Biggg schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 18:55:
[...]
Ik bedoel, je vermengt begroting met realisatie. Maar daarmee creeer je - onbedoeld misschien - een rookwolk. De uitgangsprincipes van je begroting: hoeveel halen we in totaal op, wie betaalt wat en waar geven het aan uit, daar gaat uiteindelijk de politiek om. Daarom is er ook zoveel debat over.
Zo gaat het ook als je een weekendje weg gaat met vrienden en een gedeelte heeft bijvoorbeeld kinderen. Er wordt 1 groot huis gehuurd en gezamelijk boodschappen besteld. Dan moet je ook bedenken wat eerlijk is in de "wie betaalt wat", hoeveel moeten de ouders met kinderen meer betalen tov van die zonder kinderen. En hoeveel voor een kind van 16 tov eentje van 3. Het maakt in dat vraagstuk niet uit of je nou een heel duur huis huurt en luxe boodschappen doet. Het is een verdeelvraagstuk van de inkomenskant.
Je analogie klopt alleen omdat je het antwoord er al in hebt gestopt. Je huurt eerst dat huis, de rekening ligt er, en pas daarna ga je verdelen. Natuurlijk is dat zero sum, je hebt het totaal vastgezet voordat je begon met verdelen. Precies dat is nou net wat bij de rijksbegroting niet gebeurt. Daar wordt over de hoogte van het totaal, over de verdeling en over de leningen tegelijk besloten, en die drie beïnvloeden elkaar. Als de HRA morgen sneller wordt afgebouwd kan dat net zo goed in de staatsschuld, in lastenverlichting elders of in extra uitgaven landen. Dat is geen filosofie, dat is gewoon hoe het de afgelopen decennia telkens is gegaan.
En je weekendje gaat op nog een punt mank: dat huis kost hetzelfde ongeacht hoe jullie de rekening splitsen. Bij de HRA is dat niet zo. De aftrek zit ingebakken in wat mensen kunnen en willen bieden, dus in de WOZ-waardes, in de schuldopbouw, in het eigen woningforfait en in de overdrachtsbelasting. Sleutel je aan de aftrek, dan verandert de grondslag zelf mee. Je verdeelt dan niet dezelfde boodschappen anders,
je doet andere boodschappen. Een euro minder HRA is dus geen euro die ergens anders keurig weer opduikt (was het maar zo'n feest).
Over dat vermengen van begroting en realisatie: die vermenging begon bij jou. Je oorspronkelijke bewering was niet "in de begroting is het totaal een verdeelvraagstuk", dat zou ik niet eens zo interessant vinden. Je stelde dat huurders in dezelfde inkomenscategorie hierdoor wel degelijk meer belasting betalen.
HRA leidt tot minder belasting inkomsten, waardoor andere belastingcategorien omhoog moeten om de rijksuitgaves te dekken. HRA leidt tot minder belasting inkomsten, waardoor andere belastingcategorien omhoog moeten om de rijksuitgaves te dekken. In de praktijk betekent dat dus oa de inkomstenbelasting. Huurders in dezelfde inkomenscategorie als iemand met HRA (en die dus geen huursubsidie krijgt), betalen hierdoor dus wel degelijk meer belasting.
Met de nadruk op "
moeten" hier. Dat is een uitspraak over wat er feitelijk uit iemands portemonnee komt, niet over een begrotingsprincipe. Zodra ik daarop inga verschuil je je achter Prinsjesdag en hoe de politiek erover debatteert. Maar dat debat bewijst hooguit dat politici het als verdeelvraagstuk framen, niet dat die huurder daadwerkelijk meer heeft afgedragen dan zonder HRA het geval was geweest.
En welk historisch voorbeeld is er daadwerkelijk dat er steeds sprake was van zero sum? Er is wel eens tit-for-tat gedaan, iets erbij daar wat eraf, maar dat is eerder de uitzondering, niet de gewone gang van zaken, laat staan dat dit vanwege een zero sum vereiste gebeurde. Eerder het gemak van een snelle oplossing.
[
Voor 5% gewijzigd door
The Third Man op 04-09-2026 19:22
]