Beleggen op de beurs in de praktijk - Deel 9

[Zr40]

@alaintje Waarom zou je het vanmorgen dan verkocht willen hebben?

[Zr40]

Bij iedere broker waar je géén margin account hebt kan je cash pas opnemen na settlement van je verkooptransactie. Settlement is de daadwerkelijke levering van de effecten in ruil voor het overeengekomen verkoopbedrag. Drie handelsdagen is een gebruikelijke termijn daarvoor. Op US beurzen is dit in 2017 teruggebracht naar twee dagen.

Met een margin account kan je direct cash opnemen zonder te hoeven wachten op settlement, maar houd er rekening mee dat je rente betaalt voor de paar dagen dat je settled cash saldo negatief is.

[ Voor 42% gewijzigd door Zr40 op 11-09-2019 13:03 ]

[Zr40]

Hoe snel denk je het geld nodig te hebben? Pas over 10 jaar? Of mogelijk eerder?

En hoe erg vind je het als je je streefbedrag over 10 jaar niet hebt gehaald, omdat net op dat moment de koersen laag staan?

Dat zou moeten bepalen of je wilt beleggen. En ook niet onbelangrijk, hoeveel je wil beleggen. Tussen "100% sparen" en "100% beleggen" ligt nog een heel spectrum aan mogelijkheden.

Wat betreft de vermogensbelasting, daar hebben we een mooi topic voor: Vermogensrendementsheffing 2.0 medio 1 jan 2022. Daar hoeven we verder niet op in te gaan in het beleggen topic. Maar dit wil ik nog wel meegeven:

Zr40 schreef op zondag 8 september 2019 @ 12:21:
[..]

Als langetermijnbelegger vertrouw ik er op dat het gemiddelde rendement hoger zal zijn dan de hoeveelheid belasting die ik extra moet betalen ten opzichte van sparen.

Persoonlijk vind ik dat belasting niet de belangrijkste overweging moet zijn voor de keuze of, hoeveel, en waarin je belegt.

[Zr40]

@Pistachenootje Je bent er aan blootgesteld voor zover dat bedrijf omzet en kosten maakt in de betreffende valuta. Microsoft, om maar een random groot bedrijf te noemen, is aanwezig in vrijwel ieder land, zowel met verkoop, inkoop, en werknemers.

De valuta waarin aandelen van het bedrijf worden verhandeld is eigenlijk helemaal niet relevant. Het gaat om waar het bedrijf zaken doet.

[ Voor 22% gewijzigd door Zr40 op 12-09-2019 16:29 ]

[Zr40]

densoN schreef op zaterdag 14 september 2019 @ 10:29:
[...]


je verruilt rendement voor gemak en rust. op wat excessen na zal de meerderheid hier wel hetzelfde over denken.

De kosten zijn een belangrijke factor in je rendement en dat is een van de aspecten die je moet vergelijken. Het kan inderdaad een paar tienden van procenten goedkoper als je het zelf doet bij bijvoorbeeld DEGIRO, maar ik vind dat gemak en eenvoud ook wat waard mogen zijn. Al was het alleen maar om niet in de verleiding te komen om te handelen op basis van dagelijkse koersen en nieuwsberichten, wanneer je belegt voor de lange termijn.

Een partij zoals Meesman (of vergelijkbaar) heeft prima kosten, en je hoeft niets in de gaten te houden. Wanneer er bijvoorbeeld een beter fonds beschikbaar komt (zoals recent de NT fondsen) maak je daar automatisch gebruik van. Je hoeft niet zelf uit te zoeken waarom dit fonds beter is en ook niet zelf te switchen.


Ik raad anderen weliswaar aan om passief te beleggen, maar zelf koester ik mijn bescheiden verzameling van losse aandelen in verschillende mooie bedrijven. Niet zo zeer omdat ik beter rendement verwacht dan met een ETF, maar omdat ik het leuk vind om wat actiever met beleggen bezig te zijn. Je zou het een hobby kunnen noemen. En omdat ik niet een heel klein portfolio heb (boven de IB activity fee grens), heb ik ook het voordeel dat mijn kosten lager zijn dan de TER van VWRL. Leuke kostenbesparende hobby

[Zr40]

Peter86 schreef op zaterdag 14 september 2019 @ 15:27:
Met het oog op de wijzigingen in de belasting vanaf 2022 en de lage spaarrente zit ik te denken om de verdeling spaargeld (deel vrij en een depositoladder) beleggingen te heroverwegen.

Zelf blijf ik er van overtuigd dat beleggen gemiddeld méér oplevert dan wat het straks kost aan belasting.

Heb een paar vragen: hoe risicovol zijn deze groenbeleggingen

Groene beleggingen (dat wil zeggen, fondsen die als zodanig zijn aangewezen door de Belastingdienst) zijn altijd beleggingsfondsen. Voor de specifieke details zal je de prospectus van het betreffende fonds moeten lezen, maar qua koersrisico zal het vergelijkbaar zijn met normale fondsen. Daarmee bedoel ik, 100% verlies is uiterst onwaarschijnlijk, maar schommelingen zullen zeker voorkomen. En ze zijn uiteraard niet immuun voor eventuele recessies of marktcrashes.

Een ander risico (of eigenlijk opportunity cost) van deze fondsen is rendement. Kijk naar het historische rendement van deze fondsen, dat is lager dan het historische rendement van de meeste andere fondsen. Je hebt weliswaar een gegarandeerd belastingvoordeel, maar historisch gezien mis je meer potentieel rendement dan je aan belasting zou hebben bespaard.

en wat zou het voordeel na 2022 zijn?

Er zijn geen wijzigingen aangekondigd als onderdeel hiervan. Een eventuele wijziging wordt altijd ruim van tevoren aangekondigd (net zoals dat nu is gebeurd met de plannen voor box 3). Je kan aannemen dat het huidige voordeel blijft bestaan, en mocht het later gewijzigd worden, dan heb je nog genoeg tijd om te reageren voordat de wijzigingen in werking treden.

[Zr40]

wiseguy13 schreef op zondag 15 september 2019 @ 08:19:
Ik wil nu 500 euro per maand gaan inleggen en zit te twijfelen om 50% in mijn binck account te storten en 50% vwrl.

Wat ga je vervolgens kopen op je Binck account? Meer booking.com? (Zo ja, waarom wil je dat booking.com zo'n groot onderdeel wordt van je portfolio?)

Totale kosten zijn dan een kleine 1%

1% eenmalig? Of jaarlijks? 1% op jaarbasis is best hoog.

Daarnaast ben ik benieuwd hoe jullie maandelijks bijvoorbeeld een etf aankopen. Vaste dag van aankoop of gedurende de maand de koers in de gaten houden en kopen op basis van koers?

Als je voor lange termijn belegt en periodiek koopt dan heeft het geen zin om te proberen te market timen. Zelfs als het zou lukken om consistent een gemiddelde verbetering van 1% in de aankoopprijs te realiseren, die 1% valt in het niet tegenover het totale rendement dat je verwacht te halen over de lange termijn.

Daarnaast, als je uitgangspunt is dat de markt op lange termijn zal stijgen en je strategie is buy&hold, dan heb je statistisch gezien een nadeel als je je koop uitstelt. Je geld zit immers minder dagen in de markt. Soms heb je geluk dat de koers daalt, maar dat kan evengoed niet gebeuren en dan mis je een stijging of koop je alsnog duurder. Vooraf weet je namelijk nooit of een ogenschijnlijke stijging of daling verder gaat, stopt, of omkeert.

Ik zou aanraden om het aankoopmoment vooral niet te laten bepalen door de huidige koers. Koop wanneer je geld beschikbaar hebt op je account.

[Zr40]

Verwijderd schreef op woensdag 18 september 2019 @ 18:30:
Hier een beginnersvraag. Hoe zit dat met het saldo (niet belegd) op je brokeraccount? Bij de Giro moet je kiezen voor een geldmarktfonds en waardoor het automatisch voor je wordt belegd.

Ja en nee. Het is DEGIRO niet toegestaan om een geldsaldo voor klanten aan te houden en is daarom verplicht om participaties in een geldmarktfonds aan te schaffen. Technisch gezien wordt het automatisch voor je belegd, maar dat is een juridisch detail. Het geldmarktfonds heeft enkel als doel om de dagrente te volgen (momenteel negatief, wat DEGIRO voor je compenseert) en voor jou als belegger gedraagt het zich gewoon als een vrij beschikbaar geldsaldo.

Is dat bij alle brokers het geval?

Nee. DEGIRO is het verplicht omdat ze geen bankvergunning hebben en dus geen geld van klanten aan mogen houden, maar brokers zoals Binck hebben die vergunning wel. Buitenlandse brokers zoals IB mogen dit ook omdat hun lokale regelgeving dit niet verplicht stelt.

---

Vandaag heb ik de market makers weer een cadeautje gegeven mijn optiepositie op INTC weer vooruit gerold. Pak de popcorn maar alvast

2019-04-09: Sell INTC 19JUL19 52.5 P @ 1.61
2019-07-01: Assignment @ 52.5
2019-07-02: Sell INTC 20SEP19 50.0 C @ 1.33
2019-09-03: Dividend @ 0.315
2019-09-18: Buy INTC 20SEP19 50.0 C @ 1.60
2019-09-18: Sell INTC 17JAN20 50.0 C @ 3.95

Koers INTC op 9 april was 55.32. Koers vandaag is 51.25.

Tussenstand: 100 stuks long INTC, 1 short call, en -4689.50 cash (min transactiekosten). Wordt de call uitgeoefend, dan is het eindresultaat van deze positie +310.50.

[ Voor 23% gewijzigd door Zr40 op 18-09-2019 21:01 ]

[Zr40]

remcoboy1479 schreef op donderdag 19 september 2019 @ 13:37:
Ik probeer het optierisicosysteem van DeGiro te doorgronden, om te kijken naar de margingevolgen van een AEX short box spread (@Longcat @Zr40). Ze hebben geen formule gegeven, waardoor dit een uitdaging is..

Er wordt een voorbeeld gegeven in tabel 7 op pagina 12 van https://www.degiro.nl/dat...eleggingsportefeuille.pdf

Koers index 400
Call strike 430
Indexmutatie +15%
Impliciete volatiliteit +15%

De bijbehorende payoff is (400*1.15-430)*100 = 3000
Het zou echter 3740 aan optierisico opleveren. Hoe reken ik hier de impliciete volatiliteit bij in?

Je vergeet @klaasvaak1853 nog te noemen

Ik kan je niet helpen met het specifieke DEGIRO deel. Maar wat ik wel mis in je vraag: welke 4 specifieke legs bekijk je? Je noemt maar één leg, een call van 430. Een box bestaat uit een long put, een short put, een long call en een short call, waarbij de long put en short call dezelfde strike hebben, en de short put en de long call een andere gelijke strike.

Die tabel 7 beschrijft overigens géén box!

[Zr40]

remcoboy1479 schreef op donderdag 19 september 2019 @ 16:13:
[...]

Ik noem het voorbeeld linksboven uit tabel 7
Als ik weet hoe het daar werkt, kan ik het hopelijk doorrekenen naar de beoogde box!

Helaas is het niet zo simpel. Een losse short call heeft een onbeperkte downside, terwijl een short call samen met een long call wel een maximum downside heeft. De benodigde margin voor de combinatie zal daardoor lager zijn dan de benodigde margin voor de afzonderlijke legs opgeteld.

Hoe het bij DEGIRO precies werkt kan ik je niet vertellen (@Longcat misschien wel), maar bij IB kan ik het verwachte effect op margin bekijken vóór het versturen van de order. Daar ligt de margin requirement tussen 100% en 115% van de marktwaarde bij expiration, afhankelijk van de resterende tijd tot expiration.

ING vraagt 125% van de premie aan margin die volledig in cash moet zitten, dus daar gaat het 'm niet worden..

Lager dan 100% zal je nergens vinden. Een short box is niet een mechanisme om méér te lenen dan wat je broker al toestaat met margin. Wat het mogelijk maakt is dat je tegen een ander (wellicht beter, wellicht slechter) effectief rentetarief kan lenen dan wat je broker aan debetrente zou vragen.

125% klinkt veel, maar er bestaat een risico bij short boxes dat je wellicht niet zou verwachten: vroegtijdige beëindiging. Dat kan gebeuren wanneer je zelf de positie zou willen sluiten, of wanneer het verplicht wordt door je broker vanwege een margin call. Het risico in zo'n geval is dat de volatiliteit van de underlying en/of de rente tussentijds schommelt en daardoor de marktwaarde van de box kan stijgen. Bij vroegtijdige beëindiging zou je dan meer moeten terugbetalen.

[Zr40]

@remcoboy1479 De melding geeft het eigenlijk al duidelijk aan. De posities en geld in je account hebben een liquiditeitswaarde van 1694.69. Margin (hoeveelheid liquiditeitswaarde dat je nodig hebt) voor behoud van je huidige posities is 1618.65 en als je deze order zou uitvoeren dan wordt de margin 12596.56. De marginvereiste voor deze order is dus 10977.91 en daar kom je 10901.87 aan liquiditeitswaarde voor tekort.

Als je nu 10901.87 bijstort, dan kan je technisch gezien de positie openen. Maar bij de geringste schommeling trigger je al een margin call. Als je dit soort posities wil aanhouden dan zou je (veel) meer waarde in je account moeten hebben dan het minimum dat je ziet in de melding. En vergeet niet dat gewone aandelen ook een marginvereiste hebben.

En ook belangrijk, met alleen deze twee short legs heb je nog geen box. Zonder de twee long legs ben je de pineut als de slotkoers van de AEX index op 16 december 2022 lager is dan 200 of hoger dan 800.

[ Voor 49% gewijzigd door Zr40 op 19-09-2019 21:00 ]

[Zr40]

Pistachenootje schreef op vrijdag 20 september 2019 @ 07:35:
[...]

Ik heb zo mijn twijfels of deze claims wel kloppen.

Daar twijfel ik ook aan, en dan heb ik zelf een (naar mijn mening) redelijk gespreid portfolio van ongeveer 100 aandelen (and counting).

Je kan in mijn portfoliostatistieken zien dat de performance van mijn portfolio wel ongeveer dezelfde vorm heeft als die van een goed gespreide ETF, maar omdat ik er slechts 100 heb, hebben uitschieters (omhoog en omlaag) van individuele bedrijven een groter effect op mijn portfolio dan op die van de ETF. En met slechts 15 aandelen is dat effect nog veel groter.

De andere claim uit je quote, 'ETF is buy high sell low', klinkt ook als onzin. Zeker op lange termijn bij een buy&hold strategie. Maar de verwijzing naar 'Mr. Market' is geen onzin. Je koopt de ETF als geheel en onderdelen daarvan kunnen door de markt te hoog of te laag gewaardeerd zijn.

Maar daar ontkom je niet aan als je in plaats van de ETF '15 goed gespreide aandelen' zou kopen. Jij, als niet-professional, hebt geen idee wat een goede waardering zou zijn en je handelt in feite alleen op basis van marktwaarde. Je kan wellicht denken dat je succesvol zou kunnen zijn in market timing, maar daarvan is ook bewezen dat het niet werkt.

Ondertussen mis je wel alle voordelen van de ETF: automatisch goede spreiding tussen de onderdelen van de ETF, met maar 1 transactie per keer dat je koopt of verkoopt.

[ Voor 7% gewijzigd door Zr40 op 20-09-2019 08:57 ]

[Zr40]

writser schreef op vrijdag 20 september 2019 @ 10:28:
[...]

Maar hoeveel % van je portfolio zit in Amerika? Hoeveel % is (bio)tech? Het aantal aandelen zegt natuurlijk niet alles. Al had je 1000 banken gekocht in 2007, je was nog steeds naar de kloten gegaan. Diversificatie hangt niet alleen af van het aantal aandelen dat je bezit.

Volgens mij bedoelen we hetzelfde te zeggen, maar lukt het jou beter. En nee, ik zeg nergens dat de spreiding in mijn eigen portfolio perfect is.

Wat betreft je specifieke vragen: Ongeveer 80-85% is gevestigd in de VS, al worden de overige bedrijven (op Fastned na) ook verhandeld op VS beurzen. Volgens PortfolioAnalyst zit 40% in de technology sector en 10% in healthcare (weet niet zeker waar PA biotech onder classificeert).

Misschien moet ik eens op een regenachtige zondag een wat gedetailleerdere industry/sector classificatie gaan bijhouden in Portfolio Performance.

[Zr40]

pikootje schreef op vrijdag 20 september 2019 @ 18:12:
Iets anders: hebben jullie specifieke beleggingsdoelen en zo ja, welke?

Ik heb als doel om met 55 met pensioen te gaan. Ik heb geen bijzondere luxe wensen, maar leef ook wel in het nu, dus wel lekkere vakanties en uit eten etc. en daar gaat best wat geld naartoe, ook al wordt er ook flink belegd. Uitgangspunt is een beetje: kinderen volwassen en (verplicht) de deur uit, wat kleiner wonen en hopelijk een flinke pot met dividendjes.

Ik streef Financiële onafhankelijkheid - Deel 4 na. In dat kader heb ik een vermogensdoel op basis van werkelijke uitgaven, na het bereiken van dat doel zou ik met pensioen kunnen gaan op ieder gewenst moment. Misschien blijf ik wel werken als ik het werk nog steeds leuk vind. Misschien part-time. Zoveel mogelijkheden

Volgens Beyond Rule 4 (een tool die mijn YNAB data leest en een verwachte FI datum extrapoleert) bereik ik op mijn huidig tempo FI (gedefinieerd als 4% WR bij huidige uitgaven) over 10 jaar en 6 maanden, onder aanname van een 7% gemiddeld rendement na inflatie. Dan ben ik 44.

Ik heb nog niet echt een plan voor beleggen tijdens de pensioentijd, maar ik stel mij zo voor dat ik mijn beleggingen grotendeels met rust laat. Het dividend neem ik natuurlijk op, maar ik selecteer mijn aandelen niet op dividend. Wanneer alleen het dividend niet voldoende is dan verkoop ik periodiek een plukje aandelen.

Baytep schreef op vrijdag 20 september 2019 @ 18:40:
Maar die halve procent TER die je kwijt bent aan kosten en dividendlekkage is natuurlijk niet leuk.

Juist. Je kan vanalles vinden van de beleggingsstrategie die ik gebruik (zie discussie in deel 8), maar ik heb als belangrijk voordeel de besparing in TER en dividendlekkage ten opzichte van een ETF. En een kleiner voordeel is het ontvangen van inkomsten uit securities lending. Daarentegen heb ik andere kosten die een ETF belegger niet heeft.

Daarom de vraag hoeveel tijd het je per jaar zou kosten om en mandje aandelen aan te houden dat een VTI/VXUS enigzins nabootst. Hoe groot is dat mandje dan? hoeveel vermogen heb je nodig om een fatsoenlijke replicatie te maken?
Dit dan uitgaande van 2 x inleggen en balanceren per jaar.

