Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[onetime]

Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

Woordenlijst

Jargon / afko	Betekenis
Aarding	Het voorkomen van spanningsverschil met de omgeving
AFDD	Arc Fault Detection Device > Alamat met Vonk / Vlamboog detectie
Alamat	Aardlek automaat > combinatie van zekeringautomaat en ALS
ALS	Aardlek Schakelaar
Automaat	Zekering-automaat (1, 2, 4, 6, 10, 16, 20, 25, 32, 40, ...A)
Groepenkast	De montage kast voor de hier genoemde onderdelen
HS	Hoofd Schakelaar
Kamrail	Aansluitstrip ter vervanging van draden in de groepenkast
Kookgroep	meestal 2 gekoppelde 16A automaten
Krachtgroep	meestal gewone 3fase automaat, soms alamat
Meterkast	Plaats voor de meters en groepenkast
Onder-verdeler	n-de groepenkast, na de primaire groepenkast, die een (lange) kabel op bestemming over meerdere groepen ter plaatse verdeeld.
PV-verdeler	onderverdeler voor PV, verdeeld meestal de wasmachine-, droger-, of schuurgroep.
OSB / SPD	Over Spanning Beveiliging / Surge Protection Device
Rem Automaat	Maximaal Stroom beveiliging Aardlek Schakelaar(s) Net(25A) + Solar(16A) > 40A...
WCD	Wandcontactdoos, stopcontact
Werkschakelaar	Schakelaar om (vast aangesloten) apparaat bij het apparaat van het net los te kunnen koppelen

Wikipedia: Kabel (leiding) : Een kabel is een samenstel van twee of meer geïsoleerde elektrische leidingen (aders), met een gezamenlijke mantel, ...
Wikipedia: Installatiedraad : Installatiedraad is elektriciteitsdraad dat gebruikt wordt in elektrische installaties.

Globale inhoud:

• Veiligheid
• Algemene informatie over de groepenkast
• Merken & Kwaliteit componenten groepenkast
• Regels en wetgeving
• Elektra in de badkamer en zones
• IP-gradaties betekenis
• Vereffening
• Bedrading
• Zonnepanelen of andere terug leverende apparatuur
• Basis uitleg over het aansluiten van de basiscomponenten
• Controleren of het echt spanningsloos is
• Korte uitleg over elektriciteit
• driefasen- of krachtstroom uitleg
• Belangrijke formules
• Startpost overslaan
• Ga naar laatste pagina

---

Het grote topic voor Elektra huisinstallaties

Klik op de foto voor een grote weergave.

Inleiding

Wij als Tweakers houden ervan om te pronken met onze spullen. Omdat dit niet op houdt bij computeronderdelen, willen wij graag ook onze meterkast showen. Hiervoor hebben wij dit topic geopend.
Ook kwam het nogal eens voor dat vragen over de groepenkast zelf in Het grote topic voor nette lan afwerking deel 4 kwamen en dit is daar off-topic.

Dit topic heeft heel veel raakvlakken met de NEN1010; helaas is die niet vrij verkrijgbaar. Als je hem nergens kunt vinden en toch in moet zien is dit misschien een optie: Normen inzien bij NEN?
Wilt u een norm inzien? Dit kan bij NEN in Delft, elke maandag van 9.00 uur tot 16.30 uur. U kunt alle normen inzien, u mag ze alleen niet opslaan of inhoud eruit kopiëren. Heeft u voorkeur voor een andere dag/tijd? Neem dan contact op met onze collega’s van Klantenservice via [e-mail] of 015-2690391

Regels in dit topic

Wij zien graag foto's. Maar er zijn wel wat regels:
Als je foto's plaatst, verwachten wij natuurlijk wel uitleg over de te bekijken onderdelen. Daarbij kan eventueel uitleg waarom je bepaalde keuzes hebt gemaakt. We willen alleen de elektra zien, dus een beetje LAN of iets anders mag wel, maar dan meer omdat het anders niet kan. We willen geen hele netwerken zien, daarvoor is dit topic: Het grote topic voor nette lan afwerking deel 4. Ook dingen als omvormers zijn toegestaan, net als apparatuur om je meter uit te lezen en dergelijke. Oftewel alles wat met elektra te maken heeft is hier toegestaan. Nou ja bijna alles, het moet over 230V/400V installaties gaan.
Verder geldt natuurlijk het algemene beleid.
Het is niet toegestaan om te vragen om installateurs/elektriciens, hiervoor is V&A: categorie: Elektronica & tweaking
Slimme meter gevallen horen in Slimme energiemeter, weigeren?? of Afwijkingen geconstateerd bij slimme meters.
Alles over het besparen van elektriciteit mag in Serieus elektriciteit besparen.
Top


Dit topic is ook de plek om een kleine vraag te stellen over de groepenkast. Bij uitgebreidere vragen over bijvoorbeeld een volledige woning elektrificeren kan je beter een eigen topic openen. We hopen dat er weinig vragen zijn en er al veel praktische uitleg is in deze startpost.

Bedrijfsinstallaties?

Kort: Nee, die zijn niet toegestaan.

Lange uitleg: Grote bedrijfsinstallaties zijn niet toegestaan. Denk hierbij aan bedrijfsinstallaties met honderden ampères hoofdzekering.
Kleine installaties zoals in een clubhuis mogen wel. De hoofdzekering mag maximaal op 63 ampère driefasen af gezekerd zijn.
Top

Veiligheid

• Werk te allen tijde spanningsloos en let op je eigen veiligheid. Hoe je dit doet, lees je bij aansluiten.
• Werk met goedgekeurde (kwaliteits)materiaal.
• Werk alleen met geïsoleerd en VDE goedgekeurd gereedschap.
• Als je er geen gevoel voor of kennis van hebt om in/bij een stoppenkast te gaan werken laat het dan te allen tijde over aan de professional.
  Netspanning (230 Volt) kan levensgevaarlijk zijn, dus als je niet weet wat je doet, doe je het NIET!!!.
• Ga NOOIT zelf aan de slag met wat er vóór de groepenkast zit, dus niet aan de meter of hoofdzekering(en) zitten! Dit is namelijk volledig eigendom van de netbeheerder en dit kan uiteindelijk zelfs gezien worden als een delict (dus kans op een boete).
• Wees er goed op bedacht dat er een wezenlijk verschil zit tussen een 1-fase en een driefasen aansluiting (in de volksmond krachtstroom), je kan bepaalde componenten dus niet "zomaar" uitwisselen.

[YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=sHA8YdcNHxc]Uitgebreide uitleg over aarding.

Top

Garanties en uitkering verzekering bij schade door elektriciteit

Als een apparaat stuk gaat waar zelf nog een stekker aan gezet moet worden en dit is niet gedaan door een installateur waar je een factuur van kan overleggen, dan vervalt in sommige gevallen de garantie. Het kan namelijk zo zijn dat de garantie niet vervalt als het apparaat in de loop der tijd stuk gaat. Vraag dit na bij de fabrikant. Het liefst zwart op wit. De verzekeraar kan ook minder uitkeren indien de schade door een knullige opgezette installatie is ontstaan. Deze installaties voldoen dan niet aan de gestelde eisen van de NEN 1010. Verder is het in de praktijk lastig te herkennen of iets door jezelf is gedaan of door een professional. Zeker als het voldoet aan NEN1010.

Nu is het verstandig om voor de zekerheid van de garanties of de verzekering, om de grote apparaten en/of zware groepen aan een installateur over te laten. Zelf componenten vervangen kan prima. Mits je zeker weet wat je doet.

Op deze site staan enkele tips voor de meterkast en de groepenkast zelf: http://www.meterkastcheck.nl/
Top

Algemene informatie over de groepenkast

Componenten voor in een groepenkast

Je hebt in een normale (recente) groepenkast meestal de volgende componenten zitten:

Component	Omschrijving	Voorbeeld foto
Hoofdschakelaar (HS)	De hoofdschakelaar is altijd 2 (1-fase aansluiting) of 4 (driefasen aansluiting) polig uitgevoerd, met deze schakelaar koppel je de gehele installatie van de net-stroom af (of aan).	2-polige hoofdschakelaar
Aardlekschakelaar (ALS)	Dit is je eerste lijn van de beveiliging, deze is normaal uitgevoerd in 30mA, als er een te hoge lekstroom is schakelt deze af, achter 1 aardlekschakelaar (ALS) mogen maximaal 4 eindgroepen. Het wordt afgeraden om 4-polige aardlekschakelaars te gebruiken met 1 fase eindgroepen.	2-polige aardlekschakelaar
Aardlekautomaat (Alamat / ALA)	Dit is een combinatie van aardlekschakelaar en een eindgroep. Voordeel is dat deze bij een te hoge lekstroom alleen de groep (zichzelf) waarin de storing zit spanningsloos maakt (een afzonderlijke aardlekschakelaar bedient vaak meerdere groepen).	2-polige aardlekautomaat, let op hierbij staat klasse + aantal Ampères op.
Installatie-automaat (eindgroep) (1P1N)	Dit is je daadwerkelijke zekering die er normaal gesproken als eerste uit gaat als er iets mis is. Deze schakel je ook uit als je alles achter de automaat volledig spanningsloos wilt krijgen, bijvoorbeeld bij het uitbreiden van een WCD. Je hebt de eindgroepen in verschillende soorten. In een normale huisinstallatie wordt altijd een eindgroep uit de B classificatie gebruikt (meestal een B16, waarin B staat voor de klasse en 16 voor het maximale aantal Ampères). De klasse heeft te maken met hoe snel de zekering eruit vliegt. Zie: Soms wordt er in specifieke gevallen een C automaat gebruikt maar deze is thuis vrijwel nooit nodig. Zie ook: Wikipedia: Installatieautomaat	Installatie-automaat
Kracht-automaat (eindgroep) 3fase automaat (3P1N)	Dit is je daadwerkelijke zekering die er normaal gesproken als eerste uit gaat als er iets mis is. Deze schakel je ook uit als je alles achter de automaat volledig spanningsloos wilt krijgen. Je hebt deze eindgroepen in verschillende uitvoeringen; vanaf 6A in B / C / D karakteristiek. Bv voor zware machines, kookplaten, ovens en EV-laders.	Kracht-automaat / 3fase automaat
Kookgroep/-automaat (2P2N)	Gebruik in een 3fase installatie een gewone krachtgroep. De kookgroep is ook een "gekoppelde" eindgroep (2 eindgroepen die vast aan elkaar zitten), deze wordt normaal gesproken in een 1fase installatie gebruikt als men een elektrische kookplaat heeft of andere (inbouw)keukenapparatuur, die meer stroom vraagt dan wat toegestaan is op een normale eindgroep, bv: stoomoven, zware (combi)oven of een vaatwasser. Een kookgroep levert 2*L en 2*N Note 1. Met een maximale stroom van gebundeld 32A (2*16A). Koppel niet de twee N en L aansluitingen aan elkaar als je 32A wilt hebben. Hier heb je ook 1-fasige groepen voor. Sluit deze aan met 4 mm2 draden door leidingen en op een 32A blauwe CEE aansluiting.	kookgroep 2x1-fase
Beltrafo	De beltransformator wordt tegenwoordig (bij een bedrade bel) steeds vaker in de groepenkast verwerkt, zo kost het je geen extra ruimte en ziet het er strak en netjes uit.	Beltransformator met schakelaar

Extra componenten die je soms ziet:

Component	Omschrijving	Voorbeeld foto
WCD (stopcontact) WandContactDoos	Deze wordt dan gebruikt om bijvoorbeeld een zaklamp aan op te laden maar kan eigenlijk voor alles zijn.	WCD groepenkast
(Tijd)schakelklok	Om bijv. verlichting o.i.d. te laten schakelen op tijd (meestal wel gebruikt i.c.m. een schakelaar om dit nog handmatig te kunnen bedienen).	Tijdschakelklok Analoog
kWh meter Kilo Watt Hour meter	Om bijv. Het verbruik van een enkele groep of groepen te meten.	kWh meter digitaal 4-polig
Noodverlichting unit	Het woord omschrijft het al. Dit is noodverlichting voor als de stroom is/wordt uitgeschakeld (of van die groep of v/d gehele groepenkast, afhankelijk van hoe het is aangesloten.	Noodverlichting unit
Overspannings- beveiliging (OSB / . )	Deze “grove beveiliging” beschermt tegen de eerste overspannings-pieken door bijv. een inductiestroom bij indirecte blikseminslag. LET OP, dit is géén garantie dat ook echt alles beveiligd is. Wanneer je dit goed wilt aanpakken moet je dit volledig door een professional laten aanleggen, dan wordt ook de rest van je huis beveiligd erbij met de zogenaamde fijn-beveiliging e.d.	Overspanningsbeveiliging 4-polig
Installatierelais	Met een installatierelais kan je hoge stromen laten schakelen d.m.v. een klein stroompje van bijv. een tijdklok of schakelaar, om bijv. een (zware) pomp te schakelen.	Installatierelais

In een 'oude' groepenkast kunnen ook deze componenten zitten:
Een Smeltveiligheid.
Deze wordt uitgevoerd in de groepenkast in de vorm van een tweedelige Schroefveiligheid. Deze werkt doordat de stroom door de smeltdraad loopt. Als dit te veel wordt knapt de draad en is je smeltpatroon stuk. Deze dient dan vervangen te worden. Smeltveiligheden of smeltpatronen zien er zo uit:

De installatieautomaat is zijn opvolger. Dus deze zijn qua functie het zelfde.
Top

Merken & Kwaliteit componenten groepenkast.

• ABB Haf
• Attema
• Eaton Holec (voorheen Holec & Moeller)
• Hager
• Schneider Electric

A-Merken componenten; behalve bovenstaande ook onderstaande:

• Attema Clickmate = Merlin Gerin (nu Schneider Electric)
• Attema Clickmate XL = Eaton
• Attema Clickmate NXT = Siemens
• Le Grand
• General Electric

Volgens @Xander : andere A-merken: Doepke, Gewiss, Iskra.

Het merk van de echte kast zegt niets over het merk van de componenten erin. Het is wel het netste om alle componenten van het zelfde merk te hebben. Sommige merken laten ook componenten in China maken, maar naar eigen specifikatie en met eigen quality control. Componenten van Chinese merken voldoen over het algemeen wel aan de minimale vereisten, maar het beeld bestaat dat deze toch iets minder betrouwbaar zijn, zeker op de lange termijn. Ook zou de kunststof waar ze van gemaakt zijn bijvoorbeeld minder vlam-dovend zijn. Zo heeft @onetime een nieuwe alamat van een Chinees merk gehad die niet ingeschakeld bleef... dat is dan weer beter dan automaten die niet uitschakelen; @onetime weet van "automaten" die na opening gewoon schakelaars bleken... (thanks bigclive, "merk" in de video: "STiL ON") Al zal dat laatste je via een betrouwbare webshop niet snel gebeuren. Wil je bewezen degelijke merken, kies dan bovenstaande merken, maar niet onderstaande Chinese budget merken:

• Chint en submerk NOARK
• Emat huismerk van Elektramat, producent voor de consument niet duidelijk
• SEP huismerk, producent voor de consument niet duidelijk
• Gacia

.

• "STiL ON" merk in de video van een VALSE automaat die gewoon een schakelaar bleek

Hier: True in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 2" en hier: WargamingPlayer in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" goede argumenten om voor degelijke en betrouwbare A-merken te gaan. En later deze nog veel betere argumeten weer tegengekomen:

Annuk schreef op vrijdag 20 november 2020 @ 01:52:
[...] Weet dat hier in de buurt een projectbouw overal Emat oid was geplaatst maar binnen 2 jaar alles in die woningen is vervangen.
Aangezien er binnen die tijd 4x meterkast brand was geweest die volledig te wijten was aan de componenten van de verdeler.

Van de webshop sandervunderink.nl hebben ze destijds ook wel een interessant filmpje gemaakt over verschillen in brand reacties.
[YouTube: test brandveiligheid installatieautomaat]

Auteur: onetime

Webwinkels die groepenkasten of -componenten leveren

• SanderVunderink.nl
• Groepenkastbestellen.nl
• Elektrobode.nl
• Elektrototaalmarkt.nl

Dit zijn maar een paar van de vele (web)winkels.
Top

Regels en wetgeving

Moet bij een wijziging en/of uitbreiding van een bestaande installatie die wijziging of uitbreiding altijd voldoen aan de laatste editie van NEN 1010?
De vernieuwde delen of uitbreidingen dienen minstens te voldoen aan de NEN normen van het bouwjaar.

NEN 1010 is van toepassing op het ontwerp en de aanleg van elektrotechnische installaties. Dat betekent dat op een bestaande installatie, waaraan niet wordt gewerkt, een nieuwe editie van NEN 1010 geen invloed heeft. De bestaande installatie moet wel voldoen aan de editie van NEN 1010 die is gebruikt voor het ontwerp en de realisatie.

Ook moet de eigenaar respectievelijk de gebruiker, zoals in art.2.2.4.16 van de Netcode staat vermeld, er zorg voor dragen dat de installatie goed wordt onderhouden en dat eventuele gebreken door een vakkundig persoon worden hersteld.

Zodra echter installatiewerkzaamheden worden verricht moet de geldige editie van NEN 1010 wel worden toegepast.

Dit valt te ontlenen aan bepaling 11.2 sub f, waarin staat dat de norm NEN 1010 betrekking heeft op wijzigingen en uitbreidingen van installaties, inclusief delen van de bestaande installatie die door wijzigingen en uitbreidingen worden beïnvloed.

Van belang is hierbij ook te wijzen op bepaling 134.1.1 waarin staat:

Bij het uitvoeren van elektrische installatiewerkzaamheden moet zijn gezorgd voor goed vakmanschap, geleverd door vakkundig personeel, en het gebruik van de juiste materialen.

Dit slaat uiteraard niet alleen op werkzaamheden aan nieuwe installaties maar ook op de werkzaamheden aan bestaande installaties.

Verder vermeldt bepaling 134.2:

Na eerste installatie en na elke belangrijke wijziging moeten elektrische installaties zijn beproefd en geïnspecteerd vóórdat deze in bedrijf worden gesteld, om vast te stellen of de werkzaamheden naar behoren zijn uitgevoerd in overeenstemming met deze norm. Dit is dus ook van belang voor werkzaamheden aan bestaande installaties.

Editie	Van kracht sinds/op:
NEN 1010: 1962	1 januari 1963
NEN 1010: 1962+aanvulling: 1969	1 november 1969
NEN 1010: 1962+aanvulling: 1975	1 april 1975
NEN 1010: 1984	1 januari 1985
NEN 1010: 1984+aanvulling: 1986	1 januari 1986
NEN 1010: 1988	1 januari 1989
NEN 1010: 1988+aanvulling:1992+correctieblad 1992	1 januari 1992
Geldige editie NEN 1010:1996	15 oktober 1997
Geldige editie NEN 1010:2000	1 januari 2001
Geldige editie NEN 1010:2003/2005	1 september 2005
NEN 1010:2007+Ci:1008	21 mei 2009
Geldige editie NEN 1010:2015 + Correctieblad C2:2016	1 Januari 2017

Voorbeeld 1:

Mijn huis is van 1965. Dan geldt de NEN 1010 van 1962.

Voorbeeld 2:

Mijn huis is van 1985. Dan geldt de NEN 1010 van 1984
Nu is bij het huis van 1985 een garage gebouwd in 2006. Dan geldt voor het huis de NEN 1010 van 1984 en voor de garage NEN 1010 van 2003/2005.

Voorbeeld 3

Mijn huis is van 1965, Dan geldt dus zoals bovenstaande de NEN 1010 van 1962.
Maar in 2011 is mijn groepenkast volledig vernieuwd, deze moet vanaf dat moment wel voldoen aan de van NEN 1010:2007+Ci:1008 (geldig vanaf 2009).


Maximaal 1 groep door 1 buis (met uitzondering van een kookgroep, dit zijn officieel 2 gekoppelde groepen, maar deze mogen door 1 buis rechtstreeks naar een perilex doos).


Bij 2 of meer groepen in een groepenkast ook altijd één of meerdere ALS'en (aardlekschakelaars) of alamats, dit omdat als de ene groep een lekstroom heeft niet het gehele huis/installatie afschakelt.
Top

De badkamer

Een badkamer is opgedeeld in 4 zones wat betreft elektra/veiligheid, dat staat hieronder in de tabel. Dat werken we daaronder verder uit.

Zone	Omschrijving Zone
0	De ruimte in de badkuip of de douchebak, dus volledig nat, hier mogen ABSOLUUT GEEN elektra/elektronische componenten geplaatst worden.
1	De ruimte, begrensd door de bovenzijde van de badkuip of douchebak tot een hoogte van 2,25 m, gerekend vanaf de normaal betreedbare vloer. Als het een douche zonder douchebak betreft moet als begrenzing worden aangehouden een grondvlak met een straal van 0,6 m gerekend van de verticale projectie van de douchekophouder op de normaal betreedbare vloer. In deze zone mag uitsluitend een elektrisch component geplaatst worden van 12V of 24V, de transformator hiervoor moet zich buiten dit gebied bevinden en minimaal voldoen aan de IP45 gradatie.
2	De ruimte, begrensd door een vlak van 0,6 m vanaf zone 1 tot een hoogte van 2,25 m, gerekend vanaf de normaal betreedbare vloer. In deze zone mogen 230V componenten geplaatst worden als ze tenminste aan de IP44 gradatie voldoen.
3	De ruimte, begrensd door een vlak op 2,4 m vanaf zone 2 tot een hoogte van 2,25 m, gerekend vanaf de normaal betreedbare vloer. In deze zone mag in principe vrij elektrische componenten geplaatst worden, al is het in een vochtige (lees damp & condens) ruimte alsnog aangeraden om ook componenten te gebruiken met tenminste de IP44 gradatie.

Onderstaand plaatje ter verduidelijking van bovenstaande tabel.


Scheertrafo
- Pas op, er zijn WCD's met dit symbool in gebruik, ZONDER trafo. -
Bij een scheertrafo zijn de aansluitingen in de WCD niet fysiek verbonden met de rest van de stroomkring, maar met behulp van een scheidingstrafo. Dit zorgt ervoor dat bij het aanraken van 1 pin er geen stroomkring ontstaat naar de aarde, dit is veiliger. Doordat scheertrafo's niet een heel groot vermogen kunnen leveren kan je er dus geen grote/zware apparaten op aansluiten zoals een föhn. Ook kan er een brom ontstaat door het transformeren.

IP-gradatie tabel

Bescherming tegen binnendringen van voorwerpen en stof

IP aanduiding	Eerste cijfer	Beschrijving	Benaming
IP 0x	0	Niet beschermd
IP 1x	1	Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 50 mm
IP 2x	2	Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 12 mm	Aanraakveilig
IP 3x	3	Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 2,5 mm
IP 4x	4	Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 1 mm
IP 5x	5	Beschermd tegen stof	Stofvrij
IP 6x	6	Stofdicht	Stofdicht

Bescherming tegen water

IP aanduiding	Tweede cijfer	Beschrijving	Benaming
IP x0	0	Niet beschermd
IP x1	1	Beschermd tegen druppelend water	Druipwaterdicht
IP x2	2	Beschermd tegen druppelend water bij een schuine stand tot 15 graden
IP x3	3	Beschermd tegen sproeiend water	Regenwaterdicht
IP x4	4	Beschermd tegen opspattend water	Spatwaterdicht
IP x5	5	Beschermd tegen waterstralen	Spuitwaterdicht
IP x6	6	Beschermd tegen stortbuien
IP x7	7	Beschermd tegen onderdompeling tot 1m diep en 30 minuten lang	Waterdicht
IP x8	8	Beschermd tegen verblijf onder water	Drukwaterdicht

Maximaal aantal draden per buis:

Maximale hoeveelheid draden in een 16 mm pvc buis:

• 5 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² of;
• 4 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 3 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 2 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 2 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 3 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm².

Maximale hoeveelheid draden in een 16 mm flexibele pvc buis:

• 4 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² of;
• 3 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 2 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 2 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 1 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 3 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm².

Maximale hoeveelheid draden in een 19 mm pvc buis (ook flexibele buis):

• 5 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm² of;
• 3 draden met een kerndoorsnede van 1,5 mm² en 3 draden met een kerndoorsnede van 2,5 mm².

In sommige gevallen zullen er ook andere kerndoorsnedes van draad gebruikt worden >2,5mm² maar dit valt niet meer onder algemene/normale huisinstallaties (komt vooral voor bij krachtstroom van boven de 16A), daarom wordt daar hierover (in de TS) niet verder uitgeweid. Vragen in het topic kan/mag natuurlijk altijd. Ze zijn wel in de tabel met maximale stroom opgenomen.


Als het maximaal opgenomen vermogen van 1 apparaat (bij voorkeur op een "vaste plaats") hoger is dan 2000W verdient deze bij voorkeur een eigen groep te krijgen, voorbeelden: Wasmachine, Amerikaanse koelkast of een wasdroger, MAAR dit is GEEN verplichting meer.
Top

Vereffening

Basisvereffening

Vereffening wil zeggen dat alles van metaal in de groepenkast wordt geaard. Basis wil zeggen dat in ieder geval de volgende onderdelen worden geaard:

• gasleiding;
• waterleiding;
• aarddraad voor de groepenkast;

Alles moet dan in ster naar de aardklem worden gebracht.
(note) Als je een computer wil aarden (i.v.m. dat er geen geaard WCD is) mag je dit NOOIT aan een radiator doen. Dit komt doordat de radiator te hoge weerstand heeft en de foutstroom niet goed afvoert.

