caayn]

jacovn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 03:59:
In 2029 je aansluiting naar 3x63A verhogen. Dan ben je wel selectief. Dan zouden de vaste kosten verdwijnen en wordt alles variabel gemaakt. (Voorstel van netbeheerders)

Maar op tijd een 3x35A aanvragen

3x25A is in een full-electric huishouden toch wel flink puzzelen wil je geen pieken boven de 25A op één fase krijgen. Maarja, op dit moment is een 3x35A aansluiting qua kosten niet te verantwoorden voor de paar minuten op jaarbasis dat ik boven de 25A uitkom.

[WargamingPlayer]

pickboy schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 13:25:
[...]

Hmm, maar als je iedere 1 fase 35A aansluiting wil verhogen naar 1x75A of 1x 80A, dan moet je alsnog de bekabeling van je infrastuctuur aanpassen.
Het daadwerkelijke verbruik van mensen veranderd niet hierdoor, dus het extra vermogen moet alsnog getransporteerd worden.

Installatie in huis word ook niet persé eenvoudiger, (ik snap ook niet zo goed wat er moeilijk is aan 400V) je krijgt namelijk meer verschillende diktes kabel in je installatie. Want die laadpaal/kookplaat/warmtepomp heeft ineens niet meer voldoende aan 2.5mm2 kabels als je die op 1 fase gaat voeden.

True, je selectiviteit is wel ineens haalbaar, maar ik zie gebrek aan selectiviteit zelf niet als een probleem.

Dat zal ook wel meevallen. In principe zal je dan een HS krijgen van bijvoorbeeld 80A of 120A. En dan ga je gewoon met 35mm2 of beter 50mm2 naar een 50mm2 busbar toe. Vanaf daar kan je met 10mm2 (of beter 16mm) naar je aardlek schakelaars toe. Daarom is boven de 80A gewoonweg niet slim omdat de je 35-50mm2 in je kast moet hebben.

Daarom is 80A in een enkelfase kast gewoonweg het beste. Je busbar hoeft maar 16mm2 te zijn (of beter 25mm2) en naar je afgaande groepen via een ALS van 40A kan je met 10mm2 wegkomen. In theorie kan een 25mm2 kast tot 110A.

Het nadeel is wel dat je boven de 63A aansluitwaarde (dus 80A en hoger) een erkende installateur nodig hebt (met installatie rapport) en er keuring van de netbeheerder. Daarom is een 3 fase kast met 3x35 of 1x40 goedkoper in installatie, componenten en hoeft hij niet gekeurd te worden voordat hij in gebruik wordt genomen.

Dus ja, 1 x 80 is leuk, maar er zitten zo veel haken en ogen aan. En je mag er zelf niet meer in knutselen.

[DavidZH]

pickboy schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 13:25:
[...]

Hmm, maar als je iedere 1 fase 35A aansluiting wil verhogen naar 1x75A of 1x 80A, dan moet je alsnog de bekabeling van je infrastuctuur aanpassen.
Het daadwerkelijke verbruik van mensen veranderd niet hierdoor, dus het extra vermogen moet alsnog getransporteerd worden.

Idd, op trafo's met veel enkelfaseaansluitingen zal dat zeker nog moeten, maar dat zal niet anders zijn als de netbeheerder wil voorbereiden op de elektrificatie van de huishoudens. Daar is alles uitgelegd op een gelijktijdigheid van 1.5kVA per aansluiting. Op een netwerk met alleen maar 3 x 25A (wat ook de huishoudens gaan zijn met een oprit en dus ook een eigen EV-lader) blijft het netto gelijk.

@Juerd Je hebt 100% gelijk. Maar als ze vooruit willen met elektrificatie zal er ergens toch iets gewijzigd moeten worden bij de wetgever (NEN1010) en de netbeheerders.

Als ik de kans zou krijgen, zet ik mijn aansluiting meteen om naar een 1 x 63A, 3 x 63A heb ik helemaal niets aan. En zoals @Caayn al zegt; het blijft puzzelen met de faseverdeling op 3 x 25A.

En dan wil ik nog wel een knuppel in het hoenderhok gooien: voor de grootverbruikers een 350Vdc netwerk in huis er bij. Warmtepomp en inductiekookplaat kunnen daarvan meteen de inverters aansturen, je PV kan daarop meteen invoeden (en wat er over blijft alsnog het 230Vac net op). En voor de EV een DC-DC converter. Direct op de batterij. Scheelt een hoop conversieverliezen. Bedrijven met machines zou ik dan op 550Vdc zetten. Daar kan je 400Vac van maken voor motoren.

[Hippe Lip]

Caayn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 16:22:
[...]
3x25A is in een full-electric huishouden toch wel flink puzzelen wil je geen pieken boven de 25A op één fase krijgen.

Nou ben ik toch nieuwsgierig wat er zo bijzonder aan jouw huishouden is. Theoretisch kun je over de 25A gaan op een fase, maar ik leef alweer heel wat jaartjes all-electric en die hoofdzekering is er nog nooit daardoor uitgevlogen.

[Ethiron]

Zoals beloofd nog even de aarde in de PV-verdeler gefixt.

[discusws]

Een vraag na aanleiding van een eerdere vraag in het Grote Zendure topic wat wat stof deed opwaaien.

Om 2 stekker batterijen (die per stuk max 800W ontladen en max 1000W ontladen) aan te sluiten op zolder waar een dedicated groep voor in de groepenkast zit is een advies gegeven om de dubbele wcd weg te halen en hiervoor een pv verdeler voor in de plaats te nemen waardoor ik de 2 batterijen op een eigen automaat kan aansluiten.

Ik zit te denken aan de ZV16-PV40 .

In de groepenkast zit een ABB HAF (0025-60 - B16 NA). Ik vraag het in deze groep voor de zekerheid na voordat ik eea ga bestellen.

[habbekrats]

DavidZH schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 13:10:
[...]

