Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 4

[Vorkie]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:08:
Ik snap de bezorgdheid, ik heb er zelf niet in gesleuteld en kom in principe niet in de kast. Dit is zo aangepast / opgeleverd is het een idee om die losse draden op een Wago te zetten voor het geval dat?

Stroom eraf, alles loshalen en opnieuw juist opbouwen, alles zit er in, alleen niet netjes afgemaakt.

Gelijk de aanpassingen doen voor je batterijen.

[Verdicampo]

T-Rob schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 13:40:
[...]

Zonnepanelen zijn bestaand, 3,6 kW (4,8 geïnstalleerd, 16 panelen, Solaredge).

En dus op 3 fase? Gezien je berekening met 1.2kW?

Nu gaat dit niet goed volgens mij als ik op een zonnige dag de auto laad. Dan gaat 3,6 kW vanuit de zonnepanelen op 1 fase de accu in -/- 1/3 zonnepanelen levering + 3,7 kW naar de auto. Dan zit ik op 3,6 - 1,2 + 3,7 = 5,1 kW gebruik op die fase en kom ik boven de 20A op de aansluiting in de meterkast, maar ook dicht op de 25A op de hoofdaansluiting, zonder rekening te houden met andere gebruikers.

Ja dit klopt. Zelfs erboven, dat is niet 5.1kW maar 6.1kW = 26.5A. En als de zon niet schijnt zit je zelfs op 7.3kW / 32A.

Inderdaad zou ik de accu ook in de garage op de verdeler van auto en zonnepanelen op een aparte 16A groep zetten. Die verdeler staat ook in de garage.

Er loopt een dikke kabel naar het huis waar die op 3*20A is afgekeerd.

1. Is het dus verstanding om 3 accu's op iedere fase te kiezen in plaats van een zo'n grote? Dan verdeel je de onbalans van een 3 fase zonnepanelen en de een fase accu.
2. Of moet ik de auto niet meer laden als de zon schijnt, of sturing aanbrengen op het gelijktijdig opladen van de accu en de auto.
3. Moet ik een accu kopen met directe aansluiting op de strings van de zonnepanelen? En die dan aansluiten op de bestaande 3*16A groep van de zonnepanelen.

1. met 3 losse accus zou je qua laden aan max 800W per accu moeten gaan zitten, anders ga je met auto + accu's laden zonder zon over de 20A. Eigenlijk die 20A zekering mooi voor puur je 11kW autolader.
2. Je zonnepanelen helpen om de stroom terug te brengen, auto laden en acculaden tegelijkertijd is te veel
3. zeker goed idee, maar dan zit je alsnog met hetzelfde probleem

Ik zou zelf een kabel erbij trekken, of je autolader terug regelen + afzekeren op een lagere waarde zodat je nooit over de 20A van de distributiegroep kan gaan

[Verdicampo]

Vorkie schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:24:
[...]

Stroom eraf, alles loshalen en opnieuw juist opbouwen, alles zit er in, alleen niet netjes afgemaakt.

Gelijk de aanpassingen doen voor je batterijen.

Ja dit wordt steeds interessanter! Ook je kookgroep lijkt doorgelust met 2.5mm2 ipv 4 of 6.
En die EMAT 20A / 300mA voor je zonnepanelen zou ik zelf het liefst vervangen voor een ABB, hoewel er geen Line/Load opstaat dus misschien is deze wel bidirectioneel (druk voor de grap eens op de testknop als het donker is).

Ik heb gelukkig geen ervaring met brandverzekeringen, maar als je je daar (terecht) zorgen over maakt, is het misschien wel handig om je groepenkast netjes te laten maken, inclusief fatsoenlijke voorbereiding voor batterijen zoals Vorkie zegt. Misschien die busboards vervangen door normal din rails, scheelt weer wat ruimte in je kast en is netter als je ze niet gebruikt.

Zoiets krijg je dan:

Alleen dan even een B16 of B20 / 30mA voor je batterijen ipv de ene alamat, kon maar 1 type selecteren).

De discussie in het andere topic was, zijn 2 stekker batterijen van zendures solarflows 800 plus toegestaan op 1 dedicated B16 groep ja of nee. Een groep zegt wel en de andere zegt nee.

Waarom dan wel op een B20 en eventueel met een verdeler, ik wil het snappen waarom dat wel zou kunnen.

Als je ze samen achter een B16 zet, kan het zijn dat als er 1tje stuk gaat, die 16A uit het net kan trekken, en dan ook nog eens 3.5A (800W) uit de andere batterij en dat er dan bijna 20A door de draden kan gaan tussen de ene en andere batterij. Als daar geen beveiliging tussen zit, kan dat misgaan. Zeker als die batterijen met 1.5mm2 draad komen, maar dat weet ik niet. Het is wel heel theoretisch, en ik weet onvoldoende van batterijen, maar het zou mis kunnen gaan. Als je een verdeler met voor beide batterijen een B16 of B10 hebt, kan er dus nooit meer dan dat gaan lopen.
Ondanks dat je hier toch geen selectiviteit zou halen, zou ik altijd een verschil doen in de automaten, dus B20 > 2xB16, of B16 > 2xB10.

[ Voor 42% gewijzigd door Verdicampo op 12-08-2026 14:54 ]

[T-Rob]

Verdicampo schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:27:
[...]

En dus op 3 fase? Gezien je berekening met 1.2kW?


[...]

Ja dit klopt. Zelfs erboven, dat is niet 5.1kW maar 6.1kW = 26.5A. En als de zon niet schijnt zit je zelfs op 7.3kW / 32A.


[...]


[...]

1. met 3 losse accus zou je qua laden aan max 800W per accu moeten gaan zitten, anders ga je met auto + accu's laden zonder zon over de 20A. Eigenlijk die 20A zekering mooi voor puur je 11kW autolader.
2. Je zonnepanelen helpen om de stroom terug te brengen, auto laden en acculaden tegelijkertijd is te veel
3. zeker goed idee, maar dan zit je alsnog met hetzelfde probleem

Ik zou zelf een kabel erbij trekken, of je autolader terug regelen + afzekeren op een lagere waarde zodat je nooit over de 20A van de distributiegroep kan gaan

Je hebt gelijk, kan tot 6,1 kW komen op een fase in de garage in die situatie. En iedere gebruiker thuis gaat er nog overheen. Dat is dus geen goed idee...

Bij optie 3 creëer ik een 1fase zonnepanelen systeem. Als de panelen dan als string de accu ingaat en ik ga alleen nul op de meter draaien, ben ik die rare piek voor acculaden kwijt. Dan is het laden van de accu niet meer belastend voor alles daarvoor (huis, auto, etc.). Dan ben ik wel uit het risico gebied.

De andere optie van een soort van 3 fase accu (3 accu's) werkt hetzelfde, maar die egaliseert het gebruik nog beter over de fases.

Kabel erbij is wel een grote ingreep, dus liever een van bovenstaande oplossingen (of niet laden als de zon schijnt, terugregelen)...

[discusws]

Verdicampo schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:36:
[...]

Ja dit wordt steeds interessanter! Ook je kookgroep lijkt doorgelust met 2.5mm2 ipv 4 of 6.

Ik vind dit dus niet , dit dus door een redelijk groot bedrijf midden Nederland is gedaan. Ikzelf al vond dat die kookgroep een 3 fase moest worden na de fase aanpassing en er werd aangegeven niet nodig, dit mag zo. Als ik niks vraag hier kom ik hier dus ook niet achter. Op zoek naar een nieuwe electricien denk dan maar.

Toch wel blij met jullie

[uaT]

Die doorlus van 2,5mm2 is niet erg als het maar naar 1 groep gaat, netjes ziet het er niet uit. Trouwens een antieke kookgroep gebruikt in een nieuwere kast maar dat terzijde.

[ Voor 3% gewijzigd door uaT op 12-08-2026 17:30 ]

[Verdicampo]

T-Rob schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:58:
[...]
Bij optie 3 creëer ik een 1fase zonnepanelen systeem. Als de panelen dan als string de accu ingaat en ik ga alleen nul op de meter draaien, ben ik die rare piek voor acculaden kwijt. Dan is het laden van de accu niet meer belastend voor alles daarvoor (huis, auto, etc.). Dan ben ik wel uit het risico gebied.

De andere optie van een soort van 3 fase accu (3 accu's) werkt hetzelfde, maar die egaliseert het gebruik nog beter over de fases.

Kabel erbij is wel een grote ingreep, dus liever een van bovenstaande oplossingen (of niet laden als de zon schijnt, terugregelen)...

In het eerste geval ben je wel afhankelijk van de software en de P1 meter of CT klemmen, maar in het ergste geval heb je altijd nog je 20A zekering als bescherming.

Balanceren over je fases is sowieso een goed idee. Je kan ook je autolader standaard op bv 12A zetten, dan heb je wat meer ruimte over.

[dominition]

Recent een ander huis gekocht waar gelukkig al 3x25 aansluiting in zat, maar wel een redelijk oude Eaton groepenkast (2008) waar de bedrading ook niet helemaal 100% zat volgens nen.




Met het oog op de toekomst, laadpaal/zonnepanelen/warmtepomp heb ik een dubbele Hager Vision groepenkast laten monteren.

Pietje precies zoals ik heb was deze voorbedrade kast niet helemaal ingericht/afgewerkt zoals ik het zelf zou doen (ookal ben ik totaal geen elektricien ), achteraf had ik beter zelf de kast kunnen laten configureren/samenstellen maarja, achteraf is mooi wonen

Enfin, zelf maar andere componenten besteld en de juiste aardlekschakelaars gemonteerd met bruggen, verdeelblok en alamat voor de laadpaal.

Ik heb alle bedrading vanaf de hoofdschakelaar op maat gemaakt/gekrimpt en alles netjes op moment vastgezet. Daarnaast uitgaande bedrading wat ingekort en geordend. Aarding ook wat netter gemaakt naar alle aansluitpunten en stopcontacten toegevoegd. Labels gemaakt met Hager, alles overzichtelijk nu.

Ben zelf best wel tevreden met hoe de boel er nu uit ziet!

[Schuurman92]

Vraagje: Ik ga elektrisch rijden en ben van plan de komende tijd met de granny charger te gaan laden. Ik heb onder de carport een vrij stopcontact die samen met een buitenlamp achter een schakelaar zit, een gewone lichtschakelaar. Ik weet dat het beste in dit geval is om een eigen groep te hebben met een directe kabel. Is er een reeel risico dat de stroom door de schakelaar gaat? Uiteindelijk wil ik netjes een laadpaal plaatsen, dit is een tijdelijke situatie.