Badkamers aanvullende vereffening

In de badkamer moet ook alles wat van metaal is geaard worden. Op de afbeelding is dat duidelijk gemaakt.

Bedrading

In de groepenkast

Met de komst van NEN-EN-IEC 61439 op 1 november 2014 is onder meer de maximale belastbaarheid van draad en kabels met factor 0,488 (=0,61x0,8) omlaag gebracht. Een kabel die in de vorige norm (60439) nog tot 20A belast mocht worden, mag dat nu nog tot 9,76A.
Kies dus een dikkere kabel of hogere temperatuurbestendigheid.

1. Een 6 mm² draad (bijv. 36A bij 30ºC) is in de groepenkast belastbaar tot 17,5A (36x0,61x0,8)
2. Een 2,5 mm² 90ºC draad (bijv. 28A bij 30ºC) is in de groepenkast belastbaar tot 17A (28x0,76x0,8)

In de praktijk betekent dit dat 6mm² VDS montagedraad (H07V2-K) (soepele/litze draad) tussen de componenten (dus tussen hoofdschakelaar > ALS en tussen ALS > eindgroep) over het algemeen voldoet. Soepele draad wordt afgewerkt met de zogenaamde adereindhulzen. Soepele draad is aanbevolen vanwege het gebruiksgemak bij het monteren van componenten.
Het kan zijn dat in kant-en-klare voorbedrade groepenkasten 4mm² wordt gebruikt, maar dit is dan berekend door de fabrikant/leverancier.
Er worden normaal tot 5 kleuren gebruikt in een groepenkast, te weten:

Kleur	Betekenis
Zwart of Bruin	Deze draad wordt gebruikt voor alle Fase aansluitingen binnen een 1-fase groepenkast.
Bruin, Zwart en Grijs	Deze draden worden gebruikt voor de Fase aansluitingen binnen een 3-fase groepenkast.
Blauw	De Nul-draad, deze wordt tussen alle Nul-aansluitingen gebruikt.
Groen/Geel	Deze draad wordt gebruikt voor de aarding en wordt verbonden met de aardelektrode/aardpen of met de door de netbeheerder aangeleverde aarde.

Vanaf de groepenkast naar de ruimtes in een gebouw, standaard gevallen

Bedrading vanaf de groepenkast wordt altijd uitgevoerd in 2,5mm², deze draad is dus vanaf je eindgroep naar je centraaldoos of eindgebruiker (in geval van bijvoorbeeld een kookgroep).
Ook voor de bedrading vanaf de eindgroep worden er verschillende kleuren gebruikt. Er werden in Nederland vroeger andere kleuren draad gebruikt dan nu. Tegenwoordig zijn de draadkleuren genormaliseerd in Europa. Zowel de oude (Nederland) als de nieuwe kleur (Europees) staan in onderstaande tabel:

Kleur (nieuw)	Kleur (oud)	Symbool	Betekenis
Bruin	Groen	L1	Dit is de fase draad, deze wordt vanaf de eindgroep naar je centraaldoos gebruikt en vanaf daar verdeeld naar je WCD's, schakelaars e.d. Dit is de L1 draad bij een meer-fase installatie.
Zwart	Zwart	L2	Wordt gebruikt voor de 2e fase aansluiting in een meer-fase aansluiting/eindgroep (deze draad is ook altijd MINSTENS 2,5mm2 (niet altijd van toepassing in huis-installaties).
Grijs	Blauw	L3	Wordt gebruikt voor de 3e fase aansluiting in een driefasenaansluiting/eindgroep (deze draad is ook altijd MINSTENS 2,5mm2 (niet altijd van toepassing in huis-installaties).
Blauw	Rood	N	Dit is in alle gevallen de Nul-draad, gebruik hier ook geen andere kleuren voor!
Groen/geel	Grijs/wit		Dit is in alle gevallen de aarde-draad, gebruik/misbruik deze draad te allen tijde NIET voor andere doeleinden dan de aarde-aansluiting!
Zwart	Zwart	T	In de meest gangbare huisinstallaties wordt deze draad gebruikt als schakeldraad (dus vanaf je dimmer/schakelaar naar je lichtpunt), deze draad wordt normaal gesproken uitgevoerd in 1,5mm2.

Bron: Wikipedia: Installatiedraad

Probeer als het mogelijk is zoveel mogelijk van de oude draden/kleuren te verwijderen als je met je installatie bezig gaat, dit is namelijk voor iedereen verwarrend, voor jezelf, alsook voor een nieuwe bewoner en/of een installateur die er nog weer mee bezig moet.

Ik snap dat bovenstaande verwarring kan opleveren omdat de Zwarte draad 2x gebruikt/genoemd wordt, maar hier zit wel degelijk een vrij duidelijk verschil in (zowel qua draaddiameter als qua toepassing).

Let erg goed op waar je deze draad vindt en gebruik je gezonde verstand. Een zwarte draad achter een schakelaar/dimmer is vrijwel altijd een schakeldraad. In sommige gevallen kan ook achter een stopcontact (WCD) een zwarte draad gevonden worden, deze wordt dan meestal gebruikt om 1 of meerdere stopcontacten te schakelen (bijv. voor schemerlampjes o.i.d.)

De blauwe (N) en geel/groene (PE) aders mogen voor geen enkel ander doel dienen dan de hierboven genoemde, ze mogen ook nooit omgedraaid worden in fuctie!

Behalve bij gebruik van (grond)kabels (YMvK(-AS) of XMvK(-AS)), hier is een uitzondering op de blauwe aders:

Kleur	Betekenis 1	Betekenis 2
Bruin	Fase draad #1	Schakeldraad zijn, bijvoorbeeld naar een lamp of geschakeld wcd.
Zwart	Fase draad #2 (in krachtstroom toepassing)	Schakeldraad zijn, bijvoorbeeld naar een lamp of geschakeld wcd.
Grijs	Fase draad #3 (in krachtstroom toepassing)	Schakeldraad zijn, bijvoorbeeld naar een lamp of geschakeld wcd.
Blauw	Dit is in bijna alle gevallen de nul-draad.	Maar deze mag, als er geen nul nodig is ook als fase of schakeldraad dienen. De ader moet dan wel bij voorkeur met een stukje zwarte krimpkous gemarkeerd worden. De blauwe draad mag nog steeds geen PE-draad zijn.
Groen/geel	Dit is in ALLE gevallen de Aarde-draad.	Deze mag in geen geval voor iets anders gebruikt worden dan aarde.

In plaats van isolatietape is het gebruik van een krimpkous beter. De tape kan losraken en een krimpkous niet. Tape is dus niet geschikt voor de lange termijn.
Aders die niet in gebruik zijn dienen tot de mantel afgeknipt te worden.
Gebruik nooit gewone "grijze kabel" als grondkabel. Hier zit namelijk geen aardscherm omheen, wat gevaren kan opleveren als je later in je in de grond bezig gaat. Als je kabel door de grond moet leggen gebruik dan te allen tijde echte grondkabel, hier zit namelijk wél een aardscherm omheen, als je dan bezig bent in je tuin/in de grond en je zou deze kabel raken (lees: doorsteken/kapottrekken), dan klapt direct je ALS eruit. Deze grondkabel kan je evt. ook nog door een buis heen leggen (geniet stiekem wel de voorkeur). Grondkabels zijn te herkennen aan de AS achter de YMvK/XMvK.
Gebruik het aardscherm NOOIT voor iets anders dan de aarding!!!!

In sommige gevallen zal je soms ook nog een andere kleur draad in een centraaldoos (en mogelijk in de meterkast) tegen komen, deze wordt dan gebruikt om rook/CO-melders aan elkaar te koppelen. Hier wordt meestal rode of oranje draad (1,5mm²)voor gebruikt (is nog geen officiële standaard voor opgenomen in de NEN e.d.). Voor andere installaties mogen wel andere kleuren worden gebruikt.
Top

Minimale draaddikte/maximale stroom door een draad

Aantal aders dat belast wordt is inclusief de aarde. Het gaat hier over het aantal aders in één kabel. Wanneer er langdurig een hoge stroom over een kabel loopt, vooral in een warme ruimte, is het verstandig om een maat dikker te kiezen dan de kabel waar de stroom officieel wel doorheen mag. Liever een iets te dikke kabel dan een te dunne.
De maximale stroom door een kabel is ook afhankelijk hoeveel er naast elkaar liggen, hoe lang de kabel is en hoe warm het is. Omdat dit in thuissituaties niet heel veel van toepassing is, hebben we besloten om die correctie weg te laten. Mochten er vragen naar zijn dan kunnen wij het altijd opzoeken in de NEN 1010.
Bron: http://t3.lappcdn.com/fil...rheid%20%20basistabel.pdf

Voor kabel die langdurig zwaar belast gaan/gebruikt worden, is het gelieft een stap in diameter hoger te nemen dan die door de tabel aangeraden wordt. Dit is van bijvoorbeeld van toepassing op de voedingskabel naar de omvormer van de zonnepanelen gaat. Je hebt dan ook meer verlies op een kabeldiameter pakt die het vermogen niet mag doen en dus meer warmte geeft.

Standaard kabels (die je in de bouwmarkt kan kopen):
Zie Note 2 wat wij bedoelen met standaard kabels.

Ader	Solid (stug), 1 ader belast	Solid (stug), 2 of 3 aders belast	Litze (soepel), 2 aders belast	Litze (soepel), 3 aders belast
Diameter ader in mm2	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A
0,5	12	9	3	3
0,75	15	12	6	6
1	19	15	10	10
1,5	24	18	16	16
2,5	32	26	25	20
4	42	34	32	25

Gebruik onderstaande tabel wanneer er meerdere belaste kabels bij elkaar liggen. Dit is de correctiefactor. Dus om de werkelijke maximale belasting te weten, moet je de maximale belasting van bovenstaande tabel vermenigvuldigen met de juiste correctie factor.

Configuratie van de kabels	Bij 1 kabel	Bij 2 kabels	Bij 3 kabels	Bij 4 kabels	Bij 6 kabels	Bij 10 kabels
Gebundeld in een buis, leiding, aan de muur of op de vloer	1,00	0,80	0,70	0,65	0,57	0,48
In één laag tegen elkaar op de muur of vloer	1,00	0,85	0,79	0,75	0,72	0,70
In één laag met tussen de kabels de buitendiameter van één kabel op de muur of vloer	1,00	0,94	0,90	0,90	0,90	0,90
In één laag tegen elkaar aan het plafond	0,95	0,81	0,72	0,68	0,64	0,61
In één laag met tussen de kabel de buitendiameter van één kabel aan het plafond	0,95	0,85	0,85	0,85	0,85	0,85

Er zijn nog meer correctiefactoren, zoals de omgevingstemperatuur. Deze temperaturen zijn vanaf 40^oC met een adertemperatuur van 60^oC, dus dat zal thuis niet snel voorkomen.


Industriële rubberkabels, deze zullen in thuissituaties niet vaak voorkomen:
Zie Note 2 wat wij bedoelen met Industriële kabels.

Ader	Litze (soepel), 2 aders belast zonder buitenmantel	Litze (soepel), 3 aders belast zonder buitenmantel	Litze (soepel), 2 aders belast met buitenmantel	Litze (soepel), 3 aders belast met buitenmantel	Litze (soepel), 3 aders belast met buitenmantel (4 aderige kabel)	Litze (soepel), 3 aders belast met buitenmantel (5 aderige kabel)
Diameter ader in mm2	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A	Belastbaarheid in A
1	-	-	15	12,5	13	13,5
1,5	19	16,5	18,5	15,5	16	16,5
2,5	26	22	25	21	22	23
4	34	30	34	29	30	30
6	43	38	43	36	37	38
10	60	53	60	51	52	54

Zie ook Note 3 voor meer uitleg over de opbouw van kabels
Ook hier zijn er correctiefactoren, maar vooral op temperatuur, wij vinden het niet nodig om deze te vermelden. Want als je deze correctiefactoren nodig hebt, heb je een flinke installatie.

Merken
Er kan verschil in de kwaliteit van kabels zitten. Dit heeft er mee te maken dat er voor een kabelleverancier voor een bepaalde kabel een bepalende kabel weerstand te hebben. Als dit mogelijk gemaakt kan worden doormiddel van minder koper in de kabel. Dus een kleiner kabeldiameter. Zal dit de fabrikant zeker doen. Bekendere merken zal dit minder snel doen. Dus kies voor een bekent merk. En niet voor de laagste prijs te gaan.
Enkele bekende merken voor draad en kabel zijn:

• Donné
• Draka
• Eupen
• TKF (Twentse Kabel Fabriek)
• Eldra

Zonnepanelen of andere terug leverende apparatuur

Terugleveraars, zoals zonnepanelen, windmolens, (micro)wkk's, etc op een meterkast aansluiten is eigenlijk heel erg simpel, er gelden qua stromen, draaddiameters en groepen dezelfde eisen als voor normale verbruikersgroepen.
Dus een zonnepaneel installatie van 3000W mag op een 16A zekering.

Waar moet je rekening mee houden:
Op een verbruikersgroep mag geen terugleverende apparatuur zitten. Die moeten altijd een eigen groep hebben. Omdat de PV-installatie middels een aparte groep is aangesloten hoeft deze niet voorzien te zijn van een aardlekbeveiliging wanneer de omvormer een trafo heeft (bijna geen enkele meer) of voldoet aan de VDE 0126 (bijna allemaal). De huisinstallatie dient wel voorzien te zijn van een goede aarding. Ook dient de omvormer zowel aan de AC als DC zijde voorzien te zijn van een lastscheider. Voor de AC zijde voldoet de zekeringsautomaat in de meterkast wanneer de regels worden gevolgd. Er bestaat dus geen verplichting om een omvormer in de buurt zichtbaar af te kunnen schakelen (werkschakelaar/voedingskabel met stekkerverbinding), verstandig is het echter wel. Een werkschakelaar is een schakelaar die alle polen verbindt/verbreekt.
Dit een werkschakelaar:

Of schematisch:

Dit is natuurlijk een twee polige werkschakelaar.
Waar moet je in de groepenkat rekening mee houden: Door de (solar) invoeding + de 25A/35A/40A van het net kan je boven de 40A belastbaarheid van aardlekschakelaars uitkomen. Dat kan opgelost worden met een REM-automaat die de stroom tot maximaal 40A of een lagere waarde beperkt. Een andere, mooiere oplossing is door alle automaten te vervangen door alamats. Wel moet ook dan de bedrading dik genoeg zijn.

Voor meer info zie: Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 5
Top

Uitleg aansluiten:

Zorg ervoor dat je zeker weet met wat je mee bezig bent en dat je gelijk stopt als er je er niet meer uitkomt. Doe je dit niet, dan kan je in het ergste geval onder spanning komen te staan en daar aan overlijden. Houd ook zeker de veiligheidsregels in acht en volg ze op.

Gereedschappen

Als je bezig gaat met je groepenkast en/of je gaat bezig met elektra in huis aanleggen gebruik je voornamelijk de volgende gereedschappen:

Gereedschap	wat doe / kan je ermee	Voorbeeld foto
Spanningszoeker	Een van de bekendste gereedschappen om te controleren of ergens nog spanning op staat is de spanningszoeker. Dit is een "schroevendraaier" waarbij je de "punt" in een stopcontact steekt en een vinger op de achterkant legt. Zodra het lampje gaat branden in de spanningszoeker staat er nog spanning op het stopcontact. Probeer deze spanningszoeker zoveel mogelijk te voorkomen, een betere en veiligere optie is de hieronder genoemde Duspol. Een spanningszoeker laat niet zien of iets stroomloos is.
Duspol	Een Duspol is de betere/veiligere manier van/voor een spanningszoeker, een duspol bestaat uit 2 delen verbonden met een draad tussen beide. Aan deze twee delen zitten "prikpennen" aan die je in een WCD kan steken. Dan geeft de duspol d.m.v. ledjes (op-één-volgend) of een digitaal display aan of er spanning op het WCD staat en hoeveel. De meeste duspols zijn ook geschikt om bijv. draaiveld-richting te meten (krachtstroom). Zie ook het filmpje over een duspol
SL/PZ1 en SL/PZ2 voor groepenkast componenten	Voor spanningsloos werk. Een SL/PZ1 en SL/PZ2 bit kost samen een paar euro en past in elke bithouder terwijl het de kans op schade minimaliseert t.o.v. een platkop of een pozidrive bit. Vooral als je de schroeven ook echt op moment wilt aan draaien, dat is meestal best zwaar.
(VDE) schroevendraaiers	VDE schroevendraaiers zijn geteste geïsoleerde schroevendraaiers, meestal veilig t/m 1000V AC. Deze zijn goedgekeurd om te werken bij installaties die onder spanning staan. Doordat deze op de punt na geïsoleerd zijn kan je in principe nooit per ongeluk onder spanning komen te staan, als blijkt dat toch nog spanning op bijv. een WCD staat. Dit is voornamelijk belangrijk voor je EIGEN VEILIGHEID
(VDE) zijkniptang	Deze kniptang gebruik je om bijv. draden of kabel door te knippen, let op knip nooit (meerdere) draden door die onder spanning staan! Hierdoor kunnen er stukjes uit je tang knappen!
(VDE) striptang	De striptang gebruik je om de isolatie te verwijderen van losse draden, gebruik bij voorkeur een zelf instellende striptang zodat je de kale koperen aders van de draad niet beschadigt. Deze tang gebruik je niet om de mantel van een meeraderige kabel te strippen, daarvoor gebruik je een kabelmantelstripper.
(VDE)(Kabel)mes	Een kabelmes gebruik je voornamelijk om de mantel van een meer-aderige kabel af te snijden/strippen, dit is te groot/dik voor een normale striptang. Je hebt ook het Jokari kabelmes, deze kan je instellen dat je niet door de mantel van een meeraderige kabel heen gaat. Gebruik dus bijvoorkeur een kabelmes waarbij je de diameter kan instellen als het Jokari mes. Ook wel kabelmantelstripper genoemd.
Trekveer	Een trekveer is een hulpgereedschap om kabels/draden te trekken door buizen. Ze zijn er in verschillende soorten en maten (en daardoor ook prijzen). Gebruik bij voorkeur een stalen trekveer met een binnenveer, deze is iets stugger maar met een dergelijke trekveer kan je beter druk zetten als de trekveer door een moeilijk stukje buis heen moet komen.
Buigveer	Een buigveer is een hulp gereedschap om PVC/Hostalit buizen te buigen, zonder een buigveer knappen deze buizen namelijk dubbel en krijg je er geen draden meer doorheen. Je zorgt dat de buigveer op de plek zit waar je wilt buigen, en dan buig je de buis naar wens. Het is aan te bevelen om te zorgen dat de straal niet kleiner is dan drie keer de diameter, dus R≥3D. Dat is sterk aan te raden, anders wordt het trekken van meerderen draden erg moeilijk.
Aderhulstang	Deze tang gebruik je om adereindhulzen op een flexibele of litze draad te knijpen, bij voorkeur gebruik je een zelf instellende tang hiervoor, deze past zelf zijn druk aan zodat een adereindhuls goed aangeknepen wordt.
Adereindhulzen	Adereindhulzen gebruik je zoals hierboven genoemd voor flexibele of litze draad, ze zijn er in allerlei soorten en maten, voor een enkele draad, en voor dubbele draad (twin hulzen). Met een adereindhuls maak je van het uiteinde van een draad een solide aansluiting, door dit te doen heb je dus eigenlijk het beste van 2 werelden, het gemak van flexibele draad en de fijne aansluiting van solide draad.

Controleer je geïsoleerde gereedschap/VDE gereedschap van te voren of de isolatie niet kapot is, is deze kapot dan dient deze vernieuwd te worden, door de beschadigde isolatie is er namelijk weer de kans ontstaan om onder spanning te komen staan.

Het strippen van draden

Voor we iets kunnen aansluiten, moeten we ervoor zorgen dat de draad gestript is. Dit doen we met een striptang, zoals hierboven genoemd. Het is belangrijk dat je niet teveel van de mantel weghaalt. Zorg ervoor dat je niet meer dan nodig stript. Op de verpakking van een component staat meestal hoe ver je moet aanstrippen. Even een foto voor de duidelijkheid:

Juerd schreef op dinsdag 13 augustus 2024 @ 11:05:

Wil je brand? Want dit is hoe je brand krijgt... Lasklemmen zijn makkelijk in gebruik, maar de draden moeten er wel recht, schoon, onbeschadigd en diep genoeg in voor een goede elektrische verbinding, en voor de aanraakveiligheid en tegen kortsluiting moet er geen koper bloot liggen. Het lijkt erop dat alle 5 de veelvoorkomende fouten hier zijn gemaakt. Omdat de verkleuring niet bij alle draden hetzelfde is, ga ik ervan uit dat ze niet pas later zijn geoxideerd, maar dat de lasklemmen nieuwer zijn dan de kabel en dat de aders al geoxideerd waren voordat ze gelast werden.

De elektrische verbinding wordt gemaakt door de draad tegen een koperen strip aan te klemmen. Daarom moet de draad recht en schoon zijn. Die koperen strip is dik vertind om microscopische onregelmatigheden in de draad op te vangen, maar het kan niet magisch compenseren voor een stuk koper dat überhaupt geen contact maakt. Een veel gehoord fabeltje is dat de verbinding wordt gemaakt met het "mesje", maar in feite is dat mesje er alleen voor de klemkracht en tegen het uittrekken; het is gemaakt van verenstaal en geleidt natuurlijk niet zo goed als het koper.

Controleren op spanning

Voor dat je kan beginnen met klussen moet je er zeker van zijn dat de aansluitingen ook echt spanningsloos zijn. Er is een verschil tussen spanningsloos en stroomloos; dat wordt hier uitgelegd. Dit doe je zo:

1. Meet voordat je begint bij het WCD of er spanning opstaat (dus controleren of het geen geschakeld WCD is). Wanneer er geen spanning op staat, controleer dan ook een ander WCD om er zeker van te zijn dat je WCD of meetapparatuur niet stuk is. Kapotte meetapparatuur geeft immers altijd 0V aan, dus dan weet je nog niets.
2. Schakel de groep af waarmee je bezig wilt/gaat.
3. Zorg dat het duidelijk is dat iemand met die groep bezig is/gaat en dus niet zomaar weer inschakelt, bijvoorbeeld met een tapeje over de groep. Doe de groepenkast/meterkast zo mogelijk op slot en neem de sleutel mee.
4. Controleer op tenminste 1 WCD (met name die je aan het begin hebt gecheckt) met een duspol of er nog spanning op de installatie staat... Controleer ook een andere WCD (waar zeker weten spanning op staat) om nog steeds te weten dan je duspol niet stuk is.
5. Is het spanningsloos? Dan kan je nu veilig aan het werk.
   Is het stroomloos? Dan kan je nu veilig aan het werk.

Zie ook onderstaande video voor een klein voorbeeld hoe en wat je met een duspol werkt.

Perilex

De perilex aansluiting is een aansluiting die vaak gebruikt wordt als WCD bij een kookgroep, krachtgroep en ook voor de aansturing van een ventilatiesysteem. Hierdoor moet je bij een perilex aansluiting altijd weten welke manier van aansluiten gebruikt is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld CEE-materiaal, welke altijd dezelfde pin-out hebben. De verschillende manieren van aansluiten zijn zijn:

• Op een twee x 1-fase groep, de kookgroep. Hier zijn er 2 fasen, 2 nullen en een aarde.
• Op een 2-fase groep, een halve krachtgroep. Hier zijn er 2 fasen, 1 nul en een aarde. Deze manier zal niet vaak voorkomen. Eigenlijk is dit een krachtgroep, maar er wordt dan 1-fase niet gebruikt. De pin van een fase is dan ook niet aangesloten.
• Op een 3-fasen groep, een krachtgroep. Hier zijn er 3 fasen, 1 nul en een aarde.

De aarde zit altijd in het midden. Sluit deze ook altijd daarop aan.
Sluit nooit een perilex zomaar aan zonder dat je weet welke aansluitmanier er gebruikt wordt. De perilex-aansluiting kan ook gebruikt worden als aansturing voor bijvoorbeeld ventilatie. Oorspronkelijk is perilex een krachtstroomaansluiting. Voor krachtstroom aansluitingen hebben we het CEE-materiaal. Gebruik bij voorkeur ook deze om verwarring te voorkomen.

