• Septillion
  • Registratie: Januari 2009
  • Laatst online: 21:26

Septillion

Moderator Wonen & Mobiliteit
@Johan-1986 Lijkt me prima :)

Met dus de footnote dat de 3-fase alamat dus ook alleen een automaat kan zijn. En net zoals @Annuk zegt, je de twee 1-fase alamats ook kunt vervangen door een enkele 3-fase alamat en er dan een enkele kamrail onder kan gooien.

  • Tanuki
  • Registratie: Januari 2005
  • Niet online
Heeft iemand al eens de ABB DS201 aangesloten met een L/N alternating kamrail? Iets zoals dit?

Ik zie volgens mij dat men vaak de nul-kam (36mm afstand) aansluit op de achterste contacten:

Afbeeldingslocatie: https://res.cloudinary.com/rsc/image/upload/b_rgb:FFFFFF,c_pad,dpr_2.0,f_auto,h_360,q_auto,w_640/c_pad,h_360,w_640/pf4blifrnlttupdko9mk?pgw=1

En dan de fase-kam op de voorste contacten.

Maar het leek me mooier om enkel de achterste contacten te gebruiken, zodat de voorste contacten mooi kunnen dienen als flexibele doorlus contacten (en natuurlijk de voeding met draad).

Een beetje zoals deze kam bijvoorbeeld: https://weltechniek.nl/product/sep-kam-pin-2-fase-12-polig-2x18mm-10x9mm-offset-5mm/ Hier zie je dan dat de L & N qua diepte toch 4mm schelen van elkaar, wat er denk ik voor gaat zorgen dat bij het vastdraaien op moment de stukjes koper gaan buigen? Of misschien wel dat L contact gaat maken met N? Lijkt me niet zo wenselijk.

Maar, het zou toch moeten kunnen? Een L/N verspringende kam van x modules lang? Lijkt me een zeer mooie manier om dat aan te sluiten.

[ Voor 3% gewijzigd door Tanuki op 16-05-2026 22:12 ]

PV: Growatt MOD5000TL3-XH + 5720wp, WPB: Atlantic Explorer v4 270LC, L/L: MHI SCM 125ZM-S + SRK 50ZS-W + 2x SRK 25ZS-W + SRK 20ZS-W Modbus kWh meter nodig?

@Tanuki Je zoekt deze of deze wanneer je het over 3 fasen wilt verdelen.

[ Voor 18% gewijzigd door Xander op 16-05-2026 22:25 ]

PC specs!---Pulse mee voor GoT!
[22:49:37] <@Remy> ik wil een opblaasbare dSLR :+


  • Tanuki
  • Registratie: Januari 2005
  • Niet online
@Xander Die zouden idd kunnen! Wat raar dat ik ze niet voorbij heb zien komen in mijn zoektocht. En logisch misschien ook, ik wist totaal niet welke zoekwoorden ik moest gebruiken.

Ik heb net ook deze gevonden: https://www.elektramat.nl...aten-12-voudig-ema101012/
Is niet wat ik zoek, gezien de configuratie. Maar ik zat te denken: als je daar een aantal pennen tussenuit zou knippen/zagen, dan is dat precies wat ik zoek.
Je zou dan alle pinnen 36mm afstand van elkaar kunnen laten houden, dus eigenlijk om de pin een pin wegknippen.
Zou dat realistisch zijn?

PV: Growatt MOD5000TL3-XH + 5720wp, WPB: Atlantic Explorer v4 270LC, L/L: MHI SCM 125ZM-S + SRK 50ZS-W + 2x SRK 25ZS-W + SRK 20ZS-W Modbus kWh meter nodig?

Tanuki schreef op zaterdag 16 mei 2026 @ 22:38:
@Xander Die zouden idd kunnen! Wat raar dat ik ze niet voorbij heb zien komen in mijn zoektocht. En logisch misschien ook, ik wist totaal niet welke zoekwoorden ik moest gebruiken.
Die is er gezien je omschrijving precies voor bedoelt.
Ik heb net ook deze gevonden: https://www.elektramat.nl...aten-12-voudig-ema101012/
Is niet wat ik zoek, gezien de configuratie. Maar ik zat te denken: als je daar een aantal pennen tussenuit zou knippen/zagen, dan is dat precies wat ik zoek.
Je zou dan alle pinnen 36mm afstand van elkaar kunnen laten houden, dus eigenlijk om de pin een pin wegknippen.
Zou dat realistisch zijn?
Waarom zou je er zelf mee gaan beunhazen als er een product voor is gemaakt? (Die @Xander linkt namelijk)
En tevens het risico als je iets niet goed weg hebt gehaald dat je alsnog sluiting maakt?

Tevens zou ik denk ik de 3F kamrails pakken voor verdeling over de fases, tenzij je nu al 3 losse dinrails hebt met elk een gelijk aantal (en belasting) met de DS201's, maak je nu evt met bedrading even een brug tussen de fases, en in de toekomst kan je die weghalen en heb je het netjes verdeeld over de fases.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • manusjevanalles
  • Registratie: Januari 2009
  • Nu online
manusjevanalles schreef op zaterdag 16 mei 2026 @ 14:41:
Even een check of ik niet wat over het hoofd zie:

We hebben thuis een driefase aansluiting. Ik wil er een setje zonnepanelen van 1480 Wp bijplaatsen, op één fase (zal dus <1500W als max leveren). We hebben al 6.4 kWp liggen op een driefase omvormer.
Ik verwacht geen remautomaat nodig te hebben, want alle aardlekschakelaars zijn driefase en hebben per fase maximaal 2 automaten van 16A, de maximale stroom is dus maar 32A per fase. Klopt dit?

En zit ik veilig qua nulstroom?

Ik heb hier al eerder een foto van mijn groepenkast gepost

De omvormer installeer ik achter een 300 mA 16A alamat, die kan nog precies in de rechter kast op de bovenste rij (linker deel zit itt de foto al helemaal vol nu er ook een kWh-meter bijgeplaatst is).
Mag ik jullie vragen nog even mee te kijken?

☀️ 6440 Wp zuid | 🌡️ Stiebel Eltron WPL 15 ACS, HM Trend | Home Assistant


  • LV87
  • Registratie: Oktober 2025
  • Laatst online: 21:14
Xander schreef op donderdag 14 mei 2026 @ 11:30:
[...]


Op de schroefkoppen staat 25A neem ik aan, of heb je de zekering eruit gehad en dit op de zijkant gelezen? Wat op de schroefkop staat is de maximale zekering die in die schroefkop mag / past, het zegt niets over wat er daadwerkelijk in zit. Je kunt smeltzekeringen herkennen aan de kleur van de verklikker, grijs is 16A, blauw is 20A, geel is 25A. Ik verwacht hier gewoon 16A zekeringen (grijs), als het goed is zijn er dan ook 16A passchroeven geplaatst (grijs) waardoor je niet zomaar een grotere zekering kunt plaatsen.

[...]


Als je de kast aan één van de kanten zou openen krijg je misschien een beter idee van de diameter. Het is daadwerkelijk een grondkabel, dus met aardscherm? Niet een standaard grijze installatiekabel? Anders zou het ook nog wel eens 5x6mm² kunnen zijn.

[...]


Dat is natuurlijk helemaal afhankelijk van wat je allemaal wilt aansluiten...

Je hebt in de woning nu 8 groepen + 1 3-fasen groep. Is die laatste toevallig al voor een kookplaat?

Ga je de woning compleet strippen en een nieuwe installatie aanleggen? Dan moet je eerst maar eens die nieuwe installatie intekenen om tot een zinvol ontwerp te kunnen komen. ;)

Anders is de bestaande installatie je uitgangspunt + de gewenste uitbreidingen. De 2e kookplaat betekent 1x extra 3-fasen groep, voor die airco's heb je waarschijnlijk 1x of 2x een extra 1-fase groep nodig, de warmtepomp is afhankelijk van het model maar hoogstens 2x 3-fase groepen nodig (pomp en backupheater).

Dus dan kom je op 10x 1-fase groepen en 4x 3-fasen groepen ofzo? Dit past in een kast van 24 modules oftewel 2 standaard kasten van 22cm breed naast elkaar.

Maar je moet vooral je eisen even goed duidelijk krijgen dus. Welke warmtepomp komt er precies en wat heb je daar voor nodig? Betekent 2 kookplaten niet ook 2 keukens met de nodige extra groepjes (2 ovens 2 vaatwassers 2 Quookers)?
Zo, even weer achter de computer in plaats van rondom het huis aan de gang. Mooie reactie dus, waardoor je ook weer verder gaat denken. Inderdaad, wat worden dan de eisen voor een 2e keuken?

Oh en leerzaam, want het stukje meterkast waar jij bij concludeert dat het een 3 fasen groep is, was mijn veronderstelling dat dat de plek is waar de grondkabel binnenkomt en weer afgezekerd is. Ik vond het al vreemd dat de kabel die daar aan de zijkant uitkomt, dunner was dan waar de grondkabel vertrok. Maar inderdaad, in de kruipruimte onder de keuken ligt een ouderwetse krachtstroomstekker.

Maar waar komt dan de stroom binnen? Nou.. "gewoon" bij de draaischijf. Die draait nog vrolijk mee..

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/MWWCd1FI1rr4gBVOR-PmQSX5j8U=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/kR3Jv6Bxvt0N3ZGoAzIW4zIK.jpg?f=fotoalbum_large

Ten tijde van bovenstaande foto was de tellerstand toch 4KWH minder dan nu...

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/dVshmszf5qUgNOt01u4k1_F1UZY=/fit-in/4000x4000/filters:no_upscale():strip_exif()/f/image/MPlmk9V2Xatsc1KXgzy0n5xu.png?f=user_large

Dat brengt me tot de volgende vraag: Mag een installateur deze meter nu weghalen? Er zit immers in de schuur een slimme meter. Daarmee kom ik ook op het punt van Annuk: De meterkast op 1.6m hoogte plaatsen. Daar is de kabel nu niet lang genoeg voor. Wat is de reden om die hoogte aan te houden?
LV87 schreef op zondag 17 mei 2026 @ 12:07:
[...]

Zo, even weer achter de computer in plaats van rondom het huis aan de gang. Mooie reactie dus, waardoor je ook weer verder gaat denken. Inderdaad, wat worden dan de eisen voor een 2e keuken?

Oh en leerzaam, want het stukje meterkast waar jij bij concludeert dat het een 3 fasen groep is, was mijn veronderstelling dat dat de plek is waar de grondkabel binnenkomt en weer afgezekerd is. Ik vond het al vreemd dat de kabel die daar aan de zijkant uitkomt, dunner was dan waar de grondkabel vertrok. Maar inderdaad, in de kruipruimte onder de keuken ligt een ouderwetse krachtstroomstekker.

Maar waar komt dan de stroom binnen? Nou.. "gewoon" bij de draaischijf. Die draait nog vrolijk mee..

[Afbeelding]

Ten tijde van bovenstaande foto was de tellerstand toch 4KWH minder dan nu...

[Afbeelding]

Dat brengt me tot de volgende vraag: Mag een installateur deze meter nu weghalen? Er zit immers in de schuur een slimme meter. Daarmee kom ik ook op het punt van Annuk: De meterkast op 1.6m hoogte plaatsen. Daar is de kabel nu niet lang genoeg voor. Wat is de reden om die hoogte aan te houden?
Deze meter is zo te zien een eigen (tussen) meter, die mag dus wel weg in principe.

De 1,6m hoogte komt voort uit de eisen v/d netbeheerders. Als je wel een eigen aansluiting in de woning wilt is dat een eis namelijk.
Wil je dat absoluut niet dan zou het lager kunnen, maar zou evt opteren voor het feit (als je de kabels niet vernieuwd oid) om te zeggen een klemmen kast op hoogte van de kabel, en vanaf daar naar de verdeler op 1,6m hoogte.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • LV87
  • Registratie: Oktober 2025
  • Laatst online: 21:14
Helder, als het inderdaad veilig verlengd kan worden met een klemmenstroom dan is dat een nobrainer. Kleine moeite als je toch bezig bent en de hoogte is ruimschoots aanwezig.
LV87 schreef op zondag 17 mei 2026 @ 12:19:
Helder, als het inderdaad veilig verlengd kan worden met een klemmenstroom dan is dat een nobrainer. Kleine moeite als je toch bezig bent en de hoogte is ruimschoots aanwezig.
Bijvoorbeeld een 1 din-rail kast met deze klemmen + nul en evt aarde klem.
Of met high current rijgklemmen

Of in 1x b.v. deze kast met onder en boven deksel.

Er zijn legio mogelijkheden iig. Alles afhankelijk ook van je toekomst wensen.

Sowieso kan een dergelijke klemmen kast evt precies onder je groepenkast wel fijn zijn, dan ga je met klasse 1 (massief) of klasse 2 (samengeslagen massief) die kast in en dan met flexibele draad naar je hoofdschakelaar.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • Gwaihir
  • Registratie: December 2002
  • Niet online
manusjevanalles schreef op zondag 17 mei 2026 @ 08:50:
Mag ik jullie vragen nog even mee te kijken?
Ik zie geen problemen.

Waar twijfel je aan, m.b.t. de nulstroom? Heb je al een bijzondere situatie? Want alleen die 1500W slaat toch geen deuk in een pakje boter?

  • manusjevanalles
  • Registratie: Januari 2009
  • Nu online
Gwaihir schreef op zondag 17 mei 2026 @ 13:42:
[...]

Ik zie geen problemen.

Waar twijfel je aan, m.b.t. de nulstroom? Heb je al een bijzondere situatie? Want alleen die 1500W slaat toch geen deuk in een pakje boter?
Was meer ter dubbelcheck. Ik denk dat het inderdaad geen kwaad kan. Maar op één fase terugleveren in een driefasekast kan soms problemen geven.

Stel dat ik namelijk op twee fases 25A afneem, en op dezelfde fases ook nog 10A produceer, dan verbruik ik op die twee fases 35A. Op de derde fase dan 8A terugleveren zou een nulstroom van 42A geven. Dat is teveel.
Nou is die 35A heel theoretisch. Als ik op 2 fases 10A lever uit de driefaseomvormer, dan zal de derde fase ook 10A extra invoeding hieruit krijgen, en ook nog eens 7A uit de enkelfase-omvormer, dan kan ik het niet meer overzien of dit problematisch is.

[ Voor 39% gewijzigd door manusjevanalles op 17-05-2026 13:56 ]

☀️ 6440 Wp zuid | 🌡️ Stiebel Eltron WPL 15 ACS, HM Trend | Home Assistant


  • Gwaihir
  • Registratie: December 2002
  • Niet online
manusjevanalles schreef op zondag 17 mei 2026 @ 13:50:
Op de derde fase dan 8A terugleveren zou een nulstroom van 42A geven. Dat is teveel.
Ja, in een heel klein stukje van je kast heb je (mogelijk) gelijk.

Je kunt 'ns uitpluizen waar dat zou zijn en controleren of die draad of draden dik genoeg zijn en zo nee ze vervangen.