Ik heb daar over in een ander topic (denk ik, kan ook deze zijn geweest…) al een keer een rant over laten vliegen. De beste oplossing zou zijn om weer naar enkelfaseaansluitingen te gaan met 75 of 80A. Net zoals in Fr en UK. Dan hoeven de kabels niet vervangen, de selectiviteit kan met gemak gehaald worden en de installatie in huis wordt eenvoudiger. Nergens 400V. Alleen de 3-fasen warmtepompen moeten een andere inverter en de motor moet niet in ster maar in driehoek (3x230Vac). Verder zijn er in een huishouden weinig apparaten die écht 400V en 3 fasen nodig hebben. EV’s over het algemeen kunnen op één fase laden en dan met 32 of 40A (9 of 11kW). Bedrijfsaansluitingen blijven wel 3 fasen natuurlijk en het zou best ook moeten kunnen om als woning een 3 x 25A aansluiting te krijgen. Maar dat zouden de uitzonderingen moeten zijn.

/rant

Bijna alle huishoudelijke warmtepomp zijn al 1 fase gevoed daar hoeft niets aan gewijzigd te worden.

En terug naar 1 fase en helemaal naar > 40A zie ik nog niet gebeuren. Voor een netwerkbeheerder is een meer gedeelde load over 3x25 makkelijker. Daarnaast moet je vanaf de straatkabel > 40A vaak een nieuwe dikkere kabel naar je huis met grotere HAK zwaardere meter gezet worden.

[Andrehj]

Caayn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 16:22:
Maar op tijd een 3x35A aanvragen

3x25A is in een full-electric huishouden toch wel flink puzzelen wil je geen pieken boven de 25A op één fase krijgen.

Daar begrijp ik echt niks van. Het enige waar je (of eigenlijk je installateur) even op moet letten is dat je geen grote piekverbruikers samen op dezelfde fase zit. Maar daar kan die installateur in 95% van de woningen dezelfde template voor gebruiken!
Hier (in een full-electric woning) komen we nooit boven de 20A per fase, en we letten tijdens het gebruik echt nergens op.

Maarja, op dit moment is een 3x35A aansluiting qua kosten niet te verantwoorden voor de paar minuten op jaarbasis dat ik boven de 25A uitkom.

Gelukkig niet. Wat mij betreft maken ze die nog veel duurder, zodat men zich een beetje bewust wordt van het feit dat we zoveel piekenergie verbruiken, terwijl het gemiddeld over de dag nog wel meevalt.

[jacovn]

Bij ons in de straat is iemand met 3x63a die wil alles tegelijk kunnen. Auto laden, sauna, spa ,zwembad en keuken en wasmachine etc. Die betaald veelll

[ Voor 6% gewijzigd door jacovn op 11-08-2026 19:00 ]

[Caayn]

Hippe Lip schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 17:14:
[...]

Nou ben ik toch nieuwsgierig wat er zo bijzonder aan jouw huishouden is. Theoretisch kun je over de 25A gaan op een fase, maar ik leef alweer heel wat jaartjes all-electric en die hoofdzekering is er nog nooit daardoor uitgevlogen.

Andrehj schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 18:19:
[...]

Daar begrijp ik echt niks van. Het enige waar je (of eigenlijk je installateur) even op moet letten is dat je geen grote piekverbruikers samen op dezelfde fase zit. Maar daar kan die installateur in 95% van de woningen dezelfde template voor gebruiken!
Hier kom ik nooit boven de 20A per fase, en we letten tijdens het gebruik echt nergens op.

Dit is globaal mijn huidige indeling waarbij de grootverbruikers de minste kans hebben om gelijktijdig aan te staan.

Fase 1: (fase met het hoogste voltage)
- Wasmachine (2kW)
- Droger (800w)
- Warmtepomp (3kW)
- Inductie kookplaat (gedeeld met fase 2)

Fase 2:
- Oven 1 (3kW)
- Oven 2 (3kW)
- Inductie kookplaat (gedeeld met fase 1)

Fase 3:
- Quooker (2.2kW)
- Vaatwasser
- Warmtepomp backup-heater (3kW) *uitgeschakeld
- Woon- + slaapkamers

Voor de auto heb ik een laadpaal (zappi v2) met loadbalancing met behulp van CT klemmen en is ingesteld op max 3x16A en 3x20A als netaansluiting (bewust wat lager dan de werkelijke 25A zodat hij al eerder het vermogen terugschroeft). Ik laad de auto vrijwel nooit op tussen 16:30 en 24:00 en hij wordt meestal opgeladen met max 3x10A De ovens staan praktisch nooit gelijktijdig aan en de boost functie wordt amper gebruikt waardoor het vermogen in de praktijk meer rond de 2kW ligt dan de 3kW.

De hoofdschakelaar is er nog nooit uitgesprongen maar op jaarbasis gebeurd het echt wel meerdere keren dat de 23A grens op één fase wordt doorbroken. Zet bijvoorbeeld de stofzuiger (800w) op het verkeerde moment aan en je zit boven de 25A op één fase.

Edit: Ik zou de Quooker dolgraag willen beperken op 1kW ipv 2.2kW maar ik weet niet hoe. En de volgende wasmachine wordt er eentje met een lager max vermogen maar de huidige zal nog aardig wat jaartjes mee gaan, etc. Mijn spluipverbruik ligt trouwens rond de 110w en dat is incl een grote koelkast, grote vriezer, WiFi (bewust nog wifi5), aquarium, ventilatie. We proberen ons verbruik echt wel laag te houden maar pieken helemaal voorkomen in een vol huis is best lastig.

[ Voor 23% gewijzigd door Caayn op 11-08-2026 20:20 ]

[Hypermobile]

Ik ben momenteel bezig met het opbouwen van een APsystems ELS-5K systeem.

De APsystems DS3-L micro-omvormers zijn volgens mij redelijk gangbaar. Op dit moment ligt er al enkele jaren 2800 Wp op het dak, gekoppeld aan een ECU-C (de oorspronkelijke ECU-R is inmiddels vervangen). Daarmee draait fase 1 van mijn project, inclusief Zero Export-functionaliteit.

Met het oog op de komende jaren wil ik mijn eigenverbruik verder maximaliseren. Op basis van mijn huidige verbruik verwacht ik dat 5 tot 10 kWh accucapaciteit voldoende zal zijn. Daarnaast is het doel om uiteindelijk niets meer terug te leveren aan het net.

Mijn keuze is gevallen op een demo-model ELS-5K, dat ik voor een zeer scherpe prijs heb kunnen aanschaffen. Daarmee blijf ik bovendien binnen hetzelfde ecosysteem. Dit vormt fase 2 van het project.