Aansluiten op een kookgroep (2 x 1-fase)
Bij het aansluiten van de perilex op een dubbele 1-fase groep geldt het volgende aansluitschema:

Indien er gebruik wordt gemaakt van een 5 aderige kabel, dus 5 kleuren gebruik het volgende schema:

Soms zijn de draden anders dan op bovenstaande plaatjes, let hier op.
Let zowel bij de kookgroep als bij de perilex doos/stekker erop welke aansluitwaarde je hebt (16A of tot 25A) hier zit namelijk verschil in voor de perilex doos en stekker. Zie dit plaatje voor het verschil:

In de praktijd is dit een 25A stekker:


Bij een 1-fase installatie met 2 groepen zijn er dus ook 2 nuldraden noodzakelijk. Deze mogen in de kookplaat niet gezamenlijk gekoppeld worden. Veel importplaten hebben vaak een mogelijkheid voor 2 fases + nul, maar dat kan in NL niet verantwoord op een 1-fase aansluiting gebruikt worden. (De meningen verschillen) Maar in theorie kun je met een dubbele nul die in de plaat gekoppeld wordt een risico op overbelasting creëren. Zodra er 1 nuldraad defect raakt merk je dit niet (de andere doet het immers nog), maar zal er in theorie 32A over die enkele draad gaan met alle gevolgen van dien. Die stroom zal dan verspreid over de fase draden gaan en hierdoor zal de automaat niet afschakelen. (er zijn enkele tweakers die de hele plaat al jaren zonder problemen achter 1x 16A hebben om de hoofdzekering (25A) en de bedrading beter te beveiligen) In andere landen is een kookgroep vaak zwaarder uitgerust dus kan de nul dat aan. Natuurlijk zijn er apparaten die maar één nul aansluiting hebben. Bij zo'n geval moet je beide nul-aders op die klem aansluiten. Zorg er altijd dat je alles goed vastdraait en adereindhulzen gebruikt.

Aansluiten op een krachtgroep (drie fasen in gebruik)
Bij het aansluiten van de perilex op een 3-fasengroep geldt het volgende aansluitschema:


Gebruik de officiële aderkleur voor het aansluiten ervan, dit voorkomt onduidelijkheid.
In de praktijd ziet een aangesloten perilex op een kabel met 5 kleuren er zo uit:

Dit is natuurlijk wel een 3-fase aansluiting.

Soms zijn er bij een kookplaat maar twee fasen van een krachtgroep nodig. Het is handig om tot aan de WCD een echte krachtgroep te maken. Als apparaten een leeg lipje hebt, is deze vaak bedoelt om de derde fase op aan te sluiten. Die zal dan niet gebruikt worden en ook geen risico vormen door bijvoorbeeld de nul aan te raken.

Bij het aansluiten op een krachtgroep is er maar 1 nul nodig, dit heeft met de fasedraaiing te maken, zie ook: Wikipedia: Driefasenspanning

Voor het aansluiten van de stekker aan het apparaat
Gebruik hiervoor een 5G2,5 mm² (of 5G4 mm², zie note 3 voor opbouw van kabels) flexibelle kabel. Deze is ook kant en klaar te koop in de bouwmark:

Op de achterkant staat dan welke pin welke kleur draad is:

Net zoals hier zal dat meestal dit de officiële draadkleur voor 3-fase zijn.

Gebruik de standaardkleuren voor het aansluiten van de kookplaat. Je weet op welke pin welke fase zit en welke kleur erbij hoort. Als je het aansluit op een 2*1-fase systeem, gebruik dan deze kleuren:

Kleur (nieuw)	Betekenis
Bruin	Fase 1
Blauw	Nul 1
Zwart	Fase 2
Grijs	Nul 2
Groen/geel	Dit is in alle gevallen de aarde-draad, misbruik deze draad NOOIT voor andere doeleinden dan de aarde-aansluiting!

Zorg ervoor dat je zeker weet welke kleur naar welke pin gaat. Meestal wordt er de officiële draadkleur gebruikt, maar dat kan afwijken.

Wanneer je zelf een perilex stekker eraan moet zetten doe dit dan zo:


Wanneer je alles netjes hebt aangesloten krijg je dit:


Kijk ook zeker bij de vele topics over het aansluiten van een kookplaat. Elke kookplaat is anders, maar er staat eigenlijk altijd in de handleiding hoe je het moet aansluiten.
Bron: https://elektrohonk.info/...iting-van-kooktoestellen/

Kookplaat aansluiten

Waarom heeft een kookplaat 2x 16A? Omdat 1x niet genoeg is, volgens de norm.
Waarom gaat het vaak achter 1x 25A wel goed? Omdat zekeringen voor een korte tijd ver overbelast kunnen worden. Zie de belastbaarheidsgrafiek. Mag je daar op ontwerpen en vervolgens aanleggen? Nee, volgens de norm.

Ook moet bij aanleg de belasting zo gelijkmatig mogelijk over de fases verdeeld worden.

NEN1010 133.2.2:
Al het elektrisch materieel moet gekozen worden in overeenstemming met:
a) de hoogste stroom (effectieve waarde voor wisselstroom) gedurende normaal bedrijf,

NEN1010 433.1:
Ib <= In <= Iz
Ib = de ontwerpstroom
In = de nominale stroom van de beveiliging
Iz = hoogst toelaatbare stroom van de leiding


Het gaat ook om 433.1 en 311 van de NEN 1010 en om artikel 2.33 lid 2 van de Netcode elektriciteit.

In detail:

In de NEN 1010 paragraaf 433.1 staat vrijwel letterlijk wat je in je mail al schreef. Hoofdstuk 433 is "Beveiliging tegen overbelastingsstroom", paragraaf 433.1 is getiteld "Het onderling afstemmen van leidingen en beveiligingstoestellen."

Daar staat dat de je dingen moet afzekeren op minstens de ontwerpstroom. Op zich hebben ze gelijk dat er rekening gehouden mag worden met een gelijktijdigheidsfactor (rubriek 311) bij het bepalen van de ontwerpstroom. Echter, de gelijktijdigheidsfactor "is de verhouding tussen de maximale gelijktijdige belasting van een groep elektrische toestellen of verbruikers binnen een bepaalde periode, en de som van hun individuele maximale belastingen binnen dezelfde periode, uitgedrukt in een numerieke waarde of een
percentage." En daar zit de crux: "maximale gelijktijdige belasting", "een groep elektrische toestellen" en "individuele maximale belastingen". Het gaat dus heel expliciet om de maximale belastingen van de toestellen.

De kookplaat is weliswaar aangesloten over twee automaten, maar is één toestel. Kleiner dan 1 toestel kan zo'n groep toestellen niet worden, dus "de som van de individuele maximale belastingen" is minstens gelijk aan de maximale belasting van de kookplaat. En dat is in het algemeen 7,2 kW oftewel net iets minder dan 32 A.

Het is dus volgens mij niet correct om te stellen dat je mag kijken naar de belasting van de onderdelen van de kookplaat, vervolgens hopen dat je niet alle pitten op vol vermogen zult gebruiken, en het dus afzekeren op minder dan 32 A. Aangezien de hoofdzekering 25 A is, mag een toestel dat 32 A uit die fase wil trekken dus niet worden aangesloten. Of anders gezegd: om zo'n kookplaat te gebruiken moet je 'm verdelen over meerdere fasen, zodat de afzekering van 25 A voldoet aan de eis dat de nominale stroom van de zekering minstens de ontwerpstroom (vanwege de verdeling over 2 fasen nog maar de helft van 32 A, dus nu 16 A) is.

Hun argument gaat dus volgens mij alleen op als je op de 2 automaten van 16 A elk een apart toestel zou aansluiten. Dan mag je gerust zeggen dat het een verantwoordelijkheid is van de gebruiker om niet meerdere toestellen tegelijkertijd op vol vermogen te gebruiken. Maar de kookplaat is, ondanks z'n gekke aansluiting en dat we weten dat ie intern feitelijk bestaat uit 2 enigszins gescheiden apparaten, uiteindelijk toch echt maar 1 toestel, en die moet je op vol vermogen kunnen gebruiken. Door 'm op 1 fase achter een zekering van 25 A aan te sluiten, kun je minder dan 80% van het vermogen gebruiken.

Bij veel kookplaten kun je het vermogen terugregelen. Om de kookplaat te gebruiken op 1 fase die is afgezekerd op 25 A, zul je 'm moeten instellen op een maximum van 5,7 kW. En vanwege de gelijktijdigheidsfactor kan dat trucje om 't binnen de norm te mogen doen, ook alleen als het bij het beredeneren van de gelijktijdigheid realistisch zou blijken dat je geen enkele andere verbruiker op diezelfde fase zou gebruiken terwijl je de kookplaat gebruikt. Het is misschien nog denkbaar dat je de vaatwasser en kookplaat niet tegelijk zult gebruiken (al lijkt dat me vergezocht), maar het idee dat je warmtepomp en kookplaat niet tegelijk zullen worden gebruikt lijkt me echt onrealistisch.

Dat brengt ons bij het volgende onderwerp: de verdeling over de 3 fasen. Daar heeft de NEN 1010 als ik het me goed herinner niet echt een mening over, maar de Netcode wel! In artikel 2.33: "2. Aansluitingen waar [...] een grotere gelijktijdige schijnbare belasting dan 5,75 kVA [...] kan worden verwacht, worden, [...], als driefasen-aansluiting uitgevoerd. Daarbij zorgt de aangeslotene voor een zo veel mogelijk gelijke verdeling van de belasting over de drie fasen.". Ook daarin lees ik een verplichting om een zware verbruiker zoals je kookplaat, te verdelen over meerdere fasen als dat mogelijk is (en dat is het), want dat enkele toestel trekt al meer dan 5,75 kVA (voor het gemak kun je hier in dit geval 5,75 kW lezen).

(Dat artikel in de netcode wordt overigens ook wel eens geopperd om te onderbouwen dat je een 3-fase-aansluiting zou moeten hebben om een normale 7,2 kW kookplaat te mogen hebben. Dat is ook weer niet zo: het gaat hier, in tegenstelling tot de gelijktijdigheid waarbij je uit moet gaan van het maximum vermogen van toestellen, om de verwachte belasting. En daarbij mag je dus wel eventueel de aanname doen dat de gebruiker zelden of nooit alle pitten van de kookplaat tegelijkertijd op vol vermogen zal gebruiken. Maar voor de zekeringen in de groepenkast geldt toch echt het maximum van het toestel als minimum voor de afzekering.)

De basis van @onetime Met dank aan @Juerd voor de uitgebreide goede duidelijke uitleg.

Standaard WCD

Op een WCD zit een N-klem, en een L-klem. Verbind de L-draad/draden met de L-klem en de N-draad/draden met de N-klem. Doe dit eventueel ook voor de aarde (daar staat dan PE of dit symbool:).
Afhankelijk van de installateur heeft elk stopcontact een eigen leiding vanaf de centraaldoos (ster-aanleg) of is er 1 leiding en parallel of serie geschakelde WCD’s, de kleuren zijn hetzelfde, maar het kan dus zijn dat je twee draden van elke kleur vindt, aansluiten gaat hetzelfde.
De parallel/serie aangesloten WCD’s worden meestal dan zo gedaan om de centraaldoos leeg(er) te houden.



Uitleg fimpje:

In bovenstaande video gebruikt men een handmatig in te stellen striptang, deze bij voorkeur niet gebruiken want met een dergelijke striptang verhoog je de kans op het beschadigen van de draden. Zie ook Gereedschap: Striptang

Zorg ervoor dat er altijd adereindhulzen om flexibele aders zitten, zoals ook op deze foto te zien is:

De witte dopjes zijn de adereindhulzen om de aders.

Bij het plaatsen van adereindhulzen op/om litze draad, deze draad na het strippen NIET draaien, het enige wat je mag/moet doen is de draden als het nodig is “glad strijken” zodat deze netjes naar voren toe wijzen.
Dan de adereindhuls erop schuiven en aanpersen.
Als je de draad eerst gaat draaien/twisten en dan de huls plaatst en aanknijpt kan deze lang zo goed niet vast persen op de draad, met als mogelijk gevolg dat je huls los raakt van je draad, dit kan (levens)gevaarlijke situaties veroorzaken


Soorten WCD's in verschillende landen
Over de hele wereld worden zo'n 15 soorten WCD's gebruikt. Diegene waarvan wij denken dat die nuttig zijn om te weten vermelden we hier:

Naam	Aarde	Maximale stroom in A	Voltage (bijna altijd) in V	Landen	Opmerking	Voorbeeld foto
Type C	Nee	2.5	220-240	Bijna heel Europa, Zuid-Amerika en Azië	Stekker past ook in WCD type E en F.
Type E	Ja, pinaarde	16	220-240	België, Frankrijk, Polen, Slowakije en Tsjechië	Stekker past in type C (zonder aarde) en F (soms zonder aarde).
Type F	Ja, randaarde	16	220-240	Bijna heel Europa, Rusland	Stekker past in type C (zonder aarde) en meestal E.
Type G	Ja, pinaarde	13	220-240	Groot-Brittannië, Ierland, Malta, Maleisië en Singapore	Stekker heeft meestal een keramische zekering
Type J	Ja, pinaarde	10	220-240	Zwitserland, Liechtenstein en Rwanda	Stekker type C past ook in WCD type J.
Type K	Ja, pinaarde	16	220-240	Denemarken	Stekker type C en K passen, stekker type E en F past onofficieel ook (zonder aarde).
Type L	Ja, pinaarde	10 en 16	220-240	Italië	Stekker type C en L past 10A WCD.

Bron en het volledige overzicht van de stekkers:www.worldstandards.eu


C* (IEC 60320)
De C* stekkers zijn naast de type F stekkers ook erg bekend. Ze komen overal voor. De bekendste zijn de C5/6, C7/8 en C13/14. Deze vind je overal, zo is de 230V aansluiting van de pc-voeding bijvoorbeeld een C13 en die van je laptop aansluiting heeft meestal C5/C7.

Naam vrouwelijke aansluiting	Naam mannelijke aansluiting	Aarde	Maximale stroom in A	Voorbeeld foto
C5	C6	Ja	2.5
C7	C8	Nee	2.5
C13	C14	Ja	10

Er zijn nog veel meer soorten, zie hiervoor Wikipedia: IEC 60320

CEE materiaal (IEC 60309)
Bij zware belasting, krachstroom en buiten wordt vaak CEE materiaal gebruikt. Er zijn verschillende versie's. De belangrijkste zijn de blauwe 3-polige en de rode 4- en 5-polige stekkers.
De blauwe 3-polige zijn 1-fase en zijn er in een 16A en 32A uitvoering. De rode is driefasen met of zonder nul en in 16A t/m 125A uitvoering.


Dit is een 5-polige 32A CEE stekker, 3 fase + nul + PE.


Dit is een 3-polige 16A CEE stekker, 1 fase + nul + PE.

spoiler:

Koop bij voorkeur schakelmateriaal van gerenommeerde merken (Busch Jaeger/Peha/Gira/Jung/Berker/Mertens), dit vereenvoudigd het aansluiten namelijk ook enorm. Meestal zijn de "goedkope" klusmarkt huismerk stopcontacten e.d. een echte crime om aan te sluiten.

Klik erop om de tekst weer te geven.

Schakelaar aansluiten

Enkelpolige schakelaar
In de meeste gangbare gevallen zal je naar een lichtschakelaar 2 draden hebben lopen (in geval van geen WCD erbij). Namelijk 1 bruine draad, en 1 zwarte draad.
De bruine draad gaat in de L aansluiting (fase aansluiting) en de zwarte draad gaat in de L₁ (of de L₂), deze zitten aan de andere kant v/d schakelaar (bovenkant/onderkant).

L₁en L₂ zijn hier ook gemarkeerd met een pijl. Dit is eigenlijk een wisselschakelaar, tegenwoordig worden die ook gebruikt veel gebruikt in een enkelpolige schakeling. Een echte enkelpolige schakelaar mist simpelweg de L₂.

Wisselschakelaar
In sommige gevallen kan het licht op 2 plaatsen geschakeld worden, bijv. onderaan de trap en bovenaan de trap. In dit geval spreken we van een wisselschakeling of in de volksmond "hotelschakeling", dit is echt iets anders (zie volgende kopje).

Hier is de werkwijze iets anders dan bij de enkele schakelaar.
Hier gaat vanuit de centraaldoos 1 bruine draad naar 1 schakelaar, en vanaf die schakelaar 2 zwarte draden naar de volgende schakelaar. Vanaf de 2^e schakelaar gaat er 1 zwarte draad naar de lamp.
De 2 inkomende/uitgaande zwarte draden komen respectievelijk op L₁en L₂ (zie ook bovenstaande foto).
Dan gaat vanaf de L van de 2^e schakelaar een zwarte draad naar de lamp. Dan natuurlijk ook de N aansluiten op de lamp, (anders werkt die natuurlijk niet ). Het is ook mogelijk dat er naar beide schakelaars een bruine draad gaat, dit komt vooral voor wanneer er ook een WCD bij de schakelaar geplaatst wordt om draden te sparen. Anders zouden er teveel draden door een buis moeten. In de praktijk is dit erg ongebruikelijk en wordt er dan gewoon twee de buis aangelegd.

Hier moet dan nog de aarde draad naar de WCD, dan kom je op 6 draden in een buis.

Hotelschakeling
Een hotelschakeling wordt vaak verward met een wisselschakeling, maar een hotelschakeling is anders. Bij de hotelschakeling wordt er één wisselschakelaar gebruikt om twee lampen om-en-om te schakelen samen met een wisselschakeling.


Serieschakelaar
Bij een serieschakeling is het zo dat er twee lampen geschakeld kunnen worden vanaf één punt. Bij een serieschakelaar is het zo dat er twee zwarte draden en een bruine draad naar toe gaat. De bruine natuurlijk de fase, de zwarte zijn voor de lampen. De schakelaar heeft dan ook twee 'uitgangen', die zijn beide verbonden met een eigen wip. Dit plaatje laat het duidelijk zien:


Er zijn nog meer soorten schakelingen, maar deze zullen hier niet besproken worden. Er naar vragen mag altijd.

Groepenkast aansluiten

Bovenstaande video gaat over een 2^e groepenkast aansluiten in de schuur, wat daarbij niet vergeten moet worden is dat de voedende kabel vanuit de hoofdgroepenkast (in de voorbeeld video in de woning) een extra aardlekautomaat krijgt voor die kabel. Deze kabel heeft dus in totaal 2x een aardlekautomaat en daarna één of meerdere eindgroepen.

Dit is om de veiligheid te garanderen, als deze kabel bijv. door de tuin ligt en iemand begint daar te graven is de kans dat deze kabel door gestoken wordt aanwezig, daarom dus ook in de hoofdgroepenkast een aardlekautomaat, dan slaat deze direct af in geval van een doorgestoken kabel, en zal dus deze kabel (en je schuurtje) zonder stroom komen te zitten.

Schematisch overzicht:

code:

Hoofdgroepenkast                      Subgroepenkast

Aardlekautomaat-----------------------Aardlekautomaat/aardlekschakelaar

                                      |      |      |
                                      |      |      |
                                    Groep1 Groep2 Groep3

Selectiviteit
Als je meerdere automaten of zekeringen achter elkaar wilt zetten, komt er selectiviteit bij kijken. Het is namelijk zo dat je wilt dat de groep het dichts bij de eindverbruiker zit het eerste eruit gaat als er een probleem is. Om daarvoor te zorgen hebben we selectiviteit. Eigenlijk is er bij iedereen minimaal één stap selectiviteit. Namelijk de hoofdzekering/automaat van de netbeheerder en je eigen (meestal 16A) groepen. Hierdoor zal de 16A groep er eerder uit gaan dan de zekering/automaat van de netbeheerder. Het is verplicht om selectief te zijn ten opzichte van de hoofdzekering v/d netbeheerder. Binnen een eigen installatie is dat niet verplicht, maar sterk aanbevolen(hoofdmeterkast <> onderverdeler).
Voor het gemak wordt er nu alleen nog maar over automaten gesproken, dit omdat zekeringen tegenwoordig ouderwets zijn.
Bij selectiviteit is de regel dat de volgende automaat een factor van 1.6 kleiner moet zijn dan de automaat waar deze achter zit. Achter een 25A automaat (die van je netbeheerder) mag dus alles kleiner dan 16A: 25/1.6=16.
En achter een 16A automaat mag dus maximaal een 10A automaat: 16/1.6=10. En achter een hoofdzekeringsautomaat van 40A mag dan alles kleiner of gelijk aan 25A: 40/1.6=25. In de praktijk is een handige vuistregel dat de opeenvolgende automaten afwaarts (vanaf de bron gezien), steeds twee stappen kleiner zijn dan de vorige. Dit geld alleen als er gebruik wordt gemaakt van dezelfde automaten, dus dezelfde serie van een fabrikant, dus met dezelfde kortsluitstroom en karakteristiek. Dit is ook een zeer eenvoudige uitleg, als je een volledig goede installatie wilt aanleggen, zal je dus ook naar de anderen eigenschappen moeten kijken dan de overbelasting stroom.

Top

Korte uitleg over wat elektriciteit is

Elektriciteit is vernoemd naar elektron. Een elektron is het deeltje van een atoom waar een elektrische lading in kan zitten. Bij een verschil in lading gaat er een stroom lopen.
Om het een beetje begrijp baar te maken ga ik het principe uitleggen met behulp van kabouters.
Eerst even vertellen wat de grootheden zijn.

Grootheid	Betekenis	Wat het is tijdens de kabouteruitleg
Vermogen	De hoeveelheid stroom die nodig is om ergens doorheen te komen.	De kracht van de blokjes energie.
Spanning	Het verschil tussen de +-pool en --pool. Hoe hoger de spanningsverschil, hoe sneller de elektriciteit stroomt. Bij een hoge spanning is het vermogen dat de stroom heeft ook hoog.	De snelheid waarmee de kabouters lopen.
Stroomsterkte	De hoeveelheid stroom die er voorbij gaat.	Het aantal kabouters dat er tegelijk is.
Weerstand	De hoeveelheid stroom die tegelijk ergens doorheen kan. Vergelijk het met een snelweg. Veel rijbanen, veel auto's naast elkaar, weinig rijbanen, weinig auto's naast elkaar.	Obstakels als smalle weggetjes/deuren en dergelijke. Het materiaal dat de kabouters tegenhoud.
Energie	Die hoeveelheid stroom die in een bepaalde tijd (meestal een uur) voorbij is gekomen of zal gaan.	Aantal kabouters die er per uur voorbij komen.

Zie het stukje belangrijke formules voor een volledig lijst met de symbolen.

Nu de uitleg:
We gaan vanaf de elektriciteitscentrale, daar krijgen de kabouters hun blokjes energie en ze gaan lopen. Bij de transformator wordt de energie uit de kleine blokjes overgeladen in grote blokjes, daar laten we ze met meerdere 1 blokje nemen, er zullen dus minder blokjes per uur vertrekken (dus een lagere stroomsterke), maar de snelheid zal omhooggaan (hogere spanning), doordat er meer energie in 1 blokje zit, zal het vermogen gelijk blijven. De draden zijn de paden, in dit geval een snelweg. Bij de wijk komen we weer bij een transformatorhuisje aan en daar gebeurt het omgekeerde. Komen we bij een lamp aan, dan zullen de kabouters wat energie uit het blokje laten, die wordt daar omgezet in licht, in de lamp zit een hoge weerstand en er kunnen dus minder kabouters per uur langs. De kWh meter telt hoeveel energie er voorbij is gekomen. Uiteindelijk gaan de kabouters weer terug naar de centrale voor een nieuwe lading energie.

Dit is een uitleg voor leken. Zoals het hier uitgelegd staat klopt in de praktijk niet helemaal, maar het geeft een idee hoe elektriciteit gaat. Mocht er behoefte zijn aan een concretere uitleg zijn, dan zullen wij ons best doen om die te maken. Het wordt dan echter wel echt natuurkunde.

Zie ook de Wikipedia:
Wikipedia: Elektriciteit

De begrippen 'stroom' (ampère), 'spanning' (volt), 'lading' (coulomb), 'weerstand'(ohm) en 'vermogen'(Watt) zijn voor te stellen in een hydraulische analogie als een beekje waardoor water stroomt. Een beek waardoor weinig water stroomt heeft een lage lading (coulomb), als er veel water door stroomt heeft het een hoge lading. De stroom (ampère) is het aantal liters water dat per seconde een bepaald punt van het beekje passeert.
De spanning (volt) is hoe snel het water naar beneden stroomt. Een bergbeek waar het water van een flinke hoogte naar beneden stort heeft een hoge spanning, een beekje in de polder dat rustig voortkabbelt heeft een lage spanning. Vermogen (Watt) geeft aan hoeveel werk het water kan verzetten. Als je een etensbord wilt schoonspoelen, gaat dat sneller en beter in een snelstromende bergbeek dan in een trage polderbeek. Dus hoge spanning geeft meer vermogen.
Maar ook de hoeveelheid water maakt uit. Een polderbeek met weinig spanning (volt), maar wel veel stroom (ampère) maakt de afwas schoner dan een polderbeek met weinig stroom. Ten slotte maakt het ook uit hoeveel obstakels in het water liggen: een beek vol rotsen, oude fietsen en takken heeft door die hoge weerstand(ohm) weinig stroom (ampère). Als je de rotzooi weghaalt, zie je gelijk de stroom (ampère) omhoog gaan. Maar als het water te snel wegstroomt en de planten droog komen te staan kan je door wat weerstand(ohm) zoals bakstenen of takken toe te voegen, de stroom (ampère) regelen.