[Annuk]

Schuurman92 schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 07:43:
Vraagje: Ik ga elektrisch rijden en ben van plan de komende tijd met de granny charger te gaan laden. Ik heb onder de carport een vrij stopcontact die samen met een buitenlamp achter een schakelaar zit, een gewone lichtschakelaar. Ik weet dat het beste in dit geval is om een eigen groep te hebben met een directe kabel. Is er een reeel risico dat de stroom door de schakelaar gaat? Uiteindelijk wil ik netjes een laadpaal plaatsen, dit is een tijdelijke situatie.

Als dat stopcontact inderdaad bediend wordt door de schakelaar is dat niet te adviseren.
De gemiddelde normale schakelaar mag maximaal 10A hebben, oftewel nominaal 2300W.
Als je de kans hebt om het stopcontact zo direct mogelijk aan te sluiten op vaste spanning zou het wel (tijdelijk) kunnen.

[Schuurman92]

Annuk schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 07:49:
[...]

Als dat stopcontact inderdaad bediend wordt door de schakelaar is dat niet te adviseren.
De gemiddelde normale schakelaar mag maximaal 10A hebben, oftewel nominaal 2300W.
Als je de kans hebt om het stopcontact zo direct mogelijk aan te sluiten op vaste spanning zou het wel (tijdelijk) kunnen.

Dat is ook een idee. De buitenlamp werkt op sensor en de schakelaar wordt eigenlijk nooit bediend. Dus dan is het gewoon een kwestie van de schakelaar er tussenuit en een Wago erin?c

[Annuk]

Schuurman92 schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 07:56:
[...]

Dat is ook een idee. De buitenlamp werkt op sensor en de schakelaar wordt eigenlijk nooit bediend. Dus dan is het gewoon een kwestie van de schakelaar er tussenuit en een Wago erin?c

Klopt helemaal. Even afwerken met een blindplaat of gewoon de schakelaar met niets aangesloten er weer voor als dat past.

[Hippe Lip]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 15:05:
[...]
Ik vind dit dus niet , dit dus door een redelijk groot bedrijf midden Nederland is gedaan.

Zijn die nog ter verantwoording te roepen of is dit te lang geleden?

Ikzelf al vond dat die kookgroep een 3 fase moest worden na de fase aanpassing en er werd aangegeven niet nodig, dit mag zo.

Ja, het mag, maar het is niet gebruikelijk en niet aan te raden.
Kijk eens naar de aansluitingen van je kookplaat, en dan aan de kookplaat-kant van het snoer. Daar kun je meestal alle drie fasen kwijt. Soms moet je daarvoor een bruggetje verwijderen of verplaatsen. Als die netjes op drie fasen is aangesloten heb je de maximale mogelijkheden van de plaat en zal die nooit gaan knijpen wegens overbelasting.

Als ik niks vraag hier kom ik hier dus ook niet achter. Op zoek naar een nieuwe electricien denk dan maar.

Toch wel blij met jullie

[Hippe Lip]

discusws schreef op woensdag 12 augustus 2026 @ 14:08:
Ik snap de bezorgdheid, ik heb er zelf niet in gesleuteld en kom in principe niet in de kast. Dit is zo aangepast / opgeleverd is het een idee om die losse draden op een Wago te zetten voor het geval dat?

Als je je niet kundig of zeker genoeg voelt is dat inderdaad het beste. Zeker als er daarna nog aanpassingen gedaan gaan worden. Met een wago erop is het in elk geval geïsoleerd.

[Septillion]

Hippe Lip schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 12:49:
Ja, het mag, maar het is niet gebruikelijk en niet aan te raden.

Zolang je een <=5,7kW plaat aansluit mag het inderdaad. Daarboven mag het in ieder geval van de NEN1010 niet meer.

zal die nooit gaan knijpen wegens overbelasting.

Plaat zal uit zichzelf überhaupt nooit gaan knijpen. Op sommige kan je het instellen maar het gebeurd niet vanzelf.

[discusws]

Hippe Lip schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 12:49:
[...]

Zijn die nog ter verantwoording te roepen of is dit te lang geleden?

Dat is al meer dan 3 jaar geleden voorbereid en wij hadden nog geen haast om naar 3 fase te gaan, totdat er een stop werd afgekondigd.

Ja, het mag, maar het is niet gebruikelijk en niet aan te raden.
Kijk eens naar de aansluitingen van je kookplaat, en dan aan de kookplaat-kant van het snoer. Daar kun je meestal alle drie fasen kwijt. Soms moet je daarvoor een bruggetje verwijderen of verplaatsen. Als die netjes op drie fasen is aangesloten heb je de maximale mogelijkheden van de plaat en zal die nooit gaan knijpen wegens overbelasting.

Daar was met hulp van hier al over nagedacht omdat wij geen 32A kookgroep op een 25A fase wilde ondanks dat er werd aangegeven dat dit geen probleem zou zijn .
De kookgroep wordt / moet worden vervangen met: ABB aardlekautomaat 3P+N B16 30mA DS203NC B16 A30

Hippe Lip schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 12:55:
[...]

Als je je niet kundig genoeg acht is dat inderdaad het beste. Zeker als er daarna nog aanpassingen gedaan gaan worden. Met een wago erop is het in elk geval geïsoleerd.

Met alle hulp die ik hier heb gehad zou ik dat kunnen doen, ik heb "heel lang geleden" een aanvaring met electriciteit gehad waardoor ik er liever vanaf blijf hoewel ik nu "ietsje meer" denk te weten en de risico's beter kan inschatten, en nu alle stroom ervanaf zou halen voordat ik wat zou doen. Het is een drempel waar ik zelf over moet, laat ik het daar op houden.

[Juerd]

Hippe Lip schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 12:49:
[...]
Ja, het mag, maar [...]

Nietes. Maar daar is een apart topic voor.

het is niet gebruikelijk en niet aan te raden.

Met dat laatste ben ik het eens, maar het is helaas wel gebruikelijk om een kookplaat op 1 fase aan te sluiten ondanks dat dat ten minste 2 regels overtreedt bij een 3-fase-aansluiting. Ik denk dat correct en incorrect ongeveer even vaak voorkomen. (Wat op zich ook wel bewijst dat de kans op het trippen van je hoofdzekering bij de incorrecte variant in de praktijk meestal wel meevalt.)

[Hippe Lip]

Septillion schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 13:06:
[...]
Plaat zal uit zichzelf überhaupt nooit gaan knijpen. Op sommige kan je het instellen maar het gebeurd niet vanzelf.

Toch heb ik een andere ervaring met het fornuis van iemand hier in de buurt. Dat was op een kookgroep aangesloten. Ze zeiden daar dat ze het wel eens hadden dat een pit uitgeschakeld werd als twee andere pitten hoog stonden (boost?). Daar heb ik een 3-faseautomaat voor in de plaats gezet en alle drie fasen op het fornuis aangesloten. Nu gebeurt dat uitschakelen niet meer.

[onetime]

@Hippe Lip Merk en type?

[Hippe Lip]

onetime schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 01:15:
@Hippe Lip Merk en type?

Smeg. Type weet ik niet precies. Het is zo’n breed model fornuis.

[Juerd]

Hippe Lip schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 00:47:
[...]

Toch heb ik een andere ervaring met het fornuis van iemand hier in de buurt. Dat was op een kookgroep aangesloten. Ze zeiden daar dat ze het wel eens hadden dat een pit uitgeschakeld werd als twee andere pitten hoog stonden (boost?). Daar heb ik een 3-faseautomaat voor in de plaats gezet en alle drie fasen op het fornuis aangesloten. Nu gebeurt dat uitschakelen niet meer.

Het ding kan niet weten hoe het is afgezekerd. Het enige wat ie wel kan meten over de aansluiting, de spanning, zegt niks over hoeveel stroom het ding mag trekken. Bovendien is een pit compleet uitschakelen geen zinnige manier van knijpen, voor een apparaat dat per pit ook gewoon op een lager vermogen kan (meestal geregeld door de pit regelmatig even kort uit te zetten).

Daarom gok ik dat het niks met de afzekering of het aantal fasen te maken had, maar dat er iets anders aan de hand was, dat toevallig is opgelost doordat je de boel van z'n plek hebt gehad en opnieuw hebt aangesloten. Misschien een los contact.

[Jim423]

Dat komt door het powermanagement in je fornuis. Als je 2 zones op boost zet krijgen deze voorrang dus de andere zones stoppen er dan mee. Als je geen boost gebruikt zal deze het vermogen verdelen. Doorgaans moet je handmatig instellen of je het fornuis hebt aangesloten met een stekker, kookgroep of krachtgroep. Meestal heb je 5 instellingen.

[Tommie59]

Is het zinvol om na de meter nog fase rotatie toe te passen? Ik heb vaak renovaties van panden met meerdere woonlagen waar ik dan per verdieping de fases eentje doorschuif, maar ik begreep dat de netbeheerder dit ook al doet bij de huisaansluitingen. Het zijn allemaal kasten met 2 Aardleks, dus 2 fasen per kast.

edit:
Het zijn allemaal gloednieuwe aansluitingen

[ Voor 8% gewijzigd door Tommie59 op 14-08-2026 09:48 ]

[pickboy]

Tommie59 schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 09:46:
Is het zinvol om na de meter nog fase rotatie toe te passen? Ik heb vaak renovaties van panden met meerdere woonlagen waar ik dan per verdieping de fases eentje doorschuif, maar ik begreep dat de netbeheerder dit ook al doet bij de huisaansluitingen. Het zijn allemaal kasten met 2 Aardleks, dus 2 fasen per kast.

edit:
Het zijn allemaal gloednieuwe aansluitingen

Bij de eerste aanleg word dat normaal wel door de netbeheerder gedaan ja, fase rotatie.


Maar het kan prima voorkomen dat de belasting en daarmee de spanningen op een bepaalde fase toch verschillen. Veel zonnepanelen of accu's op een bepaalde fase bijvoorbeeld.

In dat geval zou je zelf wat kunnen aanpassen in je eigen fase verdeling/rotatie.

[onetime]

@Juerd @Hippe Lip Een plaat kan wel zien of hij op 1, 2 of 3 fases is aangesloten.

[Freakie1NL]

Iemand nog slimme ideeen?

Wil buiten een in-lite 12v trafo ophangen. Nu heb je daar beschermkapjes voor. Alleen qua elektra heb ik wel ip54 wcd's in de tuin maar die staan niet beschut. Ik wil iets hebben waardoor de stekker beter beschermd is dan een kapje die omhoog staat. Of is jullie ervaring dat dit goed gaat?

