De duurzame kroeg deel 5

[Wozmro]

Een eventuele verplichting kan je dan laten samengaan met een subsidie gericht op de lagere inkomens.

[Jan-tweak]

phicoh schreef op maandag 1 juni 2026 @ 11:28:
[...]


Prima toch. Ik neem aan dat je je woning fatsoenlijk elektrisch kan verwarmen. Dus niet in de winter met 5 truien aan en een woning vol straalkacheltjes.

In dat geval is er geen enkele reden om ooit nog gas aan te leggen. Dus gewoon opruimen die rommel. De manier waarop netbeheerders met het weghalen van gasleidingen omgaan is slecht. Maar als zo'n leiding eenmaal weg is dan zie ik geen probleem.

helaas is vooruit denken niet bepaald de sterkste kant van ons politiek stelsel, stel namelijk dat we over x jaren de huidige gasinfrastructuur toch voor bv waterstof willen gaan gebruiken blijkt je de huisaansluiting niet meer aanwezig te zijn, dus daarmee geef ik @esphome helemaal gelijk.
Het probbleem zijn hier weer die juristen en boekhouders die gewoon elke aansprakelijkheid willen uitsluiten, en zolang die leiding in je huis zit (ook al is deze afgedopt, blijven zij verantwoordelijk voor dat deel. en dat willen ze dus niet omdat ze namelijk voor de verantwoordelijkheid geen opbrengsten er tegen overziien, dus mn voor die boekhouders een puur kostenpost. Dat ze later waarschijnlijk het 10 voudige kwijt zijn om dat stuk leiding mogelijk weer terug teplaatsen zal ze een rotzorg zijn. En met die gedachte gaat ons land gewoon naar de klote. (sorry voor de uitdrukking), geen lange termijn visie maar alleen korte termijn denken.

[hanev001]

Wozmro schreef op maandag 1 juni 2026 @ 12:17:
Een eventuele verplichting kan je dan laten samengaan met een subsidie gericht op de lagere inkomens.

Dat is een slechte benadering. Het subsidie geld moet ergens vandaan komen dus wordt er weer ergens anders belasting geheven. Het leidt tot een neerwaartse spiraal waardoor steeds meer mensen een beroep moeten gaan doen op toeslagen en uitkeringen

[phicoh]

Jan-tweak schreef op maandag 1 juni 2026 @ 12:49:
stel namelijk dat we over x jaren de huidige gasinfrastructuur toch voor bv waterstof willen gaan gebruiken blijkt je de huisaansluiting niet meer aanwezig te zijn, dus daarmee geef ik @esphome helemaal gelijk.

Dat is natuurkundig gezien zo onwaarschijnlijk dat we die optie wel kunnen uitsluiten. En dan hebben we het over de technische problemen nog niet gehad.

[phicoh]

hanev001 schreef op maandag 1 juni 2026 @ 12:53:
Dat is een slechte benadering. Het subsidie geld moet ergens vandaan komen dus wordt er weer ergens anders belasting geheven. Het leidt tot een neerwaartse spiraal waardoor steeds meer mensen een beroep moeten gaan doen op toeslagen en uitkeringen

Dat valt best mee. Het probleem met subsidies is aan de ene kant dat ze vaak terechtkomen bij mensen die geld genoeg hebben en dat mensen met weinig geld er te weinig gebruik van maken (meestal door teveel bureaucratie). Er is ook een probleem met inkomenafhankelijke subsidies en dat is dat de marginale belastingdruk veel te hoog wordt.

Specifiek voor een warmtepomp geldt natuurlijk dat maar weinig mensen met een laag inkomen een eigen woning bezitten. Dus voor de meeste mensen zal zo'n subsidie neerkomen op een eventuel hogere huursubsidie.

Voor mensen met een eigen woning zijn er genoeg goede mogelijkheden zonder dat je meteen met geld hoeft te strooien.

[dunklefaser]

Energie/warmtetransitie:
Naast de dego.vng.nl viewer is er nu ook een website welke onder het beheer van de gemeente valt.
Voorbeeld: https://druten-wijchen.incijfers.nl/dashboard/over-deze-site
De gegevens/databases lijken actueler dan op de dego.vng.nl website.
Let op: Nog niet alle gemeentes nemen op dit moment deel.

[ Voor 12% gewijzigd door dunklefaser op 01-06-2026 13:24 ]

[Bravo]

hanev001 schreef op maandag 1 juni 2026 @ 12:53:
[...]

Dat is een slechte benadering. Het subsidie geld moet ergens vandaan komen dus wordt er weer ergens anders belasting geheven. Het leidt tot een neerwaartse spiraal waardoor steeds meer mensen een beroep moeten gaan doen op toeslagen en uitkeringen

Wat ik in de discussie over het 'vaste' gedeelte van de aansluitkosten mis, is dat het ook nog een duidelijk effect heeft. Door de aansluiting mee te laten wegen in de jaarlijkse kosten (en niet alleen het verbruik), gaat men optimaliseren naar een passende aansluiting.
Mensen met een 3x35A aansluiting kunnen vaak met een batterij optimalisatie (peak shaving) prima terug naar een 3x25A aansluiting. Dit levert ruimte op het net op (rekencapaciteit gaat van 20 kW naar 4 kW).
Zonder een prijsprikkel op de grootte van de aansluiting zie ik al gebeuren dat er grotere aansluitingen worden aangevraagd en de netcongestie (iig op papier) nog verder verergerd.

[hanev001]

phicoh schreef op maandag 1 juni 2026 @ 13:20:
[...]


Dat valt best mee. Het probleem met subsidies is aan de ene kant dat ze vaak terechtkomen bij mensen die geld genoeg hebben en dat mensen met weinig geld er te weinig gebruik van maken (meestal door teveel bureaucratie). Er is ook een probleem met inkomenafhankelijke subsidies en dat is dat de marginale belastingdruk veel te hoog wordt.

Specifiek voor een warmtepomp geldt natuurlijk dat maar weinig mensen met een laag inkomen een eigen woning bezitten. Dus voor de meeste mensen zal zo'n subsidie neerkomen op een eventuel hogere huursubsidie.

Voor mensen met een eigen woning zijn er genoeg goede mogelijkheden zonder dat je meteen met geld hoeft te strooien.

Nee, dat is een typisch linkse denkwijze. "Mensen met een eigen woning hebben genoeg geld". Dat is op zich niet waar, het bezitten van een woning betekend niet dat je geld hebt. Je kan een torenhoge hypotheek hebben en als het huis is afbetaald inmiddels een inkomen hebben dat ook onder de noemer laag valt, denk aan ouderen met AOW. Die geldbron wordt keer op keer aangeboord maar op enig moment bereik je het punt dat de bron leeg is en eigenaar ook beroep gaat doen op uitkeringen en subsidie.

[phicoh]

hanev001 schreef op maandag 1 juni 2026 @ 13:48:
Nee, dat is een typisch linkse denkwijze. "Mensen met een eigen woning hebben genoeg geld". Dat is op zich niet waar, het bezitten van een woning betekend niet dat je geld hebt. Je kan een torenhoge hypotheek hebben en als het huis is afbetaald inmiddels een inkomen hebben dat ook onder de noemer laag valt, denk aan ouderen met AOW. Die geldbron wordt keer op keer aangeboord maar op enig moment bereik je het punt dat de bron leeg is en eigenaar ook beroep gaat doen op uitkeringen en subsidie.

Starters hebben weinig ruimte. Maar dat verbetert in het algemeen snel. Verder zullen er wel wat mensen zijn met een eigen huis en een laag inkomen, maar daar is prima een regeling voor te verzinnen. Dat hoeft niet met subisides.

[esphome]

phicoh schreef op maandag 1 juni 2026 @ 11:28:
[...]


Prima toch. Ik neem aan dat je je woning fatsoenlijk elektrisch kan verwarmen. Dus niet in de winter met 5 truien aan en een woning vol straalkacheltjes.

In dat geval is er geen enkele reden om ooit nog gas aan te leggen. Dus gewoon opruimen die rommel. De manier waarop netbeheerders met het weghalen van gasleidingen omgaan is slecht. Maar als zo'n leiding eenmaal weg is dan zie ik geen probleem.

Straalkacheltjes zijn er toch voor om in de zomer de stroom te verstoken als de zonnepanelen teveel stoom produceren.

Met die rommel waren wij toen nog heel blij toen wij van een kolenkachel naar een gaskachel gingen. Ook het gasfornuis werd omgebouwd van butaan in flessen naar gas. Dus het rommel noemen gaat voorbij aan de grote positieve invloed het heeft gehad in de Nederlandse samenleving en nog steeds heeft.

In de winter is een elektrische deken veel efficiënter om daar lekker onder te zitten op de bank.

[esphome]

Jan-tweak schreef op maandag 1 juni 2026 @ 12:49:
[...]


helaas is vooruit denken niet bepaald de sterkste kant van ons politiek stelsel, stel namelijk dat we over x jaren de huidige gasinfrastructuur toch voor bv waterstof willen gaan gebruiken blijkt je de huisaansluiting niet meer aanwezig te zijn, dus daarmee geef ik @esphome helemaal gelijk.
Het probbleem zijn hier weer die juristen en boekhouders die gewoon elke aansprakelijkheid willen uitsluiten, en zolang die leiding in je huis zit (ook al is deze afgedopt, blijven zij verantwoordelijk voor dat deel. en dat willen ze dus niet omdat ze namelijk voor de verantwoordelijkheid geen opbrengsten er tegen overziien, dus mn voor die boekhouders een puur kostenpost. Dat ze later waarschijnlijk het 10 voudige kwijt zijn om dat stuk leiding mogelijk weer terug teplaatsen zal ze een rotzorg zijn. En met die gedachte gaat ons land gewoon naar de klote. (sorry voor de uitdrukking), geen lange termijn visie maar alleen korte termijn denken.

Inderdaad, de gasleiding was een twee jaar daarvoor vervangen voor een versie die ook geschikt was voor waterstof en had ook een gasstop. Dus helemaal bij de tijd en geschikt voor de toekomst.

De gasstop maakt het simpler om het gas af te sluiten zonder de woning binnen te treden. Dit in geval van brand of wanbetaling.

