Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 4

[stefdej]

WargamingPlayer schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 15:08:
[...]

Als dat zo is dan heb je geen 3 fase aansluiting. 3 fasen is altijd 120 graden per fase geschoven waardoor de NUL nooit boven het vermogen van 1 fase uit komt, ook al lever je 25A op L1 en L2, dan zal de NUL nooit op 50A komen op L3.

Sterker nog, je zal nooit stroom leveren van L1 naar L2 of L3. Er loopt totaal geen stroom door je eigen kast, in een 3 fase aansluiting lever je altijd 100% terug aan het net en wordt dit in de meter verrekend.

Het is echt een groot misverstand dat je bij een 3 fase van 1 fase naar andere fase levert. Je levert terug aan de wijkkast op 1 fase en je verbruikt vanaf die wijkkast vanaf de andere fase. Echter is het een afspraak dat dit intern tegen € 0 in de meter wordt gesaldeerd.

Het grote probleem gaat komen als iemand gaat zeggen “We zien veel onbalans in 3-fase aansluitingen, intern salderen vervalt en afname en teruglevering gaat behandeld worden zoals normaal.”, dan heb je echt een groot issue met heel veel 1-fase omvormers op 3-fase aansluitingen.

Daarom is 3-fase niet te handhaven en moeten we in Nederland gewoon naar 40, 63, 80 of zelfs 110A 1-fase infrastructuur.

@Out.of.Control heeft antwoord gegeven op de nulstroom, daar heeft hij helemaal gelijk in. Verder worden woningen in een straat verschillend aangesloten op de 3 fases. Jouw L1 kan bij de buren L2 zijn (zonder de draairichting te veranderen). Dan is het issue van alle omvormers op fase 1 al verholpen.

[WargamingPlayer]

Out.of.Control schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 15:16:
@WargamingPlayer Dat de stroom door de nul niet groter is dan de grootste stroom door één van de fasen klopt alleen als je op alle drie de fasen vermogen afneemt of op alle drie de fasen vermogen levert.

Als je op twee fasen vermogen afneemt en op de andere fase vermogen levert, dan gaat dat niet meer op en kan de stroom door de nul maximaal tweemaal zo groot zijn als de stroom door de fasen.
Teken het maar uit met vectoren, dan wordt het heel snel duidelijk.

Hoe kom je daar bij? Een omvormer die stroom levert doet niks anders dan de sinus van de bestaande stoom voorziening volgen. Als dit niet zo zou zijn dan hebben netbeheerders echt een super probleem. In een 3 fase kast is er namelijk geen “magische” verbinding tussen twee fasen, want daar staat gewoon 400V tussen. Een 3-fase blijft altijd 120 graden verschoven.

De enige situatie is dat het zou kunnen. Is wanneer je meerdere accu’s of generatoren hebt in eiland modus welke ieder op een eigen fase teug leveren. Maar dan heb je echt een slecht ontwerp want aangezien je een nul niet mag delen op meerdere aansluitingen (bijvoorbeeld je hebt drie thuis accu’s, waarbij je L1 en L2 en L3 door een buis op 3 wandcontactdozen hebt aangesloten zonder onderverdeler), dan ga je problemen krijgen. Heb je een onderverdeler dan hoop ik dat je dan ten minste 6mm2 hebt liggen in zo een geval.

Dus zie ik graag een NEN 1010 compliant schema van een situatie zoals jij aangeeft hoe je een NUL van 3 fasen kan laten optellen.

Een NUL kan wel te hoog worden wanneer er op twee groepen een hoge stroom wordt teruggeleverd, maar dat is binnen een Fase. Er is een verschil tussen groepen en Fasen. Een Fase kan meerdere groepen hebben, maar een groep kan niet uit meerdere fasen bestaan, mits het een krachtgroep is. Maar bij een hoge nul binnen meerdere groepen gaat de Fase gewoon mee.

[ Voor 9% gewijzigd door WargamingPlayer op 19-08-2026 15:38 ]

[WargamingPlayer]

Out.of.Control schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 15:16:
@WargamingPlayer Dat de stroom door de nul niet groter is dan de grootste stroom door één van de fasen klopt alleen als je op alle drie de fasen vermogen afneemt of op alle drie de fasen vermogen levert.

Als je op twee fasen vermogen afneemt en op de andere fase vermogen levert, dan gaat dat niet meer op en kan de stroom door de nul maximaal tweemaal zo groot zijn als de stroom door de fasen.
Teken het maar uit met vectoren, dan wordt het heel snel duidelijk.

Nee kan niet. Het enige waar de stroom hoger op de nul kan zijn is tussen de afnemer en de opwekker. Maar dan moeten deze zich wel in de zelfde fase zitten en in de zelfde groep. Maar dan zit ook de stroom op de fase zelf hoger op het zelfde traject. Om dit te voorkomen, moeten opwekkers hoger dan 800W ook op een eigen groep zitten.