Bron: Wikipedia: Ampère (eenheid)

Zie ook deze filmpjes:

En een wat natuurkundigere:

Top

Alle stroomverbruikers zijn parallel geschakeld. Voor wie het verschil niet weet:



Je sluit zoveel mogelijk parallel aan om te voorkomen dat bijv. lampje/gebruiker 1 kapot is/gaat en dat de rest daarna niet meer werkt. In een parallelle aansluiting heeft iedere lamp/gebruiker dus zijn eigen (geschakelde)fase en nul.
Denk dat vrijwel iedereen ook het rotgeintje wel kent van de kerstversiering in de boom waarvan je 1 lampje net even iets loshaalt en de rest het dus dan niet meer doet >> een serie schakeling dus.

driefasenspanning (krachtstroom)

Bij een driefasen installatie heb je drie fasen en één nul. Er is maar één nul nodig, omdat door het onderlinge faseverschil van 120° de stroom door de nul nooit groter zal zijn dan één enkele fasestroom.

Bij een driehoekschakeling is er geen nul nodig, dit komt doordat een apparaat tussen de fasen zit en niet tussen een fase en nul. Dit kan alleen als elke fase exact hetzelfde belast is. Bijvoorbeeld bij een 3-fase motor (al bestaan er natuurlijk ook uitzonderingen).
Bij een driehoekschaking staat tussen de fasen onderling 400V.


Wanneer er wel een nul is, hebben we het over een sterschakeling. Hier staat tussen de nul en een fase 230V en tussen de fasen onderling weer 400V.

Er is maar één nul nodig bij driefasenspanning. Dit komt door de onderlinge fasedraaiing van 120^o of ⅔π radiaal. Een andere benaming van driefasenspanning is draaistroom, dit komt dus door de fasedraaiing.
Dit plaatje laat goed zien hoe deze fasedraaiing ontstaat. De magneet van de transformator (rotor) draait achter elkaar langs de verschillende spoelen die fysiek 120^o van elkaar staan. Hierdoor wekt elke spoel vlakt na elkaar een eigen wisselspanning op. De sinus van deze spanningen is elke keer hetzelfde, maar de maximale spanning is vlak achter elkaar.

Hierdoor kan de maximale stroom maar die van één fase zijn. Dat laat dit plaatje zien:


Zwevende nul
Het gevaar van een driefasensysteem is dat je een zwevende nul kan krijgen. Bij een zwevende nul is de nul niet meer goed verbonden met het sterpunt van de wijktrafo. De oorzaak kan binnenshuis liggen (bijvoorbeeld in de meterkast bij de hoofdschakelaar, maar ook binnen een driefasen eindgroep) of buitenshuis op het stuk van de netbeheerder. Bij een zwevende nul is alles achter de oorzaak van de zwevende nul in gevaar. De nul wordt nu naar de meest belaste fase getrokken, hierdoor is de fasespanning tussen de twee andere fase geen 230V meer.
Je krijt dus dit:


Je ziet dus dat de apparaten via de nul tussen 2 fasen geschakeld zijn. Zoals eerder verteld is, loopt er dus 400V door de apparaten. Dit is daarom erg gevaarlijk. Je apparaten kunnen deze spanning niet aan en gaan stuk, want de meeste apparaten hebben een bereik van 110V/AC tot 240V/AC. De 400 volt die dan door een apparaat gaat is dan natuurlijk veel te hoog.

Op wijkniveau heb je ook sprake van een sterschakeling, hier moet je de huizen als apparaat zien, dan krijgt elk huis één fase en de nul. Bij een drie-fase aansluiting krijg je natuurlijk alle drie de fase en de nul.

Zie ook de Wikipedia.

Spanningsloos of stroomloos

Om het verschil duidelijk te maken moeten we eerst weten wat spanning en stroom is.
Stroom is het bewegen van elektronen door een kabel. Stroom kan je dus op één punt meten. Je meet dan in serie met de stroom kring. Als een apparaat aan staat verbruikt deze dus altijd stroom.

Spanning is het potentiaalverschil tussen twee punten. Bijvoorbeeld de fase en nul van een installatie. Of de plus en min van de batterij. Om de spanning te meten moet je dus tussen twee punten meten, hierbij ben je parallel aan de voeding aan het meten.

Als je een apparaat volledig uitschakelt is de kabel daar naartoe stroomloos maar niet spanningsloos. Er is niet spanningsloos, want er is nog steeds een potentiaalverschil. Als je ook de stekker uit het stopcontact haalt is de kabel spanningsloos. Er kan dan ook geen stroom meer lopen, want er is geen potentiaalverschil.

Volgens de NEN3140 mag je pas van spanningsloos spreken als alle actieve delen van alle voedingsbronnen zijn gescheiden, ook de nul moet worden gescheiden. Het schakelmateriaal wat is gebruikt om de installatie te scheiden moet zijn beveiligd tegen opnieuw inschakelen, bij voorkeur door vergrendeling van het bedieningsmechanisme of door het nemen van gelijkwaardige maatregelen. Spanningsloze toestand mag uitsluitend worden vastgesteld met een dubbelpolige spanningsaanwijzer welke voldoet aan NEN-EN-IEC 61243-3. De spanningsaanwijzer moet onmiddellijk voor én na gebruik worden gecontroleerd op goede werking. Als niet met zekerheid vaststaat dat alle delen van de installatie spanningsloos blijven gedurende de werkzaamheden, moeten alle actieve delen worden geaard en kortgesloten.

Formules

Tabel met de eenheden en grootheden die in de Elektra gebruikt worden:

. Grootheid .	. SI-Symbool .	. Eenheid .	. Symbool .
Vermogen	P	Watt	W
Spanning	U	Volt	V
Stroom	I	Ampère	A
Weerstand	R	Ohm	Ω
Energie	E	Wattuur	Wh
tijd	t	Uur	h

Soms wordt er een k voor een eenheid gezet, dit is de k van kilo dat betekent 1000, bijvoorbeeld: 1kW = 1000W. Dat kan ook met de m van mili (1 duizendste) of M van Mega (1 000 000).

Dit zijn een aantal formules die je vaak nodig hebt:

. Vermogen .	. Spanning .	. Energie .
P = U * I	U = I * R	E = P * t
I = P / U	R = U / I	P = E / t
U = P / I	I = U / R	t = E / P

Bron: ESDsite.nl

Voorbeeld 1:
Je wilt het maximale op te nemen vermogen van een normale groep berekenen.
Je weet:
I = 16A
U = 230V
P = ?

We nemen dan de formule waar P = staat, en aan de andere kant iets met U en I:
P = U * I
P = 2300 * 16 = 3680W
3680W is het maximaal op te nemen vermogen van een 16A groep.

Voorbeeld 2:
Je wilt weten wat de stroomsterkte van een waterkoker is.
Je weet:
U = 230V
P = 1380W
I = ?
Formule:
I = P / U
I = 1380 / 230 = 6
De stroomsterkte is dus 6A.


Voorbeeld 3:
Je wilt de weerstand van het verwarmingselement van de waterkoker bereken.
Je weet:
U = 230V
I = 6A
R = ?

Formule:
R = U / I
R = 230 / 6 = 38,3

Dus de weerstand is ongeveer 38Ω
Top

Note 1
De L staat voor fase, de N voor nul. Een kookgroep heeft 2 fases met een 2 bijbehorende nullen. Wanneer 1-fase overbelast raakt zullen beide fases uitgeschakeld worden.
Terug naar kookgroep

Note 2
Wat wij o.a. bedoelen met "standaard kabels":
• VMVL snoer
• Apparaatsnoer (dit is meestal kant en klare kabel met al een stekker eraan)
• H03VVH2-F
• H03VV-F
• H05VV-F

Wat wij o.a. bedoelen met "industriële rubberkabels":
• H07RN-F
• H05RN-F
• A07RN-F
Terug naar kabeldiameters

Note 3

1. Bestemming
   • H - geharmoniseerde leiding
   • A - nationaal erkende leiding
2. Nominale spanning in V
   • 03 - 300/300V
   • 05 - 300/500V
   • 07 - 450/750V
3. Isolatiebekledingen
   • V - PVC
   • R - Natuurlijk of synthetisch rubber
   • S - Silicone rubber
   • B - Synthetisch rubber
   • Z - Halogeenvrij
4. Mantel
   • V - PVC
   • R - Natuurlijk of synthetisch rubber PE
   • N - Neopreen rubber
   • J - Glasvezel vlechtwerk
   • T - Textiel vlechtwerk
   • Q - Polyurethaan
5. Soort kern
   • U - ronde kern met één draad (solide draad)
   • R - ronde kern met meer draden (litze draad)
   • K - fijndradig voor vaste installatie
   • F - fijndradig voor bewegende leidingen
   • H - zeer fijndradig voor bewegende leidingen
   • Y - Lan/litze
6. Aantal draden
7. Aardleiding
   • G - Met groen/gele draad
   • X - Zonder aardeleiding
8. Kerndiameter v/d losse aders in de kabel

Deze tabel betreft kabel die NIET voor vaste installatie is bedoelt.
Terug naar kabeldiameters
Terug naar aanlsuiten perilex

Nawoord

Wij willen iedereen die deze uitgebreide post heeft gelezen graag bedanken hiervoor.
Mochten er nog vragen zijn, dingen die beter uitgelegd kunnen worden of anders moeten, laat het weten in het topic of stuur een van ons een DM. Vind je deze TS mooi en uitgebreid, geef dan een thumbs-up.

Wij willen iedereen die een aanvulling heeft geleverd extra bedanken.
Deze post is aangevuld/verbeterd door:

@SA007	@FrankHe	@Stoney3K	@Xander	@cj1	@Peetz0r	@Raies
@Onbekend	@sypie	@markje1	@zekerpixels	@DJSmiley	@Jim423	@Techneut
@TimoDimo	@ikke-niet	@Milmoor	@streamnl	@devino	@somejan	@Verwijderd
@Verwijderd	@Verwijderd

©T.Kreeftmeijer, Cobo, Annuk en onetime. Wij zijn niet aansprakelijk voor eventuele schade door fouten in deze post.
Top

[ Voor 101% gewijzigd door onetime op 06-02-2026 02:17 ]

[onetime]

thijsco19 schreef op maandag 11 november 2024 @ 20:59:
Zojuist met een multimeter de weerstand gemeten van het buiten stukje.
De aders die uit de muur komen zijn niet te identificeren als een nul of fase, aarde gelukkig wel.
Tussen nul en fase meet ik: 3,7 oplopend naar 4 Mohm.
Tussen aarde en ader 1: 1,6 Mohm
Tussen aarde en ader 2: 3,5 Mohm.

Dat is dus met geen enkel apparaat aangesloten. Enkel een lamp die via een schakelaar uit staat.

De waardes zien er naar mijn weten er goed uit toch? Alleen dat die meting van 1,6 Mohm misschien wat lager is dan de rest.

Dat is veel te laag, zoals anderen al aangaven, je meet met waarschijnlijk een volt of 2.
En dan die oplopende weerstand bij wat langer meten, dat is mogelijk een chemische reactie, en dus een lekstroom.

Ik heb lang terug een beeldbuis kleuren tv gerepareerd door de stofzuiger er doorheen te halen... (max ~26kV)

Wat is de weerstand van water, gemeten met een multimeter? En hoeveel stroom loopt er als je er 230V op zet? Reken dan maar uit wat dan de weerstand is.
Je aardlek zal waarschijnlijk afslaan. Misschien doet een (gloei) lamp het zelfs gewoon.

[loyske]

Zit te kijken om eem kWh-meter aan te sluiten voor een aardlekschakelaar, naja eigenlijk tussen 1 automaat en 1 aardlekschakelaar. Automaat in de meterkast en de aardlek in de warmtepomp-unit. De kWh-meter komt dus voor de aardlekschakelaar in de warmtepomp. Lin en Lout is me duidelijk, maar de N is doorverbonden in de kWh-meter. Mag ik dan een lusje vanaf de aardlekschakelaar trekken naar de kWh-meter? Of moet ik daar ook Nin en Nout aanhouden, ook al in het doorverbonden?

[ Voor 30% gewijzigd door loyske op 15-11-2024 15:16 . Reden: plaatje toegevoegd ]

[MeTooPV]

Kan je de huidige kamrails niet vervangen door een 5-voudige voor de nul
En dan de huidige 3-voudige gebruiken om de fase van de rechter aardlek door te verbinden met jouw 2 nieuwe automaten?

[Vliegvlug]

MeTooPV schreef op zaterdag 16 november 2024 @ 15:07:
Kan je de huidige kamrails niet vervangen door een 5-voudige voor de nul

Dat is inderdaad het idee wat ik al voorstelde wanneer ik voor de 2u brede aardlekautomaten ga.

En dan de huidige 3-voudige gebruiken om de fase van de rechter aardlek door te verbinden met jouw 2 nieuwe automaten?

Dat kan helaas niet want het is dus niet toegestaan om zowel een kamrail als draad in dezelfde aansluiting te plaatsen en omdat de speciale kamrail aansluiting niet verspringen voor L en N is die ruimte al bezet door de kamrail voor de N.

Misschien dat er kamrails zijn die zowel L als N hebben maar die zullen niet bestaan met 5 posities voor de N en maar 3 voor de L ga ik vanuit, dat klinkt namelijk wel erg exotisch.

Edit:
Net even gezocht en kom dit tegen:

Nooit bij stil gestaan dat het ook twee losse kamrails van verschillende lengte zouden kunnen zijn als de ene maar wat meer verspringt dan de andere zodat ze naast elkaar kunnen zitten.
Moet ik dit wel voor steekmaat 35,6mm vinden.

En het is nog steeds enkel een oplossing voor de 2 modules brede aardlekautomaten.
Kan voor die smalle aardlekautomaten natuurlijk wel aftakken met draad maar dat is wel wat minder mooi.

[ Voor 29% gewijzigd door Vliegvlug op 16-11-2024 18:21 ]

[Vliegvlug]

Annuk schreef op zaterdag 16 november 2024 @ 18:34:
[...]

Is deze kam-rail geen idee?
Officieel voor andere doeleinden, maar lijkt me dat dit ook moet passen.

Zoiets moet ik inderdaad hebben!
Deze is voor Eaton en zover ik weet mag er bij ABB geen vork gebruikt worden maar dat weer ik niet zeker.
Vraag me ook af of de afstand tussen die vorken niet wat aan de krappe kant is voor de ABB aardlekschakelaar.

Ik ga kijken of zoiets er ook is specifiek voor de ABB aardlekschakelaar - automaten combi.

• https://bull-shop.com/pro...lig-4-x-instaut-1-polign#
• https://www.groepenkastbe...10x9mm-p12012g20/#details
• https://schotmanelektro.e...mod-2x18mm-8x9mm-4mm.html

Die laatste, de SEP P12010G20, ziet er wel goed uit (en lijkt bij nadere beschouwing precies op degene van de tweede link):


De genoemde 17,8mm afstand van de pinnen voor de aardlek is precies de helft van de 35,6mm die ze bij Sander Vunderink als steekmaat aangeven voor de ABB F202 A.
Daar geven ze echter voor de 1 module brede automaten een steekmaat van 17,8mm aan en in het plaatje van SEP staat 18mm. Dan zit je na 4 automaten er 0,6mm naast, vraag me af of dat niet gaat wringen.

En is me ook onduidelijk of de lijnen die de pennen voor de ALS en de automaten maken wel op de juiste afstand liggen voor de ABB componenten. Er staan geen maten bij en ik heb daarbij ook geen maten van wat het eigenlijk zou moeten zijn bij ABB dus dat maakt het onmogelijk om vast te stellen of het op dat vlak past.

Edit:
Realiseer me net pas dat deze kamrails niet gaan werken want als ik deze installeer moet de huidige kamrail voor N eraf en hebben de twee linker ALSen geen nul meer.
Enige optie is toch een losse N kamrail voor 5 componenten en een losse L kamrail voor 3 componenten te vinden die in elkaar geschoven kunnen worden zoals hieronder:

[ Voor 64% gewijzigd door Vliegvlug op 16-11-2024 20:46 ]

[Septillion]

@Martin M Type B aardlek is weer heel ander verhaal. Maar zolang de omvormer gewoon een "6mA verklaring" heeft is een Type A prima. En eigenlijk alle moderne omvormers hebben dat.

Dus zou ik dat lekker laten varen en dan heb je meer dan genoeg keuze

[MeTooPV]

Een groep heeft een 0 en een fase, de automaat schakelt beide uit.
De groep van het licht zit nu verdeeld over beide schakelaars. De nul zit op de ene automaat , de fase op de andere. Dat is natuurlijk niet goed.
Je zult het even moeten nalopen. Blijkbaar heb je geen aardlek schakelaars, want als de stroom vanaf de ene aardlek vertrekt en bij de andere terug komt, dan gaat de aardlek er direct uit.

[Out.of.Control]

MeTooPV schreef op zaterdag 23 november 2024 @ 18:15:
Een groep heeft een 0 en een fase, de automaat schakelt beide uit.
De groep van het licht zit nu verdeeld over beide schakelaars. De nul zit op de ene automaat , de fase op de andere. Dat is natuurlijk niet goed.
Je zult het even moeten nalopen. Blijkbaar heb je geen aardlek schakelaars, want als de stroom vanaf de ene aardlek vertrekt en bij de andere terug komt, dan gaat de aardlek er direct uit.

Behalve als het om twee groepen gaat die achter dezelfde aardlekschakelaar zitten, dan ziet hij geen verschilstroom en gebeurt er niets.
En voor hele kleine vermogens gebeurt er ook niets. 30 mA bij 230V is een kleine 7 W, dus met een enkel led-lampje kan het nog niet, Maar in de praktijk ga je daar natuurlijk al snel overheen.

[Martin M]

Ik ga mijn groepenkast moderniseren en wil daarin iets doen dat ik zelf heel slim vind maar waar regelementair mogelijk iets over te zeggen is.

Ik heb begrepen dat volgens de huidige norm alles dat je zelf achter de meter doet ook achter een hoofdschakelaar moet. M.a.w., het eerste component in je eigen intallatie moet een hoofdschakelaar zijn. Maar dat is onpraktisch.

Stel, je wil aan je installatie werken en je hebt weinig daglicht in je meterkast. Of je werk duurt wat langer dan gepland en het wordt donker. Dan wil je een lampje aan doen. Dus ik heb rechts naast mijn hoofdschakelaar die keurig (bijna) uiterst rechts onderin komt nog een aardlekautomaat met een stopcontact (met LED) bedacht die vòòr de hoofdschakelaar komt. Ook als de groep van de ruimte waarin de meterkast is gesitueerd er op aardlek uitklap is het handig als je daar nog een lampje aan kunt doen.

Is dit praktijk? Als het niet conform de norm is, mag het dan wel met twee schakelaars? Dus als ik vòòr de 3-fase hoofdschakelaar een fase weg pak en daar een 1-fase schakelaar achter zet met die alamat en dat stopcontact? Dan heb ik formeel geen hoofdschakelaar meer maar twee nevengeschikte schakelaars.

Ik ga het sowieso doen maar vraag me af wat er gebeurt als ik de boel laat keuren.

[Annuk]

Martin M schreef op vrijdag 29 november 2024 @ 19:57:
Ik ga mijn groepenkast moderniseren en wil daarin iets doen dat ik zelf heel slim vind maar waar regelementair mogelijk iets over te zeggen is.

Ik heb begrepen dat volgens de huidige norm alles dat je zelf achter de meter doet ook achter een hoofdschakelaar moet. M.a.w., het eerste component in je eigen intallatie moet een hoofdschakelaar zijn. Maar dat is onpraktisch.

Stel, je wil aan je installatie werken en je hebt weinig daglicht in je meterkast. Of je werk duurt wat langer dan gepland en het wordt donker. Dan wil je een lampje aan doen. Dus ik heb rechts naast mijn hoofdschakelaar die keurig (bijna) uiterst rechts onderin komt nog een aardlekautomaat met een stopcontact (met LED) bedacht die vòòr de hoofdschakelaar komt. Ook als de groep van de ruimte waarin de meterkast is gesitueerd er op aardlek uitklap is het handig als je daar nog een lampje aan kunt doen.

Is dit praktijk? Als het niet conform de norm is, mag het dan wel met twee schakelaars? Dus als ik vòòr de 3-fase hoofdschakelaar een fase weg pak en daar een 1-fase schakelaar achter zet met die alamat en dat stopcontact? Dan heb ik formeel geen hoofdschakelaar meer maar twee nevengeschikte schakelaars.

Ik ga het sowieso doen maar vraag me af wat er gebeurt als ik de boel laat keuren.

In geval van keuring is het afkeur.
Installatie moet geheel spanningsloos in 1 handeling, en verder hoe denk je het voor elkaar te maken dan?
Zeker als je het dus zoals je zegt voor de HS weg wilt halen?
Ga je aanpassen aan de draden van de netbeheerder en je hebt eens storing kan je aangemerkt worden voor fraude.

Wil je noodverlichting dan moet dat op accu en de verlichting gaat dan aan als de netspanning weg valt.

Oftewel iets als dit:
https://www.ledloket.nl/n...t=&utm_term=&gad_source=1

[ Voor 6% gewijzigd door Annuk op 29-11-2024 20:05 ]

[Vliegvlug]

Martin M schreef op vrijdag 29 november 2024 @ 19:57:
Ik ga mijn groepenkast moderniseren en wil daarin iets doen dat ik zelf heel slim vind maar waar regelementair mogelijk iets over te zeggen is.

Ik heb begrepen dat volgens de huidige norm alles dat je zelf achter de meter doet ook achter een hoofdschakelaar moet. M.a.w., het eerste component in je eigen intallatie moet een hoofdschakelaar zijn. Maar dat is onpraktisch.

Stel, je wil aan je installatie werken en je hebt weinig daglicht in je meterkast. Of je werk duurt wat langer dan gepland en het wordt donker. Dan wil je een lampje aan doen. Dus ik heb rechts naast mijn hoofdschakelaar die keurig (bijna) uiterst rechts onderin komt nog een aardlekautomaat met een stopcontact (met LED) bedacht die vòòr de hoofdschakelaar komt. Ook als de groep van de ruimte waarin de meterkast is gesitueerd er op aardlek uitklap is het handig als je daar nog een lampje aan kunt doen.

Is dit praktijk? Als het niet conform de norm is, mag het dan wel met twee schakelaars? Dus als ik vòòr de 3-fase hoofdschakelaar een fase weg pak en daar een 1-fase schakelaar achter zet met die alamat en dat stopcontact? Dan heb ik formeel geen hoofdschakelaar meer maar twee nevengeschikte schakelaars.

Ik ga het sowieso doen maar vraag me af wat er gebeurt als ik de boel laat keuren.

Moet zeggen dat ik het allemaal veel gedoe vind voor iets wat zich hoogst zelden voordoet, of ga je elke week je elektra helemaal aanpassen en dan ook zolang bezig zijn dat een acculamp niet volstaat?
Bovendien is het niet toegestaan en niet zonder reden want je installatie is niet compleet spanningsloos waar iemand -die niet van jouw creatieve oplossing afweet- wel vanuit gaat na het omzetten van de hoofdschakelaar met alle gevaren van dien voor diegene. Dat alleen lijkt me al genoeg reden om het niet te doen.

En wat levert het nu eigenlijk op?
99,9% van de tijd heb je dit niet nodig en op het moment dat je het wel nodig hebt ligt je elektra er toch al helemaal uit en is het 5 minuten werk om de draden uit de bovenkant van de hoofdschakelaar te halen en een paar draadbruggen die je daarvoor klaar legt te verbinden met de groep die het stopcontact in je meterkast voedt.
Dan heb je hetzelfde bereikt zonder gare constructie en voor maar 5 minuten extra tijd.
Ik zou het wel weten…

[leonbong]

Martin M schreef op vrijdag 29 november 2024 @ 19:57:
Ik ga mijn groepenkast moderniseren en wil daarin iets doen dat ik zelf heel slim vind maar waar regelementair mogelijk iets over te zeggen is.

Ik heb begrepen dat volgens de huidige norm alles dat je zelf achter de meter doet ook achter een hoofdschakelaar moet. M.a.w., het eerste component in je eigen intallatie moet een hoofdschakelaar zijn. Maar dat is onpraktisch.

Stel, je wil aan je installatie werken en je hebt weinig daglicht in je meterkast. Of je werk duurt wat langer dan gepland en het wordt donker. Dan wil je een lampje aan doen. Dus ik heb rechts naast mijn hoofdschakelaar die keurig (bijna) uiterst rechts onderin komt nog een aardlekautomaat met een stopcontact (met LED) bedacht die vòòr de hoofdschakelaar komt. Ook als de groep van de ruimte waarin de meterkast is gesitueerd er op aardlek uitklap is het handig als je daar nog een lampje aan kunt doen.

Is dit praktijk? Als het niet conform de norm is, mag het dan wel met twee schakelaars? Dus als ik vòòr de 3-fase hoofdschakelaar een fase weg pak en daar een 1-fase schakelaar achter zet met die alamat en dat stopcontact? Dan heb ik formeel geen hoofdschakelaar meer maar twee nevengeschikte schakelaars.