Ook noodstroom speelt een rol in het ontwerp. Ik kies daarbij niet voor een ATS-oplossing die de volledige meterkast overneemt, maar voor een eenvoudige variant met drie afzonderlijke noodgroepen. Hopelijk worden daar overigens nooit grootverbruikers zoals vriezers of koelkasten op aangesloten. Dat is fase 3.

Hieronder staat een schema van het complete systeem.

Mijn hoogste prioriteit is een veilig systeem.
Daarom kies ik bewust voor een laagspannings-LiFePO4-opstelling.

Mijn vraag aan de experts hier: zouden jullie eens mee willen kijken naar de beveiliging en afschakelmogelijkheden, met name aan de DC-zijde?

Volgens mij zou het mogelijk moeten zijn om één MEGA-fuse van 70 V, 100 A of 125 A toe te passen (ICU 2500 A, wat overeenkomt met de ICU van één Pylontech-module).

Daarnaast dacht ik aan een 125 A T-Class zekering in de hoofdlijn vanwege de hogere ICU, gecombineerd met een Victron DC-schakelaar van 275 A.

Of is het verstandiger om direct een 2-polige DC-schakelaar met een ICU van 10 kA toe te passen?

De AC-Zijde mag ook zeker bekeken worden. Goed om te weten dat de regelaar op een 300mA B16 Type A Alamat zit en het vermogen in de ELS-5K naar 3680W is teruggeregeld.

Alle opmerkingen, verbeterpunten en kritische feedback zijn welkom.

Mijn Net-Aansluiting 3x25A - Dit is een complicerend dingetje. maar heb ik voor hier even buiten beschouwing gelaten. APSystems heeft een Korte Manual om dit te laten werken op de ELS-5K.
L2 en L3 moeten in de Interne ECU aangeboden worden (1A afgezekerd).

[Lord Anubis]

@Ethiron bedankt voor de bekabeling test. Keek er al naar uit. Geen foto’s van 3 aangesloten fasen? Zal 1 hafonorm ook met 10mm2 moeten bekabelen, de 2e kan gewoon met 6mm2.

[habbekrats]

@Hypermobile Kun je die 4 x us5000 niet beter met 100A beveiligen aangezien je er ook 25mm<sup>2 als bekabeling eraan heb zitten.

Koelkast / vriezer zijn hier geen groot verbruikers mijn koelkast zit rond de 1kwh per dag en deze 2 vind ik juist noodzakelijk om in de lucht te houden op noodstroom.

Maakt de ELS-5K bij noodstroom ook de nul aan de aarde? Anders heb je een zwevend net en werken je aardleks ook niet altijd.</sup>

[Ethiron]

Lord Anubis schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 20:23:
@Ethiron bedankt voor de bekabeling test. Keek er al naar uit. Geen foto’s van 3 aangesloten fasen? Zal 1 hafonorm ook met 10mm2 moeten bekabelen, de 2e kan gewoon met 6mm2.

Fijn om te horen! Ik ga in het weekend van de 22e de boel installeren, dan zal ik weer foto’s maken.

Ik zal even kijken of het lukt om de tussentijd een proefopstelling te maken!

@Lord Anubis Mijn bedoeling is om de opstelling van foto 2 te gebruiken en L3 en de N gespiegeld aan de 2 draden op de foto te maken. Dus 2 komen van links en 2 komen van rechts, en dan in het midden naar beneden.

Als je kijkt naar de polen waar geen afdekkapje op zit zie je al een beetje wat ik bedoel. Daar komen de aftakblokjes.

[ Voor 26% gewijzigd door Ethiron op 11-08-2026 20:29 ]

[Lord Anubis]

@Caayn Zou de droger en vaatwasser verwisselen. Denk als je twee wassen achter elkaar draait je de eerste was in de droger wilt. De vaatwasser kan je altijd in een vrij tijdslot zetten. Tevens zou ik de woning/kamers ook verspreiden om te vermijden dat je volledig in het donker komt te zitten. De tweede oven verwisselen met de warmte pomp, die kan n.l altijd aanslaan maar de ovens zullen hoe zelden dan ook tegelijk aan staan. just my two watts

[ Voor 17% gewijzigd door Lord Anubis op 11-08-2026 20:33 ]

[Lord Anubis]

Ethiron schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 20:26:
[...]


Fijn om te horen! Ik ga in het weekend van de 22e de boel installeren, dan zal ik weer foto’s maken.

Ik zal even kijken of het lukt om de tussentijd een proefopstelling te maken!

graag

[Caayn]

Lord Anubis schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 20:29:
@Caayn Zou de droger en vaatwasser verwisselen. Denk als je twee wassen achter elkaar draait je de eerste was in de droger wilt. De vaatwasser kan je altijd in een vrij tijdslot zetten. Tevens zou ik de woning/kamers ook verspreiden om te vermijden dat je volledig in het donker komt te zitten. just my two watts

De hal/gang/overloop zit om die reden op een andere fase, maar dat zijn een paar lampen en ongebruikte stopcontacten dus had ik het niet opgenomen in mijn globale overzicht

De vaatwasser en droger omwisselen vindt ik wel een goede suggestie, daar denk ik nog even over na.

[Hypermobile]

habbekrats schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 20:24:
@Hypermobile Kun je die 4 x us5000 niet beter met 100A beveiligen aangezien je er ook 25mm<sup>2 als bekabeling eraan heb zitten.

Koelkast / vriezer zijn hier geen groot verbruikers mijn koelkast zit rond de 1kwh per dag en deze 2 vind ik juist noodzakelijk om in de lucht te houden op noodstroom.

Maakt de ELS-5K bij noodstroom ook de nul aan de aarde? Anders heb je een zwevend net en werken je aardleks ook niet altijd.</sup>

100A is denk ik beter idd. (zowiso al beter denk ik zo dan via Hub Kabels de Pylontechs Koppelen) want dan heb je geen Fuse per Batterij.
Als de stroom regelmatig gaat uitvallen. Dan ga ik die Koelkast/vriezer wel permanent op die uitgangen zetten.