Misschien is 't helemaal nergens; je gaf immers aan dat er max 32A door elke fase op elke aardlek loopt.
En komt het wel ergens voor, dan zou 't me nog verbazen als daar een te dunne draad zit. (Maar misschien heb ik nog nooit een moderne maximaal zuinig bedraadde kast gezien?)

  • freakaleek
  • Registratie: Juli 2014
  • Laatst online: 19:44
Allen, ik ben van plan een bestaande Chint Alamat te vervangen door de ABB DS301C. Ik wil er dan meteen een tweede DS301C naast plaatsen voor de tuinverlichting, en deze met elkaar doorverbinden met een kamrails. De "eerste" DS301C wordt dus gevoed met bestaande draad.

Na wat simpeler elektrawerk is dit de eerste keer dat ik aan de slag ga in de groepenkast. Een second opinion op mijn boodschappenlijst wordt dan ook gewaardeerd!

2x https://www.sandervunderink.nl/abb-aardlekautomaat-b16-1p-n-30ma-1-module.html

1x https://www.sandervunderink.nl/aansluitkam-pen-2-voudig-steek-17-8mm.html

1x https://www.sandervunderink.nl/aansluitkam-pen-2-voudig-steek-17-8mm-haaks.html

1x https://www.eleshop.nl/uni-t-ut18c-voltage-tester-3517.html#

1x https://www.toolmax.nl/wiha-momentschroevendraaier-torquevarior-s-electric-variabel-instelbare-momentbegrenzing-0-8-5-nm-138-mm-26626.html

Dank!

  • Reinier
  • Registratie: Februari 2000
  • Laatst online: 21:32

Reinier

\o/

Wera 7441 (evt. de VDE versie) kost een stuk minder :)
@freakaleek Dat lijkt me een heel goed boodschappenlijstje; goed dat je ook aan de momentschroevendraaier gedacht hebt. Hetzelfde model momentschroevendraaier is met een beetje zoeken ook een paar tientjes goedkoper te vinden. En wat de kosten betreft: SV heeft 2 van die DS301C's samen voor minder dan de prijs van 2 losse. Die plastic brug is makkelijk te verwijderen edit: zit er blijkbaar los bij.

Wat voor draad gaat er in de klemmen? Als dat soepel is en nog geen adereindhulzen heeft, zou ik die alsnog toevoegen; bij gebruik van een kam kunnen losse koperhaartjes naast de kam terecht komen. In dat geval heb je nog hulzen en een tang nodig, als je die nog niet hebt.

  • Verdicampo
  • Registratie: April 2002
  • Laatst online: 19:35
Juerd schreef op zondag 17 mei 2026 @ 22:21:
Wat voor draad gaat er in de klemmen? Als dat soepel is en nog geen adereindhulzen heeft, zou ik die alsnog toevoegen; bij gebruik van een kam kunnen losse koperhaartjes naast de kam terecht komen. In dat geval heb je nog hulzen en een tang nodig, als je die nog niet hebt.
Eens! of als alternatief, als je die niet zo vaak nodig hebt, hier iets van uitzoeken om het netjes te maken: https://www.sandervunderink.nl/catalogsearch/result/?q=Draadbrug

  • mitsumark
  • Registratie: Juni 2009
  • Laatst online: 20:41
Reinier schreef op zondag 17 mei 2026 @ 21:38:
Wera 7441 (evt. de VDE versie) kost een stuk minder :)
0,8-5Nm lijkt mij dan wel weer handiger dan 1,2-3Nm.
Zeker als je bv ook nog eens iets wilt doen met een DIY thuisbatterij, of gewoon wat anders wat boven de 3Nm moet.

  • freakaleek
  • Registratie: Juli 2014
  • Laatst online: 19:44
Reinier schreef op zondag 17 mei 2026 @ 21:38:
Wera 7441 (evt. de VDE versie) kost een stuk minder :)
Dank! Het is me alleen niet duidelijk of daar dan ook bitjes etc bij zitten? Kan er geen plaatje/video van zien: wera

  • svenie3000
  • Registratie: December 2014
  • Laatst online: 18:45
Juerd schreef op zondag 17 mei 2026 @ 22:21 En wat de kosten betreft: SV heeft 2 van die DS301C's samen voor minder dan de prijs van 2 losse. Die plastic brug is makkelijk te verwijderen.
Sterker nog, het wordt gewoon allemaal los geleverd met de 2 alamats nog in het doosje. En de rest van alles zat los in een zakje. Dat was in ieder geval zo toen ik het 2 weken bestelde omdat de losse niet voorradig waren.

  • freakaleek
  • Registratie: Juli 2014
  • Laatst online: 19:44
Juerd schreef op zondag 17 mei 2026 @ 22:21:
@freakaleek Dat lijkt me een heel goed boodschappenlijstje; goed dat je ook aan de momentschroevendraaier gedacht hebt. Hetzelfde model momentschroevendraaier is met een beetje zoeken ook een paar tientjes goedkoper te vinden. En wat de kosten betreft: SV heeft 2 van die DS301C's samen voor minder dan de prijs van 2 losse. Die plastic brug is makkelijk te verwijderen.

Wat voor draad gaat er in de klemmen? Als dat soepel is en nog geen adereindhulzen heeft, zou ik die alsnog toevoegen; bij gebruik van een kam kunnen losse koperhaartjes naast de kam terecht komen. In dat geval heb je nog hulzen en een tang nodig, als je die nog niet hebt.
Dank. Op basis van visuele inspectie lijkt de draad mij al adereindhulzen te hebben. Zie Chint rechts onder. Bedankt ook voor de tip van de fornuisgroep

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/Zs9N7yJWuNoWXL8OBD6TwHZgd0A=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/eJqAfpfWiiPQQwyrC4I5Mi9l.jpg?f=fotoalbum_large
mitsumark schreef op zondag 17 mei 2026 @ 22:32:
[...]

0,8-5Nm lijkt mij dan wel weer handiger dan 1,2-3Nm.
Zeker als je bv ook nog eens iets wilt doen met een DIY thuisbatterij, of gewoon wat anders wat boven de 3Nm moet.
Ik heb zo'n Wiha die 0,8-5 Nm kan. Ik kan me niet herinneren ooit hoger dan 2,8 Nm te hebben gebruikt. Ik hou ook een lijstje met groepenkast-componenten bij en daarin valt echt alles binnen 1,2 t/m 2,8 Nm.

Kijkend naar de standaardwaarden die in normen van installatieautomaten e.d. staan zou je pas vanaf M8 hoger dan 3 Nm nodig hebben (3,5 Nm), en M8 zou ik echt heel erg groot vinden voor elektra in een woning. (Bovendien zou ik dan denk ik ook eerder een momentsleutel gebruiken dan een momentschroevendraaier.) Voor wat voor aansluitingen van thuisbatterijen heb je zo'n voorgeschreven aandraaimoment gezien?

Aan de onderkant van de range: ik ben wel eens 0,8 en 0,5 Nm tegengekomen voor kleine aansluitingen, zoals de schroefklemmen in stekkers (zoals deze). Maar ik geef hierbij eerlijk toe dat ik die 0,5 dan toch maar "op gevoel" (oftewel: op de gok) doe, mede omdat dit vaak PZ1-schroefjes zijn en m'n kleine PH1 schroevendraaier rond dat moment vanzelf begint te slippen ;) (ymmv!).

Op basis van de specificaties kan ik eentje van 1,2 t/m 3 Nm niet afraden want dat lijkt me een perfecte range voor groepenkastwerk. De enige reden dat ik de Wiha zou aanraden ipv de Wera is dat ik de Wera "Kraftform"-handvatten onprettig vind. Maar voor incidenteel gebruik is dat geen goed argument.

[ Voor 4% gewijzigd door Juerd op 17-05-2026 22:51 ]


  • mitsumark
  • Registratie: Juni 2009
  • Laatst online: 20:41
Voor groepenkast werk is 1,2-3Nm doorgaans afdoende, ik had even EVE MB31 cellen in mn hoofd, de busbars moeten op 5-6Nm (waarbij 5 dan eigenlijk ook net te weinig), misschien dat een kleine momentsleutel dan inderdaad logischer is.
Dit is alleen de bitbouder met instelgereedschap, daar zul je nog bits bij moeten kopen. Dat moeten Wiha slimBits zijn, standaard bits gaan niet passen.

Als set is dit vaak voordeliger dan los, bijvoorbeeld: https://www.toolmax.nl/wi...ctric-14-delig-40674.html
mitsumark schreef op zondag 17 mei 2026 @ 22:32:
[...]

0,8-5Nm lijkt mij dan wel weer handiger dan 1,2-3Nm.
Zeker als je bv ook nog eens iets wilt doen met een DIY thuisbatterij, of gewoon wat anders wat boven de 3Nm moet.
Dat is precies de reden waarom ik een Wiha momentschroevendraaier heb... ondanks dat ik verder een leuke verzameling Wera gereedschap heb...
Juerd schreef op zondag 17 mei 2026 @ 22:47:
[...]


Ik heb zo'n Wiha die 0,8-5 Nm kan. Ik kan me niet herinneren ooit hoger dan 2,8 Nm te hebben gebruikt. Ik hou ook een lijstje met groepenkast-componenten bij en daarin valt echt alles binnen 1,2 t/m 2,8 Nm.

Kijkend naar de standaardwaarden die in normen van installatieautomaten e.d. staan zou je pas vanaf M8 hoger dan 3 Nm nodig hebben (3,5 Nm), en M8 zou ik echt heel erg groot vinden voor elektra in een woning. (Bovendien zou ik dan denk ik ook eerder een momentsleutel gebruiken dan een momentschroevendraaier.) Voor wat voor aansluitingen van thuisbatterijen heb je zo'n voorgeschreven aandraaimoment gezien?
Ik kom toch wel eens buiten die range tegen. Bijvoorbeeld laatst rijgklemmen met een aandraaimoment van 0,4-0,8Nm. Hoger dan 3,0Nm is in een thuisinstallatie misschien zeldzaam maar bijvoorbeeld 3,6Nm voor een 80A hoofdschakelaar komt wel voor. Dat zijn geen componenten waarbij ik liever een momentsleutel dan een momentschroevendraaier zou pakken.

PC specs!---Pulse mee voor GoT!
[22:49:37] <@Remy> ik wil een opblaasbare dSLR :+

@Xander Goede punten. Voor mijzelf niet relevant, misschien voor een ander wel. De enkele keer dat ik iets met rijgklemmen doe, gebruik ik die met veerklemmen, en zulke hoofdschakelaars ben ik nog niet tegengekomen. Ik denk dat je in huisinstallaties in het algemeen niet hoger dan 63 A tegenkomt en de SBN463 wil 2,8 Nm.

[ Voor 27% gewijzigd door Juerd op 17-05-2026 23:14 ]

Juerd schreef op zondag 17 mei 2026 @ 23:12:
@Xander Goede punten. De enkele keer dat ik iets met rijgklemmen doe, gebruik ik die met veerklemmen, en zulke hoofdschakelaars ben ik nog niet tegengekomen (de SBN463 wil 2,8 Nm).
Ik denk ook niet dat je veel zult missen aan 1,2-3,0Nm. Maar je kunt bij Wiha met één momentschroevendraaier een bereik krijgen waar je 3 Wera momentschroevendraaiers voor moet kopen, ik heb dat toch wel meegewogen destijds...

PC specs!---Pulse mee voor GoT!
[22:49:37] <@Remy> ik wil een opblaasbare dSLR :+


  • HMS
  • Registratie: Januari 2004
  • Laatst online: 19:59

HMS

Ik heb dezelfde Wiha momentschroevendraaier (0.8-5.0Nm), soms heb je nog wel kleine SL schroeven die op 0.4-0.6 Nm moeten (Shelly Pro 3EM - Shelly Europe, wellicht slecht voorbeeld). Of een Enphase IQ-Relay die 0.85Nm voorschrijft.

Mij schiet wel deze SE Aardlek te binnen, die wil graag 3.5 Nm: R9R45240 - Resi9 - Aardlekschakelaar - 2P - 40A - 6000A - 300mAs - Type A - Selectief | Schneider Electric Nederland

  • flaskk
  • Registratie: April 2008
  • Laatst online: 20:30
Ik wil een schuurtje bouwen en kabel en utp heen leggen, als ik op internet zoek zie ik verschillende opties. Meterkast naar de schuur is ~30 meter dus voor 4mm2 gaan is niet echt nodig toch?

Welke kabel is handig? Ook qua prijs, wil heater en paar lampen op hangen dus 3 fase is onnodig. Keuze: normale buitenkabel dus zonder as/litze in een schutbuis samen met de utp.

of de kabel los in de grond met as/litze? Ik denk namelijk zelf dat een schutbuis zonder as/litze beter bestand is tegen bliksem?

Daarnaast, 3x2.5 kabel en aardlekautomaat in de meterkast of 2x2.5 naar de schuur en daar grondpen slaan en daar een aardlek automaat maken?

  • Brent
  • Registratie: September 2001
  • Laatst online: 19:32
Uitgaande van 16A afzekering (en dus eventueel belasting) mag 2,5mm2 tot 50 meter, dus ga je gang ;)

Wel zou ik meteen 5 aders neerleggen, het duurste deel van het werk is het graven, niet de kabel-kosten. Over 30 meter is de meerprijs tientjeswerk. Wie weet wat handig is over 5 jaar in die schuur.

Humanist | Kernpower! | Determinist | Verken uw geest | Politiek dakloos


  • AR34
  • Registratie: Februari 2026
  • Laatst online: 20:15
Heeft iemand hier een overspanningsbeveiliging (SPD) toegepast in een onderverdeler, wanneer er ook al een SPD in de hoofd groepenkast zit? Is dit zinvol of niet? Kom met zoeken op wisselend advies. ABB geeft in hun handleiding aan dat bij afstanden >10m dit wel zou moeten.

  • Kaspers
  • Registratie: Juni 2004
  • Laatst online: 20-05 21:22
Haha, ja leuk is dat, 3.5 Nm. Onlangs een Eastron SDM630-Modbus V3 moeten aandraaien op 3.5 Nm. Speciaal hiervoor een een WiHa SL/PH2 slimBit voor gehaald voor de momentschroevendraaier, want hier draai je een niet-helemaal-passend bitje helemaal op stuk en kom je ook niet op die 3.5Nm.
flaskk schreef op maandag 18 mei 2026 @ 08:18:
Ik wil een schuurtje bouwen en kabel en utp heen leggen, als ik op internet zoek zie ik verschillende opties. Meterkast naar de schuur is ~30 meter dus voor 4mm2 gaan is niet echt nodig toch?
Zou toch voorsorteren op 4mm2, met name als je toekomstig toch wat meer wilt/eist, kost nu ietsjes meer, maar wel direct voorbereid.
Welke kabel is handig? Ook qua prijs, wil heater en paar lampen op hangen dus 3 fase is onnodig. Keuze: normale buitenkabel dus zonder as/litze in een schutbuis samen met de utp.

of de kabel los in de grond met as/litze? Ik denk namelijk zelf dat een schutbuis zonder as/litze beter bestand is tegen bliksem?
Als je een schutbuis/mantelbuis gebruikt mag je inderdaad een 3G/5G YMvK kabel zonder -as in leggen, kan makkelijker afmonteren zijn.
Wat bliksemveiligheid betreft ben je in alle gevallen gewoon keihard de L^L, het is koper, het geleid naar alle kanten, maakt dus in dit geval vrij weinig uit of je met of zonder -as gebruikt als je daar bang voor bent, tevens hetzelfde met je UTP, is (als het goed is) ook gewoon koper en frituurt je data-poorten ook.

