Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[Rubbergrover1]

Pr088 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:56:
[...]

Een studieschuld opbouwen in grootse vormen is ook niet nodig. In een studietijd bewuste keuzes maken kan een hoop geld schelen. Ik kreeg in de periode 2010 nog een beurs en werkte alle vakanties om collegegeld en boeken te financieren. Lang thuis gewoond (dus daarin droegen mijn ouders wel bij) en goed gebruik gemaakt van de OV-kaart.

Anyway inderdaad de vraag, wat maakt het te onvoorspelbaar?

Dat is dus de situatie die wij absoluut niet willen. Wij willen dat de kinderen de opleiding kiezen die hen het beste ligt en ook zich verder in zelfstandigheid kunnen ontwikkelen zoals dat bij hen past. Zonder grote schulden op te bouwen
Zeker omdat wij de mogelijkheid hebben om hen dat te bieden. Dus niet een bepaalde opleiding kiezen omdat die nou eenmaal dicht bij huis is, of thuis moeten blijven wonen terwijl je er aan toe bent om de wereld te ontdekken. Het bier en de festivals mogen ze zelf betalen, maar voor wonen, studie, eten en zorg zijn we zo 10k per jaar aan ze kwijt (bovenop de basisbeurs die ze krijgen).

Daarnaast willen we ook dat ze, als ze dat willen, ook gebruik kunnen maken van de mogelijkheid om een (half-) jaar gaat het buitenland te gaan, zonder dat dit een financiële aderlating voor ze is. Ook als dat bv een jaar Amerika of een ander duur land zou zijn. En als om wat voor reden de studie ook langer duurt en een jaar voor eigen kosten komt, gaat het helemaal in de papieren lopen.

En als ze dan afgestudeerd zijn, is het ook handig als ze ergens een woonplek hebben, waarvoor ze met de huidige woningmarkt ook wel enige financiële ondersteuning kunnen gebruiken.

Dit zijn allemaal zaken die je ook wel deels kunt incalculeren. Maar dat geeft geen financiële rust. En die rust hebben we wel nodig voordat we echt van re kunnen genieten.

[R.van.M]

Pr088 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:56:
[...]

Anderzijds: hier wordt gesproken over minder werken en goed voorbeeld. Mijn vader had als motto dat je niet leeft om te werken, maar hij moest echt 5x per week om 5:30 uur naast zijn bed staan, om zijn gezin te onderhouden. Je leeft niet om te werken zit ook in mentaliteit: durf je nee te zeggen tegen je baas, gaat familie voor werk? Moet er altijd weer een promotie komen, haal je je eigenwaarde volledig uit je carrière (ik hoop van niet)?

Helemaal mee eens. Voor de kinderen is het denk ik leuker dat de ouders thuis zijn dan het alternatief waarbij de ouders geen tijd hebben voor de kinderen omdat ze allebei hard moeten werken

[mitsumark]

Ik denk ergens ook dat het wel een goed voorbeeld is dat wanneer je vroeg begint met je financiele planning dat je dan vrijheid krijgt en niet tot het bittere einde full time hoeft te werken.
Dat je dan niet vanaf je 50e full time op de bank moet hangen lijkt me een no-brainer, niet alleen als voorbeeld maar ook gewoon voor je eigen fysieke en mentale gezondheid.

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op zondag 21 juni 2026 @ 11:23:
[...]


Helemaal mee eens. Voor de kinderen is het denk ik leuker dat de ouders thuis zijn dan het alternatief waarbij de ouders geen tijd hebben voor de kinderen omdat ze allebei hard moeten werken

In denk dat een groot deel van de mensen in dit topic daarom ook geen 100% werkt. Met deeltijd werk houd je een heleboel tijd voor het kinderen over.

Overigens komen de meeste kinderen vanzelf ook in de fase waarin ze die tijd en aandacht niet meer elk moment nodig hebben. Althans, bij ons was het zo dat op een gegeven moment de kinderen vaak bij vriendjes waren en/of op hun eigen kamer, zodat een vrije dag in de praktijk vooral extra tijd voor jezelf inhield. En weinig extra tijd voor de kinderen.

[JURIST]

Krisp schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:36:
[...]

Nou, dat is in Nederland ook vrij gebruikelijk, sterker nog: ouders die meer inkomen hebben zijn verplicht bij te dragen tot 21 jaar.

Verder is het een uitstekende start om zonder (noodzakelijke) schulden uit je studietijd te komen, dus ik ben ook zeker van plan dat te doen.

Naar draagkracht en redelijkheid geldt er een zorgplicht en daar kan je dan nog keuzes in maken. Maar het is vrij gebruikelijk inderdaad om bij te dragen in de studiekosten, ook vrijwillig.

Ik ben echter zelf meer van het model van een beetje studieschuld opbouwen is niet erg, daar zijn gunstige faciliteiten voor en het houd je scherp. Moet geen loden last worden of je te veel beperken uiteraard, maat je kan het daarna ook nog aflossen.

