Warmtepomp +zonneboiler +Heishamon installatie

[Ecowoman]

Welkom!

Dit topic heb ik aangemaakt om de installatie van onze Panasonic WH-MDC05J3E5 warmtepomp, in combinatie met - wijzigen van - ons reeds bestaande zonneboilersysteem en start met monitoren en aansturen van de wp met Heishamon, voor te leggen voor feedback (waarvoor bijvoorbaat heel hartelijk dank). Tevens om mijn ervaringen vervolgens hier te kunnen delen om zo weer anderen te kunnen helpen.

Aangezien de warmtepomp nog niet aangesloten is, maar wel reeds op het dak staat, is er haast geboden bij installeren
(in mindere mate voor onszelf, want we leven al sinds december 2022 zonder verwarming, maar vooral voor de warmtepomp, want lijkt me voor de wp niet fijn als het gaat vriezen terwijl die niet aangesloten is).

Huidige / voormalige situatie

• Vloerverwarming 50 m2 (3 groepen Ø16x2mm, h-o-h 15cm) beneden op 4-groeps stalen verdeler (1 groep als reserve). Boven geen verwarming aanwezig. (Hoofd) aan- en retour van de verdeler (wordt waarschijnlijk vervangen) heeft aansluiting van 19mm buitendiameter, waar stalen cv-pijpen van 22mm (wordt vervangen) op aankomen.
• 72 heatpipes op 500l boiler (vat wordt vervangen, zie hieronder) met 2 spiralen (ene liep de retour van de vloerverwarming doorheen, de andere is voor de heatpipes) en sww in het vat zelf. Solar controller: SR728c
• Cv-ketel (niet meer in gebruik, is dec 2022 overleden), stekker lag er altijd van minstens eind maart tot half oktober uit.
• Toen onze cv-ketel nog in gebruik was hadden we meestal 40 graden cv-aanvoertemp (aan begin en eind stookseizoen 35), hoogste aanvoertemp die we ooit hebben gebruikt was 48 (in 1 week waarin het zo'n 3 dagen gemiddeld -10 was)
• Gasverbruik 8 dec 2020 t/m 7 dec 2021: 605 m3.
• Koevlaasformule komt op 2,9 kW.
• Geen koeling nodig in huis.

Reeds aangeschaft voor nieuwe situatie, nog niet aangesloten

• Panasonic WH-MDC05J3E5 warmtepomp (aangeschaft na brainstormen in het grote L/W topic. Deze staat reeds op ons betonnen platte dak, maar is nog niet aangesloten).
• Eldom ES/BCWS2 500 + 2WT, 2023-versie (aangeschaft na brainstormen in Zonneboiler topic) hygiëneboilervat, met daarin 1 hygiënespiraal + 2 spiralen die voor de heatpipes gebruikt gaan worden, waarbij de bovenste spiraal op momenten bijgeschakeld kan worden om onderste spiraal te verlengen. Retour vloerverwarming wordt rechtstreeks op het vat zelf aangesloten (bij huidige vat liep die door een spiraal i.p.v. rechtstreeks op vat). Deze staat vooralsnog geduldig te wachten in de huiskamer tot 'ie naar boven mag om aangesloten te worden .
• Clage CEX 11kW doorstroomverwarmer na het door heatpipes opgewarmde hygiëneboilervat. De wp gaat niet het vat verwarmen. Onze prio ligt bij verhoging retour vvw. Er wordt niet veel gedoucht, dus het door de heatpipes voorverwarmde water kan de Clage zelfstandig verder tot 40c brengen indien nodig, wat warm genoeg is om te douchen.
• Rvs vierkante kokers, EPDM en parabolische trillingsdempers voor constructie frame op betonnen plat dak
• Heishamon large, incl. Ethernet adapter. Dat we dit gaan gebruiken voor monitoring en aansturing van de wp is zeker, met Node-Red op Rpi is het plan. Hoe en wat precies en wat nog benodigd is, hebben we nog niet duidelijk, want door de tijdsdruk nog niet goed over kunnen inlezen.

Bijna alles is besteld!!!

Bij een aantal onderdelen heb ik nog vragen gezet. O.a. bijv. hoeveel sensoren en waar (omdat we dus nog niet helder hebben wat we nodig hebben voor monitoring en aansturing van de wp met de Heishamon). Lijkt misschien een zorg voor later, maar het is zeer onhandig als we straks ergens al isolatie omheen hebben zitten, waar vervolgens een sensor geplaatst blijkt te moeten worden.
Ben erg lang bezig geweest om duidelijk voor mezelf te krijgen welke koppelingen we nodig hebben (o.a. door geen ervaring met Pipetec).