Ik vind veel ome ali alternatieven maar twijfel daarbij aan de kwaliteit (dus gebruik ik niet). Iemand nog een bewezen oplossing?

[ Voor 3% gewijzigd door Freakie1NL op 14-08-2026 11:20 ]

[Hippe Lip]

Freakie1NL schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 11:10:
Iemand nog slimme ideeen?

Wil buiten een in-lite 12v trafo ophangen. Nu heb je daar beschermkapjes voor. Alleen qua elektra heb ik wel ip54 wcd's in de tuin maar die staan niet beschut. Ik wil iets hebben waardoor de stekker beter beschermd is dan een kapje die omhoog staat. Of is jullie ervaring dat dit goed gaat?

Ik vind veel ome ali alternatieven maar twijfel daarbij aan de kwaliteit. Iemand nog een bewezen oplossing?

Spul van Ali en consorten kan er leuk uitzien, maar voldoet zelden aan de eisen die we er hier in dit deel van de wereld aan stellen. Als veiligheid je doel is zou ik er daarom niet op bouwen.

[Jim423]

In mijn ervaring gaat dit alleen goed met een haakse stekker.

Ik heb boven de 2 dubbele stopcontacten een dakje van een vogelhuis gemonteerd. Je zou er ook voor kunnen kiezen om de trafo gewoon vast aan te sluiten met een wartel in het WCD.

[Juerd]

onetime schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 10:59:
@Juerd @Hippe Lip Een plaat kan wel zien of hij op 1, 2 of 3 fases is aangesloten.

Klopt! Daarover schreef ik: "Het enige wat ie wel kan meten over de aansluiting, de spanning, zegt niks over hoeveel stroom het ding mag trekken." Dat was niet compleet. De kookplaat zou in theorie ook het faseverschil kunnen meten, maar ook dat zegt niks over hoeveel stroom het ding mag trekken.

Die enkele fase waarop ie aangesloten was, had bijvoorbeeld kunnen zijn afgezekerd op 100 A. Of om het on-topic te houden: 63 A

[ Voor 19% gewijzigd door Juerd op 14-08-2026 13:14 ]

[onetime]

@Juerd Meten? Te moeilijk. Paar weerstandjes en tussen welke punten je gelijke spanning hebt geeft aan welke aansluitingen op gelijke / verschillende fase zitten. En of je 3 fase hebt.
Simpele digitale logica.
Zinnige default instelling: 16A per aansluiting en eventueel hoger in te stellen. Meeste situaties automatisch af te dekken. Bij correct bedraden.

[FredvZ]

@Freakie1NL Vocht is maar 1 van de zaken waar je op moet letten. Als de transformator in de volle zon hangt en/of in de winter ook buiten gebruikt wordt, is temperatuur ook een belangrijk ding om naar te kijken.

[Freakie1NL]

FredvZ schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 13:56:
@Freakie1NL Vocht is maar 1 van de zaken waar je op moet letten. Als de transformator in de volle zon hangt en/of in de winter ook buiten gebruikt wordt, is temperatuur ook een belangrijk ding om naar te kijken.

Voor de In Lite zelf heb ik de officiele plastic overschuif bescherming gekocht.

Temperatuur is in een winter niet geheel anders in een ongeisoleerde schuur in vergelijking met windbeschut buiten.

[pvg]

FredvZ schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 13:56:
@Freakie1NL Vocht is maar 1 van de zaken waar je op moet letten. Als de transformator in de volle zon hangt en/of in de winter ook buiten gebruikt wordt, is temperatuur ook een belangrijk ding om naar te kijken.

Yep, aan den lijve ondervonden: 24Vac din trafo (abb) voor voeding van beregeningskleppen is hier deze zomer overleden. Ik vermoed dat de thermische zekering het heeft begeven.

[elsinga]

Zoals (in het nu gesloten topic hiervoor) gemeld ben ik bezig mijn groepenkast te vervangen. Veel goede tips gekregen, daarvoor dank! Vandaag begonnen met het bedraden en ik snap nu de opmerkingen over masochist en 10mm2 in een Eaton MTR440. Tussen de onderste rij (met o.a het aansluitblok en hoofdschakelaar) is er niet veel ruimte om de 100m2 netjes te buigen en er cableporn van te maken. Gelukkig heb ik voor de overgang van aardlekautomaten naar kWh meters 6mm2 gepland, dat gaat vast beter.

En nu ook heel blij met de tip om zoveel mogelijk kamrails te gebruiken, dat scheelt nu veel extra 10mm2 kabels.

Zodra de boel klaar is zal ik wel even meer foto's delen, hier ben ik net klaar met de 10mm2. Zonder draden verminken wordt het niet mooier.... En ja, er missen 2 kWh meters, maar die zijn nu in gebruik in de oude groepenkast en ga ik bij het vervangen overzetten.

[Juerd]

onetime schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 13:56:
@Juerd Meten? Te moeilijk. Paar weerstandjes en tussen welke punten je gelijke spanning hebt geeft aan welke aansluitingen op gelijke / verschillende fase zitten. En of je 3 fase hebt.
Simpele digitale logica.
Zinnige default instelling: 16A per aansluiting en eventueel hoger in te stellen. Meeste situaties automatisch af te dekken. Bij correct bedraden.

Gaat nog steeds voorbij aan m'n punt: hoeveel stroom het ding mag trekken, weet het niet. Sure, je kunt de aanname doen dat je 16 A per fase mag trekken, maar dat zou een heel rare aanname zijn, die bij 2L/2N al instort, en bij grotere hoofdzekeringen al helemaal. De kookgroep is immers een typisch Nederlands ding, dat elders nauwelijks wordt toegepast. Ik kan me niet voorstellen dat zo'n fabrikant alleen voor Nederland dit soort heuristiek toevoegt.

[WargamingPlayer]

Tommie59 schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 09:46:
Is het zinvol om na de meter nog fase rotatie toe te passen? Ik heb vaak renovaties van panden met meerdere woonlagen waar ik dan per verdieping de fases eentje doorschuif, maar ik begreep dat de netbeheerder dit ook al doet bij de huisaansluitingen. Het zijn allemaal kasten met 2 Aardleks, dus 2 fasen per kast.

edit:
Het zijn allemaal gloednieuwe aansluitingen

Ik zie zelf liever ten minste twee fases per verdieping, bijvoorbeeld begane grond L1+L2, 1e L2+L3, 2e L3+L1.

Reden is heel simpel, valt een fase uit, dan heb je altijd nog verlichting.

[jacovn]

elsinga schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 18:41:
Zoals (in het nu gesloten topic hiervoor) gemeld ben ik bezig mijn groepenkast te vervangen. Veel goede tips gekregen, daarvoor dank! Vandaag begonnen met het bedraden en ik snap nu de opmerkingen over masochist en 10mm2 in een Eaton MTR440. Tussen de onderste rij (met o.a het aansluitblok en hoofdschakelaar) is er niet veel ruimte om de 100m2 netjes te buigen en er cableporn van te maken. Gelukkig heb ik voor de overgang van aardlekautomaten naar kWh meters 6mm2 gepland, dat gaat vast beter.

En nu ook heel blij met de tip om zoveel mogelijk kamrails te gebruiken, dat scheelt nu veel extra 10mm2 kabels.

Zodra de boel klaar is zal ik wel even meer foto's delen, hier ben ik net klaar met de 10mm2. Zonder draden verminken wordt het niet mooier.... [Afbeelding] En ja, er missen 2 kWh meters, maar die zijn nu in gebruik in de oude groepenkast en ga ik bij het vervangen overzetten.

Plan je op elke groep een meter ? Ik twijfel nog want ik heb groepen met alleen verlichting en wcd’s

[bjusterbaarlik]

elsinga schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 18:41:
er foto's delen, hier ben ik net klaar met de 10mm2. Zonder draden verminken wordt het niet mooier.... [Afbeelding] En ja, er missen 2 kWh meters, maar die zijn nu in gebruik in de oude groepenkast en ga ik bij het vervangen overzetten.

Je krijgt het een stuk netter zonder aansluitblok. Boven op je hoofdschakelaar, overspanningsbeveiliging en onderste aardlekautomaat kun je prima stroom vanaf halen. Tevens maak je het ook netter door de nul van alle aardlekautomaten met elkaar te verbinden met één kamrail. Door de faseverschuiving zal de stroom op de nul niet hoger zijn. Er van uitgaande dat je niet op één fase stroom terug levert, maar dit gewoon over 3 fases gaat. Mooiste zou ook zijn om de twee krachtaardlekschakelaars van het midden naar de onderste te verplaatsen en alles onder één kamrail, mits mogelijk.

[ Voor 7% gewijzigd door bjusterbaarlik op 14-08-2026 21:43 ]

[BlueFlame]

elsinga schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 18:41:
En ja, er missen 2 kWh meters, maar die zijn nu in gebruik in de oude groepenkast en ga ik bij het vervangen overzetten.

Ik kwam er laatst op een vervelende manier achter dat de Eastron designers prutsers zijn. Drie drie fase meters (SDM72D-M) naast elkaar past niet in een standaard kast van 12 posities breed. Ik hoop dat het bij jou wel gaat passen zo alles op een rij. (Echt, degene die daar besloten heeft dat die drie fase meter best twee milimeter breder mag zijn dan vier posities, moet op staande voet ontslagen worden. Prutser...)

[Hippe Lip]

BlueFlame schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 00:33:
[...]

Ik kwam er laatst op een vervelende manier achter dat de Eastron designers prutsers zijn. Drie drie fase meters (SDM72D-M) naast elkaar past niet in een standaard kast van 12 posities breed. Ik hoop dat het bij jou wel gaat passen zo alles op een rij. (Echt, degene die daar besloten heeft dat die drie fase meter best twee milimeter breder mag zijn dan vier posities, moet op staande voet ontslagen worden. Prutser...)

Heb je het dan misschien over oudere meters? Ik had eerst ook SDM630-meters van Eastron die bet iets breder waren dan 4 eenheden, naar tegenwoordig past het wel (al een paar jaar).

[elsinga]

jacovn schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 21:16:
[...]

Plan je op elke groep een meter ? Ik twijfel nog want ik heb groepen met alleen verlichting en wcd’s

Ja, elke groep een meter, want ik kan niet alles met tussenstekkers meten (bijvoorbeeld de Hue verlichting). Ik kan dan in Homey de hele groep minus tussenstekkers berekenen.

[elsinga]

bjusterbaarlik schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 21:41:
[...]

