Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[DeNachtwacht]

Ik zou mij met een belegginsstrategie zoals we hier veel zien (goede spreiding via een paar fondsen) nog niet direct zorgen maken. Puur omdat mocht de markt inderdaad een flinke klap krijgen, dan zijn er echt heel veel mensen die hierdoor geraakt worden, en juist ook veel kapitaalkrachtigen met een flinke lobby/vinger in de pap in de politieke besluitvorming. Dat zou dus echt wel genoeg politieke druk gaan geven voor een reparatiewet of al in het voortraject nog voor een amendement zorgen.

Kijk als jij die ene lucky bird bent die zijn huis net heeft verkocht om massaal aandelen SpaceX te kopen en daarna een jaartje naar Thailand gaat met een rugzak, dan is het spannender. Mocht de markt goed blijven gaan maar een paar individuele stocks ineens klappen dan is er veel minder politieke urgentie om dat achteraf nog te repareren.

[orf]

ErnstH schreef op woensdag 17 juni 2026 @ 17:58:
[...]

Het risico is juist dat je over het herstel belasting moet betalen. Stel, jaar voor invoering -50%, jaar van invoering +100%. Dan ben je de klos zonder verliesrekening.

Maar je mag toch al werkelijk rendement rekenen met de aangifte in het jaar voor de invoering?

[rube]

orf schreef op woensdag 17 juni 2026 @ 18:43:
[...]

Maar je mag toch al werkelijk rendement rekenen met de aangifte in het jaar voor de invoering?

Ja.
Maar daar heb je niets aan bij verliezen die je het jaar daarop niet mag verrekenen met winsten.

[Rubbergrover1]

orf schreef op woensdag 17 juni 2026 @ 18:43:
[...]

Maar je mag toch al werkelijk rendement rekenen met de aangifte in het jaar voor de invoering?

Maar als dat negatief uitvalt, kun je niet met een negatief rendement rekenen. Dat wordt dan op 0 gezet. Na de overgang kun je een verlies waarschijnlijk doorschuiven, maar dat gaat (waarschijnlijk) niet met het verlies van voor de overgang.

[Tommie12]

ErnstH schreef op woensdag 17 juni 2026 @ 17:58:
[...]

Het risico is juist dat je over het herstel belasting moet betalen. Stel, jaar voor invoering -50%, jaar van invoering +100%. Dan ben je de klos zonder verliesrekening.

Heel veel 'stel'.

Je probeert de markt te timen. Heel veel mensen proberen dat en >50% lukt dat niet...

En je cijfers.... -50% is nogal extreem, net zoals +100%...

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 09:15:
[...]

Heel veel 'stel'.

Ja, zo gaat dat bij risico's. Dan gaat het per definitie niet over harde waarheid, maar over mogelijke scenario's.

Je probeert de markt te timen. Heel veel mensen proberen dat en >50% lukt dat niet...

En je cijfers.... -50% is nogal extreem, net zoals +100%...

Nee, gaat niet om de markt timen. Het gaat om het mitigeren van het risico. Het voorbeeld van -50% en +100% is uiteraard extreem, maar is ook meer een hyperbool om te laten zien dat het geen tientjeswerk hoeft te zijn, maar om serieuze bedragen kan gaan.

[oscar82]

Ik ben benieuwd of er hier mensen zijn met een specifieke tactiek om de stijging van consumentenprijzen bij te houden. Ga je voor een mix van aandelen en vastrentende waarden of bestaat er voor ons europeanen iets van een target date fund om een dergelijk risico af te dekken? Ik denk dat dit stiekem het achterliggende (investerings)doel is van veel pensioenfondsen. Vandaar hun belabberde resultaat in vergelijking met zoiets als de S&P500 of VWRL in een gegeven jaar.

Ik zit nu op een bepaald belegd vermogen (100% aandelen) dat in 7 tot 10 jaar verder kan groeien tot mijn FO-streefbedrag. Daarmee wil ik het minstens 10 jaar, maar liever rond de 15 jaar uithouden. Daarna mag de pot op zijn en kan ik werkgeverspensioen in laten gaan, wat de levensstijl wel zo'n beetje zou moeten dekken.

Mijn probleem is de withdrawel rate waar ik mee reken. Die kan bij mij veel hoger liggen dan gangbaar het advies is, omdat de pot dus op mag zijn aan het eind. Stel dat ik ga voor die 10 jaar, dan zou ik misschien wel tot 8% per jaar onttrekken van een belegging waarvan ik het prima vind als die ongeveer de inflatie bijhoudt. Een beetje 'upside potential' is natuurlijk altijd mooi meegenomen. Maar het neerwaartse risico mag niet te groot zijn omdat die 8% dan natuurlijk niet vol te houden is.

Zijn er voor ons als europeanen Target Date Funds of goedkope alles-in-een-producten hiervoor beschikbaar? Of is er een bepaald glidepath van de verhouding aandelen/obligaties/deposito's dat bij mijn situatie past? Ik ben een groot fan van eenvoud en academische aanpak. Alleen zit zo iemand als Paul Merriman bijv. 50-50 allocatie (nadruk op simpel en weinig schommelingen) en blijkt tegelijkertijd uit onderzoek van Scott Cederburg juist dat je beter 100% in aandelen kan zitten met een bepaalde home bias. Dat vind ik nogal een verschil.

[ErnstH]

Tommie12 schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 09:15:
[...]

Heel veel 'stel'.

Je probeert de markt te timen. Heel veel mensen proberen dat en >50% lukt dat niet...

En je cijfers.... -50% is nogal extreem, net zoals +100%...

Volgens mij begrijp je niet waar het over gaat, namelijk box3 wetgeving. Het is een voorbeeld ter illustratie waarom de invoering van het stelsel tot een probleem kan leiden. Het heeft totaal niks met markttiming te maken. Bovendien ben jij volgens mij Belg, dus is het sowieso niet relevant voor jou.

Daarnaast, bij COVID was de max drawdown rond 33%, met snel herstel. In 2008 kennelijk ruim 50%, maar dan met langzamer herstel. Het is dus uitzonderlijk maar zeker niet onmogelijk. En, nogmaals, het is een voorbeeld ter illustratie van mogelijk (niet goed overwogen) gevolgen voor Nederlandse belastingwetgeving.

[ Voor 21% gewijzigd door ErnstH op 18-06-2026 10:51 ]

[ewrz]

oscar82 schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 10:37:
Ik ben benieuwd of er hier mensen zijn met een specifieke tactiek om de stijging van consumentenprijzen bij te houden. Ga je voor een mix van aandelen en vastrentende waarden of bestaat er voor ons europeanen iets van een target date fund om een dergelijk risico af te dekken? Ik denk dat dit stiekem het achterliggende (investerings)doel is van veel pensioenfondsen. Vandaar hun belabberde resultaat in vergelijking met zoiets als de S&P500 of VWRL in een gegeven jaar.

Ik zit nu op een bepaald belegd vermogen (100% aandelen) dat in 7 tot 10 jaar verder kan groeien tot mijn FO-streefbedrag. Daarmee wil ik het minstens 10 jaar, maar liever rond de 15 jaar uithouden. Daarna mag de pot op zijn en kan ik werkgeverspensioen in laten gaan, wat de levensstijl wel zo'n beetje zou moeten dekken.

Mijn probleem is de withdrawel rate waar ik mee reken. Die kan bij mij veel hoger liggen dan gangbaar het advies is, omdat de pot dus op mag zijn aan het eind. Stel dat ik ga voor die 10 jaar, dan zou ik misschien wel tot 8% per jaar onttrekken van een belegging waarvan ik het prima vind als die ongeveer de inflatie bijhoudt. Een beetje 'upside potential' is natuurlijk altijd mooi meegenomen. Maar het neerwaartse risico mag niet te groot zijn omdat die 8% dan natuurlijk niet vol te houden is.

Zijn er voor ons als europeanen Target Date Funds of goedkope alles-in-een-producten hiervoor beschikbaar? Of is er een bepaald glidepath van de verhouding aandelen/obligaties/deposito's dat bij mijn situatie past? Ik ben een groot fan van eenvoud en academische aanpak. Alleen zit zo iemand als Paul Merriman bijv. 50-50 allocatie (nadruk op simpel en weinig schommelingen) en blijkt tegelijkertijd uit onderzoek van Scott Cederburg juist dat je beter 100% in aandelen kan zitten met een bepaalde home bias. Dat vind ik nogal een verschil.

Ik dek inflatie af door mijn portefeuille vrij sterk richting defensieve consumentengoederen te schuiven. Niet zo conjunctuurafhankelijk (mensen gaan niet meer of minder waspoeder kopen tijdens een recessie) en er hoeven geen nieuwe klanten gevonden te worden om met de inflatie mee te gaan (je verkoopt 1 miljoen pakken waspoeder voor €10 euro en het jaar daarna 1 miljoen pakken voor €10,30)

Dit is een tracker die ik aanhoud in die sector. Saaie grafiek. Saai is goed als je vermogen wilt beschermen.

[The Third Man]

Maar je belegt toch niet in consumentengoederen en hun prijspeil, maar in de bedrijven die daar in actief zijn? Dat hoeft toch niet 1-op-1 gelijk te lopen? Waarom neem je niet een defensievere belegging in een rentevaste investering en hou je de aandelenbelegging simpel gediversificeerd?

[Kluifjes]

Hebben mensen hier ervaring met advies rondom vermogen van de Rabo? Werd gebeld door ze dat ik gratis videogesprek kon krijgen om over mijn vermogen te hebben en rendement hierop. Op zich een goed teken dat m'n vermogen opvalt 😬

Nou heb ik m'n hypotheek bij ze en beleg maandelijks standaard in 2 fondsen (geen actief beheer) bij ze. Heb ook redelijk wat bij degiro, maar dat laat ik gewoon staan en doe ik niks meer mee op dit moment.

Denk zelf dat wellicht een depositoladder wat is. Heb nog relatief veel aan spaargeld dat weinig doet. Uiteraard kan dat via raisin of andere met hogere rentes, maar ik houd ook wel van (extreem) gemak 😁

[Tazzios]

@oscar82

Mijn probleem is de withdrawel rate waar ik mee reken.

Je wilt nu je de safe withdrawal rate berekenen terwijl je de volgende onbekendes hebt:

• Over 7 tot 10 jaar, marge van 33%
• 10 of 15 jaar meedoen, marge van 33%
• Je niet weet welk bedrag je dan hebt
• Niet weet hoe je leven er dan uitziet.

Bekijk het 1 of 2 jaar van te voren eens. Ik zou gewoon uitgeven wat nodig is i.p.v. uit te gaan rekenen wat de draw rate minimaal MOET zijn.

[DeNachtwacht]

Kluifjes schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 12:12:
Hebben mensen hier ervaring met advies rondom vermogen van de Rabo? Werd gebeld door ze dat ik gratis videogesprek kon krijgen om over mijn vermogen te hebben en rendement hierop. Op zich een goed teken dat m'n vermogen opvalt 😬

Ik heb er zelf ook geen ervaring mee maar alles wat ik lees/hoor over vermogensbeheer is dat je echt een heel goede moet hebben wil je een goede ETF/fondsmix ermee echt kunnen verslaan. Ik zie het zelf dus vooral ook niet als een compliment (want zo voelt het natuurlijk), maar dat ze denken "hey, aan die portefeuille kunnen we misschien wat meer verdienen dan alleen de fondskosten" .

[RichieB]

@Kluifjes Ik heb ook zo'n videogesprek gehad met een vermogensbeheerder van de Rabobank. Prettig gesprek dat best compleet was, bijv. ook pensioenbeleggen werd besproken. Conclusie (die ik vooraf al vermoedde): de Rabobank is duurder dan wat ik al zelf doe zonder betere resultaten te behalen.

[JURIST]

ErnstH schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 10:45:
[...]


Daarnaast, bij COVID was de max drawdown rond 33%, met snel herstel. In 2008 kennelijk ruim 50%, maar dan met langzamer herstel. Het is dus uitzonderlijk maar zeker niet onmogelijk. En, nogmaals, het is een voorbeeld ter illustratie van mogelijk (niet goed overwogen) gevolgen voor Nederlandse belastingwetgeving.

In combinatie met fire kan dit voor mij wel reden zijn om tijdelijk risico af te bouwe in 2027, maar laten we eerst kijken hoe de WWR echt uitpakt

oscar82 schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 10:37:
Ik ben benieuwd of er hier mensen zijn met een specifieke tactiek om de stijging van consumentenprijzen bij te houden.

Inflatie is al voor het vijfde jaar hoger dan gemiddeld. Het is niet je persoonlijke inflatie, maar er valt voor boodschappen e.d. moeilijk aan te ontkomen. Ik heb geen specifieke tactiek om in te dekken, maar realiseer me wel dat je moeilijk om aandelen heen kan als hedge. Verder wel relatief veel schuld aangehouden (hypotheek helemaal aflossingvrij gemaakt) wat ook een stuk afdekt.

[PlasticPimple]

oscar82 schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 10:37:
Ik ben benieuwd of er hier mensen zijn met een specifieke tactiek om de stijging van consumentenprijzen bij te houden. Ga je voor een mix van aandelen en vastrentende waarden of bestaat er voor ons europeanen iets van een target date fund om een dergelijk risico af te dekken? Ik denk dat dit stiekem het achterliggende (investerings)doel is van veel pensioenfondsen. Vandaar hun belabberde resultaat in vergelijking met zoiets als de S&P500 of VWRL in een gegeven jaar.

Als het om gewone inflatie gaat (het ene jaar een keer 10%, ander jaar misschien een keer 1%), dan twijfel ik aan het nut.