[CvP_tweakers]

Krisp schreef op zaterdag 30 mei 2026 @ 23:23:
[...]


Pilots doen netbeheerders genoeg, in mijn ogen veel te veel. Batterijen neerzetten mogen netbeheerders nu niet. Dat zou wel helpen, maar is niet heilig: in de FGU-regio is er bijvoorbeeld wel behoefte aan opslagvermogen, maar het gros moet toch echt uit regelbare opwek (gasturbines) komen.

Vanwege de beperking dat netbeheerders geen batterijen mogen plaatsen hebben ze maar 1 smaak om de netcongestie op te lossen nl. netuitbreiding.
Dat is duur en omslachtig.

Helemaal omdat veel netcongestie betreft piekmomenten. En die kun je prima met accu's oplossen.

Op het moment dat ze ook batterijen mogen exploiteren kunnen ze een afweging maken tussen netuitbreiding en een accu en dan lijkt met dat het in veel gevallen een stuk simpleren, sneller en goedkoper wordt.

Het is voor de netbeheerders nu een beetje: "Met alleen een hamer lijkt ieder probleem op een spijker"

[hanev001]

CvP_tweakers schreef op maandag 1 juni 2026 @ 15:23:
[...]

Vanwege de beperking dat netbeheerders geen batterijen mogen plaatsen hebben ze maar 1 smaak om de netcongestie op te lossen nl. netuitbreiding.
Dat is duur en omslachtig.

Helemaal omdat veel netcongestie betreft piekmomenten. En die kun je prima met accu's oplossen.

Op het moment dat ze ook batterijen mogen exploiteren kunnen ze een afweging maken tussen netuitbreiding en een accu en dan lijkt met dat het in veel gevallen een stuk simpleren, sneller en goedkoper wordt.

Het is voor de netbeheerders nu een beetje: "Met alleen een hamer lijkt ieder probleem op een spijker"

Je hebt gelijk maar de reden daarvoor is politiek. Wat mag en niet mag is vastgelegd in wetgeving. Om daar verandering in te krijgen zullen er genoeg neuzen in de zelfde richting moeten komen om dat anders te maken en ik vermoed dat de EU er ook nog wat over te zeggen heeft. Voordat zo iets dus mogelijk kan worden zijn we jaren verder.

[ Voor 3% gewijzigd door hanev001 op 01-06-2026 15:29 ]

[Jan-tweak]

phicoh schreef op maandag 1 juni 2026 @ 13:12:
[...]


Dat is natuurkundig gezien zo onwaarschijnlijk dat we die optie wel kunnen uitsluiten. En dan hebben we het over de technische problemen nog niet gehad.

Waarom zou dat natuurkundig gezien onwaarschijnlijk zijn, kijk maar naa de huiddig lopende proefprojecten.
oa staat hier:
Toepassing van waterstof voor verwarming in de gebouwde omgeving is technisch mogelijk. Het kan met bestaande distributieleidingen in de wijk en gasleidingen in huis.

maw niet onmogelijk, men is hier zelfs al mee bezig. en de technische aspecten zijn met relatieve kleine aanpassingen prima te doen.

[overhyped]

Jan-tweak schreef op maandag 1 juni 2026 @ 16:07:
[...]


Waarom zou dat natuurlundig gezien onwaarschijnlijk zijn, kijk maar naa de huiddig lopende proefprojecten.
oa staat hier:
Toepassing van waterstof voor verwarming in de gebouwde omgeving is technisch mogelijk. Het kan met bestaande distributieleidingen in de wijk en gasleidingen in huis.

maw niet onmogelijk, men is hier zelfs al mee bezig. en de technische aspecten zijn met relatieve kleine aanpassingen prima te doen.

Ja, als je even vergeet hoeveel energie er verloren gaat in compressie, transport, conversie. We zijn in een kroeg, maar waterstof voor huis verwarming zit In de zelfde categorie als waterstof voor personenvervoer: iets voor wanneer je heel erg dronken bent.

[Jan-tweak]

overhyped schreef op maandag 1 juni 2026 @ 16:11:
[...]

Ja, als je even vergeet hoeveel energie er verloren gaat in compressie, transport, conversie. We zijn in een kroeg, maar waterstof voor huis verwarming zit In de zelfde categorie als waterstof voor personenvervoer: iets voor wanneer je heel erg dronken bent.

nu op dit moment, ja, maar dat heeft veel meer met dat er een veel te laag aanbod is en een hoge vraag voor andere sectoren.
Als echter voldoende waterstof beschikbaar komt ook voor die sectoren (jup, zijn we al snel 10 jaar verder) dan igaat dat dus een heel ander verhaal worden. dus nu voor de korte tijd is dit geen optie maar langdurig zeker wel.

[overhyped]

Jan-tweak schreef op maandag 1 juni 2026 @ 16:20:
[...]

nu op dit moment, ja, maar dat heeft veel meer met dat er een veel te laag aanbod is en een hoge vraag voor andere sectoren.
Als echter voldoende waterstof beschikbaar komt ook voor die sectoren (jup, zijn we al snel 10 jaar verder) dan igaat dat dus een heel ander verhaal worden. dus nu voor de korte tijd is dit geen optie maar langdurig zeker wel.

En dit is waar de natuurkunde komt kijken. Het zal altijd een energetisch slecht verhaal blijven. Als waterstof ooit al nuttig is voor energie, laat 't lekker centraal gebruikt worden. Niet nuttig om dat rond te gaan pompen. Voor thuis is electrisch de weg.

[phicoh]

esphome schreef op maandag 1 juni 2026 @ 15:20:
Met die rommel waren wij toen nog heel blij toen wij van een kolenkachel naar een gaskachel gingen. Ook het gasfornuis werd omgebouwd van butaan in flessen naar gas. Dus het rommel noemen gaat voorbij aan de grote positieve invloed het heeft gehad in de Nederlandse samenleving en nog steeds heeft.

In de winter is een elektrische deken veel efficiënter om daar lekker onder te zitten op de bank.

Toen was toen. Nu mag een verhuurder een woning die alleen COP1 verwarming heeft niet verhuren. Een huurder zal een woning ook warm genoeg moeten stoken dat er geen schimmelvorming optreedt. Dus een straalkacheltje is prima als het een keer erg koud is of als er een hoekje is dat niet echt warm wordt. Maar niet als hoofdverwarming.

[phicoh]

Jan-tweak schreef op maandag 1 juni 2026 @ 16:07:
Waarom zou dat natuurkundig gezien onwaarschijnlijk zijn, kijk maar naa de huiddig lopende proefprojecten.
oa staat hier:
Toepassing van waterstof voor verwarming in de gebouwde omgeving is technisch mogelijk. Het kan met bestaande distributieleidingen in de wijk en gasleidingen in huis.

maw niet onmogelijk, men is hier zelfs al mee bezig. en de technische aspecten zijn met relatieve kleine aanpassingen prima te doen.

H2 kan je eenvoudig maken uit methaan. Bijna altijd is dat aardgas. Fantastisch, dan gaan we aardgas vervangen door iets wat we eerst moeten maken uit aardgas. Er is een klein beetje H2 is mogelijk uit biologische reststromen. Dat schiet niet op.

We kunnen in theorie op grote schaal H2 produceren uit stroom. Het probleem is dat verwarmen met H2 uit stroom veel minder efficient is dan verwarmen met een WP. En dan heb de kosten van het produceren van H2 nog niet meegerekend.

Dus waarom is het natuurkundig gezien onzin. Aan de ene kan het je een WP met COP4. Dus die produceert 4 kWh warmte uit 1 kWh stroom. Aan de andere kant heb je H2, dat je eerst moet produceren wat verlies geeft en dat je dan met COP1 gaat verbranden, wat weer verliest geeft.

Tenslotte heb je nog het probleem dat je op een gasnetwerk niet aardgas en H2 door elkaar kan gebruiken en dat alle installaties in woningen geschikt moeten zijn voor H2. Dus de transitie van een hele woonwijk van aardgas naar H2 is een vrijwel onmogelijke opgave.

Ja, in een proefproject, zeker een waarbij je niet tegen marktprijzen H2 uit stroom hoeft te maken kan het allemaal prima. Maar daarna is het een hopeloze opgave.

[Krisp]

CvP_tweakers schreef op maandag 1 juni 2026 @ 15:23:
[...]

Vanwege de beperking dat netbeheerders geen batterijen mogen plaatsen hebben ze maar 1 smaak om de netcongestie op te lossen nl. netuitbreiding.
Dat is duur en omslachtig.

Helemaal omdat veel netcongestie betreft piekmomenten. En die kun je prima met accu's oplossen.

Op het moment dat ze ook batterijen mogen exploiteren kunnen ze een afweging maken tussen netuitbreiding en een accu en dan lijkt met dat het in veel gevallen een stuk simpleren, sneller en goedkoper wordt.

Het is voor de netbeheerders nu een beetje: "Met alleen een hamer lijkt ieder probleem op een spijker"

Dat klopt, maar dat maakt batterijen nog niet de oplossing. Die batterij moet namelijk wel voldoende opgeladen zijn om de congestie op te vangen, en moet tussen het einde van de het eerste congestiemoment (bijv in de ochtend) en het volgende congestiemoment (bijv in de avond) ook weer voldoende ruimte hebben om op te laden. Dat lukt lang niet altijd en overal. Ik heb (vanwege professionele redenen) inzicht in die data, en dan kom je tot 20-40% extra capaciteit, afhankelijk van het profiel op het congestiepunt.

Daarnaast zijn daar wel degelijk alternatieven voor beschikbaar:

• flexibele contracten afsluiten met klanten, waardoor die het restvermogen gaan gebruiken.
• flextenders en/of congestieverzachters inzetten, waarbij marktpartijen die diensten leveren. Dat oogt tegenstrijdig, maar die marktpartijen kunnen veel meer diensten draaien op die batterij, waardoor het ook voor de netbeheerder goedkoper wordt dan zelf een batterij aan te schaffen
• klanten vragen om minder te gebruiken tijdens de piek (congestiemanagement)

Ik ben hierin niet uitputtend (dit is beter, maar evenmin volledig) en deze maatregelen kun je bovendien combineren. Maar zelfs al zouden netbeheerders het mogen (voor dit doel), betwijfel ik of het een goede keuze is.