VTI/VXUS/VWRL zijn market cap weighted, en dat betekent dat er niets te herbalanceren valt. Dat kan je als voordeel gebruiken bij een handmatige replicatie.

Begin bij bijvoorbeeld de top 15 en koop daar aandelen van, gewogen naar market cap. Bijvoorbeeld van een bedrijf met 100B market cap koop je $1000, van een met 80B koop je $800, enz. Wanneer je bijkoopt, dan koop je de volgende grootste bedrijven die je nog niet hebt, met een hoeveelheid die in verhouding staat tot de market cap van de bedrijven die je al hebt.

Als je dit als kleine belegger probeert te doen loop je tegen drie problemen aan.

1. Er zitten bedrijven tussen met grote aandelen (zoals AMZN die nu handelt op $1790.99 per aandeel) en bijna iedere serieuze broker werkt niet met fracties van aandelen. Dit betekent dat je deze bedrijven moet uitsluiten omdat de kleinste aankoop te groot is (tracking error!) of je moet iedere positie groter maken (veel vermogen nodig).

2. Aandelen van kleinere bedrijven in de ETF kan je helemaal niet aanschaffen omdat de market cap zo klein is. De kleinste positie binnen VWRL bedraagt maar liefst 0.00001% van de AUM van deze ETF. En dat eigendom is verdeeld over alle aandeelhouders van VWRL. Zo'n positie (waarschijnlijk niet eens 100 stuks) is in jouw portfolio een fractie van één stuk. Die kan je dus niet kopen.

3. Een wereldwijd gespreide ETF bezit ook aandelen op beurzen waar jij als particulier vanuit Nederland helemaal niet kan handelen. Die aandelen kan je ook niet kopen.

Op de vraag hoeveel vermogen je nodig hebt: stel dat je begint met de grootste 10 bedrijven binnen VWRL en je neemt "1 stuk AMZN" als referentiepunt, dan heb je $12779 nodig om deze 10 posities te openen. En dan bezit je met deze top 10 nog maar slechts 11,28% van VWRL.

Positie #45 gaat trouwens ook leuk worden. Berkshire Hathaway Class A aandelen.

Laat ik het zo zeggen, dit zou je pas serieus kunnen overwegen vanaf een miljoen, op zijn minst.

Longcat schreef op vrijdag 20 september 2019 @ 19:54:
[...]
Dan kom je uit op een duurdere Meesman. Het gaat je echt niet lukken om goedkoper uit te komen. Opstartkosten zijn grandioos i.v.m. legal/compliance zooi, administratie, etc.

Meesman doet het zelf ook gewoon via fondsen van derden, namelijk NT. Veel efficienter voor Meesman dan het zelf binnenshuis kleinschaliger te doen.

[ Voor 5% gewijzigd door Zr40 op 20-09-2019 20:13 ]

[Zr40]

Sport_Life schreef op vrijdag 20 september 2019 @ 23:13:
[...]
Vind het daarnaast leuk om wat Nederlands bedrijven te volgen, al merk ik wel dat het verslaan van een ETF best lastig is..

Het is in feite de markt (of de sector, of wat de focus van de specifieke ETF ook is) die je probeert te verslaan. Dat lukt je in theorie alleen wanneer jij kennis of informatie hebt die de markt niet heeft, wanneer je analyse beter is dan die van de markt, wanneer de markt niet efficient is en je die onefficiëntie succesvol weet te benutten, of je heel veel geluk hebt. Op geluk zou ik geen strategie bouwen, en de andere drie lijken mij zeer onwaarschijnlijk.

Neemt niet weg dat volgen van losse bedrijven leuk kan zijn. Doe ik ook.

Longcat schreef op vrijdag 20 september 2019 @ 20:20:
Als je het echt goed wil doen, zou je eigenlijk de koersen automatisch moeten inladen en een script maken om allerlei verschillende combinaties te draaien om de combinatie met kleinste tracking error te vinden.

Als het beschikbaar vermogen zo klein is dat dit relevant is voor de uitvoering van de strategie, dan ben je waarschijnlijk al meer kwijt aan transactiekosten dan dat je bespaart aan TER. Begin in zo'n situatie gewoon met een goede ETF, en kijk pas verder wanneer je wat meer te beleggen hebt.

[Zr40]

Met je oorspronkelijke positie maak je na verkoop verder geen nieuwe winst of verlies meer. Je legt de winst of verlies vast, de opbrengst wordt opgeteld bij je geldsaldo. Wat je vervolgens nieuw aankoopt van de opbrengst zijn nieuwe posities, en die hebben geen invloed op de winst of verlies van je verkochte positie.

[Zr40]

Orangelights23 schreef op woensdag 25 september 2019 @ 09:34:
[..] hierdoor heb je altijd weer mensen die hier vlak voorafgaand een aanschaf doen en daarna weer verkopen en niet snappen dat dividenduitkering vaak al in de koers is berekend.

Mensen die niet weten hoe aandelen werken, maar vervolgens wel gaan handelen op basis van aannames ontstaan uit gebrek van kennis...

Nu valt dit specifieke geval op zich nog wel mee. Je verliest hooguit wat aan kortetermijns koersschommelingen en transactiekosten. Maar laat je zo'n iemand handelen met turbo's of andere derivaten...

Overigens is bij opties 'dividend poaching' wel degelijk een fenomeen. Wanneer de resterende time value van een in-the-money call lager is dan de dividenduitkering, dan kan het voor de houder van de call gunstig zijn om de call vlak voor ex-dividend uit te oefenen, en vlak na ex-dividend de aandelen weer te verkopen.

Bij IB krijg ik hier netjes enkele dagen voor ex-dividend een waarschuwing voor, met de verwachting of dat dit waarschijnlijk wel of niet zou gebeuren op basis van huidige data. Dat ziet er zo uit:

[Zr40]

Dean The Vee schreef op woensdag 25 september 2019 @ 12:29:
Heeft iemand van jullie een positie in/mening over Nokia?

Geen positie in Nokia.

Het lijkt mij namelijk een interessante speler te worden in de uitrol van 5G de komende 10 jaar en zou minder gevoellig moeten zijn voor een beer markt, gezien het feit dat 5G er hoe dan ook moet komen.

Maar waarom denk je dat juist Nokia succesvoller zal zijn in 5G dan andere bedrijven? Ik noem maar wat, Huawei?

Als ik het aandeel technisch bekijk, lijkt deze (bijna) op de supportlijn te landen. Een koopmoment?

TA geloof ik niet in. Het kijkt enkel naar resultaten koersen uit het verleden. Waarom denk jij dat dit van voorspellende waarde is op toekomstige ontwikkelingen, die per definitie nog niet bekend zijn?

En afgaande op je screenshot: je cherry picked twee pieken en twee dalen en trekt daar twee lijnen tussen. Hoe denk je dat dit van voorspellende waarde kan zijn?

Een gedachtenexperiment voor je: wat denk je in deze TA te zien?

[ Voor 5% gewijzigd door Zr40 op 25-09-2019 13:13 ]

[Zr40]

Dean The Vee schreef op woensdag 25 september 2019 @ 18:10:
[...]

Ik zie hierin bijvoorbeeld geen bubble-vorming, mogelijk een nieuwe markt cyclus. Ook zie ik hier weerstand (bovenste lijn) en een trendlijn/supportlijn (onderste lijn), deze kan prima dienen als richtlijn voor toekomstige bewegingen. Voor mij zou bijvoorbeeld een succesvolle landing op de support lijn een mooi moment zijn, gekoppeld aan goede cijfers eind oktoboer.

Je legt je voorspelling uit, maar dat is niet wat ik vroeg.

Waarom denk je dat jouw specifieke lijnen voorspellend zijn?

Ander gedachtenexperiment (je negeerde mijn vorige, hier heb je een nieuwe). Zie onderstaande TA van mij. Als je dat bekijkt, kom je dan tot dezelfde conclusie, of juist tot een andere, of zou je zeggen dat deze lijnen fout zijn?

[Zr40]

Dean The Vee schreef op woensdag 25 september 2019 @ 20:11:
Jouw patroon herken ik niet alszijnde een trading patroon. Voor de rest vrij zinloze discussie omdat je je eigen gedachtenexperimenten vergelijkt met een theorie en al aangaf niet aan TA te doen.

Wat ik bedoel aan te geven is dat het resultaat van een technische analyse compleet anders kan zijn als je andere ijkpunten neemt bij het tekenen van de lijnen. Het enige verschil tussen mijn screenshot en jouw screenshot, voor zover ik kan zien, is dat ik een ander startmoment heb gekozen voor het tekenen van de lijnen.

Jij hebt gekozen voor een startmoment meer dan 5 jaar geleden - waarom zo ver terug? In 5 jaar kunnen zoveel positieve en negatieve ontwikkelingen plaats vinden dat de koersontwikkeling destijds toch helemaal niet meer relevant is voor een analyse vandaag?

Zelfs de overname van de telefoondivisie door Microsoft zit hier nog bij... Dat is die grote sprong rond september 2013. En dan denk je een technische analyse te maken gebaseerd op de koers vóór de overname?

[ Voor 10% gewijzigd door Zr40 op 25-09-2019 20:37 ]

[Zr40]

Pistachenootje schreef op zondag 29 september 2019 @ 12:23:
Dividend vraagje. Ik had bij Lynx aangegeven dat ik al het dividend in nieuwe stukken wilde ontvangen. Nu kreeg ik van de week wel gewoon dividend uitgekeerd in USD, o.a. van VXUS. Lijkt er dus op dat er geen rekening wordt gehouden met mijn voorkeur. Is dit normaal? Ik denk van wel maar dacht zal het even checken, misschien heb ik iets verkeerd gedaan.

Je geeft aan Lynx/IB de opdracht om bij dividendbetalingen automatisch een market order te plaatsen voor een aantal stukken tot maximaal het dividendbedrag. VXUS kan je echter niet direct aankopen (tenzij je voldoet aan de voorwaarden om gezien te worden als 'professional client' voor de MiFID regels, en de gevolgen daarvan accepteert). Er zullen dan ook niet via deze route stukken VXUS voor je aangekocht worden.

Bij effecten die je wel direct kan kopen zal dit wel werken (mits het ontvangen dividend groot genoeg is om minstens één stuk te kunnen kopen). Maar ik zou dit afraden als het gaat om kleine dividendjes, want net als bij gewone orders heb je te maken met een minimum commissie per order. In plaats daarvan zou ik het dividend gewoon meenemen bij je volgende (maandelijkse?) aankoopmoment.

[ Voor 20% gewijzigd door Zr40 op 29-09-2019 12:46 ]

[Zr40]

Rolletjedrop schreef op zondag 29 september 2019 @ 17:49:
[...]
Eigenlijk vind ik bij alle keuzes de kosten vrij hoog

Wat is er mis met de DEGIRO pensioenrekening? Het is weliswaar duurder dan een gewone beleggingsrekening, maar voor pensioenbeleggen is het de goedkoopste optie die ik tot nu toe heb kunnen vinden. En je bespaart er uiteraard wat VRH mee, wat ook weer compenseert in de kosten. Ik bespaar er zelf in ieder geval meer mee dan de 0,2% jaarlijkse kosten die DEGIRO in rekening brengt.

(mocht het plan vrh doorgaan dan gaat alles naar box 2).

Ik denk dat je het vermeende voordeel van beleggen in box 2 enorm overschat en het benodigde vermogen om dit uberhaupt interessant te maken onderschat. Zo niet, dan zie ik graag je berekening.

[ Voor 11% gewijzigd door Zr40 op 29-09-2019 18:13 ]

[Zr40]

@Verwijderd Hier voornamelijk aandelen, en een klein beetje opties. Maar dat is mijn eigen keuze; anderen zou ik vooral aanraden om bij ETFs te blijven wanneer diegene geen behoefte heeft om actief bezig te zijn met de materie.

ETFs hebben ook een ander voordeel wat je nog niet hebt genoemd: afstand tot de bedrijven waaruit het fonds is samengesteld. Je bent minder geneigd om op impuls te handelen bij een ETF, en dat is een belangrijk voordeel als je onervaren bent op de beurs.

@Baytep Fiscaal gezien mag je de uitkeringsfase altijd eerder in laten gaan dan de AOW datum, maar er geldt een minimale looptijd afhankelijk van hoe je kiest de lijfrente uit te laten keren.

Als je een serieus bedrag hebt opgebouwd dan zal dit minimum 20 jaar zijn. Als je kiest voor een niet-levenslange uitkering bij een bank, dan moet de uitkering minimaal lopen tot 20 jaar na ingang van AOW.

Sneller of zelfs ineens laten uitbetalen is in theorie ook een optie, maar dat geldt als afkoop en dat is niet echt fiscaal gunstig. (20% plus inkomstenbelasting)

Op deze twee pagina's staan alle opties omschreven:
https://www.belastingdien...verzekeringsmaatschappij/
https://www.belastingdien...g-of-beleggingsinstelling

Wat betreft het daadwerkelijke uitkeren, dat is iets wat DEGIRO zelf niet aanbiedt. Je moet het laten uitkeren door een bank, instelling of verzekeraar die dit wel aanbiedt.

[Zr40]

BrandNewDay heeft al een product aangekondigd: https://new.brandnewday.nl/particulier/lijfrente-uitkering/

Voor mij persoonlijk is het nog veel te vroeg om dit uit te gaan zoeken. Over 20 jaar wordt het misschien tijd om eens rond te gaan kijken.

meer zeggenschap willen over de uitkering. Beetje zoals de 401K producten in de USA

Ik weet niet hoe de 401K producten in de USA werken wat betreft uitkering, maar hier stellen de (huidige) regels dat de hoogte van de periodieke uitkering vastgelegd moet zijn bij aanvang van de uitkering. Maar wie weet is er over 20 jaar meer mogelijk

[ Voor 41% gewijzigd door Zr40 op 29-09-2019 20:28 ]

[Zr40]

Baytep schreef op zondag 29 september 2019 @ 20:36:

Vooralsnog lijkt sowieso doorbeleggen al lastig. Ook het aanbod van BrandnewDay geeft enkel een rente (0.65%). Dat is een wassen neus.

Als zowel looptijd als uitkeringsbedrag vooraf vastgelegd moeten worden, dan is rekenen met een vaste rente toch eigenlijk de enige mogelijkheid die ze kunnen aanbieden onder de huidige regels?

[Zr40]

@Baytep https://www.vanlanschot.n...kening-steeds-populairder

Samenvattend is het mogelijk interessant als je verwacht weinig rendement te maken met een groot vermogen.

Verder staan hier nog wat linkjes en discussie: https://www.reddit.com/r/...ox_2_beleggen_omslagpunt/. Tulip-Stefan concludeert daar in deze reactie het volgende:

Conclusies:
* Als er voor 100% in aandelen wordt belegd, dan is beleggen in box 3 het beste.
* Obligaties beleggen in box 2 is altijd beter dan obligaties beleggen in box 3.
* Het verplaatsen van aandelen naar box 2 is een effectievere manier van diversificatie dan de aankoop van obligaties. Opmerkelijk. Mogelijk dat deze conclusie vervalt als er ook rekening gehouden wordt met het hoge vpb tarief.
* Een portfolio van 100% aandelen belegd in box 2 levert hetzelfde rendement op als 70%/30% in box 3. Maar tegen een lager risico.

Bij iets afwijkende assumpties (box 3 heffing 1.4% in plaats van 1.68%. vpb 40% in plaats van 36%) blijven de conclusies grotendeels intact. Indien er wordt gerekend met een inflatie van 2.5% verdwijnen de voordelen van box 2 als sneeuw voor de zon en kun je beter bij box 3 blijven. Als de rente stijgt is het verstandig eventuele box 2 constructies weer af te breken.

Panzer_V schreef op maandag 30 september 2019 @ 07:56:
[...]
Mij zie je ook geen stuiver in een extra pensioenplan o.i.d. stoppen. Simpelweg doordat je niet bij je geld kunt en dus niet adequaat kunt inspelen op de volgende wetswijziging. En die gaat er komen.

Ik doe het dus wel, en dan het maximale wat is toegestaan wat betreft jaarruimte. Het heeft vandaag al voordelen (in de vorm van geen VRH over de opgebouwde waarde) en dat vind ik persoonlijk de beperkingen in uitkeringsmogelijkheden en het risico van onzekerheid over toekomstige wetswijzigingen wel waard.

Ik heb in ieder geval méér controle over dit geld, dan het geld dat bij de pensioenregeling van mijn werkgever beheerd wordt.

Resultaten uit het verleden bieden immers altijd garantie voor de toekomst!

Nou je het zegt... De regels omtrent lijfrente zijn wel gewijzigd in het verleden, maar je ziet dat lijfrentes die zijn opgebouwd voor de wijziging nog onder de oude regels vallen. Verwacht jij dat dat niet van toepassing zal zijn voor lijfrente opgebouwd onder de huidige regels?

[ Voor 27% gewijzigd door Zr40 op 30-09-2019 08:35 ]

[Zr40]

Ik volg de cannabissector niet bepaald, maar wellicht heeft het recente nieuws wat betreft gezondheidsrisico's van vaping er wat mee te maken.

Hier ook geen wietaandelen in het portfolio, maar wel CWEB, een bedrijf dat wellnessproducten met CBD ontwikkelt en verkoopt. De recente daling van HMMJ zie ik niet terug in de koers van dit aandeel.

[Zr40]

Greatsword schreef op maandag 30 september 2019 @ 20:46:
Iemand enig idee waarom "Het handelspartner geen prijsvoorstel heeft gedaan" en waarom er "geen offertes zijn gevonden"?

De Italiaanse beurs is gesloten op dit tijdstip. Reguliere handelstijden zijn tussen 9:00 en 17:30, nabeurs kan je nog handelen tot 20:30.

[Zr40]

ZieMaar! schreef op dinsdag 1 oktober 2019 @ 07:59:
[...]

Of anders degiro of flatex inderdaad.

Van die twee zou ik DEGIRO aanraden, al was het alleen maar vanwege de onduidelijkheid en niet-transparante werkwijze van Flatex. En laat je vooral niet beperken door de kernselectie! Je betaalt weliswaar 2 euro transactiekosten, maar bij een aankoop van 250 euro per maand valt dat ook praktisch in het niet. En al helemaal als je het per kwartaal doet.

[ Voor 13% gewijzigd door Zr40 op 01-10-2019 08:12 ]

[Zr40]

JohanNL schreef op dinsdag 1 oktober 2019 @ 12:05:
@Zr40 @Pistachenootje Degiro leent dan wel weer effecten uit wat een bezwaarpunt kan zijn, budgetbroker Flatex doet dat dan weer niet.

Hoe weet jij dat ze dat niet doen?