Zou wel voorsorteren op een 5G4mm2, ookal ben je nu nog geen 3F nodig, mogelijk toekomstig wel, en ook hierbij voorbereid op toekomstige situaties.
Tevens kan je (nu) evt. de 2 reserve draden gebruiken om b.v. (als je dat wenst) een wisselschakeling te maken zodat je vanuit de woning de verlichting o.i.d. ook in/uit kunt schakelen onder de overkapping.
Daarnaast, 3x2.5 kabel en aardlekautomaat in de meterkast of 2x2.5 naar de schuur en daar grondpen slaan en daar een aardlek automaat maken?
Is niet te zeggen zonder metingen.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!

AR34 schreef op maandag 18 mei 2026 @ 10:13:
Heeft iemand hier een overspanningsbeveiliging (SPD) toegepast in een onderverdeler, wanneer er ook al een SPD in de hoofd groepenkast zit? Is dit zinvol of niet? Kom met zoeken op wisselend advies. ABB geeft in hun handleiding aan dat bij afstanden >10m dit wel zou moeten.
Heb het inderdaad ook gelezen, maar twijfel over het nut ervan.

Denk dat menigeen de SPD gebruikt tegen wegvallende nul vanuit de netbeheerder.

Zou het zelf niet snel doen tenzij er enorme kostbare apparatuur achter je onderverdeler zit en/of je niet geheel zeker bent van je kabel tussen je hoofd en onderverdeler (hetzij de fysieke kabel, hetzij de montage).

Tevens zou je dan denk ik ook moeten overwegen of je nog een extra eigen aardpen bij je onderverdeler gaat/laat slaan en/of een voldoende dikke onafhankelijke aardedraad vanaf je HAR via een ander pad naar je onderverdeler brengt.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • LV87
  • Registratie: Oktober 2025
  • Laatst online: 21:14
Ik heb deze video gevonden over de demontage van zo`n oude groepenkast die wij hebben, misschien leuk om te delen voor degenen die net als ik nog niet zo goed bekend zijn met dit werk? Ik vind het in elk geval leuk om van tevoren al een beetje te kunnen zien wat ik kan verwachten.

  • -elw00d
  • Registratie: Mei 2004
  • Laatst online: 21-05 18:50
Vorige wk in 2 dagen mijn groepenkast vervangen.
Ik heb veel ervaring met elektrotechniek, maar een totale groepskastrenovatie had ik nog niet eerder gedaan. Mede dankzij dit topic heb ik veel inspiratie, kennis en ervaring opgedaan. _/-\o_
Best wat tijd vooraf besteed om al het benodigde en gewenste materiaal uit te kiezen en in huis te halen.
De oude kast was een ABB HAF kast met busboard en flexomaten vanaf de nieuwbouw in 2006. En die is door vorige eigenaren 'volgepropt' tijdens uitbreidingen.

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/C2U7azJ11mgKGINT1SDGI9BQkII=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/RFZZOztkucL6k1Lq2Zj9Um09.jpg?f=fotoalbum_large
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/cHhOvFksXlqwWmcvc1qjazM2eO4=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/TeFW3WmyuibhjBTCckurs8dc.jpg?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/p2McFdQHc1lgUtA-TvLxWT38GgQ=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/NsD8cc08LQkWxIXU6uXzWRZM.jpg?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/pjLFUUJYec56PbTXZzAsaPrFml8=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/EWlqyvH3yVvxb9qbZx36fmkN.jpg?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/p_rzutmIpK4cqhz5nl5XmTXxuks=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/FDfcZcrUDsvouabQ2vHaCaEV.jpg?f=fotoalbum_large

Ik ben tevreden met het eindresultaat. We gaan de begane grond nog volledig renoveren, waarbij er een aantal (directe) groepen (keuken+bijkeuken) opnieuw getrokken gaan worden. Maar met deze kast kan ik die op elke gewenste plek invoeren en aansluiten. Ruimte zat voor aanpassingen en uitbreidingen in de toekomst. Een grootverbruiker voeden vanaf een andere fase is ook zo gedaan.
Naast de 3-fasen alamat (kookgroep) heb ik plek gehouden om eenvoudig 2 krachtgroepen (alamats) via een kamrail aan te sluiten (bijv. autoladen, enz.). In de oude kast zat de inductieplaat op een 1-fase fornuisgroep... :o

De kast had kleiner gekund en het hadden ook niet allemaal alamats hoeven zijn. Maar ik wilde graag iets moois installeren. 8)

Klein puntje nog: nadat ik de spanning er weer op gooide, zag ik dat ik per abuis mijn momentschroevendraaier nog ietsje te 'hoog' had afgesteld toen ik alle alamats heb aangedraaid (het was een lange dag). Dus die heb ik met 2 nM aangedraaid ipv de gespecificeerde 1.2 nM. Ze kunnen het hebben, want ze gaven geen krimp. En ik las online dat vroeger voor ABB de standaard zelfs 2 nM was en voor Eaton nog steeds (?). Maar ik wil ze eigenlijk nog wel een keer allemaal lossen om ze alsnog op het juiste moment te zetten. Of zouden jullie het zo laten zitten?

Ben benieuwd wat jullie ervan vinden. Iemand nog tips voor verbeteringen? :*)

  • Reinier
  • Registratie: Februari 2000
  • Laatst online: 21:32

Reinier

\o/

LV87 schreef op maandag 18 mei 2026 @ 12:16:
Ik heb deze video gevonden over de demontage van zo`n oude groepenkast die wij hebben, misschien leuk om te delen voor degenen die net als ik nog niet zo goed bekend zijn met dit werk? Ik vind het in elk geval leuk om van tevoren al een beetje te kunnen zien wat ik kan verwachten.

[YouTube: Groepenkast vervangen ⚡️ XL video 6 | Elektricien | Attema | fuseboard | Amsterdam]
Ik volg hem al een hele tijd. Hij werkt vooral heel netjes. "Lekker OCD he" zegt ie dan. Maar hij zet wel vaak een kookgroep in een driefasenkast. Of twee aparte groepen in een groepje wcd's in één inbouwraam.

  • AR34
  • Registratie: Februari 2026
  • Laatst online: 20:15
Annuk schreef op maandag 18 mei 2026 @ 11:44:
[...]


Heb het inderdaad ook gelezen, maar twijfel over het nut ervan.

Denk dat menigeen de SPD gebruikt tegen wegvallende nul vanuit de netbeheerder.

Zou het zelf niet snel doen tenzij er enorme kostbare apparatuur achter je onderverdeler zit en/of je niet geheel zeker bent van je kabel tussen je hoofd en onderverdeler (hetzij de fysieke kabel, hetzij de montage).

Tevens zou je dan denk ik ook moeten overwegen of je nog een extra eigen aardpen bij je onderverdeler gaat/laat slaan en/of een voldoende dikke onafhankelijke aardedraad vanaf je HAR via een ander pad naar je onderverdeler brengt.
Die twijfel had ik zelf ook, maar neem aan dat ABB dit met een reden opgeeft. In mijn specifieke situatie zit de onderverdeler met een YMvK 5G6mm2 op de groepenkast, en heeft de onderverdeler geen eigen aardpen. Theoretisch zou ik dat wel kunnen installeren, maar dat is erg veel gedoe. Vandaar ook de twijfel voor een lokale SPD. Het is wel ter bescherming van apparatuur die veel meer kost dan een SPD (bv, laadpaal, gereedschap etc).

[ Voor 4% gewijzigd door AR34 op 18-05-2026 13:05 ]

LV87 schreef op maandag 18 mei 2026 @ 12:16:
Ik heb deze video gevonden over de demontage van zo`n oude groepenkast die wij hebben, misschien leuk om te delen voor degenen die net als ik nog niet zo goed bekend zijn met dit werk? Ik vind het in elk geval leuk om van tevoren al een beetje te kunnen zien wat ik kan verwachten.

[YouTube: Groepenkast vervangen ⚡️ XL video 6 | Elektricien | Attema | fuseboard | Amsterdam]
Opzich zit er weinig verschil in demontage met zo'n kast en een nieuwere kast.
Verschil is dat je met een dergelijke oudere kast met smeltzekeringen, eerst alles moet uitschakelen, zekeringen verwijderen en dan kan je de kappen demonteren.
Bij moderne kasten is het alle automaten uitzetten, en dan kan je de kappen demonteren.

Waar je in alle gevallen rekening mee moet houden is de lengte van je huidige bedrading, met name als je deze niet wilt/gaat vervangen, dan moet je zorgen dat je deze netjes demonteert/afknipt zo dicht mogelijk bij de aansluitklem.
Verder moet je je in alle gevallen ervan verzekeren dat je spanningsloos aan het werk bent daarvoor gebruik je wel bij voorkeur een 2-polige spanningstester.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!

-elw00d schreef op maandag 18 mei 2026 @ 12:20:
Vorige wk in 2 dagen mijn groepenkast vervangen.
Ik heb veel ervaring met elektrotechniek, maar een totale groepskastrenovatie had ik nog niet eerder gedaan. Mede dankzij dit topic heb ik veel inspiratie, kennis en ervaring opgedaan. _/-\o_
Best wat tijd vooraf besteed om al het benodigde en gewenste materiaal uit te kiezen en in huis te halen.
De oude kast was een ABB HAF kast met busboard en flexomaten vanaf de nieuwbouw in 2006. En die is door vorige eigenaren 'volgepropt' tijdens uitbreidingen.

[Afbeelding]
[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Ik ben tevreden met het eindresultaat. We gaan de begane grond nog volledig renoveren, waarbij er een aantal (directe) groepen (keuken+bijkeuken) opnieuw getrokken gaan worden. Maar met deze kast kan ik die op elke gewenste plek invoeren en aansluiten. Ruimte zat voor aanpassingen en uitbreidingen in de toekomst. Een grootverbruiker voeden vanaf een andere fase is ook zo gedaan.
Naast de 3-fasen alamat (kookgroep) heb ik plek gehouden om eenvoudig 2 krachtgroepen (alamats) via een kamrail aan te sluiten (bijv. autoladen, enz.). In de oude kast zat de inductieplaat op een 1-fase fornuisgroep... :o

De kast had kleiner gekund en het hadden ook niet allemaal alamats hoeven zijn. Maar ik wilde graag iets moois installeren. 8)

Klein puntje nog: nadat ik de spanning er weer op gooide, zag ik dat ik per abuis mijn momentschroevendraaier nog ietsje te 'hoog' had afgesteld toen ik alle alamats heb aangedraaid (het was een lange dag). Dus die heb ik met 2 nM aangedraaid ipv de gespecificeerde 1.2 nM. Ze kunnen het hebben, want ze gaven geen krimp. En ik las online dat vroeger voor ABB de standaard zelfs 2 nM was en voor Eaton nog steeds (?). Maar ik wil ze eigenlijk nog wel een keer allemaal lossen om ze alsnog op het juiste moment te zetten. Of zouden jullie het zo laten zitten?

Ben benieuwd wat jullie ervan vinden. Iemand nog tips voor verbeteringen? :*)
Mooie en strakke kast geworden zo te zien, maar paar vraagjes ;)
  1. Waarom de HS bovenlangs aangesloten en niet gewoon aan de onderkant?
  2. Waarom die fase & nul klem geheel links bovenin naast die alamat?
  3. Heb je 2x 1F PV installatie? Waarom beide op dezelfde fase aan het invoeden?
  4. Persoonlijk had ik denk ik de aarding zo dicht mogelijk tegen de kast aan omhoog gebracht, je hebt het nu zo te zien aan de rechterkant v/d kast in de 4e buis van links zitten.
  5. Waarom die buitenste 2 buisjes (uiterst rechts) niet verder naar binnen (naar de kast toe) gebracht zodat je wat ruimere bochten kon maken i.p.v. zo'n krappe "doorkruisende" bocht
  6. Zo het lijkt zou ik even wat aan je kabel/draad management doen in de kast, zeker als deze nog verder aangevuld gaat worden ben ik bang dat je het je nu al lastig maakt door de bedrading zo kris-kras door de kast te laten lopen.
Wat betreft je laatste vraag m.b.t. nu te hoog moment, zou het laten zitten, en wil je het loshalen moet je eigenlijk alle adereindhulzen bij voorkeur vervangen en ook de aangestripte stukjes draad afknippen en opnieuw doen (zo is mij althans geleerd).

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • LV87
  • Registratie: Oktober 2025
  • Laatst online: 21:14
Ik hou het voor nu nog even bij "kijken" om jullie uit de prangende vraag te helpen wat voor situatie / grondkabel ik nu heb. O-) ;) Verder ben ik zelf totaaaaal niet nieuwsgierig geworden hoor...

  • -elw00d
  • Registratie: Mei 2004
  • Laatst online: 21-05 18:50
Annuk schreef op maandag 18 mei 2026 @ 13:23:
[...]