Ik heb het idee dat mijn persoonlijke inflatie niet overeenkomt met de CPI. Daar zitten ook spullen in die ik niet afneem (tabak bijvoorbeeld), maar er zijn ook producten die ik misschien meer koop dan de gemiddelde Nederlander. Bewust of onbewust substitueer je vaak ook wel (of pas je gewoonten aan), zoals in 2022/23 toen half Nederland de kachel lager zette, elektrische kacheltjes kocht, etc vanwege de hoge gasprijzen.

Uiteindelijk denk ik dat ik hierdoor in de meeste wel bij blijf met de CPI of wat ruimte erbij krijgt omdat mijn persoonlijke inflatie lager is. Iets als wijzigende regelingen, belastingverhogingen etc. zijn wat dat betreft veel ingrijpender, moeilijker te hedgen én moeilijker te ontlopen.

Of zoek jij ook een oplossing die bestand is tegen hyperinflatie?

[Rubbergrover1]

oscar82 schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 10:37:
Ik ben benieuwd of er hier mensen zijn met een specifieke tactiek om de stijging van consumentenprijzen bij te houden. Ga je voor een mix van aandelen en vastrentende waarden of bestaat er voor ons europeanen iets van een target date fund om een dergelijk risico af te dekken? Ik denk dat dit stiekem het achterliggende (investerings)doel is van veel pensioenfondsen. Vandaar hun belabberde resultaat in vergelijking met zoiets als de S&P500 of VWRL in een gegeven jaar.

Ik zit nu op een bepaald belegd vermogen (100% aandelen) dat in 7 tot 10 jaar verder kan groeien tot mijn FO-streefbedrag. Daarmee wil ik het minstens 10 jaar, maar liever rond de 15 jaar uithouden. Daarna mag de pot op zijn en kan ik werkgeverspensioen in laten gaan, wat de levensstijl wel zo'n beetje zou moeten dekken.

Mijn probleem is de withdrawel rate waar ik mee reken. Die kan bij mij veel hoger liggen dan gangbaar het advies is, omdat de pot dus op mag zijn aan het eind. Stel dat ik ga voor die 10 jaar, dan zou ik misschien wel tot 8% per jaar onttrekken van een belegging waarvan ik het prima vind als die ongeveer de inflatie bijhoudt. Een beetje 'upside potential' is natuurlijk altijd mooi meegenomen. Maar het neerwaartse risico mag niet te groot zijn omdat die 8% dan natuurlijk niet vol te houden is.

Zijn er voor ons als europeanen Target Date Funds of goedkope alles-in-een-producten hiervoor beschikbaar? Of is er een bepaald glidepath van de verhouding aandelen/obligaties/deposito's dat bij mijn situatie past? Ik ben een groot fan van eenvoud en academische aanpak. Alleen zit zo iemand als Paul Merriman bijv. 50-50 allocatie (nadruk op simpel en weinig schommelingen) en blijkt tegelijkertijd uit onderzoek van Scott Cederburg juist dat je beter 100% in aandelen kan zitten met een bepaalde home bias. Dat vind ik nogal een verschil.

Ik denk daar niet te moeilijk over. Ik ga er vanuit dat ik niet door mijn hele vermogen heen wil zijn op het moment dat mijn pensioen gaat lopen. Dus er is nog wel enige buffer om schokken op te vangen, zowel in rendement als in inflatie. Ik reken dan simpelweg met benodigd vermogen = jaaruitgaven van het eerste jaar maal aantal jaren. En ga er zo dus impliciet vanuit dat mijn rendement min of meer gelijk is aan mijn inflatie.

Kom ik na die jaren geld tekort, dan gaat dat van de extra buffer af of eventueel kan ik mijn pensioen nog eerder laten ingaan. Of ik kan in het uiterste geval mijn uitgaven wat bijstellen. Houd ik geld over, dan is dat mooi meegenomen.

[jeroenkb]

PlasticPimple schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 12:43:
[...]


Ik heb het idee dat mijn persoonlijke inflatie niet overeenkomt met de CPI. Daar zitten ook spullen in die ik niet afneem (tabak bijvoorbeeld), maar er zijn ook producten die ik misschien meer koop dan de gemiddelde Nederlander. Bewust of onbewust substitueer je vaak ook wel (of pas je gewoonten aan), zoals in 2022/23 toen half Nederland de kachel lager zette, elektrische kacheltjes kocht, etc vanwege de hoge gasprijzen.

Weet niet hoe precies dit is, maar afkomstig van het CBS. In ieder geval wel leuk om eens in te vullen

https://www.cbs.nl/nl-nl/...ouw-persoonlijke-inflatie

[DeNachtwacht]

jeroenkb schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 13:37:
[...]

Weet niet hoe precies dit is, maar afkomstig van het CBS. In ieder geval wel leuk om eens in te vullen

https://www.cbs.nl/nl-nl/...ouw-persoonlijke-inflatie

jeuj! 2,9% persoonlijke inflatie dus mijn trade republic rekening met 3% is actieve vermogensopbouw

[jeroenkb]

DeNachtwacht schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 13:46:
[...]

jeuj! 2,9% persoonlijke inflatie dus mijn trade republic rekening met 3% is actieve vermogensopbouw

Aan box 3 gedacht ?

[Mr_Blobby]

Het overgrote deel van dit topic gaat over de (opbouw)fase naar financiële onafhankelijkheid, maar heeft iemand al nagedacht over hoe je geld gaat opnemen wanneer je denkt FO te zijn?
Bijvoorbeeld:
- Wil je vermogen overhouden of mag alles op?
- Wil je periodiek een vast bedrag opnemen of mag het variabel zijn?
- Bij variabel, hoeveel mag het variëren?
- In hoeverre hou je rekening met pensioen en AOW?

Ik werd getriggerd door deze youtube video "8 Retirement Withdrawal Strategies Compared (Morningstar Study Explained)".

Samenvatting van de 8 opnamestrategies:

Strategy Name	Key Mechanism	Pros	Cons	Ideal For
1. Fixed Real Withdrawal	Withdraw fixed % initially, increase annually by inflation (≈3.9%≈3.9% starting rate)	Predictable, stable income; easy budgeting; feels like salary	Ignores portfolio performance; risk of underspending; lowest starting withdrawal rate	Risk-averse retirees valuing income stability and anxiety about markets
2. Skip Inflation After Loss	Same as fixed real but skip inflation raise after a portfolio loss year	Slightly higher starting withdrawal; portfolio protection; no sharp spending cuts	Permanent missed raises reduce lifetime spending	Retirees comfortable with minor lifestyle adjustments post market dips
3. Required Minimum Distribution (RMD)	Withdraw portfolio balance divided by life expectancy (adjusted annually)	Automatically adjusts spending; prevents premature depletion; highest lifetime spending	Volatile income, difficult budgeting, ignores inflation and expenses	Retirees with flexible spending, strong income floors, aiming to spend down assets
4. Guardrails (Gite Clinger)	Inflation adjustments allowed only within set portfolio-based bounds (±10%)	Increases starting withdrawal rate safely; spending adjusts with market; balances risk and lifestyle	Income variability requires budget flexibility, some spending volatility	Engaged retirees wanting balance between spending and preserving capital
5. Actual Spending Decline	Real spending declines ≈2%≈2% annually, reflecting actual retiree behavior	Low sequence risk; stable early income; high success rate; large portfolio remainder	Lower total lifetime spending; not designed for increasing late-life expenses	Retirees who expect spending to naturally decline and prioritize stability
6. Constant Percentage Withdrawal	Withdraw fixed percentage (e.g., 5%) of portfolio annually, changing dollar amount	Bulletproof mathematically; spending matches portfolio value; maximizes safety	High year-to-year spending volatility; no inflation protection; complex budgeting	Retirees who have secure essential income floors and use portfolio for discretionary spending
7. Endowment Method (10-Year Average)	Withdrawal based on 10-year average portfolio value to smooth fluctuations	High starting withdrawal; smoother income; aligns with long-term portfolio trends	Spending still variable; more complex to calculate; less intuitive	Analytical retirees prioritizing long-term stability without extreme income swings
8. Vanguard Floor and Ceiling	Spending increases capped (ceiling) and cuts limited (floor), responding gradually to market	Behavioral realistic; controlled income swings; respects inflation; avoids overreaction	More complicated rules; lower upside in strong markets; less lifetime spending maximization	Retirees valuing emotional stability and preferring rule-based adjustments over gut reactions

[assje]

RichieB schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 12:36:
@Kluifjes Ik heb ook zo'n videogesprek gehad met een vermogensbeheerder van de Rabobank. Prettig gesprek dat best compleet was, bijv. ook pensioenbeleggen werd besproken. Conclusie (die ik vooraf al vermoedde): de Rabobank is duurder dan wat ik al zelf doe zonder betere resultaten te behalen.

@Kluifjes ik heb dit gesprek ook gehad en had dezelfde bevindingen als @RichieB

[rube]

Rubbergrover1 schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 12:48:
[...]
...En ga er zo dus impliciet vanuit dat mijn rendement min of meer gelijk is aan mijn inflatie.

Box 3 kan ook belangrijk zijn om wel mee te nemen. Zeker bij langere periodes en/of hoge inflatie met hoge rendementen.

[Tommie12]

Mr_Blobby schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 14:55:
Het overgrote deel van dit topic gaat over de (opbouw)fase naar financiële onafhankelijkheid, maar heeft iemand al nagedacht over hoe je geld gaat opnemen wanneer je denkt FO te zijn?
Bijvoorbeeld:
- Wil je vermogen overhouden of mag alles op?
- Wil je periodiek een vast bedrag opnemen of mag het variabel zijn?
- Bij variabel, hoeveel mag het variëren?
- In hoeverre hou je rekening met pensioen en AOW?

Ik werd getriggerd door deze youtube video "8 Retirement Withdrawal Strategies Compared (Morningstar Study Explained)".

Samenvatting van de 8 opnamestrategies:

Strategy Name	Key Mechanism	Pros	Cons	Ideal For
1. Fixed Real Withdrawal	Withdraw fixed % initially, increase annually by inflation (≈3.9%≈3.9% starting rate)	Predictable, stable income; easy budgeting; feels like salary	Ignores portfolio performance; risk of underspending; lowest starting withdrawal rate	Risk-averse retirees valuing income stability and anxiety about markets
2. Skip Inflation After Loss	Same as fixed real but skip inflation raise after a portfolio loss year	Slightly higher starting withdrawal; portfolio protection; no sharp spending cuts	Permanent missed raises reduce lifetime spending	Retirees comfortable with minor lifestyle adjustments post market dips
3. Required Minimum Distribution (RMD)	Withdraw portfolio balance divided by life expectancy (adjusted annually)	Automatically adjusts spending; prevents premature depletion; highest lifetime spending	Volatile income, difficult budgeting, ignores inflation and expenses	Retirees with flexible spending, strong income floors, aiming to spend down assets
4. Guardrails (Gite Clinger)	Inflation adjustments allowed only within set portfolio-based bounds (±10%)	Increases starting withdrawal rate safely; spending adjusts with market; balances risk and lifestyle	Income variability requires budget flexibility, some spending volatility	Engaged retirees wanting balance between spending and preserving capital
5. Actual Spending Decline	Real spending declines ≈2%≈2% annually, reflecting actual retiree behavior	Low sequence risk; stable early income; high success rate; large portfolio remainder	Lower total lifetime spending; not designed for increasing late-life expenses	Retirees who expect spending to naturally decline and prioritize stability
6. Constant Percentage Withdrawal	Withdraw fixed percentage (e.g., 5%) of portfolio annually, changing dollar amount	Bulletproof mathematically; spending matches portfolio value; maximizes safety	High year-to-year spending volatility; no inflation protection; complex budgeting	Retirees who have secure essential income floors and use portfolio for discretionary spending
7. Endowment Method (10-Year Average)	Withdrawal based on 10-year average portfolio value to smooth fluctuations	High starting withdrawal; smoother income; aligns with long-term portfolio trends	Spending still variable; more complex to calculate; less intuitive	Analytical retirees prioritizing long-term stability without extreme income swings
8. Vanguard Floor and Ceiling	Spending increases capped (ceiling) and cuts limited (floor), responding gradually to market	Behavioral realistic; controlled income swings; respects inflation; avoids overreaction	More complicated rules; lower upside in strong markets; less lifetime spending maximization	Retirees valuing emotional stability and preferring rule-based adjustments over gut reactions

Ik vind het nogal iets theoretisch.

Mijn uitgaven zijn ook niet vast en stabiel elke maand, en ook niet elk jaar. Het ene jaar ga je goedkoop op vakantie, het andere jaar moet je je dak laten herstellen of een auto vervangen...

Ik ga uit van een algmeen target om mijn kapitaal stabiel te houden inflatiegecorrigeerd, en dan onttrek ik door te verkopen wat ik nodig heb.

Maar kan dus zijn dat het kapitaal oploopt omdat ik tijdelijk minder onttrek. Ik ga geen 5 jaar cash aan houden om mogelijk een auto te kunnen vervangen in geval die volgende week begeeft...

[Wozmro]

Ik ga nog gewoon werken maar om al een beetje het pensioen te oefenen is mijn maandbudget 0,3% van mijn beleggingsportefeuille. Ik verkoop dan niet echt maar neem dat bedrag af van mijn salaris en dat mag ook echt op zijn tegen het einde van de maand.

Ik doe dit al een paar jaar gewoon voor de leuk en ik merk ook dat bijvoorbeeld eens een dip van 5 á 10% niet veel verschil maakt in het maandbudget.

[RichieB]

Wozmro schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 18:20:
Ik ga nog gewoon werken maar om al een beetje het pensioen te oefenen is mijn maandbudget 0,003% van mijn beleggingsportefeuille.
[...]