En daarnaast, als uitlenen een bezwaarpunt is, dan zou je al helemaal niet moeten kiezen voor een nieuwe onbewezen broker die hun verdienmodel baseert op kickbacks van market makers op jouw transacties.

[Zr40]

Pistachenootje schreef op dinsdag 1 oktober 2019 @ 18:25:
[...]
Flatex is niet slecht maar dan heb je maar 1 beurs, hun eigen Tradegate.

Nog niet eens dat; je handelt met een market maker ("het handelspartner" uit de screenshot van Greatsword) als tegenpartij. Die market makers zijn vervolgens zelf actief op Tradegate zodat ze hun opgelopen posities voor het eind van de dag weer kunnen sluiten. Je gaat geen orders van Flatex klanten op Tradegate terugzien zolang Flatex klanten verplicht worden om met market makers te handelen.

JohanNL schreef op dinsdag 1 oktober 2019 @ 13:29:
[...]
Omdat ze een Duitse vergunning hebben, het uitlenen van effecten is daar verboden.

De Duitstalige Wikipedia suggereert dat het sinds 1990 is toegestaan. Finner beweert dat het is verboden, maar dat is slechts een blog van een commerciële partij en het enige zoekresultaat over een verbod dat ik heb kunnen vinden.

Als tegenvoorbeeld heb ik een item van PwC uit 2018 dat spreekt over belastbaarheid van inkomsten uit securities lending in Duitsland. Dat impliceert dat het wel degelijk is toegestaan. Zelfs de Duitse Bundeszentralamt für Steuern spreekt met geen woord over een verbod op deze pagina.

Heb je een officiële bron voor je claim?

[ Voor 43% gewijzigd door Zr40 op 01-10-2019 19:14 ]

[Zr40]

	Deze maand (sep)	Vorige maand (aug)	YTD	Since inception
Totaal rendement	–4,03%	–5,52%	+18,98%	+19,40%
Hoogste prestatie	DOCU, +33,73%	APPN, +52,55%	SHOP, +123,97%	SHOP, +123,97%
Laagste prestatie	ROKU, –32,21%	NEWR, –37,97%	TWOU, –67,14%	TWOU, –67,14%
Aantal posities	Aandelen 100× Opties 10×	Aandelen 95× Opties 10×
Transacties	Aandelen 6× Opties 9× Valutaconversie 1×	Aandelen 9× Opties 4×
Transactiekosten	€ 8,97	€ 27,04

Margin en risico (hover voor uitleg)
	Deze maand (sep)	Vorige maand (aug)
Leverage	136,2%	129,6%
Initial Margin	44,4%	44,6%
Maintenance Margin	34,4%	35,4%
Kritieke daling	–64,8%	–67,6%

Bijzondere maand. Mijn benchmarks staan deze maand op winst, en mijn portfolio op verlies. Since inception heb ik zelfs kortstondig underperformance gehad ten opzichte van SPX en VWRL. Zou @writser dit zien als het uitkomen van zijn voorspelling?

writser schreef op woensdag 1 mei 2019 @ 21:25:
If anything sta je erg hoog op mijn shortlist van posters met risico op underperformance.

Wat daar natuurlijk wel aan bij heeft gedragen is de hoge waarde die PortfolioAnalyst gebruikt heeft voor het inboeken van mijn Fastned positie eind juni. Ten opzichte van de werkelijke aankoopprijs staat die positie nog steeds op winst, maar vanwege het moment van inboeken telde de stijging niet mee en de daling wel. Goed voor –8% op de since inception performancegrafiek.

Deze maand stond in het teken van daling, maar toch waren er opvallende stijgers. DOCU deed het goed met +33,73%. SKX behaalde +18,96% en TDOC +17,98%.

ROKU is het hardst gedaald met –32,21%. Desondanks staat die sinds aankoop nog op +71,97%. Best prima. Andere dalers zijn ZS met –30,67% en SWAV met –27,88%.

De beste stijger van vorige maand, APPN met +52,55%, staat deze maand op –19,46%. De grootste daler, NEWR met –37,97%, haalde deze maand +8,07%.

Dankzij de dalingen deze maand is mijn leverage vanzelfsprekend ook gestegen. En ik heb een paar aankopen gedaan. Maar mijn margin requirement ten opzichte van NLV is juist gedaald...

[Zr40]

Wietsee. schreef op dinsdag 1 oktober 2019 @ 21:16:
[...]


Vrijwel alle aandelen zijn te verhandelen van 08:00u t/m 22:00u op Tradegate via Flatex. Dat de Italiaanse beurs dicht is maakt geen zak uit. Het feit dat dat gesuggereerd wordt geeft aan dat zij weinig handelen en niet snappen hoe dit platform in elkaar steekt.

Juist, Tradegate was het stukje dat ik over het hoofd zag. Ik zocht het effect op op basis van ISIN en bekeek daar de handelstijden van. Maar om nou te zeggen dat dat moet betekenen dat ik weinig handel?

Niet snappen hoe Flatex in elkaar steekt klopt inderdaad. Ik zit daar niet en ik nam aan dat het in de screenshot grayed-out zijn van de optie 'Ordersoort' met daarin 'Prijsaanvraag' aangeeft dat dit de enige ordersoort is die Flatex momenteel aanbiedt. Goed om te horen dat dat niet zo is. Mogen ze wel verbeteren wat mij betreft

[Zr40]

AceAceAce schreef op woensdag 2 oktober 2019 @ 15:43:
[...]


Wat vind jij nou de beste uitleg van de TTWROR en IRR in Portfolio Performance? Ik vind de uitleg hiervan, als ik al wat wat vind, meestal behoorlijk complex.

TTWROR kan je het beste omschrijven als: wat zou mijn totale rendement geweest zijn over deze periode als ik was begonnen met een eenmalige storting, op dezelfde manier heb gehandeld, en verder nooit meer een storting of opname heb gedaan. IRR is hetzelfde, maar dan het rendement op jaarbasis.

Greatsword schreef op woensdag 2 oktober 2019 @ 17:24:
[...]
Wat doe je met Ordertoevoeging en geldigheid?

De geldigheid bepaalt voor hoe lang je order actief moet blijven zolang je geen uitvoering hebt gekregen. Standaard is een order geldig tot het einde van de handelsdag waarna hij vervalt, maar je kan ook kiezen dat hij langer geldig is.

Ordertoevoeging laat je blanco. De opties heb je alleen in speciale gevallen nodig (en dan weet je dat je het nodig hebt). Dit betekent het:

All or none: De order mag alleen volledig uitgevoerd worden. Deeluitvoeringen tussentijds zijn niet toegestaan.
Immediate or cancel: De order wordt uitgevoerd voor zover er gematched kan worden met andere orders in het orderboek. Als de order daarna nog niet volledig is uitgevoerd, dan wordt de rest van de order ingetrokken.
Fill or kill: Combinatie van beide opties. Als de order niet onmiddellijk in zijn geheel uitgevoerd kan worden, dan wordt hij helemaal niet uitgevoerd.

Ko.Kane schreef op woensdag 2 oktober 2019 @ 13:57:
[...]

Ik was benieuwd wat je van deze posities verwacht. Ze zijn in ieder geval super volatiel, ten minste dat vind ik als er maand op maand meer dan 25% veranderingen inzitten. Maar als voorbeeld ROKU: staat op winst maar wanneer heeft die positie zijn nut gediend? Wanneer zit het op zijn doelwaarde waar je zou verkopen? En als je nog stijging verwacht koop je nu wegens deze dip bij?

Mijn strategie is buy & hold. Al mijn aandelenposities zijn bedoeld voor de lange termijn, 20 jaar of langer. In principe verkoop ik niets op basis van een koersontwikkeling op de korte termijn. Ik sluit niet uit dat ik posities sluit wanneer er iets fundamenteels verandert aan een bedrijf, maar dat zal niet op basis van koersontwikkeling zijn.

Op een termijn van 20 jaar zullen vast een aantal bedrijven in mijn portfolio mislukken. Evengoed zullen een aantal andere bedrijven nog veel betere resultaten gaan neerzetten dan wat ze tot nu toe hebben bereikt. Vandaag kan ik niet zeggen welke bedrijven dit zullen worden. Kijk bijvoorbeeld naar Apple; had je in 1997 verkocht omdat ze in 2 jaar ~70% waren gedaald, of in 2007 verkocht omdat ze in 2 jaar ~130% waren gestegen, dan had je de enorme stijging die daar op volgde gemist. En niemand had dat kunnen voorspellen, getuige de waardering destijds. Ik werk zelf onder de aanname dat op lange termijn de winnaars meer winst zullen opleveren dan wat ik kwijt zal zijn aan de verliezers.

Wat betreft volatiliteit; met een portfolio van inmiddels 100 aandelen kan het haast niet anders dan dat er maandelijks een paar grote uitschieters zijn. Ken jij een mandje van 100 aandelen waarvan geen enkel aandeel meer dan 25% stijging of daling zal zien in een maand?

Of ik meer bijkoop in een bestaande positie zal te maken hebben met de gewenste weging binnen mijn portfolio. Ik open nog nieuwe posities en ik verminder geleidelijk mijn leverage, dus bijkopen in een bestaande positie zal binnenkort nog niet gebeuren.

writser schreef op woensdag 2 oktober 2019 @ 16:35:
[...]
Bovendien heb ik het vermoeden dat je een risicovolle portfolio hebt met veel groei / momentum aandelen met een hoge beta (maar dat kan ook komen opdat dat de enige aandelen zijn die in je statistieken naar voren komen) en een hoge VS-exposure. Wellicht heb je, ondanks je ~100 posities, minder spreiding dan je denkt.

Volgens Risk Navigator heb ik een Portfolio Beta van 1.0278 relatief aan SPX.

Hoge VS exposure: klopt, ongeveer 88% (op basis van Delta Dollars) zit in VS aandelen.

[Zr40]

Bedoel je misschien een koersverschil van +0,09?

Laatste koers is 0,53.

[ Voor 28% gewijzigd door Zr40 op 06-10-2019 23:05 ]

[Zr40]

@Dean The Vee Wat wil je daarmee zeggen? In je vorige TA was die stippellijn die dat kortstondige dal raakt helemaal niet aanwezig. Achteraf lijntjes tekenen kan iedereen he

[ Voor 10% gewijzigd door Zr40 op 07-10-2019 13:36 ]

[Zr40]

Het heeft er waarschijnlijk ook mee te maken dat je een 'Accredited investor' moet zijn, wat er kort gezegd op neer komt dat je minimaal 1 miljoen aan net worth moet hebben om volgens de daar geldende regelgeving toegang te krijgen tot complexere en hoger risico investeringen.

[Zr40]

writser schreef op maandag 7 oktober 2019 @ 15:23:
[...]


Nee hoor. Dat denk jij waarschijnlijk omdat je een IB account hebt maar je hoeft geen accredited investor te zijn om in te schrijven op IPO's, tijdens de dotcom bubble kon iedereen lekker gokken. Bij andere brokers zijn de voorwaarden ook nu nog een stuk soepeler:

https://www.fidelity.com/stock-trading/ipos
https://www.tdameritrade.com/investment-products/IPOs.page

Probleem is alleen dat veel van die brokers geen Nederlandse klanten (meer) aannemen. En als ze dat al doen dan bieden ze je geen IPO's aan (of dat vanwege bepaalde wetgeving is heb ik nooit uitgezocht). Bovendien moeten die brokers eerst zelf nog toegang krijgen tot IPO's via een investment bank die de beursgang begeleidt. IB heeft dat bijvoorbeeld bijna nooit en ook bij andere online brokers is dat problematisch (link).

Maar een IPO valt gewoon onder SEC toezicht, daar hoef je juist niet accredited voor te zijn.

Weer wat geleerd

[Zr40]

Dean The Vee schreef op maandag 7 oktober 2019 @ 17:00:
[...]


Het is inderdaad een iets accuratere lijn die ik had getekend op een korter timeframe, hierop maak je meestal een iets fijnere analyse, die precies is uitgekomen.

"Iets accurater"? Volgens mij bedoel je "compleet anders". Fijn dat je dit keer geluk hebt gehad (of juist pech, als ze bij wijze van spreken morgen een heel stuk verder zouden dalen)

Mijn orders zijn gevuld

Wat is nu je plan? Heb je een koersdoel in gedachten waarbij je verkoopt? Een datum? Of wacht je net zolang totdat de theebladeren de steunlijnen gunstig staan?

Betere vraag wellicht. Wanneer is je handelsstrategie volgens jou succesvol? Wanneer je een benchmark verslaat (welke en met hoeveel)? Of ben je blij zolang je maar niet op verlies staat?

[ Voor 5% gewijzigd door Zr40 op 07-10-2019 17:47 ]

[Zr40]

writser schreef op maandag 7 oktober 2019 @ 18:16:
[...]


Even flauw doen, maar wat is nu jouw plan? Heb jij een eigen koersdoel in gedachten waarbij je verkoopt? Een datum? Of wacht je net zolang totdat je theebladeren steunlijnen nieuwsbrief met een verkoopadvies komt? Is dat zo veel beter?

Simpel: ik verkoop niet voor 2036 zolang er niets mis is met het bedrijf, en de positie binnen mijn portfolio niet excessief groot is geworden, en er geen externe factoren zijn die mij dwingen te verkopen. Wat de koers verder in de tussentijd doet heeft geen enkele invloed op een verkoopbeslissing. Buy & hold.

En hoe bepaal je of handelen op basis van die nieuwsbrief een slimme aanpak is? Wanneer je een benchmark verslaat (welke en op welke termijn?) Of ben je blij zolang je maar niet op verlies staat?

Ik verwacht ongeveer gelijke performance, maar vanwege de andere samenstelling van de benchmarks ben ik nog blij met een underperformance van gemiddeld 0,5% op jaarbasis ten opzichte van VWRL. Of VWCE, dat vergelijkt makkelijker ivm dividend.

Zelfde idee als dat VWRL niet exact gelijk loopt met de in deel 8 populaire IWDA+EMIM combinatie, of de NT fondsen, of wat dan ook volgend jaar weer populair gaat zijn. Je moet iets kiezen en je loopt het risico dat de andere keuze beter geweest zou zijn. Daarom vind ik een kleine underperformance nog prima.

In ieder geval heb ik de TER al als klein voordeel.

Iets met een pot en een ketel.

Om ook gelijk je volgende vraag te anticiperen: "Waarom koop je dan niet VWRL als je gelijke performance verwacht?" Omdat ik het leuk vind om er op deze manier mee bezig te zijn. En als dat ook de motivatie van Dean The Vee is dan accepteer ik dat

Maar als hij denkt het hiermee consistent veel beter te kunnen doen dan een benchmark, ja, dat accepteer ik niet op voorhand.

[ Voor 12% gewijzigd door Zr40 op 07-10-2019 19:14 ]

[Zr40]

writser schreef op maandag 7 oktober 2019 @ 15:23:
[...]
Overigens overmorgen Fastned cijfers. Verheug me er nu al op. Ik verwacht fantastische groeicijfers, een rooskleurig persbericht

Vandaag al

Ten opzichte van Q2, +19% kWh, +12% omzet, +18% actieve klanten, en meer omzet en klanten per station ondanks de +7 opgeleverde stations in deze periode.

Misschien steekt dhr. Lubbers er nog wat geld in. Uiteraard wel op zo'n manier dat hij eerder z'n geld terug krijgt dan de obligatie- en aandeelhouders als het verkeerd gaat.

Zit je soms iets dwars? Of lees je teveel de opinie van dhr. Gooskens, die denkt dat de toekomst enkel herhalingen kan brengen van handelingen en resultaten uit het (inmiddels verre) verleden? Handelingen die destijds, voordat het bedrijf op welke beurs of platform dan ook genoteerd was en er slechts een handjevol elektrische auto's in Nederland rondreden, overigens zeer verdedigbaar waren.

[ Voor 3% gewijzigd door Zr40 op 08-10-2019 08:45 ]

[Zr40]

writser schreef op dinsdag 8 oktober 2019 @ 09:55:
[...]


Er zit me van alles dwars met betrekking tot Fastned. Met name dat ze een enorm rooskleurig groeiverhaal presenteren waardoor beginnende beleggers, die alleen luisteren naar het groeipraatje dat ze willen horen en niet kijken naar de financiële situatie, denken dat het acceptabel is om 20% van je portfolio te beleggen in een enorm risicovolle investering. Het is tekenend dat in het hele persbericht maar 1 bedrag wordt vermeld: de omzet. Geef eens een ander voorbeeld van een bedrijf dat in de kwartaalcijfers niks meldt over de winst, de cash- en schuldenpositie of de cashflow. Dat is kennelijk allemaal niet zo belangrijk. In plaats daarvan mogen we ons verlekkeren aan de bespaarde CO2-uitstoot. Interessant, maar absoluut niet relevant voor de bedrijfswaardering.

Voor zover ik weet is een belegger nog steeds zelf verantwoordelijk voor zijn eigen beleggingskeuzes, die verantwoordelijkheid ligt niet bij de bedrijven of fondsen waarin hij kiest om te beleggen. Ongeacht of hij dit met 1%, 20%, of meer dan 100% van zijn belegbaar vermogen doet.

Het bedrijf is verantwoordelijk voor het verstrekken van accurate informatie.

Dat Fastned in dit specifieke geval kiest om ook informatie te verstrekken die helemaal niet relevant is voor de bedrijfswaardering in de hoop daarmee meer interesse te wekken, dat kan je ze toch niet kwalijk nemen? Zou jij ook doen in hun positie.

Jij zegt de winst, cash en schuldenpositie, en de cashflow te missen in de kwartaalcijfers. Fastned meldt dit in het jaarverslag. Vind je dat niet voldoende, dan investeer je niet. Blijft je eigen verantwoordelijkheid. Zou inderdaad wel netjes zijn om toe te voegen aan de kwartaalcijfers, maar eerlijk gezegd denk ik dat het weinig verschil maakt op het geheel. Zeker aangezien kwartaalcijfers unaudited zijn. Iemand die vandaag niet investeert omdat de kwartaalcijfers geen cashflow bevat zal dat ook niet doen als dit wel wordt toegevoegd. Wat dat betreft doen die CO2 cijfers naar mijn inschatting meer, ook al zegt het helemaal niets over het bedrijf zelf. (En de ecologische waarde daarvan is ook dubieus omdat je hetzelfde effect hebt bij groene stroom die je elders vandaan haalt.)

dhr. Lubbers vraagt 6% voor zijn geld, net zo veel rente als de particulieren die achtergestelde obligaties kopen. Maar als de tent omvalt staat hij vooraan in de rij van schuldeisers. Overigens heeft hij zijn geld al snel teruggetrokken uit Fastned. Toen er in 2017 geld is opgehaald bij particulieren is daarmee keurig zijn lening afbetaald.

Afbetaald, in de zin dat de volledige schuld inclusief rente is geconverteerd naar certificaten van aandelen.

maar ondertussen verkoopt Niels Korthals Altes lekker zijn aandeeltjes.