Mooie en strakke kast geworden zo te zien, maar paar vraagjes ;)
  1. Waarom de HS bovenlangs aangesloten en niet gewoon aan de onderkant?
  2. Waarom die fase & nul klem geheel links bovenin naast die alamat?
  3. Heb je 2x 1F PV installatie? Waarom beide op dezelfde fase aan het invoeden?
  4. Persoonlijk had ik denk ik de aarding zo dicht mogelijk tegen de kast aan omhoog gebracht, je hebt het nu zo te zien aan de rechterkant v/d kast in de 4e buis van links zitten.
  5. Waarom die buitenste 2 buisjes (uiterst rechts) niet verder naar binnen (naar de kast toe) gebracht zodat je wat ruimere bochten kon maken i.p.v. zo'n krappe "doorkruisende" bocht
  6. Zo het lijkt zou ik even wat aan je kabel/draad management doen in de kast, zeker als deze nog verder aangevuld gaat worden ben ik bang dat je het je nu al lastig maakt door de bedrading zo kris-kras door de kast te laten lopen.
Wat betreft je laatste vraag m.b.t. nu te hoog moment, zou het laten zitten, en wil je het loshalen moet je eigenlijk alle adereindhulzen bij voorkeur vervangen en ook de aangestripte stukjes draad afknippen en opnieuw doen (zo is mij althans geleerd).
  1. Goed gezien, ik heb de oude ABB draai HS vervangen van het HS404 kastje. Vind zo'n nieuwe rode SD204 veel mooier. Maar ik kwam er tijdens de montage dus achter dat die een stukje hoger is. Nou was het al krap om van onderaf aan te sluiten, maar met die nieuwe HS werd het onmogelijk, zeker in combinatie met adereindhulzen. Krijg je niet fatsoenlijk erin, 6 mm past maar net. Dus toen heb ik ervoor gekozen om de bekabeling om te draaien. Als ik dit vooraf geweten had, dan had ik een andere kast opstelling gekozen, zodat de dinrail voor de HS wat hoger vanaf de meter ligt. Maar techn. gezien maakt het niks uit. Ik had aan heel veel dingen van tevoren gedacht, maar deze kwam in het werk even als een verrassing en ik moest verder.
  2. Is om een groep 'dubbel' aan te sluiten. Daar voed ik dan ook de wcd's in de meterkast op, naast een eindgroep. Ik wil geen lasdoos buiten de groepenkast en zo'n dubbel aansluitblokje boven een groep vind ik ook niet echt 'handig'. Het is overigens nu nog niet dubbel aangesloten, omdat ik nog 2 alamats over had (quooker en 2e oven in de nieuwe keuken). Wago 221 klemmen op een din rail adapter heb ik ook overwogen, maar vind ik ook niet echt 'mooi'. Nog ideeën?
  3. Nee, ik heb 1x een 1F PV installatie. Het is alleen die rechter alamat waar die sticker betrekking op heeft. In het klein staat er ook nog in het geel PV onder de groep zelf. Ik dacht waar moet ik die grote sticker kwijt. Of hoort die dan eigenlijk centraal op de kost geplakt te worden?
  4. Mee eens, alleen op deze manier kwam ik onderin beter uit. Ik heb het aard verdeelblokje op de zijwand gezet, omdat daar de meeste koperen leidingen lopen. Scheelt weer ruimte.
  5. Ook mee eens, alleen die groepen komen met 19 mm pvc helemaal rechts onderin de kast binnen. Met een 90 gr bocht omhoog. Dus op deze manier kon ik zo de 16 mm erin steken en vastklemmen. Maar dan zitten ze dus wel helemaal rechts in het rijtje. Maar als we gaan verbouwen beneden gaan ze er toch uit, dus dan kan ik nog mooiere bochtjes maken.
  6. Ik moest een 'beetje' tempo maken tijdens het bedraden. Maar hoe zou ik het beter kunnen krijgen? Meer bundelen en langs de zijkanten?
Goede tip wat betreft het loshalen van het te hoge moment.
Dankjewel voor je kritische blik! Daar hebben we wat aan. d:)b
-elw00d schreef op maandag 18 mei 2026 @ 14:34:
[...]


[list=1]
• Goed gezien, ik heb de oude ABB draai HS vervangen van het HS404 kastje. Vind zo'n nieuwe rode SD204 veel mooier. Maar ik kwam er tijdens de montage dus achter dat die een stukje hoger is. Nou was het al krap om van onderaf aan te sluiten, maar met die nieuwe HS werd het onmogelijk, zeker in combinatie met adereindhulzen. Krijg je niet fatsoenlijk erin, 6 mm past maar net. Dus toen heb ik ervoor gekozen om de bekabeling om te draaien. Als ik dit vooraf geweten had, dan had ik een andere kast opstelling gekozen, zodat de dinrail voor de HS wat hoger vanaf de meter ligt. Maar techn. gezien maakt het niks uit. Ik had aan heel veel dingen van tevoren gedacht, maar deze kwam in het werk even als een verrassing en ik moest verder.
Dat is inderdaad het nadeel van de HLD11 kastjes (en equivalenten) zoals deze losse HS kast, eigenlijk net te weinig ruimte, en (achteraf praten is altijd makkelijker) had je er een HLD16 of HLD22 voor moeten plaatsen om fatsoenlijk de ruimte te hebben, dan had je tevens nog direct naast de HS een SPD kunnen plaatsen als je dat had gewenst ;)
• Is om een groep 'dubbel' aan te sluiten. Daar voed ik dan ook de wcd's in de meterkast op, naast een eindgroep. Ik wil geen lasdoos buiten de groepenkast en zo'n dubbel aansluitblokje boven een groep vind ik ook niet echt 'handig'. Het is overigens nu nog niet dubbel aangesloten, omdat ik nog 2 alamats over had (quooker en 2e oven in de nieuwe keuken). Wago 221 klemmen op een din rail adapter heb ik ook overwogen, maar vind ik ook niet echt 'mooi'. Nog ideeën?
Ahaa maakt het inderdaad wat duidelijker.
Vind opzich de Wago221/Wago2273 din-rail adapters een prima en mooie oplossing, andere oplossing is b.v. een Quattro (4-voudige) rijgklem, b.v. één van deze:
Phoenix Contact 2,5 Quattro grijs
Phoenix Contact 2,5 Quattro blauw
Wago 2002-1401 grijs
Wago 2002-1404 blauw

Welke je ook pakt, 2 van deze rijgklemmen nemen net 1 module breedte in, dus stukje subtieler dan de huidige gebruikte klemmen.

Hier even een voorbeeldje van de klemmen:
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/27bI0JjquOEOrMycmxQCoTchmkc=/234x176/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/5L0rnUsw24xnUppqAsuYsfir.jpg?f=fotoalbum_medium
Deze kast is nog een Work In Progress, dus nog niet alles geheel netjes en klaar
Voor iets meer info over de de Shelly 4Pro PM en de relais etc zie hier:
Annuk in "[Shelly] Ervaringen & Discussie"
• Nee, ik heb 1x een 1F PV installatie. Het is alleen die rechter alamat waar die sticker betrekking op heeft. In het klein staat er ook nog in het geel PV onder de groep zelf. Ik dacht waar moet ik die grote sticker kwijt. Of hoort die dan eigenlijk centraal op de kost geplakt te worden?
Misschien kijken of je een kleinere PV sticker kan krijgen, en (valt me nadat je dit zegt) ook het stickertje onder de groep op, mogelijk zorgen dat deze iets duidelijker is/wordt met mogelijk een afwijkende kleur, maar kan het niet goed genoeg zien/inzoomen op telefoon of laptop om dat heel duidelijk te hebben.
• Mee eens, alleen op deze manier kwam ik onderin beter uit. Ik heb het aard verdeelblokje op de zijwand gezet, omdat daar de meeste koperen leidingen lopen. Scheelt weer ruimte.
Eigen keuze natuurlijk en als het beter uit komt prima toch?
Het was alleen een observatie, en kan natuurlijk ook niet alle details van je kast zien en kennen :)
• Ook mee eens, alleen die groepen komen met 19 mm pvc helemaal rechts onderin de kast binnen. Met een 90 gr bocht omhoog. Dus op deze manier kon ik zo de 16 mm erin steken en vastklemmen. Maar dan zitten ze dus wel helemaal rechts in het rijtje. Maar als we gaan verbouwen beneden gaan ze er toch uit, dus dan kan ik nog mooiere bochtjes maken.
Oftewel dit is tijdelijk ;)
Zou kijken (als het mogelijk is) om van binnen naar buiten te werken met aansluiten, dus meest linkse gebruikte buis (aan rechterkant naast kast) in de binnenbocht, en verder naar rechts telkens bochtje bovenlangs te maken.
• Ik moest een 'beetje' tempo maken tijdens het bedraden. Maar hoe zou ik het beter kunnen krijgen? Meer bundelen en langs de zijkanten?
[/list]
Combinatie van routing, iets kortere bedrading en inderdaad mogelijk her en der "bundelen" en zien te voorkomen dat je de hele kast doorgaat met bedrading.
Goede tip wat betreft het loshalen van het te hoge moment.
Dankjewel voor je kritische blik! Daar hebben we wat aan. d:)b

[ Voor 1% gewijzigd door Annuk op 18-05-2026 15:18 . Reden: Linkje naar Shelly topic toegevoegd ]

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • vDorst
  • Registratie: November 2006
  • Niet online
Mag je lassen maken ik een groepkast. In mijn geval waterdichte 12-modilaire onderverdeelkast in de berging. Ik wil dubbelpolige schakelaar met WCD direct met een 5-aardige kabel laten lopen naar de groepenkast en dan met een 5-aardige kabel vervolgens naar een lasdoos, waarop 2 lampen en een WCD op worden aangesloten. Voor de lampen wil ik mogelijk later een smart relay kunnen installeren, dan is het handig om al de schakeldraaden via de groepenkast te hebben lopen.
vDorst schreef op maandag 18 mei 2026 @ 15:29:
Mag je lassen maken ik een groepkast. In mijn geval waterdichte 12-modilaire onderverdeelkast in de berging. Ik wil dubbelpolige schakelaar met WCD direct met een 5-aardige kabel laten lopen naar de groepenkast en dan met een 5-aardige kabel vervolgens naar een lasdoos, waarop 2 lampen en een WCD op worden aangesloten. Voor de lampen wil ik mogelijk later een smart relay kunnen installeren, dan is het handig om al de schakeldraaden via de groepenkast te hebben lopen.
Je mag inderdaad lassen maken in een/je groepenkast, maar dit mag/moet dan in/met een din-rail adapter voor b.v. Wago221 of Wago 2273, of met rijgklemmen (zie ook vorige bericht van mij aan @-elw00d, er zijn ook 2-draads rijgklemmen zoals b.v. deze.

Kort gezegd, ja je mag lassen in een groepenkast, maar dit mag geen zwevende lasdop/klem zijn, dit mag alleen met een din-rail adapter en/of rijgklemmen (beide ervoor gemaakt).

Zie b.v. ook deze foto waarbij er gebruik is gemaakt van Din-Rail adapters voor de Wago221
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/_H_p-LzzCWXDIxOt_td_xyk3aYo=/234x176/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/Gkfj1qkYXq9HUH0EQ2pozkcn.jpg?f=fotoalbum_medium
En in m'n bovenstaande bericht staat een vb. foto van de rijgklemmen.

Zie ook hier nog een (niet zo nette) foto van gebruik van rijgklemmen en hoe deze worden gebruikt om te lassen in een 12-module kast:
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/cYLl-lR12pFsfA0JZUHbk9tSeMQ=/234x176/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/Q0bfszPj54p4n65HN4BVcCI6.jpg?f=fotoalbum_medium

[ Voor 11% gewijzigd door Annuk op 18-05-2026 15:43 ]

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • Tanuki
  • Registratie: Januari 2005
  • Niet online
vDorst schreef op maandag 18 mei 2026 @ 15:29:
Mag je lassen maken ik een groepkast. In mijn geval waterdichte 12-modilaire onderverdeelkast in de berging. Ik wil dubbelpolige schakelaar met WCD direct met een 5-aardige kabel laten lopen naar de groepenkast en dan met een 5-aardige kabel vervolgens naar een lasdoos, waarop 2 lampen en een WCD op worden aangesloten. Voor de lampen wil ik mogelijk later een smart relay kunnen installeren, dan is het handig om al de schakeldraaden via de groepenkast te hebben lopen.
Losse lasklemmen horen niet thuis in een groepenkast.

Dat maakt lassen niet verboden. Met dubbele adereindhulzen kun je ook "lassen". Of een kam rail en meerdere contacten gebruiken om weer af te takken. Of met verdeelblokken.

Je kan bijvoorbeeld ook lasklemmen gebruiken die je op de DIN rail klikt. https://www.google.com/search?q=lasklem+dinrail
Of iets als dit: https://www.google.com/search?q=klemmenstrook+dinrail

PV: Growatt MOD5000TL3-XH + 5720wp, WPB: Atlantic Explorer v4 270LC, L/L: MHI SCM 125ZM-S + SRK 50ZS-W + 2x SRK 25ZS-W + SRK 20ZS-W Modbus kWh meter nodig?


  • HMS
  • Registratie: Januari 2004
  • Laatst online: 19:59

HMS

Vraagje over het aansluiten van een SPD in de meterkast (ABB OVR T2 3N 40-275 P QS). Mijn hoofdaardrail (aardblok waar de 25mm² richting de aardpen is aangesloten) zit onderin mijn meterkast momenteel. De groepenkast hangt op de standaard hoogte, dus de afstand van de HAR naar de groepenkast is ~1.5 meter. De SPD is met een kamrail aangesloten op de HS.

Als ik naar de norm kijk (NEN 1010:2020+C1:2024), dan moet (figuur 534.8) ik 3 lengtes optellen (A, fase -> OCPD, B, OCPD -> SPD, en C SPD -> HAR). Ik heb geen extra zekering of automaat tussen de HS en SPD, ik neem aan dat de OVR T2 deze ingebouwd heeft en ik dus lengte A = 0. Of moet ik hier rekenen van hoofdzekering -> SPD?.
Voor lengte B zou ik dan kunnen rekenen met 0 (ingebouwd).
Voor lengte C is het sowieso te lang, tenzij ik de HAR ga verplaatsen. Of ik kan een subrail plaatsen (figuur 534.9 in de norm), en dan valt de lengte tussen de subrail en de HAR opeens buiten beschouwing.

Dat laatste begrijp ik niet helemaal, waarom valt bij het toepassen van een subrail zodat lengte < 50cm tot de subrail is, opeens de laatste meter (om het zo maar te zeggen) buiten beschouwing ten opzichte van een draad direct naar de HAR? Mocht het nog relevant zijn, ik wil de OVR T2 aansluiten met 10mm² in twinhuls (HAR & groepenkast aardrail).
edit:
Nu ik erover na denk: zou ik ook de rail bovenin de groepenkast als 'sub rail' kunnen zien en dan voldoet het ook?

[ Voor 6% gewijzigd door HMS op 18-05-2026 15:54 ]


  • -elw00d
  • Registratie: Mei 2004
  • Laatst online: 21-05 18:50
Annuk schreef op maandag 18 mei 2026 @ 15:40:
[...]

Zie b.v. ook deze foto waarbij er gebruik is gemaakt van Din-Rail adapters voor de Wago221
[Afbeelding]
En in m'n bovenstaande bericht staat een vb. foto van de rijgklemmen.
Valt mij op dat die DS301C alamats op deze foto ook heel iets scheef zitten aan de onderzijde (ten opzichte van elkaar), waarschijnlijk door toepassing vd kamrails. Hier had ik ook 'last' van. Is niet echt iets aan te doen vrees ik? 8)7

Die quattro rijgklemmen kende ik nog niet! Dat is wel een nette oplossing. Of de din rail adapter van Wago zelf is ook wel netjes inderdaad. Keertje aanpassen dan maar. :*)

[ Voor 34% gewijzigd door -elw00d op 18-05-2026 16:01 . Reden: Verkeerde foto gequote ]

-elw00d schreef op maandag 18 mei 2026 @ 15:53:
[...]

Valt mij op dat die DS301C alamats op deze foto ook heel iets scheef zitten aan de onderzijde (ten opzichte van elkaar), waarschijnlijk door toepassing vd kamrails. Hier had ik ook 'last' van. Is niet echt iets aan te doen vrees ik? 8)7
Op een volle rail (12 mod naast elkaar) corrigeren de wanden van de kast wel enigszins, bij een paar enkele gaan ze al snel iets torderen inderdaad, scheelt vaak wel als je ze goed klem zet/houd en eerst de buitenste automaten vastzet op de kamrails.
Die quattro rijgklemmen kende ik nog niet! Dat is wel een nette oplossing. Of de din rail adapter van Wago zelf is ook wel netjes inderdaad. Keertje aanpassen dan maar. :*)
Die zijn inderdaad ideaal die rijgklemmen, voordeel is ook dat je evt makkelijk kunt uitbreiden i.c.m. een koppelbrug als je dat wenst.
Wat ik persoonlijk wel vaak doe (en je ook ziet op die laatste foto) is de koppelbrug laten verspringen zodat duidelijk(er) is wat op elkaar aangesloten is.
Van L naar R duidelijk zo te zien:
6x schakelkanaal 1 (vanaf klok)
6x schakelkanaal 2 (vanaf klok)
12x vaste voeding (fase)
12x nul
12x aarde
(Heb het hier dan over de aansluitingen van de klemmen ansich).