Uiteindelijk is dit op veel plekken gewoon niet genoeg en blijft het noodzakelijk om het net uit te bereiden. Daarmee creëer je ook de meeste economische waarde: deze maatregelen heb je voor maximaal een paar honderd uur per jaar, en zijn daardoor ontzettend duur. Een zwaarder uitgevoerd netwerk heeft enorm veel economische waarde.

[esphome]

Is waarschijnlijk al hier eerder genoemd. Er zijn zonnepanelen in ontwikkeling die naast stroom ook waterstof produceren.

Als je de waterstof kunt opslaan kun je die weer gebruiken om aanvullend of geheel te stoken in een verwarmingsketel die ook waterstof kan verbranden of bijmengen bij aardgas.

Om waterstof vloeibaar te maken is veel energie nodig en aangezien de zonnepanelen toch meer produceren dan er op dat moment nodig is, zou dat geen probleem moeten zijn.

https://www.zelfenergieproduceren.nl/nieuws/waterstofpanelen-maken-elektriciteit-en-waterstof/

[Wozmro]

Ik werk zelf als inspecteur explosieveiligheid en verzuip nu al in het werk.

Het zou wat zijn moest daar nog eens waterstof bijkomen tot in de woningen..

Om nog maar te zwijgen over wat er technisch allemaal bij komt kijken.

Tenzij er hier iemand vrijwilliger is om zijn handtekening onder de risicoanalyse met besluit : 'valt allemaal wel mee' te zetten?

Bij verbranden van waterstof komt er trouwens net zo goed NOx vrij.

Ik zie het allemaal niet gebeuren.

[Tommie12]

esphome schreef op maandag 1 juni 2026 @ 19:47:
Is waarschijnlijk al hier eerder genoemd. Er zijn zonnepanelen in ontwikkeling die naast stroom ook waterstof produceren.

Als je de waterstof kunt opslaan kun je die weer gebruiken om aanvullend of geheel te stoken in een verwarmingsketel die ook waterstof kan verbranden of bijmengen bij aardgas.

Om waterstof vloeibaar te maken is veel energie nodig en aangezien de zonnepanelen toch meer produceren dan er op dat moment nodig is, zou dat geen probleem moeten zijn.

https://www.zelfenergieproduceren.nl/nieuws/waterstofpanelen-maken-elektriciteit-en-waterstof/

Je moet eens nagaan hoe je genoeg waterstof gaat opslaan om de winter door te komen…

Een vrachtwagen kan 500kg waterstof transporteren… en weegt 39ton tarra.

[overhyped]

esphome schreef op maandag 1 juni 2026 @ 19:47:
Is waarschijnlijk al hier eerder genoemd. Er zijn zonnepanelen in ontwikkeling die naast stroom ook waterstof produceren.

Als je de waterstof kunt opslaan kun je die weer gebruiken om aanvullend of geheel te stoken in een verwarmingsketel die ook waterstof kan verbranden of bijmengen bij aardgas.

Om waterstof vloeibaar te maken is veel energie nodig en aangezien de zonnepanelen toch meer produceren dan er op dat moment nodig is, zou dat geen probleem moeten zijn.

https://www.zelfenergieproduceren.nl/nieuws/waterstofpanelen-maken-elektriciteit-en-waterstof/

Schattig. Tot je naar de realiteit kijkt. Je gaat meer energie nodig hebben om op te slaan in fatsoenlijk formaat dan dat je opwekt in een jaar. En waarom? Om een verbrandingstoestel in leven te houden dat bij voorbaat al slechter functioneert dan een warmtepomp.


Er is vast een niche voor, maar huizen zijn het niet. Wat is het toch met die moleculen verslaving van velen. Decentraal verbranden van moleculen is gewoon een slecht idee.

[dunklefaser]

@esphome Echt een goede grap - met zonne-energie geproduceerde waterstof vloeibaar maken en maandenlang bewaren om de waterstof uiteindelijk in een cv-ketel te verbranden. - Dat is pas geavanceerde energieverspilling (met subsidie is alles mogelijk).
Een mogelijke fusiereactor op waterstof/deuterium verspilt voorlopig ook alleen maar energie, maar de energieproductie is theoretisch gigantisch (over 20-30 jaar misschien).

[ Voor 21% gewijzigd door dunklefaser op 01-06-2026 22:20 ]

[overhyped]

dunklefaser schreef op maandag 1 juni 2026 @ 21:44:
@esphome Echt een goede grap - met zonne-energie geproduceerde waterstof vloeibaar maken en maandenlang bewaren om de waterstof uiteindelijk in een cv-ketel te verbranden. - Dat is pas geavanceerde energieverspilling (met subsidie is alles mogelijk).

Powered by hopium toch

[JeroenH]

Voor iedereen die nog altijd denkt dat waterstof "de toekomst" is voor toepassingen als personenauto's, woningverwarming, enz., kijk/luister deze podcast eens:

Vanaf ongeveer 3m50s. Ze interviewen geen lichtgewicht maar iemand die weet waarover hij het heeft.

(Ik vind wat van de interviewstijl van de interviewer, maar probeer daar AUB doorheen te kijken)

[esphome]

overhyped schreef op maandag 1 juni 2026 @ 21:04:
[...]

Schattig. Tot je naar de realiteit kijkt. Je gaat meer energie nodig hebben om op te slaan in fatsoenlijk formaat dan dat je opwekt in een jaar. En waarom? Om een verbrandingstoestel in leven te houden dat bij voorbaat al slechter functioneert dan een warmtepomp.


Er is vast een niche voor, maar huizen zijn het niet. Wat is het toch met die moleculen verslaving van velen. Decentraal verbranden van moleculen is gewoon een slecht idee.

De Wiki schrijft dat er 6% van de energie nodig is om waterstof the comprimeren voor opslag. Er blijft dan 94% over aan energie in de waterstof.

Wikipedia: Waterstofopslag

Wij zijn niet moleculen verslaafd maar bewust ervan stroom slecht kan worden opgeslagen in Nederland en het transporteren van als er voldoende stroom ook een probleem is.

Je kunt dan wel blind tegen de muur aan gaan lopen of je gaat kijken wat kan en in welk tijdsbestek. Nu vol gas te geven op stroom terwijl de problemen ons nu al boven het hoofd groeien, ik zie het met lede ogen aan.

[esphome]

dunklefaser schreef op maandag 1 juni 2026 @ 21:44:
@esphome Echt een goede grap - met zonne-energie geproduceerde waterstof vloeibaar maken en maandenlang bewaren om de waterstof uiteindelijk in een cv-ketel te verbranden. - Dat is pas geavanceerde energieverspilling (met subsidie is alles mogelijk).
Een mogelijke fusiereactor op waterstof/deuterium verspilt voorlopig ook alleen maar energie, maar de energieproductie is theoretisch gigantisch (over 20-30 jaar misschien).

Als je lokaal geproduceerde stroom kunt gebruiken om via zonnepanelen geproduceerde waterstof op te slaan voor de koude periode in het jaar. Dan kan er toch maar één partij daar op tegen zijn en dat is zijn de energieleveranciers. Die zien dan met gruwen dat de klant zichzelf kan gaan bedruipen met iets wat anders duur bij hun gekocht moet worden.

[esphome]

Wozmro schreef op maandag 1 juni 2026 @ 20:24:
Ik werk zelf als inspecteur explosieveiligheid en verzuip nu al in het werk.

Het zou wat zijn moest daar nog eens waterstof bijkomen tot in de woningen..

Om nog maar te zwijgen over wat er technisch allemaal bij komt kijken.

Tenzij er hier iemand vrijwilliger is om zijn handtekening onder de risicoanalyse met besluit : 'valt allemaal wel mee' te zetten?

Bij verbranden van waterstof komt er trouwens net zo goed NOx vrij.

Ik zie het allemaal niet gebeuren.

Dat is niet de het kan wél mentaliteit die wij zo hard nodig hebben.

[Wozmro]

Nee, dat is waar.

Maar wat ik zie in de de praktijk: bedrijven investeren massaal in batterijen. Supermarkten, landbouwers, KMO's,...

En het ding is: het valt niet op, die batterijen staan ergens in een hoekje van het bedrijventerrein.

En ook de grote PV-systemen (100 á 1000kVA) doen het nog steeds goed. Punt is ook dat die twee heel complementair zijn. Een stijging van PV nodigt uit tot meer batterij én vice versa, het is een vliegwiel dat steeds sneller draait.

De exponentiële curve van batterij is nog veel sterker dan die van PV en ik heb de indruk dat dit niet echt doordringt tot het grote publiek. Geen weerstand, geen actie-comités,...

[deejeebv]

Wozmro schreef op maandag 1 juni 2026 @ 20:24:


Bij verbranden van waterstof komt er trouwens net zo goed NOx vrij.

Kun je dat uitleggen, ik heb bij scheikunde toch echt iets anders geleerd.

[dunklefaser]

deejeebv schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 07:27:
[...]

Kun je dat uitleggen, ik heb bij scheikunde toch echt iets anders geleerd.

Dit gebeurt op dezelfde manier als bij het verbranden van aardgas (voornamelijk methaan=CH₄).
Tenminste heb ik dit nog onthouden - je kan het ook opzoeken of, voor het gemak, aan jouw favoriete KI-agent vragen.

[Joris748]

deejeebv schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 07:27:
[...]

Kun je dat uitleggen, ik heb bij scheikunde toch echt iets anders geleerd.

Voor verbranding heb je zuurstof nodig, die komt uit de lucht. Aangezien stikstof ook een belangrijk component is van lucht, krijg je ook stikstofverbindingen.

Tenzij je voor de verbranding pure zuurstof gaat gebruiken.

[Termy]

hanev001 schreef op maandag 1 juni 2026 @ 13:48:
[...]