Je krijgt het een stuk netter zonder aansluitblok. Boven op je hoofdschakelaar, overspanningsbeveiliging en onderste aardlekautomaat kun je prima stroom vanaf halen. Tevens maak je het ook netter door de nul van alle aardlekautomaten met elkaar te verbinden met één kamrail. Door de faseverschuiving zal de stroom op de nul niet hoger zijn. Er van uitgaande dat je niet op één fase stroom terug levert, maar dit gewoon over 3 fases gaat. Mooiste zou ook zijn om de twee krachtaardlekschakelaars van het midden naar de onderste te verplaatsen en alles onder één kamrail, mits mogelijk.

Die had ik nog niet zo bedacht, maar is inderdaad een optie door de kamrails rond de hoofdschakelaar. Moet ik wel meerdere draden voor de nul in 1 aansluiting doen, maar daar zijn ook blokjes voor. Ga ik even over nadenken. Net als over het toch met 6mm2 doen onder, erger me nu al aan de bedrading daar. ;)

En alle krachtgroepen naar beneden kan niet, is niet voldoende ruimte voor op de onderste rail. Ook niet als ik het aansluitblok verwijder. Helaas.

[elsinga]

BlueFlame schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 00:33:
[...]

Ik kwam er laatst op een vervelende manier achter dat de Eastron designers prutsers zijn. Drie drie fase meters (SDM72D-M) naast elkaar past niet in een standaard kast van 12 posities breed. Ik hoop dat het bij jou wel gaat passen zo alles op een rij. (Echt, degene die daar besloten heeft dat die drie fase meter best twee milimeter breder mag zijn dan vier posities, moet op staande voet ontslagen worden. Prutser...)

Ik gebruik Homewizard meters, die wel netjes volgens de standaard zijn. Gelukkig.

[Annuk]

elsinga schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 08:34:
[...]

Die had ik nog niet zo bedacht, maar is inderdaad een optie door de kamrails rond de hoofdschakelaar. Moet ik wel meerdere draden voor de nul in 1 aansluiting doen, maar daar zijn ook blokjes voor. Ga ik even over nadenken. Net als over het toch met 6mm2 doen onder, erger me nu al aan de bedrading daar. ;)

En alle krachtgroepen naar beneden kan niet, is niet voldoende ruimte voor op de onderste rail. Ook niet als ik het aansluitblok verwijder. Helaas.

Is niet nodig

Die 2 krachtgroepen v/d middelste rij naar de onderste rij, aansluitblok verwijderen en een 5V-kamrail gebruiken.
Bij voorkeur wel je overspanningsbeveiliging uiterst links of rechts houden i.v.m. anders kruisen v/d aarding met je andere bedrading.
Dan kan je b.v. voor je 1P+N aardlekautomaten telkens recht naar boven met 1x Fase + 1x Nul uit de onderliggende aardlekautomaat 3P+N.
Dan ben je geen aansluitblok nodig en hoef je ook niet overal iets van twin-hulzen te gebruiken.
Zie b.v. ook hier:

Telkens aan de voedende kant (kamrail kant dus) van de 3P+N aardlekautomaten (in jou geval) kan je in de kooiklemmen naar keuze gewoon een nul + fase aftakken naar boven.

[bjusterbaarlik]

elsinga schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 08:34:
[...]

Die had ik nog niet zo bedacht, maar is inderdaad een optie door de kamrails rond de hoofdschakelaar. Moet ik wel meerdere draden voor de nul in 1 aansluiting doen, maar daar zijn ook blokjes voor. Ga ik even over nadenken. Net als over het toch met 6mm2 doen onder, erger me nu al aan de bedrading daar. ;)

En alle krachtgroepen naar beneden kan niet, is niet voldoende ruimte voor op de onderste rail. Ook niet als ik het aansluitblok verwijder. Helaas.

Wat bedoel je met meerdere draden in een aansluiting voor de nul? Je hebt voor alle 1 fase aardlekautomaten maar een nul nodig namelijk.

Alle krachtgroepen naast elkaar kan niet omdat het er 7 of meer zijn? Op de foto staan er maar 5 namelijk, incl hoofdschakelaar en overspanning.

[Ethiron]

bjusterbaarlik schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 21:41:
[...]

[…] Tevens maak je het ook netter door de nul van alle aardlekautomaten met elkaar te verbinden met één kamrail. Door de faseverschuiving zal de stroom op de nul niet hoger zijn. Er van uitgaande dat je niet op één fase stroom terug levert, maar dit gewoon over 3 fases gaat. […]

Ik sla hier even op aan. Zeg je nou dat als je op 1 fase teruglevert terwijl je een 3 fase aansluiting hebt, je geen kamrail voor de nul mag gebruiken op de aardlekschakelaars?!

[ Voor 21% gewijzigd door Ethiron op 15-08-2026 10:00 ]

[Annuk]

Ethiron schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 09:59:
[...]

Ik sla hier even op aan. Zeg je nou dat als je op 1 fase teruglevert terwijl je een 3 fase aansluiting hebt, je geen kamrail voor de nul mag gebruiken op de aardlekschakelaars?!

Ik ga ervanuit dat @bjusterbaarlik hier doelt op dat de nul-stroom niet Nul is als je op 1F terug levert (PV/Accu) terwijl je op de andere 2F afneemt.
Dan moet je erop verdacht zijn dat je nul mogelijk dikker moet zijn dan "normaal" i.v.m. die nul-stroom

[Ethiron]

Annuk schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 10:02:
[...]


Ik ga ervanuit dat @bjusterbaarlik hier doelt op dat de nul-stroom niet Nul is als je op 1F terug levert (PV/Accu) terwijl je op de andere 2F afneemt.
Dan moet je erop verdacht zijn dat je nul mogelijk dikker moet zijn dan "normaal" i.v.m. die nul-stroom

Ah zo. Maar met een kamrail van 10mm die tot 63A is geschikt zit je daar toch gewoon goed mee?

[Tommie59]

WargamingPlayer schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 20:46:
[...]

Ik zie zelf liever ten minste twee fases per verdieping, bijvoorbeeld begane grond L1+L2, 1e L2+L3, 2e L3+L1.

Reden is heel simpel, valt een fase uit, dan heb je altijd nog verlichting.

Ja inderdaad, zo zit het ook. Komt 3fasen binnen vanuit nuts op elke verdieping en in de kast schuif ik dan als1 en als 2 steeds een fase op op de aansluitblokken onderin de groepenkast. Groepen verdeling/verklaring is op alle verdiepingen grotendeels hetzelfde.


(Ben bewust van de kookgroep, al een aantal keer aangegeven maar de klant wilt geen 400v waar huurders een fout mee kunnen maken)

[Annuk]

Ethiron schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 10:15:
[...]

Ah zo. Maar met een kamrail van 10mm die tot 63A is geschikt zit je daar toch gewoon goed mee?

Normaal wel inderdaad, evt voer je de fases uit met 6mm² en de nul met 10mm² om te zorgen dat het met 1F terugvoeding goed gaat met de nul.

[onetime]

@Tommie59 Het grote kookplaat aansluiten topic Je weet ook dat het zo niet mag?

[Annuk]

Tommie59 schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 10:16:
[...]

Ja inderdaad, zo zit het ook. Komt 3fasen binnen vanuit nuts op elke verdieping en in de kast schuif ik dan als1 en als 2 steeds een fase op op de aansluitblokken onderin de groepenkast. Groepen verdeling/verklaring is op alle verdiepingen grotendeels hetzelfde.


[Afbeelding] (Ben bewust van de kookgroep, al een aantal keer aangegeven maar de klant wilt geen 400v waar huurders een fout mee kunnen maken)

Had in geval van busboards gewoon een 3F busboard gepakt met 123 verdeling en daar dan op 2F een kookgroep van gemaakt denk ik. Al dan niet gevoed door 3P+N aardlekschakelaars.
Klant kan wel iets willen maar je hoort het volgens norm te doen en dat is in een dergelijk geval als meer-fasig voor de kookplaten.

[FredvZ]

Annuk schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 10:28:
Klant kan wel iets willen maar je hoort het volgens norm te doen en dat is in een dergelijk geval als meer-fasig voor de kookplaten.

Ik kan me bij bepaalde doelgroepen wel voorstellen dat het voor de verhuurder van belang is om de elektrische installatie zo eenvoudig mogelijk te houden.
Uiteindelijk gaat het erom dat de elektrische installatie veilig gebruikt wordt en in het gehele plaatje (=installatie + competenties van gebruiker) kan het dan soms een beter resultaat opleveren als de groepenkast net iets afwijkt van de norm.

Het is natuurlijk onhandig dat je eindgroep een hogere afzekering heeft dan de hoofdzekering. Formeel tegen de regels van de netbeheerder. Aan de andere kant: als de verhuurder veel ervaring heeft met huurders die verkeerde apparatuur aansluiten en zo de 3 fasen met elkaar verbinden... Dan is het ongemak van een hoofdzekering die eens in de zoveel tijd wordt aangesproken een minder groot issue dan per ongeluk doorverbonden fasen.

[Annuk]

FredvZ schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 11:43:
[...]

Ik kan me bij bepaalde doelgroepen wel voorstellen dat het voor de verhuurder van belang is om de elektrische installatie zo eenvoudig mogelijk te houden.

Zal ik niet ontkennen maar juist vaak bij dergelijke personen is de kans dan groter dat de HZ knapt, en zeker in geval van smelt kan dat een dure aangelegenheid worden.
En dan is fase verdeling beter en de eis dat de huis-electricien de boel aansluit.

Uiteindelijk gaat het erom dat de elektrische installatie veilig gebruikt wordt en in het gehele plaatje (=installatie + competenties van gebruiker) kan het dan soms een beter resultaat opleveren als de groepenkast net iets afwijkt van de norm.

Het is natuurlijk onhandig dat je eindgroep een hogere afzekering heeft dan de hoofdzekering. Formeel tegen de regels van de netbeheerder. Aan de andere kant: als de verhuurder veel ervaring heeft met huurders die verkeerde apparatuur aansluiten en zo de 3 fasen met elkaar verbinden... Dan is het ongemak van een hoofdzekering die eens in de zoveel tijd wordt aangesproken een minder groot issue dan per ongeluk doorverbonden fasen.

Ligt ook aan voor wie die kosten vd netbeheerder zijn voor de defecte hz's.
Recent een klant die tegen mij uitviel vanwege de factuur die hij had gekregen. (Van de 3e x binnen X-tijd) en ik was er onderhand de 5e keer.
Rekening van €150 en komen de 4e en 5e keer nog...