Wat betreft de generatie van de kinderen: ik begin er wel steeds meer van overtuigd te worden dat de toekomst van werk er heel anders uit komt te zien met de doorontwikkeling van ai. Denken anderen hier daarover na? Er ontstaat altijd weer nieuw werk, maar ik zie wel wat meer ontslagrondes komen. FO geeft dan comfort, ik zie het wel en anders niet.

[rube]

Rubbergrover1 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 11:23:
[...]
....studiekosten....

Ik ging een jaar of 10 geleden ook uit van grofweg 10K per kind per jaar * 5 jaar = 50K * 2 kinderen = 100K.
Als het uiteindelijk wat hoger uitkomt door 2 x wisselen van studie, 1 jaar in duur land of de volledige studie op kamers, dan red je dat wellicht niet en moet er wat bij. Maar dan nog zal dat op de grote hoop wel meevallen. Want als je uitgaat van 100K en het gaat b.v. 120K worden, dan kun je die 20K van je FIRE budget waarschijnlijk ook wel kunnen missen met hier en daar wat schuiven.

Maar als het zo erg tegen gaat vallen dat je ziet dat dat bedrag bijvoorbeeld extreem veel hoger gaat worden, dan mogen de kinderen ook wel beseffen dat dat een bepaalde consequenties heeft. 2 x wisselen is prima. 1 x een duur jaar buiten de EU is ook prima, 1 jaar een dure vervolgopleiding ook prima, maar niet allemaal. Als dat wel zo is, tja, dan moeten ze daar zelf ook harder voor gaan werken. Ook dat is wat mij betreft onderdeel van het (financieel) opvoeden: de bomen groeien hoog, maar niet tot in de hemel. Op een gegeven moment moeten ze toch leren om op eigen benen te staan, ook financieel. Als ze dan gewend zijn dat ze altijd alles kunnen doen wat ze maar willen, dan komen ze ook eerder in de problemen (is o.a. beschreven in het boek "the miljonair next door")

Tot nu toe is mijn praktijkervaring dat het onder het geschatte bedrag uitkomt. Dit ondanks een behoorlijk lang verblijf in niet EU landen, het gedeeltelijk wonen op kamers in NL en een tijdje een dure opleiding. Wel geluk met wat extra subsidie/support, geen wisseling van studie, maar als dat er niet was geweest waren er waarschijnlijk andere keuzes gemaakt om die andere hogere uitgaven (gedeeltelijk) te compenseren.

[rube]

JURIST schreef op zondag 21 juni 2026 @ 11:38:
[...]
Ik ben echter zelf meer van het model van een beetje studieschuld opbouwen is niet erg, daar zijn gunstige faciliteiten voor en het houd je scherp. Moet geen loden last worden of je te veel beperken uiteraard, maat je kan het daarna ook nog aflossen.

Wij hebben gezegd: stufi + onze bijdrage moet voldoende zijn voor de basis kosten. Is dat niet zo, laat het ons weten. Luxere zaken zoals vakanties, heel veel uitgaan e.d. moet je zelf betalen door (extra) te werken.
Kom je dan nog nog te kort: spreek (voorzichtig) spaargeld aan en/of werk meer.
Voordat je gaat lenen, kom naar ons toe. Dan kunnen we meekijken wat er gedaan moet worden om dat te proberen te voorkomen.
Nu is dat altijd de vraag of dat zo gaat, want boven de 18 jaar heb je er geen zicht meer op, anders dan wat ze je (willen) vertellen, maar ik vertrouw erop dat ze dat doen.

[RichieB]

rube schreef op zondag 21 juni 2026 @ 11:58:
[...]
Kom je dan nog nog te kort: spreek (voorzichtig) spaargeld aan en/of werk meer.
Voordat je gaat lenen, kom naar ons toe.
[…]

Dat gesprek ging bij ons heel anders: leen vooral maximaal want dit is de gunstigste lening die je ooit gaat krijgen. Kom je niet toe met de lening (basisbeurs bestond niet) wees dan niet bang om een beetje van de aandelen te verkopen die je van ons hebt gekregen, want daar zijn ze voor. Resultaat: de oudste is bijna klaar met een master studie, maar gaat door met een 2e studie. Bewust gekozen omdat het geld hiervoor beschikbaar is op de beleggingsrekening. Was dat er niet geweest dan had ze nu verplicht moeten stoppen terwijl ze nog niet klaar is met zelfontwikkeling. Had ik die keus maar gehad op haar leeftijd.

[Tommie12]

Krisp schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:36:
[...]

Nou, dat is in Nederland ook vrij gebruikelijk, sterker nog: ouders die meer inkomen hebben zijn verplicht bij te dragen tot 21 jaar.

Verder is het een uitstekende start om zonder (noodzakelijke) schulden uit je studietijd te komen, dus ik ben ook zeker van plan dat te doen.

Ik heb een paar medewerkers gehad in NL die aan mij rapporteerden, en die hadden toch allemaal nog een studielening lopen op hun 30e.