Wow, respect voor de grootte van jouw beleggingsportefeuille! Ik weet niet precies hoeveel je maandbudget is, maar met € 1000 moet de hoofdsom al meer dan € 33 miljoen zijn. Of bedoel je misschien 0,3% ?

[R.van.M]

Wozmro schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 18:20:
Ik ga nog gewoon werken maar om al een beetje het pensioen te oefenen is mijn maandbudget 0,003% van mijn beleggingsportefeuille. Ik verkoop dan niet echt maar neem dat bedrag af van mijn salaris en dat mag ook echt op zijn tegen het einde van de maand.

Ik doe dit al een paar jaar gewoon voor de leuk en ik merk ook dat bijvoorbeeld eens een dip van 5 á 10% niet veel verschil maakt in het maandbudget.

Het is inderdaad een strategie die je kunt gebruiken (fixed withdrawal percentage). Het voordeel is uiteraard dat je met deze strategie nooit failliet kunt gaan. Het duidelijke nadeel is dat je maandelijkse opnamen enorm kunnen fluctueren.

Gaat de beurs met 50% omlaag moet je op water en brood terwijl de jaren erna je wellicht elke dag in een Michelinster restaurant kan eten.

Je kan dit bijv verder aanscherpen door een minimum en maximum bedrag te stellen om zo de extremen een beetje af te vlakken

[Deveon]

rube schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 15:35:
[...]

Box 3 kan ook belangrijk zijn om wel mee te nemen. Zeker bij langere periodes en/of hoge inflatie met hoge rendementen.

Dacht dat dit algemeen bekend was. Niemand kan consequent de markt verslaan en iedereen moet er een boterham aan verdienen. Uitbesteden gaat altijd ten kosten van je rendement. Kosten en fiscaal (dividendbelasting) is de grootste impact op je rendement.

Uiteraard kan je met losse aandelen de markt verslaan, zeker met een lange horizon. Maar wanneer je met miljoenen (van andere) belegt heb je ook kans om zelf de markt te beïnvloeden.

[Wozmro]

RichieB schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 18:39:
[...]

Wow, respect voor de grootte van jouw beleggingsportefeuille! Ik weet niet precies hoeveel je maandbudget is, maar met € 1000 moet de hoofdsom al meer dan € 33 miljoen zijn. Of bedoel je misschien 0,3% ?

Ok, fixed 🙂

[psychodude]

Mr_Blobby schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 14:55:
Het overgrote deel van dit topic gaat over de (opbouw)fase naar financiële onafhankelijkheid, maar heeft iemand al nagedacht over hoe je geld gaat opnemen wanneer je denkt FO te zijn?
Bijvoorbeeld:
- Wil je vermogen overhouden of mag alles op?
- Wil je periodiek een vast bedrag opnemen of mag het variabel zijn?
- Bij variabel, hoeveel mag het variëren?
- In hoeverre hou je rekening met pensioen en AOW?

Uiteindelijk streef ik naar vermogen overhouden. Maar is meer een safety measure. Een puntlanding maken op 0, zie ik namelijk gewoon als onmogelijk. Ik ken mijn houdbaarheidsdatum niet. Dus in een Excel document kan ik daar ook niet iets mee.

Uiteindelijk zal er enig variatie vermoedelijk in blijven zitten. Een beetje vergelijkbaar met zoals ik mijzelf nu ook reeds zelf uitbetaal, maandelijks looks, einde jaars uitkering en vakantiegeld. Ik plan eigenlijk gewoon om dit redelijkerwijs voort te zetten. Op een gegeven moment verlaagd van hypotheek lasten.

Pensioen houd ik rekening mee. AOW beschouw ik vooralsnog als iets dat niet bestaat. Qua prognose is deze laatste nog meer dan 30 jaar verwijderd, met naar mijn mening te veel onzekerheden om realistisch mee te nemen in een FIRE planning.

RichieB schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 12:36:
@Kluifjes Ik heb ook zo'n videogesprek gehad met een vermogensbeheerder van de Rabobank. Prettig gesprek dat best compleet was, bijv. ook pensioenbeleggen werd besproken. Conclusie (die ik vooraf al vermoedde): de Rabobank is duurder dan wat ik al zelf doe zonder betere resultaten te behalen.

Ervaring hier met ABN AMRO soortgelijk. Interessant indien je zelf weinig doet met je vermogen, zeker. Maar voor de gemiddelde persoon binnen dit topic niet bijster interessant. Duurder, verslaat de markt niet. Eigenlijk meer een soort ik-ben-bang-om-te-beleggen coach dan iets anders.

[R.van.M]

oscar82 schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 10:37:
[...]
Mijn probleem is de withdrawel rate waar ik mee reken. Die kan bij mij veel hoger liggen dan gangbaar het advies is, omdat de pot dus op mag zijn aan het eind. Stel dat ik ga voor die 10 jaar, dan zou ik misschien wel tot 8% per jaar onttrekken van een belegging waarvan ik het prima vind als die ongeveer de inflatie bijhoudt. Een beetje 'upside potential' is natuurlijk altijd mooi meegenomen. Maar het neerwaartse risico mag niet te groot zijn omdat die 8% dan natuurlijk niet vol te houden is.

Klopt, maar dit soort situaties is lastig te vangen in een standaardadvies zoals de 4%-regel, omdat er simpelweg te veel variabelen zijn. Als je bijvoorbeeld van plan bent om op je 57e te stoppen met werken en je vermogen alleen wilt gebruiken om de periode tot je 67e te overbruggen, dan heb je te maken met een heel specifieke situatie.

Het inflatierisico is in zo'n geval relatief beperkt, omdat het slechts om tien jaar inflatie gaat. Het sequence-of-returns-risico is daarentegen veel groter: als je portefeuille in het eerste jaar bijvoorbeeld met 50% daalt, heb je weinig tijd om dat verlies nog goed te maken.

Daardoor kom je al snel uit bij vastrentende beleggingen, zoals deposito's of obligaties, omdat die meer zekerheid bieden voor zo'n relatief korte overbruggingsperiode.

Zijn er voor ons als europeanen Target Date Funds of goedkope alles-in-een-producten hiervoor beschikbaar? Of is er een bepaald glidepath van de verhouding aandelen/obligaties/deposito's dat bij mijn situatie past? Ik ben een groot fan van eenvoud en academische aanpak. Alleen zit zo iemand als Paul Merriman bijv. 50-50 allocatie (nadruk op simpel en weinig schommelingen) en blijkt tegelijkertijd uit onderzoek van Scott Cederburg juist dat je beter 100% in aandelen kan zitten met een bepaalde home bias. Dat vind ik nogal een verschil.

Ik ken beide heren niet, maar 100% aandelen lijkt me geen goed advies voor bovenstaande situatie. Op het moment dat je bijvoorbeeld over mijn situatie spreekt (stoppen op 45, beperkt pensioen) dan is het veel logischer om te kijken naar 100% aandelen.

[R.van.M]

Mr_Blobby schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 14:55:
Het overgrote deel van dit topic gaat over de (opbouw)fase naar financiële onafhankelijkheid, maar heeft iemand al nagedacht over hoe je geld gaat opnemen wanneer je denkt FO te zijn?
Bijvoorbeeld:
- Wil je vermogen overhouden of mag alles op?
- Wil je periodiek een vast bedrag opnemen of mag het variabel zijn?
- Bij variabel, hoeveel mag het variëren?
- In hoeverre hou je rekening met pensioen en AOW?

Ik werd getriggerd door deze youtube video "8 Retirement Withdrawal Strategies Compared (Morningstar Study Explained)".

Samenvatting van de 8 opnamestrategies:

Strategy Name	Key Mechanism	Pros	Cons	Ideal For
1. Fixed Real Withdrawal	Withdraw fixed % initially, increase annually by inflation (≈3.9%≈3.9% starting rate)	Predictable, stable income; easy budgeting; feels like salary	Ignores portfolio performance; risk of underspending; lowest starting withdrawal rate	Risk-averse retirees valuing income stability and anxiety about markets
2. Skip Inflation After Loss	Same as fixed real but skip inflation raise after a portfolio loss year	Slightly higher starting withdrawal; portfolio protection; no sharp spending cuts	Permanent missed raises reduce lifetime spending	Retirees comfortable with minor lifestyle adjustments post market dips
3. Required Minimum Distribution (RMD)	Withdraw portfolio balance divided by life expectancy (adjusted annually)	Automatically adjusts spending; prevents premature depletion; highest lifetime spending	Volatile income, difficult budgeting, ignores inflation and expenses	Retirees with flexible spending, strong income floors, aiming to spend down assets
4. Guardrails (Gite Clinger)	Inflation adjustments allowed only within set portfolio-based bounds (±10%)	Increases starting withdrawal rate safely; spending adjusts with market; balances risk and lifestyle	Income variability requires budget flexibility, some spending volatility	Engaged retirees wanting balance between spending and preserving capital
5. Actual Spending Decline	Real spending declines ≈2%≈2% annually, reflecting actual retiree behavior	Low sequence risk; stable early income; high success rate; large portfolio remainder	Lower total lifetime spending; not designed for increasing late-life expenses	Retirees who expect spending to naturally decline and prioritize stability
6. Constant Percentage Withdrawal	Withdraw fixed percentage (e.g., 5%) of portfolio annually, changing dollar amount	Bulletproof mathematically; spending matches portfolio value; maximizes safety	High year-to-year spending volatility; no inflation protection; complex budgeting	Retirees who have secure essential income floors and use portfolio for discretionary spending
7. Endowment Method (10-Year Average)	Withdrawal based on 10-year average portfolio value to smooth fluctuations	High starting withdrawal; smoother income; aligns with long-term portfolio trends	Spending still variable; more complex to calculate; less intuitive	Analytical retirees prioritizing long-term stability without extreme income swings
8. Vanguard Floor and Ceiling	Spending increases capped (ceiling) and cuts limited (floor), responding gradually to market	Behavioral realistic; controlled income swings; respects inflation; avoids overreaction	More complicated rules; lower upside in strong markets; less lifetime spending maximization	Retirees valuing emotional stability and preferring rule-based adjustments over gut reactions

Ik denk dat er redelijk veel al over gezegd is Leuke tool waar je een aantal van bovenstaande berekeningen kan gebruiken; https://ficalc.app/

Zelf zal ik een variable strategie gebruiken. Ik moet nog even uitwerken hoe precies.

Daarnaast zoals hierboven ook gezegd is, het zal ook afhangen van de uitgaven die ik die maand heb. De eerste maanden zullen de kosten hoger zijn vanwege de verhuizing, inrichting huis etc terwijl ik daarna de eeste jaren erna lagere kosten verwacht. Verder wil ik de P/E stand van de beurs meenemen maar ook een soort momentum strategie.

[ Voor 3% gewijzigd door R.van.M op 19-06-2026 10:16 ]

[JURIST]

Mr_Blobby schreef op donderdag 18 juni 2026 @ 14:55:
Het overgrote deel van dit topic gaat over de (opbouw)fase naar financiële onafhankelijkheid, maar heeft iemand al nagedacht over hoe je geld gaat opnemen wanneer je denkt FO te zijn?
Bijvoorbeeld:
- Wil je vermogen overhouden of mag alles op?
- Wil je periodiek een vast bedrag opnemen of mag het variabel zijn?
- Bij variabel, hoeveel mag het variëren?
- In hoeverre hou je rekening met pensioen en AOW?

Ik werd getriggerd door deze youtube video "8 Retirement Withdrawal Strategies Compared (Morningstar Study Explained)".

Samenvatting van de 8 opnamestrategies:

Strategy Name	Key Mechanism	Pros	Cons	Ideal For
1. Fixed Real Withdrawal	Withdraw fixed % initially, increase annually by inflation (≈3.9%≈3.9% starting rate)	Predictable, stable income; easy budgeting; feels like salary	Ignores portfolio performance; risk of underspending; lowest starting withdrawal rate	Risk-averse retirees valuing income stability and anxiety about markets
2. Skip Inflation After Loss	Same as fixed real but skip inflation raise after a portfolio loss year	Slightly higher starting withdrawal; portfolio protection; no sharp spending cuts	Permanent missed raises reduce lifetime spending	Retirees comfortable with minor lifestyle adjustments post market dips
3. Required Minimum Distribution (RMD)	Withdraw portfolio balance divided by life expectancy (adjusted annually)	Automatically adjusts spending; prevents premature depletion; highest lifetime spending	Volatile income, difficult budgeting, ignores inflation and expenses	Retirees with flexible spending, strong income floors, aiming to spend down assets
4. Guardrails (Gite Clinger)	Inflation adjustments allowed only within set portfolio-based bounds (±10%)	Increases starting withdrawal rate safely; spending adjusts with market; balances risk and lifestyle	Income variability requires budget flexibility, some spending volatility	Engaged retirees wanting balance between spending and preserving capital
5. Actual Spending Decline	Real spending declines ≈2%≈2% annually, reflecting actual retiree behavior	Low sequence risk; stable early income; high success rate; large portfolio remainder	Lower total lifetime spending; not designed for increasing late-life expenses	Retirees who expect spending to naturally decline and prioritize stability
6. Constant Percentage Withdrawal	Withdraw fixed percentage (e.g., 5%) of portfolio annually, changing dollar amount	Bulletproof mathematically; spending matches portfolio value; maximizes safety	High year-to-year spending volatility; no inflation protection; complex budgeting	Retirees who have secure essential income floors and use portfolio for discretionary spending
7. Endowment Method (10-Year Average)	Withdrawal based on 10-year average portfolio value to smooth fluctuations	High starting withdrawal; smoother income; aligns with long-term portfolio trends	Spending still variable; more complex to calculate; less intuitive	Analytical retirees prioritizing long-term stability without extreme income swings
8. Vanguard Floor and Ceiling	Spending increases capped (ceiling) and cuts limited (floor), responding gradually to market	Behavioral realistic; controlled income swings; respects inflation; avoids overreaction	More complicated rules; lower upside in strong markets; less lifetime spending maximization	Retirees valuing emotional stability and preferring rule-based adjustments over gut reactions

Interessant overzicht, dank voor het delen. Ik heb nog geen concrete strategie voor ogen, maar ik kan er enigszins flexibel mee om gaan vanwege opgebpuwd pensioen. Ik denk het mentaal (voor mij) wel beter werkt om een klein beetje mee te bewegen met de markt.