Nee, dat is een typisch linkse denkwijze. "Mensen met een eigen woning hebben genoeg geld". Dat is op zich niet waar, het bezitten van een woning betekend niet dat je geld hebt. Je kan een torenhoge hypotheek hebben en als het huis is afbetaald inmiddels een inkomen hebben dat ook onder de noemer laag valt, denk aan ouderen met AOW. Die geldbron wordt keer op keer aangeboord maar op enig moment bereik je het punt dat de bron leeg is en eigenaar ook beroep gaat doen op uitkeringen en subsidie.

Nee, dat is een typisch rechtse denkwijze: gewoon niet reageren op wat er daadwerkelijk gezegd is.

@phicoh zegt nergens dat mensen met een eigen woning "genoeg geld hebben", maar dat mensen met een eigen woning "genoeg goede mogelijkheden hebben zonder dat je meteen met geld hoeft te strooien". Vertaling: als je de woning zelf bezit kun je een 0% lening krijgen uit het warmtefonds (of hoe het ook alweer heet) om te verduurzamen en heb je daar zelf de baten van. Als huurder kun je dat niet en moet de verhuurder ofwel geforceerd worden om te verduurzamen omdat ze anders niet mogen verhuren of de huurder moet subsidie krijgen om de huurverhoging te kunnen dragen die de verhuurder zal doorrekenen als ze investeren in verduurzaming.

[Wozmro]

Ideologie heeft maar heel weinig invloed op kapitalisme.

Wat tegelijk een voordeel als een nadeel kan zijn.

[hanev001]

Termy schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 08:20:
[...]


Nee, dat is een typisch rechtse denkwijze: gewoon niet reageren op wat er daadwerkelijk gezegd is.

@phicoh zegt nergens dat mensen met een eigen woning "genoeg geld hebben", maar dat mensen met een eigen woning "genoeg goede mogelijkheden hebben zonder dat je meteen met geld hoeft te strooien". Vertaling: als je de woning zelf bezit kun je een 0% lening krijgen uit het warmtefonds (of hoe het ook alweer heet) om te verduurzamen en heb je daar zelf de baten van. Als huurder kun je dat niet en moet de verhuurder ofwel geforceerd worden om te verduurzamen omdat ze anders niet mogen verhuren of de huurder moet subsidie krijgen om de huurverhoging te kunnen dragen die de verhuurder zal doorrekenen als ze investeren in verduurzaming.

Het lijkt je ontgaan te zijn dat er aan zo'n lening voorwaarden zitten. Daarnaast een lening moet je wel terugbetalen, het is geen gratis geld. Je betaald een rente die rond de 4% ligt. Alleen onder specifieke voorwaarden kan tot 10.000 Euro worden geleend tegen 0% rente.

Ik heb 2 jaar geleden mijn ramen en kozijnen laten vervangen en dat was al 30.000 Euro en mijn woning is een kleine 3 kamer woning. Een buur een paar huizen verderop met een 5 kamer woning was 68000 Euro kwijt.

Mensen die roepen dat huiseigenaren voordeel hebben tegenover huurders hebben geen flauw benul van de werkelijke kosten.

[Tommie12]

esphome schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 01:53:
[...]

Dat is niet de het kan wél mentaliteit die wij zo hard nodig hebben.

Ik heb toch liever dat er miljarden worden geïnvesteerd in een technologie met toekomst dan in een bodemloze put die niks gaat opleveren.

Altijd kijken waarom een bepaald land een bepaalde tech blijft aan hangen. Voor Toyota en waterstof was het omdat Japan nergens staat met batterijen en dan afhankelijk wordt van China.. Maar die waterstof zijn ze toch rustig aan het opgeven.

Bij batterijen zitten we net op een omslagpunt.

Volgens mijn berekeningen wordt het als privé persoon (in België) echt interessant zodra je onder de 200€ per kWh betaalt. En de prijzen zakken in die richting. Net voor Trump het nodig vond om Iran te gaan pesten zaten we daar bijna. Dat komt wel terug.

[phicoh]

hanev001 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 09:24:
Het lijkt je ontgaan te zijn dat er aan zo'n lening voorwaarden zitten. Daarnaast een lening moet je wel terugbetalen, het is geen gratis geld. Je betaald een rente die rond de 4% ligt. Alleen onder specifieke voorwaarden kan tot 10.000 Euro worden geleend tegen 0% rente.

Het gaat er niet om wat er nu niet is met een regering die volstrekt niet bezig is met het klimaat. Het gaat erom dat er prima financiële instrumenten bestaan om huiseigenaren te helpen met verduurzamen en dat dat niet een subsidie hoeft te zijn.

[phicoh]

esphome schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 01:44:
Wij zijn niet moleculen verslaafd maar bewust ervan stroom slecht kan worden opgeslagen in Nederland en het transporteren van als er voldoende stroom ook een probleem is.

Je mist hier een paar grote problemen (en veel kleine die ik zal negeren). Het eerste is dat als we genoeg H2 hebben om in de winter huizen te verwarmen, dan kan je die H2 ook gebruiken om stroom op te wekken. Met een COP4 WP heb je dan maar de helft van de H2 nodig. Dus opslag van stroom is geen probleem als er veel H2 beschikbaar is.

Punt twee is dat we nu nauwelijks groene H2 produceren. Dat schaalt niet zomaar in een paar jaar op. Nog vervelender, die H2 moet je maken uit zon en wind en dan nog eens zien op te slaan. Dat duurt nog heel lang.

Ondertussen zijn netbeheerders wel al bezig om het stroom net te verzwaren. Goede kans dat die klaar zijn voor dat H2 beschikbaar is.

[BarryH]

hanev001 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 09:24:
[...]

Het lijkt je ontgaan te zijn dat er aan zo'n lening voorwaarden zitten. Daarnaast een lening moet je wel terugbetalen, het is geen gratis geld. Je betaald een rente die rond de 4% ligt. Alleen onder specifieke voorwaarden kan tot 10.000 Euro worden geleend tegen 0% rente.

Ik heb 2 jaar geleden mijn ramen en kozijnen laten vervangen en dat was al 30.000 Euro en mijn woning is een kleine 3 kamer woning. Een buur een paar huizen verderop met een 5 kamer woning was 68000 Euro kwijt.

Mensen die roepen dat huiseigenaren voordeel hebben tegenover huurders hebben geen flauw benul van de werkelijke kosten.

Kozijnen vervangen is normaal groot onderhoud, geen verduurzaming

[hanev001]

BarryH schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 09:37:
[...]

Kozijnen vervangen is normaal groot onderhoud, geen verduurzaming

Daar denkt het warmtefonds dus anders over . Het is een van de verduurzamings mogelijkheden waarvoor zij een lening verstreken.

[BarryH]

hanev001 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 09:53:
[...]

Daar denkt het warmtefonds dus anders over . Het is een van de verduurzamings mogelijkheden waarvoor zij een lening verstreken.

Dat is dan een mazzeltje, dat je je groot onderhoud goedkoop kan laten financieren, leuk voor woningeigenaren.

[esphome]

phicoh schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 09:36:
[...]


Je mist hier een paar grote problemen (en veel kleine die ik zal negeren). Het eerste is dat als we genoeg H2 hebben om in de winter huizen te verwarmen, dan kan je die H2 ook gebruiken om stroom op te wekken. Met een COP4 WP heb je dan maar de helft van de H2 nodig. Dus opslag van stroom is geen probleem als er veel H2 beschikbaar is.

Punt twee is dat we nu nauwelijks groene H2 produceren. Dat schaalt niet zomaar in een paar jaar op. Nog vervelender, die H2 moet je maken uit zon en wind en dan nog eens zien op te slaag. Dat duurt nog heel lang.

Ondertussen zijn netbeheerders wel al bezig om het stroom net te verzwaren. Goede kans dat die klaar zijn voor dat H2 beschikbaar is.

Keer op keer gaat men er voorbij dat wij het stroomnet niet op orde hebben. Praten is gemakkelijk en luchtkastelen bouwen doet men ook graag.

Met de poten in de modder ziet het dan er ineens heel anders uit.

Enexis heeft boringen voor nieuwe stroomleidingen in Enschede stilgelegd nadat er "Een vliegtuig crash" onder de grond plaatsvond en huizen schade ondervonden door de explosie (blow out).

https://www.oost.nl/nieuw...troomuitval-zeer-zeldzaam

En waterstof en een warmtepomp combineren dat kan ook: https://www.entrance.eu/nieuws/warmtepomp-op-waterstof/

Het is een monoblock warmtepomp, die je in huis kunt laten plaatsen. Het systeem werkt zeer efficiënt met hoge temperatuur radiatoren. Hierdoor is het geschikt voor veel lastig te verduurzamen woningen, zoals monumentale panden.

Door de CV-ketel te vervangen, vermindert de warmtepomp het gasverbruik en de CO2-uitstoot met 30-40%, zonder toename van het elektriciteitsverbruik. Dit maakt het een aantrekkelijke keuze voor woningbezitters die hun slecht te isoleren huis willen verwarmen, zonder ingrijpende aanpassingen aan hun woning.

[BarryH]

@esphome

Ik citeer: "zeer zeldzaam"


En als je graag meer blow outs wil, moet je zeker met waterstofgas voor de lagedrukgasnetten. Er gaat al 3% aardgas verloren door lekkages, en waterstofmoleculen zijn veel kleiner en lekkages moeilijker op te sporen....

[overhyped]

esphome schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:25:
[...]

Keer op keer gaat men er voorbij dat wij het stroomnet niet op orde hebben. Praten is gemakkelijk en luchtkastelen bouwen doet men ook graag.

Met de poten in de modder ziet het dan er ineens heel anders uit.

Enexis heeft boringen voor nieuwe stroomleidingen in Enschede stilgelegd nadat er "Een vliegtuig crash" onder de grond plaatsvond en huizen schade ondervonden door de explosie (blow out).

https://www.oost.nl/nieuw...troomuitval-zeer-zeldzaam

En waterstof en een warmtepomp combineren dat kan ook: https://www.entrance.eu/nieuws/warmtepomp-op-waterstof/


[...]

Voor die paar monumenten die we zo belangrijk vinden dat we er geen aanpassingen in willen maken om LTV mogelijk te maken zal er een oplossing moeten komen inderdaad. Voor de rest is 1 beter netwerk (electra) efficienter dan 2.

