Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Zwartoog]

Xander schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 17:55:
[...]

Juist niet de PV en accu achter een extra automaat zetten, maar de rest van de installatie.

Links is wat ik in gedachte had, rechts is dus beter? Anders wordt idd die 16A de bottleneck, en kun je nooit meer dan dat terugleveren.

[True]

Zie ook: https://search.abb.com/li...ocumentID=1SPC801280B3101
ABB KENNISDOCUMENT
Voorkom grote problemen bij het aansluiten van PV-panelen

[Xander]

Zwartoog schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:03:
[...]

[Afbeelding]
Links is wat ik in gedachte had, rechts is dus beter? Anders wordt idd die 16A de bottleneck, en kun je nooit meer dan dat terugleveren.

Rechts, maar dan wel een C40 automaat o.i.d. De afname van de hele woning tot 16A beperken is ook wat overdreven.

[Ben(V)]

Als je maar een fase hebt dan is punt A in je eerste tekening enkel een bus bar die moet dan 32A aankunnen.
Invoeden en afnemen tellen niet op maar trekken van elkaar af.

Als je een drie fasen systeem hebt ligt het eraan hoe je het een en ander aangesloten hebt.

[Jan-tweak]

Zwartoog schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 17:34:
Een discussie die ik nog niet echt heb langs zien komen.

Nu met de groeiende aanwezigheid van thuisaccus, krijg je meerdere invoerende stromen in de groepenkast. Ik vroeg me af hoe zich dat manifesteert en welke aandachtspunten er zijn.

Ter ondersteuning in een simpel schematje gemaakt:
[Afbeelding]

Met alleen PV was de situatie nog redelijk inzichtelijk: je had 25A van het net en 16A invoering, waardoor er max 41A door de kast (punt A) loopt. Dat geeft met automaten die op 40A gemaakt zijn geen problemen.

Met invoer van een thuisaccu krijg je het risico dat er zowel PV als accu wordt ingevoerd, met een potentiëel van 25+16+16 = 57A door de kast.

je gaat hierbij dus wel uit dat je zowel de PV 16A kan leveren, als ook de thuis-battij gaat leveren !!! en je verbruikers de volle 25A uit het net gaan trekken en je dus dan aan de verbruiker kant 57A aan het verbruiken bent. (dat zijn 3,5 groepen op vol vermogen, cq meer groepen die dan gezamelijk die 57A gaan trekken.

Mijn vraag is hoe hiernaar te kijken:
1) Als er meerdere gebruiksgroepen veel gebruiken, zeg 4x16A = 64A, én op een goed moment zowel de accu als PV terugleveren, dan loopt al deze stroom door de kast (punt A), zonder de zekeringen te trippen. De interne bedrading/kamrail moet hierop berekend zijn.

nee, je maximale stroom in je meterkast is beperkt door a) je hoofdaansluiting, die dus niet boven de 25A kan komen, zeker op langere tijd, b) door het vermogen wat je PV kan leveren, dit dit geval in ieder geval beperkt door die 16A maar mogelijk al eerder door de vermogensbeperking van je omvormer. c) door je TB, die wel een zekering van16A heeft maar als we even de gemiddelde PiB nemen op 10A begrenst is (2400W).
Dus je zou 16A+10A+25A=51A kunnen krijgen, dus dat lijkt te veel voor je standaard 40A groepenkast, echter voor de juiste bepaling dien je gebruik te maken van de gelijktijdigheidsregels. En daarom moet je als je daar te weinig kennis van hebt dit ook niet zelf willen, maar laat dit gewoon door een deskundige uitvoeren.

2) Ook als deze 4 groepen achter een 40A aardlekschakelaar zit, dan geeft dit problemen.
de vraag is eerder of je niet over meerdere aardlekschakelaars beschikt, je moet bij het ontwerp van je groepen (verbruikers) daar al rekening mee houden.
3) Hoe zit dit met de hoofdschakelaar? (HS) Die is meestal ook op 40A beoogd, maar er loopt geen 40A door de HS, alleen langs. Is dit een probleem?

die loopt gewoon doorheen en dus niet langs, tenslotte kun je met een hoofdschakelaar de gehele achterliggende installatie uit schakelen.
echter gaat de stroom alleen vanuit je net of naar het net toe door de hoofdschakelaar, dus dat is maximaal 25A

Anderzijds:
4) De kans dat je 4 groepen tegelijk maximaal belast is beperkt. Dat deed je zonder accu ook al niet. Anderzijds is het spreekwoordelijke feestje met een rits frituurpannen op een zonnige dag geen hypothetische situatie. Mag je ervan uit gaan dat de gebruikers een beetje nadenken?

5) PV invoer en accu invoer gaan zelden gelijktijdig. Daarnaast zijn de PV en accu beperkt in vermogen (afhankelijk van je omvormer/aantal panelen). Accu's vaak tot 10-11A (2,4 kW). Mag je hiermee rekening houden, of moet je uitgaan van mogelijk systeemfalen (bv omvormers die niet goed werken)? Anderzijds, knappe omvormer die ineens het dubbele gaat leveren aan vermogen zonder.