Voorlopig vooral nog bezig met hoe hoog de SWR uitkomt bij de WWR

Over vernogensbeheer ja of nee: Ik denk dat de meesten hier prima weten wat ze aan het doen zijn. En je moet het wel leuk vinden om e.e.a.enigszins te volgen natuurlijk. Met een redelijk standaard aanpak met ETF volgt, zonder toegang tot speciale markten, vind ik dat niet interessant.

Wat misschien wel in beeld komt is oprichting van een beleggings BV, zag gisteren ook weer Europese plannen die dat ook voor mij interessant kunnen maken, maar nog even wachten hoe e.e.a. uitpakt, nu nog niet.

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 10:02:
[...]

Klopt, maar dit soort situaties is lastig te vangen in een standaardadvies zoals de 4%-regel, omdat er simpelweg te veel variabelen zijn. Als je bijvoorbeeld van plan bent om op je 57e te stoppen met werken en je vermogen alleen wilt gebruiken om de periode tot je 67e te overbruggen, dan heb je te maken met een heel specifieke situatie.

Het inflatierisico is in zo'n geval relatief beperkt, omdat het slechts om tien jaar inflatie gaat. Het sequence-of-returns-risico is daarentegen veel groter: als je portefeuille in het eerste jaar bijvoorbeeld met 50% daalt, heb je weinig tijd om dat verlies nog goed te maken.

Daardoor kom je al snel uit bij vastrentende beleggingen, zoals deposito's of obligaties, omdat die meer zekerheid bieden voor zo'n relatief korte overbruggingsperiode.

[...]


Ik ken beide heren niet, maar 100% aandelen lijkt me geen goed advies voor bovenstaande situatie. Op het moment dat je bijvoorbeeld over mijn situatie spreekt (stoppen op 45, beperkt pensioen) dan is het veel logischer om te kijken naar 100% aandelen.

Het is uiteraard lastig om de "ideale" verdeling tussen aandelen en vastrentend te bepalen. Dat hangt objectief onder meer af van hoe lang je met je geld moet doen (10 jaar of levenslang), maar ook, in geval van een tijdelijke uitkering, van hoeveel geld je wil overhouden of moet overhouden. En daarnaast nog subjectieve zaken zoals hoe gevoelig je bent voor (grote) waardeschommelingen van het geld waarvan je moet leven, maar ook of je je uitgaven kunt en wilt aanpassen als het tegenzit.

Zelf zit ik daar ook wel mee. Voorlopig heb ik de insteek dat ik tegen die tijd wil beginnen met een paar jaaruitgaven apart op een spaarrekening oid en de rest belegd, om vervolgens periodiek een deel van de beleggingen te verkopen. Maar ik twijfel nog of dat dan even veel moet zijn als de periodieke uitgaven, of juist minder omdat ik ook kan interen op die spaarbuffer. En dan ook de vraag hoe rekening te houden met koersschommelingen. Misschien is het verkopen van een vast aantal aandelen/units wel de beste manier. Dat je in goede tijden meer opbrengst hebt dan in slechte tijden.

[Torgo]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 11:36:
[...]

Het is uiteraard lastig om de "ideale" verdeling tussen aandelen en vastrentend te bepalen. Dat hangt objectief onder meer af van hoe lang je met je geld moet doen (10 jaar of levenslang), maar ook, in geval van een tijdelijke uitkering, van hoeveel geld je wil overhouden of moet overhouden. En daarnaast nog subjectieve zaken zoals hoe gevoelig je bent voor (grote) waardeschommelingen van het geld waarvan je moet leven, maar ook of je je uitgaven kunt en wilt aanpassen als het tegenzit.

Zelf zit ik daar ook wel mee. Voorlopig heb ik de insteek dat ik tegen die tijd wil beginnen met een paar jaaruitgaven apart op een spaarrekening oid en de rest belegd, om vervolgens periodiek een deel van de beleggingen te verkopen. Maar ik twijfel nog of dat dan even veel moet zijn als de periodieke uitgaven, of juist minder omdat ik ook kan interen op die spaarbuffer. En dan ook de vraag hoe rekening te houden met koersschommelingen. Misschien is het verkopen van een vast aantal aandelen/units wel de beste manier. Dat je in goede tijden meer opbrengst hebt dan in slechte tijden.

Mijn idee is om een bepaalde mix te hebben bij de start van mijn FIRE datum. Bijvoorbeeld 30/70 % (depositos/aandelen).

De uitgaven (inclusief VRH) betaal ik vanuit het deposito deel.
Afhankelijk van de ontwikkeling op de beurs verkoop ik aandelen of niet aan het einde van een jaar.
Als de aandelen zijn gedaald ten opzichte van 1 Jan verkoop ik niets
Als de aandelen zijn gestegen verkoop ik een gedeelte van de winst. Bijvoorbeeld alles boven de 5%

Daarmee zorg ik ervoor dat ik bij een slechte beurs zo min mogelijk verkoop. Bij een goede beurs zal het percentage depositos toe gaan nemen ten opzichte van de aandelen wat ervoor zorgt dat de potentiële toekomstige up/down swings kleiner worden.

[RichieB]

Torgo schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 11:59:
[...]
Afhankelijk van de ontwikkeling op de beurs verkoop ik aandelen of niet aan het einde van een jaar.
Als de aandelen zijn gedaald ten opzichte van 1 Jan verkoop ik niets
Als de aandelen zijn gestegen verkoop ik een gedeelte van de winst. Bijvoorbeeld alles boven de 5%
[...]

Dat is net zo goed de markt proberen te timen als dat je dit zou doen met aankopen. (Als de aandelen zijn gedaald stap ik in, zijn ze gestegen koop ik niet bij.) Je kan beter een vaste strategie bedenken (elke maand, 4x per jaar, 1x per jaar) voor het verkopen en daaraan vast houden.

[Torgo]

RichieB schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 12:05:
[...]

Dat is net zo goed de markt proberen te timen als dat je dit zou doen met aankopen. (Als de aandelen zijn gedaald stap ik in, zijn ze gestegen koop ik niet bij.) Je kan beter een vaste strategie bedenken (elke maand, 4x per jaar, 1x per jaar) voor het verkopen en daaraan vast houden.

Nou nee, dat lijkt misschien zo maar dat is het toch niet.

Het principe is dat ik risico afbouw naarmate mijn vermogen meer is gegroeid dan nodig waardoor ik minder risico loop op een vermogens afname. Maar als mijn vermogen niet genoeg gegroeid is dan neem ik meer risico en accepteer ik dus ook het risico dat mijn vermogen meer afneemt. De strategy staat vast alleen de uitvoering hangt af van bepaalde parameters die kunnen veranderen.

[R.van.M]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 11:36:
[...]
Zelf zit ik daar ook wel mee. Voorlopig heb ik de insteek dat ik tegen die tijd wil beginnen met een paar jaaruitgaven apart op een spaarrekening oid en de rest belegd, om vervolgens periodiek een deel van de beleggingen te verkopen. Maar ik twijfel nog of dat dan even veel moet zijn als de periodieke uitgaven, of juist minder omdat ik ook kan interen op die spaarbuffer. En dan ook de vraag hoe rekening te houden met koersschommelingen. Misschien is het verkopen van een vast aantal aandelen/units wel de beste manier. Dat je in goede tijden meer opbrengst hebt dan in slechte tijden.

Het is de bucket strategie. Hoewel het op papier leuk klinkt had het in de simulaties geen voordeel. ERN heeft dat ooit doorgerekend. Zelf zou ik dan gewoon een percentage aandelen/depositos aanhouden en dan elk kwartaal/jaar het deel verkopen zodat het weer terug op je orgineel percentage is

[R.van.M]

Torgo schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 11:59:
[...]


Mijn idee is om een bepaalde mix te hebben bij de start van mijn FIRE datum. Bijvoorbeeld 30/70 % (depositos/aandelen).

De uitgaven (inclusief VRH) betaal ik vanuit het deposito deel.
Afhankelijk van de ontwikkeling op de beurs verkoop ik aandelen of niet aan het einde van een jaar.
Als de aandelen zijn gedaald ten opzichte van 1 Jan verkoop ik niets
Als de aandelen zijn gestegen verkoop ik een gedeelte van de winst. Bijvoorbeeld alles boven de 5%

Daarmee zorg ik ervoor dat ik bij een slechte beurs zo min mogelijk verkoop. Bij een goede beurs zal het percentage depositos toe gaan nemen ten opzichte van de aandelen wat ervoor zorgt dat de potentiële toekomstige up/down swings kleiner worden.

Het nadeel daarvan is natuurlijk dat je heel lang een laag percentage aandelen zult hebben want of de waarde daalt, of je verkoopt een stuk ervan. Het grote risico is dan op de lange termijn dat de inflatie je vermogen laat verpieteren

[DeNachtwacht]

Sowieso is langzaam risico afbouwen richting het moment dat je het wil gaan gebruiken verstandig toch? Ik begin nu vrolijk met pensioenbeleggen via ABN amro offensief, en tegen de tijd dat de leeftijd daar is staat alles (denk ik) op defensief.

[R.van.M]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 12:35:
Sowieso is langzaam risico afbouwen richting het moment dat je het wil gaan gebruiken verstandig toch? Ik begin nu vrolijk met pensioenbeleggen via ABN amro offensief, en tegen de tijd dat de leeftijd daar is staat alles (denk ik) op defensief.

Pensioenbeleggen is een lastige omdat je op een vast moment de uitkering ervan moet kopen. Staat op dat moment de rente laag krijg je een lage uitkering voor je kapitaal.

Verder is het geheel afhankelijk van je persoonlijke situatie. Heb je een ruime AOW+pensioenuitkering dan kun je in theorie veel meer risico nemen omdat je de rit naar beneden kan uitzingen, maar aan de andere kant, wat is je doel.

Ben je jong als je stopt met werken ontkom je er niet aan om een flink deel te beleggen omdat anders de inflatie alles uitholt

[RichieB]

R.van.M schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 12:40:
[...]
Pensioenbeleggen is een lastige omdat je op een vast moment de uitkering ervan moet kopen. Staat op dat moment de rente laag krijg je een lage uitkering voor je kapitaal.
[...]

Dat is de klassieke "als ik met pensioen ga, koop ik voor een hele lang periode (of levenslang) een uitkering aan" methode. Je kan tegenwoordig ook tijdens de uitkeringsfase je vermogen belegd houden.

[aeacus45]

Volgens mij zit de kern inderdaad in de horizon en niet zozeer in een vaste aandelen/verhouding. Iemand die op 57 alleen 10 jaar hoeft te overbruggen heeft een heel ander risico dan iemand die op 45 stopt en nog 40+ jaar moet overbruggen.

Een paar jaar uitgaven veilig parkeren kan het sequence-of-returns risico flink verlagen, maar je moet oppassen dat je daardoor niet structureel te defensief wordt. Inflatie is op lange termijn ook een risico.

Uiteindelijk lijkt een flexibele strategie (bijvoorbeeld periodiek herbalanceren en je uitgaven aanpassen waar mogelijk) realistischer dan een vaste regel voor iedereen.

[DeNachtwacht]

aeacus45 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 13:02:
Inflatie is op lange termijn ook een risico.

Op zich kun je die met deposito's/obligaties over het algemeen toch wel redelijk bijbenen?

[Red devil]

RichieB schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 12:43:
[...]

Dat is de klassieke "als ik met pensioen ga, koop ik voor een hele lang periode (of levenslang) een uitkering aan" methode. Je kan tegenwoordig ook tijdens de uitkeringsfase je vermogen belegd houden.

Zou het in de toekomst mogelijk zijn om je pensioenbeleggingen te laten staan bijv bij Meesman, en dat zij dan ook de uitkering verzorgen? Dat lijkt me wel ideaal namelijk.

[G83]

Je moet een uitkeringsproduct aankopen, eventueel eentje die doorbelegd en per jaar stukje uitkering aankoopt.


Meesman heeft (nog) geen uitkeringsproducten, Brand New Day wel, best interessant om eens te zien wat het zou betekenen bij huidige rentestanden als je een pensioen aankoopt (viel mij best mee).

[ Voor 4% gewijzigd door G83 op 19-06-2026 13:51 ]

[Torgo]

R.van.M schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 12:34:
[...]

Het nadeel daarvan is natuurlijk dat je heel lang een laag percentage aandelen zult hebben want of de waarde daalt, of je verkoopt een stuk ervan. Het grote risico is dan op de lange termijn dat de inflatie je vermogen laat verpieteren

Ja dat klopt wel, alleen is het wel zo dat het wel 'genoeg' is. Daarnaast heb ik een PPI (BeFrank) en ook nog BND waar ik maximaal inleg. En dat is wel maximaal belegd in aandelen. Dus ik hoef in principe maar een bepaalde periode te overbruggen (van ~50 tot 65). Vanaf 65 zal er ook genoeg inkomen zijn vanuit de pensioen producten. (Ik heb ook nog een BND account onder de oude voorwaarden, dus die kan al ingaan met 65 (zonder het requirement van AOW + 20 jaar).