Dat zal je toch echt moeten onderbouwen met een bron. In het prospectus staat duidelijk vermeld dat de insiders hun eigen aandelen niet zullen verkopen op korte termijn.

Aan het handelsvolume op de beurs is het in ieder geval niet te zien. En als je dat anders denkt te zien, dan is het controleerbaar in het volgende jaarverslag.

Sport_Life schreef op dinsdag 8 oktober 2019 @ 10:52:
Ik denk dat de toekomst meer in thuis of kantoorladen zit dan onderweg.

Het is geen of-of. Ik heb eerder al gesteld dat meer laadmogelijkheden buiten Fastned gunstig is voor Fastned omdat dat obstakels voor het gebruik van de elektrische auto wegneemt. Meer elektrische auto's is wat Fastned vandaag het meest nodig heeft.

En vergeet niet dat diegenen die vandaag al elektrisch rijden juist diegenen zijn die minder afhankelijk zijn van snellaadstations. Dat zijn de meer vermogende huishoudens die vaker een eigen oprit hebben (en dus eigen laadfaciliteit thuis) of werken bij een bedrijf met budget voor elektrische leaseauto's en dus laadfaciliteiten op kantoor. Toch hebben die mensen in Q3 gezamenlijk 1907 MWh geladen bij Fastned. Waarom, als ze dat volgens jou ook thuis of op kantoor hebben kunnen doen?

[Zr40]

writser schreef op dinsdag 8 oktober 2019 @ 13:04:
[...]


https://www.afm.nl/nl-nl/...teFrom=&DateTill=#results . Even in het AFM register kijken. Tien seconden werk.

Hier was ik niet van op de hoogte. Thanks.

Aan de andere kant gaat het ook niet om een schokkende hoeveelheid. 1050 stuks, terwijl hij in 2018 0,5% (ongeveer 74000 stuks) in bezit had en voor 21307 stuks aan opties heeft ontvangen. Netto groeit zijn belang.

Ook bij de grotere bedrijven in de VS is het niet ongebruikelijk dat founders periodiek een klein deel van hun belang verkopen.

[Zr40]

writser schreef op dinsdag 8 oktober 2019 @ 17:21:
[...]

[..]
Omdat hij gratis aandelen en opties krijgt [..]

Als dat gratis is dan is jouw maandelijkse salaris ook gratis. Of als je ondernemer bent, jouw bedrijf is ook helemaal gratis, heb je niets voor hoeven doen. Tijd, moeite, arbeid, het nemen van beslissingen, het nemen van risico's, het dragen van verantwoordelijkheid... dat is allemaal gratis en daar mag geen enkele compensatie tegenover staan.

Ik zie liever dat insiders wat aandelen zouden kopen, maar ik durf de weddenschap wel aan te gaan dat Fastned insiders dat absoluut niet gaan doen in 2020 als de koers op het huidige niveau blijft. Ze zijn dit jaar vooral bezig geweest met aandelen proberen te slijten op 10 euro en dat lukte al niet.

En wat denk je dat het nut zou zijn van zo'n inkoopactie? Fastned wil groeien door meer stations te bouwen en daar is kapitaal voor nodig. Ik heb liever dat ze het kapitaal dat ze nu in handen hebben gaan besteden aan de bouw van nieuwe stations dan aan inkoop van aandelen.

Of wat de insiders betreft, liever een lager salaris en meer aandelen in het compensatiepakket, dan een hoger salaris en vervolgens zelf op de beurs aandelen gaan kopen.

En als we het toch over grotere bedrijven in de VS hebben: daar is het ook niet ongebruikelijk, of zelfs zeer gebruikelijk, dat bij volgende funding rounds op een hogere waardering ingestapt moet worden omdat het bedrijf in de tussentijd meer waard is geworden.

En waarom is zo'n bedrijf steeds hoger gewaardeerd geworden? Omdat ze producten of diensten verkopen waarvoor ze geen of weinig extra kapitaal nodig hebben om veel meer te kunnen verkopen. Softwarebedrijven dus. De telkens hogere waardering is leuk voor de zittende aandeelhouders (en de investeerders in de vorige ronde) maar het bedrijf zelf heeft het niet nodig.

Fastned daarentegen heeft kapitaal nodig om een grotere dekking aan te kunnen bieden, maar de omzetgroei hangt in eerste instantie af van het marktaandeel van de elektrische auto. De dekkingsgraad draagt daar slechts indirect aan bij, buitenlandse uitrol even daargelaten. Dat de omzet voornamelijk afhangt van een factor buiten de controle van Fastned is waarschijnlijk een belangrijke reden waarom grote partijen nog geen interesse hebben in dit nog relatief klein bedrijfje.

De dekkingsgraad is echter wel cruciaal voor het behoud van klanten naarmate het marktaandeel van de elektrische auto groeit. Wanneer je een uur in de rij moet staan en er is geen andere snellader vlakbij op de route, dan kan een langzame lader opeens wel praktisch worden.

Zo werkt het niet bij Fastned, je mocht je certificaatjes kopen in 2014 voor 10 euro en in 2019 was het plan dat je nog meer certificaatjes mocht kopen voor 10 euro. Kennelijk is er in vijf naar niks veranderd.

Wat er (niet) is veranderd is het marktaandeel van geschikte auto's. Dat is in vijf jaar gegroeid van zeldzaam naar heel weinig. Als je enkel kijkt naar de huidige situatie en de nabije toekomst, dan heb je inderdaad weinig reden om meer te betalen voor een certificaat.

Als je Fastned daaromtrent iets kwalijk kan nemen, dan is het wellicht dat ze te vroeg zijn begonnen. Waren ze later begonnen, dan was wellicht een andere partij ze voor geweest (en had die partij juist alle kritiek over weinig omzet danwel negatieve cashflow over zich heen gekregen). Maar ze hebben in ieder geval een reputatie van betrouwbaarheid opgebouwd onder de klanten. Ik zie bijvoorbeeld nog vaak genoeg meldingen langskomen over snelladers van andere aanbieders die al weken in storing staan. Met de inmiddels sterk groeiende markt voor elektrische auto's (vorige maand stond er zelfs een als best verkocht YTD in Nederland, ruim boven de Polo) vind ik dat een enorm sterk voordeel.

[ Voor 77% gewijzigd door Zr40 op 08-10-2019 19:44 ]

[Zr40]

Longcat schreef op dinsdag 8 oktober 2019 @ 19:18:
Aan de andere andere kant zou je van een insider van een groeiparel als Fastned verwachten dat hij optimistisch is en dus zou verwachten dat die 15k uitgroeit tot 1 miljoen.

Of optie 3: hij is nog steeds optimistisch, maar had privé deze 15k ergens voor nodig en moest met tegenzin verkopen omdat hij geen andere bronnen beschikbaar had.

[ Voor 5% gewijzigd door Zr40 op 08-10-2019 20:05 ]

[Zr40]

writser schreef op dinsdag 8 oktober 2019 @ 22:25:
Ik zou deze discussie los moeten laten, maar je laatste post bevat zo veel onzin dat dat lastig is .

Idem

Ten tweede: ik zie veel liever dat insiders 100k cash krijgen en daarvan 50k zelf in Fastned beleggen dan dat ze 50k in cash krijgen en 50k in aandelen Fastned. In het eerste geval nemen insiders zelf een actieve beslissing: ze denken dat die aandelen een goede investering zijn en dus kopen ze die met hun eigen zuurverdiende geld. In het tweede geval krijg je die aandelen in je strot geduwd als arbeidsvoorwaarde, meestal op een discount en met een lock-up agreement waardoor je ze niet eens mag verkopen de eerste paar jaar (gouden handboeien).

Ik heb het natuurlijk over een mogelijkheid, niet een verplichting, om op deze manier aandelen te kopen. Om jouw woorden te gebruiken, geen idee waarom je dat er bij haalt. Als men toch aandelen wil kopen, dan heb ik in de huidige situatie veel liever dat dit gebeurt als arbeidsvoorwaarde; Fastned heeft immers vandaag nog een negatieve cashflow en loon is de grootste kostenpost.

want op die manier verwatert jouw belang.

Voorkomen van verwatering is veel belangrijker dan het bouwen aan een winstgevende business. Duidelijk.

Dit is totale onzin. Ten eerste heeft het bedrijf zelf wel degelijk baat bij een hogere waardering. Met een hogere waardering kun je namelijk veel makkelijker geld ophalen door nieuwe certificaten uit te geven om nieuwe tankstations te bouwen! Want als je bedrijf gewaardeerd is op 1 miljoen en je wil 9 miljoen ophalen, dan moet je ~90% van je belang verkopen .. Daar zit meneer Lubbers natuurlijk niet op te wachten.

Je leest de quote buiten context. We hadden het over grote softwarebedrijven in de VS die telkens hoger en hoger gewaardeerd worden bij funding rounds. Dat gebeurt bij bedrijven die zelf het kapitaal niet echt nodig hebben om verder te groeien. Het is vooral een liquidity event voor de zittende aandeelhouders.

Bovendien, als een hogere waardering 'leuk is voor zittende aandeelhouders' (jouw woorden) dan is het bedrijf ook gebaat bij een hogere waardering want de zittende aandeelhouders zijn de eigenaren van het bedrijf. Een vrij basaal concept in de economie

Leg eens uit hoe een bedrijf dat geen extra kapitaal nodig heeft om te kunnen groeien baat heeft bij extra kapitaal?

En leg ook eens uit hoe een hogere waarde voor de aandeelhouders zorgt voor een beter bedrijfsresultaat?

Het is juist andersom. Een beter bedrijfsresultaat en groeiverwachting zorgt voor een hogere waarde voor de aandeelhouders.

En nog zo'n basaal concept: de aandeelhouders willen graag rendement maken, toch? Als je Fastned kan kopen in 2014 voor 10 euro, maar je weet dat je het ook in 2019 kan kopen voor 10 euro, waarom zou je het dan in 2014 kopen?

Dat je in 2019 kan kopen voor 10 euro weet je niet in 2014.

De vraag die geen enkele Fastned-belegger die ik ken ooit bevredigend heeft beantwoord is heel simpel. In 2012 bestond het bedrijf nog niet. Eind 2014 had het bedrijf ~20 laadstations en was de bedrijfswaarde ineens ~125 miljoen. Vandaag heeft het bedrijf ~120 laadstations en is de bedrijfswaarde ~210 miljoen. Een laadstation kost 200k - 500k om te bouwen. Geef mij dan eens een simpel rekensommetje dat uitlegt: waarom was Fastned in 2012 niks waard en in 2014 ineens ~110 miljoen meer waard dan de laadstations die ze bezitten? En waarom is Fastned in 2019 ~150 miljoen meer waard dan de laadstations die ze bezitten? Waar zit dat in? Hoe is die waarde ineens gecreeerd? Ik kijk niet op 10 miljoen meer of minder, gewoon een grof plaatje ben ik tevreden mee. Zijn die concessies 100 miljoen waard? Is het fantastische management 100 miljoen waard? of was het idee: laadpalen plaatsen zo fantastisch dat dhr. Lubbers dat bedacht had en dat alle beleggers ineens dachten: "wat een idee, dat is 100 miljoen waard!".

Door de manier waarop je post heb ik geen behoefte om hier nog gedetailleerd op te antwoorden, dus ik houd het bij één term: discounted cash flow.

Rukapul schreef op dinsdag 8 oktober 2019 @ 22:57:
Wat ik me nu wel afvraag is wat er gebeurt als de consessies inderdaad in een paar jaar opnieuw uitgegeven worden. Als bv een Shell ze pijn wil doen dan meten ze de populariteit van de locaties en kapen de meest lucratieve voor de neus van Fastned weg.

Dan moeten ze wel méér willen bieden voor de locatie dan Fastned, die evengoed kennis heeft van de waarde van de locaties.

Overigens zijn de concessies geldig voor 15 jaar, en deze termijn gaat pas in vanaf het moment dat de vergunningen zijn verleend. De concessies van de eerste opgeleverde locaties verlopen pas ergens rond 2029.

[ Voor 7% gewijzigd door Zr40 op 09-10-2019 07:03 ]

[Zr40]

writser schreef op woensdag 9 oktober 2019 @ 07:33:
[...]
We tikken hier tientallen posts over elk irrelevant detail, maar de belangrijkste en interessantste vraag betreft je belegging, namelijk: “hoe waardeer je Fastned?” doe je af met drie woorden. Voor het eerst in dit topic heb je ineens ‘geen behoefte‘ om ergens gedetailleerd op te antwoorden, en dat halverwege een reply van een paar A4-tjes. Vreemd.

Ik wil er best gedetailleerd op antwoorden, maar niet op deze manier.

Ik heb een zeer sterk vermoeden waarom dat is: ik denk dat je zelf helemaal geen DCF-analyse van Fastned gemaakt hebt. Je gebruikt de term om je belegging goed te praten maar je kan niet met de analyse over de boeg komen om dat te staven en daarom ontwijk je de vraag.

Je vroeg ook niet hoe ik Fastned waardeer, maar hoe de marktwaardering op het genoemde niveau tot stand is gekomen, en dan in het bijzonder tot een bepaald bedrag boven de boekwaarde.

Vervolgens zeg je dat ik hiermee mijn belegging probeer goed te praten, op basis van een antwoord op een vraag die je niet als zodanig hebt gesteld? En ondertussen zou bij mij kennis uit een MBA of CFA cursus ontbreken. Vind je het gek dat ik opeens geen behoefte meer heb om in detail te gaan?

[ Voor 4% gewijzigd door Zr40 op 09-10-2019 08:29 ]

[Zr40]

writser schreef op woensdag 9 oktober 2019 @ 08:46:
Ik bied bij deze mijn excuses aan voor mijn nare toonzetting. Ik meen oprecht: ik zou het bijzonder leuk en leerzaam vinden als je je DCF-analyse met ons wil delen. Daarmee zou je de discussie echt naar een hoger niveau tillen en door je aannames inzichtelijk te maken help je mij en anderen hier om in de toekomst soortgelijke groeibedrijven te waarderen.

Laat ik allereerst voorop stellen: in 2014 belegde ik nog helemaal niet. Geen ervaring, geen kennis. Een beetje crowdfunding, een beetje beleggingsfondsen via de bank. Vast ook met een veel te hoge TER. Toen ik besloot in Fastned te investeren had ik geen concrete analyse, model of berekening gemaakt. Ik weet niet eens meer precies waar ik voor het eerst van ze heb gehoord. Misschien een item op de radio, misschien werd het genoemd bij de investeerdersborrel van SnappCar na het afronden van hun crowdfundingcampagne* destijds. Misschien wel ergens anders.
* 8% lening, inmiddels volledig afgelost.

Waarom ik destijds besloot te investeren was mijn verwachting dat de elektrische auto enorm zou gaan groeien, terwijl de meeste Nederlanders geen mogelijkheid hebben (of kunnen krijgen) om thuis of op het werk te laden. Het is namelijk niet rendabel* om naast iedere openbare parkeerplek een langzame laadpaal te zetten en te exploiteren tegen hetzelfde elektriciteitstarief als thuis. Daarnaast heeft driekwart van Nederland geen eigen oprit, die kunnen ook niet in eigen beheer een laadvoorziening plaatsen. De meesten zijn dus aangewezen op laden onderweg. En voor de gelukkigen die wel thuis of op het werk kunnen laden kan het nog steeds handig zijn om soms onderweg te snelladen.
* mocht je dit zelf willen berekenen, houd dan rekening met dat parkeerplaatsen gezien over de hele week meer vrij dan in gebruik zijn. Daarnaast stopt het laden zodra de accu vol is, maar de parkeerplaats blijft net zolang bezet zolang de bestuurder nergens heen hoeft te gaan.

Ten tijde van investeren was de omzet letterlijk nihil. 9 opgeleverde stations, die destijds gratis gebruikt konden worden. Zie het als incentive voor beta testing, aangezien begin 2014 nog niemand het in zijn hoofd haalde om een elektrische auto te kopen wanneer die niet thuis geladen kon worden. Kleine range en geen faciliteiten onderweg, en dergelijke.

Er zitten dus geen cijfers achter mijn oorspronkelijke beslissing om te investeren, alleen een vage notie van dat het wel eens best groot kan worden, mits het bedrijf de tijd overleeft totdat de elektrische auto gemeengoed is geworden.

De oorspronkelijke emissieprijs in 2014 van 10 euro per certificaat is wel gebaseerd op een discounted cash flow model. In The Fastned Story, pagina 175-176, staat dit samengevat, samen met een ander punt dat @writser eerder aanhaalde:

Met Claire bespreken we het effect van de discountfactor. Zo’n discountfactor geeft het risico aan. In ons waarderingsmodel passen we een hoge discountfactor van rond de 30 procent toe. Ter vergelijking: Tesla gebruikte bij zijn beursgang een discountfactor van tussen de 10 en 15 procent. De hoge discountfactor heeft een tweeledig effect: je geeft een korting op de waarde voor risico én je maakt de langeretermijnprognoses minder relevant voor de waarde. Daarmee betekent een hoge discountfactor voor nu een fors lagere instapprijs. Maar het betekent ook dat als in de komende jaren de onzekerheid en daarmee de discountfactor afneemt, de waarde van Fastned explosief zal toenemen. Door de hoge discountfactor komt het waarderingsmodel uiteindelijk op een range van 10 tot 15 euro per aandeel.

We besluiten bij de beursgang te beginnen met de laagste prijs. Hiermee komt de waardering van Fastned op 160 miljoen. Oftewel acht ton per station. Ook weer niet heel gek. Indien iemand een vergelijkbaar station zou willen bouwen, moet hij of zij eerst een concessie verwerven (die de komende vijftien jaar niet beschikbaar komt), vervolgens een vergunningentraject doorlopen van twee jaar (waarmee geen ervaring is) en dan nog het station zelf ontwerpen en bouwen. Nog niet te spreken over de backoffice en het onderhoud. En dan heb je pas één solitair station dat geen onderdeel is van een netwerk met een herkenbaar merk. Nee, acht ton per station is helemaal niet gek. Ook vanuit de kostenkant gerekend.

Als we enkele maanden later naar de beurs gaan, blijkt onze inschatting te kloppen. Meer dan zevenhonderd investeerders stappen in op 10 euro per aandeel. Er kan nog niet gehandeld worden, maar blijkbaar hebben zij dezelfde afweging gemaakt als wij. We investeren in de toekomst. De beursgang bevestigt wat wij al wisten. Met zijn voorsprong en unieke positie aan de Nederlandse snelweg is Fastned op de dag van de beursintroductie 160 miljoen euro waard.

Maar genoeg over dat boekwerk.