6) Indien bij 5) "Ja", dan zou je eigenlijk de accu willen koppelen aan het opwekken van de PV, zodat PV+accu teruglevering beperkt blijft tot bv 20A. Ik ken geen systeem die dit ondersteund...

7) Ik ben hier uit gegaan van een enkele fase van 25A. Van oudsher worden er bij enkelfasige installaties met een 40A hoofdzekering ook rustig een 16A PV groep bijgezet zonder de componenten aan te passen (is hier al vaker ter discussie gesteld).

Beknopt:
8 ) Klopt bovenstaande redenatie een beetje?

9) Wat is een redelijk advies hierin? Alle componenten upgraden naar hoger vermogen, of mag het iets pragmatischer?

[Jan-tweak]

Zwartoog schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:03:
[...]

[Afbeelding]
Links is wat ik in gedachte had, rechts is dus beter? Anders wordt idd die 16A de bottleneck, en kun je nooit meer dan dat terugleveren.

Nee, die extra B16 zou eigenlijk een B40 moeten zijn, dus dat is de begrenzing voor je groepenkast achter de verbruikersgroepen.

[pvg]

Dat PV en accu tegelijk maximaal terug gaan leveren hoeft helemaal niet zo uitzonderlijk te zijn: met een EV laadpaal, een oven, een inductie kookplaat en nog even de quooker aan ontstaan er gemakkelijk situaties waarbij een remautomaat van pas komt…
Merk op dat veel laadpalen loadbalancing doen via p1 meter en dus niet alle load zien (PV en accu gaat dan niet door de meter).

[OnTracK]

Jan-tweak schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:58:
[...]

je gaat hierbij dus wel uit dat je zowel de PV 16A kan leveren, als ook de thuis-battij gaat leveren !!! en je verbruikers de volle 25A uit het net gaan trekken en je dus dan aan de verbruiker kant 57A aan het verbruiken bent. (dat zijn 3,5 groepen op vol vermogen, cq meer groepen die dan gezamelijk die 57A gaan trekken.

Het idee van beveiligingen is natuurlijk dat je situaties die niet voor horen te komen alsnog tegenhoud. Daarnaast, de situatie van meer dan 40A over kabels en apparaten (ook aardlekschakelaars zelf) die daar niet op berekend zijn, kan ervoor zorgen dat deze niet meer betrouwbaar werken. Kabels kan de isolatie van verzwakken, aardlekken kunnen zichzelf vastzetten. Je beveiliging zelf is dan niet meer te vertrouwen.

[ Voor 22% gewijzigd door OnTracK op 04-04-2026 20:07 ]

[Zwartoog]

True schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:15:
Zie ook: https://search.abb.com/li...ocumentID=1SPC801280B3101
ABB KENNISDOCUMENT
Voorkom grote problemen bij het aansluiten van PV-panelen

Thanks! Dit document behandelt nagenoeg al m'n overpeinzingen

Ook anderen bedankt voor hun feedback!

Door de gedachtewisselingen bedacht dat het voor mijn situatie heel eenvoudig is om het probleem te beperken door slechts één invoer per fase te organiseren.

Ik heb nu een PV-installatie van Enphase, waarbij de panelen in 3 sets zijn verdeeld, elk op een fase. Nu zijn de maximale terugleveringen zo'n 10,3, 3,6 en 3,6 per fase. Als ik die laatste twee sets op 1 fase samenbreng, dan komt er een fase "vrij" voor accu-invoering. Op deze manier blijft de invoer beveiligd op max 16A per fase, waardoor er geen bijzondere situatie onstaat mbt te hoge stromen.

Nu heel concrete vraag voor mijn installtie: PV zit nu op een 3F alamat, waar na herschikking 2 fasen voor PV worden gebruikt. Is het een probleem om de accu op de 3e fase van deze automaat aan te sluiten?

Je krijgt zo een groep die PV en accu bediend, dus 1 groep die de invoeding bediend. Volgens mij technisch geen probleem, maar wellich zie ik iets over het hoofd

[Annuk]

Zwartoog schreef op zondag 5 april 2026 @ 10:52:
[...]

Thanks! Dit document behandelt nagenoeg al m'n overpeinzingen

Ook anderen bedankt voor hun feedback!

Door de gedachtewisselingen bedacht dat het voor mijn situatie heel eenvoudig is om het probleem te beperken door slechts één invoer per fase te organiseren.

Ik heb nu een PV-installatie van Enphase, waarbij de panelen in 3 sets zijn verdeeld, elk op een fase. Nu zijn de maximale terugleveringen zo'n 10,3, 3,6 en 3,6 per fase. Als ik die laatste twee sets op 1 fase samenbreng, dan komt er een fase "vrij" voor accu-invoering. Op deze manier blijft de invoer beveiligd op max 16A per fase, waardoor er geen bijzondere situatie onstaat mbt te hoge stromen.

Nu heel concrete vraag voor mijn installtie: PV zit nu op een 3F alamat, waar na herschikking 2 fasen voor PV worden gebruikt. Is het een probleem om de accu op de 3e fase van deze automaat aan te sluiten?