Het is denk ik meer dat ik een beetje de volatiliteit wil dempen in die periode omdat het mij nogal pijnlijk lijkt als ik 100% in aandelen zit en er opeens de helft verdwijnt terwijl ik niet meer kan inleggen. Dan liever wat minder rendement.

[ Voor 7% gewijzigd door Torgo op 19-06-2026 14:00 ]

[Mirved]

Door de veranderingen in box 3 belasting heb ik zitten kijken wat een goed alternatief is om de belasting de komende jaren iets te drukken. Hopelijk zolang tot er een beter alternatief komt voor de box 3 belasting zoals die nu bedacht is.

Ik deed al extra pensioenbeleggen maar het oorspronkelijke plan was om dat potje niet te groot te maken omdat het vast zit en gebonden is aan allerlei voorwaarden. Ik dacht ook dat het maximaal 10 jaar voor je AOW leeftijd pas mocht ingaan en max 30 jaar doorlopen. Tevens dacht ik, dat als je eerder er iets mee doet je te maken krijgt met een boete.

Na wat onderzoek:

Het maximaal 10 jaar voor aow leeftijd in laten gaan is geen wettelijke eis. Alleen bijna alle banken in Nederland bieden alleen maar producten aan die maximaal 30 jaar doorlopen. Dus die producten kun je alleen aankopen vanaf 10 jaar voor je aow leeftijd. Er zijn een paar uitzonderingen, zoals ASN en SNS waar je volgens mij voor 35 jaar een bancaire lijfrente kan aankopen.

Naast bancaire lijfrentes kun je met je opgebouwde kapitaal ook naar een beleggingsonderneming (zoals OAKK). Deze hebben ook producten waar geen termijn van maximaal 30 jaar aan verbonden zit. Bij OAKK bijvoorbeeld geldt die eis niet en kun je er in theorie op je 50ste al een product van kopen. Bij hen kan je ook doorbeleggen. Dus daar kan je wel een product van 50 tot 90 kopen.

Daarnaast kan je ook naar een verzekeraar. Die hebben die eis vaak ook niet. Maar die producten keren levenslang uit en hebben daardoor vaak lagere uitkeringen.

Die boete geldt alleen voor als je het bedrag wil afkopen (en direct cash op je rekening wilt) ipv er een uitkerend product van te kopen.

Bovenstaande geeft toch wat meer flexibiliteit dan eerder gedacht met het pensioenbeleggen. Het geldt is alleen niet direct totaal opneembaar. Maar dat je het in ook in een product kunt steken dat door blijft beleggen in de uitkeringsfase vind ik wel een heel interessante.

[aeacus45]

Mirved schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 15:08:
Door de veranderingen in box 3 belasting heb ik zitten kijken wat een goed alternatief is om de belasting de komende jaren iets te drukken. Hopelijk zolang tot er een beter alternatief komt voor de box 3 belasting zoals die nu bedacht is.

Ik deed al extra pensioenbeleggen maar het oorspronkelijke plan was om dat potje niet te groot te maken omdat het vast zit en gebonden is aan allerlei voorwaarden. Ik dacht ook dat het maximaal 10 jaar voor je AOW leeftijd pas mocht ingaan en max 30 jaar doorlopen. Tevens dacht ik, dat als je eerder er iets mee doet je te maken krijgt met een boete.

Na wat onderzoek:

Het maximaal 10 jaar voor aow leeftijd in laten gaan is geen wettelijke eis. Alleen bijna alle banken in Nederland bieden alleen maar producten aan die maximaal 30 jaar doorlopen. Dus die producten kun je alleen aankopen vanaf 10 jaar voor je aow leeftijd. Er zijn een paar uitzonderingen, zoals ASN en SNS waar je volgens mij voor 35 jaar een bancaire lijfrente kan aankopen.

Naast bancaire lijfrentes kun je met je opgebouwde kapitaal ook naar een beleggingsonderneming (zoals OAKK). Deze hebben ook producten waar geen termijn van maximaal 30 jaar aan verbonden zit. Bij OAKK bijvoorbeeld geldt die eis niet en kun je er in theorie op je 50ste al een product van kopen. Bij hen kan je ook doorbeleggen. Dus daar kan je wel een product van 50 tot 90 kopen.

Daarnaast kan je ook naar een verzekeraar. Die hebben die eis vaak ook niet. Maar die producten keren levenslang uit en hebben daardoor vaak lagere uitkeringen.

Die boete geldt alleen voor als je het bedrag wil afkopen (en direct cash op je rekening wilt) ipv er een uitkerend product van te kopen.

Bovenstaande geeft toch wat meer flexibiliteit dan eerder gedacht met het pensioenbeleggen. Het geldt is alleen niet direct totaal opneembaar. Maar dat je het in ook in een product kunt steken dat door blijft beleggen in de uitkeringsfase vind ik wel een heel interessante.

Interessante uiteenzetting. Ik denk dat veel mensen pensioenbeleggen inderdaad te snel afschrijven vanwege het “vastzitten” van het geld. De flexibiliteit blijkt groter dan vaak gedacht, zeker als je kijkt naar doorbeleggen tijdens de uitkeringsfase.

Wel blijft het een afweging: je ruilt box 3-vrijstelling en fiscale voordelen in voor minder vrije beschikbaarheid. Maar voor een lange horizon kan het een interessante manier zijn om vermogen fiscaal efficiënter op te bouwen.

[Oilman]

Torgo schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 11:59:
[...]


Mijn idee is om een bepaalde mix te hebben bij de start van mijn FIRE datum. Bijvoorbeeld 30/70 % (depositos/aandelen).

De uitgaven (inclusief VRH) betaal ik vanuit het deposito deel.
Afhankelijk van de ontwikkeling op de beurs verkoop ik aandelen of niet aan het einde van een jaar.
Als de aandelen zijn gedaald ten opzichte van 1 Jan verkoop ik niets
Als de aandelen zijn gestegen verkoop ik een gedeelte van de winst. Bijvoorbeeld alles boven de 5%

Daarmee zorg ik ervoor dat ik bij een slechte beurs zo min mogelijk verkoop. Bij een goede beurs zal het percentage depositos toe gaan nemen ten opzichte van de aandelen wat ervoor zorgt dat de potentiële toekomstige up/down swings kleiner worden.

Maar dan ben je toch gewoon de markt aan het timen? Wat als die slechte beurs 5 jaar aanhoudt? Of het niet 1 harde crash is maar langzaam steeds verder wegzakt?

Lijkt mij logisch om op z'n minst jaarlijks een basisbedrag te ontrekken zodat je balans met deposito's enigzins blijft.

[Torgo]

Mirved schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 15:08:
Door de veranderingen in box 3 belasting heb ik zitten kijken wat een goed alternatief is om de belasting de komende jaren iets te drukken. Hopelijk zolang tot er een beter alternatief komt voor de box 3 belasting zoals die nu bedacht is.

Ik deed al extra pensioenbeleggen maar het oorspronkelijke plan was om dat potje niet te groot te maken omdat het vast zit en gebonden is aan allerlei voorwaarden. Ik dacht ook dat het maximaal 10 jaar voor je AOW leeftijd pas mocht ingaan en max 30 jaar doorlopen. Tevens dacht ik, dat als je eerder er iets mee doet je te maken krijgt met een boete.

Na wat onderzoek:

Het maximaal 10 jaar voor aow leeftijd in laten gaan is geen wettelijke eis. Alleen bijna alle banken in Nederland bieden alleen maar producten aan die maximaal 30 jaar doorlopen. Dus die producten kun je alleen aankopen vanaf 10 jaar voor je aow leeftijd. Er zijn een paar uitzonderingen, zoals ASN en SNS waar je volgens mij voor 35 jaar een bancaire lijfrente kan aankopen.

Naast bancaire lijfrentes kun je met je opgebouwde kapitaal ook naar een beleggingsonderneming (zoals OAKK). Deze hebben ook producten waar geen termijn van maximaal 30 jaar aan verbonden zit. Bij OAKK bijvoorbeeld geldt die eis niet en kun je er in theorie op je 50ste al een product van kopen. Bij hen kan je ook doorbeleggen. Dus daar kan je wel een product van 50 tot 90 kopen.

Daarnaast kan je ook naar een verzekeraar. Die hebben die eis vaak ook niet. Maar die producten keren levenslang uit en hebben daardoor vaak lagere uitkeringen.

Die boete geldt alleen voor als je het bedrag wil afkopen (en direct cash op je rekening wilt) ipv er een uitkerend product van te kopen.

Bovenstaande geeft toch wat meer flexibiliteit dan eerder gedacht met het pensioenbeleggen. Het geldt is alleen niet direct totaal opneembaar. Maar dat je het in ook in een product kunt steken dat door blijft beleggen in de uitkeringsfase vind ik wel een heel interessante.

Goed info! Ik denk ook dat er nog vele producten bij zullen komen de komende jaren. Zelf pensioen beleggen is natuurlijk nog relatief nieuw en sinds de veruiming van de jaarruimte is er natuulijk ook veel meer potentieel kapitaal. Dat maakt het ook interessanter voor aanbieders om producten te gaan ontwikkelen.

[JURIST]

@Mirved ed Interessant. De maximaal 10 jaar voor AOW-leeftijd is inderdaad eenn misperceptie. Je zou er ook nog voor kunnen kiezen om tijdje op box 3 vermogen in te teren voor de lijfrente laat ingaan.

Verder is het te hopen dat de huidige faciliteiten in tact blijven voor pensioensparen. Ik heb een tijdje terug ideeën gezien om het maximum lager af te toppen, maar goed dat lijkt me ook voor zelfstandigen e.d. best een ingreep.

[SvV_Ying]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 11:36:
[...]

Het is uiteraard lastig om de "ideale" verdeling tussen aandelen en vastrentend te bepalen. Dat hangt objectief onder meer af van hoe lang je met je geld moet doen (10 jaar of levenslang), maar ook, in geval van een tijdelijke uitkering, van hoeveel geld je wil overhouden of moet overhouden. En daarnaast nog subjectieve zaken zoals hoe gevoelig je bent voor (grote) waardeschommelingen van het geld waarvan je moet leven, maar ook of je je uitgaven kunt en wilt aanpassen als het tegenzit.

Zelf zit ik daar ook wel mee. Voorlopig heb ik de insteek dat ik tegen die tijd wil beginnen met een paar jaaruitgaven apart op een spaarrekening oid en de rest belegd, om vervolgens periodiek een deel van de beleggingen te verkopen. Maar ik twijfel nog of dat dan even veel moet zijn als de periodieke uitgaven, of juist minder omdat ik ook kan interen op die spaarbuffer. En dan ook de vraag hoe rekening te houden met koersschommelingen. Misschien is het verkopen van een vast aantal aandelen/units wel de beste manier. Dat je in goede tijden meer opbrengst hebt dan in slechte tijden.

Hoe ik het nu voor mij zie komt wel enigszins overeen. Het gaat bij ons ook om overbruggen tot AOW/Pensioen dus ergens is het simpel jaaruitgaven x aantal jaar dat we eerder willen stoppen.

Ik denk dan eraan om 1 jaar aan uitgaven op de betaalrekening te hebben. Tegelijkertijd 1 jaar in een deposito voor 1 jaar. De rest in de markt. En dan elk jaar hevelen we een jaar aan uitgaven over. Dus deposito komt vrij om naar de betaalrekening te gaan en 1 jaar opnemen van de aandelen wat dan de deposito in gaat. Zoiets.

[Oilman]

Torgo schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 12:30:
[...]


Nou nee, dat lijkt misschien zo maar dat is het toch niet.

Het principe is dat ik risico afbouw naarmate mijn vermogen meer is gegroeid dan nodig waardoor ik minder risico loop op een vermogens afname. Maar als mijn vermogen niet genoeg gegroeid is dan neem ik meer risico en accepteer ik dus ook het risico dat mijn vermogen meer afneemt. De strategy staat vast alleen de uitvoering hangt af van bepaalde parameters die kunnen veranderen.

Als je jouw scenario zou starten in 2008 en je moet 10 jaar overbruggen, dan ga je toch niet echt lekker uitkomen met deze strategie? Wanneer ga je dan aandelen verkopen?

[Torgo]

Oilman schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 15:43:
[...]

Als je jouw scenario zou starten in 2008 en je moet 10 jaar overbruggen, dan ga je toch niet echt lekker uitkomen met deze strategie? Wanneer ga je dan aandelen verkopen?

Als het deposito geld op is. Het is beetje gedoe om dat te gaan simuleren maar doordat we beginnen met 30/70 is de eerste daling beperkt tot zo'n 25% (ipv 40% op basis van 100% aandelen) en de jaren erna was het rendement vaker positief dan negatief dus dat zou prima passen in de strategie.

[rube]

rube schreef op dinsdag 9 juni 2026 @ 15:12:

Het allereerste tweakers FO-topic meetup

Dit topic loopt al sinds eind 2013(!). Sommige users "kennen" elkaar al jarenlang en er is al veel informatie uitgewisseld. Het idee voor een meet-up is ook al meerdere keren langsgekomen, maar tot nu toe is het nog niet van de grond gekomen. Bij deze dus een serieuzere poging om te kijken of er voldoende interesse om dat toch eindelijk eens te realiseren.

Wanneer

Zaterdag of zondag 25/26 juli of 22/23 augustus. Uiteindelijk kiezen we een dat die voor de meeste geïnteresseerden uitkomt.