Begin Q4 van 2014 ging de facturatie live. Dat leverde een kwartaalomzet op van maar liefst... 7000 euro. Toch best veel, met het handjevol elektrische auto's dat al rond reed in Nederland en voornamelijk thuis laadde. Sindsdien is het marktaandeel elektrische auto kalmpjes blijven groeien, maar de omzet van Fastned steeg harder dan dat. Ja, ze maakten verlies en ik verwachtte ook dat er nog een hele hoop kwartalen verlies gemaakt zal blijven worden.

Eind 2017 heb ik deze analyse (oeh, cijfers!) gemaakt als reactie op iemand die het zich niet voor kon stellen hoe Fastned ooit winstgevend zou kunnen worden. Want de rente die ze moeten betalen op de schulden is zo hoog, dat zelfs de omzet uit het verleden niet voldoende is om de rentelasten te dekken. Het marktaandeel elektrische auto in Nederland was destijds 0,2%, en ik heb de halfjaarcijfers geëxtrapoleerd naar de situatie met 10% marktaandeel onder de aanname dat de vaste bedrijfskosten verder gelijk blijven en toekomstige EV rijders een gelijk laadgedrag zouden hebben aan de bestaande.

Waarom 10%? Margin of safety. 10% geeft voldoende speelruimte tot 100% zodat niet voorspelde negatieve effecten op de omzet (zoals bijvoorbeeld een succesvolle concurrent, of een veel langere levensduur van brandstofauto's) niet direct heel de business case omver gooien.
[Twitter: https://twitter.com/Zr40/status/936199803452706816](De afbeelding in de tweet is een screenshot van de spreadsheet)

Spoiler: de betreffende persoon was totaal niet overtuigd van de cijfers. (De betreffende persoon heeft inmiddels zijn account verwijderd, die tweets zijn helaas niet meer zichtbaar.)

Sinds 2016 ben ik er van overtuigd dat winstgevendheid (en dan echte winst, niet EBITDA) bereikt zou worden voordat 10% van de auto's elektrisch is. Waar ik nooit zeker over ben geweest is wanneer dit zou gebeuren (ook vandaag niet) en of Fastned die periode tot winstgevendheid kan overleven. Wel noem ik FY 2020 al sinds 2017 "het omslagpunt", maar dat is natuurlijk zo interpretabel als wat. ("Kijk eens, nu gaat het écht hard omhoog" is ook al een omslagpunt.)

Vandaag zitten we op een marktaandeel van 0,8% elektrische auto, en wat verkoop betreft is 9% al elektrisch. Bonuspunten voor de lezer als je voor jezelf een soortgelijke extrapolatie maakt naar 10% marktaandeel op basis van de meest recente halfjaarcijfers.

[Zr40]

@Sport_Life Dat 'tanken' is eerder een stukje zeitgeist. Het boek is gepubliceerd in 2014 en de meeste automobilisten hadden destijds niet eens gehoord van een elektrische auto, laat staan dat ze wisten hoe zo'n auto überhaupt werkt. 'Tanken' begrijpt iedereen, ook al is het feitelijk een onjuist begrip voor elektriciteit. Net zoals een 'snellaadpaal' helemaal niet lijkt op een paal.

De cijfermatige DCF berekening staat inderdaad niet in het boek. Alleen de samenvatting. Het boek is ook geschreven als een achtergrondverhaal, niet als een prospectus

Ik denk zelf dat het grote voordeel van elektrisch rijden is dat we juist niet meer hoeven te tanken (cq laden) onderweg. Men laadt thuis en op de eindbestemming op (kantoor/hotel/Q-park) .

Daar verschillen we dus van mening. Thuis laden is een heel groot voordeel van elektrisch rijden (waardoor je prima uit de voeten kan met een kleinere accu, oftewel een goedkopere auto) maar de meesten hebben daar geen voorzieningen voor. Heb ik benoemd in mijn verhaal

Waar ik dan benieuwd naar ben: heeft Fastned (of iemand anders) enig onderzoek gedaan naar het aandeel van de weggebruikers die meer dan 400 of 500km afleggen?

Dat hoeft lang niet de enige reden te zijn om onderweg te laden wanneer je thuis kan laden. Andere mogelijkheden:

- Je lader thuis of op bestemming is defect of bezet (of onbetrouwbaar en je wil geen risico lopen)
- Je moet snel weg en hebt geen tijd om langzaam te laden
- Je dacht dat je nog genoeg bereik had maar vanwege een file of een omleiding of slecht weer haal je het niet meer
- Je batterij is te groot om in één nacht thuis vol te laden nadat je overdag bijvoorbeeld als monteur of koerier 10 verschillende klanten bezocht hebt
- Je hebt een elektrische deelauto die nog aan het laden is na de rit van de vorige gebruiker

Noem maar op.

[ Voor 3% gewijzigd door Zr40 op 09-10-2019 20:11 ]

[Zr40]

Sport_Life schreef op woensdag 9 oktober 2019 @ 20:13:
[...]
Tegenwoordig heeft iedere woonwijk op bijna iedere hoek van de straat een dubbele laadpaal staan. In mijn directe omgeving staan er al 3, dus 2x3 = 6 laad mogelijkheden op loopafstand van mijn huis.
Daarnaast biedt ons kantoor oplaadplekken.

Leuk van jouw gemeente en werkgever. Ook van mijn gemeente en werkgever trouwens. Maar zoals ik hierboven al schreef, het is simpelweg niet rendabel om op iedere parkeerplaats een langzame lader te plaatsen en te exploiteren tegen een acceptabel tarief.

Kleinschalig werkt het nog. Dat kan gefinancierd worden uit duurzaamheidsbudgetten zonder dat het rendabel hoeft te zijn.

Mensen die afhankelijk zijn van een "tankstation" van Fastned, zullen nooit een electrische auto rijden. Blijft over de incidentele vakantiegangers.

Laat ik het zo zeggen, de kwartaal- en jaarcijfers zijn het daar niet mee eens. De hoeveelheid geleverde elektriciteit groeit harder dan het aantal actieve klanten. Dat impliceert dat nieuwere klanten gemiddeld meer laden, en dus meer afhankelijk zijn van Fastned, en dat niet ervaren als belemmering voor het gebruik van een elektrische auto.

En dat is ook de hele grap. Fastned (of welke partij dan ook die grootschalig openbare snelladers uitrolt) maakt het juist mogelijk dat je een elektrische auto kan gebruiken wanneer je niet thuis kan laden. Dat is geen belemmering, maar facilitatie. Dat het toevallig ook af en toe handig kan zijn voor diegenen die wél thuis kunnen laden, dat is mooi meegenomen.

[ Voor 19% gewijzigd door Zr40 op 09-10-2019 20:46 ]

[Zr40]

Dat houd je nog even van me tegoed. Verwacht een post hierover in het weekend.

[Zr40]

stormbreaker schreef op donderdag 10 oktober 2019 @ 21:07:
[...]
Ze staan pas sinds juni genoteerd op de Euronext en het aandeel heeft meteen een enorme vrije val gemaakt.

Als je er nu naar kijkt in een grafiek, dan zie je alleen de end-of-day prijs. Het lijkt dan alsof ze hoog zijn begonnen en enorm zijn gedaald.

Maar wat je niet ziet is de prijs waarop het aandeel werd verhandeld vóór de notering op Euronext. Als je weet dat de emissies hebben plaats gevonden op 10 euro, en de koers heeft geschommeld tussen 8 en 11 euro, dan zie je dat het aandeel sinds toen nog op koerswinst staat.

Die enorme uitschieter op de eerste dag op Euronext, en de geleidelijke daling daarna, betekent eigenlijk heel weinig wat bedrijfswaardering betreft. Het is enkel een gevolg van de initieel zeer beperkte beschikbaarheid van het aandeel omdat deze gemigreerd moest worden van Nxchange (de "beurs" waar ze eerst genoteerd stonden) naar Euronext, en de meeste aandeelhouders hadden dit proces nog niet in gang gezet.

Inmiddels is het meeste wel over naar Euronext en is dit schaarste-effect nagenoeg volledig verdwenen uit de koers.

---

@writser Kijk voor de grap eens naar de grafiek van NVCR vandaag. Kijk ook naar volume en tijdstip. 1x raden wat er gebeurd is

(Zelf gekocht op 27 juni voor 60,30 per stuk. Je weet op basis waarvan, en wanneer ik verkoop.)

[ Voor 11% gewijzigd door Zr40 op 10-10-2019 21:27 ]

[Zr40]

stormbreaker schreef op donderdag 10 oktober 2019 @ 21:28:
[...]

Vrij technisch is de 1 na laatste alinea voor mij, ik weet niet heel veel van beleggen, ben jurist weet misschien iets van de basis maar je bedoeld dat op de Nxchange eerst minder aandelen zijn uitgegeven en dan met die mitigatie naar Euronext er meer aandelen beschikbaar kwamen, binnen het totale vermogen aan aantal uitgegeven aandelen?

Fastned bestaat al enige jaren. Voordat deze aandelen op Euronext verhandelbaar waren, kon je ze alleen verhandelen op Nxchange. De migratie houdt in dat de aandelen uit je Nxchange account gehaald worden, en toegevoegd aan je gewone beleggingsrekening waarmee je op Euronext kan handelen.

De schaarste die ik noemde houdt in dat nog bijna niemand zijn aandelen bijgeschreven had gekregen op zijn beleggingsrekening. Er was dus vrijwel niemand die op dag 1 kon verkopen. Alleen diegenen die de migratie direct in gang hebben gezet, en geen vertraging hebben opgelopen bij Nxchange of hun eigen bank/broker, konden hun aandelen op dag 1 verkopen op Euronext.

Stel dat je 100 aandelen wil kopen, maar alle verkopers bij elkaar hebben er slechts 10 beschikbaar. Als de verkoper een beetje slim is, dan verkoopt hij ze voor een veel hogere prijs omdat hij weet dat je ze nergens voor een lagere prijs kan kopen. Dat is het schaarste-effect dat de prijs heeft opgedreven.

Op dag 2 waren er al veel meer migraties voltooid, en dus meer aanbod op Euronext. Omdat de schaarste kleiner werd, verdween ook het prijsopdrijvende effect daarvan.

Heb ik het zo duidelijk genoeg uitgelegd?

[Zr40]

Voelt een beetje neutraal aan voor mij. Twee weken geleden stond het nog hoger

[Zr40]

writser schreef op donderdag 10 oktober 2019 @ 01:35:
[...]
Ik zie graag je nieuwe model tegemoet dit weekend.

Zoals beloofd, mijn Fastned model.

[Zr40]

Hielko schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 13:27:
Mooi om te zien dat je er wat serieus werk in hebt gestoken.

Maar ik heb toch nog wel wat op en- aanmerkingen, en de ALLER ALLER grootste is toch wel met betrekking tot de concessie die FastNed heeft. Die loopt in 2027 af waarmee de waarde vanaf het bedrijf vanaf dat punt min of meer nul is.

Het aflopen van een concessie betekent niet dat het bedrijf dan direct waardeloos is. De locatie wordt geveild (net zoals bij tankstations, of bijvoorbeeld radiofrequenties) en de winnaar krijgt een nieuwe concessie voor de volgende 15 jaar. Dat kan Fastned zijn, maar ook een andere partij. De laadapparatuur van een verloren locatie kan verplaatst worden naar andere (bestaande of nieuwe) locaties.

Daarnaast, de concessies lopen niet allemaal tegelijk af. De termijn van 15 jaar begint pas te lopen vanaf het moment dat de benodigde vergunningen verleend zijn. Van stations die dit jaar zijn opgeleverd loopt de concessie t/m 2033 of 2034.

Fastned heeft ook een aantal locaties die niet onder concessierecht vallen.

Als het bouwen van laadstations tegen die tijd gelijk staat aan geld printen bij de snelweg dan zullen ze daar heel grof geld voor moeten neerleggen, en krijgen ze die niet meer cadeau zoals in 2012.

Klopt, maar dit zal uiteraard ook gelden voor concurrenten. Het is niet alsof een concurrent Fastned een locatie kan weigeren door hoog te bieden, en vervolgens zelf niets te hoeven betalen.

Dat gezegd hebbende, Fastned zal tegen die tijd zeker een aantal locaties verliezen. Alle geïnteresseerde partijen zullen bieden op basis van een inschatting van de omzet op die locatie en het gewenste rendement, en daarbij zullen er vast partijen zijn die de omzet hoger inschatten of een lager rendement accepteren. De locatie koste wat het kost behouden is niet per se de meest gunstige strategie.

Dan verder, hoe lang gaat het duren voordat 10% van Nederland elektrisch rijdt? We zitten nu nog onder de 1%? Kans is dat tegen die tijd hun concessie al verlopen is...

De verkoop van nieuwe auto's zit al op 9% elektrisch. Het zal niet lang meer duren voordat dat de 10% passeert.

Binnen het bestaande wagenpark zitten we nu op 0,8%. Hoe lang het duurt voordat dat de 10% bereikt hangt af van de levensduur van de bestaande auto's en het percentage nieuw verkochte elektrische auto's. Ik heb hier geen precieze inschatting van, maar ik denk zelf dat de 10% ergens tussen 2022 en 2027 bereikt zal worden.

Maar eigenlijk is de relevantere vraag, hoeveel van de daadwerkelijk gereden kilometers per jaar is elektrisch? Want een auto die voornamelijk stil staat draagt nauwelijks bij aan de omzet ten opzichte van een auto die meer dan 20k km per jaar rijdt. Auto's waar dagelijks mee gereden wordt zullen waarschijnlijk ook eerder vervangen worden. Ik heb hier geen cijfers van, maar ik zou denken dat het 10% punt op basis van gereden kilometers misschien een jaar eerder bereikt wordt dan het 10% punt op basis van aantal auto's.

En is het realistisch dat ze hun omzet van het huidige niveau met meer dan een factor 10 kunnen vermenigvuldigen zonder uitbouw van extra laadstations? Loop je op een gegeven moment niet tegen het probleem aan dat alle laadpalen bezet zijn en dat mensen doorrijden naar een andere optie? Immers opladen van auto duurt relatief lang, dus je hebt een beperkte capaciteit van auto's per uur die je kan opladen.

De huidige stations zijn uitbreidbaar met extra laders. De kosten om laders bij te plaatsen heb ik niet meegenomen in de berekening omdat een extra lader slechts een fractie kost van het totaal voor een nieuw te bouwen station. Wel heb ik in het 10% scenario de vaste kosten verdubbeld als grove schatting voor een hoger gebruik.

writser schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 14:20:
Zoals Hielko al zegt: je neemt de vernieuwing van de concessies niet mee. In je 25% model kun je volgens jou over een paar jaar een laadstation bouwen voor 300k dat het eerste jaar al 1.3 miljoen omzet draait waarvan ruim 1 miljoen bruto winst overblijft. ALS dat al realistisch is (en ik denk dat dat absoluut geen realistische verwachting is) dan gaat een concessie vernieuwen een paar miljoen kosten. Marktwerking.

Je gaat er ook nog steeds blind van uit dat als 25% van de auto's in Europa elektrisch zijn, dat je dan stroom kan verkopen met een 80% winstmarge, terwijl, zoals gemeld, tankstations maar een winstmarge van een paar procent behalen. Lijkt me ook volstrekt onrealistisch. Again: marktwerking.

Weet je ook waarom tankstations zo'n kleine winstmarge hebben? Omdat ze kunnen overleven op die marge. Als volgens jou de winstmarge op snelladen noodzakelijkerwijs moet dalen en het bedrijf het daarom niet kan overleven, hoe stel je dan voor dat een concurrent de marge naar beneden drukt en zelf wel overeind kan blijven?

Yes, als je 1000 laadstations kan bouwen voor 300 miljoen die 2.5 miljard nettowinst per jaar gaan maken, dan is Fastned ongetwijfeld heel veel geld waard. Want dat is de aanname die je doet in je meest optimistische model. Geloof je daadwerkelijk dat dit een realistisch scenario is?

Ja. Ik geloof dat het onvermijdelijk is dat een significant deel van de auto's elektrisch wordt, en dat die op zijn minst een gelijk laadgedrag vertonen als de huidige elektrische auto's die bovengemiddeld mogelijkheden hebben om thuis of op het werk te laden.

De onzekerheid zit hem in hoe lang dit gaat duren en wat er in de tussentijd kan gebeuren.

Bijna 1000% rendement per jaar met het bouwen van fucking tankstations? Denk je echt dat geld verdienen zo makkelijk is?

Bijna 1000% op basis van de huidige marktwaarde. Dit is een extrapolatie op basis van een scenario waar we nog lang niet zitten. We hebben het hier over een tijdspanne van minimaal 10 jaar voordat die 25% bereikt gaat worden met meer dan genoeg onzekerheden.

Ben benieuwd waarom je dat makkelijk noemt

Wat je nu doet is getalletjes vermenigvuldigen, en ja, als je maar genoeg grote getallen vermenigvuldigt dan kom je vanzelf op een mooie aandelenkoers uit. Maar je denkt niet echt diep na over de onderliggende business.

Juist wel. Ik denk na over wat de vraag naar het product "onderweg snelladen" zal zijn. Ik doe de aanname dat toekomstige klanten net zoals huidige klanten zullen laden, inclusief het laden thuis en op het werk. In werkelijkheid kunnen de meesten dat niet, maar die positieve factor neem ik niet mee in mijn model. Vervolgens kies ik een zeer conservatieve inschatting van de toekomst, dat slechts 10% van de auto's elektrisch zal zijn. Noem het een margin of safety. En ondanks dat komen er mooie getallen uit het model.

Ik heb het gevoel dat als je a priori geen aandelen had dat je allang met me eens was dat Fastned een slechte investering is, maar dat je inmiddels zoveel tijd en moeite hebt gestopt in de verdediging van Fastned dat je nu niet meer van mening kan veranderen.

Als ik vandaag voor het eerst van het bedrijf had gehoord, dan zou ik wel even achter mijn oren krabben vanwege alle negatieve analyses die gepubliceerd zijn. Maar ten opzichte van 2014 zijn de fundamentele risico's niet groter geworden, en ondertussen heeft het bedrijf bewezen obstakels te kunnen overwinnen en een betrouwbaar product te kunnen leveren, en ondertussen is de elektrische auto niet meer onbekend. Als je bereid was om in 2014 te investeren dan zou je dat nu ook nog zijn.

Neem nou eens een stapje terug en vraag je af: is stroom verkopen langs de snelweg nou echt zo fundamenteel anders dan benzine verkopen?

Ja. Een elektrische auto werkt niet op benzine.

Hoe winstgevend is een concessie die in een vrije markt verkocht wordt? Als een laadstation 1000% winst op jaarbasis maakt, wat gaat er dan gebeuren? Is die winstmarge houdbaar?

Hierboven al benoemd.

Wat is wel een realistische winstmarge voor het verkopen van een commodity?

Als je het een commodity noemt dan bekijk je de dienst verkeerd. Elektriciteit kan je inderdaad uit ieder stopcontact krijgen, maar dan heb je het over een kwartier laden en dan 5 km bereik erbij krijgen. Een laadpaal op de parkeerplaats levert wellicht 30 km op in die tijd. De meerwaarde van snelladen, de dienst waar je voor betaalt, is dat je in datzelfde kwartier 225 km bereik erbij krijgt.