Die ELS-5K heeft Intern Relais of Extern Relais Nul>Naar>Aarde (goeie vraag)
Je kan kiezen in de settings wat je gebruikt in sommige landen is Extern Relais verplicht.

Wat vind je verder van de opstelling?

[DavidZH]

@habbekrats, @Andrehj

Mijn eerste opmerking werd getriggerd door de eis vanuit de netbeheerders voor selectiviteit en dan vooral naar distributiegroepen. Dat is zoals het nu is niet haalbaar. En dat de hoofdautomaten/zekeringen nog nooit geklapt zijn zegt NIETS over het niet halen van pieken boven de 25A. Bij 30 seconden 30A blijft die echt wel zitten.

En hier in Twente staan bij woningen (ook niet heel grote woningen) heul veel warmtepompen met 2 fans bij de verdamper. Dan zit je volgens mij al dik in de 3x400V modellen.

[ Voor 18% gewijzigd door DavidZH op 11-08-2026 21:42 ]

[Verdicampo]

discusws schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 17:54:
Een vraag na aanleiding van een eerdere vraag in het Grote Zendure topic wat wat stof deed opwaaien.

Om 2 stekker batterijen (die per stuk max 800W ontladen en max 1000W ontladen) aan te sluiten op zolder waar een dedicated groep voor in de groepenkast zit is een advies gegeven om de dubbele wcd weg te halen en hiervoor een pv verdeler voor in de plaats te nemen waardoor ik de 2 batterijen op een eigen automaat kan aansluiten.

Ik zit te denken aan de ZV16-PV40 .

In de groepenkast zit een ABB HAF (0025-60 - B16 NA). Ik vraag het in deze groep voor de zekerheid na voordat ik eea ga bestellen.

Behoorlijk wat stof idd!

Ik zou de B16 in je groepenkast vervangen door een B20 30mA alamat die rechtstreeks achter je hoofdschakelaar zit (net als met zonnepanelen).

En in deze PV verdeler gewoon voor 2x B16 (of zelfs 2xB10, dat zou dan ook genoeg moeten zijn!) groepen gaan ipv alamats, aangezien het binnenshuis is en geen zonnepanelen betreft (alleen batterijen toch?).

Benieuwd wat de rest vindt, want de meningen in het andere topic lopen nogal uiteen.

In het ergste geval, bij jou, zou de ene batterij de andere gaan laden, dus ik zie het probleem niet zo (tenzij een kapotte batterij (veel) meer dan 16A kan gaan trekken?).
maar happy to be proven wrong.

[Juerd]

DavidZH schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 21:37:
[...] En dat de hoofdautomaten/zekeringen nog nooit geklapt zijn zegt NIETS over het niet halen van pieken boven de 25A. Bij 30 seconden 30A blijft die echt wel zitten.

Veel langer dan 30 seconden ook wel. Bij een smeltzekering zelfs meer dan een uur. Bij een automaat enkele minuten tot oneindig.

[Hippe Lip]

Caayn schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 19:53:
[...]
De hoofdschakelaar is er nog nooit uitgesprongen maar op jaarbasis gebeurd het echt wel meerdere keren dat de 23A grens op één fase wordt doorbroken.

Dat is toch wat anders dan het wat dramatisch aangezette “het is flink puzzelen” verhaal waarmee je begon, @Caayn.
Het is dus een kwestie van één keer je hersens gewoon gebruiken bij de indeling van de groepenkast. En ook jij hebt dus verder nog nooit ergens last van gehad.

Hier zie je het nadeel van meten als je het niet kunt interpreteren, op waarde schatten. Jij lijkt al te schrikken van over de grens van 23A gaan, waar je hoofdzekering er geen moeite mee heeft als je die 10s overbelast met 50%. Je krijgt niet onmiddellijk een boete als je eventjes ‘te hard rijdt’.

[discusws]

Verdicampo schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 22:27:
[...]

Ik zou de B16 in je groepenkast vervangen door een B20 30mA alamat die rechtstreeks achter je hoofdschakelaar zit (net als met zonnepanelen).

En in deze PV verdeler gewoon voor 2x B16 (of zelfs 2xB10, dat zou dan ook genoeg moeten zijn!) groepen gaan ipv alamats, aangezien het binnenshuis is en geen zonnepanelen betreft (alleen batterijen toch?).

Ik kom liever zelf niet in de groepenkast , als je die B16 laat zitten in de groepenkast en dan een verdeler met 2 polige hoofdschakelaar + 2 B10 en per B10 een wcd op zolder, kan dat ook? Deze groep en (dubbele) WCD is ooit eens speciaal aangelegd voor wat anders wat niet meer gebruikt wordt. En die WCD kan ik wel zelf vervangen door een verdeler.

De Zendure solarflow 800 plus laad per batterij maximaal 1000W en ontlaad maximaal 800W Zelfs met 3 kom je niet boven de maximale belasting van een B16 uit en individueel op een B10 ook niet.

Benieuwd wat de rest vindt, want de meningen in het andere topic lopen nogal uiteen.

me too

[habbekrats]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:03:
[...]

Ik kom liever zelf niet in de groepenkast , als je die B16 laat zitten en dan in een verdeler een 2 polige hoofdschakelaar + 2 B10 en per B10 een wcd, kan dat ook? Deze groep en (dubbele) WCD is ooit eens speciaal aangelegd voor wat anders wat niet meer gebruikt wordt. En die WCD kan ik wel zelf vervangen door een verdeler.

De Zendure solarflow 800 plus laad per batterij maximaal 1000W en ontlaad maximaal 800W Zelfs met 3 kom je niet boven de maximale belasting van een B16 uit en individueel op een B10 ook niet.


[...]

me too

Ik snap eigenlijk ook niet de noodzaak van een pv verdeler extra als de groep in de MK alleen voor de accu's bedoeld is. En B16 ligt niet wakker van een keer 2x1000watt

[discusws]

habbekrats schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:08:
[...]

Ik snap eigenlijk ook niet de noodzaak van een pv verdeler extra als de groep in de MK alleen voor de accu's bedoeld is. En B16 ligt niet wakker van een keer 2x1000watt

De discussie werd, geen 2 stekker batterijen op 1 groep, en iets met brandverzekering en regels (die niet duidelijk zijn)

[Verdicampo]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:03:
[...]