Wanneer de NUL opgeteld wordt volgens hoe verhaal, zullen de aardlek schakelaars een stroom verschil meten op de aansnijding van de fase en er uit klappen.

Hier staat hoe het allemaal werkt: Wikipedia: Driefasespanning

Er zijn wel uitzondering wanneer een omvormer zelf een fase verschuiving veroorzaakt, of bij toepassing van led-lampen die harmonischen veroorzaken op de fase. En bij teruglevering op 1 fase en afname op een andere fase. Maar dan volgen de omvormers niet echt de standaarden.

[ Voor 15% gewijzigd door WargamingPlayer op 19-08-2026 15:55 ]

[Blihi]

@WargamingPlayer je zit er echt naast. Als je op twee fases 25A afneemt en op de andere fase 25A teruglevert, dan wordt de nulstroom 50A.

Daar hoef je niets met faseverschuivingen mee te doen.

Dit is juist het grote probleem bij standaard woningen op 3x25A die meer dan 15A aan invoeding hebben. De nulstroom kan dan theoretisch meer dan 40A bedragen en de meeste groepenkasten hebben apparaten die 40A-rated zijn. Die ga je dan structureel met meer dan 40A overbelasten.

De grens van 800 Watt op een stopcontact heeft daar niets mee te maken. Dat heeft puur te maken met het feit dat je dan boven de beveiliging van 16A nog eens ruim 3A gaat opwekken. Dit is samen 19A. Je kunt dus theoretisch 19A door de bedrading krijgen zonder dat er een beveiliging afgaat. Dat is ok, want de standaard 2,5 mm2 bedrading mag tot 20A belast worden (de meeste wandcontactdozen overigens niet, dus het is nog steeds onverstandig).

Ga je meer dan 800 Watt invoeden op een algemene groep, kom je boven die 20A uit en wordt de bedrading de zwakste schakel.

[ Voor 68% gewijzigd door Blihi op 19-08-2026 16:08 ]

[Blihi]

Bij een groepenkast op een 3x25A huisinstallatie moet je per fase nooit meer dan 15A omvormervermogen aansluiten. Beter is het echter om altijd voor een 3-fase omvormer te kiezen die zelf kan balanceren over de fases.

Ga je toch een hogere omvormer plaatsen, zorg dan voor 63A-rated componenten in de groepenkast, of zorg ervoor dat je een 40A remautomaat toepast.

[stefdej]

@WargamingPlayer Even snel met chat, maar de wiskunde liegt niet:

L1 = 16 A afname
L2 = 16 A afname
L3 = 16 A teruglevering

Fasoren:

I1 = 16∠0°
I2 = 16∠-120°
I3 = -16∠120°

Omdat teruglevering gelijk staat aan 180° omdraaien:

I3 = 16∠-60°

Omzetten naar x- en y-componenten:

I1 = (16 ; 0)

I2 = (16·cos(-120°) ; 16·sin(-120°))
   = (-8 ; -13,86)

I3 = (16·cos(-60°) ; 16·sin(-60°))
   = (8 ; -13,86)

Optellen:

Ix = 16 - 8 + 8 = 16
Iy = 0 - 13,86 - 13,86 = -27,72

In = √(Ix² + Iy²)
   = √(16² + 27,72²)
   = 32 A

Dus de nulstroom is 32 A.

[Verdicampo]

Bedoelde niet zo'n discussie aan te zwengelen, oeps! Maar dank @Blihi en @stefdej, dit bedoelde ik inderdaad.

[Blihi]

Mocht je hiermee willen spelen, ik heb een simpele simulator gemaakt: https://www.falstad.com/s.php?s=Sw8n8n



Links in beeld drie fases van 230V. Linksonder de nul.

Boven in beeld twee omvormers, beide leveren 16A, eentje op fase 1 en eentje op fase 3.

Met de schakelaars kun je de omvormers aan en uit zetten. Per fase kun je een belasting van 16A aan en uit zetten, waarna de nulstroom linksonder uit te lezen is.

In het screenshot wordt op fase 1 en op fase 3 16A ingevoed, terwijl op fase 2 16A afgenomen wordt. De nulstroom is nu precies 32A, zoals onder in beeld te zien.

Zet je de omvormers uit en de belasting op alle fases op 16A, dan wordt de nulstroom 0A (nou ja, 2 pico-Ampere omdat de simulator af moet ronden). En zo kun je allerlei combinaties maken. Bijvoorbeeld: invoeding van 16 op fase 1, afname 16 A op fase 2 en invoeding en afname van 16A op fase 3 geeft 27A nulstroom (en dat geldt ook als je op fase 3 niets afneemt of invoedt).