In dit geval zit er (ook) nog een brug in de aarde, was opzich niet nodig i.v.m. metalen din-rail, dan koppelt de aarding zich wel door via de rail, maar aangezien ik de klemmen etc had voordat ik deze kast had, de aarding ook nog doorgekoppeld met een brug (had deze toch liggen).

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • vDorst
  • Registratie: November 2006
  • Niet online
@Annuk, @Tanuki bedankt!

Mag je een aardlek gebruiken als hoofdschakelaar? In de onderverderler is maar 1 fase en achter de aardelek max 3 groepen (1. tuinverlichting en wat WCDs, 2. Batterij 2400Watt (ont)laden ). Het voelt als dubbelop als ik een hoofdschakelaar -> aardlek -> max 3 groepen heb.
vDorst schreef op maandag 18 mei 2026 @ 16:32:
@Annuk, @Tanuki bedankt!

Mag je een aardlek gebruiken als hoofdschakelaar? In de onderverderler is maar 1 fase en achter de aardelek max 3 groepen (1. tuinverlichting en wat WCDs, 2. Batterij 2400Watt (ont)laden ). Het voelt als dubbelop als ik een hoofdschakelaar -> aardlek -> max 3 groepen heb.
Ja het kan/mag dacht ik wel, maar je wilt je accupakket achter een eigen aardlek(automaat) hebben.

Tevens wil je afhankelijk zijn van 1 aardlekschakelaar en dat je accupakket afschakelt als er per ongeluk wat vocht in je tuinverlichting komt?

Zou dus overwegen om een 1F hoofdschakelaar + 2 (of 3) aardlekautomaten te plaatsen.

[ Voor 6% gewijzigd door Annuk op 18-05-2026 16:37 ]

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • leonbong
  • Registratie: Augustus 2002
  • Laatst online: 19:17
Ik zie niet waarom niet.
Een ALS voldoet aan alle eisen van hoofdschakelaar.
Een hoofdschakelaar voldoet niet aan alle eisen die geleden voor een ALS.

Ps de Belgen doen niet anders hele huis achter een 300mA differentieel zoals zei dat noemen.

  • habbekrats
  • Registratie: December 2002
  • Nu online
leonbong schreef op maandag 18 mei 2026 @ 16:37:
Ik zie niet waarom niet.
Een ALS voldoet aan alle eisen van hoofdschakelaar.
Een hoofdschakelaar voldoet niet aan alle eisen die geleden voor een ALS.

Ps de Belgen doen niet anders hele huis achter een 300mA differentieel zoals zei dat noemen.
Alleen als deze aardlekschakelaar ook als scheider uitgevoerd is. Veel zijn er als scheider maar b.v. ABB heeft een hele serie die niet als scheider toegelaten zijn symbool staat ook niet op de kast.

http://www.pvoutput.org/list.jsp?id=46229&sid=42168


  • leonbong
  • Registratie: Augustus 2002
  • Laatst online: 19:17
Welke zijn dat dan van ABB, want dan kunnen ze uberhaupt hun functie niet vervullen.
-elw00d schreef op maandag 18 mei 2026 @ 12:20:
Klein puntje nog: nadat ik de spanning er weer op gooide, zag ik dat ik per abuis mijn momentschroevendraaier nog ietsje te 'hoog' had afgesteld toen ik alle alamats heb aangedraaid (het was een lange dag). Dus die heb ik met 2 nM aangedraaid ipv de gespecificeerde 1.2 nM. Ze kunnen het hebben, want ze gaven geen krimp. En ik las online dat vroeger voor ABB de standaard zelfs 2 nM was en voor Eaton nog steeds (?). Maar ik wil ze eigenlijk nog wel een keer allemaal lossen om ze alsnog op het juiste moment te zetten. Of zouden jullie het zo laten zitten?
Zeker alsnog aanpassen. Het schroefdraad kan al vervormd zijn, maar de druk zal nog groter worden wanneer het metaal uitzet door opwarming als er een grote stroom gaat lopen. Hopelijk zat je nog binnen de marge die daarvoor wordt aangehouden.

Omdat je al >60% over het aanbevolen moment heen bent gegaan, zou ik ze ook na verloop van tijd en na een aantal thermische cycli eens controleren. (Door los en weer op moment vast te draaien. Bij het losdraaien merk je of de schroef los is gaan zitten.)
habbekrats schreef op maandag 18 mei 2026 @ 18:41:
[...]

Alleen als deze aardlekschakelaar ook als scheider uitgevoerd is. [...]
Alle aardlekschakelaars die voldoen aan de norm (IEC 61008, 62423) zijn ook als scheider uitgevoerd. En als ie daar niet aan voldoet, zou je 'm ook niet als aardlekschakelaar moeten gebruiken...
Annuk schreef op maandag 18 mei 2026 @ 11:44:
[...]
Denk dat menigeen de SPD gebruikt tegen wegvallende nul vanuit de netbeheerder.
[...]
Dat zou jammer zijn, want daar werkt het niet tegen en de SPD zelf kan er ook stuk van gaan.

Om te beschermen tegen de gevolgen van een zwevende nul zul je met elektronica de spanning moeten meten. In het VK hebben ze toestellen voor PENfoutbeveiliging die dat doen, omdat zwevende nullen daar relatief vaak voorkomen door oude aansluitingen waarbij de laagspanningskabel werd doorgezaagd om de aftakking te maken.
Juerd schreef op maandag 18 mei 2026 @ 21:38:
[...]


Dat zou jammer zijn, want daar werkt het niet tegen en de SPD zelf kan er ook stuk van gaan.

Om te beschermen tegen de gevolgen van een zwevende nul zul je met elektronica de spanning moeten meten. In het VK hebben ze toestellen voor PENfoutbeveiliging die dat doen, omdat zwevende nullen daar relatief vaak voorkomen door oude aansluitingen waarbij de laagspanningskabel werd doorgezaagd om de aftakking te maken.
De heren (en dames) van ABB zelf delen toch een totaal andere mening dan jij in deze.
Juist deze SPD beveiligt daar toch wel tegen.

ABB plaatst deze zelf ook als beveiliging tegen overspanningen en wegvallende (zwevende) nullen in installaties in het openbare net.

En heb deze een tijd terug samen met een collega getest met op elke fase een iets afwijkende 1F belasting en dan de nul weg halen, en hij schakelde netjes per fase af naar gelang belasting totdat alle "hoofdzekeringen" uitgeschakeld waren.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!

@Annuk Misschien heb je documentatie gevonden waar dit instaat, maar ik heb alleen de claim omtrent Uc gezien, en dit is niet wat Uc betekent. Of we hebben het niet over hetzelfde gangbare ding van ABB; de SPD van ABB die ik ken, kan überhaupt niet afschakelen, alleen de spanning klemmen en kortsluiting maken.

[ Voor 19% gewijzigd door Juerd op 18-05-2026 22:04 ]

Juerd schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:03:
@Annuk Misschien heb je documentatie gevonden waar dit instaat, maar ik heb alleen de claim omtrent Uc gezien, en dit is niet wat Uc betekent. Of we hebben het niet over hetzelfde gangbare ding van ABB; de SPD van ABB die ik ken, kan überhaupt niet afschakelen, alleen de spanning klemmen en kortsluiting maken.
Oke was ff te snel en te kort door de bocht maar inderdaad kortsluiting maken zodat de "hz" knapt/afschakelt.

En ja ik heb het over deze SPD gekoppeld aan een TT-aarding van 0,1 Ohm.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!

Annuk schreef op maandag 18 mei 2026 @ 21:57:
[...]


De heren (en dames) van ABB zelf delen toch een totaal andere mening dan jij in deze.
Juist deze SPD beveiligt daar toch wel tegen.

ABB plaatst deze zelf ook als beveiliging tegen overspanningen en wegvallende (zwevende) nullen in installaties in het openbare net.
Misschien kun je mij helpen om dit te begrijpen dan... een SPD zit toch in basis tussen fase(n) / nul en aarde? Hoezo zou dit überhaupt reageren op een zwevende nul dan, want een zwevende nul verandert toch niets aan de spanning tussen fase en aarde?

Ik snap dat er in een TT-stelsel vaak een 3+1 configuratie wordt gebruikt waarbij de SPD tussen fase en nul zit, maar hoe kan sluiting tussen fase en nul nog effectief voor afschakeling zorgen bij een zwevende nul? Ik zou denken dat je daarmee alleen het sterpunt naar 1 fase trekt (en dus op de andere 2 fasen een spanning van 400V tot het sterpunt krijgt). Maar de spanning tussen het sterpunt en aarde is dan nog steeds maar 230V dus niet iets waar de doorsnee SPD iets van vindt?
En heb deze een tijd terug samen met een collega getest met op elke fase een iets afwijkende 1F belasting en dan de nul weg halen, en hij schakelde netjes per fase af naar gelang belasting totdat alle "hoofdzekeringen" uitgeschakeld waren.
Leuke test natuurlijk, maar hoe snel schakelde de boel dan uit, hoe hoog liep de spanning op tot dat moment en ben je er van overtuigd dat gevoelige elektronica dit experiment had overleefd? Als je dit uittest met een waterkoker, een tosti-ijzer en een elektrisch verwarmingstoestel geloof ik best dat de boel heel blijft, maar durf je het met 2 PC's en je televisie ook aan? :+

[ Voor 3% gewijzigd door Xander op 18-05-2026 23:06 ]

PC specs!---Pulse mee voor GoT!
[22:49:37] <@Remy> ik wil een opblaasbare dSLR :+

Annuk schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:42:
[...]


Oke was ff te snel en te kort door de bocht maar inderdaad kortsluiting maken zodat de "hz" knapt/afschakelt.

En ja ik heb het over deze SPD gekoppeld aan een TT-aarding van 0,1 Ohm.
Ik heb geen verklaring voor wat je collega en jij hebben gezien (heel misschien een spanningspiekje door inschakeling?), maar dit ding is een normale SPD en is niet gemaakt om te voorkomen dat een spanning tussen 253 V en 400 V, zoals je kunt krijgen bij een zwevende nul, wordt doorgeven aan apparatuur. Ik denk ook dat ie dat niet zal doen.

Je bewering dat ABB zegt dat deze daar wel voor bedoeld is, kan ik ook niet terugvinden. In alle marketingdingen en in de datasheet kan ik alleen vinden dat ie apparatuur beschermt tegen transiënte overspanningen - het effect van een zwevende nul is wat anders.

[ Voor 8% gewijzigd door Juerd op 18-05-2026 22:54 ]

Xander schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:47:
[...]


Misschien kun je mij helpen om dit te begrijpen dan... een SPD zit toch in basis tussen fase(n) / nul en aarde? Hoezo zou dit überhaupt reageren op een zwevende nul dan, want een zwevende nul verandert toch niets aan de spanning tussen fase en aarde?
Bij TT niet.

Bij TN zit PE aan N, dus bij een zwevende PEN is je PE-geleider ook verbonden met het nieuwe sterpunt. De spanning tussen L en nep-PE zal dus meeveranderen met die tussen L en nep-N. Maar dan nog kan zo'n SPD hierop volgens alles wat ik weet en erover kan vinden, niet zoals verondersteld reageren op die situatie zonder zelf ook schade op te lopen.

[ Voor 42% gewijzigd door Juerd op 18-05-2026 23:01 ]

Annuk schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:42:
En ja ik heb het over deze SPD gekoppeld aan een TT-aarding van 0,1 Ohm.
Dat is volgens mij gewoon een 4+0 configuratie.
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/cjC6f3CZAoo4r3I2H1Lfs_ds-4M=/fit-in/4920x3264/filters:max_bytes(3145728):no_upscale():strip_exif()/f/image/3sIuUdAHeTWI1iGIMHu7zZLB.webp?f=user_large

Niet een 3+1 configuratie die je volgens bijvoorbeeld Dehn nodig zou hebben in een TT-stelsel, en waarvan ik me voor kan stellen dat het in ieder geval anders reageert in het geval van een zwevende nul:
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/HIRSrC-zKNHz69_cZjXt8msvHrU=/fit-in/4920x3264/filters:max_bytes(3145728):no_upscale():strip_exif()/f/image/AoXZykqwuUU2hTL9yohBYF8h.webp?f=user_large

Dus jouw SPD bestaat uit:
• Een module die aanspreekt bij een spanning hoger dan 275V tussen L1 en PE
• Een module die aanspreekt bij een spanning hoger dan 275V tussen L2 en PE
• Een module die aanspreekt bij een spanning hoger dan 275V tussen L3 en PE
• Een module die aanspreekt bij een spanning hoger dan 275V tussen N en PE
Correct?

Maar welk van die 4 scenario's doet zich dan voor bij een zwevende nul, in een TT-stelsel (dankjewel @Juerd ;))? Je probleem met een zwevende nul is een te hoge spanning tussen L en N. De spanning tussen L1, L2, L3 en PE blijft gewoon hetzelfde als je de N onderbreekt. De spanning tussen N en PE kan oplopen tot 230V, maar dat blijft onder de 275V dus daar vindt de SPD ook weinig van. Wat mis ik?
Juerd schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:59:
[...]


Bij TT niet.

Bij TN zit PE aan N, dus bij een zwevende PEN is je PE-geleider ook verbonden met het nieuwe sterpunt. De spanning tussen L en nep-PE zal dus meeveranderen met die tussen L en nep-N. Maar dan nog kan zo'n SPD hierop volgens alles wat ik weet en erover kan vinden, niet zoals verondersteld reageren op die situatie zonder zelf ook schade op te lopen.
Ja, oke, maar een zwevende PEN is al weer een ander scenario dan een zwevende N natuurlijk. ;)

Ook in een TN(-C)-S stelsel kun je te maken krijgen met alleen een zwevende N.