Je krijgt zo een groep die PV en accu bediend, dus 1 groep die de invoeding bediend. Volgens mij technisch geen probleem, maar wellich zie ik iets over het hoofd

Dat lijkt een idee, maar je wilt mijns inziens je accu's vol-laden met je PV en niet zoals je het dus nu wilt aansluiten met voeding uit het net.
Zeker als tzt het intern salderen over de fases er ook uit gaat.
Oftewel globaal gerekend met je PV waardes: 3 accu's op L1, en op L2 en L3 ieders 1 accu.

[Zwartoog]

Annuk schreef op zondag 5 april 2026 @ 10:58:
[...]


Dat lijkt een idee, maar je wilt mijns inziens je accu's vol-laden met je PV en niet zoals je het dus nu wilt aansluiten met voeding uit het net.
Zeker als tzt het intern salderen over de fases er ook uit gaat.
Oftewel globaal gerekend met je PV waardes: 3 accu's op L1, en op L2 en L3 ieders 1 accu.

Idealiter wel, maar dan heb ik een extra groepenkast nodig om het netjes te krijgen voor een regeling waar op dit moment nog weinig concrete plannen voor zijn. Het beëindigen van interne saldering lost geen noemenswaardig (belasting)technisch probleem op, itt de dag/nacht of seizoenssaldering van nu. Capaciteitstarief kan een rol gaan spelen, maar als ik de Belgische situatie begrijp is dat nu ook een de over de fasen gesaldeerde piekbepasting.

Maar jouw idee volgend: gezien de beperkte max invoer op een fase (3,6A) en max invoer van een accu (11A) zou ik inderdaad ook de PV+accu samen kunnen aansluiten, maar dan komen ze wel samen voor de automaat:

Bij een defect is de PV technisch niet in staat meer te leveren dan die 3,6A. Accu mogelijk wel, maar dan moeten zowel de beveiligingen in de omvormer als de BMS gelijktijdig falen.

[Jan-tweak]

Zwartoog schreef op zondag 5 april 2026 @ 10:52:
[...]

Thanks! Dit document behandelt nagenoeg al m'n overpeinzingen

Ook anderen bedankt voor hun feedback!

Door de gedachtewisselingen bedacht dat het voor mijn situatie heel eenvoudig is om het probleem te beperken door slechts één invoer per fase te organiseren.

Ik heb nu een PV-installatie van Enphase, waarbij de panelen in 3 sets zijn verdeeld, elk op een fase. Nu zijn de maximale terugleveringen zo'n 10,3, 3,6 en 3,6 per fase. Als ik die laatste twee sets op 1 fase
samenbreng, dan komt er een fase "vrij" voor accu-invoering. Op deze manier blijft de invoer beveiligd op max 16A per fase, waardoor er geen bijzondere situatie onstaat mbt te hoge stromen.

Nu heel concrete vraag voor mijn installtie: PV zit nu op een 3F alamat, waar na herschikking 2 fasen voor PV worden gebruikt. Is het een probleem om de accu op de 3e fase van deze automaat aan te sluiten?

Je krijgt zo een groep die PV en accu bediend, dus 1 groep die de invoeding bediend. Volgens mij technisch geen probleem, maar wellich zie ik iets over het hoofd

afhankelijk welke eisen je PV steld mbt je aardlek, eigenlijk wil je deze twee niet gaan mixen ook omdat een PV alleen maar levert, echter een TB naast levering ook een verbruiker is.
Infeite is het gebruik van een 3-Fase alamat op 3 verschillende 1-fase toestellen al geen goed idee, dus dat was al in het begin zeker geen goede zaak, nu wil je het alleen nog erger maken.
fijne pasen nog aan iedereen.

[wlmpie]

Wat is er dan inhoudelijk erg aan in deze casus? Want het klinkt goed doordacht.

[Zwartoog]

Jan-tweak schreef op zondag 5 april 2026 @ 11:38:
[...]

afhankelijk welke eisen je PV steld mbt je aardlek, eigenlijk wil je deze twee niet gaan mixen ook omdat een PV alleen maar levert, echter een TB naast levering ook een verbruiker is.
Infeite is het gebruik van een 3-Fase alamat op 3 verschillende 1-fase toestellen al geen goed idee, dus dat was al in het begin zeker geen goede zaak, nu wil je het alleen nog erger maken.

Is ook zo, maar daar is PV niet uniek in. Ook met de meeste inductiekookplaten is het 2 pitten per fase.

Edit: Alleen EV is een huissituatie goed in staat om te load-balancen per fase. Bij thuisaccus ken ik alleen Victron met 3 fase omvormers en load-balancing, maar dan zit je al semi-prof.

[ Voor 13% gewijzigd door Zwartoog op 05-04-2026 11:52 ]

[Pizzalucht]

Annuk schreef op zaterdag 21 februari 2026 @ 12:37:
[...]


Dan zou de Shelly 1 mini Gen4 ook al wel lukken schat ik zo (max 10A schakelen, maar je zit op ong 1A gemiddeld)

Om hier nog even op terug te komen, ik heb dit nu met een aantal Shelly 1 Mini Gen3 gedaan (12-13 euro per stuk), werkt echt top. 2 verdelers zitten een stuk verwijderd van de zoneklep dus die kon ik helaas (onverwacht) niet fysiek aan elkaar verbinden, dus dat heb ik gedaan dmv een Shelly aan beide kanten, dat werkt ook heel goed maar maakt het dus wel iets duurder.