Locatie

Waarschijnlijk regio Zuid-Holland of eventueel Utrecht, zodat het voor de meesten te doen is.
Bijvoorbeeld in een horecagelegenheid of, als het weer het toelaat, iets buiten.

Wie

Posters in dit topic. Er zijn in ieder geval twee posters, dus het begin is 😊.
Een postinggeschiedenis is wel wenselijk i.v.m. de privacy gevoelige informatie en onderwerpen.

Wat

Vooral gewoon samenkomen en elkaar eens in het echt spreken.
Geen vast programma; dat hangt een beetje af van wie er komen.

Hoe

Als je interesse hebt:
- laat het even weten in dit topic
- en stuur me daarnaast een DM met:
- welke datum/data je kunt
- eventuele voorkeuren of ideeën (suggesties voor locatie of opzet zijn welkom).

Update: er zijn tot nu toe 6 posters die hebben aangegeven om naar een meet-up te komen, als datum gaan we op dit moment gaan we uit van 25 juli.
Als er nog meer mensen zijn die interesse hebben, laat het me even weten!


@R.van.M je suggestie voor een andere locatie is wellicht iets voor de toekomst, maar dan wellicht nog iets zuidelijker en westelijker?

[Rubbergrover1]

aeacus45 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 13:02:
Volgens mij zit de kern inderdaad in de horizon en niet zozeer in een vaste aandelen/verhouding. Iemand die op 57 alleen 10 jaar hoeft te overbruggen heeft een heel ander risico dan iemand die op 45 stopt en nog 40+ jaar moet overbruggen.

Een paar jaar uitgaven veilig parkeren kan het sequence-of-returns risico flink verlagen, maar je moet oppassen dat je daardoor niet structureel te defensief wordt. Inflatie is op lange termijn ook een risico.

Als je bv 2 jaar uitgaven apart zet, dan is dat bij iemand die 10 jaar wil leven van het geld een heel groot percentage. Maar het risico van inflatie is dan ook relatief klein (weinig rente-op-rente effect, omdat je horizon maar een paar jaar is). Dan is het risico van een iets lager totaalrendement dan de inflatie ook nog wel te overzien/in te calculeren.

Voor iemand die levenslang, of bv naar verwachting 30-40 jaar van het geld wil leven, is het maar een klein percentage. En heeft het ook weinig impact op het totale rendement/inflatierisico.

[Rubbergrover1]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 12:35:
Sowieso is langzaam risico afbouwen richting het moment dat je het wil gaan gebruiken verstandig toch? Ik begin nu vrolijk met pensioenbeleggen via ABN amro offensief, en tegen de tijd dat de leeftijd daar is staat alles (denk ik) op defensief.

Het hele punt is dat er (bij leven van je eigen vermogen) niet één moment is waarop je het wil gaan gebruiken. Je hebt op dat moment een deel dat je dit jaar wil gaan gebruiken, maar ook een deel dat je pas over 10 jaar wil gebruiken. Of misschien pas over 30 jaar. Naar welk "moment" wil je dan afbouwen?

Bij pensioenbeleggen kan het wel een idee zijn, uiteraard. Al kun je dan ook kiezen voor een doorbeleg-product.

[DeNachtwacht]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 16:51:
[...]

Het hele punt is dat er (bij leven van je eigen vermogen) niet één moment is waarop je het wil gaan gebruiken.

Nja ik weet het niet, ik ben ook nog niet zo heel lang bezig, maar wat mij wel opvalt is dat voor de mensen die ook met dat RE stukje wat serieuzer zijn, eigenlijk nauwelijks aandacht is voor dat dat stukje gemiddeld mooi op gaat, maar als de beurs langere tijd flink in een dip zit op het moment dat jij in je RE zit dan wil je eigenlijk niet aan de aandelen moeten komen en dus een cash buffer hebben.

Natuurlijk kost dat je rendement, maar daar staat dus wel de zekerheid tegenover dat je niet in heel slechte tijden verplicht moet opnemen?

[edozat1]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:16:
[...]

Nja ik weet het niet, ik ben ook nog niet zo heel lang bezig, maar wat mij wel opvalt is dat voor de mensen die ook met dat RE stukje wat serieuzer zijn, eigenlijk nauwelijks aandacht is voor dat dat stukje gemiddeld mooi op gaat, maar als de beurs langere tijd flink in een dip zit op het moment dat jij in je RE zit dan wil je eigenlijk niet aan de aandelen moeten komen en dus een cash buffer hebben.

Natuurlijk kost dat je rendement, maar daar staat dus wel de zekerheid tegenover dat je niet in heel slechte tijden verplicht moet opnemen?

Dat betekent dat je afhankelijk van de koers beslist of je wel of niet verkoopt en dus aan het timen bent. Als je dat geen timen noemt, ook goed, maar feit is dat je elke maand of elk jaar moet beslissen of je wil verkopen of niet. Dat kan elke maand weer stress opleveren. Volgens mij wil je een strategie waarbinnen je geen beslissing maakt o.b.v. de huidige koers en die stress niet hebt.

[DeNachtwacht]

edozat1 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:34:
[...]

Dat betekent dat je afhankelijk van de koers beslist of je wel of niet verkoopt en dus aan het timen bent. Als je dat geen timen noemt, ook goed, maar feit is dat je elke maand of elk jaar moet beslissen of je wil verkopen of niet. Dat kan elke maand weer stress opleveren. Volgens mij wil je een strategie waarbinnen je geen beslissing maakt o.b.v. de huidige koers en die stress niet hebt.

Het hele idee van RE is dat je op een gegeven moment leeft van de winsten van je aandelen en jezelf periodiek 4% gaat uitkeren, dus ik snap even niet wat daar mis mee is. Dit is niet het passief beleggen topic, maar gaat juist ook specifiek over het stukje financiële onafhankelijkheid en daardoor eerder met pensioen kunnen gaan eventueel. Dat gaat niet lukken als je het geld nooit meer aanraakt .

Het hele dilemma is nu juist dat als je in de fase komt waarin je jezelf wil gaan uitkeren, dat je dan dus wel afhankelijk bent van de economische wind die op dat moment waait.

[mitsumark]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:38:
[...]

Het hele idee van RE is dat je op een gegeven moment leeft van de winsten van je aandelen en jezelf periodiek 4% gaat uitkeren, dus ik snap even niet wat daar mis mee is. Dit is niet het passief beleggen topic, maar gaat juist ook specifiek over het stukje financiële onafhankelijkheid en daardoor eerder met pensioen kunnen gaan eventueel. Dat gaat niet lukken als je het geld nooit meer aanraakt .

Het hele dilemma is nu juist dat als je in de fase komt waarin je jezelf wil gaan uitkeren, dat je dan dus wel afhankelijk bent van de economische wind die op dat moment waait.

Het hele idee van de SAFE withdrawal rate is dat je juist niet afhankelijk bent van de economische wind, maar dat je dit lange tijd kunt doen zonder in de problemen te komen.
Er komt vast een periode dat je vermogen (meer dan gemiddeld) slinkt, maar dat zou dan dus niet moeten uitmaken, tenzij het echt uitzonderlijk diep/lang is.

[edozat1]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:38:
[...]

Het hele idee van RE is dat je op een gegeven moment leeft van de winsten van je aandelen en jezelf periodiek 4% gaat uitkeren, dus ik snap even niet wat daar mis mee is. Dit is niet het passief beleggen topic, maar gaat juist ook specifiek over het stukje financiële onafhankelijkheid en daardoor eerder met pensioen kunnen gaan eventueel. Dat gaat niet lukken als je het geld nooit meer aanraakt .

Het hele dilemma is nu juist dat als je in de fase komt waarin je jezelf wil gaan uitkeren, dat je dan dus wel afhankelijk bent van de economische wind die op dat moment waait.

Ja snap ik. Ik reageerde op onderstaande. Ik las dat als “niet willen verkopen als het tegenzit, maar wél willen verkopen als het meezit/niet tegenzit”. En dat is een strategie die ik niet zou willen, want dan moet je elke keer beslissen of het meezit of tegenzit en dus de koers beoordelen. Lijkt me stressvol. Maar misschien bedoelde je het niet zo.

maar als de beurs langere tijd flink in een dip zit op het moment dat jij in je RE zit dan wil je eigenlijk niet aan de aandelen moeten komen

[DeNachtwacht]

mitsumark schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:44:
[...]

Het hele idee van de SAFE withdrawal rate is dat je juist niet afhankelijk bent van de economische wind, maar dat je dit lange tijd kunt doen zonder in de problemen te komen.
Er komt vast een periode dat je vermogen (meer dan gemiddeld) slinkt, maar dat zou dan dus niet moeten uitmaken, tenzij het echt uitzonderlijk diep/lang is.

Dat is dus het punt. Als jij 64 was in 2008, en vanaf 2009 wilde gaan cashen, is er niet een optie dat het "niet uitmaakt". Tussen 2009 en 2013 zou je dan constant tegen forse verliezen je aandelen aan het verkopen zijn geweest.

Dat mis ik dus een beetje in de RE theorie, die gemiddelde SWR is prima, maar dat is dus gemiddeld. Dus je kan daar niet op elk moment in de geschiedenis vrolijk mee beginnen zodra je er zin in hebt. En aangezien je pensioenleeftijd nu eenmaal iets is die je zelf wil beslissen, mis ik daar dus zelfs bij mrFOB enz. een oplossing voor het stukje "jezelf gaan uitbetalen uit je aandelen terwijl de markt net flink gekelderd is". Kortom dan kom je dus op het stuk een veilige basis cash/deposito's ernaast hebben volgens mij.

Kost rendement, lever minder risico op moment van uitkeren op?

[ Voor 4% gewijzigd door DeNachtwacht op 19-06-2026 17:51 ]

[mitsumark]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:50:
[...]

Dat is dus het punt. Als jij 64 was in 2008, en vanaf 2009 wilde gaan cashen, is er niet een optie dat het "niet uitmaakt". Tussen 2009 en 2013 zou je dan constant tegen forse verliezen je aandelen aan het verkopen zijn geweest.

Dat mis ik dus een beetje in de RE theorie, die gemiddelde SWR is prima, maar dat is dus gemiddeld. Dus je kan daar niet op elk moment in de geschiedenis vrolijk mee beginnen zodra je er zin in hebt. En aangezien je pensioenleeftijd nu eenmaal iets is die je zelf wil beslissen, mis ik daar dus het stukje "jezelf gaan uitbetalen uit je aandelen terwijl de markt net flink gekelderd is". Kortom dan kom je dus op het stuk een veilige basis cash/deposito's ernaast hebben volgens mij.

Kost rendement, lever minder risico op moment van uitkeren op?

Het is inderdaad niet onverstandig om richting het uitkeermoment defensiever te zijn.

[R.van.M]

rube schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 16:37:
[...]

Update: er zijn tot nu toe 6 posters die hebben aangegeven om naar een meet-up te komen, als datum gaan we op dit moment gaan we uit van 25 juli.
Als er nog meer mensen zijn die interesse hebben, laat het me even weten!


@R.van.M je suggestie voor een andere locatie is wellicht iets voor de toekomst, maar dan wellicht nog iets zuidelijker en westelijker?

Uiteraard. Zodra alles klaar is mogen jullie kostenloos overnachten. Drankjes in de bar zijn niet kostenloos anders drinken jullie mijn FO plan naar de filistijnen.

[R.van.M]

Torgo schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 13:59:
[...]


Ja dat klopt wel, alleen is het wel zo dat het wel 'genoeg' is. Daarnaast heb ik een PPI (BeFrank) en ook nog BND waar ik maximaal inleg. En dat is wel maximaal belegd in aandelen. Dus ik hoef in principe maar een bepaalde periode te overbruggen (van ~50 tot 65). Vanaf 65 zal er ook genoeg inkomen zijn vanuit de pensioen producten. (Ik heb ook nog een BND account onder de oude voorwaarden, dus die kan al ingaan met 65 (zonder het requirement van AOW + 20 jaar).

Het is denk ik meer dat ik een beetje de volatiliteit wil dempen in die periode omdat het mij nogal pijnlijk lijkt als ik 100% in aandelen zit en er opeens de helft verdwijnt terwijl ik niet meer kan inleggen. Dan liever wat minder rendement.

Uiteraard, dat maakt het verhaal heel anders. Vandaar dat voor kortere periodes de berekeningen altijd maatwerk zijn en in dit geval zou ik het ook zeer conservatief beleggen

[R.van.M]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 13:16:
[...]

Op zich kun je die met deposito's/obligaties over het algemeen toch wel redelijk bijbenen?

Als we inflatie en VRH meenemen zal je rond de -1% uitkomen schat ik zo. Dat is voor kortere periodes niet zo'n thema maar over langere periodes funest

[R.van.M]

Torgo schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 15:40:
[...]


Goed info! Ik denk ook dat er nog vele producten bij zullen komen de komende jaren. Zelf pensioen beleggen is natuurlijk nog relatief nieuw en sinds de veruiming van de jaarruimte is er natuulijk ook veel meer potentieel kapitaal. Dat maakt het ook interessanter voor aanbieders om producten te gaan ontwikkelen.

Houdt er ook rekening mee dat bij pensioenproducten er opties zijn als je netjes in het standaard maatwerk past . Zodra je buiten de standaard valt wil vrijwel niemand je als klant hebben. Als je bijvoorbeeld buiten de EU migreert heb ik maar 2 aanbieders gevonden die allebei (flink) extra kosten in rekening brengen. Ik vraag het me af of aanbieders ook moeilijk doen over mensen die meer dan 10 jaar eerder willen gaan uitkeren

[G83]

@DeNachtwacht je bent wel heel stellig. De meeste mensen die goed ingevoerd zijn in 'de Fire theorie' kennen de risico's echt wel en er zijn allerlei varianten denkbaar waar iedereen in zn eigen situatie zich prettig bij voelt.