Waarom stappen grote investeerders niet in terwijl ik een waarde van 500 euro per aandeel zie?

Omdat het succes van Fastned grotendeels afhankelijk is van factoren buiten de controle van Fastned.

Ik verwacht dat grote investeerders spontaan interesse gaan krijgen tegen de tijd dat op iedere straat minstens één elektrische auto staat. Voor het gemak, mijn 10% punt. Maar op dat punt heeft de meeste groei al plaats gevonden.

Tenslotte: ik dacht dat je een DCF-model wou maken. Maar er wordt helemaal niks gedisconteerd hier .

Dat heb ik niet gezegd. De prijs van 10 euro destijds in 2014 was door Fastned vastgesteld op basis van een DCF model.

Maar een beetje reverse engineeren kan ik wel voor je doen. Met de door Fastned in het boek genoemde 30% discount rate kom je van 10 euro in 2014 op de door mij veronderstelde 201 euro uit het '1000 stations in EU' scenario na ongeveer 12 jaar. Dat is 2026 en dat vind ik plausibel. Het past binnen mijn bereik van 2022-2027 voor de benodigde 10% elektrisch.

Hoe weeg je deze scenario's? Hoe disconteer je ze? Wat is je huidige 'target prijs'? Met deze scenario's kunnen we los nog niks.

Bij het bereiken van het scenario onder de gestelde parameters en aannames zou ik het aandeel waarderen op "Bedrijfswaarde per aandeel". Dat is op basis van een PE van 10, oftewel een conservatief rendementsdoel. Verder zit er géén verwachting op de toekomst na het bereiken van het scenario in de berekening verwerkt. De berekening neemt aan dat er vanaf dat punt geen verdere ontwikkelingen of groei plaats zal vinden.

Moet ik Fastned nou kopen of niet?

Van mij moet je helemaal niets.

Verder is het gebruikelijk om in de 'bedrijfswaarde' (enterprise value) ook de uitstaande schulden mee te nemen.

Volgens mij is dat precies wat ik heb gedaan. Ik trek alle liabilities af van de assets en heb dat 'liquidatiewaarde' genoemd. Het bedrag of de schuld dat overblijft wanneer alle assets verkocht worden tegen boekwaarde.

Magpie schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 16:10:
De vraag is inderdaad wat de achterliggende aannames in het model van @Zr40 zijn. Die moeten IMHO op drie elementen gericht zijn, namelijk:

1. De ontwikkeling van de verkoopmarkt.
2. De ontwikkeling van de prijs van de inkoop
3. Alles rond de bezettingsgraad/kosten van een laadpaal

De laatste twee moet je meenemen en ik denk dat 3. nog best wat extra kosten gaat meebrengen. Een laadpaal heeft gewoon een maximale omzet. Maar 1. is in deze casus allesbepalend. Voor je groei en de ontwikkeling van de verkoopprijs.

Wat betreft prijs van inkoop en verkoop; ik acht het onwaarschijnlijk dat een partij elektriciteit gaat verkopen tegen een tarief lager dan wat de consument gemiddeld thuis betaalt. (Gebeurt dat wel, dan ontstaan er mogelijkheden tot arbitrage.) Ondertussen heeft het bedrijf als voordeel dat er op drukke locaties minder energiebelasting betaald moet worden per kWh. Daardoor heb je een zeker minimum als bruto marge.

Het rekenmodel extrapoleert de hoge verkoopprijs.

Klopt, dat is een gebrek in het model. Stel dat de marge halveert. Voor het '10% NL rijdt EV' scenario breekt dat de case (althans onder de gestelde conservatieve parameters) en het 25% scenario wordt niet meer interessant. 100% zou nog werken, maar dan duurt het veel langer. Daarnaast gebruik ik de 10% als mechanisme voor een ruime margin of safety. Bij 100% heb je geen ruimte meer omhoog om te compenseren voor een gebrek in het model of een tegenslag.

Maar bij de EU scenario's zie ik genoeg ruimte dat zelfs een halvering van de marge nog geen probleem hoeft te zijn.

(Ook een puntje voor @writser trouwens, voor wat betreft de grote investeerders; in 2014 was er nog geen sprake van expansie naar het buitenland)

3) de range van EV neemt snel toe. Veelal is nu al 200km+ de norm. Bijladen op de snelweg wordt minder noodzakelijk. En daarmee de toegang tot minder dure alternatieven.

In deze post heb ik al een aantal situaties genoemd wanneer iemand die tijdens het geparkeerd zijn kan laden toch onderweg zou willen laden.

[Zr40]

Hielko schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 17:49:
[...]
Ja, dat betekent het wel.

Nee. Wanneer je één concessie verliest worden niet meteen alle andere locaties waardeloos. Hooguit kan je stellen dat alle locaties waardeloos worden wanneer alle concessies verloren worden.

Die kunnen ze natuurlijk vernieuwen, maar als ze daar dan grof geld voor moeten betalen dan sloopt dat je huidige model wel totaal.

En de concurrent die méér grof geld betaalt om de concessie in handen te krijgen kan dit op een of andere manier wel rendabel krijgen?

[Zr40]

writser schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 18:04:
[...]
Die concessie zal altijd verhandeld worden op een prijs die zo hoog is dat de meest optimistische uitbater denkt: "zo kan ik er nog net een leuk centje aan verdienen". Net zoals dat nu gebeurt met tankstations.

Als ik https://wetten.overheid.n...z=2012-01-01&g=2012-01-01 correct lees werkt het anders dan dat jij schetst.

Stel dat de verwachte winst van een locatie over de concessietermijn 1 miljoen is. Het hoogste bod van een concurrent is 1 miljoen en de zittende partij biedt 1.1 miljoen. Dan wint de zittende partij de bieding en hoeft maar 100k te betalen.

Is het hoogste bod 1.5 miljoen en de zittende partij biedt 1.1 miljoen, dan wint de hoogste bieder die vervolgens 1.5 miljoen moet betalen. Verwacht verlies van 500k voor de nieuwe uitbater. (Vervolgens worden zij de zittende partij bij de volgende veiling.)

[Zr40]

writser schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 19:15:
Gaat niet op voor de volgende veilingen: https://www.rijksvastgoed...stations-langs-rijkswegen . Zouden mooie concessies zijn als je ze voor 30% van de prijs kan verlengen.

Kijk nog eens goed naar de daar genoemde bedragen

Maar goed, even samengevat: jij denkt dat het mogelijk is om, binnen een concessiemodel,of met vrij te plaatsen laadpalen buiten een concessiemodel, krachtstroom te verkopen met hogere winstmarges dan Apple, zonder dat de concurrentie de prijs drukt, terwijl tankstations het met een marge van een paar procent moeten doen. Want de 'economics' van elektrisch tanken zijn fundamenteel anders dan die van rijden op benzine. Dan hoef je niet verder de wetboeken door te spitten om tevergeefs te proberen je gelijk te halen, want als je dat denkt dan is Fastned inderdaad een prachtige belegging die duizenden euro's waard is.

Ja, volgens mijn model wel. Vergeet niet dat ik conservatieve aannames heb gemaakt en een enorme margin of safety van 90% heb toegepast in de uiteindelijke grootte van de afzetmarkt. Of 75% bij de 25% scenario's. Verder, een eventuele concurrent die het lukt om de winstmarge van Fastned negatief te maken terwijl die zichzelf niet sloopt moet een veel grootschaliger netwerk hebben dan Fastned wil bouwen om onder zijn eigen krappe marges winstgevend te kunnen zijn. Ik ken er geen van die schaal, laat staan met die ambitie. Jij wel?

stormbreaker schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 19:17:
Hoeveel geld investeer je dan in Fastned? Ben je niet bang dat je straks op een houtje zit te bijten? Of investeer je alleen dat gene wat je kan missen (wordt altijd geadviseerd)?

Fastned is goed voor een respectabele 2% van mijn portfolio. Het is niet eens mijn grootste positie

[ Voor 40% gewijzigd door Zr40 op 12-10-2019 19:44 ]

[Zr40]

stormbreaker schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 19:53:
Maar dan snap ik niet waarom die discussie over Fastned hier maar blijft dooretteren als het 2 % van je portefeuille is.

Omdat men er over blijft discussiëren. Het is de enige positie in mijn portfolio die discussie aanwakkert zonder dat ik er zelf over begin. Heel raar. Ik heb er verder geen moeite mee, maar voel je vrij om de discussie te negeren

writser schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 19:47:
[...]


Ja chef, dat zijn dus tankstations die voor het eerst geveild worden .. Waarom denk je anders dat er van die 22 miljoen voor de Hackelaar niks naar de overheid gaat (zie hier). Je moet de voetnoten even lezen. Hier zitten er 10 bij die voor de tweede keer onder de hamer gaan: https://www.rijksvastgoed...stations-langs-rijkswegen . Daar gaat je droomverhaal niet meer op.

True, het 'eerste veiling' zag ik over het hoofd. Maar het verandert verder de strekking van mijn punt niet, dat een concurrent niet kosteloos een locatie kan overnemen.

Dit punt heb ik nou vandaag al drie keer proberen te maken maar je negeert het elke keer .. Het gaat hier niet om negatieve winstmarges. Het gaat er om dat in jouw model de winstmarges van Fastned hoger zijn dan die van Apple.

Ik heb alleen cijfermatig berekend wat het resultaat zou zijn van specifieke scenario's, dat wil zeggen aanpassingen ten opzichte van de huidige situatie. Niets meer en niets minder. Dit zelfs op jouw verzoek.

En wat Apple betreft, 15 jaar geleden zou jij hetzelfde gezegd hebben over de marktwaarde van dat bedrijf vandaag. En je had toen ook zomaar gelijk kunnen hebben. Van tevoren is niets zeker.

En tegelijkertijd is het volgens jou voor de concurrentie niet winstgevend om laadpalen te plaatsen. Die aannames kunnen niet allebei waar zijn.

Ho, nu haal je twee dingen door elkaar. Onder de stelling "de winstmarge wordt vanwege marktwerking zo klein dat Fastned geen winst meer kan maken" kan kleinschalige concurrentie al helemaal niet winstgevend zijn. Aangezien ik geen grote concurrenten (of concurrenten met grote ambities) ken, acht ik die stelling onwaarschijnlijk. Ionity komt misschien nog in de buurt, maar die zitten niet op snelweglocaties.

[ Voor 21% gewijzigd door Zr40 op 12-10-2019 22:13 ]

[Zr40]

writser schreef op zaterdag 12 oktober 2019 @ 22:30:
[...]
Mijn vraag: in je vierde scenario levert een laadstation in Nederland 1m brutowinst per jaar op en kost 500k om te bouwen. Wat zal een 15-jaars concessie dan ongeveer opbrengen in een veiling? Wat zou Shell, of Eneco, of de lokale zakenman willen betalen voor die concessie? 100k? 500k? 1m? 5m? 10m?

Laat ik voor het gemak aannemen dat er evenveel geboden gaat worden als voor een tankstationlocatie wanneer 100% van de auto's EV is. Op basis van je laatste link kom ik op een gemiddelde van 8.5 miljoen per locatie per 15 jaar.

Voor mijn model schaal ik dat naar het gemodelleerde percentage EV's en neem ik aan dat in de NL scenario's voor 90% van de locaties een concessie geldt. Voor de EU scenario's is het lastiger; geen van de huidige EU locaties ligt aan de snelweg. Laat ik een ruime 25% aannemen. Laat ik ook hier 90% aannemen. Lekker conservatief

[ Voor 3% gewijzigd door Zr40 op 13-10-2019 08:01 . Reden: Rekenfout EU scenario's gecorrigeerd ]

[Zr40]

Sport_Life schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 08:41:
Als ik jouw scenario's zie dan zou ik op basis daarvan nu zeker geen 13 euro betalen voor een aandeel.
Zelfs als 10% electrisch rijdt is het aandeel intrinsiek nog "maar" 7 euro waard.

10% is niet het eindpunt. Wat het scenario mijns inziens aangeeft is dat het bedrijf wel winstgevend kan zijn (waar de meeste kritiek tot op heden op neer kwam), zelfs onder de conservatieve aannames die ik heb gebruikt, en daarna nog genoeg ruimte heeft om verder te groeien.

Dat het aandeel "maar" 7 euro waard zou zijn onder mijn model is ook een gevolg van mijn keuze voor een PE van 10. De meeste aandelen in je portfolio (of in je ETF) handelen op een hogere PE.

[Zr40]

Sport_Life schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 08:49:
[...]

Inhoudelijk ben ik het ook niet eens met je model. Bv hoe kom je op een administrative expense factor 2 bij een omzet factor 10?

De grootste kostenpost binnen administrative expenses is personeel. Je gaat niet méér developers, architecten, bouwers, etc nodig hebben wanneer bestaande stations meer gebruikt worden. De aanname van een verdubbeling in de totale vaste kosten is een grove, ruime schatting dat er wel iets in kosten zal groeien. Kosten voor betalingsverwerking. Onderhoud. Klantenservice. Dat lijkt mij nog ruimschoots passen binnen de aangenomen verdubbeling.

Verder mis ik nog kosten die je straks onvermijdelijk gaat krijgen. Neem een boekhoud software implementatie.

Je neemt aan dat die kosten nu nog niet gemaakt worden.

[Zr40]

Sport_Life schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 09:06:
[...]

Het gaat mij om het feit dat een onderbouwing ontbreekt . Ik heb geen idee hoeveel kosten er zullen zijn, maar bij een dergelijk model kun je niet zomaar cijfers verdubbelen, je zou kunnen kijken wat de kosten zijn bij vergelijkbare bedrijven. Dan blijft het een grove schatting, maar wel 1 die is onderbouwt en die niet naar 500m toe werkt .

Inderdaad weet ik niet wat de toekomst precies gaat brengen. Dat is ook precies de reden waarom ik de kostenstijging voor dat scenario erg ruim inschat. Ik verwacht zelf dat de kosten veel minder zouden stijgen dan een verdubbeling, maar omdat ik dat niet exact kan inschatten rond ik het omhoog af naar een verdubbeling. Ik zie geen probleem als de kosten toch minder blijken te stijgen

Lijkt erop dat jij eerst 500m invult en vervolgens de sheet gaat invullen.

Nee.

[Zr40]

writser schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 09:11:
Je bent weer een stukje verder, goedzo. Nu even je gezonde verstand gebruiken. Ik zoom weer even in op je vierde scenario. Je aanname is nu dat Fastned haar concessies kan verlengen voor ~2m per stuk, terwijl ze 15m brutowinst maken tijdens 15 jaar looptijd. Jij denkt dat 2m de prijs is die dan uit een veiling rolt? Jij denkt dat er niemand is die denkt: goh, 2 miljoen investeren om 15 miljoen te verdienen, dat is een stukje meer dan ik verdien met beleggen! Ik kan ook wel 3 miljoen bieden. Maar dan win ik de veiling misschien nog niet, laat ik maar 6 miljoen bieden, dan behaal ik ook nog steeds een goddelijk rendement!

Nee, jouw aanname is dat iedereen denkt: wat een waardeloze investering, 15 miljoen verdienen, daar ga ik geen 2 miljoen voor betalen! Laat Fastned dat maar doen.

Je kan natuurlijk niet de prijzen van veilingen voor benzinestations klakkeloos overnemen, want volgens jouw model zijn laadstations een orde van grootte winstgevender. Dan wordt er natuurlijk ook fors meer voor de concessies geboden ..

Natuurlijk niet. Maar ik heb nog geen data van veilingen voor laadstations. En de veiling van 2012 waar Fastned voor bijna alle 201 gewonnen locaties de enige bieder was telt uiteraard niet mee.

Het resultaat van veilingen van benzinestations is dus de meest relevante data waar ik het model op kan baseren. De winstmarges op de brandstoffen zijn uiteraard compleet anders, maar benzinestations met een winkeltje halen slechts een minimaal deel van de winst uit de verkoop van brandstoffen. Genoeg ruimte om méér te bieden voor de concessies, zou jij zeggen! Maar toch gebeurt dat niet. Je zou bijna denken dat uitbaters geen genoegen nemen met de kleinst mogelijke winstmarge...

Mocht je toevallig een jaarrekening hebben van zo'n tankstation, ik kijk er graag naar.

[Zr40]

writser schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 09:38:
Je omzeilt de kritieke vraag. Jij denkt dus, bij gebrek aan relevante data, dat de concurrentie niet meer dan 2m biedt voor een concessie die 15m oplevert? Dat is de aanname die je nu verwerkt in je model.

Goed, maken we er 5m van, dan krijg je met 15m over 15 jaar op de concessie een verwacht rendement van 7% op jaarbasis.

Ik vermenigvuldig dus de kosten concessies met 2,5. Het '25% NL rijdt EV' scenario komt dan uit op een EPS van 1,75, en het '1000 stations in EU' scenario op 17,65.

Sport_Life schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 09:55:
Ik begrijp ook niet dat jouw positie slechts 2% is terwijl je zo overtuigd bent.

De scenario's zien er goed uit wanneer ze bereikt worden, maar hoe lang het duurt totdat het zover is kan ik niet voorspellen. En de kans bestaat natuurlijk dat het bedrijf die tijd niet overleeft.

Met name het niet bereiken van winstgevendheid (lees: het voldoende groeien van de EV) voordat de eerste concessie verloopt zie ik als belangrijke onzekerheid. Dan staat het bedrijf niet in een positie om een goed bod uit te kunnen brengen. Met de huidige groei acht ik dat onwaarschijnlijk, maar ik sluit het niet uit.

Daarnaast wil ik niet dat één bedrijf mijn portfolio domineert. Het is wel een van mijn grotere posities; de meeste bedrijven in mijn portfolio zitten rond de 1%.

[ Voor 47% gewijzigd door Zr40 op 13-10-2019 10:21 ]

[Zr40]

writser schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 10:27:
[...]
1. De concurrentie is tevreden met een rendement van 7% op jaarbasis op haar investeringen in concessies.
2. De concurrentie biedt op alle concessies waar Fastned ook op biedt.

Wat houdt dat in voor het rendement dat Fastned gaat behalen op jaarbasis? Hoe strookt dat met jouw model?

Sommige locaties worden gewonnen, sommige niet. Laat ik aannemen dat 50% van de locaties wordt verloren. Verder neem ik aan dat concurrenten door klanten als even betrouwbaar ervaren worden; oftewel, een klant kijkt niet naar het merk, alleen naar de locatie.

Het effect op het model is dat de schaal kleiner wordt. Minder omzet, maar ook minder kosten. Het halveren van de omzet, de cost of sales, en de kosten voor de gewonnen concessies maakt de gemodelleerde winst natuurlijk kleiner, maar daarmee kom ik nog op een EPS van 8,11 voor het '1000 stations in EU' scenario.

