Het begint zo langzamerhand aardig te knetteren in Brussel.
Von der Leyen wil - tezamen met de netto-ontvangers - dat de EU begroting met 60% stijgt tot boven 1760 miljard euro (
bron). De inzet van de landen die dat feestje zouden moeten betalen is daarentegen juist een verlaging van de begroting (
bron).
Die landen pleiten - naast dat het budget niet wordt verhoogd - ervoor dat het bestaande budget fundamenteel hervormd wordt. Meer focus op defensie en innovatieve bedrijven, minder naar landbouw en steun aan armere regio's. Ze dreigen met een veto als ze hun zin niet krijgen (
bron).
Voorzitter Ierland heeft nu voorgesteld om de verhoging te beperken tot 1.620 miljard in plaats van 1.760 miljard, nog steeds een gigantische verhoging van het huidige budget van 1.200 miljard (
bron). Dat is door in ieder geval Nederland al als onaanvaardbaar bestempeld (
bron).
Deze discussie komt op een heikel moment. Naast de door haar gewenste verhoging - waar betalende landen middels de dreiging met een veto nog enige controle over hebben - pleit ze ervoor om datzelfde veto af te schaffen en meer toe te gaan naar een systeem van gekwantificeerde meerderheid. Dat wordt natuurlijk een kansloos pleidooi als dat zou betekenen dat een meerderheid van ontvangende landen andere landen kan dwingen meer te betalen. De kans op succes dat dit voorstel het in de huidige omstandigheden haalt wordt dan ook miniem geacht (
bron).
En dan speelt op de achtergrond natuurlijk nog de situatie in Frankrijk, dat hard op weg is naar de status van een failed state (
bron). Het begrotingstekort is niet meer onder controle, net als de overheidsfinanciën zelf. De economische groei is gedaald tot onder de 1%, wat bij een inflatie van zo'n 3,5% de facto betekent dat de economie krimpt. Er is steeds meer onrust in de samenleving, maar de overheid heeft vrijwel geen ruimte voor toezeggingen om te trachten de maatschappelijke onrust te beteugelen.
En dan zijn er over een paar maanden ook nog de presidentsverkiezingen, waar men de keuze heeft uit extreem-rechts of extreem-links. Extreem rechts in de persoon van Marine Le Pen hoopt de verkiezingen te winnen met onder andere een pleidooi voor een halvering van de Franse afdracht aan de EU (
bron), alsmede het bevriezen van de pensioenleeftijd op 62 jaar, en misschien zelfs 60 jaar (
bron).
Extreem-links in de persoon van Jean-Luc Mélenchon paait zijn kiezers met het idee om een deel van de Franse staatsschuld maar weg te strepen (
bron). Dat dit alle vertrouwen van financiers zou doen verdampen en de rente op de overige schuld zou laten exploderen (als deze al financierbaar is) schijnt hem niet te deren, of het interesseert hem gewoon niet.
Gelukkig wordt het pleidooi voor eurobonds onder dit gesternte vrijwel niet meer gevoerd. Overigens hebben we - naast enkele gezamenlijke leningen voor specifieke doeleinden - in de praktijk natuurlijk al een vorm van 'eurobonds-light'. Onder de paraplu van de ECB betalen landen met hoge schulden immers een lagere rente dan hun schulden zouden rechtvaardigen, terwijl de landen die hun financiën wel op orde hebben juist iets meer betalen omdat ze deels garant staan voor alle schulden.
Voorlopig maar eens aankijken hoe het zich ontvouwt in Frankrijk, en in die tijd geen drieste financiële verplichtingen aangaan.
Alonso over het inhalen in 2026: "it’s more of an evasive manoeuvre than an overtake.”