[de Peer]

Torgo schreef op zondag 21 juni 2026 @ 09:41:
[...]

als de kids én volle bak moeten studeren én volledig een bij baan hebben en eventueel ook nog een studieschuld opbouwen.

Dit 'horrorscenario' is daarentegen vrij normaal voor de meerderheid van de studenten.

Prima natuurlijk om te ondersteunen, maar ze mogen zich ook zelf zien te redden.

[R.van.M]

Tommie12 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 12:32:
[...]

Ik heb een paar medewerkers gehad in NL die aan mij rapporteerden, en die hadden toch allemaal nog een studielening lopen op hun 30e.

Omdat, zoals hierboven gezegd, het de meest gunstige lenining is die je ooit zal krijgen. Het heeft vrij weinig nut deze (versneld) af te lossen

[rube]

RichieB schreef op zondag 21 juni 2026 @ 12:22:
[...]
...Dat gesprek ging bij ons heel anders: leen vooral maximaal want dit is de gunstigste lening die je ooit gaat krijgen....

Mja, dat was een wat andere tijd: geen basisbeurs, ~0% rente en nog gunstigere terugbetalingsvoorwaarden en wat denk ik het belangrijkste is, bij je kinderen stond er naar ik begrijp een aandelenportefeuille tegenover.

Er zijn ook genoeg studenten geweest die maximaal geleend hebben en alles hebben uitgegeven want, tja, dat geld was er nu eenmaal .

[Rubbergrover1]

rube schreef op zondag 21 juni 2026 @ 11:54:
Tot nu toe is mijn praktijkervaring dat het onder het geschatte bedrag uitkomt. Dit ondanks een behoorlijk lang verblijf in niet EU landen, het gedeeltelijk wonen op kamers in NL en een tijdje een dure opleiding. Wel geluk met wat extra subsidie/support, geen wisseling van studie, maar als dat er niet was geweest waren er waarschijnlijk andere keuzes gemaakt om die andere hogere uitgaven (gedeeltelijk) te compenseren.

Hier is die ong. 10k gewoon de realiteit. En een studie die op een zodanige manier is ingericht dat de vakken behoorlijk veel tijd kosten (aanwezigheid, practica, wekelijkse opdrachten) dat er 1. behoorlijke grenzen zijn aan hoeveel ze kunnen werken naast de studie en 2. het niet-halen van een vak (om wat voor reden dan ook) betekent dat het in een volgend jaar inhalen van dit vak niet gelijk kan met de reguliere vakken in dat blok. En de facto betekent dat je een jaar vertraging oploopt. Een studie duurt in de praktijk zo vaak 7 jaar (3+1 bachelor, 2+1 master).

En dat is dus zonder heel gekke dingen die er nog bij kunnen komen.

[assje]

Als je FO datum voor einde potentiele studie ligt is dit heel relevant. Zelf reken ik helemaal nergens mee en ga ik er vanuit dat het gewoon uit maandelijks kosten komt. Goede kans dat het alsnog minder is dan huidige kosten kinderopvang.

Verder ga ik er vooralsnog helemaal nirt vanuit dat mijn kinderen gaan studeren. Ik maak me eerder druk om zorgen voor mogelijkheid kopen woning etc. als hun verdienpotentieel wat minder blijkt te zijn.

[Krisp]

assje schreef op zondag 21 juni 2026 @ 15:25:
Als je FO datum voor einde potentiele studie ligt is dit heel relevant. Zelf reken ik helemaal nergens mee en ga ik er vanuit dat het gewoon uit maandelijks kosten komt. Goede kans dat het alsnog minder is dan huidige kosten kinderopvang.

Verder ga ik er vooralsnog helemaal nirt vanuit dat mijn kinderen gaan studeren. Ik maak me eerder druk om zorgen voor mogelijkheid kopen woning etc. als hun verdienpotentieel wat minder blijkt te zijn.

Beiden zijn een uitdaging, dus beiden moeten meegenomen worden. Ik ben zeker van de die with zero school, maar dan net iets anders als bedoeld in het boek. Ik wil (vrijwel) al mijn geld aan de volgende generatie hebben doorgegeven voordat ik dood ben, en zorgen dat ze daarmee een turbostart kunnen hebben. Dat geld is veel relevanter in de twintiger en dertiger jaren, niet meer op het moment dat ik dood ga en zij (statistisch) ergens in de vijftig zijn, zo niet ouder.

Dat zie ik ook om mij heen: vrienden die (vroeg) geholpen zijn door hun ouders hebben hun zaken veel beter op orde dan vrienden waarbij dat niet gebeurde (of niet kon). Dat is niet bepaald eerlijk, maar ik ga mijn kinderen niets onthouden omdat dat niet eerlijk is ten opzichte van anderen.

En daarmee is de cirkel rond: ik stop pas rond of na hun studietijd. Dan zijn die zaken vrij goed inzichtelijk.