PC specs!---Pulse mee voor GoT!
[22:49:37] <@Remy> ik wil een opblaasbare dSLR :+

@Xander Klopt natuurlijk, maar de kans dat de N losraakt in het TN-S-stukje tussen de splitsing en de SPD leek me kleiner dan in het lange TN-C-gedeelte van de TN-C-S. Maar het kan natuurlijk wel: elk van die 4 schroefklemmen kan los zitten... Ik ging er misschien te makkelijk van uit dat als mensen het hebben over een zwevende N vóór de SPD, ze denken aan een beschadiging in de LS-kabel van de netbeheerder, en dus feitelijk een zwevende PEN.
Juerd schreef op maandag 18 mei 2026 @ 23:41:
@Xander Klopt natuurlijk, maar de kans dat de N losraakt in het TN-S-stukje tussen de splitsing en de SPD leek me kleiner dan in het lange TN-C-gedeelte van de TN-C-S. Maar het kan natuurlijk wel: elk van die 4 schroefklemmen kan los zitten... Ik ging er misschien te makkelijk van uit dat als mensen het hebben over een zwevende N vóór de SPD, ze denken aan een beschadiging in de LS-kabel van de netbeheerder, en dus feitelijk een zwevende PEN.
De gevallen van een zwevende nul die ik heb meegekregen, zijn eigenlijk allemaal veroorzaakt in de eigen installatie. Of ook al meer dan eens bij een meterwissel door de netbeheerder. :X Ik heb geen statistieken paraat natuurlijk maar voor mijn gevoel is een beschadigde LS-kabel niet de meest voorkomende oorzaak.
Juerd schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:52:
Ik heb geen verklaring voor wat je collega en jij hebben gezien (heel misschien een spanningspiekje door inschakeling?)
Er zijn natuurlijk wel andere verklaringen waardoor de voorbeveiliging kan uitschakelen bij een zwevende nul. Toestellen kunnen bij een hogere spanning een hogere stroom opnemen waardoor de voorbeveiliging uitschakelt, in elektronica zit misschien ook wel een VDR tussen fase en nul die sluiting maakt, ... Wie zegt dat het de SPD was die voor uitschakeling heeft gezorgd?

PC specs!---Pulse mee voor GoT!
[22:49:37] <@Remy> ik wil een opblaasbare dSLR :+

@Xander Voor de volledigheid; ik denk zelf niet dat geleiders in Nederlandse LS-kabels vaak stuk gaan. Al lang geleden werd gesteld dat de functionele aarding van de originele (spanningsafhankelijke!) Alamats, die als backup werkte voor (en via een weerstand aangesloten was op) de nul, best weggelaten mocht worden, omdat het toen al nauwelijks gebeurde. Ik heb nog nergens gezien of gehoord dat de situatie sinds dien verslechterd zou zijn.

Mijn vermoeden was een inschatting van wat ik vermoed dat anderen denken, omdat ik her en der wel het idee heb dat veel mensen hun elektra-informatie vooral hebben van Britse socialmediakanalen. (Daar heb ik zelf trouwens ook best een boel nuttigs van opgepikt.)

  • leonbong
  • Registratie: Augustus 2002
  • Laatst online: 19:17
ABB maakt netwachters die tegen wegvallende nul kunnen beschermen met de daarbij horende vermogensschakelaars, die dingen kosten duizenden euro's.

Vaak werkt een fase beschermingsrelais ook tegen wegvallende nul, dat is een stuk goedkoper.
Zo'n relais wordt gekoppeld aan een extern schakelbaar automaat of vermogensschakelaar om daadwerkelijk de netspanning af te schakelen.

[ Voor 24% gewijzigd door leonbong op 19-05-2026 08:28 ]


  • vDorst
  • Registratie: November 2006
  • Niet online
@Annuk Ik heb je advies toch maar over genomen. Al ik al jaren geen enkele issues heb gehad met de aardlek op de schuur, is het mogelijk toch de betere optie.
Xander schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:47:
[...]


Misschien kun je mij helpen om dit te begrijpen dan... een SPD zit toch in basis tussen fase(n) / nul en aarde? Hoezo zou dit überhaupt reageren op een zwevende nul dan, want een zwevende nul verandert toch niets aan de spanning tussen fase en aarde?

Ik snap dat er in een TT-stelsel vaak een 3+1 configuratie wordt gebruikt waarbij de SPD tussen fase en nul zit, maar hoe kan sluiting tussen fase en nul nog effectief voor afschakeling zorgen bij een zwevende nul? Ik zou denken dat je daarmee alleen het sterpunt naar 1 fase trekt (en dus op de andere 2 fasen een spanning van 400V tot het sterpunt krijgt). Maar de spanning tussen het sterpunt en aarde is dan nog steeds maar 230V dus niet iets waar de doorsnee SPD iets van vindt?


[...]

Leuke test natuurlijk, maar hoe snel schakelde de boel dan uit, hoe hoog liep de spanning op tot dat moment en ben je er van overtuigd dat gevoelige elektronica dit experiment had overleefd? Als je dit uittest met een waterkoker, een tosti-ijzer en een elektrisch verwarmingstoestel geloof ik best dat de boel heel blijft, maar durf je het met 2 PC's en je televisie ook aan? :+
Opstelling stond achter een scheidings-trafo zodat we dit zo stabiel mogelijk konden (laten) uitvoeren, collega is veel met metingen etc bezig, en vond dit wel een leuke om eens uit te testen, en in overleg met ABB deze SPD gekregen incl. een voorraadje cartridges om te testen.
Test werd uitgevoerd met variabele lab-loads die zowel inductief als capitatief ingesteld kunnen worden, belastingen ingesteld op 2300W/10A op L1, 1600W/7A op L2, en 900W/4A op L3.
Ook getest met 3x2300W.
En variabel getest met zowel automaten als met smeltpatronen van 10A, de automaten vlogen er iets vlotter uit dan de smeltpatronen maar was max 2sec per zekering. Bij de 3x2300W hoorde je de automaten als een soort "mitrailleurvuur" achter elkaar uitschakelen.

Hoe de engineer van ABB (en wat wij dus min of meer reproduceerden) uit legde was, doet een nul-PE bewaking in de betreffende cartridge, komt daar teveel potentiaalverschil op slaat die door, en daardoor slaan om beurten de fases door naar PE, de PE voert de overspanning af en maakt sluiting met de betreffende fase, waardoor de zekering uitschakelt.

Op basis van deze lab-testapparatuur zou ik het inderdaad ook wel aandurven met een PC/TV etc.
Juerd schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:59:
[...]


Bij TT niet.

Bij TN zit PE aan N, dus bij een zwevende PEN is je PE-geleider ook verbonden met het nieuwe sterpunt. De spanning tussen L en nep-PE zal dus meeveranderen met die tussen L en nep-N. Maar dan nog kan zo'n SPD hierop volgens alles wat ik weet en erover kan vinden, niet zoals verondersteld reageren op die situatie zonder zelf ook schade op te lopen.
Dat is ook de functie van de uitwisselbare cartridges in de SPD natuurlijk dat die defect gaan.
Xander schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 00:01:
[...]

De gevallen van een zwevende nul die ik heb meegekregen, zijn eigenlijk allemaal veroorzaakt in de eigen installatie. Of ook al meer dan eens bij een meterwissel door de netbeheerder. :X Ik heb geen statistieken paraat natuurlijk maar voor mijn gevoel is een beschadigde LS-kabel niet de meest voorkomende oorzaak.
Het komt met enige regelmaat voor hoor, dat in een net-kabel de nul wegbrand, m.n. bij de aftak-verbindingen van de hoofdkabel naar de woningen en/of in de aansluitkast in de woning waar de nul wegbrand, en meestal (advocaat v/d duivel) bij woningen met veel PV, op een of andere manier toch meestal een te scheve belasting en/of te hoge belasting over de nul.

Ook inderdaad de meterwissels komt het wel vaker voor, draad te diep in de klem gestoken v/d meter of juist niet goed aangestript o.i.d.
Of bij massieve draad onderin de meter de nul niet goed onder de schroefklem.
Juerd schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 01:43:
@Xander Voor de volledigheid; ik denk zelf niet dat geleiders in Nederlandse LS-kabels vaak stuk gaan.
Zie hierboven, gebeurt tegenwoordig met regelmaat, en steeds regelmatiger.
Mijn vermoeden was een inschatting van wat ik vermoed dat anderen denken, omdat ik her en der wel het idee heb dat veel mensen hun elektra-informatie vooral hebben van Britse socialmediakanalen. (Daar heb ik zelf trouwens ook best een boel nuttigs van opgepikt.)
Ik kijk wel eens een enkele keer naar de Britse socialmedia kanalen om zo te zeggen maar over het algemeen bar weinig, maar dit kwam bij een engineer van ABB weg, die ons de rest ter beschikking stelde, en uiteindelijk incl. garantieverklaring dat zij de evt. schade-kosten van de test-apparatuur opzich zouden nemen (ook wel fijn als je hoorde wat de spullen mochten kosten).

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • Vicent
  • Registratie: Mei 2026
  • Laatst online: 19-05 17:27
Is dit de juiste manier om kabels in een elektrische verdeeldoos aan te sluiten? Ziet u hier een probleem? Deze doos bevindt zich in een rack.

De doos wordt geopend om de foto te maken. Maar die kabels zitten altijd in de gesloten doos.


Afbeeldingslocatie: https://i.postimg.cc/T5bfpTH6/db796970-9497-4262-9565-2f5a8b6aa0d7.jpg
Annuk schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 10:04:
[...]


Opstelling stond achter een scheidings-trafo [...]
Scheidingtrafo maakt het wel interessant, en ik snap niet hoe je test werkt. TT met een scheidingstrafo, kan dat überhaupt?

Mijn gedachtentrein:

Zit PE aan de secundaire kant van de trafo verbonden aan de N, dan heb je TN-S gemaakt. Maar je zei dat het TT met 0,1 Ω was, toch? Heb je dan de PE van de primaire kant gebruikt en die niet verbonden met de trafo? Dan zou het IT zijn, en zweeft de aarde t.o.v. al het andere. De "PE" aan de secundaire kant is dan een eigen sterpunt voor de SPD-cartridges... Dan hebben ze allemaal continu een keurige 230 V gezien, want die cartridges hebben vast wel vrijwel identieke impedantie...

(Edit: TN-S, niet C)

Nee, ik snap geen iota van hoe deze opstelling zou kunnen werken. Vooralsnog ben ik dus ook niet overtuigd :)

[ Voor 3% gewijzigd door Juerd op 19-05-2026 12:31 ]


  • TKroon
  • Registratie: December 2006
  • Niet online
Juerd schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 12:00:
[...]
Mijn gedachtentrein:

Zit PE aan de secundaire kant van de trafo verbonden, dan heb je TN-C gemaakt (vermoedelijk verderop TN-C-S). Maar je zei dat het TT met 0,1 Ω was, toch? Heb je dan de PE van de primaire kant gebruikt en die niet verbonden met de trafo? Dan zou het IT zijn, en zweeft de aarde t.o.v. al het andere. De "PE" aan de secundaire kant is dan een eigen sterpunt voor de SPD-cartridges... Dan hebben ze allemaal continu een keurige 230 V gezien, want die cartridges hebben vast wel vrijwel identieke impedantie...
Ik lees toch al een tijdje mee in dit topic, heb ook wel natuurkundige kennis, maar wat je hier schrijft is toch wel Chinees voor me ;)

Daikin Altherma 3 LT 8 kW + 14,2 kWp PV

@TKroon Als je specifieke dingen niet snapt maar wel zou willen snappen, doe ik graag een poging om het uit te leggen :)

  • TKroon
  • Registratie: December 2006
  • Niet online
@Juerd dank voor je aanbod, maar dat was in dit geval niet nodig. Ik lees graag mee voor de stukken die van toepassing zijn op mijn huiselijke installatie :)

Daikin Altherma 3 LT 8 kW + 14,2 kWp PV

Juerd schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 12:00:
[...]


Scheidingtrafo maakt het wel interessant, en ik snap niet hoe je test werkt. TT met een scheidingstrafo, kan dat überhaupt?

Mijn gedachtentrein:

Zit PE aan de secundaire kant van de trafo verbonden, dan heb je TN-C gemaakt (vermoedelijk verderop TN-C-S). Maar je zei dat het TT met 0,1 Ω was, toch? Heb je dan de PE van de primaire kant gebruikt en die niet verbonden met de trafo? Dan zou het IT zijn, en zweeft de aarde t.o.v. al het andere. De "PE" aan de secundaire kant is dan een eigen sterpunt voor de SPD-cartridges... Dan hebben ze allemaal continu een keurige 230 V gezien, want die cartridges hebben vast wel vrijwel identieke impedantie...

Nee, ik snap geen iota van hoe deze opstelling zou kunnen werken. Vooralsnog ben ik dus ook niet overtuigd :)
Aarding was net zo aangesloten als in het openbare net. Eigen aarding aan de secundaire kant van de trafo en eigen aarding aan de PE van de SPD (beide dus een eigen aardpen)
Aansluiting naar de zekeringen was uitgevoerd als TN-C kabel.

Primair was aangesloten via een 32A 5P 6h stekker in een CEE WCD, maar durf niet te zeggen of die PE ook is/was aangesloten. In normale bedrijfsopstelling van een 10/20kV naar 400V trafo zijn de kabels wel geaard, maar de trafo zelf niet primair (aarding van 10kV zit dus niet direct op de trafo aangesloten).

Trafo heeft altijd een aarde-nul koppeling (secundair) en die zelfde aarde-nul koppeling zit ook op een laagspannings-rek, zowel via de PEN kabel van trafo naar rek als ook rechtstreeks de Aarde-nul rail gekoppeld aan de aarding.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!

Annuk schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 10:04:
Ook getest met 3x2300W.

[...]

Bij de 3x2300W hoorde je de automaten als een soort "mitrailleurvuur" achter elkaar uitschakelen.
Dit vind ik op zichzelf wel een interessante... Met 3 gelijke belastingen in een labconditie zou je toch zonder nul moeten kunnen aansluiten, waarom gebeurt er dan überhaupt iets als je de nul onderbreekt?
Hoe de engineer van ABB (en wat wij dus min of meer reproduceerden) uit legde was, doet een nul-PE bewaking in de betreffende cartridge, komt daar teveel potentiaalverschil op slaat die door
De clue is dus eigenlijk dat dit opschrift van 275V niet klopt ofzo?
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/Gdzr-SXFM0FuJAGggLRjugXvzv8=/fit-in/4920x3264/filters:max_bytes(3145728):no_upscale():strip_icc():strip_exif()/f/image/b5lDOekUMPAt9aEDHCttqDuK.jpg?f=user_large
Want blijkbaar slaat deze nul cartridge door bij een veel lagere spanning?
en daardoor slaan om beurten de fases door naar PE
"en daardoor" impliceert dat het spul toch in serie staat dus in een 3+1 configuratie? Beetje jammer dat ik dat uit de documentatie niet op kan maken. ;)

PC specs!---Pulse mee voor GoT!
[22:49:37] <@Remy> ik wil een opblaasbare dSLR :+

Xander schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 13:11:
[...]


Dit vind ik op zichzelf wel een interessante... Met 3 gelijke belastingen in een labconditie zou je toch zonder nul moeten kunnen aansluiten, waarom gebeurt er dan überhaupt iets als je de nul onderbreekt?
Eens, want dan zou het sterpunt in balans moeten zijn en blijven.
Ik vermoed dat er toch nog een ander stukje techniek (bij) in zit want dit zou het perfecte voorbeeld van een draaistroom zijn indd.
De clue is dus eigenlijk dat dit opschrift van 275V niet klopt ofzo?
[Afbeelding]
Want blijkbaar slaat deze nul cartridge door bij een veel lagere spanning?
Dont shoot me :P
Misschien klopt inderdaad de bedrukte waarde niet, maar om duidelijk te houden in welke serie van producten deze zit? :?
[...]