Ik kom liever zelf niet in de groepenkast , als je die B16 laat zitten in de groepenkast en dan een verdeler met 2 polige hoofdschakelaar + 2 B10 en per B10 een wcd op zolder, kan dat ook?

Ja dat kan ook, zolang de B16 in je groepenkast (dit wordt met zo'n verdeler een distributiegroep), maar achter een aardlek zit én deze direct achter je hoofdschakelaar zit, omdat dit voor voedingen zoals zonnepanelen en batterijen moet (zeg ik het goed @Juerd ?).

Zie ook: https://vmn-installatiejo.../2020/02/plaatje-ABB4.png

Post anders even een foto van je groepenkast (liefst van binnen) en geef even aan welke groep het om gaat.

Deze groep en (dubbele) WCD is ooit eens speciaal aangelegd voor wat anders wat niet meer gebruikt wordt.

Waarschijnlijk een verbruiker? Die dus misschien / waarschijnlijk niet direct achter je HS zit. Je zou ook te hoge stromen in je groepenkast kunnen krijgen. Als je 40A ALSen hebt en een 35A ampere aansluiting zit je daar met 2x800W, 7A al overheen en zou je eigenlijk een REM automaat moeten plaatsen. Er is dus eigenlijk een probleem wat in het andere topic niet opgemerkt lijkt (even aangenomen dat je 1 fase hebt, klopt dat?).

Zie ook https://vmn-installatiejo.../2020/02/plaatje-ABB2.png

habbekrats schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:08:
[...]

Ik snap eigenlijk ook niet de noodzaak van een pv verdeler extra als de groep in de MK alleen voor de accu's bedoeld is. En B16 ligt niet wakker van een keer 2x1000watt

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 11:09:
[...]

De discussie werd, geen 2 stekker batterijen op 1 groep, en iets met brandverzekering en regels (die niet duidelijk zijn)

Ja precies, en stromen in de kabels ná een automaat, die dus eventuele overstromen in het circuit niet ziet. Again lijkt me dit bij deze 2 batterijen niet echt een probleem, tenzij een kapotte veel meer vermogen gaat trekken.

[ Voor 15% gewijzigd door Verdicampo op 12-08-2026 11:44 ]

[T-Rob]

Ik wil graag een batterij plaatsen in mijn garage en ik denk dat ik elektrisch in de problemen ga komen dan.

Mijn situatie:

• Huisaansluiting 3#25A. Warmtepomp, vaatwasser, etc. Fatsoenlijke verdeling over fases.
• Onderverdeler in garage vanuit groepenkast op 3*20A gevoed.
• Deze onderverdeler heeft 3*16A voeding aan autolader (geen intelligente lader, staat op 11 kW) en een 3*16A zonnepanelen aansluiting. Zonnepanelen leveren max ca 3,6 kW.
• Ik denk aan een 4 kW accu (begrenst denk ik op 3,7 kW) om met een extra 16A groep te kunnen aansluiten.

Nu gaat dit niet goed volgens mij als ik op een zonnige dag de auto laad. Dan gaat 3,6 kW vanuit de zonnepanelen op 1 fase de accu in -/- 1/3 zonnepanelen levering + 3,7 kW naar de auto. Dan zit ik op 3,6 - 1,2 + 3,7 = 5,1 kW gebruik op die fase en kom ik boven de 20A op de aansluiting in de meterkast, maar ook dicht op de 25A op de hoofdaansluiting, zonder rekening te houden met andere gebruikers.

Wat is de verstandige oplossing?

• Is het dus verstanding om 3 accu's op iedere fase te kiezen in plaats van een zo'n grote? Dan verdeel je de onbalans van een 3 fase zonnepanelen en de een fase accu.
• Of moet ik de auto niet meer laden als de zon schijnt, of sturing aanbrengen op het gelijktijdig opladen van de accu en de auto.
• Moet ik een accu kopen met directe aansluiting op de strings van de zonnepanelen? En die dan aansluiten op de bestaande 3*16A groep van de zonnepanelen.

Denk dat dit een beetje standaard vraag is, dus wellicht al eerder beantwoord, bij voorbaat excuus daarvoor...

[discusws]

@Verdicampo

Het betreft een 3 x 25A kast. Op de foto staat de helft van de kast, in de andere kast zit een alamat voor de zonnepanelen en een kookgroep.

Op de foto gaat het om het middelste blok en de niet genummerde IA, een 0025-60, deze zit op de middelste ALS een FH202 A

Deze groep was speciaal voor computer apparatuur wat er niet meer is.

[Vorkie]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:04:
@Verdicampo

Het betreft een 3 x 25A kast. Op de foto staat de helft van de kast, in de andere kast zit een alamat voor de zonnepanelen en een kookgroep.

Op de foto gaat het om het middelste blok en de niet genummerde IA, een 0025-60, deze zit op de middelste ALS een FH202 A

Deze groep was speciaal voor computer apparatuur wat er niet meer is.

[Afbeelding]

Ik zie maar 2 fases naar de linkerkant gaan, zit er een 2p kookgroep soms ipv een 3-fase?

Dan zou het ook inhouden dat je zonnepanelen op 1 fase zit aangesloten.

Alleen daardoor zou ik al even iemand erbij halen die de draadjes kan volgen en het goed kan regelen

[Hippe Lip]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:04:
Het betreft een 3 x 25A kast. Op de foto staat de helft van de kast, in de andere kast zit een alamat voor de zonnepanelen en een kookgroep.

@discusws
Je hebt 3 fasen maar ook een kookgroep? Een kookgroep is bedoeld voor een 1-fasesysteem. In jouw geval gebruik je dan beter een 3-fase-groep voor het koken. Veel kookplaten kunnen ook netjes op 3 fasen aangesloten worden, zodat er niet een pit terug- of afgeschakeld wordt als twee andere pitten op boost staan.

Ik heb dat pas geleden bij iemand aangepast en die is nu erg blij dat die gewoon alles zonder problemen kan gebruiken. Geeft ws ook een betere verdeling over de fases?