[ Voor 4% gewijzigd door Krisp op 21-06-2026 15:34 ]

[JURIST]

Krisp schreef op zondag 21 juni 2026 @ 15:33:
[...]

Beiden zijn een uitdaging, dus beiden moeten meegenomen worden. Ik ben zeker van de die with zero school, maar dan net iets anders als bedoeld in het boek. Ik wil (vrijwel) al mijn geld aan de volgende generatie hebben doorgegeven voordat ik dood ben, en zorgen dat ze daarmee een turbostart kunnen hebben. Dat geld is veel relevanter in de twintiger en dertiger jaren, niet meer op het moment dat ik dood ga en zij (statistisch) ergens in de vijftig zijn, zo niet ouder.

Dat zie ik ook om mij heen: vrienden die (vroeg) geholpen zijn door hun ouders hebben hun zaken veel beter op orde dan vrienden waarbij dat niet gebeurde (of niet kon). Dat is niet bepaald eerlijk, maar ik ga mijn kinderen niets onthouden omdat dat niet eerlijk is ten opzichte van anderen.

En daarmee is de cirkel rond: ik stop pas rond of na hun studietijd. Dan zijn die zaken vrij goed inzichtelijk.

Helemaal waar dat een goede start helpt, al heb ik het zelf zonder hulp van ouders gedaan. Deze tijd is echter anders al is dat ergens ook wel ongezond. Ik houd er ook rekening mee dat we de kinderen hulp nodig hebben bij het kopen van huis, bijvoorbeeld in de vorm van een lening.

Hier zitten ze alledrie na de vakantie op de middelbare school, dus vervolgopleiding studie en wonen komt nog. Dan doe ik al wat anders waarschijnlijk, ik elk geval de familie(krediet)bank kent ook grenzen..

[Rubbergrover1]

assje schreef op zondag 21 juni 2026 @ 15:25:
Ik maak me eerder druk om zorgen voor mogelijkheid kopen woning etc. als hun verdienpotentieel wat minder blijkt te zijn.

Ook als hun verdienpotentieel wel in orde is, is het verkrijgen van woonruimte waarschijnlijk lastig (zowel koop als huur). Daarom vind ik dit ook een veel belangrijker, en moeilijker te plannen, aspect bij het settelen dan de studiekosten. Daarom: pas als ze enigszins gesetteld zijn, hebben we ook de financiële rust die we willen voor RE.

[rube]

Rubbergrover1 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 15:03:
[...]
Hier is die ong. 10k gewoon de realiteit. En een studie die op een zodanige manier is ingericht dat de vakken behoorlijk veel tijd kosten (aanwezigheid, practica, wekelijkse opdrachten) dat er 1. behoorlijke grenzen zijn aan hoeveel ze kunnen werken naast de studie en 2. het niet-halen van een vak (om wat voor reden dan ook) betekent dat het in een volgend jaar inhalen van dit vak niet gelijk kan met de reguliere vakken in dat blok. En de facto betekent dat je een jaar vertraging oploopt. Een studie duurt in de praktijk zo vaak 7 jaar (3+1 bachelor, 2+1 master).

En dat is dus zonder heel gekke dingen die er nog bij kunnen komen.

Zo zie je maar, dat het erg afhankelijk is van de studie en situatie hoe veel het exact zal kosten.
Ben ik wel correct in mijn aanname dat dit dan de volledige tijd op kamers is?

[Rubbergrover1]

rube schreef op zondag 21 juni 2026 @ 16:54:
[...]

Zo zie je maar, dat het erg afhankelijk is van de studie en situatie hoe veel het exact zal kosten.
Ben ik wel correct in mijn aanname dat dit dan de volledige tijd op kamers is?

Klopt, op kamers. Anders zouden de kosten een pak lager zijn. Maar we wilden ze ook niet dwingen om een andere studie te volgen waarvoor ze niet op kamers zouden hoeven te gaan. Ik vind het ook een van de mooie aspecten aan de reis naar FO dat we de luxe hebben om de kinderen dat te bieden.

(Nog los van het feit dat ze ook wel 'toe waren' aan een volgende fase.)

Overigens maakt dat ook de situatie 'straks' wat complexer. Als ze straks afgestudeerd zijn en uit hun studentenkamer worden geschopt ("campuscontact"), dan kunnen ze op zich, in theorie, prima weer bij ons komen wonen. Maar met een leven en sociale kring opgebouwd in een andere stad, wil je toch liever dat ze ook in die omgeving kunnen blijven. Dus is de kans groot dat we ze linksom of rechtsom moeten/willen helpen bij het vinden van andere woonruimte.

[ Voor 25% gewijzigd door Rubbergrover1 op 21-06-2026 18:09 ]

[Tommie12]

R.van.M schreef op zondag 21 juni 2026 @ 13:29:
[...]

Omdat, zoals hierboven gezegd, het de meest gunstige lenining is die je ooit zal krijgen. Het heeft vrij weinig nut deze (versneld) af te lossen

Die hadden vooral een lening omdat de ouders maar heel beperkt bijgedragen hebben.