Loadbalancing bleek verkeerd afgesteld dat was de reden dat de hz knapten

[Antonl91]

Heeft iemand enig idee.. Het verdient niet de schoonheidsprijs maar ik heb dus een 3x2.5mm2 Ymvk kabel door de spouw getrokken.

Waar ik alleen een beetje mee zit te knoeien is het maken van een trekontlasting. Ik heb in de binnenmuur een gat van 80mm geboort, daar de ymvk kabel doorheen getrokken (ong 4.5 meter naar beneden) en die komt vervolgens weer in de kruipruimte uit.

Nu heb ik twee grote fischer duopower pluggen een beetje afgeknipt, twee kleine gaten geboort in de bakstenen muur en daar wil ik een zadelklem op vast maken. Om het laatste deel van de kabel heb ik een stukje flexibele buis gedaan en die wil ik er in vast klemmen.
Zie foto:
https://i.ibb.co/9HDxZccL/Hobbybobproject.png

Over 1.5 week word de spouw nageïsoleerd met knauf supafil (glaswol).

Mijn gevoel zegt de kabel nu vastzetten met een zadelklem en dat die over twee weken nooit meer kan bewegen en voldoende trekontlasting gaat hebben, zelfs als de baksteen waarin de zadelklem zou zitten kapot zou gaan.

[Tommie59]

@onetime toen nog niet, inmiddels wel. Al heb ik er van de jongens die de huisaansluitingen gemaakt hebben ook niks van gehoord. Bij de volgende klus maar weer even aankaarten met de relevante regels erbij.

@Annuk zijn allemaal nieuwe aansluitingen met automaten.

[ Voor 12% gewijzigd door Tommie59 op 15-08-2026 13:27 ]

[onetime]

@Antonl91 Hou er rekening mee dat die kabel, omdat hij in de isolatie zit, niet meer vol belast kan worden... Wel handig om hem zo weg te werken.

[bjusterbaarlik]

Ethiron schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 10:15:
[...]

Ah zo. Maar met een kamrail van 10mm die tot 63A is geschikt zit je daar toch gewoon goed mee?

Bij terug leveren over een fase en dus scheve belasting kan dat dus niet zo zijn. Maar dat ligt er dus aan wat je allemaal hebt. Bij een drie fase huisaansluiting is dus PV en/of accu op 3 fase dus ook aan te raden, dat maakt het ook veel overzichtelijker.

[Antonl91]

onetime schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 13:26:
@Antonl91 Hou er rekening mee dat die kabel, omdat hij in de isolatie zit, niet meer vol belast kan worden... Wel handig om hem zo weg te werken.

Dat is helemaal prima hoor, goed punt. Misschien dat ik er wel een 10A automaat voor pak.

Het gaat eigenlijk om een toekomstige groep voor een 2.5/3.5kW airco met wat kleine prul zoals een kruimeldief opladen en papierversnipperaar. Het is een stopcontact in een berghok, wat ik eigenlijk wilde voorkomen is dat als ik ooit een airco zou willen, ik het noodgedwongen op een van de twee groepen voor de stopcontacten in het huis zou moeten plaatsen of via de gevel omdat de spouw dus helemaal opgevuld gaat worden.

[Ethiron]

bjusterbaarlik schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 13:28:
[...]

Bij terug leveren over een fase en dus scheve belasting kan dat dus niet zo zijn. Maar dat ligt er dus aan wat je allemaal hebt. Bij een drie fase huisaansluiting is dus PV en/of accu op 3 fase dus ook aan te raden, dat maakt het ook veel overzichtelijker.

Theoretisch inderdaad. De 1F PV-installatie is van voor een verzwaring naar 3x25A.

Met 6 panelen die max zo’n 10,7A terugleveren en geen mogelijke uitbreiding van de PV zie ik (economisch en praktisch) geen noodzaak om die omvormer te wijzigen naar een 3F omvormer, maar voor het mooie idd wel.

Volgens mij past in dit geval die scheve belasting nog steeds binnen maximaal toelaatbare belasting van de componenten:

PV op L1, HS en ALS uitgevoerd in 63A en bedrading en kamrails belastbaar tot 63A.

[Tanuki]

Annuk schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 08:42:
[...]


Is niet nodig

Die 2 krachtgroepen v/d middelste rij naar de onderste rij, aansluitblok verwijderen en een 5V-kamrail gebruiken.
Bij voorkeur wel je overspanningsbeveiliging uiterst links of rechts houden i.v.m. anders kruisen v/d aarding met je andere bedrading.
Dan kan je b.v. voor je 1P+N aardlekautomaten telkens recht naar boven met 1x Fase + 1x Nul uit de onderliggende aardlekautomaat 3P+N.
Dan ben je geen aansluitblok nodig en hoef je ook niet overal iets van twin-hulzen te gebruiken.
Zie b.v. ook hier:
~[Afbeelding]
Telkens aan de voedende kant (kamrail kant dus) van de 3P+N aardlekautomaten (in jou geval) kan je in de kooiklemmen naar keuze gewoon een nul + fase aftakken naar boven.

Dat is natuurlijk wel handig op die manier, maar, wat als de DS203NC C20 wordt belast met 20A op elke fase, en alle 3 de DS301C ook worden belast met 16A op elke fase? Dan gaat er toch 36A door de klemmen aan de bovenkant van de C20? En uiteraard 20A door de klemmen aan de onderkant van de C20 (ervanuitgaande dat daar de load zit aangesloten)? Zijn die klemmen daar op gemaakt? Is dat zo bedoeld door ABB?

Is dan een klemmenblok met voldoende dikke koperen "body" niet beter? En ook netter?

[Schuurman92]

Annuk schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 07:59:
[...]


Klopt helemaal. Even afwerken met een blindplaat of gewoon de schakelaar met niets aangesloten er weer voor als dat past.

Vandaag even gekeken, maar wat ik al dacht is dus zo. De schakeldraad is een zwarte 1,5mm2... volgens Google mag je helemaal niet een algemeen stopcontact schakelen met zo'n kabel. Is iemand lekker aan het knutselen geweest. Nu dan maar tijdelijk via een ander stopcontact laden totdat ik de laadpaal heb hangen.

[BlueFlame]

Hippe Lip schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 00:58:
[...]

Heb je het dan misschien over oudere meters? Ik had eerst ook SDM630-meters van Eastron die bet iets breder waren dan 4 eenheden, naar tegenwoordig past het wel (al een paar jaar).

Euhm onlangs als nieuw op marktplaats gekocht. Dus geen idee hoe lang ze al ergens op de plank lagen.
Standaard ABB HLD33 kast. Ander spul (idd ook de homewizard meter) zit zo tussen de 70 en 70,5 mm. De Eastron dingen zijn zo'n 72,5 mm.

[Annuk]

Tanuki schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 21:35:
[...]

Dat is natuurlijk wel handig op die manier, maar, wat als de DS203NC C20 wordt belast met 20A op elke fase, en alle 3 de DS301C ook worden belast met 16A op elke fase? Dan gaat er toch 36A door de klemmen aan de bovenkant van de C20? En uiteraard 20A door de klemmen aan de onderkant van de C20 (ervanuitgaande dat daar de load zit aangesloten)? Zijn die klemmen daar op gemaakt? Is dat zo bedoeld door ABB?

Is dan een klemmenblok met voldoende dikke koperen "body" niet beter? En ook netter?

Uit m'n hoofd zijn alle kooiklemmen van de 3P+N ABB 80A rated tot de 63A automaten daar zijn de klemmen hoger rated.
Alleen het binnenwerk in de zekeringen of HS of ALS is dan bepalend voor de nominaal stroom en/of afschakel-waardes.
En in principe klem je de afgaande draad rechtstreeks tegen de 10 of 16mm kamrail aan dus gaat er nagenoeg niets door de klemmenstrook.

[Juerd]

Schuurman92 schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 21:41:
[...]

Vandaag even gekeken, maar wat ik al dacht is dus zo. De schakeldraad is een zwarte 1,5mm2... volgens Google mag je helemaal niet een algemeen stopcontact schakelen met zo'n kabel. Is iemand lekker aan het knutselen geweest. Nu dan maar tijdelijk via een ander stopcontact laden totdat ik de laadpaal heb hangen.

Dat was zo: installatiedraad in buis moest minstens 2,5 mm² zijn als daar een contactdoos achter zat. Dat is niet meer zo, waardoor het algemene minimum van 1,5 mm² in beeld komt (dunner mag massief installatiedraad niet zijn om mechanische redenen).

Er zijn situaties waarbij 1,5 mm² VD voor een contactdoos acceptabel is. Als de draad z'n warmte goed kwijt kan (bijv. omdat de buis in beton of steen ingefreesd is en niet in thermische isolatie), kort genoeg is (alles binnen een rijtjeshuis is prima), en er geen correctiefactoren nodig zijn vanwege warmtebronnen zoals andere kabels en warmwaterleidingen ernaast, zou 1,5 mm² geschikt kunnen zijn. Een laatste ding om naar te kijken is of het is afgezekerd met een moderne B16 of C16, en niet met een smeltzekering of oude L16. Als je alle informatie hebt, kun je in de betreffende tabellen duiken en uitzoeken en berekenen of het kan en mag.

Maar 2,5 mm² is zo veel makkelijker. Dat heeft zoveel marge (met de meest ideale installatiemethode mag dat volgens tabel 52.B.1 namelijk 27 A hebben) dat het zelfs onder moeilijkere omstandigheden nog veilig blijft voor 16 A. Dus ook al mag 1,5 mm² VD nu soms een contactdoos voeden, ga gewoon voor 2,5 mm² om jezelf de hoofdpijn van het uitzoekwerk te besparen.

[Tanuki]

Annuk schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 23:44:
[...]


Uit m'n hoofd zijn alle kooiklemmen van de 3P+N ABB 80A rated tot de 63A automaten daar zijn de klemmen hoger rated.
Alleen het binnenwerk in de zekeringen of HS of ALS is dan bepalend voor de nominaal stroom en/of afschakel-waardes.
En in principe klem je de afgaande draad rechtstreeks tegen de 10 of 16mm kamrail aan dus gaat er nagenoeg niets door de klemmenstrook.

Ik heb geprobeerd specificaties te vinden specifiek van de klemmen, maar ik kon helaas niets vinden.

En ik denk dat een mailtje naar ABB door mij als particulier ook niet veel zal opleveren.

[Beer070]

Juerd schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 01:45:
[...]


Dat was zo: installatiedraad in buis moest minstens 2,5 mm² zijn als daar een contactdoos achter zat. Dat is niet meer zo, waardoor het algemene minimum van 1,5 mm² in beeld komt (dunner mag massief installatiedraad niet zijn om mechanische redenen).