Aan de andere kant geloof ik dat er voldoende locaties beschikbaar zijn in EU om zelfs met concurrentie 1000 stationslocaties in handen te kunnen krijgen.

Want je slaat nu eindelijk de spijker op zijn kop betreft het bedrijfsmodel van Fastned: geld lenen tegen 6% van obligatiehouders om dat te investeren in concessies die een verwacht rendement van 7% (of in elk geval iets in die orde van grootte) opleveren.

Mooi verzonnen ware het niet dat de termijn van de huidige obligaties al lang afgelopen zou zijn tegen de tijd dat de eerste concessies opnieuw geveild gaan worden.

Hielko schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 10:37:
Ik wil nog wel even de "kleine" voetnoot plaatsen dat met 5m kosten concessie plus half miljoen kosten bouwen laadstation je rendement nog steeds ruim 16% is per jaar. Als je ervan uit wilt gaan dat een rendement van 7% reëel is dan zal een concessie ongeveer 8.5 miljoen gaan kosten.

Zonder kosten concessies is winst voor belasting in het '25% NL rijdt EV' scenario 67 miljoen per jaar, of 9,8 miljoen per locatie per 15 jaar. 5,5 miljoen betalen voor een concessie en bouw in ruil voor 9,8 miljoen over 15 jaar is afgerond 7% op jaarbasis.

[ Voor 11% gewijzigd door Zr40 op 13-10-2019 11:06 ]

[Zr40]

@Panzer_V Olie kent veel meer toepassingen dan enkel verbranding in een verbrandingsmotor van een auto. Je suggereert dat elektrisch vervoer de grootste bedreiging is voor de oliesector, maar mijns inziens is het opraken van de olie, danwel beperkingen op het gebruik daarvan vanuit overheden, veel bedreigender.

Om nog even inhoudelijk op een paar punten in te gaan:

Blijven bestaan is belangrijker dan grote winsten. 0,5% of 1% winst is beter dan niets zullen ze wellicht denken.

Aandeelhouders zullen het daar niet mee eens zijn. Als het bestuur genoegen neemt met een dergelijk lage winst dan zal de marktwaarde dalen tot een niveau waarop de winst procentueel wel acceptabel is.

De honderden miljarden oliegeld kopen alle concessies in heel Europa op voor een jodenfooi [..]

Dit strookt niet met de stelling van anderen dat noodzakelijkerwijs de concessies juist heel duur gaan worden.

[..] en gaan deze onder kostprijs, tegen kostprijs, of net boven kostprijs exploiteren om daarmee eventuele concurrentie (lees: Fastned) direct naar het graf te brengen.

Voor de bestuurder van elektrische auto's is dit natuurlijk geen negatief resultaat. Op meer locaties kunnen snelladen, én tegen een geweldig tarief, is alleen maar positief. Natuurlijk wel jammer als diegene een voorkeur had voor Fastned omdat er geen oliemaatschappij achter zit.

Wat Fastned betreft zou dit betekenen dat ze enkel nog locaties kunnen verkrijgen waar geen concessies gelden. Als dat vandaag zou gebeuren dan houden ze ~10% van de locaties. Dat is niet voldoende voor winstgevendheid. Vandaag zijn de schulden nog hoger dan de bezittingen, dus zou ik volledig verlies hebben op mijn positie.

Als ik aandeelhouder was van een oliemaatschappij zou ik dit afkeuren. Het is geen winstgevende activiteit om koste wat het kost concurrentie van laadinfrastructuur te verdringen, hoe je het ook wendt of keert. Volgens Fastned zijn snellaadlocaties momenteel goed voor slechts een klein percentage van alle laadsessies, en het lijkt mij voor een oliemaatschappij helemaal niet kosten-effectief om dat tegen te werken. Immers, iedereen die op de parkeerplaats kan laden heeft daar geen last van.

[ Voor 33% gewijzigd door Zr40 op 13-10-2019 11:45 ]

[Zr40]

writser schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 17:35:
[...]
Ik word met wetboeken om de oren geslagen en twee posts later blijkt dat je zelf absoluut niet begrijpt wat er in die wetboeken staat. Dan ben je drukker bezig met je eigen gelijk halen dan met rationeel naar een belegging kijken. Wat dat betreft mag het allemaal wel een toontje lager.

Merk op, dit heb ik nergens gebruikt om een aanname te valideren. Ik ben er vanaf het begin van uit gegaan dat betaald moet worden voor concessies. Alleen de vraag hoeveel was onduidelijk. Dit 'wetboek' kwam ik tegen in onderzoek naar jouw reactie en vond het bijzonder genoeg om te delen.

Ik heb zelfs nog gesteld: "Als ik [link] correct lees, ...". Kijk ook even hoe je daar op gereageerd hebt. Meestal negeer ik dat soort uitingen want daar op reageren levert niets op. Ik zou het appreciëren als je dat voortaan niet op die manier doet.

Longcat schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 17:04:
[...]

Als je wil dat iemand anders jou gaat vertellen hoeveel TSLA waard is, dan kom je denk ik niet heel ver.

Je hebt natuurlijk honderden analysten die ieder een eigen koersdoel hebben (en publiceren). Je kan er naar kijken, je kan gemiddelden berekenen, maar zolang je zelf niet begrijpt waarom je dat aandeel op dat moment koopt, hebben die koersdoelen geen enkele waarde voor je. Kan je net zo goed naar de marktwaarde kijken, dat is immers een gewogen gemiddelde van alle deelnemers aan de markt en daar haal je net zo weinig informatie uit als een cijfertje van een leger analysten.

Sport_Life schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 17:14:
[...]
Interessant om te zien dat de waarde van een aandeel voor een groot deel wordt bepaald door een mix van verschillende type beleggers/denkers .

Heb het hierboven al aangehaald, de marktwaarde is een gewogen gemiddelde van alle deelnemers aan de markt. Het mooie van een degelijke analyse (niet dat ik nu zeg dat mijn analyse degelijk is) is dat je tot een ander resultaat kan komen dan de marktwaarde. Eerder in het topic (of wellicht in het vorige deel) werd door iemand gezegd dat analyses gemiddeld genomen niet beter kunnen zijn dan de markt als geheel; daar ben ik het duidelijk niet mee eens

[ Voor 47% gewijzigd door Zr40 op 13-10-2019 18:38 ]

[Zr40]

writser schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 18:37:
[...]

Ongetwijfeld, maar in het model dat je zaterdag met ons deelde was je dat even vergeten.

Dit heb ik al gezegd. Het model van zaterdag is enkel een cijfermatige extrapolatie op basis van scenario's. Het was niet aanwezig in die versie van het model omdat er vanuit de huidige cijfers niets te extrapoleren viel.

[Zr40]

writser schreef op zondag 13 oktober 2019 @ 18:53:
Kennelijk mag je daar arbitrair kosten uit weglaten.

Prima. Wijs jij ze aan in het jaarverslag? Dan wijs ik ze aan in het model van zaterdag.

[Zr40]

@Strider Je kijkt nu alleen naar de koers en de dividenduitkeringen. Een belangrijkere vraag is: wat doet dit bedrijf? Waar verdienen ze geld mee? Is dat een risicovolle activiteit?

Als je daar een antwoord op hebt, dan zie je waarschijnlijk ook waarom de koers zo laag is ten opzichte van het dividendrendement dat je hebt gezien.

[Zr40]

Heel lang verhaal. Ondertussen eindigt hij met de conclusie dat je toch echt wel goud in je portfolio moet hebben. Waarom dan? Dat staat er niet echt – behalve dat je moet wachten op zijn volgende verhaal...

* Zr40 kan nu even geen paradigm shifts meer zien

[Zr40]

Sport_Life schreef op zondag 20 oktober 2019 @ 18:55:
[...]
Verder vind ik jouw kijk behoorlijk kortzichtig, vanwege wat shorters gaat Bam ineens failliet ofzo

Ik lees zijn reactie anders. Shorters zorgen natuurlijk niet voor een faillissement, maar een stijging in het percentage geshorte aandelen laat zien dat de shortende partijen negatiever denken over de toekomstige ontwikkelingen rondom dit bedrijf.

Misschien gaan ze gelijk krijgen, misschien ook niet. Je zou het eventueel kunnen zien als een indicator.

Ja zo'n grafiekje van afgelopen jaren is echt veelzeggend voor de huidige waarde van Bam

Evengoed is de koers van vandaag ook niet bepaald veelzeggend voor de toekomstige ontwikkelingen rondom een bedrijf. De koers reflecteert alle bekende informatie in de vorm van een gewogen gemiddelde van alle analyses, meningen, opinies, trading algoritmes, en beursamateurs. Al het onbekende wat er in de toekomst zal gaan gebeuren is per definitie nog niet zichtbaar in de koers.

Het valt mij trouwens op dat je wel heel erg defensief reageert op die ene oneliner van @Wietsee. (die het weliswaar heeft onderbouwd met een screenshot - en terwijl ik dit typ een uitgebreidere reactie heeft geplaatst). Los van of aandelen in dit bedrijf een goede beleggingsstrategie is, ik zou je aanraden om vooral niet te beleggen in bedrijven waar je zo sterk emotioneel bij betrokken raakt.

Zelfs ik reageerde niet zo op het commentaar op mijn Fastned analyse, en dat commentaar was goed voor meerdere gevulde pagina's in dit topic.

[Zr40]

Pistachenootje schreef op maandag 21 oktober 2019 @ 17:33:
[...]

Het is apart, ik kom er nu achter dat het toch blijkt te werken.

Interessant. Voor zover ik weet gelden de MiFID regels ook gewoon voor aankoop via automatische dividendherinvestering door de broker. Immers, waarom zouden de regels voor die aankopen niet gelden? Wellicht zijn ze de restrictie daar gewoon vergeten te implementeren

Dat de normale commissies gelden noemde ik in mijn post van destijds al. Maar het is wellicht interessant (voor zolang deze route blijft werken) als je inmiddels al een grote positie hebt opgebouwd in de Amerikaanse ETFs die je op deze manier wil laten groeien, en geen kleinere posities hebt die dividend uitkeren. Dan vallen de kosten procentueel gezien nog mee.

[Zr40]

helloitsme schreef op maandag 21 oktober 2019 @ 20:09:
[...]


vraagje: waar/hoe doe je het aangeven dat je het dividend van bepaalde fondsen wilt herbeleggen bij Lynx?

Niet. Je kan herbeleggen van dividend alleen voor heel je account aan- en uitzetten en dat doe je in account management. Hier betaal je evenveel commissie voor als wanneer je zelf de kooporder plaatst, dat is dus niet bepaald interessant als je kleine dividendjes ontvangt.

Ik zou aanraden om het dividend gewoon op te sparen, en samen met je periodieke inleg te gebruiken voor nieuwe aankopen.

De link van @Pistachenootje gaat over keuzedividend, dat is alleen relevant wanneer het bedrijf aandeelhouders de keuze geeft om dividend in aandelen of in geld te ontvangen. Meestal is dat niet het geval en ontvang je gewoon geld.

Sport_Life schreef op maandag 21 oktober 2019 @ 20:17:
[...]
Ik koop liever op all time low dan all time high.. hoewel dat voor veel mensen gevoelsmatig slecht ligt.

Het probleem is alleen dat all-time lows een beetje lastig te vinden zijn. En als je belegt omdat je verwacht dat de koersen op lange termijn zullen stijgen, dan zou een all-time high van vandaag geen belemmering moeten zijn. Immers, over een periode van 30 jaar zal de all-time high van vandaag al lang vervangen zijn door een nieuwe all-time high.

Wacht je op een nieuwe all-time low, dan kan je lang wachten. Neem een willekeurige grote index; zelfs een historisch onvoorstelbare crash van -90% is niet voldoende om onder de all-time low van die index te komen.

Op het niveau van individuele aandelen zou het wellicht kunnen gebeuren dat de all-time low wordt doorbroken, maar zou jij willen beleggen in, ik noem maar iets, Apple, wanneer de koers van dit aandeel met 90% is gedaald? En dan zit je nog steeds ver boven de all-time low. Een daling van dat niveau zou betekenen dat er iets catastrofaal mis is gegaan met dit bedrijf.

Huizenmarkt is ook zo'n voorbeeld, waarom kopen mensen in 2019 hun eerste appartement, terwijl diezelde appartementen in 2011 aan de straatstenen niet werden verkocht

Dat is geen goede vergelijking en dat weet je zelf heel goed. Een starter die in 2019 zijn eerste appartement koopt had in 2011 uberhaupt geen mogelijkheid om een woning te kopen (anders had die dat al lang gedaan).

[ Voor 55% gewijzigd door Zr40 op 21-10-2019 21:01 ]

[Zr40]

@Pakhaas Het percentage is eigenlijk niet echt relevant. Je zou moeten kijken naar hoeveel maanden aan uitgaven je wil kunnen dekken met je spaargeld. Want je wil immers niet je aandelen moeten verkopen wanneer je onverwacht geld nodig hebt.

Afhankelijk van je financiële discipline zou je 3 tot 6 maanden moeten aanhouden als minimumgrootte van je buffer (spaargeld). Meer kan natuurlijk altijd, naar eigen voorkeur. Maar zit je daar onder, dan zou ik aanraden om je spaargeld eerst op te bouwen tot dat minimum voordat je verder gaat met beleggingen.

20k spaargeld klinkt wel als ruim voldoende.

En uiteraard zou je geen geld moeten beleggen dat je mogelijkerwijs op korte termijn (zeg, binnen 3 jaar) nodig zou kunnen hebben. Bijvoorbeeld als je van plan bent om een auto of woning te kopen.

[ Voor 18% gewijzigd door Zr40 op 22-10-2019 09:44 ]

[Zr40]

@Pistachenootje Je buffer hoeft geen rendement te halen. Daar is het niet voor bedoeld.

Een laag (of met inflatie effectief negatief) rendement op je buffer is nog steeds veel beter dan helemaal geen buffer aanhouden en vanwege persoonlijke omstandigheden je beleggingen op een ongunstig moment met verlies te moeten verkopen.

[ Voor 77% gewijzigd door Zr40 op 22-10-2019 11:51 ]

[Zr40]

Pistachenootje schreef op dinsdag 22 oktober 2019 @ 12:19:
@Zr40 voor iemand die zegt: "Beleggingshorizon is +/- 25 jaar. Geld hebben we de komende jaren niet nodig." zou ik het zonde vinden om 20k spaargeld aan te houden. Ik zelf doe dat niet. Mocht er ineens een 'noodgeval' zijn (ik acht de kans zeer klein) dan verkoop ik wel wat van mijn beleggingen (diversen).

Maar goed, sommige mensen zijn voorstander van dergelijke cash buffers, ik heb het gelezen.

Zelf houd ik ~13k aan (som van spaarrekening, deposito's en betaalrekening, uiteraard afhankelijk van wanneer in de maand ik kijk). Goed voor drie maanden aan uitgaven, plus reservering voor jaarlijkse kosten, plus reservering voor onverwachte uitgaven. 20k vind ik eigenlijk niet heel veel groter, al helemaal omdat @Pakhaas een partner heeft en daardoor hogere lasten zou hebben per maand. Voor mijn situatie, zonder partner, zou 20k goed zijn voor nog eens drie of vier maanden extra.

Die 13k is geld dat ik mogelijkerwijs wél op korte termijn nodig zou kunnen hebben. Een deel daarvan heb ik in een depositoladder zitten (doel: opvangen van vaste lasten en uitgaven voor het geval dat de inkomsten stoppen), de rest vrij opneembaar (doel: onmiddellijk beschikbaar voor onverwachte uitgaven).

Dit zorgt er voor dat ik op korte termijn vrijwel zeker geen aanspraak hoef te maken op mijn belegd vermogen en als gevolg daarvan kan ik een wat hoger risico accepteren zonder dat ik daar 's nachts van wakker zou liggen.

[Zr40]

c0rneel schreef op dinsdag 22 oktober 2019 @ 12:52:
Een depositoladder is in principe toch ook vrij opneembaar. Alleen loop je dan wat rendament mis. Maar als ik even wat meer nodig heb dan beschikbaar dan gaat de laatste deposito eraan. Het jaar erop moeten we dan die maand van de ladder weer repareren

Dat hangt af van de voorwaarden. Bij de bank waar ik ze heb lopen zijn ze na 14 dagen alleen vroegtijdig te beëindigen bij scheiding, werkloosheid, of schuldsanering/faillissement.

Pistachenootje schreef op dinsdag 22 oktober 2019 @ 12:59:
@Zr40 maar jij belegt met geleend geld toch? Lijkt me een situatie die niet 1:1 vergelijkbaar is met @Pakhaas

Ja en nee.

Ik heb leverage dankzij margin (met negatieve rentelasten vanwege de index box constructie), en dat is inderdaad een vorm van geleend geld. Mijn broker liquideert automatisch posities wanneer mijn margin requirement te hoog wordt ten opzichte van de totale accountwaarde. De leverage hoger dan 100% zorgt er voor dat totaal verlies eerder bereikt kan worden dan bij een lagere leverage, maar vanwege automatische liquidatie is de kans op een grote restschuld na een daling zeer onwaarschijnlijk*.

* In theorie zou dat wel kunnen gebeuren wanneer er geen tegenpartij gevonden kan worden om tegen marktwaarde mijn posities te sluiten, of wanneer de marktwaarde zo hard daalt dat er niet op tijd geliquideerd kan worden.

Ik beleg niet met geleend geld dat ik heb verkregen buiten de beleggingsrekening. In die zin vind ik het wel vergelijkbaar. (Of je moet de hypotheek meetellen, maar dan zou iedereen met een hypotheek met geleend geld beleggen.)

[Zr40]

Een cashreserve aanhouden specifiek voor je beleggingsstrategie valt in mijn optiek inderdaad niet onder de noemer ‘buffer’.

[Zr40]

Het aanhouden van een buffer heeft ook niets te maken met de manier waarop je belegt, maar met een gezonde financiële huishouding.

Zie het eventueel als een logisch gevolg van het principe dat je geen geld zou moeten beleggen dat je wellicht op korte termijn nodig zou kunnen hebben.

[ Voor 12% gewijzigd door Zr40 op 22-10-2019 19:13 ]

[Zr40]

@AudiRS3 Hoe betaal jij je maandelijkse vaste lasten? Verkoop je iedere keer dat je boodschappen doet één of twee stukken van je ETF? Wat als je auto defect raakt? Of je werkgever heeft financiële problemen en is te laat met betalen?

Het geld dat je voor al deze dingen apart zet is onderdeel van je buffer. Het geld dat je apart houdt om in te springen op marktbewegingen is dat niet. Het is allebei geld, maar het doel van het geld bepaalt of het wel of niet bij je buffer hoort.