Als de zoneklep open gaat, schakelt de Shelly de pomp in, als de zoneklep dicht gaat, schakelt de Shelly de pomp na 5 minuten uit. Daarbij zet de Shelly de pomp elke nacht een kwartiertje aan om vastlopen in de zomer tegen te gaan. Bedankt voor de tip dus, best mooi spul die Shelly's voor die prijs! En fijn dat het op zichzelf draait, geen Home Assistant oid nodig om een vrij simpel iets te automatiseren.

[onetime]

@Pizzalucht

offtopic:
Als je die pomp nu eens per week en overdag inschakelt, gebruik je minder energie en ook nog eens groene energie ipv fossiel. (tenzij het die nacht lekker waait) Ik dacht ooit ergens mee te hebben gekregen dat eens in de maand genoeg zou zijn, dus voor jou er tussen in,; eens per week

[onetime]

Zwartoog schreef op zondag 5 april 2026 @ 11:48:
[...] Is ook zo, maar daar is PV niet uniek in. Ook met de meeste inductiekookplaten is het 2 pitten per fase.[...]

Maar bij een inductieplaat heb je alleen verbruikers; een accu kan zowel afnemen als teruggeven, als hij afneemt terwijl je PV teruglevert, gaat de stroom door de nul waarschijnlijk te hoog worden.
Het effect van faseverschuiving en tegelijk afnemen en terugleveren op verschillende fases.

[Zwartoog]

onetime schreef op zondag 5 april 2026 @ 13:36:
[...]

Maar bij een inductieplaat heb je alleen verbruikers; een accu kan zowel afnemen als teruggeven, als hij afneemt terwijl je PV teruglevert, gaat de stroom door de nul waarschijnlijk te hoog worden.
Het effect van faseverschuiving en tegelijk afnemen en terugleveren op verschillende fases.

Die wil ik graag beter begrijpen.

Als er op 1 fase zowel bv 5A wordt ingevoed en 5A word afgenomen, dan loopt er toch geen stroom door de nul (terug het net in)?

Dan fase onbalans bij 3 fasen, m'n kennis mag hier aangevuld worden. Als je bij 3F tegelijk 16A afneemt, is de nul stroom 0A. Bij 2F 16A is dit 8A. Wat gebeurt er als je op 1 fase terug levert met 16A? Wat gaat er dan door de nul?

[Juerd]

Zwartoog schreef op zondag 5 april 2026 @ 17:05:
[...]

Dan fase onbalans bij 3 fasen, m'n kennis mag hier aangevuld worden. Als je bij 3F tegelijk 16A afneemt, is de nul stroom 0A.

Klopt.

Bij 2F 16A is dit 8A.

Klopt niet. Dit is 16 A.

Wat gebeurt er als je op 1 fase terug levert met 16A? Wat gaat er dan door de nul?

Als dat het enige is, dan gaat er 16 A door de nul.

Maar als op de andere twee fasen 16 A wordt opgenomen vanuit het net, dan is de stroom door de nul 32 A. Bij +25 A, +25 A, en -25 A (oftewel verbruiken op 2 fasen, terugleveren op de resterende fase), heb je een nulstroom van 50 A. Ik heb dat hier met plaatjes uitgelegd.

[Zwartoog]

Juerd schreef op zondag 5 april 2026 @ 17:28:
[...]

Klopt.


[...]

Klopt niet. Dit is 16 A.


[...]


Als dat het enige is, dan gaat er 16 A door de nul.

Maar als op de andere twee fasen 16 A wordt opgenomen vanuit het net, dan is de stroom door de nul 32 A. Bij +25 A, +25 A, en -25 A (oftewel verbruiken op 2 fasen, terugleveren op de resterende fase), heb je een nulstroom van 50 A. Ik heb dat hier met plaatjes uitgelegd.

Thanks! Heldere uitleg ook in je post. Die had ik eerder gezien, maar kon hem niet meer vinden. 32A is aanzienlijk ja. Als alles afneemt of alles levert gaat het in principe goed, problemen ontstaan pas als er 1 fase iets anders doet.

Maar dan is de gedachte om een fase met beperkte PV invoer te combineren met een accu dus juist een goed idee. Als er met zonnestroom geladen wordt, is er minder onbalans. Wordt er gebruikt, dan blijft een goed gedeelte binnenshuis.

Mijn situatie zou dan op zoiets uitkomen:
F1: 11A PV
F2: 4A PV + 11A TB
F3: 4A PV

waarbij je alsnog allerlei theoretische overschrijdingen kunt krijgen als op F1 en F2 vol wordt teruggeleverd, en op F3 via verbruikers vol wordt gebruikt. Maar die situatie is niet anders dan wanneer die TB nog meer PV was geweest (en dan slecht verdeeld is aangesloten). Met een TB worden de problemen juist kleiner, aangezien bij PV de TB meestal laadt.