Er zijn situaties waarbij 1,5 mm² VD voor een contactdoos acceptabel is. Als de draad z'n warmte goed kwijt kan (bijv. omdat de buis in beton of steen ingefreesd is en niet in thermische isolatie), kort genoeg is (alles binnen een rijtjeshuis is prima), en er geen correctiefactoren nodig zijn vanwege warmtebronnen zoals andere kabels en warmwaterleidingen ernaast, zou 1,5 mm² geschikt kunnen zijn. Een laatste ding om naar te kijken is of het is afgezekerd met een moderne B16 of C16, en niet met een smeltzekering of oude L16. Als je alle informatie hebt, kun je in de betreffende tabellen duiken en uitzoeken en berekenen of het kan en mag.

Maar 2,5 mm² is zo veel makkelijker. Dat heeft zoveel marge (met de meest ideale installatiemethode mag dat volgens tabel 52.B.1 namelijk 27 A hebben) dat het zelfs onder moeilijkere omstandigheden nog veilig blijft. Dus ook al mag 1,5 mm² VD nu soms een contactdoos voeden, ga gewoon voor 2,5 mm² om jezelf de hoofdpijn van het uitzoekwerk te besparen.

dank voor die info!

Ik gebruik vrijwel altijd voorbedraad flex met 3x2.5mm2 en 1x1.5mm2, en heel af en toe is het handig om de schakeldraad op een stopcontact te zetten. Meestal gaat het dan om een ledlampje met vast stekker, of aquarium verlichting, nu weet ik dus dat met de juiste overweging dit mag.

[elsinga]

Annuk schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 08:42:
[...]


Is niet nodig

Die 2 krachtgroepen v/d middelste rij naar de onderste rij, aansluitblok verwijderen en een 5V-kamrail gebruiken.
Bij voorkeur wel je overspanningsbeveiliging uiterst links of rechts houden i.v.m. anders kruisen v/d aarding met je andere bedrading.
Dan kan je b.v. voor je 1P+N aardlekautomaten telkens recht naar boven met 1x Fase + 1x Nul uit de onderliggende aardlekautomaat 3P+N.
Dan ben je geen aansluitblok nodig en hoef je ook niet overal iets van twin-hulzen te gebruiken.
Zie b.v. ook hier:
[Afbeelding]
Telkens aan de voedende kant (kamrail kant dus) van de 3P+N aardlekautomaten (in jou geval) kan je in de kooiklemmen naar keuze gewoon een nul + fase aftakken naar boven.

Ik wil de indeling eigenlijk zo houden als die nu is, maar hieraan had ik dus nog niet gedacht. Neem ik mee.

[elsinga]

bjusterbaarlik schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 08:43:
[...]

Wat bedoel je met meerdere draden in een aansluiting voor de nul? Je hebt voor alle 1 fase aardlekautomaten maar een nul nodig namelijk.

Alle krachtgroepen naast elkaar kan niet omdat het er 7 of meer zijn? Op de foto staan er maar 5 namelijk, incl hoofdschakelaar en overspanning.

Ik heb in de huidige indeling onderaan maar 3 3P+N elementen met kamrail zitten. Ik heb 4x een N nodig in de aardlekautomaten er boven. Nu dus een aftakklem in gebruik om die 4e (en eventueel 5e, is een drievoudige) N aansluiting te creëren.

Alle krachtgroepen naar beneden zou kunnen, maar breekt de uniforme indeling van de 2e en 3e rij wel. Weet dus niet of ik dat ga doen.

[bjusterbaarlik]

elsinga schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 09:05:
[...]

Ik heb in de huidige indeling onderaan maar 3 3P+N elementen met kamrail zitten. Ik heb 4x een N nodig in de aardlekautomaten er boven. Nu dus een aftakklem in gebruik om die 4e (en eventueel 5e, is een drievoudige) N aansluiting te creëren.

Alle krachtgroepen naar beneden zou kunnen, maar breekt de uniforme indeling van de 2e en 3e rij wel. Weet dus niet of ik dat ga doen.

Alle 1 fase aardlekautomaten hebben maar een nul draad nodig, mits ze allemaal zijn voor stroom afname. Zie de vorige berichten.

Alle krachtgroepen beneden maakt het toch juist een meer uniforme indeling? Plus het maakt een toekomstige uitbreiding via kamrail ook eenvoudiger, netter en meer uniform.

[Annuk]

elsinga schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 09:05:
[...]

Ik heb in de huidige indeling onderaan maar 3 3P+N elementen met kamrail zitten. Ik heb 4x een N nodig in de aardlekautomaten er boven. Nu dus een aftakklem in gebruik om die 4e (en eventueel 5e, is een drievoudige) N aansluiting te creëren.

Alle krachtgroepen naar beneden zou kunnen, maar breekt de uniforme indeling van de 2e en 3e rij wel. Weet dus niet of ik dat ga doen.

Persoonlijk vind ik het nu afbreuk doen op het uniforme door de 3P+N bij op de 2e rail.
En je blokkeert min of meer de potentiële 1P+N uitbreiding op deze manier.

En aansluitblokken werken zeker maar zou zelf als het mogelijk is misschien eerder kijken naar rijgklemmen, zijn veelal iets subtieler.

[pickboy]

Juerd schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 01:45:
[...]


Dat was zo: installatiedraad in buis moest minstens 2,5 mm² zijn als daar een contactdoos achter zat. Dat is niet meer zo, waardoor het algemene minimum van 1,5 mm² in beeld komt (dunner mag massief installatiedraad niet zijn om mechanische redenen).

Er zijn situaties waarbij 1,5 mm² VD voor een contactdoos acceptabel is. Als de draad z'n warmte goed kwijt kan (bijv. omdat de buis in beton of steen ingefreesd is en niet in thermische isolatie), kort genoeg is (alles binnen een rijtjeshuis is prima), en er geen correctiefactoren nodig zijn vanwege warmtebronnen zoals andere kabels en warmwaterleidingen ernaast, zou 1,5 mm² geschikt kunnen zijn. Een laatste ding om naar te kijken is of het is afgezekerd met een moderne B16 of C16, en niet met een smeltzekering of oude L16. Als je alle informatie hebt, kun je in de betreffende tabellen duiken en uitzoeken en berekenen of het kan en mag.

Maar 2,5 mm² is zo veel makkelijker. Dat heeft zoveel marge (met de meest ideale installatiemethode mag dat volgens tabel 52.B.1 namelijk 27 A hebben) dat het zelfs onder moeilijkere omstandigheden nog veilig blijft. Dus ook al mag 1,5 mm² VD nu soms een contactdoos voeden, ga gewoon voor 2,5 mm² om jezelf de hoofdpijn van het uitzoekwerk te besparen.

Wanneer is dat veranderd dan? Ik was nog steeds in de veronderstelling dat je voor een contactdoos altijd minimaal 2,5mm2 moest gebruiken.

Edit,

Ah, inmiddels wat verder onderzoek gedaan en het doorlezen van de norm (moest me even aanmelden bij de NEN connect, maar kon er daarna gratis bij gelukkig).

I stand corrected. Dat staat er dus al een tijdje in, maar de gebruikte installatiemethode is daarbij wel doorslaggevend.

Los draad in een buis is vrijwel altijd installatiemethode A1 of B1 (enkele uitzonderingen daargelaten) en moet dus minimaal 2,5mm2 dik zijn voor een contactdoos.
De uitzonderingen zijn zo specifiek en afhankelijk van hoogte van ruimtes waar de buizen met draden in liggen dat het helemaal niet praktisch is om daar van uit te gaan.
Vrijwel alles op of in een wand/vloer valt niet binnen de uitzonderingen.

Met een meeraderige kabel zijn er al veel meer opties, maar ook daar moet je goed opletten.

Alleen het uitzoekwerk alleen al kost meer dan het verschil tussen de 1,5mm2 en de 2,5mm2 in mijn optiek, dus gewoon 2,5mm2 gebruiken is mijn advies.

[ Voor 24% gewijzigd door pickboy op 16-08-2026 10:47 ]

[Andrehj]

Schuurman92 schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 21:41:
De schakeldraad is een zwarte 1,5mm2... volgens Google mag je helemaal niet een algemeen stopcontact schakelen met zo'n kabel.

Sinds wanneer bepaalt Google hoe onze elektrische installaties eruit mogen zien?
(Hint: Kijk verder dan het AI-antwoord bovenaan de zoekresultaten, want dat zit er vaak naast.)

[ Voor 6% gewijzigd door Andrehj op 16-08-2026 10:20 ]

[Ethiron]

Is er toevallig iemand die de beschikking heeft over aansluitblok Hager KF81A of Hager KF83D?

En kan diegene voor mij de stiftlengte opmeten? Ik hoop op een lengte van 15mm.

Helaas is deze afmeting online niet vindbaar.

Ik vermoed dat dit een alternatief met onderinvoer kan zijn voor de ABB aansluitblok 10mm2 met zij-invoer.

[Juerd]

Beer070 schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 08:41:
[...]

dank voor die info!

Ik gebruik vrijwel altijd voorbedraad flex met 3x2.5mm2 en 1x1.5mm2, en heel af en toe is het handig om de schakeldraad op een stopcontact te zetten. Meestal gaat het dan om een ledlampje met vast stekker, of aquarium verlichting, nu weet ik dus dat met de juiste overweging dit mag.

Let op: wat je precies op die contactdoos aansluit, is irrelevant. Als er een contactdoos is, moet het wel de volle 16 A van de voorbeveiliging aankunnen, zelfs al ben je maar van plan 10 mA te trekken.

[Juerd]

pickboy schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 10:11:
[...]
Los draad in een buis is vrijwel altijd installatiemethode A1 of B1 (enkele uitzonderingen daargelaten) en moet dus minimaal 2,5mm2 dik zijn voor een contactdoos.
[...]

De onderscheidende factor tussen A1 en B1 is of het in thermisch isolatiemateriaal ligt. Een buis in gefreesd beton of baksteen is B1 en mag 17,5 A hebben volgens de tabel. Dat maakt het, als er geen andere correctiefactoren zijn om toe te passen, dus geschikt om met 1,5 mm² een contactdoos te voeden volgens de nieuwste regels.

Alleen het uitzoekwerk alleen al kost meer dan het verschil tussen de 1,5mm2 en de 2,5mm2 in mijn optiek, dus gewoon 2,5mm2 gebruiken is mijn advies.