[jeroenkb]

Tommie12 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 18:25:
[...]

Die hadden vooral een lening omdat de ouders maar heel beperkt bijgedragen hebben.

Soms, maar soms werd de volledige lening gepakt waar vervolgens mee belegd werd, omdat de rente laag / nul was.
Is nu niet meer zo interessant volgens mij

[rube]

Rubbergrover1 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 18:03:
[...]
Overigens maakt dat ook de situatie 'straks' wat complexer. Als ze straks afgestudeerd zijn en uit hun studentenkamer worden geschopt ("campuscontact"), dan kunnen ze op zich, in theorie, prima weer bij ons komen wonen. Maar met een leven en sociale kring opgebouwd in een andere stad, wil je toch liever dat ze ook in die omgeving kunnen blijven. Dus is de kans groot dat we ze linksom of rechtsom moeten/willen helpen bij het vinden van andere woonruimte.

Willen helpen is heel begrijpelijk, of het echt nodig is, is de vraag. Als ze hun master hebben gehaald, kunnen ze ook beginnen met geld verdienen en als ze bekend zijn in de omgeving, hebben ze wellicht al genoeg contacten om toch iets te vinden.
Als je ze kunt helpen met borg staan en/of een klein bedrag is dat natuurlijk altijd goed. En een klein bedrag is erg relatief want voor de ene is dat 10K, voor de ander 200K, maar waar ik wel enigszins op aanstuur is dat ze moeten leren om zichzelf te leren redden. En met een master op zak hebben ze een flinke voorsprong ten opzichte van vele anderen, dus dat zou zeker moeten lukken.

[Krisp]

rube schreef op zondag 21 juni 2026 @ 18:45:
[...]

Willen helpen is heel begrijpelijk, of het echt nodig is, is de vraag. Als ze hun master hebben gehaald, kunnen ze ook beginnen met geld verdienen en als ze bekend zijn in de omgeving, hebben ze wellicht al genoeg contacten om toch iets te vinden.
Als je ze kunt helpen met borg staan en/of een klein bedrag is dat natuurlijk altijd goed. En een klein bedrag is erg relatief want voor de ene is dat 10K, voor de ander 200K, maar waar ik wel enigszins op aanstuur is dat ze moeten leren om zichzelf te leren redden. En met een master op zak hebben ze een flinke voorsprong ten opzichte van vele anderen, dus dat zou zeker moeten lukken.

Ja, dat is het risico van geld geven. Het is niet de bedoeling dat ze platgezegd verwende nesten worden en/of het geld verbrassen.

Nu zal het gegevene ze sowieso niet in staat stellen om zonder werk of ambities te leven. Maar het geeft ze wel een headstart, en daar wil niet terughoudend in zijn. Ook in dit topic hebben mensen ervaren dat de eerste ton het lastigst is, en het is handig als je die stap al kunt zetten.

Tegelijkertijd is de timing daarvan cruciaal. Ik denk ook dat er waarde zit in een tijdje rondkomen van weinig geld (in de studietijd en net daarna) omdat je daarmee gewoon leert leven met weinig en dat weet te waarderen.

Onze bedoeling is daarom om pas (serieus) geld te geven na de studie, en tijdens de studie datgene wat nodig is om een redelijke basis te hebben (dus studie + kamer + basisdingen als voedsel, al dan niet verminderd met de inkomsten uit een bijbaan). Voor de aankoop van een huis betalen we tzt wellicht wat schenkbelasting, maar dat is dusdanig laag dat we dat geen issue vinden.

[Pr088]

rube schreef op zondag 21 juni 2026 @ 14:10:
[...]

Mja, dat was een wat andere tijd: geen basisbeurs, ~0% rente en nog gunstigere terugbetalingsvoorwaarden en wat denk ik het belangrijkste is, bij je kinderen stond er naar ik begrijp een aandelenportefeuille tegenover.

Er zijn ook genoeg studenten geweest die maximaal geleend hebben en alles hebben uitgegeven want, tja, dat geld was er nu eenmaal .

Die 0% is maar een paar jaren geweest en er stond al sinds mensenheugenis in de wet dat het percentage gekoppeld is aan de rente op staatsobligaties (3-5 jaars). Dat blijft altijd gunstig ten opzichte van commercieel tarief. Tenzij we Frankrijk of Italië gaan heten

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 11:23:
[...]

Dat is dus de situatie die wij absoluut niet willen. Wij willen dat de kinderen de opleiding kiezen die hen het beste ligt en ook zich verder in zelfstandigheid kunnen ontwikkelen zoals dat bij hen past. Zonder grote schulden op te bouwen
Zeker omdat wij de mogelijkheid hebben om hen dat te bieden. Dus niet een bepaalde opleiding kiezen omdat die nou eenmaal dicht bij huis is, of thuis moeten blijven wonen terwijl je er aan toe bent om de wereld te ontdekken. Het bier en de festivals mogen ze zelf betalen, maar voor wonen, studie, eten en zorg zijn we zo 10k per jaar aan ze kwijt (bovenop de basisbeurs die ze krijgen).