Bestellijst:

2x Rvs flex 25DN 1m 1" IG naar 1" AG (t.b.v. aansluiting op wp, flex i.v.m. minder star aansluiten om resonantie te verminderen)
1x Meerlagenbuis Pipetec 32x3mm, rol van 25m
1x Rvs verdeler vvw 3-groeps 16x2mm, 1" IG (voorkeur voor nieuwe i.p.v. ombouwen, i.v.m. grotere (hoofd) aan- en uitvoer aansluitingen t.o.v. huidige gemeten 19mm buitendiameter. Nieuwe heeft flowmeters = flowkillers? aangezien het 3 gelijke groepen zijn valt er niets in te regelen, dus denk dat we die eruit halen. Reservegroep niet meer nodig.)
1x Overdrukventiel incl. manometer 1/2" IG
1x Automatische ontluchter (dat we nog hebben liggen) te plaatsen bij manometer en
expansievat
1x Expansievat 50l 3/4"
1x Thermostatisch mengventiel ESBE VTA372 20-55c 1", Kvs 3.4 (t.b.v. voorkomen te heet water naar wp)
1x Thermostatisch mengventiel 15mm (hebben we nog liggen) (t.b.v. te heet water naar Clage)
1x 3-wegklep Tameson BW3 1/2" 230V AC 3-punts (t.b.v. mogelijkheid om - indien T van retourglycol uit onderste vat > T bovenin vat - de bovenste spiraal van de heatpipes te gebruiken als verlenging van / vervolg op de onderste)
1x Aftapkraan 1/2"AG
1x Vulkraan 5/4"
1x Vuilafscheider Caleffi 545306 1", Kv 10.5

2x Neusstuk 5/4" IG naar 1" IG (t.b.v. wp naar rvs flex)
9x Perskoppeling Pipetec 32x3mm overgang naar messing 1"IG (t.b.v. rvs flex en kogelkranen)
3x Perskoppeling Pipetec 32x3mm overgang naar messing 1"AG (t.b.v. messing T-stuk en mengventiel)
1x Perskoppeling Pipetec 32x3mm overgang naar messing 5/4" AG (t.b.v. aanvoer op hygiënevat)

1x Verloopring 2" AG naar 5/4"IG (t.b.v. aanvoer op hygiënevat)
3x Verloopring 2" AG naar 1" IG (t.b.v. vat naar kogelkraan)
1x Verloopring 6/4" AG naar 1" IG (t.b.v. extra aansluiting op vat naar kogelkraan)
8x Kogelkranen handmatig 1" AG naar 1" AG, kv-waarde 51.21 (4 t.b.v. keuzemogelijkheid hoogte aansluiting retour uit het boilervat naar voorbeeld @Baapje327 (waarvoor dank!) , 2 t.b.v. vuilafscheider, 2 t.b.v. vvw-verdeler)
4x Stop 2" AG (t.b.v. ongebruikte aansluitingen op vat)
1x Messing T-stuk 1"IG-1/2"IG-1"IG (t.b.v. aftapkraan direct na kogelkraan vvw)
4x Pers T-stuk 32-32-32 (restrictie lijkt wel groot)
1x Pers T-stuk 32-3/4"-32 (t.b.v. stalen leiding 15mm naar expansievat via manometer, veiligheidsventiel en ontluchter)

2x 4m2 Armaflex AF 25mm buiten 2-laags (dus totaal 50mm), binnen 1 laag
1x 4m2 Armaflex XG 25mm (binnen 1 laag)
21x Pvc tape
2x Dakdoorvoer Ø150

1x Kamerthermostaat Open Therm EMOS P5606OT bedraad
25 x DS18B20 sensoren (t.b.v. monitoring+aansturing met Heishamon)
3?x Rvs sensorhulsen
2x S0kWh meters (t.b.v. monitoring+aansturing met Heishamon)

Klein beetje koper en staal om bestaande leiding naar expansievat en water- en zonneboilercircuit aan te passen aan nieuwe vat.

Installatieschema

Afstand wp naar dakdoorvoer is 4 meter. Plan is 1m rvs flex bij de wp, daarna (al buiten dus) over naar meerlagenbuis Pipetec.

Edit 2: Dit is versie 4 (oorspronkelijke schema eerst aangepast n.a.v. feedback van @Rimco , waarvoor dank! , daarna nog verder gewijzigd door toevoegen vulkraan en verwijderen Kamstrup, vorstbeveiligers en beluchter, daarna mengventiel t.b.v. prio-regeling spiralen heatpipes op de juiste plek gezet). In - nog te plaatsen - versie 5 komen sensoren op alle in- en uitgangen van de spiralen van de heatpipes.

Voor de overzichtelijkheid van het plaatje is in dit schema het volgende niet getekend: de Panasonic wp heeft overdrukventiel, ontluchter en expansievat 6 liter. Er zit ook een overdrukventiel in zonneboilercircuit (dat laatste is in dit geval ook niet zo relevant, want dat systeem draait al vele jaren).

Dank!!!