Ik ga het sowieso doen maar vraag me af wat er gebeurt als ik de boel laat keuren.

Belachelijk heb je nooit van een werklamp op batterijen of accu gehoord.
Echt een onzin argument om daarom zo iets te doen.

[Annuk]

Vliegvlug schreef op zaterdag 30 november 2024 @ 09:14:
[...]

Klinkt echt alsof je wanhopig argumenten aan het zoeken bent om je plan te rechtvaardigen, maar je ging het sowieso al doen zei je dus voor wie schrijf je dit eigenlijk op

Een accu(klopboor)machine is onmisbaar om te hebben bij het klussen dus als je die nog niet zou ik die sowieso aanschaffen.
Een boorhamer trouwens ook maar prijzig en zou ik alleen kopen als je hele huis van beton is.

Ik heb nu 2x de groepenkast volledig vervangen, (de eerste keer was er ook nog geen HS, de tweede keer al wel) en was die eerste keer ook onervaren.
Maar met de juiste voorbereiding heb je die kast er zo in. Zorg dat die al helemaal bedraad is en het is enkel een kwestie van op de muur schroeven en de hoofdschakelaar aansluiten.

Het meeste werk is alle eindgroepen aansluiten en netjes afwerken in de meterkast, mogelijk moet je daarvoor ook nog nieuwe draden trekken.

Daar heb ik ook meerdere dagen over gedaan maar dat is geen enkel probleem.
Als je kast eenmaal hangt kan je de groepen die je het snelst weet nodig hebt eerste weer aansluiten en zelfs als dat voor sommige niet uitkomt is het geen issue de betreffende groep tijdelijk niet netjes afgewerkt aan te sluiten.
Door bijvoorbeeld de groep nog niet in een buis en met verleng wago's aan te sluiten wanneer je hier de volgende dag nog nieuwe draden voor moet trekken omdat ze momenteel te kort zijn.

Ik denk echt dat als je je plan doorzet je er later achter gaat komen dat het helemaal niet nodig was!

En zo'n los klein kastje met je HS erin is zeker handig als je de hoogte hebt, heb het in beide huizen ook zo gedaan.
Maar dan zou ik dat kastje eerder voor iets nuttigs gebruiken zoals bijvoorbeeld een OSB (overspanningsbeveiliging):
[Afbeelding: OSB naast hoofdschakelaar]

Zoiets als je nu in je foto hebt ben ik straks ook van plan, 3F HS + een SPD in een 220x110 kastje van Eaton, is 8 modules breed dus komt mooi uit.
Moet nog wel even m'n aarding meten, en anders een nieuwe aardpen (bij)slaan

P.s. Iemand een "idee" wat de min-max aardingswaarde mag/moet zijn op de hoofd-aarding? (Heb ik vanuit het werk namelijk totaal niet mee van doen (aarding woning/bedrijfspand)).
P.s. gebruik sowieso aardlek-schakelaars en alamats, maar ook meer ff voor een SPD

[Leanderr]

Beste,

Op dit moment hebben mijn vriendin en ik de volgende groepenkast:



In onze meterkast is helaas geen ruimte voor uitbereiding. Wel kan ik nog een los stopcontact maken en daarmee "3" plekken vrij krijgen. De behoefte voor deze plekken is ontstaan omdat wij volgend jaar een elektrische auto willen opladen met een granny charger. Deze oplader is instelbaar van 8a tot 16a. Hiervoor wil ik dus een nieuw stopcontact plaatsten om veilig 13a of als het nodig is 16a te kunnen laden.

Nu heeft Hager een aardlek automaat, dit is dus een automaatgroep en aardlek-schakelaar in 1, deze kost twee plekken.

Echter komt in maart ook onze homewizard thuisaccu. De verwachting is dat ik deze nog uit ga bereiden naar 2 of 3 accu's. Wij hebben namelijk 2 PV installaties liggen met een jaar opbrengst van totaal 4750 KwH. Dus zou ik eigenlijk nog een losse groep willen om deze accu op aan te sluiten zodat hij meer dan 800 watt mag en kan ontladen. Kan ik bijvoorbeeld een AEG aardlekautomaat plaatsen? zoals deze is mijn Hager Vision Groepenkast. Het liefst had ik alles van Hager gehouden maar die hebben enkel dubbele aardlekautomaten.

Graat advies, ook wel merk ik eventueel moet laten plaatsen. Bevriende elektricien zal het plaatsen.

[RemmyB83]

Leanderr schreef op vrijdag 6 december 2024 @ 21:59:
Beste,

Op dit moment hebben mijn vriendin en ik de volgende groepenkast:

[Afbeelding]

In onze meterkast is helaas geen ruimte voor uitbereiding. Wel kan ik nog een los stopcontact maken en daarmee "3" plekken vrij krijgen. De behoefte voor deze plekken is ontstaan omdat wij volgend jaar een elektrische auto willen opladen met een granny charger. Deze oplader is instelbaar van 8a tot 16a. Hiervoor wil ik dus een nieuw stopcontact plaatsten om veilig 13a of als het nodig is 16a te kunnen laden.

Nu heeft Hager een aardlek automaat, dit is dus een automaatgroep en aardlek-schakelaar in 1, deze kost twee plekken.

Echter komt in maart ook onze homewizard thuisaccu. De verwachting is dat ik deze nog uit ga bereiden naar 2 of 3 accu's. Wij hebben namelijk 2 PV installaties liggen met een jaar opbrengst van totaal 4750 KwH. Dus zou ik eigenlijk nog een losse groep willen om deze accu op aan te sluiten zodat hij meer dan 800 watt mag en kan ontladen. Kan ik bijvoorbeeld een AEG aardlekautomaat plaatsen? zoals deze is mijn Hager Vision Groepenkast. Het liefst had ik alles van Hager gehouden maar die hebben enkel dubbele aardlekautomaten.

Graat advies, ook wel merk ik eventueel moet laten plaatsen. Bevriende elektricien zal het plaatsen.

Als je de ruimte hebt zou ik er nog zo'n kast bij plaatsen. In de toekomst loop je anders toch weer tegen het zelfde probleem aan, namelijk geen ruimte. Zelf heb ik ook 3 naast elkaar hangen, en ben dus future-proof. En ja zo'n kast kost iets meer, maar op de arbeid bespaar je vaak weer door dat je niet alles om gaat gooien.

[onetime]

@Ribruijn Overweeg alamats in plaats van aardleks met automaten.
Het meeste wat je wilt toevoegen lijkt toch al op een alamat te moeten.

[Dapdodo]

Juerd schreef op dinsdag 24 december 2024 @ 19:03:
[...]


Weet ik, maar is dat verschil hier relevant? Waarom ging die stroom alsnog door mijn lichaam als de (slechte) aarding bewezen goed genoeg is om 30 mA te laten wegvloeien van fase naar aarde?

Omdat de tinteling lading is, en de minste weerstand naar een ongeladen deel was jouw vinger. Of was jij geladen?
Ben je eenmaal op hetzelfde potentiaal niveau geladen, dan zal het niet meer optreden, maar ergens anders weer wel.
Je moet niet in stroom meer denken, maar in een paar duizend elektronen die naar een lager niveau in potentiaal verschuiven.

Hint: Deurklinken en statische kleding, geven ook vonken en tintelingen, maar zullen nooit een aardlek uit laten schakelen.

[jadjong]

Juerd schreef op dinsdag 24 december 2024 @ 20:09:
[...]


Ja.

Maar er was dus wel aarding, zij het niet al te best.

Je zou een ampere meter tussen dat paneel en aarde kunnen knopen om zo de lekstroom te meten. Bij 5mA is er geen reden om de aardlek te laten trippen.

[Juerd]

@jadjong Ik verwacht ook niet dat de aardlek tript, maar ik zou wel verwachten dat 't via de slechte aarding zou gaan ipv door het lichaam van wie 't aanraakt. (Of eigenlijk: dat zo'n groot aandeel van de stroom via de aarde gaat, dat het aandeel door het lichaam verwaarloosbaar is.)

[ Voor 27% gewijzigd door Juerd op 24-12-2024 20:27 ]

[jadjong]

De aardlek tript als je die test en dat test je bij 230V en 30mA, dus de overgangsweerstand van die brakke aardpen bij de buren is niet hoger dan 7666ohm (230V delen door 0.03A).
De lekstroom van dat paneel is gegarandeerd lager dan 30mA, gezien het nu ook prima werkt bij goede aarding is het een stroombron die niet eens in staat is om in de buurt van 30mA te komen. Daarnaast is de lekspanning ook geen 230V, eerder iets in de buurt van 80V.
Die 80V lekspanning had voorheen de keus tussen een brakke aardpen van 7666ohm of jouw hand die met een beetje zweet misschien wel de helft van de weerstand biedt. Met de gerepareerde aardpen heeft die spanningsbron de optie tot een weg met zeer lage weerstand, lager dan hij aan kan, en het voltage zakt volledig in elkaar. Jij raakt nu aan en voelt niets meer.

Zoiets?

[Jim423]

Juerd schreef op dinsdag 24 december 2024 @ 20:25:
@jadjong Ik verwacht ook niet dat de aardlek tript, maar ik zou wel verwachten dat 't via de slechte aarding zou gaan ipv door het lichaam van wie 't aanraakt. (Of eigenlijk: dat zo'n groot aandeel van de stroom via de aarde gaat, dat het aandeel door het lichaam verwaarloosbaar is.)

Met een beetje vochtige handen verwacht ik eigenlijk dat je lichaam een veel beter pad geeft voor de stroom dan een brakke aardpen. We zijn immers 1 grote waterzak
Vergeet niet dat wanneer de aardleiding zo rond de 80-100 volt zweeft dit zomaar eens niet voldoende kan zijn om de aardlekschakelaar te laten trippen maar wel voldoende om jou te tintelen.

[ Voor 14% gewijzigd door Jim423 op 24-12-2024 21:49 ]

[Verdicampo]

Het ligt wel een beetje aan de setup, of je met aardlekschakelaars of aardlekautomaten werkt, ook al is de regel van max 4 automaten achter 1 aardlek ook niet meer in z'n oude vorm van toepassing. Met aardlekautomaten ben je misschien meer kwijt, maar wel wat meer flexibiliteit.

Ik zou persoonlijk 3 groepenverklaringen maken (voor elke kast 1), waarin je zit wat je op welke fase wilt hebben, contact opnemen met je favoriete leverancier (ik ben wel fan van https://www.sandervunderink.nl/) en de situatie uitleggen. Denk dat ze je dan wel makkelijk aan kasten kunnen helpen voor je specifieke wensen.

laat maar weten als je een template wilt voor een groepenverklaring, ik heb er eentje waarbij je direct kunt zien hoeveel er per fase zit.

[Annuk]

Detmer schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 09:55:
Ik ben opzoek naar een oplossing om serieus en spelerij in de garage van elkaar te scheiden. Ik heb er wel een UPS tussen hangen, maar na 15 minuten is die ook leeg. Prima als ik thuis ben. Niet prima als ik er niet ben. Het liefst trok ik een extra kabel naar de garage, maar dat zit er op korte termijn niet in.

De huidige situatie is dat er een C25 automaat in de meterkast hangt voor de garage (van de vorige bewoners geërfd, don't ask). De aardlekschakelaar is gedeeld met o.a. de oven, wasmachine, CV en droger.

Een aparte aardlekschakelaar voor de garagegroep is een gedeeltelijke oplossing, maar dan vliegt de garage er alsnog volledig uit. Bij voorkeur zou ik het onderverdelen in 1x 6a en 1x 10a bijvoorbeeld met losse aardlekschakelaars, zodat het serieuze gedeelte gewoon doordraait als de spelerij 'poef' doet. Maar voor zover ik selectiviteit begrijp is dat niet mogelijk.

Is er een mogelijkheid voor wat ik wil, behalve dus een nieuwe groep naar de garage leggen?


*disclaimer: ik wil het graag begrijpen en weten. Ik pruts zelf niet waar ik niet 100% zeker van ben. Bij de groepenkast blijf ik zelf ook lekker vandaan.

Ik zie een paar opties:
De C25 scheiden van de bestaande aardlek-schakelaar en rechtstreeks op de hoofdschakelaar, en dan in je garage een kleine onderverdeler naar wens waarin je de garage opzich scheidt van je "knutselhoek".
Let op, je hebt in dit geval dus geen aardlekbeveiliging meer op je kabel, alleen een overstroom-beveiliging.


Een C25 300mA alamat plaatsen in de hoofdverdeler, en daarachter dan een onderverdeler zoals in bovenstaande, oplossing is nagenoeg hetzelfde m.u.v. dat je dan dus wel een aardlekbeveiliging hebt.

Ik weet zo niet wat je hoofdzekering is, zijn dit automaten of ouderwetse smeltpatronen? En in welke waarde?

[Detmer]

Annuk schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 10:14:
[...]


Ik zie een paar opties:
De C25 scheiden van de bestaande aardlek-schakelaar en rechtstreeks op de hoofdschakelaar, en dan in je garage een kleine onderverdeler naar wens waarin je de garage opzich scheidt van je "knutselhoek".
Let op, je hebt in dit geval dus geen aardlekbeveiliging meer op je kabel, alleen een overstroom-beveiliging.


Een C25 300mA alamat plaatsen in de hoofdverdeler, en daarachter dan een onderverdeler zoals in bovenstaande, oplossing is nagenoeg hetzelfde m.u.v. dat je dan dus wel een aardlekbeveiliging hebt.

Ik weet zo niet wat je hoofdzekering is, zijn dit automaten of ouderwetse smeltpatronen? En in welke waarde?

We hebben 3x 25a smeltpatronen van Liander. Alles daarboven zijn automaten.

[Annuk]

Detmer schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 10:38:
[...]


We hebben 3x 25a smeltpatronen van Liander. Alles daarboven zijn automaten.

Okee

Wil je enigszins "veiligheid" dat je smeltpatronen er niet direct uitgaan (en ervan uitgaande dat je 1F+N naar je garage hebt lopen) kiezen voor b.v. deze of deze in je hoofdverdeler, deze komt dus rechtstreeks op je hoofdschakelaar.

En dan b.v. een kastje samenstellen naar de wens(en) die je hebt voor in de garage, b.v.:
Hoofdschakelaar + B16 aardlek-automaat (30mA) voor je gangbare spullen/aansluiting(en) in je garage, en een B6 of B10 aardlek-automaat (30mA) voor je knutselhoek.

Als je 3F naar je garage hebt kan je de boel evt. ook een beetje verdelen mits je wilt, en zou je in dat geval ook een andere aardlek-automaat in je hoofdgroepenkast nodig hebben.

[BarryH]

Detmer schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 09:55:
Ik ben opzoek naar een oplossing om serieus en spelerij in de garage van elkaar te scheiden. Ik heb er wel een UPS tussen hangen, maar na 15 minuten is die ook leeg. Prima als ik thuis ben. Niet prima als ik er niet ben. Het liefst trok ik een extra kabel naar de garage, maar dat zit er op korte termijn niet in.

De huidige situatie is dat er een C25 automaat in de meterkast hangt voor de garage (van de vorige bewoners geërfd, don't ask). De aardlekschakelaar is gedeeld met o.a. de oven, wasmachine, CV en droger.

Een aparte aardlekschakelaar voor de garagegroep is een gedeeltelijke oplossing, maar dan vliegt de garage er alsnog volledig uit. Bij voorkeur zou ik het onderverdelen in 1x 6a en 1x 10a bijvoorbeeld met losse aardlekschakelaars, zodat het serieuze gedeelte gewoon doordraait als de spelerij 'poef' doet. Maar voor zover ik selectiviteit begrijp is dat niet mogelijk.

Is er een mogelijkheid voor wat ik wil, behalve dus een nieuwe groep naar de garage leggen?


*disclaimer: ik wil het graag begrijpen en weten. Ik pruts zelf niet waar ik niet 100% zeker van ben. Bij de groepenkast blijf ik zelf ook lekker vandaan.

B25 in de meterkast zonder aardlek en dan in de garage een onderverdeler.
OF is de C karakteristiek ergens bewust voor gekozen?

[Detmer]

Annuk schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 12:12:
[...]


Okee

Wil je enigszins "veiligheid" dat je smeltpatronen er niet direct uitgaan (en ervan uitgaande dat je 1F+N naar je garage hebt lopen) kiezen voor b.v. deze of deze in je hoofdverdeler, deze komt dus rechtstreeks op je hoofdschakelaar.

En dan b.v. een kastje samenstellen naar de wens(en) die je hebt voor in de garage, b.v.:
Hoofdschakelaar + B16 aardlek-automaat (30mA) voor je gangbare spullen/aansluiting(en) in je garage, en een B6 of B10 aardlek-automaat (30mA) voor je knutselhoek.

Als je 3F naar je garage hebt kan je de boel evt. ook een beetje verdelen mits je wilt, en zou je in dat geval ook een andere aardlek-automaat in je hoofdgroepenkast nodig hebben.

Mijn simpele redenatie is dan dat de kans dat de hoofdzekering eruit vliegt kleiner is bij de 20A. Klopt dat?

En verder:

[Detmer]

BarryH schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 12:22:
[...]


B25 in de meterkast zonder aardlek en dan in de garage een onderverdeler.
OF is de C karakteristiek ergens bewust voor gekozen?

De vorige bewoner was een klusser. Die had een autobrug(je), lasapparaat e.t.c. Daarvoor zal de C25 wel zijn geweest.

[Annuk]

Detmer schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 12:22:
[...]


Mijn simpele redenatie is dan dat de kans dat de hoofdzekering eruit vliegt kleiner is bij de 20A. Klopt dat?

En verder:

Klopt, maar het geheel is niet echt selectief.
Vuistregel is een factor 1,6 tussen de zekeringswaardes, maar met automaten t.o.v. smeltpatronen komt dat al niet geheel uit.

Het punt is een beetje, wat wil je zelf, je kunt je huidige C25 hergebruiken, maar alleen de aardlekschakelaar er tussenweg halen, dan heb je wel de mogelijkheid om de garage uit te schakelen bij klussen/aanpassen, maar heb je geen aardlek-beveiliging. Vraag me ook oprecht af of dat nodig is in dit geval, aangezien je (in mijn voorgeschotelde plan) de aardlek-beveiling lokaal gaat toepassen.
Ga er hier in ieder geval even uit dat de bedrading/kabel vanuit de hoofdverdeler naar de garage enigszins veilig afgeschermd is, en dat deze niet zomaar doorgehaald kan worden.

Bij je huidige C25, en daarachter dus ten hoogste B16 automaten/aardlek-automaten is het geheel redelijk selectief, bij een B/C20 is het minder/niet selectief, en heb je alsnog de kans dat je je garage in het donker zet als er iets fout gaat achter een B16.

[orf]

Ik heb een Eaton Medusa groepenkast. Deze zit vol, dus voor uitbreiding overweeg ik er eenzelfde kast naast te hangen.

Vanaf de (4p) hoofdschakelaar gaat er nu een aansluitkam naar twee krachtgroepen (aardlekautomaat) en is er een kabelboom gebruikt voor aftakking naar 3 aardlekschakelaars en nóg een krachtgroep (aardlekautomaat)

Wat is nu de handigste manier om nog een aftakking te maken naar de kast ernaast?

De kabelboom aansluiten op een verdeelblok of een aftakkingsklem en vanaf daar weer soepel 6mm2 draad met aderdeindhulzen?

Of zijn er nog handigere manieren?

De huidige Medusa zit helemaal vol met 12 groepen, 3 aardleks, 3x aardlekautomaat 3P+N en hoofdschakelaar.

In de nieuwe kast komt (voorlopig) een aardlekschakelaar, een c16 groep en een kWh-meter.

[TGEN]

orf schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 14:35:
Ik heb een Eaton Medusa groepenkast. Deze zit vol, dus voor uitbreiding overweeg ik er eenzelfde kast naast te hangen.

Vanaf de (4p) hoofdschakelaar gaat er nu een aansluitkam naar twee krachtgroepen (aardlekautomaat) en is er een kabelboom gebruikt voor aftakking naar 3 aardlekschakelaars en nóg een krachtgroep (aardlekautomaat)

Wat is nu de handigste manier om nog een aftakking te maken naar de kast ernaast?

De kabelboom aansluiten op een verdeelblok of een aftakkingsklem en vanaf daar weer soepel 6mm2 draad met aderdeindhulzen?

Of zijn er nog handigere manieren?

De huidige Medusa zit helemaal vol met 12 groepen, 3 aardleks, 3x aardlekautomaat 3P+N en hoofdschakelaar.

In de nieuwe kast komt (voorlopig) een aardlekschakelaar, een c16 groep en een kWh-meter.

Aangezien ik dezelfde setup heb in mijn hoofdverdeelkast, moet er als het goed is nog ruimte zijn tussen de aardlekschakelaars en de ene 3P+N aardlekautomaat voor vier rijgklemmen, bijvoorbeeld deze: https://www.elektramat.nl...ting-6-mm-grijs-pt-6-twin (en voor de vorm een blauw voor de nul). Een verdeelblok zal niet meer passen tussen de alamat en de aardlekschakelaars.

[orf]

jadjong schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 18:36:
[...]

Je hebt nu boven de hoofdschakelaar een 12 pens kam die de twee naastgelegen aardlekautomaten met elkaar verbindt? Dan kan je toch 3x 3P+N aftakken met draden vanaf deze kam?

Vanaf de hoofdschakelaar gaan al draden naar drie aardleks + nog een aardlekautomaat. Of bedoel je iets anders?

[Jim423]

BarryH schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 12:22:
[...]


B25 in de meterkast zonder aardlek en dan in de garage een onderverdeler.
OF is de C karakteristiek ergens bewust voor gekozen?

Hou er wel even rekening mee dat dit zonder aanvullende metingen niet zomaar mag.
Zeker gezien we de kabel niet kennen.
Het plan van Annuk met een 300mA of 500mA alamat lijkt me dan ook een stuk verstandiger.

[jadjong]

orf schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 18:56:
[...]


Vanaf de hoofdschakelaar gaan al draden naar drie aardleks + nog een aardlekautomaat. Of bedoel je iets anders?

Je hebt toch dit boven de hoofdschakelaar zitten om die te verbinden met twee aardlekautomaten?

[Annuk]

orf schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 20:09:
[...]


Yes, plus een draadbrug

Je hebt dus (als ik het goed begrijp), een kamrail tussen/over je HS en je eerste 2 3F+N alamats zitten.
In 1 van die 3 zit ook afgaande bedrading naar je 3e 3F+N alamat en naar je 1F+N aardlek-schakelaars.

Dan heb je op 2 van de 3 toch nog zonder problemen de mogelijkheid om er draden bij in te steken als aftakking naar de nieuwe kast?

plaats anders eens even fotos van de binnenkant van de kast, dat maakt e.e.a. evt iets duidelijker

[orf]

Annuk schreef op dinsdag 31 december 2024 @ 20:16:
[...]


Je hebt dus (als ik het goed begrijp), een kamrail tussen/over je HS en je eerste 2 3F+N alamats zitten.
In 1 van die 3 zit ook afgaande bedrading naar je 3e 3F+N alamat en naar je 1F+N aardlek-schakelaars.

Dan heb je op 2 van de 3 toch nog zonder problemen de mogelijkheid om er draden bij in te steken als aftakking naar de nieuwe kast?

plaats anders eens even fotos van de binnenkant van de kast, dat maakt e.e.a. evt iets duidelijker

Ah ja, op de aardlekautomaten kan ook een kam + draad. Daarvandan weer door aftakken. Daar had ik niet aan gedacht. Bedankt! (Ook @jadjong)Dat maakt het heel makkelijk.

[Ethiron]

Septillion schreef op zaterdag 4 januari 2025 @ 15:24:
@Ethiron haha, okay, nu ging ik er ook vanuit dat je een omvormer had met minder vermogen dan je panelen... Dus okay, afrondingsfout, het scheelt 0,1

Zit het nu ook op een 20A of een 16A? Maar met dat vermogen panelen zal hij de 16A niet eens aantikken dus zou het zonder REM automaat kunnen.

Verder dus het belangrijkste om de verbruikers netjes te verdelen. Maar voor PV zou je kunnen kijken naar de fase met de laagste spanning. Maar dat kan je alleen doen rond het middaguur op een goed zonnige lente- / zomer-dag. Maar dat is dus alleen voor eventueel uitschakelen, qua netverbruik/kosten maakt het dus niet uit.

De panelen zitten op een B20 aardlekautomaat en de remautomaat is een C40 automaat.

Maar je bent me nu wel even kwijt: eerst moest ik naar de stroomsterkte van de omvormer kijken en nu baseer je het toch weer op de panelen? Haha

Blijf het een beetje verwarrend vinden waarom bij een 3-fase aansluiting de remautomaat vaak niet meer nodig is. Zowel 16A als 20A plus 25A hoofdzekering is toch nog steeds >40A van de aardlek?

[Out.of.Control]

Tanuki schreef op zondag 5 januari 2025 @ 18:19:
[...]