[discusws]

@Vorkie @Hippe Lip Klopt, in topic 3 is dit al eens aangekaart van de kookgroep, onze electricien wilde dat zo laten, wij wilde dat omgezet hebben naar 3 fase( waarvan er 2 fase word gebruikt) die aanpassing staat in de planning. Onze zonnepanelen is een 1 fase systeem, die gaat niet omgebouwd worden naar 3 fase. Recentelijk zijn wij van 1 fase naar 3 fase gegaan.

[Vorkie]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:09:
@Vorkie @Hippe Lip Klopt, in topic 3 is dit al eens aangekaart van de kookgroep, onze electricien wilde dat zo laten, wij wilde dat omgezet hebben naar 3 fase( waarvan er 2 fase word gebruikt) die aanpassing staat in de planning. Onze zonnepanelen is een 1 fase systeem, die gaat niet omgebouwd worden naar 3 fase. Recentelijk zijn wij van 1 fase naar 3 fase gegaan.

Oke, maar ik zie nu niet of je ABB kast op 3 fase zit, wat heeft de electricien dan allemaal aangepast? Ook de busboard?

[discusws]

@Vorkie de kast is 2 jaar geleden al aangepast.

Elke aardlekschakelaar zit op 1 fase aangesloten

Ik heb geen twijfel over Stedin die de omzetting heeft gedaan.

[Verdicampo]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:04:
@Verdicampo

Het betreft een 3 x 25A kast. Op de foto staat de helft van de kast, in de andere kast zit een alamat voor de zonnepanelen en een kookgroep.

Op de foto gaat het om het middelste blok en de niet genummerde IA, een 0025-60, deze zit op de middelste ALS een FH202 A