Om waterstof op grote schaal mogelijk te maken is er ook een enorme verzwaring van het electriciteitsnet nodig, en daarnaast nog veel aanpassingen aan het gas netwerk. Dus laten we dat gasnetwerk gewoon afschaffen waar 't kan.

[esphome]

BarryH schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:30:
@esphome

Ik citeer: "zeer zeldzaam"


En als je graag meer blow outs wil, moet je zeker met waterstofgas voor de lagedrukgasnetten. Er gaat al 3% aardgas verloren door lekkages, en waterstofmoleculen zijn veel kleiner en lekkages moeilijker op te sporen....

De gasleiding die ik had had het opschrift dat die geschikt was voor waterstof. Dan lijkt mij dat zij dat er niet gaan vermelden als de leiding ook niet geschikt is voor waterstof en die kleinere moleculen niet niet buiten de veiligheidsmarges toestaat om te lekken.

Ik merk dat hier er een grote vrees is met betrekking tot waterstof.

[esphome]

overhyped schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:44:
[...]

Voor die paar monumenten die we zo belangrijk vinden dat we er geen aanpassingen in willen maken om LTV mogelijk te maken zal er een oplossing moeten komen inderdaad. Voor de rest is 1 beter netwerk (electra) efficienter dan 2.

Om waterstof op grote schaal mogelijk te maken is er ook een enorme verzwaring van het electriciteitsnet nodig, en daarnaast nog veel aanpassingen aan het gas netwerk. Dus laten we dat gasnetwerk gewoon afschaffen waar 't kan.

Ik heb het steeds over het lokaal opwekken en opslaan van waterstof. Jij hebt het over over hoe er aan waterstof verdient kan worden door de energieleveranciers. Ik niet.

[Wozmro]

Het stroomnet is nog nooit klaar geweest. Al niet van in het begin van de elektriciteit.



1 motor in een vlasbedrijf die met behulp van riemen en assen alle machines aandreef. Wanneer? Misschien 100 jaar geleden met een trafo van 60 of 100kVA, toen het van het?

Vandaag staat daar op enkele meters van een paar MWh aan batterijen en een trafo van 800kVA. Vlasbedrijf bestaat nog steeds.

[BarryH]

esphome schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:53:
[...]

De gasleiding die ik had had het opschrift dat die geschikt was voor waterstof. Dan lijkt mij dat zij dat er niet gaan vermelden als de leiding ook niet geschikt is voor waterstof en die kleinere moleculen niet niet buiten de veiligheidsmarges toestaat om te lekken.

Ik merk dat hier er een grote vrees is met betrekking tot waterstof.

Dat is niet de leiding in de straat.

Geen vrees hier, gewoon wat meer kennis.

[overhyped]

esphome schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:55:
[...]

Ik heb het steeds over het lokaal opwekken en opslaan van waterstof. Jij hebt het over over hoe er aan waterstof verdient kan worden door de energieleveranciers. Ik niet.

lokaal opwekken en opslaan is al helemaal een route die ik niet serieus kan nemen. Als er geen plek is voor een warmtepomp, dan al helemaal niet voor compressoren, drukvaten, en natuurlijk de waterstof panelen. Misschien dat we over tien jaar verder zijn, maar dan nog: Waarom zou je het uberhaubt willen?

leuke techniek, begrijp me niet verkeerd, maar alle waterstof toepassingen voor dingen die DEFG op de waterstof lader zijn werkten toch vooral door een overdosis aan hopium, terwijl batterijen, warmtepompen, en electricicatie gewoon al bewezen techniek zijn.

[overhyped]

esphome schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:53:
[...]

De gasleiding die ik had had het opschrift dat die geschikt was voor waterstof. Dan lijkt mij dat zij dat er niet gaan vermelden als de leiding ook niet geschikt is voor waterstof en die kleinere moleculen niet niet buiten de veiligheidsmarges toestaat om te lekken.

Ik merk dat hier er een grote vrees is met betrekking tot waterstof.

Geen vrees, zeker niet. Ik zie alleen een enorme lobby van de fossiele industrie die mensen graag afhankelijk houd van centraal geproduceerde middelen, (Benzine, Waterstof, Potato, potato) en veel onkunde.

Waterstof is prachtig, maar voor de dingen waar geen simpel electrisch alternatief is. Ik schat dat als je alle systeemkosten bij elkaar optelt cop1 verwarming nog efficienter is dan waterstof.

[Fr33z]

esphome schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:53:
[...]

De gasleiding die ik had had het opschrift dat die geschikt was voor waterstof. Dan lijkt mij dat zij dat er niet gaan vermelden als de leiding ook niet geschikt is voor waterstof en die kleinere moleculen niet niet buiten de veiligheidsmarges toestaat om te lekken.

Ik merk dat hier er een grote vrees is met betrekking tot waterstof.

je merkt het verkeerd. Er is geen vrees, er is inzicht. Jij hebt duidelijk andere ideeen maar weet nog weinig mensen te overtuigen. Ik zie ook nog geen reden in je betoog om te denken "goh, waterstof, dat lijkt me nu handig om te doen!". Ik lees namelijk:

- A) stroomnet is niet op orde! (ok, prima, maar wordt gefixt. En het gasnet en alle ketels zijn ook niet ineens geschikt voor waterstof dus ik vind dit niet zo'n sterk argument

-B) stroom kun je niet makkelijk bewaren! --> klopt is lange termijn niet makkelijk. Maar ik zie geen casus om dat in waterstof te doen als je kijkt naar hoe energie-intensief het is, hoe duur het is en hoe lastig om te bewaren voor langere tijd.

welke mis ik nog?

[Tommie12]

Fr33z schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 11:09:
[...]

je merkt het verkeerd. Er is geen vrees, er is inzicht. Jij hebt duidelijk andere ideeen maar weet nog weinig mensen te overtuigen. Ik zie ook nog geen reden in je betoog om te denken "goh, waterstof, dat lijkt me nu handig om te doen!". Ik lees namelijk:

- A) stroomnet is niet op orde! (ok, prima, maar wordt gefixt. En het gasnet en alle ketels zijn ook niet ineens geschikt voor waterstof dus ik vind dit niet zo'n sterk argument

-B) stroom kun je niet makkelijk bewaren! --> klopt is lange termijn niet makkelijk. Maar ik zie geen casus om dat in waterstof te doen als je kijkt naar hoe energie-intensief het is, hoe duur het is en hoe lastig om te bewaren voor langere tijd.

welke mis ik nog?

Waterstof is niet makkelijker te bewaren dan stroom in belangrijke hoeveelheden.

Dat is het grote probleem, en daarenboven komt dat de omzetting van stroom naar waterstof en terug een véél lager rendement heeft dan het laden en ontladen van batterijen.

[Tommie12]

overhyped schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:44:
[...]

Voor die paar monumenten die we zo belangrijk vinden dat we er geen aanpassingen in willen maken om LTV mogelijk te maken zal er een oplossing moeten komen inderdaad. Voor de rest is 1 beter netwerk (electra) efficienter dan 2.

Om waterstof op grote schaal mogelijk te maken is er ook een enorme verzwaring van het electriciteitsnet nodig, en daarnaast nog veel aanpassingen aan het gas netwerk. Dus laten we dat gasnetwerk gewoon afschaffen waar 't kan.

Aardgas kan ook volledig duurzaam aangemaakt worden, ofwel uit biogas, ofwel via een chemisch proces, maar dat laatste is niet heel efficient.

Maar met een WP kan je ook hogere temperaturen bereiken, alleen verlies je rendement...

[overhyped]

Tommie12 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 11:39:
[...]

Aardgas kan ook volledig duurzaam aangemaakt worden, ofwel uit biogas, ofwel via een chemisch proces, maar dat laatste is niet heel efficient.

Maar met een WP kan je ook hogere temperaturen bereiken, alleen verlies je rendement...

Precies, en dat zijn waarschijnlijk betere oplossingen dan waterstof.

Mijn schoonmoeder woont in een monument, stookt veel hout, maar heeft ook CV. ik zal eens kijken of er iets van logging op haar CV mogelijk is, ben wel eens benieuwd hoeveel van de tijd die nu echt op hoge temperatuur water maakt. Grote kans dat ztz een hoge tempratuur warmtepomp gewoon een prima optie is.

[assje]

Voor ruimteverwarming voorzie ik een grotere rol voor biomassa/biogas dan voor waterstof.

Maar biomassa klinkt lang niet zo sexy en is overdreven verguisd door allerlei oorzaken.

[hansvk]

assje schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 11:59:
Voor ruimteverwarming voorzie ik een grotere rol voor biomassa/biogas dan voor waterstof.

Maar biomassa klinkt lang niet zo sexy en is overdreven verguisd door allerlei oorzaken.

Biogas gaat in ieder geval een grotere rol spelen. Dit zal (waarschijnlijk) wettelijk verplicht worden via de Wet bijmengverplichting groen gas.

[ Voor 5% gewijzigd door hansvk op 02-06-2026 12:09 ]

[Termy]

hanev001 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 09:24:
[...]

Het lijkt je ontgaan te zijn dat er aan zo'n lening voorwaarden zitten. Daarnaast een lening moet je wel terugbetalen, het is geen gratis geld. Je betaald een rente die rond de 4% ligt. Alleen onder specifieke voorwaarden kan tot 10.000 Euro worden geleend tegen 0% rente.

Ik heb 2 jaar geleden mijn ramen en kozijnen laten vervangen en dat was al 30.000 Euro en mijn woning is een kleine 3 kamer woning. Een buur een paar huizen verderop met een 5 kamer woning was 68000 Euro kwijt.

Mensen die roepen dat huiseigenaren voordeel hebben tegenover huurders hebben geen flauw benul van de werkelijke kosten.

Je gaat nog steeds voorbij aan wat daadwerkelijk gezegd is. Er werd niet beweerd dat een huiseigenaar per definitie genoeg geld heeft om van alles te doen, wél dat ze meer mogelijkheden hebben. Daarnaast is ook nooit gezegd dat 0% rente gratis geld is dat niet terugbetaald hoeft te worden. Maar ja, als het geld dat je leent rendement oplevert dan is dat natuurlijk wel gratis geld bij 0% rente.