Daarnaast willen we ook dat ze, als ze dat willen, ook gebruik kunnen maken van de mogelijkheid om een (half-) jaar gaat het buitenland te gaan, zonder dat dit een financiële aderlating voor ze is. Ook als dat bv een jaar Amerika of een ander duur land zou zijn. En als om wat voor reden de studie ook langer duurt en een jaar voor eigen kosten komt, gaat het helemaal in de papieren lopen.

En als ze dan afgestudeerd zijn, is het ook handig als ze ergens een woonplek hebben, waarvoor ze met de huidige woningmarkt ook wel enige financiële ondersteuning kunnen gebruiken.

Dit zijn allemaal zaken die je ook wel deels kunt incalculeren. Maar dat geeft geen financiële rust. En die rust hebben we wel nodig voordat we echt van re kunnen genieten.

Het is denk ik ook een verschil (tussen ons) in de druk die je jezelf oplegt in het moeten verschaffen van een goede start voor je kinderen. Een studietijd financieren met legio dure opties zoals buitenland etc, plus een financiële bijdrage in een woning is fijn als het kan. En ook wel te begrijpen dat je dat wilt doen voordat je zelf met vroegpensioen gaat.

Maar ik zou je genieten er niet door uitstellen, want je legt nogal een druk op je schouders.

[Krisp]

Pr088 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 19:24:
[...]

Het is denk ik ook een verschil (tussen ons) in de druk die je jezelf oplegt in het moeten verschaffen van een goede start voor je kinderen. Een studietijd financieren met legio dure opties zoals buitenland etc, plus een financiële bijdrage in een woning is fijn als het kan. En ook wel te begrijpen dat je dat wilt doen voordat je zelf met vroegpensioen gaat.

Maar ik zou je genieten er niet door uitstellen, want je legt nogal een druk op je schouders.

Ik denk niet dat het druk is, althans: zo ervaar ik het zelf niet. Het andere scenario, namelijk dat je kinderen moeite hebben om 'ertussen' te komen terwijl wij met vroegpensioen (en gesetteld) zijn maar ze niet (voldoende) kunnen helpen zou mij heel veel ongemak geven. Het leven draait niet alleen om mij en mijn vrije tijd.

Anders gezegd: ik wil graag dat mijn kinderen gelukkig zijn. Als ik daaraan kan bijdragen door een (paar) jaar extra te werken, ga ik dat niet nalaten.

[R.van.M]

Tommie12 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 18:25:
[...]

Die hadden vooral een lening omdat de ouders maar heel beperkt bijgedragen hebben.

Dat kan prima zijn, maar wellicht hadden ze t al makkelijk kunnen aflossen in een paar jaar, maar hebben ze er bewust voor gekozen om dat niet te doen

[rube]

Krisp schreef op zondag 21 juni 2026 @ 19:29:
[...]

Ik denk niet dat het druk is, althans: zo ervaar ik het zelf niet. Het andere scenario, namelijk dat je kinderen moeite hebben om 'ertussen' te komen terwijl wij met vroegpensioen (en gesetteld) zijn maar ze niet (voldoende) kunnen helpen zou mij heel veel ongemak geven. Het leven draait niet alleen om mij en mijn vrije tijd.

Anders gezegd: ik wil graag dat mijn kinderen gelukkig zijn. Als ik daaraan kan bijdragen door een (paar) jaar extra te werken, ga ik dat niet nalaten.

Mee eens. Ik verwacht (hoop?) alleen dat als volwassen mensen een master hebben afgerond, ze ook in staat zijn om "er tussen" te komen zonder of met minieme hulp.
Sterker nog, juist doordat ze wellicht wat meer moeite moeten doen, dat ze dat ook weer financieel "sterker" maakt ondanks dat ze misschien (op dat moment) minder geld krijgen.
Als er andere, mindere, omstandigheden zijn in verdienvermogen, ziekte oid dan is dat natuurlijk weer een ander verhaal.

Maar het gaat zoals zo vaak om de balans tussen allerlei persoon en situatie afhankelijke details en is er niet één goede of foute strategie.

[Requiem19]

Eén van de grote problemen in de moderne opvoeding zijn juist ouders die (teveel) problemen voor hun kinderen oplossen.

Fouten maken, moeilijke situaties meemakem, tegenslag etc zorgt voor meer weerbaarheid, zelfredzaamheid, creativiteit en doortastendheid.

Ik heb me voorgenomen om een vangnet te zijn, inspringen als het écht niet anders kan.

[G83]

Requiem19 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 19:54:
Eén van de grote problemen in de moderne opvoeding zijn juist ouders die (teveel) problemen voor hun kinderen oplossen.

Fouten maken, moeilijke situaties meemakem, tegenslag etc zorgt voor meer weerbaarheid, zelfredzaamheid, creativiteit en doortastendheid.