Deze groep was speciaal voor computer apparatuur wat er niet meer is.

~~~[Afbeelding]

Dank. Dit betekent eigenlijk dat je met de huidige setup je batterijen niet mag aansluiten zoals je wil(de), want zit achter een gedeelde aardlekschakelaar en dus niet direct achter je HS.

Vorkie schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:25:
[...]


Ik zie maar 2 fases naar de linkerkant gaan, zit er een 2p kookgroep soms ipv een 3-fase?

Dan zou het ook inhouden dat je zonnepanelen op 1 fase zit aangesloten.

Alleen daardoor zou ik al even iemand erbij halen die de draadjes kan volgen en het goed kan regelen

Eens. @discusws post anders ook even een foto van de andere kast. Hoeveel zonnepanelen heb je?

Hippe Lip schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:06:
[...]

@discusws
Je hebt 3 fasen maar ook een kookgroep? Een kookgroep is bedoeld voor een 1-fasesysteem. In jouw geval gebruik je dan beter een 3-fase-groep voor het koken. Veel kookplaten kunnen ook netjes op 3 fasen aangesloten worden, zodat er niet een pit terug- of afgeschakeld wordt als twee andere pitten op boost staan.

Ik heb dat pas geleden bij iemand aangepast en die is nu erg blij dat die gewoon alles zonder problemen kan gebruiken. Geeft ws ook een betere verdeling over de fases?

Ook dit is een goeie suggestie.

@discusws Met 3 fase en je beoogde batterijen (en mits je zonnepanelen niet te veel vermogen hebben) heb je minder kans op overbelasten van je groepenkast elementen.
Als je zonnepanelen op 1 fase hebt, zou ik als ik jou was een B20 30mA alamat bijplaatsen (zoals in mijn eerste bericht gister), en daar je batterijen achter plaatsen, evt met een onderverdeler.
Deze: https://www.sandervunderi...-kar-ds-201-b20-0-03.html
of deze: https://www.sandervunderi...0-1p-n-30ma-1-module.html
Beetje afhankelijk van je PV, ik zou hetzelfde type nemen zodat je het netjes kunt doorlussen.

En zo te horen wil je dat liever niet zelf doen, dus dan inderdaad even iemand laten komen om dit te doen. En als je een kookgroep hebt (2xB16 aan elkaar), dit ook gelijk laten vervangen door een 3 fase automaat: https://www.sandervunderi...16-ds-203nc-b16-0-03.html

al met al misschien makkelijker om maar 1 batterij op zolder in te pluggen en de andere bij een andere groep in te pluggen waar max 2000W op zit, zodat je niet over de 16A heen gaat als de accu laadt, en ook nooit meer dan 2800W kan gebruiken als de accu ontlaadt...

[ Voor 8% gewijzigd door Verdicampo op 12-08-2026 13:23 ]

[Verdicampo]

T-Rob schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 12:03:
Ik wil graag een batterij plaatsen in mijn garage en ik denk dat ik elektrisch in de problemen ga komen dan.

Mijn situatie:

• Huisaansluiting 3#25A. Warmtepomp, vaatwasser, etc. Fatsoenlijke verdeling over fases.
• Onderverdeler in garage vanuit groepenkast op 3*20A gevoed.
• Deze onderverdeler heeft 3*16A voeding aan autolader (geen intelligente lader, staat op 11 kW) en een 3*16A zonnepanelen aansluiting. Zonnepanelen leveren max ca 3,6 kW.
• Ik denk aan een 4 kW accu (begrenst denk ik op 3,7 kW) om met een extra 16A groep te kunnen aansluiten.

Nu gaat dit niet goed volgens mij als ik op een zonnige dag de auto laad. Dan gaat 3,6 kW vanuit de zonnepanelen op 1 fase de accu in -/- 1/3 zonnepanelen levering + 3,7 kW naar de auto. Dan zit ik op 3,6 - 1,2 + 3,7 = 5,1 kW gebruik op die fase en kom ik boven de 20A op de aansluiting in de meterkast, maar ook dicht op de 25A op de hoofdaansluiting, zonder rekening te houden met andere gebruikers.

Wat is de verstandige oplossing?

• Is het dus verstanding om 3 accu's op iedere fase te kiezen in plaats van een zo'n grote? Dan verdeel je de onbalans van een 3 fase zonnepanelen en de een fase accu.
• Of moet ik de auto niet meer laden als de zon schijnt, of sturing aanbrengen op het gelijktijdig opladen van de accu en de auto.
• Moet ik een accu kopen met directe aansluiting op de strings van de zonnepanelen? En die dan aansluiten op de bestaande 3*16A groep van de zonnepanelen.

Denk dat dit een beetje standaard vraag is, dus wellicht al eerder beantwoord, bij voorbaat excuus daarvoor...

Het lijkt dat je panelen op 3 fases zitten, maar dan is 3.6kW wel weinig, hoeveel panelen en wat voor omvormer(s) heb je? Wil je de accu ook in je garage op de onderverdeler of op een aparte groep in je groepenkast?

[T-Rob]

Verdicampo schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:29:
[...]

Het lijkt dat je panelen op 3 fases zitten, maar dan is 3.6kW wel weinig, hoeveel panelen en wat voor omvormer(s) heb je? Wil je de accu ook in je garage op de onderverdeler of op een aparte groep in je groepenkast?

Zonnepanelen zijn bestaand, 3,6 kW (4,8 geïnstalleerd, 16 panelen, Solaredge).

Inderdaad zou ik de accu ook in de garage op de verdeler van auto en zonnepanelen op een aparte 16A groep zetten. Die verdeler staat ook in de garage.

Er loopt een dikke kabel naar het huis waar die op 3*20A is afgekeerd.

[discusws]

@Verdicampo , de linkerkant. Op zolder zit een pv verdeler voor de zonnepanelen.

Een verdeler plaatsen op de plek van de wcd lukt mij wel.

De kookgroep zit nu op fase 1, de pv panelen op fase 3. Mijn vraag ging over een aanpassing op fase 2.

De 3 fase kookgroep zou op fase 1 en 2 komen. Maar dat wordt pas over een tijdje gedaan.



De discussie in het andere topic was, zijn 2 stekker batterijen van zendures solarflows 800 plus toegestaan op 1 dedicated B16 groep ja of nee. Een groep zegt wel en de andere zegt nee.

Waarom dan wel op een B20 en eventueel met een verdeler, ik wil het snappen waarom dat wel zou kunnen.

[Hippe Lip]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:17:
Ik heb geen twijfel over Stedin die de omzetting heeft gedaan.

Ik denk niet dat Stedin je groepenkast heeft aangepast. Die heeft je meter verwisselt en 3 fasen van de meter naar de HS gelegd. Achter die HS blijft de netbeheerder overal vanaf.

Sterker: als ze komen voor omzetting 1 naar 3 fasen en je groepenkast is daar niet op voorbereid, dan vertrekken ze weer zonder iets te doen en ben jij je geld voor de ombouw kwijt. Kun je weer opnieuw beginnen met betalen en plannen.

[Hippe Lip]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:48:
@Verdicampo , de linkerkant. Op zolder zit een pv verdeler voor de zonnepanelen.

Een verdeler plaatsen op de plek van de wcd lukt mij wel.

De kookgroep zit nu op fase 1, de pv panelen op fase 3. Mijn vraag ging over een aanpassing op fase 2.

De 3 fase kookgroep zou op fase 1 en 2 komen. Maar dat wordt pas over een tijdje gedaan.

[Afbeelding]

De discussie in het andere topic was, zijn 2 stekker batterijen van zendures solarflows 800 plus toegestaan op 1 dedicated B16 groep ja of nee. Een groep zegt wel en de andere zegt nee.

Waarom dan wel op een B20 en eventueel met een verdeler, ik wil het snappen waarom dat wel zou kunnen.

Wat zie ik daar nou in het midden voor doodenge blote adereindhulzen rondzwerven?
Ik tel er zomaar een stuk of vijf!

[discusws]

Hippe Lip schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:51:
[...]


Sterker: als ze komen voor omzetting 1 naar 3 fasen en je groepenkast is daar niet op voorbereid, dan vertrekken ze weer zonder iets te doen en ben jij je geld voor de ombouw kwijt. Kun je weer opnieuw beginnen met betalen en plannen.

Klopt, de omzetting is gedaan op 30 juni jl

[pickboy]

Hippe Lip schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:58:
[...]

Wat zie ik daar nou in het midden voor doodenge blote adereindhulzen rondzwerven?