[Surfari]

Ter info.

Waterstof verbranden levert idd verbrandingsgassen op.

Maar waterstof omzetten naar energie gebeurt vooral via een membraan. Daar komt water uit als restproduct.

[esphome]

Wozmro schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 10:55:
Het stroomnet is nog nooit klaar geweest. Al niet van in het begin van de elektriciteit.

[Afbeelding]

1 motor in een vlasbedrijf die met behulp van riemen en assen alle machines aandreef. Wanneer? Misschien 100 jaar geleden met een trafo van 60 of 100kVA, toen het van het?

Vandaag staat daar op enkele meters van een paar MWh aan batterijen en een trafo van 800kVA. Vlasbedrijf bestaat nog steeds.

Al het begin is moeizaam, als je eenmaal op gang bent dan moet je de gang er wil inhouden anders mag je weer opnieuw beginnen. Zie Nederland op het moment en in Utrecht kunnen de sleepkabel nog niet eens aanhaken omdat het gewoonweg nog niet mag.

[esphome]

Tommie12 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 11:32:
[...]

Waterstof is niet makkelijker te bewaren dan stroom in belangrijke hoeveelheden.

Dat is het grote probleem, en daarenboven komt dat de omzetting van stroom naar waterstof en terug een véél lager rendement heeft dan het laden en ontladen van batterijen.

Jij kijkt zeker uit op een stuwmeer. Waar kun je in Nederland de bergen met dalen vinden om stroom langdurig op te slaan? Bij Berg en Dal zag ik dat niet.

[Wozmro]

Daarom liggen er ook kabeltjes richting berg en dal.🙂

https://www.wattisduurzaam.nl/50422/energie-beleid/energiezekerheid/onderzeese-stroomkabels-leverden-nederland-al-%c2%a72-mrd-op/

[hanev001]

Wozmro schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 13:16:
Daarom liggen er ook kabeltjes richting berg en dal.🙂

https://www.wattisduurzaam.nl/50422/energie-beleid/energiezekerheid/onderzeese-stroomkabels-leverden-nederland-al-%c2%a72-mrd-op/

Dat is weer eens zo'n misleidend stukje berichtgeving.

Die 2 miljard opbrengst zijn de veling opbrengsten. Er wordt niet vermeld wat de investeringskosten zijn geweest en wat de operationele kosten zijn, die moeten wel van die opbrengst worden afgetrokken.

[Tommie12]

overhyped schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 11:54:
[...]

Precies, en dat zijn waarschijnlijk betere oplossingen dan waterstof.

Mijn schoonmoeder woont in een monument, stookt veel hout, maar heeft ook CV. ik zal eens kijken of er iets van logging op haar CV mogelijk is, ben wel eens benieuwd hoeveel van de tijd die nu echt op hoge temperatuur water maakt. Grote kans dat ztz een hoge tempratuur warmtepomp gewoon een prima optie is.

En eventueel grotere radiatoren met ventilator moet toch ook kunnen zonder het karakter van het gebouw helemaal te vernietigen.

[Wozmro]

Ja dat staat letterlijk zo in de eerste alinea:

'Via drie onderzeese stroomkabels is Nederland verbonden met Noorwegen, Groot-Brittannië en Denemarken. De directe veilingopbrengsten van transportcapaciteit op deze kabels liepen de afgelopen jaren op tot bijna §2 mrd.'

Er staat nergens dat die kabels daar vanzelf gegroeid zijn. Voor de volledigheid en duidelijkheid had er dan voor u een disclaimer moeten bijstaan: opgepast: kabels zijn niet gratis?

[Fr33z]

hanev001 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 14:15:
[...]

Dat is weer eens zo'n misleidend stukje berichtgeving.

Die 2 miljard opbrengst zijn de veling opbrengsten. Er wordt niet vermeld wat de investeringskosten zijn geweest en wat de operationele kosten zijn, die moeten wel van die opbrengst worden afgetrokken.

Zooo, moeilijk dagje te pakken? "misleidende berichtgeving" Goed dan.

Omdat ik het de moeite vind wel mijn huiswerk te doen: 1 van die kabels (COBRA) kostte blijkbaar rond de 600 miljoen euro. Ding heeft sinds 2019 zo'n 210 miljoen opgeleverd.

blij? of moet ik voor je proberen te berekenen wat de leningkosten zijn, de OPEX voor die kabel, de vervangingsreservering etc? Er kan veel hoor.

[ Voor 10% gewijzigd door Fr33z op 02-06-2026 14:41 ]

[hanev001]

Fr33z schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 14:37:
[...]

Zooo, moeilijk dagje te pakken? "misleidende berichtgeving" Goed dan.

Omdat ik het de moeite vind wel mijn huiswerk te doen: 1 van die kabels (COBRA) kostte blijkbaar rond de 600 miljoen euro. Ding heeft sinds 2019 zo'n 210 miljoen opgeleverd.

blij? of moet ik voor je proberen te berekenen wat de leningkosten zijn, de OPEX voor die kabel, de vervangingsreservering etc? Er kan veel hoor.

Blij Nee. maar een stuk beter in informatie. Dat betekend dat er nog geen cent aan verdiend is en dan hebben we het nog niet eens over de operationele kosten gehad. Het artikel werd als positief gebracht met de suggestie dat er flink aan verdiend werd. Dat is de misleiding.

[bensss]

Tommie12 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 14:29:
[...]

En eventueel grotere radiatoren met ventilator moet toch ook kunnen zonder het karakter van het gebouw helemaal te vernietigen.

Er zijn heeeel veel mogelijkheden om de verwarmingsbron van fossiele bronnen af te halen. LTV is er in veel gedaanten, van plafond, vloer, wandverwarming tot inderdaad radiatoren die geboost zijn. Ik kan me niet voorstellen dat voor het gros van de monumenten één van de bovenstaande opties in te passen is. Dan hou je nog rijksmonumenten over maar ook daar is aan de binnenkant heel veel mogelijk.

De verwarmingsbron kan idd ook met hoge temperatuur. Dat is voor een ongeisoleerd monument niet zo’n groot probleem omdat de stookkosten met gas ook al gigantisch zijn. Ik durf te wedden dat voor het merendeel van de monumenten verwarmen met een WP ook nog eens beter is voor de instandhouding van het pand. Continu verwarmen voorkomt namelijk veel vochtproblemen.

De Rijksdienst voor Cultureeel Erfgoed gaat daar op termijn ook wel achter komen.

[Fr33z]

hanev001 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 14:46:
[...]

Blij Nee. maar een stuk beter in informatie. Dat betekend dat er nog geen cent aan verdiend is en dan hebben we het nog niet eens over de operationele kosten gehad. Het artikel werd als positief gebracht met de suggestie dat er flink aan verdiend werd. Dat is de misleiding.

sommige mensen zijn niet blij te maken, jammer maar het is niet anders. Dit misleiding noemen slaat volledig de plank mis. Je zou zelf ook eens iets op kunnen zoeken ipv alleen wat jammeren en negatief te doen. Mijn zoektocht duurde 3 minuten. Beter onderbouwde bijdrages worden gewaardeerd.

[BarryH]

overhyped schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 11:54:
[...]

Precies, en dat zijn waarschijnlijk betere oplossingen dan waterstof.

Mijn schoonmoeder woont in een monument, stookt veel hout, maar heeft ook CV. ik zal eens kijken of er iets van logging op haar CV mogelijk is, ben wel eens benieuwd hoeveel van de tijd die nu echt op hoge temperatuur water maakt. Grote kans dat ztz een hoge tempratuur warmtepomp gewoon een prima optie is.

Als er iets van isolatie gedaan is na het plaatsen van de CV dan kan de temperatuur eigenlijk altijd omlaag.

[Skyaero]

hanev001 schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 14:15:
[...]

Dat is weer eens zo'n misleidend stukje berichtgeving.

Die 2 miljard opbrengst zijn de veling opbrengsten. Er wordt niet vermeld wat de investeringskosten zijn geweest en wat de operationele kosten zijn, die moeten wel van die opbrengst worden afgetrokken.

NorNed investeringskosten waren zo'n 600 miljoen (dat is 2008 prijs - tegenwoordig praten we over 1,5 - 2 miljard)
Operationeel: je hebt 5% verlies. Je moet ook de jaarlijkse capaciteitskosten aan beide zijden betalen.

edit, ik had verder moeten lezen @Fr33z was mij voor.

[ Voor 4% gewijzigd door Skyaero op 02-06-2026 15:24 ]

[Bravo]

Skyaero schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 15:24:
[...]


NorNed investeringskosten waren zo'n 600 miljoen (dat is 2008 prijs - tegenwoordig praten we over 1,5 - 2 miljard)
Operationeel: je hebt 5% verlies. Je moet ook de jaarlijkse capaciteitskosten aan beide zijden betalen.

edit, ik had verder moeten lezen @Fr33z was mij voor.

Om verder aan te vullen:
NorNed was in 2015 (na 7 jaar) rond het break even point, 3 jaar eerder dan verwacht.
BritNed kostte ook ongeveer 600 mln (2011), veilingopbrengsten zijn 1.000 mln volgens dit artikel
COBRAcable (Ned-Den) ligt er sinds 2019. Heeft ook ca 600 mln gekost (minus 86 mln EU subsidie), in 7 jaar heeft het 200 mln aan veilingopbrengsten opgeleverd.
Naast deze veilingopbrengsten biedt het ook nog 'winst' doordat de overschotten aan energie over een grotere afstand gedeeld kunnen worden en daardoor meer waarde hebben voor de opwekkers en goedkoper is voor de gebruikers.

@hanev001: Het is prima dat je kritisch bent op framing van informatie, maar een beetje achtergrond informatie verzamelen is ook in de kroeg wel prettig

[esphome]

Wozmro schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 13:16:
Daarom liggen er ook kabeltjes richting berg en dal.🙂

https://www.wattisduurzaam.nl/50422/energie-beleid/energiezekerheid/onderzeese-stroomkabels-leverden-nederland-al-%c2%a72-mrd-op/

En zo hebben wij dan geen probleem in Nederland als er een donkerflauwte is en kunnen de gascentrales op standby blijven draaien?

