Vermogensrendementheffing 2.0 deel 2

[rr7r]

alexbl69 schreef op zaterdag 5 september 2026 @ 18:41:
[...]

De invoering was vooral enorm dom. De HRA heeft er enkel voor gezorgd dat er aan de vraagkant meer te besteden was en daardoor de huizenprijzen zijn gestegen.

Voor de betaalbaarheid van woningen heeft het niets gedaan. Als de HRA nooit was ingevoerd zou de woningmarkt er exact hetzelfde uitzien als nu, met als enig verschil dat de prijzen lager zouden zijn geweest.

Ik zie het dan ook niet als 'korting', maar als een weeffout in ons systeem. Een weeffout waar niemand wat aan heeft, maar door haar destructieve eigenschap op de prijzen en de gecreëerde afhankelijkheid maar moeilijk is af te schaffen.

Ik begrijp je punt dat je het niet als korting ziet, maar je zal dat moeten verfijnen omdat anders niet volledig bent. En dat bedoel ik niet flauw.

Jij concurreert als koper met andere kopers, die ook die korting krijgen en daardoor meer kunnen lenen want meer aftrek, etc. Dus onderling tussen kopers kan je gelijk hebben. Maar je hebt natuurlijk ook huurders (zij die wel huursubsidie krijgen en zij die dat niet krijgen). En voor huurders heeft dat prijsopdrijvende effect ook effect op betaalbaarheid wonen: https://www.mejudice.nl/artikelen/detail/kloof-armrijk-en-huurderhuiseigenaar-valt-steeds-meer-samen En mijn punt was ook dat dat hele prijsopdrijvende spelletje voor rekening komt voor niet-HRA ontvangers. Maar onderling tussen HRA-ontvangers is er natuurlijk ook dat effect. Iemand die maar beetje aftrek krijgt wordt benadeeld tov iemand die veel aftrek krijgt. Al moet je ook kijken naar wat iemand al heeft gekregen, als je het over een heel mensenleven wilt bezien.

Wispe schreef op zaterdag 5 september 2026 @ 18:50:
[...]


Dat de HRA in de huizenprijzen is gekapitaliseerd, lijkt me moeilijk te ontkennen. Maar „zonder HRA zou alles exact hetzelfde zijn, alleen de prijzen lager” lijkt me juist een veel te simpele conclusie.

Als woningen structureel goedkoper waren geweest, waren hypotheekschulden waarschijnlijk ook lager geweest, waren kopers minder rente kwijt geweest en was er minder vreemd vermogen nodig geweest om dezelfde woning te kopen. Bovendien beïnvloedt zo’n fiscale regeling niet alleen de prijs, maar ook de verhouding tussen kopen en huren, financieringskeuzes en uiteindelijk het gedrag van huishoudens en marktpartijen.

Je kunt dus prima betogen dat de HRA de prijzen heeft opgedreven en een slechte regeling is, maar daaruit volgt niet dat zij niets voor betaalbaarheid heeft gedaan. Een subsidie kan tegelijkertijd de individuele financieringslast verlagen én voor een deel in hogere prijzen terechtkomen. Dat is juist het probleem van zo’n vraagstimulerende maatregel.

Eens. Overigens heeft hogere prijzen ook uiteindelijk een voordeel voor kopers: daardoor betalen zij meer rente en kunnen zij dus nog meer aftrekken. En als waardestijging 5% is, dan is 5% op 100k meer dan 5% op 200k, absoluut gezien. Maar dat laatste kan je pas kapitaliseren als je je overwaarde liquideert, behoudens de hogere aftrek.

[Thomas M]

Tijdens de deskundigenbijeenkomst van de Eerste Kamer op 19 mei (richting het einde van de tweede bijeenkomst) is naar voren gekomen, vanuit VNO-NCW en de persoon van de bank die er zat, dat een vermogenswinstbelasting vanuit de ketenpartners wel uit te voeren is. Een VIA (Vooraf Ingevulde Aangifte) is misschien niet meteen mogelijk, maar dat hoeft ook niet per se. En de ketenpartners zagen de tussenstap met een vermogensaanwasbelasting ook niet zitten, want dan moet je 2 keer overstappen: van huidig naar VAB, en van VAB naar VWB. Bovendien is het systeem als geheel (alles met VWB ipv hybride) simpeler, ook al is het bijhouden van alle individuele transacties iets ingewikkelder dan jaarlijks de aanwas peilen, omdat het niet een hybride stelsel is. Die individuele transacties worden meestal toch al bijgehouden, dus dat voor belasting geschikt maken is doenlijk.