O.a. de volgende topics - en ieder die daaraan bijdraagt - hebben mij reeds zeer geholpen, waarvoor mijn grote dank:
Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen #11,
Zonneboilers, dit is de plek
Panasonic monobloc warmtepomp topic,
Panasonic Warmtepomp 101: Installatie en Optimalisatie topic,
Trillingen warmtepomp dempen
Vloerverwarmingverdeler vervangen bij overstap warmtepomp?
HeishaMon - Panasonic Aquarea monitoring
Heishamon <> Node Red voor Panasonic warmtepompen
Panasonic Warmtepompen besturen via Heishamon Rules
Last but not least: aan de basis van de verduurzaming van ons huis - waarin dit de volgende stap is - staat de geweldige Duurzame Energie topic reeks die uitgroeide tot dit hele forum, waarvoor ik o.a. aan @JeroenH @zonnigtype @mkleinman @NielsTn Eric-pvt @migjes @antonboonstra - en vele anderen uit die tijd die ik niet wil overslaan - heel veel dank wil overbrengen.

[ Voor 255% gewijzigd door Ecowoman op 22-01-2025 21:34 ]

[Rimco]

@Ecowoman Let er wel op dat een hygiëneboiler (we hebben er ook zelf een staan van OEG, 500L met 72 heatpipes op het Westen) in de winter moeite heeft om op temperatuur te blijven, zeker als je hem ook gebruikt voor de VVW.

Omdat we wat leidingwerk aan het aanpassen zijn werd het vat hier ook tijdelijk niet actief door de WP verwarmd, maar dan merk je wel dat de Clage het moeilijk heeft (op 13kW) als er redelijk wat water doorheen moet. Dit kan je mooi zien in de volgende grafiek:



DHW out = direct na het vat
DHW final = na de Clage, ingesteld op 45C

Dit was het vullen van een bad en je kan zien dat we de flow iets moesten beperken om te zorgen dat het water bij het bad zelf nog warm genoeg bleef. Ook zie je mooi terug hoe een hygiëneboiler initieel een paar liter warmer water geeft uit de spiraal en daarna langzaam inzakt. Als de flow hoger is wordt dit alleen maar erger. De temperatuur van het vat was hierbij 28C.

Let er dus op dat je het debiet beperkt kunt houden of anders wellicht meer vermogen nodig hebt.

Edit: Een meer algemene vraag: Waarom niet de 32mm variant van https://www.heima24.de/ro...gaenge-mit-aussengewinde/ gebruiken ipv perskoppelingen? Heb er persoonlijk veel gebruikt, je hebt geen gereedschap nodig en kan later makkelijk nog wat aanpassen.

[ Voor 12% gewijzigd door Rimco op 12-11-2024 12:53 ]

[Ecowoman]

ErikVers schreef op woensdag 13 november 2024 @ 13:59:
[...]
Ok als je nog niet gekocht hebt; 32-6 is 26mm inwendig terwijl 20 nodig is. Je zit nogal ruim en vandaar mijn vraag weet je het zeker want 26x3 is de juiste maat. Is goedkoper en werkt makkelijker.


DeltaT van 5 kun je tot en met 7kW met 20mm inwendig af. Kijk nog maar eens goed naar de juiste tabellen.

Uiteraard aan jou de keuze, als je die maar maakt op basis van de juiste info 👍

In de post van @Andrehj die ik eerder quotte, staat juist in die tabellen minimaal 21mm inwendig bij 5kW .

[ Voor 12% gewijzigd door Ecowoman op 13-11-2024 14:08 ]

[ErikVers]

Ecowoman schreef op woensdag 13 november 2024 @ 14:05:
[...]
In de post van @Andrehj die ik eerder quotte, staat juist in die tabellen minimaal 21mm inwendig bij 5kW.

Dan werk ik met andere tabellen 😜👍

Zie deze twee bijvoorbeeld je moet dus 0.72 m3 kunnen verpompen. Bij deltaT van 6. Ik reken liever met deltaT 5 👍 dan ist dus 0.86 m3/h

[ Voor 34% gewijzigd door ErikVers op 13-11-2024 14:11 ]

[ErikVers]

Pejdref schreef op donderdag 14 november 2024 @ 13:17:
Ik ken de specifieke situatie daar niet natuurlijk, maar je kunt de leidingen toch leggen tot op het dak (met wat overlengte) en later afmonteren? Of het zo aanleggen dat de vorstbeveiligers er achteraf nog tussen kunnen. En hetzelfde als met inkopen; soms is het beter om inefficiënt te beginnen met werken, dan te wachten tot je efficiënt kunt werken.

Vorstbeveiligers is een persoonlijke afweging, ik heb ze er niet in zitten.

@ErikVers Je noemt dat de afstelling van de max flow in de manual staat beschreven afhankelijk van warmtepompvermogen, maar ik vind dat nergens terug.

Ik vind enkel dit:

[...]

en

[...]


Ze schrijven dus enkel een minimum voor en de maximum alleen aanpassen als je last hebt van geluid.

Eerste specs blad zie je geadviseerde max pump speed. Deze waarde vul je in tijdens een inbedrijfstelling zodat pomp niet onnodig hard kan gaan pompen.

Afgerond 15(5kW) / 20 (7kW) / 25 (9kW) Liters/min

Elke manual staat dit weer net anders maar dat is de functie voor de hexa waarde bij max pump
Speed bij te stellen. In installateurs menu.

[ Voor 19% gewijzigd door ErikVers op 14-11-2024 14:12 ]