Ik vind persoonlijk ooit nog wat extra werken geen enkel probleem en heb allerlei extra veiligheden (zoals niet ingecalculeerd maar wel te verwachten erfenissen of huis verkopen en kleiner wonen, geen enkel probleem), dus sta open voor meer risico.

Er zijn hier echt al vele honderden bladzijdes volgeschreven met nuttige en interessante perspectieven.

[R.van.M]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:16:
[...]

Nja ik weet het niet, ik ben ook nog niet zo heel lang bezig, maar wat mij wel opvalt is dat voor de mensen die ook met dat RE stukje wat serieuzer zijn, eigenlijk nauwelijks aandacht is voor dat dat stukje gemiddeld mooi op gaat, maar als de beurs langere tijd flink in een dip zit op het moment dat jij in je RE zit dan wil je eigenlijk niet aan de aandelen moeten komen en dus een cash buffer hebben.

Natuurlijk kost dat je rendement, maar daar staat dus wel de zekerheid tegenover dat je niet in heel slechte tijden verplicht moet opnemen?

Het gaat altijd om het totaal plaatje. Het is een misconceptie dat je tijdens een dip geen aandelen mag/kan verkopen.

In alle berekeningen van de SWR gaat men er vanuit dat je tijdens de dip blijft onttrekken aan je kapitaal. Het doel is om niet te veel te onttrekken omdat je dan na het dieptepunt niet meer genoeg kapitaal hebt om te profiteren van het herstel

[R.van.M]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:50:
[...]

Dat mis ik dus een beetje in de RE theorie, die gemiddelde SWR is prima, maar dat is dus gemiddeld. Dus je kan daar niet op elk moment in de geschiedenis vrolijk mee beginnen zodra je er zin in hebt.

Nee, de SWR is juist de berekening wel percentage je kan onttrekken terwijl je ook net de pech kan hebben dat je voor een grote dip begint.

Gemiddeld genomen kun je de stijging van de beurs op lange termijn onttrekken, 7-8%, maar dan moet je dus niet de pech hebben dat er vroeg in je RE fase een flinke dip komt. Vandaar dus de SafeWR van 3-4%.

[ Voor 18% gewijzigd door R.van.M op 19-06-2026 19:07 ]

[DeNachtwacht]

G83 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 19:01:
@DeNachtwacht je bent wel heel stellig. De meeste mensen die goed ingevoerd zijn in 'de Fire theorie' kennen de risico's echt wel en er zijn allerlei varianten denkbaar waar iedereen in zn eigen situatie zich prettig bij voelt.

Ik ben gewoon niet overtuigd van het feit dat het slim is om alles vol in aandelen/fondsen te hebben zitten en daar dan op een gegeven moment rauw een safe withdrawal uit te gaan doen elke periode X zonder dat je daar een cash buffer tussen hebt zitten.

Ik stelde het ook als vraag, en natuurlijk is het altijd een keus tussen meer rendement&risico, of juist zekerheid, maar was benieuwd of anderen nog andere oplossingen/gedachtes hadden als je die zekerheid richting pensioendatum wel wil.

[G83]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 19:06:
[...]

Ik ben gewoon niet overtuigd van het feit dat het slim is om alles vol in aandelen/fondsen te hebben zitten en daar dan op een gegeven moment rauw een safe withdrawal uit te gaan doen elke periode X zonder dat je daar een cash buffer tussen hebt zitten.

Ik stelde het ook als vraag, en natuurlijk is het altijd een keus tussen meer rendement&risico, of juist zekerheid, maar was benieuwd of anderen nog andere oplossingen/gedachtes hadden als je die zekerheid richting pensioendatum wel wil.

Eens hoor. Ik ben er ook niet van overtuigd dat blind 4% opnemen en kijken waar het schip strandt een goed idee is. Beetje deposito's, beetje value tilt, beetje flexibiliteit om meer of minder uit te geven. Iedereen bouwt zn eigen toekomst.

Ik ben wel een fan van https://earlyretirementcalc.com/, daar kan je veel scenario's doorrekenen. Daarnaast deel ik mijn financiële toekomst op in drie delen, zoals Geldnerd dat ook doet (zoek even terug in dit forum voor een plaatje). Periode waarin je nog werkt waarin je extra verdient, periode prepensioen en periode pensioen. En dan aannames maken wanneer die tweede en derde periode voldoende gedekt zijn.

Ik denk eerlijk gezegd dat ik wel voldoende heb voor die potten, maar werk nog een jaar of 10 à 15 een beetje door omdat jonge kinderen dat voorbeeld wel kunnen gebruiken.

[JURIST]

Het is hier al vaak genoemd, maar bedenk wel dat de een SWR van 4% te hoog is voor de Nederlandse situatie, tenzij afbouwrisico ok.

[G83]

JURIST schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 20:23:
Het is hier al vaak genoemd, maar bedenk wel dat de een SWR van 4% te hoog is voor de Nederlandse situatie, tenzij afbouwrisico ok.

4% is te hoog als je 30 jaar of langer te gaan hebt een er niet later nieuwe bronnen aangeboord worden. Dat is voor veel mensen door AOW en/of pensioenpotten niet vaak het geval.

Als de periode niet zo lang is kan je beter in de sfeer van tipsladders gaan redeneren. Stel dat je een pot hebt die 10 jaar mee moet gaan dan kan je met een beetje veilige allocatie van een ontrekking van iets van 13 % uitgaan.

[Rubbergrover1]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:50:
[...]

Dat is dus het punt. Als jij 64 was in 2008, en vanaf 2009 wilde gaan cashen, is er niet een optie dat het "niet uitmaakt". Tussen 2009 en 2013 zou je dan constant tegen forse verliezen je aandelen aan het verkopen zijn geweest.

Als je vol in de S&P500 zat en begin 2008 aan RE was begonnen, vóór de grote daling, waarbij je aan het begin van ieder jaar 4% van dat beginbedrag had onttrokken, dan was dat in het begin flink schrikken, maar had je eind 2025 wel 3,5 keer zo veel vermogen gehad. Zelfs als je jaarlijkse rendement consequent 5 procentpunt lager zou zijn dan de S&P500, zou je eind 2025 nog het zelfde vermogen hebben als aan het begin.

[DeNachtwacht]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 21:33:
[...]

Als je vol in de S&P500 zat en begin 2008 aan RE was begonnen, vóór de grote daling, waarbij je aan het begin van ieder jaar 4% van dat beginbedrag had onttrokken, dan was dat in het begin flink schrikken, maar had je eind 2025 wel 3,5 keer zo veel vermogen gehad.

Mijn vraag ging niet over een HODL strategrie en dat het geld inmiddels dubbel en dwars terug is staat natuurlijk niet ter discussie. Het punt was dat je de pech kan hebben dat jij net met je safe withdrawal gaat beginnen op het moment dat de beurs inzakt en je dus jaren achtereen je aandelen met flink verlies moet verkopen als je geen cash buffer hebt om jezelf de SWR van uit te betalen.

[G83]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 22:08:
[...]

Mijn vraag ging niet over een HODL strategrie en dat het geld inmiddels dubbel en dwars terug is staat natuurlijk niet ter discussie. Het punt was dat je de pech kan hebben dat jij net met je safe withdrawal gaat beginnen op het moment dat de beurs inzakt en je dus jaren achtereen je aandelen met flink verlies moet verkopen als je geen cash buffer hebt om jezelf de SWR van uit te betalen.

Lees je wel wat hij schrijft? Onttrekken is de Nederlandse vertaling van withdrawal... Dus ook als je 4% zou onttrekken bij een start in die zeer ongunstige periode zou het allemaal prima uitkomen.

Dan kan je natuurlijk naar 1929 kijken en angstig denken dat alles toch echt mis kan gaan, Tja, dat kan. Klein beetje optimisme behoort ook bij de filosofie.

[Rubbergrover1]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 22:08:
[...]

Mijn vraag ging niet over een HODL strategrie en dat het geld inmiddels dubbel en dwars terug is staat natuurlijk niet ter discussie. Het punt was dat je de pech kan hebben dat jij net met je safe withdrawal gaat beginnen op het moment dat de beurs inzakt en je dus jaren achtereen je aandelen met flink verlies moet verkopen als je geen cash buffer hebt om jezelf de SWR van uit te betalen.

Maar die SWR is juist precies wat ik aangeef! Dat als je bv met een miljoen begon begin 2008 en daar ieder jaar 40k uit haalt om van te leven, dat je dan ondanks die slechte start eind 2025 gewoon 3,5 miljoen hebt. En dat zelfs als je rendement ieder jaar 5 procentpunt minder was dan de S&P500, je eind 2025 nog steeds een miljoen zou hebben. Ondanks dat je aan het begin van iedere jaar daar 40k uit hebt gehaald.

Het hele idee van die SWR is dat je óók zulke grote tegenslagen kunt overleven.

[ Voor 4% gewijzigd door Rubbergrover1 op 19-06-2026 22:19 ]

[DeNachtwacht]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 22:18:
Het hele idee van die SWR is dat je óók zulke grote tegenslagen kunt overleven.

Dat snap ik ook (het is immers 4% van je vermogen), maar daar zit dus een addertje onder wat niet benoemd wordt: dat als jij in 2008 een miljoen hebt, die in 2009 is verdampt tot €400.000. Dat krabbelt dan langzaam wel wat op naar €600.000 in 2010 en verder, maar je hebt dus ineens toch niet jaarlijks de geplande €40.000 om lekker van te leven, maar in 2009 slechts €16.000. Pas in 2018 zit je weer aardig op je beoogde jaarlijkse €40.000 als je de S&P500 even als referentie neemt.

Los daarvan vind ik het gewoon wat zonde om aandelen met zo'n fors verlies te moeten verkopen (we zitten immers in de withdrawal fase) en mijn enige punt/vraag was dus, volgens mij is het enige wat daartegen te doen is een cash buffer aanhouden zodat je meer zekerheid krijgt.

Ik vind die opmerking ove "optimisme" ook opmerkelijk... wat mij betreft valt aandelen tegen 40% van de waarde die ze het jaar ervoor hadden verkopen niet bepaald onder iets optimistisch. Dat voorkom ik dus graag.

[ Voor 5% gewijzigd door DeNachtwacht op 19-06-2026 22:30 ]

[edozat1]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 22:28:
[...]

Dat snap ik ook (het is immers 4% van je vermogen), maar daar zit dus een addertje onder wat niet benoemd wordt: dat als jij in 2008 een miljoen hebt, die in 2009 is verdampt tot €400.000. Dat krabbelt dan langzaam wel wat op naar €600.000 in 2010 en verder, maar je hebt dus ineens toch niet jaarlijks de geplande €40.000 om lekker van te leven, maar in 2009 slechts €16.000. Pas in 2018 zit je weer aardig op je beoogde jaarlijkse €40.000 als je de S&P500 even als referentie neemt.

Je neemt elk jaar 4% van je beginvermogen op, niet van je huidige vermogen.

[ Voor 26% gewijzigd door edozat1 op 19-06-2026 22:36 ]

[ErnstH]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 22:28:
[...]

Dat snap ik ook (het is immers 4% van je vermogen), maar daar zit dus een addertje onder wat niet benoemd wordt: dat als jij in 2008 een miljoen hebt, die in 2009 is verdampt tot €400.000. Dat krabbelt dan langzaam wel wat op naar €600.000 in 2010 en verder, maar je hebt dus ineens toch niet jaarlijks de geplande €40.000 om lekker van te leven, maar in 2009 slechts €16.000. Pas in 2018 zit je weer aardig op je beoogde jaarlijkse €40.000 als je de S&P500 even als referentie neemt.

Los daarvan vind ik het gewoon wat zonde om aandelen met zo'n fors verlies te moeten verkopen (we zitten immers in de withdrawal fase) en mijn enige punt/vraag was dus, volgens mij is het enige wat daartegen te doen is een cash buffer aanhouden zodat je meer zekerheid krijgt.

Ik vind die opmerking ove "optimisme" ook opmerkelijk... wat mij betreft valt aandelen tegen 40% van de waarde die ze het jaar ervoor hadden verkopen niet bepaald onder iets optimistisch. Dat voorkom ik dus graag.

Ik zou toch even het concept SWR nogmaals bestuderen. Het gáát juist om de worst case die je alsnog kunt opvangen. Veel waarschijnlijker is het om als rijke stinkerd te eindigen.

[R.van.M]

edozat1 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 22:35:
[...]

Je neemt elk jaar 4% van je beginvermogen op, niet van je huidige vermogen.

Sterker nog.. 4% plus jaarlijkse inflatie correctie

[JURIST]

G83 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 20:29:
[...]

4% is te hoog als je 30 jaar of langer te gaan hebt een er niet later nieuwe bronnen aangeboord worden. Dat is voor veel mensen door AOW en/of pensioenpotten niet vaak het geval.

Als de periode niet zo lang is kan je beter in de sfeer van tipsladders gaan redeneren. Stel dat je een pot hebt die 10 jaar mee moet gaan dan kan je met een beetje veilige allocatie van een ontrekking van iets van 13 % uitgaan.

Terecht punt. Ik had over de standaard lange termijn. In de praktijk zijn situaties verschillend (RE-moment, pijler 1 pensioen, assetallocatie etc) en is het meer maatwerk. Daarbij is het oog nog afhankelijk van wat je al dan niet wil overhouden.

Opgebouwd pijler 1 pensioen is wel een groot verschil met de VS. Dat is bovendien levenslang en dekt dus risico af.