Bij de technische briefing op 17 van de Eerste Kamer door ambtenaren, kwam naar voren dat een VWB op basis van gemiddelde aankoop prijs wel in de systemen van ketenpartners kan werken, als ik mij goed herinner. Dan blijft met name het budgettaire argument over voor VAB (waar ik het niet mee eens ben, maar dit is voor de volledigheid). Over de capaciteit van de Belastingdienst om op VWB over te gaan is niet iets gezegd.

[ErnstH]

Uiteindelijk is HRA een subsidie voor banken en mensen met een familie hypotheek.

[ Voor 28% gewijzigd door ErnstH op 05-09-2026 19:22 ]

[Wispe]

ErnstH schreef op zaterdag 5 september 2026 @ 19:21:
Uiteindelijk is HRA een subsidie voor banken en mensen met een familie hypotheek.

Hoe is hypotheekrenteaftrek precies een subsidie voor banken? De aftrek verlaagt de inkomstenbelasting van de woningeigenaar; de bank krijgt die aftrek niet. Dat banken mogelijk indirect profiteren doordat de financieringsruimte of betalingsbereidheid van huishoudens groter wordt, maakt de HRA nog geen subsidie aan banken. En wat een familiehypotheek betreft: daarbij zit er vaak überhaupt geen bank tussen.

[ErnstH]

HRA > hogere leencapaciteit> hogere huizenprijzen> hogere hypotheek> meer rente > meer inkomsten voor de uitleende partij (bank of familie).

En de HRA wordt door ons allemaal betaald.

[Wispe]

ErnstH schreef op zaterdag 5 september 2026 @ 19:49:
HRA > hogere leencapaciteit> hogere huizenprijzen> hogere hypotheek> meer rente > meer inkomsten voor de uitleende partij (bank of familie).

En de HRA wordt door ons allemaal betaald.

Dat banken indirect kunnen profiteren van de HRA bestrijd ik niet. Maar daarmee is de HRA nog geen subsidie aan banken. Je keten bevat bovendien nogal wat stappen die niet 1-op-1 volgen: hogere leencapaciteit -> hogere huizenprijzen betekent niet automatisch dat het volledige fiscale voordeel resulteert in hogere hypotheken, laat staan in extra rentemarge voor banken.

Een belangrijk deel van het voordeel kan bijvoorbeeld kapitaliseren in huizenprijzen. Dan profiteert de verkoper/eigenaar daarvan, niet noodzakelijk de bank. En bij een familiehypotheek profiteert de uitlenende familie inderdaad van rente-inkomsten, maar betaalt daar vervolgens in beginsel zelf box 3-heffing over.

“De HRA wordt door ons allemaal betaald” is bovendien een politieke formulering. Fiscaal gezien is het een aftrekpost waardoor de belastingplichtige minder inkomstenbelasting verschuldigd is, geen betaling van de overheid aan zijn bank.

[rr7r]

ErnstH schreef op zaterdag 5 september 2026 @ 19:49:
HRA > hogere leencapaciteit> hogere huizenprijzen> hogere hypotheek> meer rente > meer inkomsten voor de uitleende partij (bank of familie).

En de HRA wordt door ons allemaal betaald.

Een bank heeft een geldscheppende functie. Daar zit de verwarring. Zij kan het geld uit het 'niets' schapen. https://www.rabobank.nl/kennis/d011184379-hoe-werkt-geldschepping

Toelichting: Als jij aftrek hebt, en daardoor hogere leencapaciteit (net als je kopers-concurrenten waardoor je 'gevangen' zit in dat prijsopdrijvende systeem) kan er een hoger hypotheekbedrag worden verstrekt, dus meer geld worden geschapen, waarover die bank dan in euro's gemeten meer winst kan maken. Hogere hypotheken tegen eenzelfde vaste kosten zorgt voor een licht hogere winstmarge (gegeven dat er ook een variabele kostencomponent is), maar het is vooral de afzet-expansie die hier voordelig is voor banken. Zonder aanvullende acquisitiekosten kunnen zij meer afzetten. Een bank maakt ook kosten, loopt risico en moet kapitaal aanhouden en aan nog allerlei voorwaarden voldoen en dat kost ook 'geld' (eigenlijk kapitaal, d.w.z. eigen vermogen, naast nog andere vereisten mbt liquiditeit, afdrachten, etc.), dus vandaar dat "niets" tussen ' ' staan in mijn derde volzin.