Aansluiting = 3x 25A
Hoofd schakelaar = ? Weet ik even niet uit mijn hoofd
Aardlekschakelaars = 40A (sommige 1F, sommige 3F)
Zonnepanelen aardlekautomaat = 16A 3F
Groepen zijn 16A

Lijkt me behoorlijk selectief toch? Behalve dat die aardlekschakelaars 40A aan kunnen.

Als ik die 3F kabel naar zolder trek, en die beveilig in de meterkast met een 3F aardlekschakelaar, dan doe ik toch in feite hetzelfde?
Of ik zet daar een aardlekautomaat ipv aardlekschakelaar. Dan ben ik niet selectief. Zeker als die aardlekautomaat geen 40A is maar 25A is bijvoorbeeld.

Of zie ik dit nu helemaal verkeerd?

Je hoofdschakelaar doet niets met selectiviteit. Die schakelt alleen als je 'm zelf bedient.
Ook de aardlekschakelaar doet niets met selectiviteit, althans niet als het gaat om overbelasting of kortsluiting. (Wel met lekstromen, daarover later meer.)
En verder is selectiviteit met automaten minder eenvoudig dan met smeltpatronen. De vuistregel van 1,6 is afkomstig uit de hoek van de smeltpatronen. Automaten werken heel anders en dan heb je een veel grotere afstand nodig om selectief te zijn (bij kortsluiting).
Als je automaten hebt voor zowel de eindgroepen als de hoofdzekering en je hebt een botte sluiting, dan is de kans heel groot dat ze beide eruit vliegen. En als het een sluiting naar aarde is, gaat de aardlek ook nog mee.

Dan zou je kunnen zeggen: als de lengte en diameter van de kabel zodanig zijn dat je 'm met 25A kunt afzekeren, dan heb ik geen aparte automaat meer nodig, want m'n hoofdzekering is ook 25A.
Maar dan heb je nog wel een aantal zaken om rekening mee te houden:

• De hoofdzekeringen zijn 3 losse enkelpolige automaten. Bij een sluiting gaat er dus 1 fase uit, de andere 2 blijven in. Dat kan tot gevaarlijke situaties leiden. Als het licht uitvalt denk je (of iemand anders die de situatie niet zo goed kent) dat de onderverdeler spanningsloos is, terwijl dat dus niet zo is.
• Bij werkzaamheden aan de kabel of de onderverdeler wil je dat deel (en niet meer dan dat) ook spanningsloos kunnen maken. Niet handig als dat alleen maar kan door de 3 hoofdzekeringen uit te zetten.

Vandaar mijn eerdere advies om 'm toch met een aparte aardlekautomaat te beveiligen.
En dan wel een 300mA aardlek, zodat kleine aardlekstromen worden afgeschakeld door de aardlekbeveiliging van de eindgroepen in de onderverdeler. Maar een sluiting naar aarde in de kabel wordt dan altijd afgeschakel in de hoofdgroepenkast.

[leonbong]

timpel_800 schreef op woensdag 8 januari 2025 @ 12:28:
Ik heb een vraag voor een automaat voor een laadpaal (Kia ev3/ 11kw). Wij hebben een groepenkast met alles Eaton en ik wil nu dus ook een aardlekautomaat van Eaton erin. Maar volgens mij heb ik een B20 automaat nodig (3P+N) Maar de 20A versie is er alleen in C karakteristiek, maar dit lijkt mij overdreven?

Gewoon de C toepassen dat is prima voor deze toepassing.

Of ander merk kopen die wel 20A (B-overstroom) met 30mA (A-aardlek)

[AtomicShockwave]

Een kabel waar soms tot wel 500V DC @ 10A doorheengaat zonder extra mantel laten bungelen door een HWA. Geen Zekering, Geen aardlek, ZON = Dodelijk.

En dan over 10 jaar lekker de vastgelopen bladeren er uit proberen te poeren met een roestige schroevendraaier.

Ik vind dat er wel wat meer respect mag zijn voor dit soort kabel trace's

[PotatoChip]

Brent schreef op maandag 20 januari 2025 @ 17:02:
Als jullie dit zien ...

[Afbeelding]

... denken jullie dan ook: die derde fasedraad is wss ongebruikt? (Ja, al die groepen zijn 1 fase)

Tis een 4 polige aardlek... Dus tis maar net hoe het intern bedraad is.

[Brent]

PotatoChip schreef op maandag 20 januari 2025 @ 17:08:
[...]


Tis een 4 polige aardlek... Dus tis maar net hoe het intern bedraad is.

Xander schreef op maandag 20 januari 2025 @ 17:09:
[...]

Nee, ik denk dat achter beide 4-polige aardlekschakelaars alle 3 de fasen worden gebruikt.

Goed opgemerkt, ik had de 4 op de aardlek gemist.

Ik heb een offerte voor een upgrade. n.a.v. het gaan plaatsen van 2 krachtgroepen (1x panelen, 1x kookplaat, tzt wss meer) en de beperkte ruimte nu. Dit heb ik binnen, lijkt me best scherp als alle groepen idd vervangen worden:



Wat denken jullie? Op zich wilde ik evt het plaatsen van de 3-fasen groep voor de kookplaat zelf proberen, maar omdat spanningsloos-zegelrecht niet kan, denk ik er toch aan het maar aan de pro over te laten. Hoe kan ik echter het beste een extra ader trekken zodat die er ligt voor de upgrade? Zal ik toch eea moeten afkoppelen en van de groep moeten halen.

[Serpz0r]

Septillion schreef op dinsdag 21 januari 2025 @ 14:55:
[...]

Ben je wel aardlekschakelaars met aardlekschakelaars aan het vergelijken.

En gezien zijn quote verwacht ik 1-fase PV.

Zijn quote zegt: Ik heb een offerte voor een upgrade. n.a.v. het gaan plaatsen van 2 krachtgroepen (1x panelen, 1x kookplaat, tzt wss meer) en de beperkte ruimte nu

Dus dan ga ik er vanuit dat hij een krachtgroep wil voor zijn panelen.

En om jouw vraag te beantwoorden:
Zijn offerte bestond uit 10 alamats (aardlekautomaten), dat is in theorie geld weggooien. Want losse automaten met losse aardleks is veel goedkoper.

[SBL]

Ik heb een vraag, hoop dat jullie mee willen kijken:
er komt een 11kW laadpaal (aanpassing meterkast niet door mij)
daarvoor komt er een 3 fasen aansluiting (door Enexis)

Daarvoor wil ik mijn groepenkast aanpassen, vooral qua bedrading.
Ik ga 6mm VDS (soepele) draad gebruiken, met adereindhulzen (dus netter dan wat zonnepaneelinstallateur heeft gedaan).
Timing:
Groepenkast aanpassen voor Enexis komt: tijdelijk kamrail over 3fasen van hoofdschakelaar die door Enexis dan kan worden verwijderd. (deze?: https://www.groepenkastcompleet.nl/kamrail-sep-3-pins-grijs)
Verdeling over fasen:
Groep van 4 automaten linksboven wil ik verdelen over fase1 en fase2, dus huidige kamrails eraf.
Aardlek:
Voor elke fase wil ik een aparte ALS. Ik wil er een 63A 2P ALS bijplaatsen voor fase1. 63A omdat ook de zonnepanelen-automaat op deze fase zit. (deze: https://www.groepenkastco...akelaar-gacia-63A-30ma-2p)
Als voorbereiding op de 3fase laadpaal-aansluiting, wil ik op fase1 en N van de hoofdschakelaar 3voudige aftakblokken zetten. (https://www.groepenkastco...ftakklem-sep-grijs-3x16mm)

Wat zouden jullie anders doen? Hebben jullie verder advies?
Foto van huidige situatie (niet door mij aangelegd) met plan voor aanpassing:

[Trilliwilli]

@SBL die linker aardlek is 500mA, dat mag helemaal niet in een huisinstallatie. Bovendien zijn beide aardlekschakelaars aardig op leeftijd dus die zou ik sowieso vervangen. De foto is te onscherp om te zien of het nog type AC schakelaars zijn.

Als de kast waar het inzit net zo oud is doe je er verstandig aan de hele boel te vervangen.

En bij merken als SEP, Gacia en Emat zou ik weg blijven, neem liever een gerenommeerd Europees merk, ABB, Eaton, Hager of Schneider, het zit meestal 25 jaar in een kast dus daar moet je niet op bezuinigen.

[SBL]

Trilliwilli schreef op woensdag 22 januari 2025 @ 14:50:
@SBL die linker aardlek is 500mA, dat mag helemaal niet in een huisinstallatie. Bovendien zijn beide aardlekschakelaars aardig op leeftijd dus die zou ik sowieso vervangen. De foto is te onscherp om te zien of het nog type AC schakelaars zijn.

Als de kast waar het inzit net zo oud is doe je er verstandig aan de hele boel te vervangen.

En bij merken als SEP, Gacia en Emat zou ik weg blijven, neem liever een gerenommeerd Europees merk, ABB, Eaton, Hager of Schneider, het zit meestal 25 jaar in een kast dus daar moet je niet op bezuinigen.

Die 500mA had ik niet gezien; had alleen bij rechter gelezen en dacht dat ze gelijk waren. Dank!
Dan worden het 3 nieuwe ALS. Dat kunnen voor fase2 en fase3 dan 40A 2P 30mA worden toch, want zon op fase1 zorgt hier niet voor verhoogde stroom?!
Qua merk heeft het geen voordeel om overal Gacia te gebruiken? Dan kan ik een ander merk kiezen.

[ Voor 3% gewijzigd door SBL op 22-01-2025 16:14 ]

[ViezeVis]

Septillion schreef op zaterdag 25 januari 2025 @ 19:57:
[...]

Eindgroepen zijn toch maar 16A dus je zou ook gewoon voor een C16 kunnen gaan. Zelfs een B16 is nog prima. Maar dan geen flexomaat, dat zal het nu ook niet zijn: https://www.sandervunderi...p-n-traag-sn-201-c16.html


[...]

Dat is geen automaat, dat is een hoofdschakelaar, zoals het hoort

Maar van alle componenten zou ik eerder de spanningsafhankelijke alamats in de onderverdeler vervangen. ABB vervanger: https://www.sandervunderi...t-1p-n-30ma-1-module.html

Even voor de zekerheid; de onderverdeler is dus dat 'blok' wat bij de PV hangt toch? Ofwel pv-verdeler. Dus vanaf je meterkast gezien verdeelt die de stroom weer onder een aantal andere groepen. Tenminste, zo heb ik dat begrepen. Maakt het dan in deze niet uit dat de alamats bij de onderverdeler een B16 en C16 zijn? Als ik namelijk kijk naar de typenummers van EMAT en op zoek ga naar de EA16-32 kom ik bij de specs een nominale stroom van 32A tegen. De gelinkte alamat van jou is 16A ( https://www.sandervunderi...t-1p-n-30ma-1-module.html).

Overigens zijn de eindgroepen in de mk wel flexomaten. Slechts 2 voor de inductie zijn flexomaat . Ik zou deze dus voor een B16 installatieautomaat kunnen vervangen? Ben gewoon nieuwsgierig waarom er in 1e instantie dan een C20 in is gezet. Misschien met het idee dat de piekstroom hoger is? Zie foto's hieronder. Beantwoord ook wat vragen van @Juerd

Juerd schreef op zaterdag 25 januari 2025 @ 21:02:
[...]


Snel afleren om alles waarop een getal met een A achter staat, te zien als zekering. Dat gaat nog eens heel erg fout. Vaak, zoals hier, is het een maximum, en moet het dus eerder op die waarde of lager zijn beveiligd.

Is die PV-verdeler nou voorzien van de "oude" EMAT EA16-32, die ongeschikt is voor PV? Ik vermoed dat op basis van hoe het eruit ziet. Als je het deksel eraf haalt, kun je zien of er bij de schroeven "Line" en "Load" staat. Zo ja, dan is het ongeschikt en onveilig voor gebruik met een PV-omvormer en heeft het niks in een PV-verdeler te zoeken. Helaas zijn er wel beunhazen (waaronder een grote webshop die veel met EMAT doet) die het zo gebouwd hebben en zich blijkbaar nergens voor schamen. Ik weet niet helemaal zeker of het hier zo zal zijn, je kunt 't pas zeker weten met de kap eraf.

Als je trouwens in je hoofdverdeler die EMAT vervangt door een ABB flexomaat op busboard, ga je 'm dan niet heel onhandig achter een aardlekschakelaar van de normale eindgroepen zetten? Misschien toch voor een SN201 gaan.

De EA16-32 alamats in de pv-verdeler zijn idd de versies met L Load en N... vrij nieuwe installatie van 2022. Toch maar ff goed dus dat ik foto's post hier. Kan ik dus meegaan met het advies van @Septillion door deze alamats voor ABB B-kar alamats te vervangen? Zo te zien zit de EMAT ook al achter de aardlek nu.

ps. ik zie nu op de foto's bij de pv-verdeler ook dat de wcd met, mogelijk flexibele draden is aangesloten met flexibele kern. Misschien lijkt dat zo, maar daar had dan zéker een adereindhulsje op gemoeten dacht ik.





/Edit
als ik dan toch bezig ben kan ik net zo goed die Schneider hoofdschakelaar vervangen voor een van ABB toch? Dan ben ik ook van de gehele verzameling af.

https://www.sandervunderi...ijn-2-p-40a-sd202-40.html

/Edit 2
Juerd in "EMAT aardlekautomaat aanlsuiting" - context ook al gevonden. Hoor graag wat ik voor wat kan gaan vervangen ter bevestiging. Dan doe ik dat zsm.

[ Voor 4% gewijzigd door ViezeVis op 25-01-2025 22:17 ]

[Septillion]

@ViezeVis Een PV-verdeler is een type onderverdeler. EA16-32 is de serie, eronder staat het type.

En je kan kijken in de handleiding van je omvormer maar ik kan er geen noemen die een c-karakteristiek vereist. Dus tenzij de handeling er specifiek over is zou ik in de onderverdeler ook een B16 Alamat drukken voor de PV. Zou je ook ABB hoofdschakelaar kunnen doen maar Schneider is wel prima merk.

In de meterkast zit de onderverdeler nu in ieder geval niet op busboard want dat is een ABB ding. En zou er ook geen flexomaat voor terug plaatsen zelfs als je busboard hebt. Dan ga je in ieder geval geen aardlek delen tussen PV en gebruikersgroepen.

En er zijn wel automaten die met flex mogen maar zal je op moeten zoeken. Hulsje kan dus geen kwaad. Maar zou ook kunnen dat het ultrasoon gelaste draden zijn maar dat zie je pas als je ze los haalt.

[ViezeVis]

Septillion schreef op zaterdag 25 januari 2025 @ 22:41:
@ViezeVis Een PV-verdeler is een type onderverdeler. EA16-32 is de serie, eronder staat het type.

En je kan kijken in de handleiding van je omvormer maar ik kan er geen noemen die een c-karakteristiek vereist. Dus tenzij de handeling er specifiek over is zou ik in de onderverdeler ook een B16 Alamat drukken voor de PV. Zou je ook ABB hoofdschakelaar kunnen doen maar Schneider is wel prima merk.

In de meterkast zit de onderverdeler nu in ieder geval niet op busboard want dat is een ABB ding. En zou er ook geen flexomaat voor terug plaatsen zelfs als je busboard hebt. Dan ga je in ieder geval geen aardlek delen tussen PV en gebruikersgroepen.

En er zijn wel automaten die met flex mogen maar zal je op moeten zoeken. Hulsje kan dus geen kwaad. Maar zou ook kunnen dat het ultrasoon gelaste draden zijn maar dat zie je pas als je ze los haalt.

In mijn omvormer handleiding staat een 'ac-stroomkringonderbreker' van het type A RCD van 300mA, 25A. (Omvormer is Nominaal AC 2500W ... lijkt 25A wel heel veel).

Dus in dit geval beide alamats in de PV-onderverdeler vervangen voor een alamat B16.
https://www.sandervunderi...6-1p-n-30ma-1-module.html

En wat doe ik dan met die EMAT in de meterkast? Kan ik toch wel vervangen voor een ABB installatieautomaat die NIET op het busboard zit? Dus de SN201.
https://www.sandervunderi...-b16-1p-n-sn-201-b16.html

[Septillion]

ViezeVis schreef op zaterdag 25 januari 2025 @ 23:07:
In mijn omvormer handleiding staat een 'ac-stroomkringonderbreker' van het type A RCD van 300mA, 25A. (Omvormer is Nominaal AC 2500W ... lijkt 25A wel heel veel).

25A is dan ook het maximale wat ervoor mag. Dus B16 lijkt me helemaal prima.

Maar eigenlijk geven ze dus aan dat het een 300mA aardlek zou moeten zijn. Maar als je nu geen problemen gehad hebt zou ik ook wel een 30mA durven plaatsen.

Dus in dit geval beide alamats in de PV-onderverdeler vervangen voor een alamat B16.
https://www.sandervunderi...6-1p-n-30ma-1-module.html

Ja

En wat doe ik dan met die EMAT in de meterkast? Kan ik toch wel vervangen voor een ABB installatieautomaat die NIET op het busboard zit? Dus de SN201.
https://www.sandervunderi...-b16-1p-n-sn-201-b16.html

Zeker, het blijft gewoon een Din-rail, dat is juist het leuke. Vandaar dat nu ook de Emat past.

[ViezeVis]

Septillion schreef op zaterdag 25 januari 2025 @ 23:22:
[...]

25A is dan ook het maximale wat ervoor mag. Dus B16 lijkt me helemaal prima.

Maar eigenlijk geven ze dus aan dat het een 300mA aardlek zou moeten zijn. Maar als je nu geen problemen gehad hebt zou ik ook wel een 30mA durven plaatsen.


[...]

Ja


[...]

Zeker, het blijft gewoon een Din-rail, dat is juist het leuke. Vandaar dat nu ook de Emat past.

Ik heb laatst een kookgroep geplaatst waarbij ik wat verward raakte van de Din-/niet-din rail geschikte automaten. Dus het koste me even weer een opfrisbeurt . Mooi dat het zo kan allemaal, ga direct de hele bende eruit halen.

Mijn dank is groot!

[timovd]

ViezeVis schreef op zondag 26 januari 2025 @ 11:13:
[...]


Op internet staat een maximale omvormer output van 12A en de hoofdaansluiting is 40A. Dus met een ALA van 63A heb je wel ruim voldoende. Moeten dan ook de installatie draden van de ALA’s vervangen worden en vervang je dan ook de hoofdschakelaar van de PV-verdeler en van de hoofdverdeler?

Een aardlek automaat? Dan moet je de kabels ook afzekeren voor 63A, anders zijn die eerder doorgebrand dan de zekering. Bedoel je soms een ALS?

[ViezeVis]

timovd schreef op zondag 26 januari 2025 @ 13:37:
[...]

Een aardlek automaat? Dan moet je de kabels ook afzekeren voor 63A, anders zijn die eerder doorgebrand dan de zekering. Bedoel je soms een ALS? Incl. bekabeling tot zover mogelijk?

Correct, ALS idd. Sorry, verwarrend soms.

Dus mijn hoofdaansluiting is nu 40A. Maximale omvormer output 12A (=52A totaal). Moet ik dan beide ALS'en vervangen voor 63A in de hoofdverdeler? maar óók in de PV-verdeler hier zit geen ALS


--

Ik heb zojuist ook de bekabeling van de WCD vervangen in de meterkast. Gelukkig was dit geen 1,5 mm2 maar wel gewoon 2,5 mm2. Er is een restant XMvK gebruikt denk ik.

Heb nu alle automaten ook even nagezien op losliggend koper en dat is nu ook iets ingekort.

[ Voor 44% gewijzigd door ViezeVis op 26-01-2025 15:43 ]

[Juerd]

Out.of.Control schreef op zondag 26 januari 2025 @ 09:11:
Ik zat hier nog wat over na te denken en ik probeer te begrijpen wat nu precies de beperking is van unidirectionele aardlekschakelaars.
Zit het hem in de kant waarvan de voeding komt (of anders gezegd, de kant waarvan de spanning wegvalt als hij tript) of zit het hem in de richting van de belasting?

Het zit 'm in de kant waar nog spanning op staat na het trippen.

Dat de kant waarvan de elektronica gevoed wordt invloed heeft kan ik me wel voorstellen, maar dan zie ik geen probleem met het toepassen van een unidirectionele ALS bij PV. Als je de LINE zijde maar aan de juiste zijde aansluit, uiteraard. Dan blijft de LINE zijde immers
ook gewoon onder spanning staan als hij tript of uitgeschakeld is.

Wat is de juiste zijde? Beide kanten kunnen voeden! De omvormer moet weliswaar uitschakelen als de voeding wegvalt, maar mag dat relatief traag doen en moet bovendien eerst detecteren dat de spanning is weggevallen, waar door ie altijd later zal zijn. En het zou wel eng zijn om er maar van uit te gaan dat de omvormer altijd exact doet wat ie hoort te doen.

Kennelijk mis ik iets, of het loopt toch niet zo'n vaart bij het gebruik van deze dingen bij PV. Heeft er iemand wellicht een bron met meer informatie?

Ik heb wat links naar filmpjes verzameld in deze post. In de youtubefilmpjes kun je goed zien wat de gevolgen kunnen zijn van verkeerd om aansluiten. En met PV is het altijd verkeerd om omdat op beide kanten spanning kan blijven staan na het trippen.

Qua de vaart die het loopt: in het VK worden al jaren standaard unidirectionele aardlekautomaten (RCBO's) gebruikt en heeft het kennelijk zoveel problemen opgeleverd dat er inmiddels een aanvulling op de BS 7671 (de Britse NEN 1010) is uitgebracht. Blijkbaar hebben ze het algemene artikel dat je de instructies van de fabrikant moet volgen, niet duidelijk genoeg gevonden.

EMAT heeft inmiddels de EA16-32 stilletjes vervangen door een bidirectioneel ding. Die schakelt de elektronica wel af bij het trippen. Het is jammer en laakbaar dat ze hier niks over hebben gepubliceerd en dat een verschillend product wordt verkocht met hetzelfde modelnummer, waardoor je het verschil pas kunt zien als je de groepenkast open maakt. Ik vermoed dat er nog veel EMAT EA16-32's in gebruik zijn voor PV-omvormers, niet in de laatste plaats omdat Elektramat blijkbaar PV-verdelers (!) heeft verkocht met unidirectionele EMAT aardlekautomaten.

Het brandt pas intern door als de aardlek tript en de omvomer niet ook razendsnel zou uitschakelen. Aan de buitenkant zie je daar niks van, behalve dat ie niet meer reageert op de testknop. Het gaat helemaal fout als je daarna een keer echte aardlek zou hebben en het ding niet meer tript.

(En dan is er nog het probleem dat het overstroom-gedeelte van de aardlekautomaat niet geschikt is als foutbeveiliging in menig huis met hoge Z_S, en het dus behalve kans op elektrocutie bij aardlek ook gewoon brand zou kunnen veroorzaken bij foutstroom. Ze mogen omdat ze spanningsafhankelijk zijn niet gebruikt worden als foutstroombeveiliging, maar dezelfde installateurs die "Load" en "Line" negeren weten dat wellicht ook niet.)

[PotatoChip]

Arjo schreef op maandag 27 januari 2025 @ 14:33:
Hoi allemaal,

Klein vraagje over een meterkast: ik vroeg me af welke kamrails ik nodig had voor EMAT componenten (pin of vork) (Ben er inmiddels achter dat het waarschijnlijk vork is, gezien deze foto op de emat website: https://www.emat.nl/stora...rge/6029/401165373-5.webp

Maar toen ik dit in de chat vroeg bij een van de bekende webwinkels, vroegen ze wat ik er precies mee wilde doen, wat het volgende is:
[Afbeelding]
Dus HS --> ALS --> Krachtgroep. Voeden van onder of boven maakt voor zover ik weet niet uit ( zie hier), dus ik dacht dat gewoon moet kunnen.

Echter volgens de mensen achter de chat zou ik met kamrails alleen dezelfde componenten met elkaar mogen verbinden (dus meerdere ALSen of meerdere groepen aan elkaar), maar geen HS --> ALS of ALS --> Groep. Nu heb ik dit volgens mij veelvuldig in de praktijk gezien, en ik kan zelf ook nog niet bedenken waarom het niet zo kunnen, tenzij bijv. de hoogte van de ingangen voor de vorkjes verschillend zijn?
[Afbeelding]

Volgens de mevrouw in de chat mag het echter niet volgens de NEN1010 (maar ze kon geen specifiek artikel noemen).

Is er iemand die uitsluitsel kan geven, mag dit gewoon? En als ik dit met EMAT componenten doe, heb ik dan 2voudig 4 polig vorkjes of pinnetjes kamrails nodig?

Als die contacten netjes op één lijn liggen na monteren op de dinrail zie ik eigenlijk niet in waarom dit niet zo mogen. Als dit niet zo is trek je de kamrail krom wat uiteraard niet zo verstandig is... Eaton verkoopt ook gewoon kamrails om met 1 aardlek 4 groepen te voeden.