Bovenstaand lijkt me een beter alternatief dan:
F1: 11A PV
F2: 8A PV
F3: 11A TB
aangezien je dan vaak 11A+8A teruglevert, en F3 van alles kunt gebruiken, bovenop die 11A.

[Zwartoog]

Ik dacht, laat ik de nulstroom eens gaan loggen. Na wat geklooi met vectoren, zou dit de formule voor de nulstroom moeten zijn, correct?

code:

sqrt( L1*L1 + L2*L2 + L3*L3 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 )

In Domoticz een extra metertje aangemaakt (virtual, type=243, subtype=23), scriptje:

Lua:

return {
    active = true,
        logging = {
            level = domoticz.LOG_DEBUG,    -- Uncomment this line to override the dzVents global logging setting
        },
        on = {
                devices = {
                                'Current L1/L2/L3' ,
                                'Delivery Current L1/L2/L3'
                        }
        },

        execute = function(domoticz, device)

                -- Get values from device P1Data of the Smart Meter
                local Current = domoticz.devices('Current L1/L2/L3').rawData
                local Delivery = domoticz.devices('Delivery Current L1/L2/L3').rawData
                domoticz.log('L1/L2/L3 afname = '.. Current[1] .. '/' .. Current[2] .. '/' .. Current[3], domoticz.LOG_DEBUG)
                domoticz.log('L1/L2/L3 teruggave = '.. Delivery[1] .. '/' .. Delivery[2] .. '/' .. Delivery[3], domoticz.LOG_DEBUG)

                local L1 = Current[1]-Delivery[1]
                local L2 = Current[2]-Delivery[2]
                local L3 = Current[3]-Delivery[3]

                -- Nulstroom
                local Nulstroom = math.sqrt( L1*L1 + L2*L2 * L3*L3 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 )
                Nulstroom = math.floor(Nulstroom*10+5)/10 

                domoticz.log('Nulstroom = ' .. Nulstroom, domoticz.LOG_DEBUG);
                domoticz.devices('Nulstroom').updateCurrent(Nulstroom)
    end
}

edit: formule symmetrisch opgeschreven nav Andrehj

[ Voor 189% gewijzigd door Zwartoog op 06-04-2026 12:52 ]

[Andrehj]

@Zwartoog
Je formule klopt niet. Sowieso is het al gek dat je L1 in de formule heel anders behandelt dan L2 en L3. Dat kan natuurlijk niet. Die zouden er gelijk in moeten zitten. Maar de uitkomst klopt ook niet.
Reken maar eens met 2 ampere op L2 en 0 op L1 en L3. Dan moet er uiteraard een nulstroom van 2A uit komen. Maar er komt dan SQRT(1.25) uit.
Hier staat de juiste formule incl de afleiding: https://electronics.stack...n-unbalanced-3-phase-syst

[ Voor 26% gewijzigd door Andrehj op 06-04-2026 21:07 ]

[Zwartoog]

Andrehj schreef op maandag 6 april 2026 @ 10:27:
@Zwartoog
Je formule klopt totaal niet. Sowieso is het al gek dat je L1 in de formule heel anders behandelt dan L2 en L3. Dat kan natuurlijk niet. Die zouden er gelijk in moeten zitten. Maar de uitkomst klopt ook niet.
Reken maar eens met 2 ampere op L2 en 0 op L1 en L3. Dan moet er uiteraard een nulstroom van 2A uit komen. Maar er komt dan SQRT(1.25) uit.
Hier staat de juiste formule incl de afleiding: https://electronics.stack...n-unbalanced-3-phase-syst
[Afbeelding]

Thanks! Mijn formule klopte toch wel, en ik krijg er in jouw voorbeeld ook gewoon 2 uit, en geen sqrt(1.25).

Mijn formule was precies deze, alleen L2 en L3 omgewisseld:


Had hem niet verder vereenvoudigd. Voor de transparantie is verder vereenvoudigen wel beter.

[Zwartoog]

.

[ Voor 99% gewijzigd door Zwartoog op 06-04-2026 10:47 ]

[manusjevanalles]

Zwartoog schreef op maandag 6 april 2026 @ 10:42:
[...]

Thanks! Mijn formule klopte toch wel, en ik krijg er in jouw voorbeeld ook gewoon 2 uit, en geen sqrt(1.25).

Mijn formule was precies deze, alleen L2 en L3 omgewisseld:
[Afbeelding]

Had hem niet verder vereenvoudigd. Voor de transparantie is verder vereenvoudigen wel beter.