"en daardoor" impliceert dat het spul toch in serie staat dus in een 3+1 configuratie? Beetje jammer dat ik dat uit de documentatie niet op kan maken. ;)
Dat lijkt er dan inderdaad wel op.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!

Xander schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 13:11:
[...]

De clue is dus eigenlijk dat dit opschrift van 275V niet klopt ofzo?
[Afbeelding]
Want blijkbaar slaat deze nul cartridge door bij een veel lagere spanning?
Een SPD moet inderdaad niet doorslaan bij een spanning van onder Uc, want dat is de spanning die hij continu aan zou moeten kunnen. Maar dit is geen grenswaarde waarbij hij wel doorslaat; de beloofde protectie heet Up. Dat kan door de spanning te beperken, of als dat niet (meer) gaat, middels kortsluiting de voeding af te schakelen. Tegen spanningen in het gebied tussen Uc en Up kan de SPD zichzelf en de installatie niet beschermen. Bij 400 V gaat er nog veel te weinig stroom door de MOV (< 1 mA) om de voorbeveiliging of een eventuele thermische beveiliging aan te spreken, dus er zou wat bijzonders in de SPD moeten zitten om wel iets te kunnen doen. Ik zou niet weten wat.

  • Rimco
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 17:52

Rimco

Lekker duurzaam, denk ik

leonbong schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 08:25:
ABB maakt netwachters die tegen wegvallende nul kunnen beschermen met de daarbij horende vermogensschakelaars, die dingen kosten duizenden euro's.

Vaak werkt een fase beschermingsrelais ook tegen wegvallende nul, dat is een stuk goedkoper.
Zo'n relais wordt gekoppeld aan een extern schakelbaar automaat of vermogensschakelaar om daadwerkelijk de netspanning af te schakelen.
Ik heb hier een set die geen "duizenden euro's" kost, maar wel netjes de nul in de gaten houdt: De Broyce Control LPMP/2 samen met een ABB ESB63. Ik weet niet wat een netwachter nog meer zou bieden.

Heeft ooit al een slecht contact van de hoofdzekeringen gedetecteerd. Onder belasting zakte op die fase de spanning zo ver in en dat het niet langer symmetrisch genoeg was.

PV: 49 kWp | ZB: 8kWp | WPs: 3x Pana 7J + Pana 5J + Nibe Savent + Vaillant aroSTOR + Samsung DVM S (L/L) | ESS: 90kWh/24kW + 30kWh/12kW


  • leonbong
  • Registratie: Augustus 2002
  • Laatst online: 19:17
Dat is een fase bescherming relais.
Ik schreef al eerder dat dat ook werkt en goedkoper dan een netwachter is.

Ps het model dat je laat zien is wel heel rudimentair. Maar de prijs reflecteert dat ook voor thuis prima.

[ Voor 33% gewijzigd door leonbong op 19-05-2026 16:09 ]


  • FredvZ
  • Registratie: Februari 2002
  • Nu online
Vicent schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 11:19:
Is dit de juiste manier om kabels in een elektrische verdeeldoos aan te sluiten? Ziet u hier een probleem? Deze doos bevindt zich in een rack.
Drie aders bij elkaar aan één zijde van een kroonsteen is niet de meest nette manier.

Persoonlijk zou ik hier 3x een Wago 221-415 voor gebruiken.

edit: naar aanleiding van de post hieronder.

[ Voor 5% gewijzigd door FredvZ op 19-05-2026 19:11 ]

Spel en typfouten voorbehouden


  • Out.of.Control
  • Registratie: Augustus 2012
  • Nu online
@FredvZ Eens, maar dan wel 3 stuks (voordat een leek denkt dat die 3 bundeltjes uit de kroonsteen ook wel in de 3 gaatjes van zo'n wago kunnen).
FredvZ schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 19:05:
[...]

Drie aders bij elkaar aan één zijde van een kroonsteen is niet de meest nette manier.

Persoonlijk zou ik hier een Wago 221-415 voor gebruiken.
@Vicent of de Wago 221-420 (10-voudige klem) want ik tel 7 kabels.
Of mits de doos ervoor geschikt is din-rail erin met rijgklemmen, en direct iedere kabel in een eigen invoer-tule.

@Out.of.Control inderdaad voor iedere kleur ader een eigen klem ;)

[ Voor 7% gewijzigd door Annuk op 19-05-2026 19:12 ]

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • badkuip
  • Registratie: December 2002
  • Laatst online: 21:00
Septillion schreef op zaterdag 16 mei 2026 @ 15:33:
@badkuip Persoonlijk had ik gewoon de slijper er nog even tegenaan gezet en een nog wat ruimere bocht geslepen. Maakt later draden trekken 100% meer plezierig.
Ja dat snap ik maar dat is niet eventjes allemaal. Slijpen een half uurtje ( inclusief uitbikken), nieuw buis buigen, cement aanmaken (15 minuten) om gat van de te schuine gleuf dicht te smeren (15 minuten).Weer een ochtendje verder. Draden hoeven later niet meer getrokken te worden. Ik heb ze lang afgeknipt en kon ze zo door de flexbuis steken. Ik denk dat ik nog steeds conform norm werk en de installatie veilig is.

Ik zit nu in dubio wat te doen met de aanvoer van elektra op de zolderverdieping. Ik zou de rood groene draden willen vervangen voor de moderne kleuren inclusief aardedraad. De aanvoer komt langs de buitenmuur op zolder omhoog en komt vanaf de slaapkamer op de eerste verdieping beneden. In die slaapkamer zit ie niet meer in de buitenmuur maar komt ie uit in de centraaldoos van die slaapkamer. De leiding maakt denk ik dus een haakse bocht in de verdiepingsvloer/plafond en die is van beton.

ik vraag me of het gaat lukken om nieuwe draden door te voeren in bestaande leiding. Waar dus waarschijnlijk ook nog een haakse bocht in zit. ik kan het gewoon gaan proberen natuurlijk, de oude draaad eruit trekken en nieuwe erachter aan, maar als het niet lukt dan heb ik wel meteen een probleem omdat we dan zonder elektra op de zolder zitten. Ge zult maar net zien dat er in de buis in het beton een breuk zit of dat een bocht te haaks is. Dan ben ik verder van huis.

Op YouTube lijkt het allemaal zo gemakkelijk, we trekken draad eruit, glijmiddel erin en we flospsen nieuw draad erin. Maar wat is de praktijk?

  • Septillion
  • Registratie: Januari 2009
  • Laatst online: 21:26

Septillion

Moderator Wonen & Mobiliteit
@badkuip Hoezo cement aanmaken? Gewoon dicht laten smeren met stucen. Dat kleine beetje doet echt niets.

Zou voor mij zijn:
- 5 minuten slijptol, hamer en beitel pakken
- 2 minuten slijpen
- 3 minuten ram met de hamer en de bodem netjes maken
- 5 minuten vegen en gereedschap opruimen

Max kwartiertje. Been there, done that :+

Qua draden vervangen is dat juist in de niet-prefab tijd vaak nog wel prima te doen. Aka, draden werden er toen ook later in getrokken ipv de flex meuk incl draden zoals nu. Hier ook overal draden vervangen, ook vergelijkbare plaatsen. Je krijgt vaak al wel een goede indruk door even met de draden te schuiven. Laat lasklem erop zodat hij niet makkelijk te ver getrokken kan worden maar maak de draden wel recht voor de opening. En trek dan even aan één of het hele setje, vaak gaat dat prima.

Voor nieuwe draden trok ik dan alles eruit behalve één (de langste als het kon). Daar maakte in dan de trekveer aan vast en trok die er met de draad doorheen. Dan oude draad eraf, nieuwe eraan en hele bende weer terug.

  • Jan-tweak
  • Registratie: November 2025
  • Laatst online: 19:55
m.n. bij het kiezen van de juiste aardlekbeveiliging, heb ik nu type A (standaard) nodig of heb ik toch een veel duurdere type B nodig ?
kwam ik volgend schema tegen.
bron:
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/ZT7rcGr6qVD1BnEpkkxFSgiAVt0=/800x/filters:strip_exif()/f/image/3cN0K7Kacl4O9Y0c3risdl2I.png?f=fotoalbum_large

nu blijkt dat mn bij thuis-batterijen (omvormer die vaak geen trafo meer heeft) dat mogelijk wel een probleem zou kunnen zijn.
Maar ook bij een laadpaal is dit een belangrijk thema.

een DC 6 mA lekstroom verklaring is hierbij wel belangrijk.

  • Jim423
  • Registratie: September 2007
  • Laatst online: 20:34
Eigenlijk alles waar DC bij komt kijken. Wij denken hier nog over na maar menig consument (of zelfs installateur) heeft hier geen kaas van gegeten. Wat ook niet helpt is dat veel fabrikanten erg vaag zijn. (Zo heb ik bijvoorbeeld een AC Stream Pro). Wat ik mij wel altijd afvraag, waarom raken de overige aardlekschakelaars niet verzadigd. Hier gaat de stroom toch ook naartoe, al dan niet volledig?

AMD Ryzen 5800X - 32GB DDR4 Corsair RGB - XFX 6900XT - Panasonic HIT 990Wp - AE200L WPB met cv-ondersteuning


  • Cardinal
  • Registratie: Maart 2002
  • Laatst online: 20:49
Ik wil een thuisbatterij en de ontwikkeling daarvan gaat hard, waarbij recent ook UPS functionaliteiten beschikbaar zijn gekomen. Op dit moment zijn zowel Anker als Zendure op dreef, maar het is niet echt duidelijk hoe UPS intern geregeld is en de bekende reviews gaan daar ook niet op in. De thuisbatterij komt in de schuur en daar kan een waterdichte groepenkast komen te hangen voor de UPS/noodstroom, maar ben benieuwd hoe ik dit het beste kan (laten) aansluiten. Deze groepenkast komt tussen de batterij en de apparatuur die ik daar op aan wil sluiten voor UPS/nood.

Veel geroepen in de verschillende topics is dat noodstroom "niet veilig" en "niet de bescherming van de meterkast" heeft met "een kans op zwevende fase als het intern niet goed op orde is", maar een oplossing daarvoor lijkt ook niet voorhanden, dus de vraag wat minimaal in deze groepenkast in te bouwen. Er komt sowieso een schakelaar in deze kast, dit zal afhankelijk zijn van het noodstroom vermogen van de thuisbatterij, dus 10 of 16A oid. afhankelijk van de thuisbatterij noodstroom capaciteit.

Vragen:
  1. Heeft het zin om dit noodstroom netwerk extra te aarden?
  2. Waar kan ik het beste die aarde draad op aansluiten, meterkast of de aarding van mijn huis of aparte aarde-pen?
  3. Gezien onduidelijk is hoe de aarding werkt in deze thuisbatterijen, is er een negatief effect van dubbele aarding?
  4. Kan door dubbele aarding de schakelaar in de meterkast voor de thuisbatterij eruit klappen?
Als iemand suggesties hoe dit beter aan te sluiten dan hoor ik dat graag.

  • habbekrats
  • Registratie: December 2002
  • Nu online
Cardinal schreef op woensdag 20 mei 2026 @ 19:35:


Vragen:
  1. Heeft het zin om dit noodstroom netwerk extra te aarden?
  2. Waar kan ik het beste die aarde draad op aansluiten, meterkast of de aarding van mijn huis of aparte aarde-pen?
  3. Gezien onduidelijk is hoe de aarding werkt in deze thuisbatterijen, is er een negatief effect van dubbele aarding?
  4. Kan door dubbele aarding de schakelaar in de meterkast voor de thuisbatterij eruit klappen?
Als iemand suggesties hoe dit beter aan te sluiten dan hoor ik dat graag.
1 Dat extra aarden kan soms nodig zijn als de netbeheerder aarding aanbied. Bij een kabelbreuk in de straat heb je dan wel noodstroom maar misschien geen aarding.

2 gewoon parallel aan de huidige aarding

3 de betere merken schakelen naar offgrid mode de nul aan de aarde. Dan blijven je aardleks erachter ook gewoon werken.

een zendure anker is niet bedoeld voor verdere groepenkast verdeling er zitten 1 of 2 noodstroom contactdozen op die dingen.

http://www.pvoutput.org/list.jsp?id=46229&sid=42168

Hebben alleen de betere merken zo'n koppeling? Dan kun je de slechtere merken maar beter niet zomaar voor noodstroom gebruiken... (Een oplossing met een extern relais is denkbaar maar alles perfect uitvoeren lijkt me moeilijk.)

"Dubbele aarding" is een raar concept, want er is maar één aarde. Aarding is vernoemd naar de planeet Aarde, omdat we letterlijk de planeet gebruiken als elektrische geleider.

De aarde (of Aarde) wordt gebruikt als referentie, om potentiaalverschillen op te heffen, en als retourpad voor foutstroom. Die drie concepten lopen dwars door elkaar, waardoor het bijvoorbeeld vaak moeilijk of onmogelijk is om onderscheid te maken tussen potentiaalvereffening en veiligheidsaarding.

Zou je een opwekeenheid niet aarden, dan mis je alledrie deze aspecten. Althans, als het je lukt om nergens een elektrische verbinding (galvanisch of capacitief) te maken met de aarde, wat op z'n zachtst gezegd moeilijk zal zijn. Zeker een vaste installatie zal waarschijnlijk potentiaalvereffening hebben. Maar over een (bekende of onbekende) onopzettelijke verbinding valt moeilijk te redeneren en je kunt er misschien niet op vertrouwen, dus kun je maar beter zelf een betrouwbare verbinding maken.

Als je een generator of thuisbatterij niet aardt, dan kun je 'm net als een scheidingstransformator alleen veilig gebruiken met één aangesloten klasse 1 ("geaard") apparaat op één fase. Zodra je 2 apparaten hebt, en die hebben allebei een isolatiefout waardoor de behuizing in contact staat met een actieve geleider ("fase" of "nul", hoewel dat moeilijke begrippen zijn als er geen referentie naar aarde is), maar niet dezelfde actieve geleider, dan staat de volledige spanning over je lichaam als je die tegelijkertijd aanraakt. (In de praktijk zal de gedeelde aarding een kortsluitpad vormen, maar of die überhaupt en snel genoeg wordt afgeschakeld hangt af van de overgangsweerstand van de isolatiefout(en) en de beveiliging in de opwekeenheid.) Om dat veiliger te maken heb je foutbescherming nodig, en dus een retourpad dat buiten een aardlekbeveiliging om gaat. (Of isolatiebewaking, maar dat lijkt me off-topic voor huisinstallaties.) Dat retourpad hoeft niet noodzakelijk via de echte Aarde te gaan, maar het moet uiteindelijk wel een lus vormen en dus een koppeling hebben tussen N en PE: je nul wordt een echte nul, de fase meet circa 230 V t.o.v. de planeet. Zonder die koppeling heb je feitelijk IT en is het dus alleen veilig te gebruiken met maximaal 1 klasse-1-apparaat.