[Tinkerer84]

Juerd schreef op zondag 26 januari 2025 @ 18:00:


EMAT heeft inmiddels de EA16-32 stilletjes vervangen door een bidirectioneel ding. Die schakelt de elektronica wel af bij het trippen. Het is jammer en laakbaar dat ze hier niks over hebben gepubliceerd en dat een verschillend product wordt verkocht met hetzelfde modelnummer, waardoor je het verschil pas kunt zien als je de groepenkast open maakt. Ik vermoed dat er nog veel EMAT EA16-32's in gebruik zijn voor PV-omvormers, niet in de laatste plaats omdat Elektramat blijkbaar PV-verdelers (!) heeft verkocht met unidirectionele EMAT aardlekautomaten.

Het brandt pas intern door als de aardlek tript en de omvomer niet ook razendsnel zou uitschakelen. Aan de buitenkant zie je daar niks van, behalve dat ie niet meer reageert op de testknop. Het gaat helemaal fout als je daarna een keer echte aardlek zou hebben en het ding niet meer tript.

(En dan is er nog het probleem dat het overstroom-gedeelte van de aardlekautomaat niet geschikt is als foutbeveiliging in menig huis met hoge Z_S, en het dus behalve kans op elektrocutie bij aardlek ook gewoon brand zou kunnen veroorzaken bij foutstroom. Ze mogen omdat ze spanningsafhankelijk zijn niet gebruikt worden als foutstroombeveiliging, maar dezelfde installateurs die "Load" en "Line" negeren weten dat wellicht ook niet.)

Ik heb hier ook een Emat EA16-32 E3 waar zonnepanelen achter zitten. Deze is dus unidirectioneel en potentieel gevaarlijk?

Zonnepanelen zijn in 2023 geïnstalleerd, maar ik verwacht er niet zo veel van als ik hier de installateur op aanspreek..

[timovd]

PotatoChip schreef op maandag 27 januari 2025 @ 15:01:
[...]


Als die contacten netjes op één lijn liggen na monteren op de dinrail zie ik eigenlijk niet in waarom dit niet zo mogen. Als dit niet zo is trek je de kamrail krom wat uiteraard niet zo verstandig is... Eaton verkoopt ook gewoon kamrails om met 1 aardlek 4 groepen te voeden.

@Arjo best kans dat EMat producten van verschillende Chinese fabrieken haalt en dat dit niet uitgelijnd kan worden. Maar het verhaal wat ze zeggen is complete onzin.

[Juerd]

PotatoChip schreef op maandag 27 januari 2025 @ 16:39:
[...]


Is het niet zo dat alle smalle alamats van EMAT spanningsafhankelijk zijn en dat deze uberhaupt niet toegepast mogen worden in een woninginstallatie bedient door leken. Of zijn de nieuwe modellen tegenwoordig niet meer spanningsafhankelijk?

Zijn alle smalle aardlekautomaten van EMAT spanningsafhankelijk? Ja. Ook de nieuwe zijn dat.

Mogen spanningsafhankelijke aardlekbeveiligingen gebruikt worden in woninginstallaties? Het makkelijke antwoord is "nee". Het correcte antwoord is "soms", en best complex.

Bij een groepenkast hebben we het over de componenten, maar elk component wordt in het algemeen voor meerdere functies ingezet. Soms, zoals bij een spanningsafhankelijke aardlekbeveiliging is het afhankelijk van de omstandigheden of die geschikt is voor een bepaalde functie.

(Vrijwel) elke groep moet in de groepenkast worden voorzien zijn van:

• Bescherming tegen overbelasting. Deze functie wordt in het algemeen vervuld door de thermische beveiliging van de installatieautomaat.
• Bescherming tegen kortsluiting. Deze functie wordt in het algemeen vervuld door de magnetische beveiliging van de installatieautomaat.
• Bescherming tegen foutstroom (foutbescherming). Hierover verderop meer.
• Aanvullende bescherming. Deze functie wordt vervuld door een aardlekbeveiliging van 30 mA of lager, en die beveiliging zit in een aardlekschakelaar of een aardlekautomaat.

Maar dan die foutbescherming. Foutstroom is in deze context kortsluiting tussen fase en aarde. Aan de hand van bovenstaand lijstje zou je denken dat dat dus gewoon onder de bescherming tegen kortsluiting valt, en voor een TN-stelsel zal dat in de regel ook zo zijn. Maar bij een TT-stelsel bestaat de foutstroomketen o.a. uit een aardelektrode en de daadwerkelijke aarde. De weerstand van de elektrische verbinding tussen de elektrode en de planeet is vaak best hoog, waardoor de totale impedantie van de foutstroomketen (de Z_S) zo hoog wordt dat de foutstroom, oftewel de kortsluitstroom tussen fase en aarde, significant beperkt wordt. Om een zekering(automaat) snel genoeg af te laten schakelen, heb je echter een voldoende hoge stroom nodig. Bij een B-automaat gaat het om 5× de nominale waarde, bij een C-automaat zelfs om 10× de nominale waarde. Dus bijvoorbeeld 80 A voor een B16, of 200 A voor een C20. Of die stroom gehaald kan worden bij sluiting tussen fase en aarde, hangt dus af van de Z_S.

Is de Z_S te hoog om de installatieautomaat te kunnen gebruiken voor foutbescherming, dan moet de foutbescherming op een andere manier worden geregeld. Dat kan met een aardlekbeveiliging, want kortsluiting tussen fase en aarde is natuurlijk een aardlek van jewelste. Ongeveer elk kaliber aardlekschakelaar is hiervoor geschikt: 30 mA, 300 mA, 500 mA, 1 A... als ie maar spanningsonafhankelijk is. Een spanningsafhankelijke aardlekschakelaar werkt namelijk niet als de nul niet is verbonden, of als de spanning te laag is, terwijl in die omstandigheden nog steeds wel foutbescherming vereist is.

Zo'n EMAT EA16-32 mag wel worden gebruikt als aanvullende bescherming. Dan moet je nog wel de foutbescherming op een andere manier regelen. Is de Z_S laag genoeg (TN-stelsel of TT met een elektrode met zeer goed aardcontact)? Mooi, dan zou de magnetische beveiliging van de aardlekautomaat moeten ingrijpen. Maar is de Z_S te hoog en dus de foutstroom te klein, dan zal er nog een extra aardlekschakelaar bij moeten voor de foutbescherming.

Je moet de Z_S (of R_A) weten om te kunnen bepalen of je een spanningsafhankelijke aardlekbeveiliging mag gebruiken voor foutstroombescherming. Weet je die niet, dan moet je natuurlijk van de worst case uitgaan.

Ze mogen dus wel worden gebruikt, maar dan moet er vaak nog een extra aardlekschakelaar bij. En om te weten of dat nodig is, heb je dure apparatuur nodig. Zowel dat meten als die extra aardlekschakelaar ligt niet voor de hand, helemaal omdat de keuze voor EMAT waarschijnlijk op puur financiële gronden is genomen.

Onderaan de streep is het makkelijker om ze gewoon niet te gebruiken, en in plaats daarvan voor een spanningsonafhankelijke te gaan van een goed merk.

(NB: bovenstaande gaat uit van NEN 1010:2015, of in elk geval voor zover ik die begrijp . Het schijnt dat er in de NEN 1010:2020 wat andere regels zijn op dit gebied, maar daar heb ik me nog niet in verdiept.)

[ Voor 7% gewijzigd door Juerd op 27-01-2025 18:12 ]

[Arjo]

timovd schreef op maandag 27 januari 2025 @ 15:53:
[...]

@Arjo best kans dat EMat producten van verschillende Chinese fabrieken haalt en dat dit niet uitgelijnd kan worden. Maar het verhaal wat ze zeggen is complete onzin.

onetime schreef op maandag 27 januari 2025 @ 21:32:
@Arjo Waarom EMAT? Voor iets meer geld heb je veel beter kwaliteit.

jordje schreef op maandag 27 januari 2025 @ 20:56:
[...]


Ik heb wel een vermoeden waarom ze dat zegt. De laatste keer dat ik die rommel in mijn handen had verschilde de positie van de kooiklemmen bij alle drie de componenten. En in plaats van te bekennen dat hun assortiment een allegaartje van herstickerde Chinese spullen is komen ze met zo'n waanzinnig lulverhaal over dat er 'teveel op de hoofdschakelaar komt'. Wat dat ook moge betekenen

Conclusie duidelijk - ik ga wel gewoon ABB spul kopen

Andrehj schreef op maandag 27 januari 2025 @ 18:29:
[...]

Waarom gebruik je geen aardlekautomaat? Dat scheelt 4 posities ruimte in je meterkast, en is vaak nog goedkoper ook.

Plek genoeg, mogelijk ooit nog extra groepen achter dezelfde aardlek, en ik heb een iets minder standaard config nodig (=duur) (B25 automaat en 300mA selectief ALS)

Bedankt voor alle reacties, ik ga het gewoon zoals bedacht met de kamrails oplossen, maar dan met ABB apparatuur, geen zin in potentieel gedoe met contacten die niet uitlijnen

[ Voor 18% gewijzigd door Arjo op 27-01-2025 22:42 . Reden: 1 quote vergeten ]

[TGEN]

Ethiron schreef op donderdag 30 januari 2025 @ 07:37:
Zo, het merendeel van de bestelling van Sander Vunderink is binnen! Volgende week ga ik de extra kast plaatsen.

Ik worstel alleen nog even met de draadbruggen tussen de huidige aardlekschakelaars. Die vervang ik het liefst voor kamrails, maar ik vraag mij af of dat wel kan.

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Ik dacht eerst aan twee van deze kamrails van SV, maar bij nader inzien gaan die denk ik niet passen, want volgens mij zitten die elkaar dan in de weg. Of zie ik het nou niet goed?

https://www.sandervunderi...-voudig-steek-35-6mm.html

Klopt, je zult specifieke kamrails moeten hebben voor die ABB aardleks, met twee geleiders. Wat ik zo wel zie is dat de hoofdschakelaar niet op dezelfde rails kan, alleen de drie aardleks.

Edit: https://www.sandervunderi...2-p-fh-202-a-40-0-03.html verwijst wel naar die kamrails... Dus misschien passen ze toch? De insteekgaten lijken me toch echt op dezelfde diepte te zitten zo op de foto te zien.

[ Voor 8% gewijzigd door TGEN op 30-01-2025 08:05 ]

[Atomius]

Vraag. Waarom, als je 3x25A aansluiting hebt, zie je 3 aardlekschakelaars van 40A in je meterkast en niet van 3x25A?

Kan hij dan per individuele fase stiekem 40A doorlaten als het totaal bij de hoofdschakelaar maar niet voorbij de 75A komt?

Bijv. 2 groepen die allebei vol 16A verbruiken op 1 fase (= 32A) zou dan goed moeten gaan aangezien je een aardlek hebt van 40A.

[ Voor 52% gewijzigd door Atomius op 30-01-2025 09:31 ]

[MeTooPV]

@Antonius Zo werkt dat niet. De aardlek beveilgd het weglekken van stroom, de automaten beveiligen de maximale stroom. Een aardlek met daarop 40A werkt tot een stroom van 40A goed. Maar als er meer doorheen gaat, dan schakelt deze niet af.

[Septillion]

@Atomius Omdat 25A aardlekschakelaars eigenlijk iet gemaakt worden. Anders hadden installateurs ze wel gebruikt als ze goedkoper waren. En de vraag is denk ik zo laag omdat we met 25A een van de laagste aansluitwaardes hebben in Europa / de wereld.

En een aardlekschakelaar zal proberen oneindig stroom doorlaten maar het mag niet want hij is er niet veilig voor bevonden. Maar een aardlekschakelaar beschermd niet tegen stroom, alleen tegen lekstroom.

En ook de hoofdschakelaar doet niets tegen stroom, ook die laat het gewoon maar door. Het zijn de hoofdzekeringen van de netbeheerder die dus zorgen dat de stroom door de meter en hoofdschakelaar niet te hoog kan worden.

En de rating is steeds per fase. Zowel dus de maximale stroom rating van aardlekschakelaars en hoofdschakelaars als de beschermingsstroom van een automaat.

En als je dus 2 groepen van 16A op één fase volledig belast is dat netjes in spec voor de aardlek en de hoofdschakelaar. Maar je bent dus de hoofzekering met 56% aan het overbelasten dus dat gaat maar beperkt lang goed (tussen 2 en 5 seconden).

[Antonius]

MeTooPV schreef op donderdag 30 januari 2025 @ 09:39:
@Antonius Zo werkt dat niet. De aardlek beveilgd het weglekken van stroom, de automaten beveiligen de maximale stroom. Een aardlek met daarop 40A werkt tot een stroom van 40A goed. Maar als er meer doorheen gaat, dan schakelt deze niet af.

Verkeerde user getagd? Ik denk dat je Atomius bedoelt.

[MacgregorSound]

Atomius schreef op donderdag 30 januari 2025 @ 09:29:
Vraag. Waarom, als je 3x25A aansluiting hebt, zie je 3 aardlekschakelaars van 40A in je meterkast en niet van 3x25A?

Kan hij dan per individuele fase stiekem 40A doorlaten als het totaal bij de hoofdschakelaar maar niet voorbij de 75A komt?

Bijv. 2 groepen die allebei vol 16A verbruiken op 1 fase (= 32A) zou dan goed moeten gaan aangezien je een aardlek hebt van 40A.

De 40A aardlekschakelaar zie je veel omdat huizen met een 1 fase aansluiting vaak 1x35A smeltpatronen of 1x40A automaten als hoofdzekering hebben, het maakt met het voorbereiden van de kast dan niet uit welke aansluiting er aanwezig is.

[DiggerStubble]

Op dit verlengsnoer was enige tijd een koelkast in de schuur aangesloten. Recent aardlek afgeschakeld en schade ontdekt.

Experiment: isolatieweerstand gemeten maar uitkomst was okee (buiten bereik van de meter). Daarom nog wat verder bewerkt zodat de beide aders bloot liggen. Opnieuw een isolatieweerstandmeting. Opnieuw geen lage waarde welke op een probleem duidt. Zelfde resultaat met een andere tester.

Wat is de verklaring (nog een voldoende lage weerstand van de aders van het snoer misschien)?
Waarom wordt deze isolatieschade niet opgemerkt?
Kan dit soort schade ook in een huisinstallatie voorkomen zonder signalering?

[devriesjande]

DiggerStubble schreef op zondag 2 februari 2025 @ 18:53:
Op dit verlengsnoer was enige tijd een koelkast in de schuur aangesloten. Recent aardlek afgeschakeld en schade ontdekt.

Experiment: isolatieweerstand gemeten maar uitkomst was okee (buiten bereik van de meter). Daarom nog wat verder bewerkt zodat de beide aders bloot liggen. Opnieuw een isolatieweerstandmeting. Opnieuw geen lage waarde welke op een probleem duidt. Zelfde resultaat met een andere tester.
Wat is de verklaring (nog een voldoende lage weerstand van de aders van het snoer misschien)?
Waarom wordt deze isolatieschade niet opgemerkt?
Kan dit soort schade ook in een huisinstallatie voorkomen zonder signalering?

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Er zal toch eerst een foutstroom naar aarde moeten gaan lopen voordat de aardlekschakelaar tript.
Een foutstroom door defecte isolatie zal er alleen gaan lopen als het snoer vochtig is. Of als iemand het beetpakt.
Daarom moeten snoeren tijdens een NEN3140 veiligheidskeuring ook visueel gecontroleerd worden.

[ Voor 9% gewijzigd door devriesjande op 02-02-2025 19:26 ]

[leonbong]

DiggerStubble schreef op zondag 2 februari 2025 @ 18:53:
Op dit verlengsnoer was enige tijd een koelkast in de schuur aangesloten. Recent aardlek afgeschakeld en schade ontdekt.

Experiment: isolatieweerstand gemeten maar uitkomst was okee (buiten bereik van de meter). Daarom nog wat verder bewerkt zodat de beide aders bloot liggen. Opnieuw een isolatieweerstandmeting. Opnieuw geen lage waarde welke op een probleem duidt. Zelfde resultaat met een andere tester.

Wat is de verklaring (nog een voldoende lage weerstand van de aders van het snoer misschien)?
Waarom wordt deze isolatieschade niet opgemerkt?
Kan dit soort schade ook in een huisinstallatie voorkomen zonder signalering?

[Afbeelding]

[Afbeelding]

In een klamme schuur haalt dat geen 1000 mega ohm.

[DiggerStubble]

Septillion schreef op zondag 2 februari 2025 @ 21:54:
@DiggerStubble Lucht is nu eenmaal best een goede isolator De vuistregel is 1kV per mm.

Ding is, dat als je het met 1000v niet ziet zal het dus met gewoon 230V in een buis ook niets geks doen. Tuurlijk is het ongewenst, daar niet van. En zolang iets gewoon echt sluiting maakt is er op zich ook niets aan de hand, daar zijn automaten erg goed in.

Maar met een lek kan juist iets gevaarlijk onder spanning staan zonder dat je het doorhebt.

Kan je dan mee gaan in mijn stelling dat deze meting bij een bestaande huisinstallatie niet heel veel toevoegt? Isolatieschade zoals uit mijn voorbeeld wordt niet opgemerkt, kortsluiting is de automaat goed voor en aardlek de verliesstroomschakelaar indien >30mA.
Zoals ik nu denk betekent een lage isolatiewaarde (in mijn voorbeeld <1000Mohm) een accuut probleem welke ook door één van de andere twee opgemerkt gaat worden.

[Zwartoog]

DiggerStubble schreef op maandag 3 februari 2025 @ 03:25:
[...]


Kan je dan mee gaan in mijn stelling dat deze meting bij een bestaande huisinstallatie niet heel veel toevoegt? Isolatieschade zoals uit mijn voorbeeld wordt niet opgemerkt, kortsluiting is de automaat goed voor en aardlek de verliesstroomschakelaar indien >30mA.
Zoals ik nu denk betekent een lage isolatiewaarde (in mijn voorbeeld <1000Mohm) een accuut probleem welke ook door één van de andere twee opgemerkt gaat worden.

Denk het wel! Ik had ooit het probleem dat wanneer ik de oven bij vochtig(!) weer gebruikte, de aardlek doorsloeg. Oven op een andere groep was geen probleem.

Na heel veel zoeken uiteindelijk 1 groep weten te isoleren, en bij die groep stapsgewijs de aftakkingen eruit trekken het probleem gevonden: beschadigde fasedraad in een metalen elektrabuis. Blijkbaar geleidde die bij vochtig weer voldoende om samen met een kleine lekstroom van de oven de aarlek te laten springen.

Ik denk dat je dit op een vergelijkbare manier kunt meten.

Laat tevens zien waarom metalen elektrabuizen geen goed idee zijn, en gerenoveerd moeten worden waar kan. Extra irritant was dat ik alle VD-draden had vervangen, behalve dat paar in die buis

[DiggerStubble]

Zwartoog schreef op maandag 3 februari 2025 @ 14:15:
[...]

Denk het wel! Ik had ooit het probleem dat wanneer ik de oven bij vochtig(!) weer gebruikte, de aardlek doorsloeg. Oven op een andere groep was geen probleem.

Na heel veel zoeken uiteindelijk 1 groep weten te isoleren, en bij die groep stapsgewijs de aftakkingen eruit trekken het probleem gevonden: beschadigde fasedraad in een metalen elektrabuis. Blijkbaar geleidde die bij vochtig weer voldoende om samen met een kleine lekstroom van de oven de aarlek te laten springen.

Ik denk dat je dit op een vergelijkbare manier kunt meten.

Laat tevens zien waarom metalen elektrabuizen geen goed idee zijn, en gerenoveerd moeten worden waar kan. Extra irritant was dat ik alle VD-draden had vervangen, behalve dat paar in die buis

Lijkt wel sterk op mijn situatie. Pas een probleem met vocht/ beter pad naar aarde. Maar preventief dus bijna niet te voorkomen/ te meten. Grote kans op okee meting maar toch iets niet goed in orde. Ik denk dat ik meer verwacht had van het testen van de isolatiewaarde maar daarom is zo’n simpel voorbeeld wel goed voor de bewustwording.

(Op YT kom ik wat filmpjes tegen van een test in een waterbad. Dan valt iedere kleine schade direct op. Maar om nou mijn PVC buis vol te laten lopen gaat mij wat ver…)

[Kaastengel]

Beste Tweakers,

Wegens recente verhuizing zou ik graag zelf een laadpaal installeren om mijn peugeot e-208 goedkoper en gemakkelijker op te laden. Mijn oom (heeft zelf een Easee charge lite lader thuis geïnstalleerd) wil me hierbij helpen maar ik zou graag alles dubbel checken en kijken of het nog wat beter/goedkoper/betere prijs-kwaliteit kan. De situatie is als volgt:
Achter mijn huis is een eigen parkeerplaats (mandelig terrein) onder beheer van de VVE, er zijn al meerdere mensen die een laadpaal neergezet hebben dus dat zou geen probleem moeten zijn. Ik moet het alleen nog aan de buren vragen aangezien mijn woning net geen vrije doorgang naar het mandelig terrein heeft. Ik schat de lengte in op zo'n 50 meter:



Hiervoor wil ik het volgende aanschaffen (en waarom):
- Eassee charge lite + Tibber Pulse (Vanwege grid rewards bij Tibber)
-20A Aardlekautomaat B-karakteristiek
(B-karakteristiek gekozen vanwege het feit dat de maximale kabellengte gehalveerd wordt bij keuze voor een C-karakteristiek. Ook zit er al een aardlek in de lader: "Ingebouwde aardlekschakelaar voor aardlekbeveiliging 30 mA AC/6 mA apparaat voor aardlekstroomdetectie".)
(20A krachtgroep i.p.v. 16A omdat ik onderstaande tegenkwam: "Een vuistregel is om bij een groep met een gelijktijdigheidsfactor van 1, de automaat maximaal 80% continue te belasten. Dus als je een laadpaal wilt aansluiten van 11kW, dan heb je een automaat nodig van 20A.")
- 50 Meter 4 aderige YMVK-AS grondkabel 6MM2
(zou volgens mij goed genoeg moeten zijn voor 22KW in de toekomst)
(aardedraad is niet nodig (dus 4 aderig i.p.v. 5 aderig bij een YMVK kabel), de aardlitze tape ik af of doe ik tule omheen)
- Groen/gele isolatie tape/tule voor de aardlitze
- 50 Meter mantelbuis 40MM (Om een UTP/P1 kabel in te leggen)
- Attema-click-mate-nxt-bedradingsset-3-fasen-30-cm (Draden om de aardlekautomaat aan te sluiten)
- Paal
- Boor om door de meterkast naar de kruipruimte te boren en van de kruipruimte naar de achtertuin, en afdichting

De meterkast heeft al een plekje voor een aardlekautomaat, hoef alleen de aardlitze bovenin aan te sluiten en vier draden onderin de meterkast:




Zie ik nog iets over het hoofd? Zouden jullie hier nog iets aan veranderen?

[ Voor 14% gewijzigd door Kaastengel op 09-02-2025 18:43 ]

[Xander]

Kaastengel schreef op zaterdag 8 februari 2025 @ 18:48:
-Attema 20A krachtgroep B-karakteristiek
(B-karakteristiek krachtgroep gekozen vanwege het feit dat de maximale kabellengte gehalveerd wordt bij keuze voor een C-karakteristiek. Ook zit er al een aardlek in de lader: "Ingebouwde aardlekschakelaar voor aardlekbeveiliging 30 mA AC/6 mA apparaat voor aardlekstroomdetectie".)
[...]
- 50 Meter 4 aderige YMVK-AS grondkabel 6MM
(zou volgens mij goed genoeg moeten zijn voor 22KW in de toekomst)
[...]
Zie ik nog iets over het hoofd? Zouden jullie hier nog iets aan veranderen?

Je ziet over het hoofd dat de aardlekschakelaar in de laadpaal niet de grondkabel beveiligt. Als iemand daar een keer met een schep doorheen gaat wil je ook dat er een beveiliging uitschakelt.

Afhankelijk van de circuitimpedantie kan een installatieautomaat ook voldoende zijn voor foutbescherming, maar als je een TT-stelsel hebt zou ik daar niet op durven gokken.

[samvdheijden]

Dank voor de reacties zo ver!

True schreef op zondag 9 februari 2025 @ 11:41:
Persoonlijk had ik in dit geval gekozen om direct 5x4mm2 te leggen dan zit je goed en kun je eventueel gemakkelijk overstappen op iets anders qua PV-installatie indien je na 3-fase wilt.

Achteraf is mooi wonen zullen we maar zeggen . Er ligt nog eenzelfde loze kabel (beiden 5 aderige) langs die momenteel niet wordt gebruikt. Volgens de installateur was die voor mocht er ooit 3 fase komen.

Jim423 schreef op zondag 9 februari 2025 @ 12:09:
Ook moet je goed in de gaten houden dat de PV omvormer niet uitschakelt vanwege de hoge spanningsval op 2,5mm². Maar stel de B25 automaat voldeed (geen 300mA diff?) dan is het plan in orde. Wel staat dus nog even de vraag open of er voor de wallbox en grondkabel nog een aardlekbeveiliging benodigd is. Vaak stelt de handleiding wel een type A.