Leuk om dit eens te loggen/benaderen. Heb hem met Gemini omgebouwd naar onderstaande voor Home Assistant, maar hij zegt dat jouw formule ook niet klopt:

code:

{% set L1 = states('sensor.verbruik_amperage_l1')|float(0) %}
{% set L2 = states('sensor.verbruik_amperage_l2')|float(0) %}
{% set L3 = states('sensor.verbruik_amperage_l3')|float(0) %}

{# Hieronder is de * tussen L2 en L3 vervangen door een + #}
{% set som = L1**2 + L2**2 + L3**2 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 %}

{{ sqrt(som | abs) | round(1) }} A

[leonbong]

Zwartoog schreef op maandag 6 april 2026 @ 10:15:
Ik dacht, laat ik de nulstroom eens gaan loggen. Na wat geklooi met vectoren, zou dit de formule voor de nulstroom moeten zijn, correct?

code:

sqrt( L1*L1 + L2*L2 * L3*L3 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 )

In Domoticz een extra metertje aangemaakt (virtual, type=243, subtype=23), scriptje:

Lua:

return {
    active = true,
        logging = {
            level = domoticz.LOG_DEBUG,    -- Uncomment this line to override the dzVents global logging setting
        },
        on = {
                devices = {
                                'Current L1/L2/L3' ,
                                'Delivery Current L1/L2/L3'
                        }
        },

        execute = function(domoticz, device)

                -- Get values from device P1Data of the Smart Meter
                local Current = domoticz.devices('Current L1/L2/L3').rawData
                local Delivery = domoticz.devices('Delivery Current L1/L2/L3').rawData
                domoticz.log('L1/L2/L3 afname = '.. Current[1] .. '/' .. Current[2] .. '/' .. Current[3], domoticz.LOG_DEBUG)
                domoticz.log('L1/L2/L3 teruggave = '.. Delivery[1] .. '/' .. Delivery[2] .. '/' .. Delivery[3], domoticz.LOG_DEBUG)

                local L1 = Current[1]-Delivery[1]
                local L2 = Current[2]-Delivery[2]
                local L3 = Current[3]-Delivery[3]

                -- Nulstroom
                local Nulstroom = math.sqrt( L1*L1 + L2*L2 * L3*L3 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 )
                Nulstroom = math.floor(Nulstroom*10+5)/10 

                domoticz.log('Nulstroom = ' .. Nulstroom, domoticz.LOG_DEBUG);
                domoticz.devices('Nulstroom').updateCurrent(Nulstroom)
    end
}

[Afbeelding]

[Afbeelding]

edit: formule symmetrisch opgeschreven nav Andrehj

Dit is niet loggen, maar het berekenen. Hierdoor hou je totaal geen rekening met de arbeidsfactor.

Als je het echt wil weten zal je het toch moeten meten.
Dat doe ik op het werk bij verschillende installaties en ook op de hoofdverdeler waar een COS phi installatie aanwezig is.
De cos phi is toch heel vaak anders dan er wordt verondersteld dus een hele andere nul stroom.

[ Voor 4% gewijzigd door leonbong op 06-04-2026 11:31 ]

[devriesjande]

Zoals @leonbong al schrijft is de nulstroom niet zo simpel te berekenen. Dat hangt inderdaad af van de verschuiving tussen spanning en stroom (cos phi), maar ook met hogere harmonischen. Zeker met schakelende voedingen, en vroeger met TL verlichting een punt om rekening mee te houden. Meten is weten!

[pvg]

Als je cos phi van elke fase hebt, kun je de vectoren natuurlijk ook netjes optellen en de nulstroom nauwkeuriger berekenen.

[leonbong]

Moderne led verlichting is ook funest voor de cos phi.
Consumenten betalen (nog) niet voor blindstroom industrie al jaren.

[Zwartoog]

manusjevanalles schreef op maandag 6 april 2026 @ 11:19:
[...]


Leuk om dit eens te loggen/benaderen. Heb hem met Gemini omgebouwd naar onderstaande voor Home Assistant, maar hij zegt dat jouw formule ook niet klopt:

code:

{% set L1 = states('sensor.verbruik_amperage_l1')|float(0) %}
{% set L2 = states('sensor.verbruik_amperage_l2')|float(0) %}
{% set L3 = states('sensor.verbruik_amperage_l3')|float(0) %}

{# Hieronder is de * tussen L2 en L3 vervangen door een + #}
{% set som = L1**2 + L2**2 + L3**2 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 %}

{{ sqrt(som | abs) | round(1) }} A

Formule is verder vereenvoudigd, is nu hetzelfde als bij jou

[Zwartoog]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 11:29:
[...]

Dit is niet loggen, maar het berekenen. Hierdoor hou je totaal geen rekening met de arbeidsfactor.

Als je het echt wil weten zal je het toch moeten meten.
Dat doe ik op het werk bij verschillende installaties en ook op de hoofdverdeler waar een COS phi installatie aanwezig is.
De cos phi is toch heel vaak anders dan er wordt verondersteld dus een hele andere nul stroom.

Dat klopt, maar wel het verschil tussen totaal niets weten en een beetje inzicht, voor de prijs van niks. Een goede meter kost én geld én ruimte, én je kunt als consument toch nauwelijks iets doen met faseverschuiving. Met inzicht in faseonbalans en nulstroom kun je iig overwegen om invoer/verbruikers anders te verdelen.

[Juerd]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 12:03:
Moderne led verlichting is ook funest voor de cos phi.
[...]

Dit is het topic voor huisinstallaties en het ging over nulstroom. We mogen toch hopen dat de hoeveelheid verlichting in en om je huis praktisch verwaarloosbaar is voor de belasting van de nul ten opzichte van hoeveel stroom dat veilig kan hebben, zelfs met een belabberde arbeidsfactor van maar 0,4 voor kleine lampjes.

[leonbong]

Dan kunnen we helemaal stoppen want nulstromen zijn in huisinstallaties eigenlijk nooit een probleem.