Ik heb me voorgenomen om een vangnet te zijn, inspringen als het écht niet anders kan.

Mooie discussie zo en dit laatste ben ik het erg mee eens.

Ik heb nog een jaar of 10 à 15 om hierover na te denken en te zien hoe het zich ontvouwt. Misschien gaan de kinders in de buurt een mbo doen en snel aan de slag, dan is eindeloos nadenken over hoe je eventuele studies in Amerika gaat financieren niet aan de orde.

In de huidige woningmarkt (kan over 15 jaar ook weer anders zijn) zou ik wel overwegen als het lukt om in huisvesting te helpen, ofwel door een veel te hoge huur te betalen ofwel een appartementje te kopen, thuis blijven wonen tot voorbij 21 zie ik als een rem op de ontwikkeling.

[Rubbergrover1]

rube schreef op zondag 21 juni 2026 @ 19:50:
[...]

Mee eens. Ik verwacht (hoop?) alleen dat als volwassen mensen een master hebben afgerond, ze ook in staat zijn om "er tussen" te komen zonder of met minieme hulp.
Sterker nog, juist doordat ze wellicht wat meer moeite moeten doen, dat ze dat ook weer financieel "sterker" maakt ondanks dat ze misschien (op dat moment) minder geld krijgen.

Dat is leuke theorie, als je een van de weinigen was die afstudeert. Maar ieder jaar zijn er in elke universiteitsstad duizenden afstuderende masterstudenten die op de zelfde woningmarkt terecht komen. En in de zelfde vijver vissen. Je bent als "volwassen mens die een master heeft afgerond" dus niet bepaald bijzonder geprivilegeerd.

Dan kun je zeggen: zoek het allemaal lekker zelf uit. Maar daar zou ik mij niet fijn bij voelen, als wij de mogelijkheid zouden hebben om daar een steentje aan bij te dragen.

[Rubbergrover1]

Pr088 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 19:24:
[...]

Het is denk ik ook een verschil (tussen ons) in de druk die je jezelf oplegt in het moeten verschaffen van een goede start voor je kinderen. Een studietijd financieren met legio dure opties zoals buitenland etc, plus een financiële bijdrage in een woning is fijn als het kan. En ook wel te begrijpen dat je dat wilt doen voordat je zelf met vroegpensioen gaat.

Maar ik zou je genieten er niet door uitstellen, want je legt nogal een druk op je schouders.

Wij stellen ook zeker het genieten niet uit! Maar genieten kan ook zonder RE. Wij willen simpelweg die kraan met inkomen niet dichtdraaien als er nog het risico is dat we nog een 'onbekende' flinke extra uitgavenpost hebben. Of zouden willen hebben.

[RichieB]

jeroenkb schreef op zondag 21 juni 2026 @ 18:30:
[...]
Soms, maar soms werd de volledige lening gepakt waar vervolgens mee belegd werd, omdat de rente laag / nul was.
Is nu niet meer zo interessant volgens mij

De rente is nu 2,29% en was vorig jaar 2,21%. Meegeven dat het financieel verstandig is om die lening maximaal te benutten en te beleggen is een van de beste lessen die ik mijn kinderen kan geven. Schuld, risico en leverage zijn dingen die ik zelf heel graag 20 jaar eerder had begrepen en naar gehandeld had.

[Rubbergrover1]

rube schreef op zondag 21 juni 2026 @ 18:45:
[...]

Willen helpen is heel begrijpelijk, of het echt nodig is, is de vraag. Als ze hun master hebben gehaald, kunnen ze ook beginnen met geld verdienen en als ze bekend zijn in de omgeving, hebben ze wellicht al genoeg contacten om toch iets te vinden.

De meeste van die contacten zitten in het zelfde schuitje en vissen straks in de zelfde vijver . Schiet je dus niet zo heel veel mee op.

Als je ze kunt helpen met borg staan en/of een klein bedrag is dat natuurlijk altijd goed. En een klein bedrag is erg relatief want voor de ene is dat 10K, voor de ander 200K, maar waar ik wel enigszins op aanstuur is dat ze moeten leren om zichzelf te leren redden. En met een master op zak hebben ze een flinke voorsprong ten opzichte van vele anderen, dus dat zou zeker moeten lukken.

Ze moeten zeker ook zichzelf proberen te redden. En dat zullen ze ook proberen. Ze zullen ook niet snel aankloppen voor hulp. Maar als het ze niet zou lukken, dan willen we wel graag kunnen helpen.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Torgo]

Requiem19 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 19:54:
Eén van de grote problemen in de moderne opvoeding zijn juist ouders die (teveel) problemen voor hun kinderen oplossen.

Fouten maken, moeilijke situaties meemakem, tegenslag etc zorgt voor meer weerbaarheid, zelfredzaamheid, creativiteit en doortastendheid.

Ik heb me voorgenomen om een vangnet te zijn, inspringen als het écht niet anders kan.