Ik kan geen reden bedenken waarom commerciële banken deze voordelen gefaciliteerd door de overheid zouden moeten genieten overigens. Intuïtief zou ik enerzijds zeggen dat dit een inflatoir effect heeft, en in het geval van huizen heeft dat het ook gegeven het prijsopdrijvende effect, maar omdat bij inflatie over de samenleving breed gezien ook de omloopsnelheid van het geld een rol speelt, kan die conclusie niet zonder meer getrokken worden.

[rr7r]

Bij familie is het zo dat zij een aanvullende investeringsmogelijkheid geboden krijgen. In hoeverre dat wel of niet subsidie is kan ik nu niet zo snel beredeneren. Ik zou zeggen van niet, want ze krijgen geen voordeel die bekostigd wordt door de belastingbetaler die bij de uitlener beland. De uitlener heeft wel net als de bank afzet-expansie als je het als uitlener benaderd. Maar een uitlener moet dat geld dan wel weer eerst bij iemand anders vandaan halen, want familie kan geen geld schapen.

[ Voor 52% gewijzigd door rr7r op 05-09-2026 20:23 ]

[rr7r]

Je zou bij banken wellicht kunnen stellen dat zij 'gesubsidieerd' worden door HRA in de zin verlies van koopkracht dat voor rekening komt van houders van geld, d.w.z. wij allemaal, gegeven de HRA-wetgeving en het daarbijbehorende afzet-expansievoordeel van banken. Maar dat is niet subsidie in de zin van fiscaal verstrekt, fiscaal bekostigd, dus via de belastingbetaler-subsidie ontvanger relatie vanuit de overheid. Dat is dan monetair.

Maar dat is dan die inflatie die ik eerder aangaf. En omloopsnelheid van geld speelt ook een rol. Dus ik weet het niet.

[ Voor 12% gewijzigd door rr7r op 05-09-2026 20:30 ]

[rr7r]

Bedacht me later dat banken natuurlijk gewoon meer winst maken als gevolg van die afzet-expansie, dus gewoon kwantitatief in euro's, dus inflatie is nog los daar van, omdat bancaire hypotheekvertrekkende partijen meer geld overhouden vs niet-hypotheekvertrekkende partijen die dat voordeel niet hebben. Maar dat is dus een monetaire subsidie, niet een fiscale subsidie.

[mijosa2]

alexbl69 schreef op zaterdag 5 september 2026 @ 08:26:
[...]Vandaar dat juridisch enkel dit rendement belast kan worden, en niet het vermogen zelf.

Bron: AG: belastingheffing over vermogen in strijd met EVRM

Dit is gewoonweg niet correct. Allereerst is dit een advies van de AG, dus helemaal niet rechtsgeldig. De cassatie die bij dit advies hoort werd bovendien als ongegrond gezien door de HR, dus tegen het advies in van de AG.

Bovendien link je hier naar de simpele samenvatting, die onverhoopt wat (cruciale) woorden verward zoals vermogensbelasting met vermogensrendementbelasting. Als je doorklikt naar het daadwerkelijke advies staat er helemaal niet klip en klaar dat alleen rendement mag worden belast. Een vermogensbelasting wordt specifiek getoetst en in onderdeel 10.36 concludeert hij:

Alles in ogenschouw nemend lijkt een heffing die hoger is dan de aan het vermogen te ontlenen baten – al dan niet in de vorm van vermogenswinst – en aldus een confiscatoir karakter heeft, in strijd te kunnen komen met artikel 1 EP (zie tevens onderdelen 10.10 en 10.11).

Dus als een vermogensbelasting er op neer komt dat je meer dan 100% van het vermogensrendement belast, kan het is strijd zijn met EVRM. Als je de rest leest, neem je dat weg door een anticumulatiebding (dus belasting uit inkomsten en vermogen <=80%) op te nemen zoals dat er in Nederland was voor 2001.