[pvg]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 15:27:
Dan kunnen we helemaal stoppen want nulstromen zijn in huisinstallaties eigenlijk nooit een probleem.

Euh. Neem een laadpaal, oven, inductiekookplaat, wp, enkele airco’s met een 3-fasen huisaansluiting, 1 of meer enkel fase PV omvormers en/of een enkel fase accu systeem…
Dit is tweakers, he!

[leonbong]

Dat zijn nou net allemaal apparaten met slechte arbeids factor zeker de b-merken.
Al die apparaten hebben namelijk vermogens elektronica om het vermogen/toerental te regelen.

Uitgezonderd ovens.

[ Voor 6% gewijzigd door leonbong op 06-04-2026 15:47 ]

[Zwartoog]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 15:47:
Dat zijn nou net allemaal apparaten met slechte arbeids factor zeker de b-merken.
Al die apparaten hebben namelijk vermogens elektronica om het vermogen/toerental te regelen.

Uitgezonderd ovens.

Ik vind het op zich een interessante discussie, maar maak het dan inhoudelijk.

Faseonbalans: dit lijkt erg mee te vallen. Vandaag dus gemeten met PV, TB (wel nog gemaximeerd tot 800W), en verder gewoon gebruiken zoals altijd. Maximale theoretische nulstroom was ongeveer 17A. Dat voor een 3x25A, en waarbij de bedrading (en dus ook de nul) op 40A is berekend (6 mm²).

Faseverschuiving/arbeidsfactor: tsja, LED-lampen, schakelende voedingen, modulerende pompen/compressors, PV invoer/micro inverters, TB omvormers, etc. Hoe groot is dat drama eigenlijk? En hoe accumuleert dat over een straat? Faseonbalans middelt nog wel uit.

En wat kun je als consument doen? Terug naar gloeilampen en trafo's? Ik denk niet dat dat wenselijk is, ik neem aan dat het verlies nu veel kleiner is dan het extra vermogen voor traditionele elektronica.

Wil je daar iets in doen, dan denk ik dat je als overheid hogere eisen aan de netapparatuur moet gaan stellen.

Enfin, dit zijn gedachten van iemand die er niet voor opgeleid is

[pvg]

Zwartoog schreef op maandag 6 april 2026 @ 20:20:
[...]

Ik vind het op zich een interessante discussie, maar maak het dan inhoudelijk.

Faseonbalans: dit lijkt erg mee te vallen. Vandaag dus gemeten met PV, TB (wel nog gemaximeerd tot 800W), en verder gewoon gebruiken zoals altijd. Maximale theoretische nulstroom was ongeveer 17A. Dat voor een 3x25A, en waarbij de bedrading (en dus ook de nul) op 40A is berekend (6 mm²).

Faseverschuiving/arbeidsfactor: tsja, LED-lampen, schakelende voedingen, modulerende pompen/compressors, PV invoer/micro inverters, TB omvormers, etc. Hoe groot is dat drama eigenlijk? En hoe accumuleert dat over een straat? Faseonbalans middelt nog wel uit.

En wat kun je als consument doen? Terug naar gloeilampen en trafo's? Ik denk niet dat dat wenselijk is, ik neem aan dat het verlies nu veel kleiner is dan het extra vermogen voor traditionele elektronica.

Wil je daar iets in doen, dan denk ik dat je als overheid hogere eisen aan de netapparatuur moet gaan stellen.

Enfin, dit zijn gedachten van iemand die er niet voor opgeleid is

Vóór de meterkast zal het idd meestal wel goed gaan, omdat de meeste 3 fasen aansluitingen 3x25A zijn en de netkabel minstens op 40A is uitgelegd (of zelfs 63A?).
Ik ben meer bang voor de 4x2.5mm2 kabels die naar schuren/garages lopen en zijn afgezekerd met 3x16A (of 20A) 3P+N met PV en accu er achter.

[Juerd]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 15:27:
[...] nulstromen zijn in huisinstallaties eigenlijk nooit een probleem.

Interessant standpunt om te plaatsen kort na uitleg van een situatie waarin nulstroom in een huisinstallatie een probleem is.

[ Voor 6% gewijzigd door Juerd op 06-04-2026 22:21 ]

[Gwaihir]

Wat erna allemaal besproken werd was ook interessant hoor , maar ik zit nog wel met deze vraag, over draad + doorverbinder onder één klem (zoals het nu dus ook zit):

Gwaihir schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 16:21:
Binnenkort een kleine aanpassing aan de fase-indeling te doen (voor 'n airfryer). Ik heb al even gekeken en ik hoef slechts twee doorverbinders te verplaatsen onder een rij installatieautomaten (Hager MHS516). Tevens een mooie manier om de recente aanschaf van mijn momentschroevendraaier te verantwoorden .

Maar ik ben graag erg voorzichtig waar het gaat over twee dingen in één klem klemmen. En de stroom voor die doorverbinder komt natuurlijk ook met een draad aan, situatie zoals recent hier nog gepost.

Vastschroeven (alléén die schroef) en dan 'ns flink aan beide trekken, of ...?