Ik denk dat het één het ander niet uitsluit. Alleen zie ik financiële problemen/beperkingen niet zo zeer als een wenselijk probleem. Juist als je dat weg neemt ontstaat er meer ruimte voor andere zaken. Ik zou het bijvoorbeeld jammer vinden als mijn dochter zich beperkt voelt in de keuzes die zij kan maken in haar school tijd en carrière en puur moet optimaliseren voor maximaal financieel gewin.

Ik heb zelf 25+ jaar in de Corporate for profit wereld gewerkt en dat is/was prima en heb er ook veel voeldoening uitgehaald maar ik zou het ook leuk vinden als mijn dochter een hele andere kant op gaat. Ook wonen wij in Amsterdam en zou ik het leuk vinden als ze in de buurt blijft wonen. En dat is niet zo makkelijk tegenwoordig. Dus daar help ik dan graag bij indien nodig.

[tjubbie]

RichieB schreef op zondag 21 juni 2026 @ 22:36:
[...]

De rente is nu 2,29% en was vorig jaar 2,21%. Meegeven dat het financieel verstandig is om die lening maximaal te benutten en te beleggen is een van de beste lessen die ik mijn kinderen kan geven. Schuld, risico en leverage zijn dingen die ik zelf heel graag 20 jaar eerder had begrepen en naar gehandeld had.

Geld lenen om te beleggen is echt een bijzonder advies. Net als maximaal lenen want "het is de goedkoopste lening die je ooit zult krijgen"... op zich is dat al een vreemde stelling want ik heb een hypotheek (dat is ook geld lenen) met 1.6% rente. Kinderen aanmoedigen om te lenen is precies waar het juist fout gaat, maar ongetwijfeld zijn dit niet de kinderen waar het hier over gaat maar altijd andermans kinderen die in de problemen komen met geld.

[DeNachtwacht]

tjubbie schreef op maandag 22 juni 2026 @ 09:45:
Kinderen aanmoedigen om te lenen is precies waar het juist fout gaat, maar ongetwijfeld zijn dit niet de kinderen waar het hier over gaat maar altijd andermans kinderen die in de problemen komen met geld.

Ik denk ook dat dit belangrijk is. Door een bizar toeval in de tijd zijn destijds die studentenleningen en ook hypotheken wel echt een serieus interessant iets geweest voor beleggers. Ik heb het destijds nooit gedaan maar met de wijsheid van achteraf kun je toch zeggen dat het tegen 0% rente eigenlijk nooit een slecht idee kan zijn zolang je het in goed gespreide producten stopt.

Maar onderaan de streep is adviseren leningen aan te gaan een mindset die je juist niet wil zou ik zeggen. Neem bijv. nu de hypotheekrente, die gaat toch alweer richtin 4%. Dan heb je het over iets heel anders, inclusief inflatie kun je daar nauwelijks tegenop beleggen en toch zullen er velen zijn die denken dat dat een slim idee is (al is het maar door nu ipv wat extra af te lossen, te gaan beleggen met het geld). Ik weet dat de meningen hier er ook over verdeeld zijn maar ik zou die mindset mijn kinderen inderdaad toch echt niet aan willen leren.

[Pannencouque]

Interessante discussie over wat je je kinderen gunt rondom studie e.d.

Ik merk dat ik vooral geneigd ben te sturen op 'ga je eigen boontjes doppen'. Dat betekent niet dat ik niet bijspring waar nodig. Maar mijn studietijd heeft me geholpen om financieel wijzer te worden en de juiste keuzes te maken waar ik nu profijt van heb. Dat gun ik mijn kinderen ook. Ook al heb ik daar werk- en studieweken van 70u voor moeten maken.

Maar het voorbeeld van Rubbergrover zou ik ook kunnen volgen. Dan zie je dat de juiste intentie er al is. En dan het qua mindset wel klopt. Dan kun je best wat bijspringen. Da's iets anders dan voor alles de portemonnee trekken.

[Tommie12]

Pannencouque schreef op maandag 22 juni 2026 @ 10:13:
Interessante discussie over wat je je kinderen gunt rondom studie e.d.

Ik merk dat ik vooral geneigd ben te sturen op 'ga je eigen boontjes doppen'. Dat betekent niet dat ik niet bijspring waar nodig. Maar mijn studietijd heeft me geholpen om financieel wijzer te worden en de juiste keuzes te maken waar ik nu profijt van heb. Dat gun ik mijn kinderen ook. Ook al heb ik daar werk- en studieweken van 70u voor moeten maken.

Maar het voorbeeld van Rubbergrover zou ik ook kunnen volgen. Dan zie je dat de juiste intentie er al is. En dan het qua mindset wel klopt. Dan kun je best wat bijspringen. Da's iets anders dan voor alles de portemonnee trekken.

Voor mij is het een tweezijdig verhaal. Ja, ik betaal studiekosten, maar ik geef daar ook een financiële opvoeding bij. En die gaat nu zo ver dat mijn kleinzoon al een beleggingsrekening heeft...