Het is een druppel in de zee.

[surcharge]

Wat daarbij vergeten wordt is dat overproductie van hernieuwbare energie geen probleem is. Een zonnepaneel stoot geen CO₂ uit als niet alle mogelijke productie wordt afgenomen. Net zomin als een windmolen die stilstaat terwijl het flink waait.

De donkerflauwte kan gedeeltelijk opgevangen worden door onder normale omstandigheden te veel te produceren en de onbenutte productie op donkere dagen in te zetten, gekoppeld met extra opslag en verspreiding van energieproductie over heel europa.

Het overschat aan energie op normale dagen kan ook gebruikt worden voor de productie van methanol (CO₂ uit de lucht + H₂ uit dialyse naar CH₃OH). Dat hoeft niet heel efficiënt te gebeuren, en is veel makkelijker hanteerbaar dan waterstof.

[Wozmro]

Alles kan als je er maar genoeg energie tegenaan gooit.

Van CO2 en water kan je heel veel dingen maken, ook voeding en zo.

Ik vind dat de stip aan de horizon moet zijn dat we hetzelfde denken over energie als dat we nu denken over data/internetsnelheid. Niemand ligt nog wakker van hoeveel data die afgelopen maand heeft verbruikt. Zelfde moet er gedacht kunnen worden over gebruik van energie.

Een probleem, een creatief idee,..? Gooi er een paar TW aan energie tegenaan als het daarmee beter werkt.

En er zal ook nog heel veel energie nodig zijn om alle vervuiling die de mens veroorzaakt heeft de afgelopen 200 jaar op te ruimen.

[overhyped]

esphome schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 01:52:
[...]

En zo hebben wij dan geen probleem in Nederland als er een donkerflauwte is en kunnen de gascentrales op standby blijven draaien?

Het is een druppel in de zee.

Dat de komende jaren er nog gas centrales standby staan is toch ook geen probleem? Gas is goed regelbaar. De grote kosten zitten in de opex voor gas centrales, dus prima om als maatschappij de kosten van standby te dragen.

[esphome]

surcharge schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 08:46:
Wat daarbij vergeten wordt is dat overproductie van hernieuwbare energie geen probleem is. Een zonnepaneel stoot geen CO₂ uit als niet alle mogelijke productie wordt afgenomen. Net zomin als een windmolen die stilstaat terwijl het flink waait.

De donkerflauwte kan gedeeltelijk opgevangen worden door onder normale omstandigheden te veel te produceren en de onbenutte productie op donkere dagen in te zetten, gekoppeld met extra opslag en verspreiding van energieproductie over heel europa.

Het overschat aan energie op normale dagen kan ook gebruikt worden voor de productie van methanol (CO₂ uit de lucht + H₂ uit dialyse naar CH₃OH). Dat hoeft niet heel efficiënt te gebeuren, en is veel makkelijker hanteerbaar dan waterstof.

Blij dat de wereld zo perfect is dat alles vanzelf schijnt te gaan, de problemen smelten letterlijk in zon.

Helaas is de werkelijkheid weerbarstiger. Als je dan methanol maakt dan is een deel daarvan waterstof en zo bind je de energiebron aan kooldioxide. Die kooldioxide komt weer vrij als je de energie weer vrij zet. Het is dan net als het verbanden van houtspanen in verbrandingsovens, het is CO2 neutraal maar niet een weg die wij moeten gaan.

Als je dan denkt dat er in de donkerflauwte stroom kunt krijgen vanuit Europa dan wil ik er op wijzen dat Duitsland in die periodes juist afhankelijk zijn van de gascentrales hier in Nederland. En andere landen willen hun reserves ook liever voor hunzelf houden.

[Dreamvoid]

[quote]Dat de komende jaren er nog gas centrales standby staan is toch ook geen probleem? Gas is goed regelbaar. De grote kosten zitten in de opex voor gas centrales, dus prima om als maatschappij de kosten van standby te dragen.[/quote] (edit: hey quote tags werken niet meer?)

Idd, daar gaat het steeds meer naartoe. Ik zie nu in de business cases voor gascentrales voorbij 2030 de aanname dat ze richting de 800 uur draaien. En zulke relatief beperkte volumes kan je uiteindelijk prima op groen gas doen, dat past binnen de net-zero pathway. Duitsland doet overigens hetzelfde.

[ Voor 31% gewijzigd door Dreamvoid op 03-06-2026 11:34 ]

[esphome]

overhyped schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 11:06:
[...]
Dat de komende jaren er nog gas centrales standby staan is toch ook geen probleem? Gas is goed regelbaar. De grote kosten zitten in de opex voor gas centrales, dus prima om als maatschappij de kosten van standby te dragen.

Waar komt dat gas vandaan? Zelf halen wij haast niets meer uit eigen bodem. De USA die veel gas aan ons levert wordt neergezet als "bad actor" en het gas uit Rusland wat wij eerder kregen is afgesneden door Oekraïne omdat die de gasleidingen hebben opgeblazen met explosieven.

Zo kunnen wij zomaar zonder gas komen te zitten en wat dan? Wat was ook al weer de gasvoorraad dit jaar, onder de 5%?

Aan de ene kant kan alles wel heel snel maar kernenergie is er pas over tientallen jaren....als het er ooit komt.

De boel is duidelijk niet op orde in Nederland.

[esphome]

Wozmro schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 09:16:
Alles kan als je er maar genoeg energie tegenaan gooit.

Van CO2 en water kan je heel veel dingen maken, ook voeding en zo.

Ik vind dat de stip aan de horizon moet zijn dat we hetzelfde denken over energie als dat we nu denken over data/internetsnelheid. Niemand ligt nog wakker van hoeveel data die afgelopen maand heeft verbruikt. Zelfde moet er gedacht kunnen worden over gebruik van energie.

Een probleem, een creatief idee,..? Gooi er een paar TW aan energie tegenaan als het daarmee beter werkt.

En er zal ook nog heel veel energie nodig zijn om alle vervuiling die de mens veroorzaakt heeft de afgelopen 200 jaar op te ruimen.

Tja die datacenters, dan spreek ik nog niet eens over AI. Het is beter, om zelf te denken i.p.v. dat voor te laten doen en dan elke keer enorme hoeveelheden energie te verstoken om een antwoord te krijgen.

Onze eigen computer loopt op boterhammen en is zo veel efficiënter in het energie verbruik.

[overhyped]

esphome schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 11:36:
[...]

Waar komt dat gas vandaan? Zelf halen wij haast niets meer uit eigen bodem. De USA die veel gas aan ons levert wordt neergezet als "bad actor" en het gas uit Rusland wat wij eerder kregen is afgesneden door Oekraïne omdat die de gasleidingen hebben opgeblazen met explosieven.

Zo kunnen wij zomaar zonder gas komen te zitten en wat dan? Wat was ook al weer de gasvoorraad dit jaar, onder de 5%?

Aan de ene kant kan alles wel heel snel maar kernenergie is er pas over tientallen jaren....als het er ooit komt.

De boel is duidelijk niet op orde in Nederland.

lees even. Als nood voorraad voor die gevreesde dunkelflauwte waar iedere anti duurzaamzeurder altijd mee komt. Dus zolang je nog een backup nodig hebt hou je een strategische noodvoorraad gas aan, en een paar gas centrales op standby.

als de grote dunkelflauwte des doods komt: dan gebruik je dat. Anders niet. Op een gegeven moment komt je er achter dat 't niet meer nodig is, omdat de grote dunkelflauwte des doods anders opgevangen wordt en dan steek je ceremonieel nog 1 keer alles in de fik als grote middelvinger steekvlam naar rusland

[Wozmro]

esphome schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 11:40:
[...]

Tja die datacenters, dan spreek ik nog niet eens over AI. Het is beter, om zelf te denken i.p.v. dat voor te laten doen en dan elke keer enorme hoeveelheden energie te verstoken om een antwoord te krijgen.

Onze eigen computer loopt op boterhammen en is zo veel efficiënter in het energie verbruik.

Ik vrees van niet 🙂

Van zonne-energie over landbouw, logistiek, onze eigen spijsvertering tot bruikbare energie voor ons eigen lichaam. Het rendement is misschien 0,001% of zo.

Maar ik vermoed dat ik nu iets te ver buiten uw denkpatronen terecht gekomen ben 🙂

Edit: zo'n vragen stel ik dan aan het AI-vriendje:

Uit 1kWh zonne-energie halen we als mens uiteindelijk 1Wh aan metabole energie. Rekening houdende met: fotosynthese, oogstindex, industriële verwerking, menselijke vertering.

Ter vergelijking: uit een zonnepaneel halen we 0,2kWh uit 1kWh zonlicht.

[ Voor 16% gewijzigd door Wozmro op 03-06-2026 12:14 ]

[Dreamvoid]

De korte termijn is een wat ander verhaal dan de lange termijn wat er richting 2050 moet gebeuren.

Als je het grote plaatje voor heel Europa bekijkt, de EU verbruikt nu (2025) circa 326 miljard kuub, vijf jaar terug was dit nog 400. Van die 326 komt zo'n 120 uit Europa, circa 140 uit LNG (75 van de VS, 10 uit Qatar, etc), en de rest via de pijpleidingen uit Azerbaijan en Noord-Afrika (en nog een beetje uit Rusland, tot eind 2027). Op de korte termijn betekent dat dus schuiven, want we verliezen zowel Russisch gas als nu (tijdelijk) LNG uit het midden-oosten.

Maar deze situatie blijft niet constant, de uitbouw van PV en wind, betere isolatie, warmtepompen, electrificatie van industrie, stadsverwarming etc neemt steeds meer happen uit het totale gasverbruik. Voorspelling is nu dat we in 2030 onder de 300 miljard kuub zakken, en daar stopt het niet.