De huidige automaat voldoet, niets schakelt uit momenteel. De aardlek is nu inderdaad een 300mA.

De handleiding van de wallbox specificeert het volgende:
"Ensure the electrical panel supports a 208/240V
dedicated circuit with a new, dedicated two-pole
circuit breaker, rated for the selected amperage"

Maar als een extra aardlek ondanks dat toch aan te raden is kan deze natuurlijk ook worden geplaatst.

[ Voor 21% gewijzigd door samvdheijden op 09-02-2025 12:38 ]

[Xander]

samvdheijden schreef op zondag 9 februari 2025 @ 12:35:
De huidige automaat voldoet, niets schakelt uit momenteel.

Maar schakelt het ook op tijd uit bij kortsluiting en is de kabel adequaat beveiligd tegen overbelasting? Dat is natuurlijk wat men bedoelt bij de vraag of het "voldoet". Anders kun je de hele groepenkast wel volschroeven met C63 automaten en claimen dat dit voldoet, als het enige criterium is dat er nooit wat uitschakelt.

De aardlek is nu inderdaad een 300mA.

De handleiding van de wallbox specificeert het volgende:
"Ensure the electrical panel supports a 208/240V
dedicated circuit with a new, dedicated two-pole
circuit breaker, rated for the selected amperage"

Maar als een extra aardlek ondanks dat toch aan te raden is kan deze natuurlijk ook worden geplaatst.

Een autolader moet sowieso achter een eigen 30mA aardlekschakelaar, dus die zou je dan nog in de onderverdeler moeten plaatsen. Tenzij er iets in de lader zelf zit, maar als "Wallbox" de merknaam is van de lader die je wilt plaatsen dan is dit niet zo.

[Kaastengel]

@Xander ik dacht dat een krachtgroep een ingebouwde aardlek had. Dus dan een aardlekautomaat i.p.v. een krachtgroep. Dank!

@timovd 6mm2 inderdaad. I.p.v. een krachtgroep een aardlekautomaat om de kabel te beveiligen. Plan is nu ook om een losse mantelbuis te leggen met UTP kabel erin, aangezien de YMVK-AS kabel los in de grond mag.
Tules/groengele isolatietape heb ik op de lijst toegevoegd, krimptang moeten we wel al hebben liggen. Bedankt!

[Xander]

Kaastengel schreef op zondag 9 februari 2025 @ 18:37:
@Xander ik dacht dat een krachtgroep een ingebouwde aardlek had. Dus dan een aardlekautomaat i.p.v. een krachtgroep. Dank!

De term "krachtgroep" zegt alleen dat er een 3-fasen eindgroep is, het zegt niets over de manier van beveiligen. Dit kan met smeltpatronen, of met een installatieautomaat, welke allebei wel of niet achter een aardlekschakelaar aangesloten kunnen zijn. Of het kan met een aardlekautomaat, wat een combinatie van aardlekschakelaar en installatieautomaat in één toestel is.

Als je geen idee hebt van de circuitimpedantie, moet je een aardlekautomaat toepassen. Attema heeft deze helaas niet dus dan zul je naar een ander merk moeten uitwijken. Je zou van Attema wel een losse aardlekschakelaar en installatieautomaat kunnen kopen, maar hier heb je zo te zien geen ruimte voor.

[onetime]

@The-Priest-NL Ga je voor je veiligheid nu vertrouwen op Emat? Ik zou de oude Holec aardleks prefereren.

En waarom al die verschillende merken? Dan heb ik liever die oude Holec's.

Maargoed, zoals al gezegd, eerst de hoofdschakelaar, dan jouw meter, dan de aardleks en dan de groepen.
ABB, AETON, Attema, zijn dan wel kwaliteits merken, maar dan ook nog Emat??? Echt geen A-merk en dan die voor de aanraak veiligheid...

[The-Priest-NL]

onetime schreef op vrijdag 14 februari 2025 @ 21:13:
@The-Priest-NL Ga je voor je veiligheid nu vertrouwen op Emat? Ik zou de oude Holec aardleks prefereren.

En waarom al die verschillende merken? Dan heb ik liever die oude Holec's.

Maargoed, zoals al gezegd, eerst de hoofdschakelaar, dan jouw meter, dan de aardleks en dan de groepen.
ABB, AETON, Attema, zijn dan wel kwaliteits merken, maar dan ook nog Emat??? Echt geen A-merk en dan die voor de aanraak veiligheid...

Attema had ik nog liggen uit het vorige huis, ABB nieuw gekocht, EATON zat al in de oude groepenkast net als één Emat RCD

onetime schreef op vrijdag 14 februari 2025 @ 21:14:
En waar was die Holec kookgroep voor?

Nergens, zit een gewone licht/wcd groep op en de beltrafo

[onetime]

The-Priest-NL schreef op vrijdag 14 februari 2025 @ 21:19:
[...] Attema had ik nog liggen uit het vorige huis, ABB nieuw gekocht, EATON zat al in de oude groepenkast net als één Emat RCD

[...] Nergens, zit een gewone licht/wcd groep op en de beltrafo

Zou je niet nu je de kans hebt er betrouwbare aardleks in zetten? Van één van andere wel betrouwbare merken?

[The-Priest-NL]

onetime schreef op vrijdag 14 februari 2025 @ 21:51:
[...]

Zou je niet nu je de kans hebt er betrouwbare aardleks in zetten? Van één van andere wel betrouwbare merken?

Dan nieuwe of die Holec's? Geen idee hoe oud die zijn maar in ieder geval van voor 2005 (ze doen het nog wel)

[mrenkema]

MacD007 schreef op zondag 16 februari 2025 @ 14:56:
[...]


ik weet niet welke PV omvormer je hebt, maar normaal gezien is 30mA voor een omvormer niet goed, de meeste merken omvormers stellen minimaal een 100mA of 300mA als eis voor de aardlek.
mijn PV's hebben ook beide een 300mA Alamat, mede omdat de 100mA erg duur en zeer lastig te krijgen is.
als ik bij deze ETI kijk voldoet deze helaas alleen aan IEC 61009 (bron) en valt dus onder de spanningsafhankelijke alamats en zou dus op basis van de huidige NEN 1010:2020 in een thuis siutatie niet meer gebruikt mogen worden. Je hebt daar dus RCBO conform NEN-EN 61009-2-1 nodig, alleen 61009 is dus hier onvoldoende.
dus mogelijk dat je naast de 30mA aspect deze toch aan vervanging toe zijn.
Dus wil je op deze fase, echter zeker niet op de groep van de PV, de batterijen plaatsen let er dan ook op dat deze aan deze nieuwe norm voldoen, de door mij getoonde alamat van Schneider voldoet hier overigens aan, en voor batterijen heb je ook de 30mA versie nodig (eis ivm de WCD).

Dank, maar helaas moeten we het hierbij laten. Zie mod-break.
Dit is mijn huidige situatie:



De PV (was 5000, maar is inmiddels 6400 wp max op het westen) zit op 15 met een G3 kabel. Maar dat had de installateur niet mogen doen dus (in 2019). Zal es gaan bellen.
De omvormer is een SE4000h, die vervang ik starks voor een SE5000h. Omdat ik van 5000->6400 wp max ben gegaan.

[ Voor 3% gewijzigd door mrenkema op 16-02-2025 16:19 ]

[Zwartoog]

Gister vrienden geholpen met verhuizen. Gelijk even een meterkastcheck gedaan, wat geen overbodige luxe was:




Bij vervanging van de draad maar gelijk een hoofdschakelaar laten plaatsen. Die kamrails zitten volgens mij ook niet hoe het hoort.

Wat me ook opviel: bouwjaar 2008, en lijkt toch een doortikker. Ik dacht dat dat toen al uit de mode was.

(edit: aardleks zijn wel 30 mA)

[ Voor 5% gewijzigd door Zwartoog op 17-02-2025 15:11 ]

[BarryH]

Zwartoog schreef op maandag 17 februari 2025 @ 14:55:
Gister vrienden geholpen met verhuizen. Gelijk even een meterkastcheck gedaan, wat geen overbodige luxe was:
[Afbeelding]



Bij vervanging van de draad maar gelijk een hoofdschakelaar laten plaatsen. Die kamrails zitten volgens mij ook niet hoe het hoort.

Wat me ook opviel: bouwjaar 2008, en lijkt toch een doortikker. Ik dacht dat dat toen al uit de mode was.

(edit: aardleks zijn wel 30 mA)

was er een duidelijke oorzaak voor de oververhitting te zien?

[onetime]

@Freeaqingme Zie ik nu een kookgroep in een 3fase kast? Dat hoort een krachtgroep te zijn.
Het grote kookplaat aansluiten topic

edit: en of 3 aardleks, maar nog beter en mooier alamaal alamats en geen losse aardleks.

[ Voor 22% gewijzigd door onetime op 18-02-2025 11:46 ]

[Phoolie]

Ik zit even met een vreemd probleem waar ik niet uitkom. We zijn aan het verbouwen en tijdens het aansluiten van de draden, klapte de aardlek er uit. Dit bleek uiteindelijk iets knulligs te zijn, tijdens het draden trekken zijn we voor de buitenlamp (die moet nog geplaatst en aangesloten worden) vergeten de draden van elkaar los te maken, waardoor de nul en aarde draad sluiting maakte. Dit opgelost en alles leek weer te werken. Nou moest er nog 1 wcd bijkomen en als we die aansluiten op diezelfde groep/centraaldoos, knalt de aardlek er weer uit, zonder dat er überhaupt een stekker in de wcd zit. De draden van de centraaldoos naar de wcd hebben we doorgemeten, maar deze maken geen sluiting.

Nou zat ik zelf te denken dat misschien de aardlekschakelaar dan wel kapot gegaan zou kunnen zijn. Maar kan dit zo zijn en zo ja, hoe kan je dat eenvoudig testen/meten?

[Freeaqingme]

onetime schreef op dinsdag 18 februari 2025 @ 11:45:
@Freeaqingme Zie ik nu een kookgroep in een 3fase kast? Dat hoort een krachtgroep te zijn.
Het grote kookplaat aansluiten topic

edit: en of 3 aardleks, maar nog beter en mooier alamaal alamats en geen losse aardleks.

Goed punt!

Raad je dan aan om van alles alamats te maken, en dan gewoon een brug tussen 2 alamats die elk op een eigen fase zitten? Ik begreep ergens dat dat voor zo'n kookgroep ook niet de bedoeling was, maar dat zou ik zelf de mooiste oplossing vinden.

[Septillion]

@Phoolie Hoe oud is oud?

Maar goed, als het echt gebeurd als je een nieuw stuk aansluit acht ik de kans klein dat het de aardlek zelf is en zet ik mijn geld op het nieuwe stuk.

En qua uitzoeken, uitsluiten. Koppel dingen af, is het dan weg, zat het in het afgekoppelde deel. Dat doen tot je niets verder af kunt koppelen, dan weet je dat je daar moet zoeken.

Gebeurd het al als je een stuk draad zonder verder wat aansluit (dus andere eind netjes in lasdoppen) dan die kabel eruit...

[Phoolie]

Septillion schreef op dinsdag 18 februari 2025 @ 13:20:
@Phoolie Hoe oud is oud?

Heb hem ooit tweedehands van een elektricien overgenomen, dus weet het niet exact. Maar heb hem zelf al wel een jaar of 10.

Maar goed, als het echt gebeurd als je een nieuw stuk aansluit acht ik de kans klein dat het de aardlek zelf is en zet ik mijn geld op het nieuwe stuk.

En qua uitzoeken, uitsluiten. Koppel dingen af, is het dan weg, zat het in het afgekoppelde deel. Dat doen tot je niets verder af kunt koppelen, dan weet je dat je daar moet zoeken.

Gebeurd het al als je een stuk draad zonder verder wat aansluit (dus andere eind netjes in lasdoppen) dan die kabel eruit...

Het lijkt te ontstaan als we 1 WCD op de centraaldoos aansluiten. Jouw advies is dus om de WCD zelf dan even los te halen en de draden aan de kant van de WCD los te laten hangen netjes in lasdoppen. Klapt het er dan nog uit, dan proberen die draden te vervangen?

[ Voor 7% gewijzigd door Phoolie op 18-02-2025 13:50 ]

[Skubba]

Freeaqingme schreef op dinsdag 18 februari 2025 @ 11:00:
Ik wil deze groepenkast gaan vervangen:
[Afbeelding]

Het is niet mijn echte meterkast, maar een onderverdeler in een ruimte waar alle apparatuur komt te staan (en een gastenverblijf is). Bij groepenkastbestellen.nl kom ik uit op dit:
[Afbeelding]

Ik weet dat de nieuwe kast een beetje oversized lijkt, maar er moet wat KNX spul in, en op termijn ook een warmtepomp, airco's, etc op worden aangesloten, dus mijn vermoeden is dat ie over ~2 jaar alsnog wel redelijk vol zit.

Voor nu is in ieder geval het doel dus om het oude te vervangen met iets nieuws. Denken jullie dat ik er zo ben, of mis ik nog iets? Met name ben ik benieuwd naar de 3 fase alamat onderin. Die is bedoeld voor zonnepanelen. Alleen, ik zie dat groepenkastbestellen.nl ook specifiek 'PV-groep 3P+N t.b.v Enphase' biedt. Voor zover ik kan zien is een PV-groep niets bijzonders (mits de alamat maar bidirectioneel werkt), maar het maakt me toch een beetje aan 't twijfelen. Alle input is welkom!

Ter volledige context: De hoofdaansluiting van het huis is 3x25A. Er loopt een 5x16mm2 kabel naar deze onderverdeler.

In de basis ben je er, maar voor de finetuning enkele vragen/opmerkingen:
- Waarom 2 aparte alamats bovenin?
- Afhankelijk van de reden, wellicht beter om nóg een aardlekschakelaar bij te plaatsen en 2 normale automaten te pakken? Zo verdeel je het aantal groepen nog net iets mooier over de 3 fases.
- Enphase heeft een 30mA alamat nodig. Veel andere string omvormers een 300mA. Wellicht dat ze daarom een specifieke 'Enphase' alamat aanbieden.
- Hoeveel en welk type micro's heb je? Dit om vast te stellen of het een B16 of B20 moet zijn.
- Alternatief voor een alamat voor je Enphase systeem: 1x 4 polige aardlek 30mA, met daarachter 1x 4-polige automaat (bijv. B16) voor je micro's én 1x een B6 of B10 automaat voor je Envoy.
- Waar zit je Enphase Q-relais en Enovy nu trouwens? Ik zie deze niet op de foto...

[Phoolie]

Septillion schreef op dinsdag 18 februari 2025 @ 13:02:
@Phoolie Kans is echt hee klein dat die beschadigd is van een N aan PE foutje.

Dus verwacht ik toch dat het nieuw aangesloten deel gewoon een fout heeft. Dit hoeft niet alleen naar elkaar te zijn hé. Dit kan ook gewoon beschadiging ofzo zijn die een ander pad naar aarde vindt dat er niet hoort te zijn.

Het is nog niet opgelost, maar hebben nu wel uit kunnen sluiten dat het in het nieuw aangesloten deel zit. Hebben die op een andere groep (die ook op een andere aardlek zit) gezet en nu blijft alles wel werken. Gaan vanavond weer verder zoeken. Maar krijg wel steeds meer het vermoeden dat er in de groepenkast toch iets niet lekker aangesloten zit aan de kant van de 2e aardlek.

[Freeaqingme]

Skubba schreef op dinsdag 18 februari 2025 @ 22:07:
[...]


In de basis ben je er, maar voor de finetuning enkele vragen/opmerkingen:
- Waarom 2 aparte alamats bovenin?
- Afhankelijk van de reden, wellicht beter om nóg een aardlekschakelaar bij te plaatsen en 2 normale automaten te pakken? Zo verdeel je het aantal groepen nog net iets mooier over de 3 fases.
- Enphase heeft een 30mA alamat nodig. Veel andere string omvormers een 300mA. Wellicht dat ze daarom een specifieke 'Enphase' alamat aanbieden.
- Hoeveel en welk type micro's heb je? Dit om vast te stellen of het een B16 of B20 moet zijn.
- Alternatief voor een alamat voor je Enphase systeem: 1x 4 polige aardlek 30mA, met daarachter 1x 4-polige automaat (bijv. B16) voor je micro's én 1x een B6 of B10 automaat voor je Envoy.
- Waar zit je Enphase Q-relais en Enovy nu trouwens? Ik zie deze niet op de foto...

Thanks!

- Dat was vooral zodat ik geen 3 aardlekschakelaars nodig had. Met de indeling die ik voor me zie was ik bang dat die 3e in de weg ging zitten.

> - Enphase heeft een 30mA alamat nodig. Veel andere string omvormers een 300mA. Wellicht dat ze daarom een specifieke 'Enphase' alamat aanbieden.

Misschien dat ik niet duidelijk was, maar we hebben geen Enphase omvormer (14 panelen). Het is een solaredge omvormer waar ik verder niet zo veel details over heb. In de oude setup wordt er een B16/0.1A Alamat voor gebruikt.

[onetime]

rabero1985 schreef op donderdag 20 februari 2025 @ 14:59:
[...] @onetime ,
4 batterijen die elke 800w kunnen laden/ontladen op 1 groep dus 3200 totaal unlocked.
1 fase 40A huisaansluiting.
Er zijn ook 19 zonnepanelen met een Huawei omvormer aanwezig welke op een aparte c25 automaat en c63 300mA aardlekschakelaar zitten.

Ok, 1 groep(16A 30mA), je zegt niets over het vermogen van de omvormer, dus hou ik rekening met de C25 automaat.
Als je aardleks gebruikt voor max 4 groepen heb je 63A exemplaren nodig. (Net40 + solar25 = 65)
(4 x 16A = 64A maar 4 groepen precies op hun max??? maar eigenlijk 80A exemplaren nodig tenzij alamats)
Dat kan je ook oplossen met alamats in plaats van gewone groepen achter een aardlek. Simpelste.

Ik stel voor om alle groepen en aardleks te vervangen door alleen maar alamats. B16 30mA.
Alles onafhankelijk en geen kans op overbelasting door fout ontwerp. En alleen gangbare onderdelen. En kan de groep met aardlek voor de omvormer blijven.

[onetime]

@koentjuh Gefeliciteerd met je zo-te-zien niet zo kleine woning. Voor het vastrecht, controleer of de hoofdzekeringen 3 x 25A zijn, tenzij je echt meer nodig hebt, al ben je waarschijnlijk beter af met automatisch rekening houden met het beschikbare vermogen.
Dat lijken 2 3 fase groepen met aardlek en 14 andere groepen.
Gezien de verplaatsing van de meter ga je dit alles vervangen, goed idee om meteen alamats voor de gewone groepen te nemen, dan is alles onafhankelijk en loop je weinig risico om onderdelen te overbelasten.

[koentjuh]

Vliegvlug schreef op vrijdag 21 februari 2025 @ 23:07:
[...]

Weet niet of je op je nieuwe woning al zonnepanelen hebt of ze gaat nemen maar ik zou deze koesteren!
Wel even controleren of deze geen terugloopbeveiling heeft.

Heb in mijn vorige woning helaas mijn Feraris meter moeten achterlaten.

[...]

Vind zo’n meter een stuk mooier dan die digitale van nu, en niet alleen voor het automatisch salderen, het fysieke ervan spreekt me vooral aan.

Het is inderdaad een mooie meter om te zien. Vond het wel opvallend dat die na circa 55 jaar nog operationeel is. Hoe controleer je de terugloopbeveiliging?

De wens voor zonnepanelen is er zeker. Op de platte daken op het zuiden. Dak zelf is van riet dus niet heel handig met panelen.

onetime schreef op vrijdag 21 februari 2025 @ 21:59:
@koentjuh Gefeliciteerd met je zo-te-zien niet zo kleine woning.

Dank, het is zeker een project….

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Voor het vastrecht, controleer of de hoofdzekeringen 3 x 25A zijn, tenzij je echt meer nodig hebt, al ben je waarschijnlijk beter af met automatisch rekening houden met het beschikbare vermogen.
Dat lijken 2 3 fase groepen met aardlek en 14 andere groepen.
Gezien de verplaatsing van de meter ga je dit alles vervangen, goed idee om meteen alamats voor de gewone groepen te nemen, dan is alles onafhankelijk en loop je weinig risico om onderdelen te overbelasten.

We overwegen nog om de meter zelf te laten zitten en dan intern de meterkast wel te verplaatsen. De meterkast zit nu in een niet zo toegankelijke kelder. Dat scheelt aanzienlijke in de kosten om de meter zelf te laten zitten. Het wordt nog even puzzelen wat we gaan doen.

[Vliegvlug]

koentjuh schreef op zaterdag 22 februari 2025 @ 07:59:
[...]

Het is inderdaad een mooie meter om te zien. Vond het wel opvallend dat die na circa 55 jaar nog operationeel is. Hoe controleer je de terugloopbeveiliging?

Als die ferrarismeter een terugloopbeveiliging heeft heeft staat er een symbool op van een tandwiel dat wordt tegengehouden door een palletje:


Zie dat er niet op staan. Is trouwens geen 100% garantie dat hij het niet heeft maar wel een goede kans dat dat zo is.

Dit is een Landis & Gyr ML2df5 waar ik met een snelle zoektocht helaas geen informatie over heb kunnen vinden.
Wel dat hij niet op de afgekeurde meterlijst staat: RDI.nl - Overzicht van afgekeurde elektriciteitsmeters (versie: 8 juli 2024)
(vraag me niet waarom de url als datum 16 juli 2018 heeft, denk dat ze die steeds hergebruiken bij de RDI)

De wens voor zonnepanelen is er zeker. Op de platte daken op het zuiden. Dak zelf is van riet dus niet heel handig met panelen.

Dat is inderdaad wel een nadeel ja. Vind het er erg mooi uitzien maar dat en de onderhoudskosten zou mij toch heel lang doen twijfelen om voor zo’n dak te gaan.

[...]

Dank, het is zeker een project….

***members only***

Wauw, wat een plaatje! Mooi huis hoor, op zo’n woning van 1920 staat een rietendak goed, gefeliciteerd!

Als ik die prijs zie die ongeveer even hoog is als mijn rijtjes huis in het westen van het land nu wordt ik wel een beetje jaloers
Vrijstaand, enorme lap grond en twee bijgebouwen waarvan één een grote garage.

Maar mijn werk zit niet in die regio en met label E moet er natuurlijk nog wel wat gebeuren wat ook niet gratis is dus dan wordt het alsnog prijziger.
Succes met de verbouwing! Het is nu al mooi, kan alleen maar mooier worden

[...]

We overwegen nog om de meter zelf te laten zitten en dan intern de meterkast wel te verplaatsen. De meterkast zit nu in een niet zo toegankelijke kelder. Dat scheelt aanzienlijke in de kosten om de meter zelf te laten zitten. Het wordt nog even puzzelen wat we gaan doen.

Dat is wel een goed idee. Gewoon een klein kastje boven de meter met een hoofdschakelaar en een (aardlek)automaat om de kabel te beschermen en je kan de groepenkast ergens willekeurig in huis plaatsen.

Weet trouwens niet hoe lang die draaistroommeters überhaupt nog mogen, volgens mij was er een datum dat ze sowieso weg moeten zijn maar dat kunnen anderen hier vast vertellen.

[Annuk]

Vliegvlug schreef op zaterdag 22 februari 2025 @ 10:00:

[...]

Dat is wel een goed idee. Gewoon een klein kastje boven de meter met een hoofdschakelaar en een (aardlek)automaat om de kabel te beschermen en je kan de groepenkast ergens willekeurig in huis plaatsen.

Inderdaad prima oplossing, als er maar gezorgd wordt dat de hoofdaansluiting en de meter goed bereikbaar blijven.

Weet trouwens niet hoe lang die draaistroommeters überhaupt nog mogen, volgens mij was er een datum dat ze sowieso weg moeten zijn maar dat kunnen anderen hier vast vertellen.

Las laast nieuwsbericht dat met de nieuwe energiewet in 2027 of 28 alles vervangen moet zijn voor een digitale meter.

Edit: dit bericht dus:
nieuws: RDI: analoge meters worden binnen drie jaar verplicht vervangen door ...

[ Voor 17% gewijzigd door Annuk op 22-02-2025 10:07 ]

[jeeedeee]

@Jippo00 misschien in huis kiezen voor een 300 ma selectieve aardlekschakelaar? Zodat die in de schuur bij een aardlek eerst gaan?

[Jippo00]

jeeedeee schreef op woensdag 26 februari 2025 @ 20:59:
@Jippo00 misschien in huis kiezen voor een 300 ma selectieve aardlekschakelaar? Zodat die in de schuur bij een aardlek eerst gaan?

Goed punt wat betreft selectiviteit maar qua veiligheid houd ik die aardlek in huis liever op 30mA omdat daar nog andere groepen achter zitten.

Ik lees dat in vochtige ruimtes een 300mA aardlek verplicht is maar ik neem aan dat een onverwarmde garage daar niet onder valt?