Misschien kies je er voor om een heel kleine buffer aan te houden, wellicht 1 maand aan uitgaven. Maar dan leef je van loonstrookje naar loonstrookje. Er hoeft maar iets mis te gaan en je wordt al verplicht om een deel van je beleggingen te verkopen, of die nu op winst of op verlies staan.

En waarom eigenlijk? Zodat niet 97% maar 99% van je vermogen belegd is? Als je gemiddeld 7% rendement verwacht maakt dat het verschil tussen 6,79% en 6,93% op je totale vermogen. Oftewel +0,14% op jaarbasis. Dat terwijl je verlies door het verplicht moeten verkopen op een zeer ongunstig moment (wat met een buffer van 1 maand zeker weten gaat gebeuren) veel groter is dan je theoretische winst door die extra twee procent ook te beleggen.

Ik zou je van harte aanraden om het geld dat je apart zet voor 'inspelen op de markt' van je beleggingsrekening te halen en op je spaarrekening te zetten en dat te gaan gebruiken als buffer. Mocht er in de toekomst zo'n geweldige situatie op de markt ontstaan, dan kan je altijd nog besluiten om tijdelijk een kleinere buffer aan te houden, mits je persoonlijke omstandigheden op dat moment dat toestaan. Volgens mij zit je bij DEGIRO, daar is een storting met iDEAL zo gedaan.

[ Voor 71% gewijzigd door Zr40 op 22-10-2019 20:35 ]

[Zr40]

Ehh. Ik was even een weekje weg, maar het valt mij nu op dat ik over de afgelopen week flinke verliezen heb gehad. -2%, -3% en -2% op respectievelijk 16, 18 en 22 oktober, terwijl de benchmarks op deze dagen hier vrijwel geen last van hebben gehad.

Volgens PortfolioAnalyst is met name de tech sector verantwoordelijk voor het verlies MTD. De tech sector bedrijven met het grootste verlies in mijn portfolio zijn APPN, AYX en FSLY. Maar ik zie zo snel geen relevant nieuws specifiek voor deze bedrijven. Wat heb ik gemist?

[ Voor 3% gewijzigd door Zr40 op 23-10-2019 18:58 ]

[Zr40]

Longcat schreef op woensdag 23 oktober 2019 @ 19:18:
Hoe is je MTD nu?

Het liep deze maand redelijk gelijk met de SPX, tot 16 oktober. Na de close van gisteren stond ik op -3,69% waar SPX op +0,75% stond.

Ben je nog steeds van mening dat je voldoende spreiding hebt?

'Voldoende' is natuurlijk voor iedereen anders. Ik vind dat ik een redelijke spreiding heb, niet een geweldige. En wat meer volatiliteit dan de benchmark is natuurlijk wel te verwachten (en daar ben ik ook wel tegen bestand).

Maar ik vind het opmerkelijk dat een groepje tech bedrijven die op het eerste gezicht zich weinig met elkaar van doen hebben samen een forse koersdaling hebben meegemaakt op dezelfde dagen zonder een duidelijke oorzaak, terwijl de tech sector als geheel hier geen last van heeft gehad.

[ Voor 53% gewijzigd door Zr40 op 23-10-2019 19:39 ]

[Zr40]

writser schreef op woensdag 23 oktober 2019 @ 22:03:
[...]

16 oktober tegenvallende Workday analyst day, 18 oktober tegenvallende cijfers Atlassian, 22 oktober .. ? Wat hebben die bedrijven met elkaar van doen? Alledrie cloud-bedrijfjes met een speculatieve waardering.

Ik bedoel dat ik geen fundamentele reden zie waarom de waarderingen van een groepje bedrijven allemaal tegelijk hard zijn gedaald, terwijl de sector waartoe ze gerekend worden daar geen last van heeft gehad en de betreffende bedrijven ook geen noemenwaardige relatie onderling hebben. Afgezien van "het is allemaal cloud!", maar dat lijkt mij niet de reden aangezien niet al mijn "cloud-bedrijfjes met een speculatieve waardering" flink zijn gedaald op deze dagen samen met de drie die ik noemde.

De link van @Longcat geeft een mogelijke oorzaak voor de daling van de 16e: downgrade van een aantal cloud-bedrijven door analysten. Voor de andere twee dagen heb ik nog niets gevonden.

De twee bedrijven die je noemt zitten trouwens niet in mijn portfolio.

Verwijderd schreef op woensdag 23 oktober 2019 @ 22:09:
Ik ben echt heel benieuwd naar de cijfers van TSLA binnen enkele uren, maar ook vooral hoe de markt gaat reageren. Als je long bent maakt het niet uit, maar het is toch wel heel erg interessant of ze dichter bij break even kunnen komen dit kwartaal.

+20% after hours. Free cash flow is inmiddels positief, en veel hoger dan analysten hebben verwacht: $371 miljoen ten opzichte van $32 miljoen verwacht.

Ik heb zelf een long positie.

[ Voor 22% gewijzigd door Zr40 op 24-10-2019 08:22 ]

[Zr40]

Met welk percentage van je portfolio zou je voor minimaal 5 jaar in dit bedrijf willen zitten als je daar niet zou werken (of wanneer het programma niet zou bestaan)? Dat zou je maximum moeten zijn voor hoeverre je via het programma aandelen wil kopen.

De 20% korting kan je alleen zien als extra inkomen als je toch al bereid was om zonder dit programma deze aandelen op de markt te kopen.

[ Voor 12% gewijzigd door Zr40 op 24-10-2019 11:42 ]

[Zr40]

writser schreef op donderdag 24 oktober 2019 @ 15:54:
Ik ben het in grote lijnen met Hielko eens, en absoluut niet met wat @Zr40 aanbrengt. 4.5% 'alpha' of extra rendement op jaarbasis is een bijzonder schappelijk voorstel.

Alpha is leuk, maar je zegt dat 4,5% alpha eigenlijk genoeg is om je risicobereidheid en bedrijfswaardering overboord te gooien en onconditioneel voor minimaal 5 jaar in te stappen?

Stel, jij werkt voor Fastned en je krijgt hetzelfde aanbod: je kan aandelen kopen met 20% korting en een lockup period van 5 jaar. Zou je dat aanbod nemen? Je hebt eerder gezegd nooit een positie voor de lange termijn te willen nemen op € 10 per stuk, dat is inmiddels ruim 20% onder de huidige koers

[Zr40]

writser schreef op donderdag 24 oktober 2019 @ 17:44:
[...]


Ik zal even specifiek de verkeerde redenatie die hier gemaakt wordt toelichten met een extreem voorbeeldje. Ik wil inderdaad geen positie in Fastned. Volgens @Zr40 moet ik dan nooit aandelen Fastned kopen met een kortingsprogramma, zelfs niet als ik ze met 95% korting kan kopen. Dat is natuurlijk niet zo. Met 95% korting ben zelfs ik bijzonder enthousiast over Fastned en wil ik best een 50% of 100% positie.

Ik hoop dat je zelf ook inziet dat deze vergelijking nergens op slaat. Het programma van MrSnorretje is een 20% korting met een lockup van 5 jaar. Vijf jaar! Als het een risicoloze propositie was, dan zou ik de eerste zijn die deelname zou aanraden. Maar in vijf jaar kan er veel onverwachts gebeuren – kijk maar naar het eerder aangehaalde Delta Lloyd. Leuk die 20% korting, maar dat maakt enkel de cost basis lager. Daar heb je niets aan als na het verstrijken van de lockup de waarde bij wijze van spreken is gehalveerd.

Omdat het de cost basis lager maakt, is het natuurlijk een uitermate interessante propositie als je toch al van plan was aandelen in dit bedrijf te kopen. Hetzelfde aantal aandelen kan je dan kopen voor minder geld. Dat is wat ik eerder schreef. Maar jij raadt ondertussen serieus aan dat hij zijn gevoel moet negeren en maximaal moet deelnemen, terwijl hij zelf heeft aangegeven helemaal niet zo'n grote exposure te willen hebben naar dit bedrijf. Je kijkt uitsluitend naar de alpha zonder rekening te houden met het risico (reëel en gevoelsmatig) dat hij zal ervaren op zo'n positie die hij minimaal 5 jaar moet aanhouden.

De korting vertalen naar een hoger rendementspercentage is naar mijn mening ook een verkeerde analogie. Je krijgt de korting voor het direct van de werkgever kopen van aandelen, niet voor het simpelweg bezitten van de aandelen voor de betreffende periode. Het is niets meer dan een incentive vanuit de werkgever om deelname aan te moedigen en daarmee een deel van de loonkosten te besparen. Het voordeel voor de werknemer is de incentive, en niet zozeer het bezit van de aandelen. Die had hij immers ook op de beurs kunnen kopen.

Over het laatste stukje uit bovenstaande quote: als je bereid bent vandaag met 95% korting te willen kopen, dan zou je ook aandelen zonder korting willen kopen indien de markt die vandaag op 0,65 prijst. Ik meen dat je eerder hebt gezegd dat je helemaal geen long positie wil hebben, ongeacht de prijs. Die twee stellingen kunnen niet tegelijk waar zijn.

Longcat schreef op donderdag 24 oktober 2019 @ 18:10:
Natuurlijk zorg ik dan wel voor een even grote (synthetische) short positie.

Die positie kan je op Fastned vandaag nog niet nemen. En in algemene zin, wanneer zo'n positie wel mogelijk is moet dit uiteraard toegestaan zijn onder de voorwaarden van het programma. Vergeet ook de marginvereisten niet.

[ Voor 17% gewijzigd door Zr40 op 24-10-2019 20:35 ]

[Zr40]

Ik zeg nergens dat het hetzelfde is, ik heb het alleen over de koopbereidheid van @writser. Hij vindt dat de huidige marktwaarde enorm overgewaardeerd is en voor geen enkel bedrag te willen kopen, maar zegt vervolgens het prima te vinden om met een lockup van 5 jaar met 95% korting te kopen. Als dat een acceptabele propositie is, dan zou hij een aankoop ook prima moeten vinden als onder de huidige omstandigheden de markt het aandeel zou willen verkopen voor die lage prijs.

Maar omdat hij eerder heeft gezegd onder de huidige omstandigheden het aandeel voor geen enkel bedrag te willen kopen, trek ik zijn bereidheid om tegen 95% korting te willen kopen in twijfel.

[ Voor 3% gewijzigd door Zr40 op 25-10-2019 09:36 ]

[Zr40]

De koers is de prijs waarvoor het effect voor het laatst daadwerkelijk is verhandeld. Laat en bied zijn niet de koers. Laat is de laagste prijs waarop iemand op dit moment (of gezien het tijdstip: op het moment van sluiten van de beurs) bereid is het effect te willen verkopen (en dit met een zichtbare verkooporder in het orderboek heeft gezet), en omgekeerd is bied de hoogste prijs waarop iemand op dit moment bereid is het effect te willen kopen.

Wat je ziet is simpel: 79.30 is de beste prijs waarop iemand op het laatste handelsmoment heeft willen verkopen, en de laatste transactie is van iemand die minimaal één stuk voor die prijs daadwerkelijk heeft gekocht. Maar die kooporder was niet groot genoeg om de volledige verkooporder te vullen. Het restant van de verkooporder blijft staan totdat deze gevuld, aangepast of geannuleerd wordt.

[ Voor 7% gewijzigd door Zr40 op 25-10-2019 18:40 ]

[Zr40]

Market makers houden de bied- en laatprijzen van de ETF in de gaten en vergelijken dat met de intrinsieke waarde van de ETF. Wanneer de prijs teveel afwijkt, dan kopen of verkopen ze stukken zodat de prijs weer dichter bij de intrinsieke waarde komt. Het verkleinen van dit prijsverschil is waar een market maker aan verdient.

Wanneer een market maker hiermee een grote positie heeft opgebouwd, dan kunnen ze deze stukken bij de beheerder van de ETF omruilen voor de onderliggende aandelen. Andersom werkt dat ook; een mandje aandelen dat overeenkomt met de samenstelling van de ETF kan worden omgeruild voor stukken van de ETF. Zo kan de hoeveelheid 'assets under management' van de ETF groeien en krimpen.

[ Voor 3% gewijzigd door Zr40 op 26-10-2019 17:47 ]

[Zr40]

Dean The Vee schreef op maandag 7 oktober 2019 @ 17:00:
[...]


Het is inderdaad een iets accuratere lijn die ik had getekend op een korter timeframe, hierop maak je meestal een iets fijnere analyse, die precies is uitgekomen. Mijn orders zijn gevuld

Nokia is ruim 20% gedaald afgelopen donderdag en de vooruitzichten zijn fors omlaag bijgesteld. Dividend is ook stopgezet. Heb je nog iets gedaan met deze positie, voor of na dit nieuws, of houd je deze toch aan voor langere termijn?

[ Voor 13% gewijzigd door Zr40 op 29-10-2019 19:44 ]

[Zr40]

Ik heb zelf geen positie in dat bedrijf, maar ik lees dat de IPO lockup period voorbij is. Er zou niets veranderd zijn aan de bedrijfsvoering en de kwartaalresultaten zijn zelfs beter dan verwacht.

Dus of de koers gaat herstellen? Wellicht. Als je gisteren het bedrijf ondergewaardeerd vond dan zou je dat nu nog steeds ondergewaardeerd vinden. Je kan goedkoper instappen

[Zr40]

Een beweging van 3% (omhoog of omlaag) na kwartaalcijfers vind ik nog best mild eigenlijk

[Zr40]

Terwijl het buiten regent en de bladeren vallen, hark ik mijn maandstatistieken weer bij elkaar.

	Deze maand (okt)	Vorige maand (sep)	YTD	Since inception
Totaal rendement	–1,05%	–4,03%	+18,98%	+19,40%
Hoogste prestatie	ROKU, +41,37%	DOCU, +33,73%	ROKU, +143,12%	ROKU, +143,12%
Laagste prestatie	TWTR, –28,91%	ROKU, –32,21%	TWOU, –64,64%	TWOU, –64,64%
Aantal posities	Aandelen 104× Opties 11×	Aandelen 100× Opties 10×
Transacties	Aandelen 4× Opties 6×	Aandelen 6× Opties 9× Valutaconversie 1×
Transactiekosten	€ 5,61	€ 8,97

Margin en risico (hover voor uitleg)
	Deze maand (okt)	Vorige maand (sep)
Leverage	144,5%	136,2%
Initial Margin	47,4%	44,4%
Maintenance Margin	37,0%	34,4%
Kritieke daling	–61,5%	–64,8%

Deze maand gaf duidelijk weer dat mijn portfolio slechts in beperkte mate gecorreleerd is aan mijn benchmarks. Tussen 16 en 21 oktober daalde mijn portfoliowaarde fors, terwijl mijn benchmarks daar geen last van hadden. Iets met cloud bedrijven in mijn portfolio, die in deze periode als groep lager gewaardeerd zijn door analysten.

Percentages bij margin en risico zijn wat slechter geworden doordat ik deze maand een aantal posities heb geopend, waaronder een optiepositie.

Opvallende bounce: ROKU. In september nog de grootste daler met –32,21%, nu in oktober de grootste stijger met +41,37%.

Andere stijgers deze maand zijn TSLA met +27,78% en SFIX met +16,06%. Aan de onderkant vinden we TWTR met –28,91%, ETSY met –23,04% en HAS met –19,40%.

De beste stijger van vorige maand, DOCU met +33,73%, staat deze maand op +4,47%.

[Zr40]

Longcat schreef op vrijdag 1 november 2019 @ 20:08:
@Zr40 Je gaat hard op de margin. Heb je een max?

Ja, maar niet specifiek wat marginpercentage betreft (al wil je wel altijd ruim onder 100% blijven). Leverage en kritieke daling vind ik relevanter om persoonlijke limieten op te zetten.

Vind ik het te hoog worden, dan zijn de optieposities de eerste die ik zal sluiten. Scheelt direct een hele hoop leverage en margin.

Over 14 dagen is de expiration van één van mijn covered call optieposities. Bij assignment (waarschijnlijk, gezien de huidige koers van de underlying) goed voor 2% daling in leverage. Toch geen assignment, dan goed voor meer cash uit de volgende geschreven call. In beide gevallen staat de positie op winst.

AudiRS3 schreef op vrijdag 1 november 2019 @ 21:29:
[...]


100 Aandelen jezus hoe ga je al die bedrijven in de gaten houden? Denk je niet dat je door zoveel posities in te nemen flink wat rendement inleverd omdat je belangrijke informatie mist en daardoor niet op tijd kan reageren?

Ik hoef niet op tijd te reageren op nieuws over afzonderlijke bedrijven. De aandelenposities zijn voor de lange termijn (buy & hold), dat is niet wezenlijk anders dan met een ETF. Een eventueel verschil in rendement (positief of negatief) wordt veroorzaakt door de samenstelling van mijn portfolio.

[ Voor 13% gewijzigd door Zr40 op 01-11-2019 21:58 ]

[Zr40]

writser schreef op zaterdag 2 november 2019 @ 21:47:
[...]

Je kan overwegen om een CFA-opleiding te volgen.

Dit heb ik je eerder zien aanraden. Maar gaat dat wellicht niet een beetje ver voor beleggen in de privésfeer? De CFA opleiding lijkt zich vooral te richten op professionals die nu al werkzaam zijn bij een financieel dienstverlener en willen kunnen doorgroeien naar een functie waarvoor de CFA titel vereist is.

De VU accepteert weliswaar iedereen met een willekeurig bachelordiploma voor deze opleiding, maar om daadwerkelijk de titel te kunnen verkrijgen heb je drie jaar relevante werkervaring nodig en moet je lid zijn van het CFA instituut.

[Zr40]

AudiRS3 schreef op zondag 3 november 2019 @ 13:55:
Ik zag hier een aantal mensen die handelen in opties.
Als ik calls/puts wil kopen op Nederlandse aandelen is dan inderdaad lynx het goedkoopst?

Ja, goedkoper zelfs dan IB, tenzij je echt ontzettend veel handelt (meer dan 8000 contracten per maand). Let wel op of het daadwerkelijk om in Nederland genoteerde aandelen gaat. Voor opties op in het buitenland genoteerde aandelen (ook Europa) is Lynx duurder dan IB.

Houd er ook rekening mee dat het kopen of verkopen van aandelen duurder is bij Lynx. Dat doe je meestal ook als je met opties werkt. Op het geheel gezien zijn meestal DEGIRO of IB (afhankelijk van hoeveel je belegt) de goedkopere keuzes.

[Zr40]

Strider schreef op woensdag 6 november 2019 @ 09:49:
Ik begin mezelf echt af te vragen hoelang de beurzen nog blijven stijgen. Veel koersen staan echt flink hoger tegenover 2018 en 2017.

Ik ben er wel zeker van dat ze zullen blijven stijgen, anders zou ik niet beleggen Alleen wat er op de korte termijn (daarmee bedoel ik een periode korter dan 10 jaar) precies zal gaan gebeuren weet ik niet.