[Krisp]

Ik vond deze video daar heel inzichtgevend in. Ogenschijnlijk wordt daarin heel veel cash aangehouden (en ik denk dat ik het minder conservatief zou doen), maar het laat met name goed zien hoe een relatief klein deel van de portefeuille op de langere termijn voor het gehele inkomen zorgt, puur omdat het zo lang vast staat. Dat is iets wat ik nog niet zo scherp voor ogen had.

Ik hanteer dat idee nu op een iets andere manier: ik wil niet stoppen met werken zolang ik kinderen heb die nog thuiswonen en/of studeren, dus heb ik maar een klein vermogen nodig om over 20 jaar toch met pensioen te kunnen.

[rube]

Krisp schreef op zaterdag 20 juni 2026 @ 21:49:
...ik wil niet stoppen met werken zolang ik kinderen heb..

Kinderen blijf je altijd houden, maar ik neem aan dat je meer bedoelt zo lang ze nog thuis wonen oid? Heb je wel een target leeftijd?

[Krisp]

rube schreef op zaterdag 20 juni 2026 @ 22:00:
[...]

Kinderen blijf je altijd houden, maar ik neem aan dat je meer bedoelt zo lang ze nog thuis wonen oid? Heb je wel een target leeftijd?

Ha, dank voor je scherpte, dat gaat om thuis wonen en/of studeren inderdaad. En nee, die heb ik nog niet. Met de huidige voortgang kunnen we over 5 jaar beiden stoppen, maar dat vind ik echt veel te vroeg. Het schept wel de ruimte om t.z.t. iets volledig anders te gaan doen met mijn leven, met veel minder focus op inkomen. Mijn vrouw heeft daar geen behoefte aan(ook niet om te stoppen met werken trouwens).

Ergens is het daarom ook wel makkelijk om te zeggen 'over 20 jaar'. Dan hoeft er ook geen datum en geen eindbedrag gezet te worden.

[rube]

Krisp schreef op zaterdag 20 juni 2026 @ 22:10:
[...]

Ha, dank voor je scherpte, dat gaat om thuis wonen en/of studeren inderdaad. En nee, die heb ik nog niet. Met de huidige voortgang kunnen we over 5 jaar beiden stoppen, maar dat vind ik echt veel te vroeg. Het schept wel de ruimte om t.z.t. iets volledig anders te gaan doen met mijn leven, met veel minder focus op inkomen. Mijn vrouw heeft daar geen behoefte aan(ook niet om te stoppen met werken trouwens).

Ergens is het daarom ook wel makkelijk om te zeggen 'over 20 jaar'. Dan hoeft er ook geen datum en geen eindbedrag gezet te worden.

Duidelijk. Wat betreft niet stoppen terwijl de kinderen nog wel studeren/thuis wonen.
Aan een kant begrijp ik de gedachte, aan de andere kant ben ik (zijn wij) wel gestopt met het "standaard" werk (in loondienst). Ik ben echter nog wel bezig met verhuur, projecten e.d. en partner doet nog regelmatig freelance klussen. Maar dat kan nu allemaal met veel minder druk, minder uren en meer tijd voor hobbies, familie e.d. Ik heb niet de indruk dat dat perse een slecht voorbeeld geeft. Als ik naar mijn kinderen kijk dan maakt het karakter waarschijnlijk meer uit hoe ze er zelf in staan m.b.t. ambitie/werk, dan dat ze ons als voorbeeld nemen hoe/wat ze zelf willen doen. En dat is eigenlijk wel heel fijn en interessant om te zien.

[Krisp]

De motivatie is inderdaad voorbeeldgedrag. En ik denk dat je inderdaad niet een verkeerd voorbeeld geeft zolang je jezelf bezig blijft houden en blijft ontwikkelen.

Nu heb ik het voordeel dat mijn werk relatief flexibel is, en ik wil daar de komende jaren meer gebruik van gaan maken zodra de kinderen (nu 3 en 5) meer zelfstandig zijn. Daardoor blijft er in de verhouding werk/gezin/mijzelf relatief weinig ruimte voor die laatste over. Als dat er weer wel is, vind ik dat uiteindelijk een heel prettig en zinvol leven, en wil ik vooralsnog ook niet stoppen.

[Pannencouque]

aeacus45 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 15:35:
[...]

Interessante uiteenzetting. Ik denk dat veel mensen pensioenbeleggen inderdaad te snel afschrijven vanwege het “vastzitten” van het geld. De flexibiliteit blijkt groter dan vaak gedacht, zeker als je kijkt naar doorbeleggen tijdens de uitkeringsfase.

Wel blijft het een afweging: je ruilt box 3-vrijstelling en fiscale voordelen in voor minder vrije beschikbaarheid. Maar voor een lange horizon kan het een interessante manier zijn om vermogen fiscaal efficiënter op te bouwen.

Ik merk ook dat ik er steeds meer over ga nadenken. Deels door de enorme belasting in box 3. Ik moet de scenario's nog even doorrekenen met huidig belastingvoordeel, hogere inleg door bruto bedragen, en hoe dat eventueel weer teniet gedaan wordt door revisierente en mogelijke boetes.

[Rubbergrover1]

Krisp schreef op zaterdag 20 juni 2026 @ 22:50:
De motivatie is inderdaad voorbeeldgedrag. En ik denk dat je inderdaad niet een verkeerd voorbeeld geeft zolang je jezelf bezig blijft houden en blijft ontwikkelen.

Ik denk dat dit vooral belangrijk is als ze nog maar school gaan/puber zijn. Als ze studeren, zullen ze meestal al wel een bepaalde moraal hebben meegekregen en kan het ook 'leerzaam' zijn om aan te geven dat je niet alleen leeft om te werken. Maar dat je ook je toekomst in eigen hand kunt nemen. En zulke keuzes kunt maken die maken dat je meer financiële vrijheid krijgt.

Hier is de insteek vooral dat zolang de kinderen nog studeren en niet gesetteld zijn, er ook nog onverwachte uitgaven voor de kinderen kunnen zijn. Dat maakt dat er nog geen financiële rust is. En we daarom voorlopig ook nog gewoon blijven werken maar we hebben al wel met potlood een tijdschema bedacht.

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 08:50:
[...]

Ik denk dat dit vooral belangrijk is als ze nog maar school gaan/puber zijn. Als ze studeren, zullen ze meestal al wel een bepaalde moraal hebben meegekregen en kan het ook 'leerzaam' zijn om aan te geven dat je niet alleen leeft om te werken. Maar dat je ook je toekomst in eigen hand kunt nemen. En zulke keuzes kunt maken die maken dat je meer financiële vrijheid krijgt.

Hier is de insteek vooral dat zolang de kinderen nog studeren en niet gesetteld zijn, er ook nog onverwachte uitgaven voor de kinderen kunnen zijn. Dat maakt dat er nog geen financiële rust is. En we daarom voorlopig ook nog gewoon blijven werken maar we hebben al wel met potlood een tijdschema bedacht.

Goede tactiek, maar wat zijn grote onverwachte uitgaven voor je kinderen in studietijd? Ik neem aan dat ze hun studie grotendeels zelf bekostigen met een bijbaan. Waar wordt jouw financiële rust door verstoord?

[Tommie12]

Pr088 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:20:
[...]

Goede tactiek, maar wat zijn grote onverwachte uitgaven voor je kinderen in studietijd? Ik neem aan dat ze hun studie grotendeels zelf bekostigen met een bijbaan. Waar wordt jouw financiële rust door verstoord?

Dat is het grote verschil tussen NL en B. In B financieren de ouders vrijwel altijd de studies. De bijbaan is dan om het bier te bekostigen.

Ik heb alle studiekosten en woonkosten betaald van mijn 4 studenten tot ze hun diploma hadden.

[Krisp]

Tommie12 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:29:
[...]

Dat is het grote verschil tussen NL en B. In B financieren de ouders vrijwel altijd de studies. De bijbaan is dan om het bier te bekostigen.

Ik heb alle studiekosten en woonkosten betaald van mijn 4 studenten tot ze hun diploma hadden.

Nou, dat is in Nederland ook vrij gebruikelijk, sterker nog: ouders die meer inkomen hebben zijn verplicht bij te dragen tot 21 jaar.

Verder is het een uitstekende start om zonder (noodzakelijke) schulden uit je studietijd te komen, dus ik ben ook zeker van plan dat te doen.

[rube]

Tommie12 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:29:
[...]

Dat is het grote verschil tussen NL en B. In B financieren de ouders vrijwel altijd de studies. De bijbaan is dan om het bier te bekostigen.

Ik heb alle studiekosten en woonkosten betaald van mijn 4 studenten tot ze hun diploma hadden.

Dat is niet per se heel anders in NL hoor, dat ligt meer aan de thuissituatie hoe hoog dat de bijdrages zijn. Van alleen de studiebeurs kun je lang niet alles betalen.

Maar zoals @Pr088 denk ik terecht vraagt aan @Rubbergrover1 , wat geeft de "onrust"?
Je kunt redelijk inschatten hoeveel je wilt bijdragen, dan gooi je er nog wat overheen voor vertraging/wisselen van studie, buitenlandse stages en dan heb je een totaal bedrag waar je vanuit kunt gaan. Dan kan dat best nog iets hoger worden, maar zo heel veel zal dat (op het grote geheel) niet uitmaken.
Dit was in ieder geval mijn aanpak en lijkt tot nu toe aardig uit te komen.

[Torgo]

Krisp schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:36:
[...]

Nou, dat is in Nederland ook vrij gebruikelijk, sterker nog: ouders die meer inkomen hebben zijn verplicht bij te dragen tot 21 jaar.

Verder is het een uitstekende start om zonder (noodzakelijke) schulden uit je studietijd te komen, dus ik ben ook zeker van plan dat te doen.

Ik kan me ook niet voorstellen dat je zelf FIRE’d om vervolgens de kids alles zelf te laten betalen. Dan zit je toch niet zo lekker in de tuin te niksen als de kids én volle bak moeten studeren én volledig een bij baan hebben en eventueel ook nog een studieschuld opbouwen.

[Pr088]

Torgo schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:41:
[...]


Ik kan me ook niet voorstellen dat je zelf FIRE’d om vervolgens de kids alles zelf te laten betalen. Dan zit je toch niet zo lekker in de tuin te niksen als de kids én volle bak moeten studeren én volledig een bij baan hebben en eventueel ook nog een studieschuld opbouwen.

Een studieschuld opbouwen in grootse vormen is ook niet nodig. In een studietijd bewuste keuzes maken kan een hoop geld schelen. Ik kreeg in de periode 2010 nog een beurs en werkte alle vakanties om collegegeld en boeken te financieren. Lang thuis gewoond (dus daarin droegen mijn ouders wel bij) en goed gebruik gemaakt van de OV-kaart.

Anyway inderdaad de vraag, wat maakt het te onvoorspelbaar?

Anderzijds: hier wordt gesproken over minder werken en goed voorbeeld. Mijn vader had als motto dat je niet leeft om te werken, maar hij moest echt 5x per week om 5:30 uur naast zijn bed staan, om zijn gezin te onderhouden. Je leeft niet om te werken zit ook in mentaliteit: durf je nee te zeggen tegen je baas, gaat familie voor werk? Moet er altijd weer een promotie komen, haal je je eigenwaarde volledig uit je carrière (ik hoop van niet)?

[Torgo]

Pr088 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:56:
[...]
Ik kreeg in de periode 2010 nog een beurs en werkte alle vakanties om collegegeld en boeken te financieren. Lang thuis gewoond (dus daarin droegen mijn ouders wel bij) en goed gebruik gemaakt van de OV-kaart.

Dat is helemaal prima natuurlijk en de norm, maar voor mij (persoonlijk) betekent FI dat ik ook makkelijk de uitgaven kan dekken voor de familie inclusief kids. Nou heb ik er maar één dus dat maakt het natuurlijk makkelijker. Ik hoop bijvoorbeeld heel erg dat onze dochter het tegen die tijd nog leuk vindt om met ons op vakantie te gaan en dan gaan we lekker met zijn allen (in de zomer) op vakantie. Nou draait FI voor ons sowieso heel erg om tijd en budget te creëren voor zoveel mogelijk ervaringen.

[R.van.M]

Torgo schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:41:
[...]


Ik kan me ook niet voorstellen dat je zelf FIRE’d om vervolgens de kids alles zelf te laten betalen. Dan zit je toch niet zo lekker in de tuin te niksen als de kids én volle bak moeten studeren én volledig een bij baan hebben en eventueel ook nog een studieschuld opbouwen.

Ik heb zelf geen kinderen, dus misschien kijk ik er wat te gemakkelijk naar. Ik vind het echter niet meer dan normaal dat de kinderen zelf ook een bepaalde bijdrage leveren. Studeren is ook een eerste stap naar eigen verantwoordelijkheid en zelfstandigheid, waarbij kinderen leren op eigen benen te staan.

Nederland is een klein land en in veel gevallen kun je gewoon thuis blijven wonen en met de trein naar de universiteit reizen. De directe studiekosten vallen bovendien relatief mee: ongeveer €2.700 aan collegegeld per jaar, plus de kosten voor boeken en studiemateriaal.

Daar komt nog bij dat de overheid via de basisbeurs ongeveer €1.500 per jaar bijdraagt. Per saldo hebben we het dan over een totale studieschuld van grofweg €6.000 voor een bacheloropleiding. Dat bedrag kan een afgestudeerde doorgaans binnen enkele jaren aflossen. En voor ouders die FIRE zijn zou het betalen van zo'n bedrag voor hun kind meestal ook geen groot probleem hoeven te zijn.

We leven hier niet in de USA waar een studie makkelijk 100k kost (uitzonderigen zoals piloot daargelaten)