Mee eens, daarom ik zei ik al: "Dus ook al mag 1,5 mm² VD nu soms een contactdoos voeden, ga gewoon voor 2,5 mm² om jezelf de hoofdpijn van het uitzoekwerk te besparen.".

[elsinga]

bjusterbaarlik schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 09:41:
[...]

Alle 1 fase aardlekautomaten hebben maar een nul draad nodig, mits ze allemaal zijn voor stroom afname. Zie de vorige berichten.

Alle krachtgroepen beneden maakt het toch juist een meer uniforme indeling? Plus het maakt een toekomstige uitbreiding via kamrail ook eenvoudiger, netter en meer uniform.

Voor de 1P+N aardlekautomaten gebruik ik niet 1 kamrail, maar per fase een aparte. Vervangen door een enkele kamrail voor alle 1P+N zou inderdaad nog kunnen, dan heb ik minder N bedrading nodig.

Met alle 3P+N beneden kan ik nog meer met kamrails doen, maar zitten de kWh meters niet meer direct boven of naast de 3P+N aardlekautomaten. Dus vervang ik de ene niet-uniformiteit door een andere. #keuzes

[elsinga]

Annuk schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 09:43:
[...]


Persoonlijk vind ik het nu afbreuk doen op het uniforme door de 3P+N bij op de 2e rail.
En je blokkeert min of meer de potentiële 1P+N uitbreiding op deze manier.

En aansluitblokken werken zeker maar zou zelf als het mogelijk is misschien eerder kijken naar rijgklemmen, zijn veelal iets subtieler.

Ik heb inmiddels het aansluitblok geëlimineerd, dus dat scheelt weer.

[Rolfie]

Ik was laatst bezig in een landhuis voor wat HomeWizard-integraties. De meterkast hier is niet helemaal standaard; tijdens een renovatie in 2003 is deze aangepakt, zag ik op de aanwezige tekeningen. Maar daarna hebben verschillende andere bedrijven, aanpassingen gedaan voor oa de laadpalen. Het huis heeft een driefasenaansluiting van 3×40A. Wat direct opvalt, is dat deze verschillend gezekerd zijn (2× D- en 1× C-karakteristiek), maar goed, dat is nog maar een klein puntje vergeleken met de rest. Het betreft voornamelijk aardlekautomaten, ongeveer 30 stuks, plus wat B25-, C16-, B32- en B40-driefaseautomaten (meestal ABB, sommige Eaton). Dit is onder andere voor een oven, 4 laadpalen en een subverdeelkast, ik denk een bewateringspomp en zwembad.

Aansluittechnisch is het een redelijke puinhoop.
Er is erg veel doorgelust, meestal met soepele kabel en dubbele adereindhulzen, terwijl er gewoon een verdeelblok aanwezig is. De tweede meterkast heeft niet eens aardlekschakelaars voor de lichtgroepen (en volgens mij ook niet voor de stopcontacten waar de laptops op zitten). Daarnaast werkten drie van de aardlekautomaten in de hoofdgroepenkast niet bij het testen van de aardlekfunctie via de testknop.

Er viel mij echter één ding écht op waar ik zelf te weinig kennis van heb: het koper was sterk verkleurd, wat lijkt op oxidatie. De kabels zijn bovendien erg slecht afgewerkt; je ziet de inkepingen zitten. Dit is bij het verdeelblok in de meterkast.
Het gaat om een vrij dikke draad, ik denk 10 mm² of eventueel nog dikker. Dit type kabel loopt van de hoofdschakelaar (lastschakelaar) naar een ABB-verbruiksmeter voor de energieconsumptie en laadpaalansturing, en daarna door naar het verdeelblok.



Maar ook bij de automaten zag ik een verkleuring (nog afgezien van de slechte afwerking van de kabelbescherming). Dit is bij een laadpaal automaat.


Toch dacht ik: laat ik dit even checken op Tweakers.

Mijn advies gaat worden dat er het nodige moet worden aangepast. Deze kabel is echter wel héél erg dik om zelf aan te pakken. De rest zou ik zelf nog wel aandurven, al is het geen standaard meterkast en heeft dit huis meer vermogen dan de gemiddelde Tweaker.

ik schrok redelijk van de staat, van deze elektra inrichting in dit huis.

[Jim423]

Ik zou deze gewoon vervangen voor flexibel met hulzen. 10mm² zou wel voldoende moeten zijn.

Ik zie niet echt een direct gevaar mits alles vast zit maar gezien de verkleuring is het wel goed te vervangen. Heb je ook een complete foto?

[ Voor 7% gewijzigd door Jim423 op 16-08-2026 18:24 ]

[BriannNL]

Gezien de lengte van mijn bericht heb ik een eigen topic geopend. Omdat de experts hier zitten verwijs ik er graag even naar:

Wijze aansluiten thuisbatterij bij 3x25A + twee sets panelen

Een goed advies wordt erg gewaardeerd!

[Tommie59]

Kunnen bij een huisinstallatie extra invoedende apparatuur zoals accu's of zonnepanelen ervoor zorgen dat de kortsluitstromen hoger worden in de installatie? Of hangt dat alleen af van het net?

[uaT]

@Tommie59 De maximale kortsluitstroom hangt af van de weerstand (impedantie) van de bekabeling. De kortsluitstroom wordt begrensd door het kiezen van de juiste zekering. Je kan de kortsluitstroom meten met een installatietester.

[ Voor 14% gewijzigd door uaT op 17-08-2026 10:27 ]

[B152]

Vandaag met de groepenkast (3 fase) bezig en ik zit nog eens goed te kijken hoe ze het vanuit de bouw hebben opgeleverd. Vanaf de hoofdschakel gaan er 3p + N 6mm2 kabels naar de bijgeplaatste kast, helemaal prima. Maar vanuit die zelfde hoofdschakelaar gaan er 3 fase kabels 4mm2 naar 3 aardlekschakelaars (met elk 4x 16B) en is de nul 4mm2 tussen de 3 aardlekschakelaars doorgelust. Logisch natuurlijk want er is maar 1 nul, wat ik mij echter wel af vraag, bij flinke belasting over alle fases komt er dan niet heel veel stroom(Ampère) of cancelt dat elkaar voor een groot deel uit?

Wat ik mij afvraag;

2 kabels in de hoofdschakelaar met verschillende diktes, kan dat? 4mm2 naar de 3 aardlekschakelaars, 6mm2 naar de uitbreidingskast (zitten 4 krachtgroepen in)

en de nul doorlussen tussen de 3 aardlekschakelaars met 4mm2.

Is het verstandig de kabels vanuit de hoofdschakelaar naar de 3 aardleken te vervangen van 4mm2 naar 6mm2? kamrail voor doorlussen van de N?

[uaT]

Inderdaad de nul doorlussen met een kamrail en alles naar 6mm2. Verschillende diameters draad in een kooiklem is niet toegestaan.

Normaal wordt de nulstroom nooit groter dan grootste stroom van 1 fase (door de faseverdraaing). Maar met veel zonnepanelen is het opletten, dan kan er jmet veel netstroom op 1 fase en veel terugleveren op de andere fase een te grote nulstroom ontstaan.

[ Voor 9% gewijzigd door uaT op 17-08-2026 13:01 ]

[BarryH]

@onetime Het lijkt mij zinvol als we een samenhangend stukje opstellen over 1x25A, 1x35A en 3x25A en de mogelijkheden om naar een all electric woning te gaan.

Er gaat veel misinformatie rond en er wordt veel getoeterd en maar beperkt echt feitelijk en praktisch gedeeld.

Vind je dat in dit topic passen en een goed idee?

[pickboy]

Juerd schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 13:40:
[...]


De onderscheidende factor tussen A1 en B1 is of het in thermisch isolatiemateriaal ligt. Een buis in gefreesd beton of baksteen is B1 en mag 17,5 A hebben volgens de tabel. Dat maakt het, als er geen andere correctiefactoren zijn om toe te passen, dus geschikt om met 1,5 mm² een contactdoos te voeden volgens de nieuwste regels.

Vergeet dan niet de aanvullende nederlandse bepaling zoals onder de tabel staat.

n
Om overbelasting te voorkomen moet voor de voeding van contactdozen voor algemeen gebruik in tot bewoning bestemde gebouwen, woonschepen, logiesverblijven en keukens bij toepassing van installatiedraad in buis, aangebracht volgens basisinstallatiemethode A1 of B1 volgens tabel 52.A.3 installatiedraad worden toegepast met een kerndoorsnede van ten minste 2,5 mm2 .

Dus ook bij installatiemethode B moet 2,5 mm2 worden toegepast voor een contactdoos voor algemeen gebruik.
Voed je een specifiek apparaat en kan je contactdoos niet zomaar voor iets anders gebruik worden dan is deze bepaling natuurlijk niet meer van toepassing.

In de norm van 2020 kan ik deze bepaling zo snel niet meer terugvinden, zou deze er dan uit zijn? Dan zijn de mogelijkheden wat groter, ,aar goed, die norm van 2020 is nog niet aangewezen dus is basis moet je uitgaan van de NEN1010-2015 met bijbehorende correctiebladen.

[Verdicampo]

Vraagje, we zijn ons aan het oriënteren op een Sigenstor thuis batterij.
Die willen we in de schuur los van het huis. Daar ligt een 50mm buiten/41mm binnendiameter mantelbuis. Bij voorkeur laten we hier zowel de DC- als AC kabels doorheen lopen, anders moet de boel weer open. Het is maar 2m, zou vooral gaan om beide kanten door de fundering boren.
Vraag is, mag dit?

Het zou gaan om:
- 1x flex 19mm met daarin 3x 6mm2 solar kabel (plus/rood)
- 1x flex 19mm met daarin 3x 6mm2 solar kabel (min/zwart)
- 1x 5G6mm2

Zonnepanelen: 2x 9 panelen 250Wp, 1x 12 panelen 375 Wp, totaal dus 9000Wp
String spanning 2x9 panelen ongeveer 230V, 12 panelen niet bekend.

Omvormer: waarschijnlijk 12kW , 3 fase, dus zeg 17.5A per fase (ruim binnen de limiet van de 5G6)

In het traject voor en na de mantelbuis zullen de AC en DC kabels gescheiden worden.

Wat ik zelf gevonden heb:
- kabels moeten dubbel geïsoleerd zijn; 5G6 is dit sowieso, solar kabels zitten dus al in een flex , maar ze zijn er blijkbaar ook dubbel geïsoleerd
- vulgraad niet overschrijden (max 40%); met 2x19 (alleen buis, aangenomen 1mm wanddikte), 6x 6mm2 (6.2mm buitendiameter), 5G6 van 16mm diameter zit ik op 38%.
- capaciteit, 5G6 is prima voor de 12kW, maar hoe zit het met de DC kabels?

in het ergste geval moet de boel toch weer open, maar ben benieuwd wat jullie mening is over alles door dezelfde buis.