Kort door de bocht: wek je zelf stroom op wanneer de netspanning wegvalt, zorg dan dat je een TT-stelsel hebt, oftewel een aardelektrode. De aarding van de huiselijke opwekeenheid mag op dezelfde aardelektrode waar de rest van de huisinstallatie ook op zit. Sterker nog, dat voorkomt allerlei problemen die je kunt krijgen als verschillende elektroden te dicht bij elkaar zitten. Gebruik een eventuele aarding die wordt aangeboden door de netbeheerder dan liever niet, zodat je installatie in eilandbedrijf echt geen gebruik maakt van de aarding van de netbeheerder. Omschakelen tussen aarding van de netbeheerder en eigen elektrode lijkt misschien handig, maar is complex en maakt alles moeilijker om te beredeneren. Bovendien kun je aarding maar beter niet via een schakelaar laten lopen, want dat geeft een zwakke schakel in een belangrijk veiligheidsding.

Technisch gezien is het overigens geen TT meer zodra de installatie in eilandbedrijf opereert op 1 elektrode, want om het TT te kunnen noemen zou je 2 onafhankelijke elektroden moeten hebben. En het is pas TN als de nul ook aan aarde hangt; de opwekeenheid (of een extern relais) zal dit moeten doen. In de praktijk kun je het dan echter nog steeds het beste behandelen alsof het TT is omdat zo'n opwekeenheid geen voldoende hoge foutstroom kan opwekken om foutbescherming zonder aardlekschakelaar te kunnen doen.

Het is allemaal een stuk makkelijker, en nog steeds veilig, als je niet je hele installatie probeert te voorzien van noodstroom, maar alleen dubbelgeïsoleerde dingen en maximaal 1 "geaard" apparaat (bijv. een koelvriescombinatie (want aparte koelkast en vriezer zou 2 apparaten zijn)), via een noodstroomstopcontact op de accu.

[ Voor 3% gewijzigd door Juerd op 21-05-2026 07:19 ]


  • Mvd1981
  • Registratie: Augustus 2013
  • Laatst online: 19:59
Even een dubbelcheck. Ik heb een opzetzwembad (7,5x3,5, ongeveer 33.000 liter water) achter in de tuin staan. De huidige elektra in de tuin is 5x2,5mm2 en is door de vorige bewoner erg creatief aangesloten waardoor permanent kortsluiting ontstaat. Dit werkt dus niet voor de de zwembadpomp (1,5 kWh) en de warmtepomp (2,9kWh).

Richting het zwembad staat een schuur met een groepenkast, deze groepenkast is momenteel vanuit huis aangesloten met 5x2,5mm2 achter een B16 krachtgroep. Het eerste deel van het traject (~12 meter) is 5x4mm (leverfout van Elektramat waar ik zelf te laat achter kwam), en kan pas volgend jaar vervangen worden. Richting de schuur is het nog een meter of 25 te gaan. Vervolgens is het van de schuur naar het zwembad nog 70 meter. Dit zal allemaal met 5x10mm2 worden uitgevoerd in een mantelbuis.

Mijn check: in het woonhuis, is het verstandig om de B16 krachtgroep vervangen door een B20 30mA aardlekautomaat (zoals ook voor de 11kWh EV lader is geadviseerd). En in de schuur (het "tussenstation"), gebruik ik daar een B16 krachtgroep om de 70 meter te overbruggen naar het zwembad, of zet ik daar een B20 30mA of een B16 30mA aardlekautomaat?

Aan het einde van de rit komt er een waterdichte groepenkast met hoofdschakelaar en 3 aardlekautomaten (voor iedere fase 1).

  • camel1987
  • Registratie: September 2018
  • Laatst online: 20:42
Ik heb een vraagje wij krijgen binnenkort een slimme meter 12 juni word deze geinstaleerd. Momenteel nog een oude analoge dus heb al een p1 meter aangeschaft van hw heb nu nog 3 1 fase kwh meters van hw.
1 kwh meter voor hoofdverbruik deze zit nu nog op de hoofdschakelaar maar deze komt drek dus te vervallen. 1 losse kwh meter voor de zonnepanelen deze vervalt drek ook want ook de p1 meter neemt dit over en heb nog 1 kwh meter voor de warmtepomp deze blijft wel zitten wil het verbuik wel kunnen blijven volgen. Nu heb ik 2 hager kasten naast elkaar hangen en is dit allemaal best wel slordig aangesloten vind ik zelf. Ik ben nu van plan om 2 verdeelklemmen te gaan plaatsen en vanuit de hoofdschakelaar de alle aardlekschakelaads te gaan verbinden aan deze verdeelklem met flexibele 6mm kabel.
Nu vraag ik me af kan ik de 2 verdeelklemmen aan elkaar koppelen en op de verdeelklemmen ook de zonnenpanelen alamt aansluiten of is het toch beter deze rechtstreeks op de hoofdschakelaar bij te plaatsen ? Heb even een foto bijgevoegd van de huidige meterkast en hoe 'rommelig' deze aangesloten is. Wat zouden jullie hierbij aanraden 2 verdeelklemmen van 1 fase en deze doorverbinden of 1 klem in de kast onder de meter voor 3 fase en deze op 1 verdeler doorverbinden ?
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/U5zRMXQRwZdEnHVdUiCuMNSqIlY=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/RSpyyTX4Hs3ltFpFbejz7xUQ.jpg?f=fotoalbum_large

Itho amber 65 wp/ 3850 wp zuid platdak opstelling

Mvd1981 schreef op donderdag 21 mei 2026 @ 12:43:
Even een dubbelcheck. Ik heb een opzetzwembad (7,5x3,5, ongeveer 33.000 liter water) achter in de tuin staan. De huidige elektra in de tuin is 5x2,5mm2 en is door de vorige bewoner erg creatief aangesloten waardoor permanent kortsluiting ontstaat. Dit werkt dus niet voor de de zwembadpomp (1,5 kWh) en de warmtepomp (2,9kWh).

Richting het zwembad staat een schuur met een groepenkast, deze groepenkast is momenteel vanuit huis aangesloten met 5x2,5mm2 achter een B16 krachtgroep. Het eerste deel van het traject (~12 meter) is 5x4mm (leverfout van Elektramat waar ik zelf te laat achter kwam), en kan pas volgend jaar vervangen worden. Richting de schuur is het nog een meter of 25 te gaan. Vervolgens is het van de schuur naar het zwembad nog 70 meter. Dit zal allemaal met 5x10mm2 worden uitgevoerd in een mantelbuis.

Mijn check: in het woonhuis, is het verstandig om de B16 krachtgroep vervangen door een B20 30mA aardlekautomaat (zoals ook voor de 11kWh EV lader is geadviseerd). En in de schuur (het "tussenstation"), gebruik ik daar een B16 krachtgroep om de 70 meter te overbruggen naar het zwembad, of zet ik daar een B20 30mA of een B16 30mA aardlekautomaat?

Aan het einde van de rit komt er een waterdichte groepenkast met hoofdschakelaar en 3 aardlekautomaten (voor iedere fase 1).
Zou je het even kunnen en willen visualiseren in een soort schematje?
Zowel huidig als wens, dat praat iets makkelijker in mijn ogen.
Graag even zekering waardes, lengtes en type/dikte kabel. En waar b.v. Verdelers/kastjes.

Vake beej te bange! Maar soms beej oek te dapper! ;)
Zonder de agrariër ook geen eten voor de vegetariër!


  • Septillion
  • Registratie: Januari 2009
  • Laatst online: 21:26

Septillion

Moderator Wonen & Mobiliteit
@camel1987 Je slimme meter neemt absoluut niet het meten van je PV over! De netmeter ziet alleen wat je exporteert naar het net, niet de totale opwek. Dus die wil je zeker gewoon houden.

En op zich kan alles via de verdeelklem. Ik vind het op zich nog wel meevallen afgezien van paar dingen:
- De dubbele draden met adereindhuls in de rechts automaat van de linker kast boven ziet er nogal wrikkend uit.
- Als je op 1-fase blijft mis je dus een REM automaat. Lost ook gelijk op waar je PV moet komen :+
- Heeft nu alleen de rechter kast een aardrail ofzo? Of zie ik verkeerd dat alles naar de rechter moet?
offtopic:
En zelf vind ik een stopcontact in de groepenkast echt ruk :+

  • camel1987
  • Registratie: September 2018
  • Laatst online: 20:42
Septillion schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 09:01:
@camel1987 Je slimme meter neemt absoluut niet het meten van je PV over! De netmeter ziet alleen wat je exporteert naar het net, niet de totale opwek. Dus die wil je zeker gewoon houden.

En op zich kan alles via de verdeelklem. Ik vind het op zich nog wel meevallen afgezien van paar dingen:
- De dubbele draden met adereindhuls in de rechts automaat van de linker kast boven ziet er nogal wrikkend uit.
- Als je op 1-fase blijft mis je dus een REM automaat. Lost ook gelijk op waar je PV moet komen :+
- Heeft nu alleen de rechter kast een aardrail ofzo? Of zie ik verkeerd dat alles naar de rechter moet?
offtopic:
En zelf vind ik een stopcontact in de groepenkast echt ruk :+
Ahh oke ik dacht dat de p1 meter ook wel echt alles registreerde betreft de zonnepanelen.
Deze blijft dan wel zitten inderdaad heb ook wel de zonnepanelen goodwe app maar alles in een overzicht is toch wel fijner.
Wat bedoel je met de rem automaat ? In de linker kast zie je de aardlek zitten naast de kwh meter waar de zonnepanelen opzitten. De rechterkast is doorverbonden naar de linkerkast op de aarderails.
Stopcontact gaat er inderdaad uit komt een apart stopcontact naast word bij ons niet gebruikt voor iets was enkel als opvulling van de kast.
Ik blijf zoiezo op 1 fase die word 12 juni enkel verzwaard naar 1 x 35 ampere.
Over de verdeelklem als ik deze dus 2 aanschaf voor elke kast 1 op 1 fase kunnen deze onderling doorverbonden worden en kan ik op de verdeelklem in de linkerkast dus gewoon zowel de zonnepanelen als de warmtepomp aansluiten zonder de aardleks door te verbinden zoals het nu zit toch ?

[ Voor 11% gewijzigd door camel1987 op 22-05-2026 09:44 ]

Itho amber 65 wp/ 3850 wp zuid platdak opstelling


  • Septillion
  • Registratie: Januari 2009
  • Laatst online: 21:26

Septillion

Moderator Wonen & Mobiliteit
@camel1987 Nope, dat is technisch onmogelijk. Dat is hetzelfde als het verkeer op de A1 bij Muiden tellen en dan verwachten dat je dan ook weet hoeveel verkeer er op de A6 rijdt :+ Het kan ook richting Naarden gereden zijn, dat kan je niet zien.

Qua REM-automaat, zie topic start incl whitepaper van ABB.

Qua verdeelklem zou ik er gewoon één plaatsen redelijk in het midden. Anders ook weer zonde van de ruimte en van het extra doorlussen worden zaken ook niet netter.

[ Voor 8% gewijzigd door Septillion op 22-05-2026 09:58 ]


  • Tanuki
  • Registratie: Januari 2005
  • Niet online
Zou iemand me kunnen helpen? :) Ik word helemaal gek van mijn zoektocht die niet uit komt op de producten die ik nodig heb... Ik ben bezig met het designen van de groepenkast, zodat ik netjes alles met kamrails kan voeden enz. Want ik werd een beetje gek van die losse draden in de groepenkast.

Nu kom ik er op uit dat er een 16mm2 (vanuit een 4x16rs + as16 grondkabel) gaat binnen komen en die wil ik op een aansluitblok / aansluit klemmen / verdeelklemmen / distributieblok / ... aansluiten. Die dingetjes die je op de DIN rail kan klikken.

Ik kan er wel vinden die 16mm2 accepteren als "ingang" (ze hebben vaak 1 groter rondje, gaan vaak tot 25mm2, dus dat is helemaal prima). Maar ik kan er niet makkelijk vinden die dan ook qua "output" meer dan 10mm2 accepteren.

Of maak ik hier de denkfout? Ik denk namelijk dat een adereindhuls om een 10mm2 draad er voor zorgt dat dat niet gaat passen in een gaatje dat geschikt is voor 10mm2. En dus dat de "uitgangen" minimaal 16mm2 moeten zijn.

Verder zie ik vaak 1 ingang en 4 uitgangen, maar ik zou het wel handig vinden als er 5, 6 of 7 uitgangen op zouden zitten. Gewoon omdat ik anders het ding meteen vol heb en dan ook niks anders meer kan aansluiten. En wie weet wat ik over een jaar weer wil doen.

PV: Growatt MOD5000TL3-XH + 5720wp, WPB: Atlantic Explorer v4 270LC, L/L: MHI SCM 125ZM-S + SRK 50ZS-W + 2x SRK 25ZS-W + SRK 20ZS-W Modbus kWh meter nodig?


  • Tanuki
  • Registratie: Januari 2005
  • Niet online
Nu kan ik ook de dubbele aansluitingen op al mijn automaten gebruiken (misbruiken?!) om daar dan dubbele adereindhulzen op te zetten en op die manier een soort aftakking-na-aftakking-na-aftakking te maken in de hele groepenkast. Is dat een alternatief? Ik zie eigenlijk wel wat nadelen, want vroeg of laat loopt er dan toch wel een keer een aardig amperage door het eerste deel van die draad, als een aantal verbruikers aan het einde van de "slagader" + een aantal verbruikers net voor het einde van de "slagader" flink wat amperage trekken. Dan wordt het eerste stukje draad de bottleneck.

[ Voor 10% gewijzigd door Tanuki op 22-05-2026 10:17 ]

PV: Growatt MOD5000TL3-XH + 5720wp, WPB: Atlantic Explorer v4 270LC, L/L: MHI SCM 125ZM-S + SRK 50ZS-W + 2x SRK 25ZS-W + SRK 20ZS-W Modbus kWh meter nodig?


  • FredvZ
  • Registratie: Februari 2002
  • Nu online
Tanuki schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 09:59:
Zou iemand me kunnen helpen? :) Ik word helemaal gek van mijn zoektocht die niet uit komt op de producten die ik nodig heb... Ik ben bezig met het designen van de groepenkast, zodat ik netjes alles met kamrails kan voeden enz. Want ik werd een beetje gek van die losse draden in de groepenkast.

Nu kom ik er op uit dat er een 16mm2 (vanuit een 4x16rs + as16 grondkabel) gaat binnen komen en die wil ik op een aansluitblok / aansluit klemmen / verdeelklemmen / distributieblok / ... aansluiten. Die dingetjes die je op de DIN rail kan klikken.
Je spreekt jezelf hier eigenlijk tegen. Als je met kamrails wil verdelen klinkt het imho niet voor de handliggend om een verdeelblok te gebruiken.

Daarnaast: voordat je gaat verdelen heeft de kast een hoofschakelaar nodig waar je de 4x16rs + as16 grondkabel op moet afmonteren.

Spel en typfouten voorbehouden


  • jadjong
  • Registratie: Juli 2001
  • Niet online
Tanuki schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 09:59:
Zou iemand me kunnen helpen? :) Ik word helemaal gek van mijn zoektocht die niet uit komt op de producten die ik nodig heb...
Hager KJ125B.
Pagina: 1 ... 83 84 Laatste