Tegelijk bouwen we de groen gas productie ook behoorlijk uit (analoog aan de uitbouw van PV/wind), afhankelijk van de politieke wil en/of geopolitieke noodzaak kan dat naar 35 miljard kuub in 2030 en 100 miljard kuub richting 2050. Dat geeft Europa de ruimte om geleidelijk de importen af te bouwen, waarschijnlijk eerst LNG en daarna de zuidelijke pijpleidingen, maar de keuze in welke volgorde we dat willen doen is feitelijk politiek.

Maar dat is het traject waar we nu grofweg op zitten, net zero by 2050. We hoeven in Europa niet naar nul gasverbruik om net-zero te bereiken, halveren van 326 naar circa 160 miljard kuub is waarschijnlijk al genoeg, en in dat scenario is er geen import meer. Maar dat geeft in principe wel voldoende ruimte voor de vloot gascentrales die bijspringen in de donkere winters, wat een stuk minder gasverbruik betekent dan nu.

[assje]

surcharge schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 08:46:
Het overschat aan energie op normale dagen kan ook gebruikt worden voor de productie van methanol (CO₂ uit de lucht + H₂ uit dialyse naar CH₃OH). Dat hoeft niet heel efficiënt te gebeuren, en is veel makkelijker hanteerbaar dan waterstof.

Maar net als waterstof is dit een kapitaalintensieve operatie. Het blijft dus de vraag of de "waarde van waardeloze stroom" hoog genoeg is om te proberen dit zo in te zetten. Je kiest er namelijk voor een installatie neer te zetten voor een utilisatie van enkele tientallen procenten.

[assje]

Dreamvoid schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 11:32:
Idd, daar gaat het steeds meer naartoe. Ik zie nu in de business cases voor gascentrales voorbij 2030 de aanname dat ze richting de 800 uur draaien. En zulke relatief beperkte volumes kan je uiteindelijk prima op groen gas doen, dat past binnen de net-zero pathway. Duitsland doet overigens hetzelfde.

Als site manager van een productieplant die 24/7 draait ben ik echt benieuwd hoe zoiets praktisch opgepakt wordt. Hoe ga je bezetting beschikbaar en getraind houden met grillige behoefte. Je zou eigenlijk een activiteit met negatieve correlatie moeten hebben die je kan combineren

[Dreamvoid]

assje schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 13:45:
[...]


Als site manager van een productieplant die 24/7 draait ben ik echt benieuwd hoe zoiets praktisch opgepakt wordt. Hoe ga je bezetting beschikbaar en getraind houden met grillige behoefte. Je zou eigenlijk een activiteit met negatieve correlatie moeten hebben die je kan combineren

Een electriciteitscentrale? Die draaien nu al zeer onregelmatig (en zeer weinig uren in de zomer), je mag tegenwoordig van geluk spreken als gascentrale als je de 3000 uur per jaar haalt.

[Tommie12]

Dreamvoid schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 11:32:
[quote]Dat de komende jaren er nog gas centrales standby staan is toch ook geen probleem? Gas is goed regelbaar. De grote kosten zitten in de opex voor gas centrales, dus prima om als maatschappij de kosten van standby te dragen.[/quote] (edit: hey quote tags werken niet meer?)

Idd, daar gaat het steeds meer naartoe. Ik zie nu in de business cases voor gascentrales voorbij 2030 de aanname dat ze richting de 800 uur draaien. En zulke relatief beperkte volumes kan je uiteindelijk prima op groen gas doen, dat past binnen de net-zero pathway. Duitsland doet overigens hetzelfde.

Maar net dat is het probleem. Een gascentrale kan relatief goedkoop stroom maken als ze genoeg uren draait, hetzelfde geldt voor een waterstofproduct of methanolproductie. Als die dingen dan enkel mogen draaien als het waait en er volle zon is, dan krijg je de investering nooit terugverdiend.

Daar zitten nog uitdagingen...

[Dreamvoid]

Da's juist het voordeel van gascentrales, de vaste kosten zijn relatief laag en de kosten zitten hem vooral in de brandstof.

[Wozmro]

Ik zie hier op de terreinen van de intergemeentelijke afvalverwerking dat er verschillende activiteiten plaatsvinden:

WKK op biogas, compost produceren, diverse lijnen voor scheiding van afvalstromen*, waterzuivering, zonnepanelen op de afvalberg, binnenkort een windmolen,...

Om dat allemaal in goeie banen te leiden heb je toch wel wat technisch geschoold personeel nodig.

*Bijvoorbeeld ook de verwerking van de assen van de verbrandingsoven iets verderop. Daar worden bijvoorbeeld ook de metalen uit gerecupereerd. Dat wist ik zelf nog niet.

Je merkt toch dat het circulaire verhaal steeds belangrijker wordt.

[assje]

Dreamvoid schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 13:49:
Een electriciteitscentrale? Die draaien nu al zeer onregelmatig (en zeer weinig uren in de zomer), je mag tegenwoordig van geluk spreken als gascentrale als je de 3000 uur per jaar haalt.

Met 3.000 uur zit je nog op 34% utilisatie, in een toekomst met maar 800 uur nog maar 10%. Nu zal personeelskost wellicht een relatief beperkte component zijn voor een gascentrale dus financieel wellicht te overzien.

Maar hoe werkt het praktisch voor een operator van een gascentrale... Met 34% is er in combinatie met gepland onderhoud, training en flexibele oproepbaarheid wellicht nog wat van te maken maar als het veel lager wordt dan dat? Accepteer je dan gewoon dat je mensen betaalt die thuis mogen blijven of laat je ze binnen komen voor de 9e herhaling van de training?

[hanev001]

Dreamvoid schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 12:23:
Tegelijk bouwen we de groen gas productie ook behoorlijk uit (analoog aan de uitbouw van PV/wind), afhankelijk van de politieke wil en/of geopolitieke noodzaak kan dat naar 35 miljard kuub in 2030 en 100 miljard kuub richting 2050. Dat geeft Europa de ruimte om geleidelijk de importen af te bouwen, waarschijnlijk eerst LNG en daarna de zuidelijke pijpleidingen, maar de keuze in welke volgorde we dat willen doen is feitelijk politiek.

Dat er productie capaciteit voor groengas gebouwd kan worden is puur technisch. maar hoe zit het met de grondstof daarvoor. Biomassa is er niet in oneindige hoeveelheden en vooral de component mest is sterk afhankelijk van het beleid rond veeteelt.

[assje]

hanev001 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 14:23:
Biomassa is er niet in oneindige hoeveelheden en vooral de component mest is sterk afhankelijk van het beleid rond veeteelt.

Om de hoeveelheid veeteelt in Nederland mogelijk te maken is NL de grootste importeur van soja uit (zuid)Amerika van Europa. Vervolgens wordt het grootste deel van vlees/zuivel/eieren weer geexporteerd.

Vervangen we die veeteelt voor lokale productie van eiwitrijke veevoeder-gewassen dan is het mogelijk dat de reststromen daarvan voldoende zijn om onder de streep nog positief is voor beschikbaarheid biomassa.

Dit dan nog los van het aspect stikstof...

[ Voor 6% gewijzigd door assje op 03-06-2026 15:35 ]

[hanev001]

assje schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 15:32:
[...]


Om de hoeveelheid veeteelt in Nederland mogelijk te maken is NL de grootste importeur van soja uit (zuid)Amerika van Europa. Vervolgens wordt het grootste deel van vlees/zuivel/eieren weer geexporteerd.

Vervangen we die veeteelt voor lokale productie van eiwitrijke veevoeder-gewassen dan is het mogelijk dat de reststromen daarvan voldoende zijn om onder de streep nog positief is voor beschikbaarheid biomassa.

Dit dan nog los van het aspect stikstof...

Waar komt de grond vandaan waar je die voeder gewassen wilt gaan verbouwen?

[phicoh]

assje schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 15:32:
Vervangen we die veeteelt voor lokale productie van eiwitrijke veevoeder-gewassen dan is het mogelijk dat de reststromen daarvan voldoende zijn om onder de streep nog positief is voor beschikbaarheid biomassa.

Het belangrijkste woord hier is denk ik 'reststromen'. Er is niets mis met energie uit reststromen. Het probleem begint wanneer de politiek dat vertaalt in "over zoveel jaar halen we X energie uit biomassa' en daar dan beleid voor gaat maken.

[Tommie12]

hanev001 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 15:41:
[...]

Waar komt de grond vandaan waar je die voeder gewassen wilt gaan verbouwen?

Minder vee...

[Joris748]

phicoh schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 15:42:
[...]


Het belangrijkste woord hier is denk ik 'reststromen'. Er is niets mis met energie uit reststromen. Het probleem begint wanneer de politiek dat vertaalt in "over zoveel jaar halen we X energie uit biomassa' en daar dan beleid voor gaat maken.

Maar dan moeten het wel echte reststromen zijn. Het gaat mis als het economisch interessant wordt om reststromen te produceren en dat het originele product een bijproduct wordt.

[hanev001]

Tommie12 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 15:48:
[...]

Minder vee...

Ik denk dat je op die manier niet aan de benodide oppervlakte komt.

[Joris748]

hanev001 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 15:53:
[...]

Ik denk dat je op die manier niet aan de benodide oppervlakte komt.

Dan zijn er te weinig reststromen beschikbaar en zullen we alternatieven voor biomassa moeten zoeken.

Laten we schaarse landbouwgrond in eerste instantie gebruiken om voedsel te verbouwen voor menselijke consumptie, daarna pas voor industriële toepassing (bijvoorbeeld isolatiematerialen of bioplastics) en als laatste voor dierlijke consumptie.

[hanev001]

Joris748 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 15:57:
[...]

Dan zijn er te weinig reststromen beschikbaar en zullen we alternatieven voor biomassa moeten zoeken.

Laten we schaarse landbouwgrond in eerste instantie gebruiken om voedsel te verbouwen voor menselijke consumptie, daarna pas voor industriële toepassing (bijvoorbeeld isolatiematerialen of bioplastics) en als laatste voor dierlijke consumptie.

En daarmee zijn we terug bij het startpunt: Waar komt voldoende biomassa vandaan die nodig is om groen gas te maken ter vervanging van aardgas. Pas als daar een afdoende antwoord op is gevonden kan er gedacht worden over het uitfaseren van aardgas.