[Rimco]

@Verdicampo Volgens mij moeten PV kabels sowieso al dubbel geïsoleerd zijn, dus dan zou ik denken dat je het in theorie allemaal bij elkaar mag gooien, zonder flex. Ook is de rating val alle kabels hoog genoeg voor de verschillende spanningen.

Ik vraag bij namelijk vooral af of je wel 3 PV kabels door een flexbuis gepropt krijgt. Je zou dus best kunnen zeggen dat de grote mantelbuis voldoende bescherming biedt en het zonder flex allemaal wat minder geprop wordt. Ook omdat er dan alleen maar een paar dubbel geïsoleerde kabels in liggen zie ik weinig risico.

Vanaf de uiteindes van de grote mantelbuis zou ik dan wel weer netjes de PV kabels in eigen (niet-flex waar mogelijk) pvc buizen laten lopen, zodat ze daar ook weer beschermd zijn.

[Verdicampo]

Thanks @Rimco! het alternatief is om 1 string toch via AC op de gateway te doen ipv via DC naar de omvormer, maar ja, je installeert het natuurlijk voor meerdere jaren/decennia, dus dan het liefste gewoon zo goed mogelijk.

Zal eens kijken of het lukt met drie kabels! Want dat zou inderdaad wel eens lastig kunnen worden.

[Juerd]

pickboy schreef op maandag 17 augustus 2026 @ 16:32:
[...]

Vergeet dan niet de aanvullende nederlandse bepaling zoals onder de tabel staat. In de norm van 2020 kan ik deze bepaling zo snel niet meer terugvinden, zou deze er dan uit zijn?

Ja, die is weg sinds NEN 1010:2020. Dat is ook wat ik bedoelde met de verleden tijd in "Dat was zo: installatiedraad in buis moest minstens 2,5 mm² zijn als daar een contactdoos achter zat. Dat is niet meer zo, waardoor het algemene minimum van 1,5 mm² in beeld komt (dunner mag massief installatiedraad niet zijn om mechanische redenen)."

Maar zoals gezegd zijn er nog zat redenen om wel standaard voor 2,5 te gaan.

Dan zijn de mogelijkheden wat groter, ,aar goed, die norm van 2020 is nog niet aangewezen dus is basis moet je uitgaan van de NEN1010-2015 met bijbehorende correctiebladen.

Daar denkt NEN anders over: "Mag de nieuwe NEN 1010 na uitkomen al toegepast worden ondanks dat deze nog niet is aangewezen? Zeker, de norm kan worden toegepast. De wet gaat uit van de stand der techniek: het is verstandig om de laatste stand van de techniek te volgen door de laatste norm toe te passen. Een nieuwere versie van een aangewezen norm mag worden toegepast, de wetgever gaat ervan uit dat de veiligheid altijd toeneemt" Dat die aanname niet klopt, doet er verder niks aan af.

[HMS]

Ik ben van plan om 1 deel van mijn zonnepanelen installatie te vervangen, deze is bijna 11 jaar oud.(Deze gaat niet verloren, maar kan bij familie op een schuurtje geplaatst worden).
Het is een Enphase (micro-omvormer) systeem, dus ik hoef niet met een DC string aan het werk. Op dit moment ligt er een 5x 300Wp op zuid (met dus 5x IQ7+ omvormer (295VA)). Dit alles op 1 fase aangesloten (L1 in de toekomst).

Plan is om hier 3x 470Wp op Oost te plaatsen, en 4x 470Wp op West (platdak is niet groter). Qua omvormer dan 7x IQ9N van 427VA (2989VA totaal). Door de ligging kom ik in PVCalc uit op een verwachte piek teruglevering van ~2600-2700W totaal.

Begin oktober komt de monteur langs om de installatie te verzwaren naar 3x25A. Is het verstandig/verplicht om deze installatie als 3 fase aan te sluiten? Dan zou ik dus grofweg ~2 panelen per fase aansluiten, 1x oost en 1x west. Lijkt mij misschien wat overdreven?

Voor 3 fase moet ik dan:
- Krachtgroep / alamat in groepenkast voor PV verdeler.
- PV verdeler upgraden naar 3 fase (hoofdschakelaar, alamat, Enphase IQ Relay)
- 3 fase aanleggen richting PV verdeler (VD / YMvK trekken)
- 1 fase H07RN-F vervangen door 3 fase.

Zal dus rond de 500€ extra kosten om er een 3 fase installatie er van te maken.

Wellicht handig om te weten, het tweede deel van de PV installatie (op de garage) heeft 6x IQ7A (366VA piek, 349VA continu. 2196VA totaal). (Deze is aangesloten op L2 in de toekomst).

Ik heb helaas geen plek voor nog een PV installatie momenteel, dus ik kan niet L3 ook van een PV installatie voorzien.

[Freeaqingme]

Ik ben bezig met een onderverdeler, maar struggle nu even hoe ik deze automaten netjes met een kamrail aansluit. Uiteraard kan ik er een supergenerieke kamrail induwen, maar het leek me dat ABB hier iets voor zou hebben. Echter, de kamrail waar ik na veel zoeken op uitkwam, heeft geen gaten, en sluit de onderkant helemaal af, waardoor ik volgens mij deze niet meer kan voorzien van aansluitdraad.

Wellicht mis ik iets heel simpels, maar hoe sluit ik deze goed aan, of wat voor kamrail kan ik hier het beste voor bestellen?

[Verdicampo]

Freeaqingme schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 23:35:
Ik ben bezig met een onderverdeler, maar struggle nu even hoe ik deze automaten netjes met een kamrail aansluit. Uiteraard kan ik er een supergenerieke kamrail induwen, maar het leek me dat ABB hier iets voor zou hebben. Echter, de kamrail waar ik na veel zoeken op uitkwam, heeft geen gaten, en sluit de onderkant helemaal af, waardoor ik volgens mij deze niet meer kan voorzien van aansluitdraad.

Wellicht mis ik iets heel simpels, maar hoe sluit ik deze goed aan, of wat voor kamrail kan ik hier het beste voor bestellen?

~[Afbeelding]

~[Afbeelding]

Deze werken wel:
1x https://www.sandervunderi...-voudig-steek-17-8mm.html en
1x https://www.sandervunderi...g-steek-17-8mm-haaks.html
En dan even goed kijken welke je voor de L en welke voor de N gebruikt, zodat de draden er netjes tegenaan geklemd worden; de haakse komt aan de voorkant dacht ik

[uaT]

@HMS voor ca 2800Wp zou ik zeker geen 3 fase omvormer gaan gebruiken. Dit wordt pas interessant bij vermogens vanaf 5 kW. Gewoon op fase 1 en 2 houden.

[Freeaqingme]

Verdicampo schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 07:06:
[...]

Deze werken wel:
1x https://www.sandervunderi...-voudig-steek-17-8mm.html en
1x https://www.sandervunderi...g-steek-17-8mm-haaks.html
En dan even goed kijken welke je voor de L en welke voor de N, zodat de draden er netjes tegenaan geklemd worden; de haakse komt aan de voorkant dacht ik

Oke, thanks. Dus dan kom ik toch op de generieke rails uit? Had verwacht dat ABB er wel iets specifieks voor zou hebben.

[Verdicampo]

Freeaqingme schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 10:15:
[...]


Oke, thanks. Dus dan kom ik toch op de generieke rails uit? Had verwacht dat ABB er wel iets specifieks voor zou hebben.

Niet dat ik weet. Maar was zelf ook verbaasd dat ze niks hadden om 2 aardlekschakelaars aan de onderkant te verbinden, dus dat heb ik zelf met draden opgelost (na even gebeld te hebben met Sander V)

[Verdicampo]

uaT schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 09:07:
@HMS voor ca 2800Wp zou ik zeker geen 3 fase omvormer gaan gebruiken. Dit wordt pas interessant bij vermogens vanaf 5 kW. Gewoon op fase 1 en 2 houden.

Eens, maar let wel even op de nul in je kast. Met de genoemde 2989 en 2196W op L1 en L2 terug leveren en -worst case- 25A verbruiken op L3, kom je op een stroom door de N van dik 36A. Wel binnen de 40A waar je kast als het goed is op ingericht is, maar houdt niet veel over.

[WargamingPlayer]

Verdicampo schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 10:26:
[...]

Eens, maar let wel even op de nul in je kast. Met de genoemde 2989 en 2196W op L1 en L2 terug leveren en -worst case- 25A verbruiken op L3, kom je op een stroom door de N van dik 36A. Wel binnen de 40A waar je kast als het goed is op ingericht is, maar houdt niet veel over.

Als dat zo is dan heb je geen 3 fase aansluiting. 3 fasen is altijd 120 graden per fase geschoven waardoor de NUL nooit boven het vermogen van 1 fase uit komt, ook al lever je 25A op L1 en L2, dan zal de NUL nooit op 50A komen op L3.

Sterker nog, je zal nooit stroom leveren van L1 naar L2 of L3. Er loopt totaal geen stroom door je eigen kast, in een 3 fase aansluiting lever je altijd 100% terug aan het net en wordt dit in de meter verrekend.

Het is echt een groot misverstand dat je bij een 3 fase van 1 fase naar andere fase levert. Je levert terug aan de wijkkast op 1 fase en je verbruikt vanaf die wijkkast vanaf de andere fase. Echter is het een afspraak dat dit intern tegen € 0 in de meter wordt gesaldeerd.

Het grote probleem gaat komen als iemand gaat zeggen “We zien veel onbalans in 3-fase aansluitingen, intern salderen vervalt en afname en teruglevering gaat behandeld worden zoals normaal.”, dan heb je echt een groot issue met heel veel 1-fase omvormers op 3-fase aansluitingen.

Daarom is 3-fase niet te handhaven en moeten we in Nederland gewoon naar 40, 63, 80 of zelfs 110A 1-fase infrastructuur.

[Out.of.Control]

@WargamingPlayer Dat de stroom door de nul niet groter is dan de grootste stroom door één van de fasen klopt alleen als je op alle drie de fasen vermogen afneemt of op alle drie de fasen vermogen levert.

Als je op twee fasen vermogen afneemt en op de andere fase vermogen levert, dan gaat dat niet meer op en kan de stroom door de nul maximaal tweemaal zo groot zijn als de stroom door de fasen.
Teken het maar uit met vectoren, dan wordt het heel snel duidelijk.