Ik tel er zomaar een stuk of vijf!

Het zouden er 6 moeten zijn zo te zien. Het is zijn de draden van de 3 fase abb unit/rail waar je flexomaten op kunt klikken.

In dit geval lijkt dat verder niet aangesloten en word hij als simpele dinrail gebruikt.

Maar helemaal mee eens, los spul zoals dit hoort zeker niet in je verdeler.
Ik ben er zelf geen fan van, ik zou het er gewoon helemaal uithalen en gewoon vervangen voor een din rail.

[discusws]

Ik snap de bezorgdheid, ik heb er zelf niet in gesleuteld en kom in principe niet in de kast. Dit is zo aangepast / opgeleverd is het een idee om die losse draden op een Wago te zetten voor het geval dat?

[Vorkie]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:08:
Ik snap de bezorgdheid, ik heb er zelf niet in gesleuteld en kom in principe niet in de kast. Dit is zo aangepast / opgeleverd is het een idee om die losse draden op een Wago te zetten voor het geval dat?

Stroom eraf, alles loshalen en opnieuw juist opbouwen, alles zit er in, alleen niet netjes afgemaakt.

Gelijk de aanpassingen doen voor je batterijen.

[Verdicampo]

T-Rob schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:40:
[...]

Zonnepanelen zijn bestaand, 3,6 kW (4,8 geïnstalleerd, 16 panelen, Solaredge).

En dus op 3 fase? Gezien je berekening met 1.2kW?

Nu gaat dit niet goed volgens mij als ik op een zonnige dag de auto laad. Dan gaat 3,6 kW vanuit de zonnepanelen op 1 fase de accu in -/- 1/3 zonnepanelen levering + 3,7 kW naar de auto. Dan zit ik op 3,6 - 1,2 + 3,7 = 5,1 kW gebruik op die fase en kom ik boven de 20A op de aansluiting in de meterkast, maar ook dicht op de 25A op de hoofdaansluiting, zonder rekening te houden met andere gebruikers.

Ja dit klopt. Zelfs erboven, dat is niet 5.1kW maar 6.1kW = 26.5A. En als de zon niet schijnt zit je zelfs op 7.3kW / 32A.

Inderdaad zou ik de accu ook in de garage op de verdeler van auto en zonnepanelen op een aparte 16A groep zetten. Die verdeler staat ook in de garage.

Er loopt een dikke kabel naar het huis waar die op 3*20A is afgekeerd.

1. Is het dus verstanding om 3 accu's op iedere fase te kiezen in plaats van een zo'n grote? Dan verdeel je de onbalans van een 3 fase zonnepanelen en de een fase accu.
2. Of moet ik de auto niet meer laden als de zon schijnt, of sturing aanbrengen op het gelijktijdig opladen van de accu en de auto.
3. Moet ik een accu kopen met directe aansluiting op de strings van de zonnepanelen? En die dan aansluiten op de bestaande 3*16A groep van de zonnepanelen.

1. met 3 losse accus zou je qua laden aan max 800W per accu moeten gaan zitten, anders ga je met auto + accu's laden zonder zon over de 20A. Eigenlijk die 20A zekering mooi voor puur je 11kW autolader.
2. Je zonnepanelen helpen om de stroom terug te brengen, auto laden en acculaden tegelijkertijd is te veel
3. zeker goed idee, maar dan zit je alsnog met hetzelfde probleem

Ik zou zelf een kabel erbij trekken, of je autolader terug regelen + afzekeren op een lagere waarde zodat je nooit over de 20A van de distributiegroep kan gaan

[Verdicampo]

Vorkie schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:24:
[...]

Stroom eraf, alles loshalen en opnieuw juist opbouwen, alles zit er in, alleen niet netjes afgemaakt.

Gelijk de aanpassingen doen voor je batterijen.

Ja dit wordt steeds interessanter! Ook je kookgroep lijkt doorgelust met 2.5mm2 ipv 4 of 6.
En die EMAT 20A / 300mA voor je zonnepanelen zou ik zelf het liefst vervangen voor een ABB, hoewel er geen Line/Load opstaat dus misschien is deze wel bidirectioneel (druk voor de grap eens op de testknop als het donker is).

Ik heb gelukkig geen ervaring met brandverzekeringen, maar als je je daar (terecht) zorgen over maakt, is het misschien wel handig om je groepenkast netjes te laten maken, inclusief fatsoenlijke voorbereiding voor batterijen zoals Vorkie zegt. Misschien die busboards vervangen door normal din rails, scheelt weer wat ruimte in je kast en is netter als je ze niet gebruikt.

Zoiets krijg je dan:

Alleen dan even een B16 of B20 / 30mA voor je batterijen ipv de ene alamat, kon maar 1 type selecteren).

De discussie in het andere topic was, zijn 2 stekker batterijen van zendures solarflows 800 plus toegestaan op 1 dedicated B16 groep ja of nee. Een groep zegt wel en de andere zegt nee.

Waarom dan wel op een B20 en eventueel met een verdeler, ik wil het snappen waarom dat wel zou kunnen.

Als je ze samen achter een B16 zet, kan het zijn dat als er 1tje stuk gaat, die 16A uit het net kan trekken, en dan ook nog eens 3.5A (800W) uit de andere batterij en dat er dan bijna 20A door de draden kan gaan tussen de ene en andere batterij. Als daar geen beveiliging tussen zit, kan dat misgaan. Zeker als die batterijen met 1.5mm2 draad komen, maar dat weet ik niet. Het is wel heel theoretisch, en ik weet onvoldoende van batterijen, maar het zou mis kunnen gaan. Als je een verdeler met voor beide batterijen een B16 of B10 hebt, kan er dus nooit meer dan dat gaan lopen.
Ondanks dat je hier toch geen selectiviteit zou halen, zou ik altijd een verschil doen in de automaten, dus B20 > 2xB16, of B16 > 2xB10.

[ Voor 42% gewijzigd door Verdicampo op 12-08-2026 14:54 ]

[T-Rob]

Verdicampo schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:27:
[...]

En dus op 3 fase? Gezien je berekening met 1.2kW?


[...]

Ja dit klopt. Zelfs erboven, dat is niet 5.1kW maar 6.1kW = 26.5A. En als de zon niet schijnt zit je zelfs op 7.3kW / 32A.


[...]


[...]

1. met 3 losse accus zou je qua laden aan max 800W per accu moeten gaan zitten, anders ga je met auto + accu's laden zonder zon over de 20A. Eigenlijk die 20A zekering mooi voor puur je 11kW autolader.
2. Je zonnepanelen helpen om de stroom terug te brengen, auto laden en acculaden tegelijkertijd is te veel
3. zeker goed idee, maar dan zit je alsnog met hetzelfde probleem

Ik zou zelf een kabel erbij trekken, of je autolader terug regelen + afzekeren op een lagere waarde zodat je nooit over de 20A van de distributiegroep kan gaan

Je hebt gelijk, kan tot 6,1 kW komen op een fase in de garage in die situatie. En iedere gebruiker thuis gaat er nog overheen. Dat is dus geen goed idee...

Bij optie 3 creëer ik een 1fase zonnepanelen systeem. Als de panelen dan als string de accu ingaat en ik ga alleen nul op de meter draaien, ben ik die rare piek voor acculaden kwijt. Dan is het laden van de accu niet meer belastend voor alles daarvoor (huis, auto, etc.). Dan ben ik wel uit het risico gebied.

De andere optie van een soort van 3 fase accu (3 accu's) werkt hetzelfde, maar die egaliseert het gebruik nog beter over de fases.

Kabel erbij is wel een grote ingreep, dus liever een van bovenstaande oplossingen (of niet laden als de zon schijnt, terugregelen)...

[discusws]

Verdicampo schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:36:
[...]

Ja dit wordt steeds interessanter! Ook je kookgroep lijkt doorgelust met 2.5mm2 ipv 4 of 6.

Ik vind dit dus niet , dit dus door een redelijk groot bedrijf midden Nederland is gedaan. Ikzelf al vond dat die kookgroep een 3 fase moest worden na de fase aanpassing en er werd aangegeven niet nodig, dit mag zo. Als ik niks vraag hier kom ik hier dus ook niet achter. Op zoek naar een nieuwe electricien denk dan maar.

Toch wel blij met jullie

[uaT]

Die doorlus van 2,5mm2 is niet erg als het maar naar 1 groep gaat, netjes ziet het er niet uit. Trouwens een antieke kookgroep gebruikt in een nieuwere kast maar dat terzijde.

[ Voor 3% gewijzigd door uaT op 12-08-2026 17:30 ]