[Juerd]

@Gwaihir Bedoel je met "doorverbinder" een kamrail met platte uitsteeksels die in de klemmen van de automaten gaan? Zo ja, dan kun je die (in elk geval in een smalle automaat) prima combineren met een draad. De reden dat dat goed gaat, is dat de stift vrijwel zo breed is als de klem, waardoor de draad op de kamrail gestapeld wordt in plaats van dat die ernaast kan glippen. Draden naast elkaar is een probleem omdat de klem dan vooral het dikste ding klemt, maar een plat ding stapelen gaat wel goed. Voor de volledigheid: dit concept werkt niet goed met draadkammen (rond ipv plat) en vorkjes (die zijn voor speciale sleuven ipv de normale klem).

De draad moet komen aan de kant van het bewegende element van de klem, omdat je anders de kamrail zou vervormen en die als onbedoelde veer gaat werken waardoor je daadwerkelijke klemverbinding onbetrouwbaar zou kunnen zijn (het aangegeven aandraaimoment komt niet meer overeen met de nodige klemdruk).

Bij vrijwel alle hedendaagse automaten betekent dit dat de draad achter de kamrail komt, en dus ook slechter te zien is. Bij sommige oudere of goedkopere modellen (zoals iirc die vermaledijde EMAT EA16-32) betekent dat dat je extra moet opletten dat de kam en draad wel echt geklemd worden en dus niet achter de klem zijn ingestoken. Dat voorkom je door de klem vooraf volledig open te draaien, en goed te onthouden welke richting opendraaien en welke richting dichtdraaien is; als je de draairichting verkeerd om doet, kan het zijn dat je de ingestoken geleiders tegen de plastic behuizing klemt in plaats van tegen de geleider van de automaat.

Uiteraard is even aan de draad trekken om te checken of die vast zit, een goed idee. Menig meterkastbrand zou te voorkomen zijn geweest door alles even op die manier te checken. Overdrijf het trekken echter niet, want het aangegeven moment is niet altijd extreem vast, en je kunt draden ook weer loswiebelen. (Daarom na het manipuleren van stugge draden de klem opnieuw op moment zetten (en dus eerst een beetje losschroeven.)

(En nog steeds denken heel veel mensen dat groepenkastdingen gewoon een kwestie van dingen vastschroeven is, zich totaal onbewust van de vele details waar je eigenlijk op zou moeten letten om het echt goed te doen.)

[ Voor 7% gewijzigd door Juerd op 07-04-2026 13:58 ]

[AR34]

Gisteren de nieuwe groepenkast gehangen. Uiteindelijk in totaal zo'n 4 a 5 uur bezig geweest, maar daar zit ook controle en meten bij. En tevens het opnieuw aansluiten van de aarddraad, wat nodig was omdat ik, na een tip hier op het forum, de OSB aardaansluiting via twee routes heb aangesloten (beide 6mm2). Onderstaand de voor situatie (links) en na (rechts). Linksboven in de oude situatie zaten nog twee lasdozen, die heb ik kunnen verwijderen door gebruik te maken van de rijgklemmen.



Uiteindelijk redelijk tevreden met het eindresultaat, het totaal ziet er netjes uit. Het enige waar ik niet helemaal blij mee ben is dat de ABB DS301C's een beetje naar rechts roteren als je ze op moment zet, en dat oogt slordig naar mijn mening. Van foto's hier op het forum heb ik gezien dat dit bij alle componenten en merken in meer of mindere mate gebeurd, dus het was te verwachten, maar toch jammer.

Verder wel een aardige les die ik heb geleerd en het delen mogelijk waard is, betreft de ABB kamrail. Zoals vermeld heb ik ABB DS301C alamats toegepast voor de 1-fase groepen, en deze aangesloten middels de PSc 3/24/10 N kamrail van 10mm2. Aan de achterkant van die rail zitten vierkante gaten waar de invoerende draad gemonteerd kan worden. In eerste instantie had ik alles met 6mm2 geïsoleerde adereindhulzen geïnstalleerd. Het bleek echter dat de plastic opening resulteert in het niet volledig kunnen insteken van de draad/huls. Daarom heb ik het aangepast naar ongeïsoleerde adereindhulzen die beter lijken te passen. Een testje met aandraaien en kijken tot waar de huls vervormd, liet zien dat het verschil zo'n 2 a 3mm bedroeg. Uiteindelijk zullen beide wel een goede verbinding geven, maar met een totale insteeklengte van 10mm leek de ongeïsoleerde huls mij toch een betere oplossing. Zie ook onderstaande foto. Helaas zijn dit de beste foto's die ik had, maar het laat wel ongeveer het verschil zien.



Tot slot nog de vraag wat hier de ervaringen met Sander Vunderink zijn? 1 van de DS301C's is namelijk geleverd met een handgeschreven "D" erop en zonder bevestigingsclip. Tijdens contact met SV gaven ze aan dat de alamat prima was, en ze een clip zouden opsturen. 1 clip dus, na 3 dagen opnieuw contact moeten opnemen voor de tweede clip, want deze hebben er twee nodig. Nu alles gemonteerd is blijkt dat deze alamat er constant uit klapt. En niet vanwege de achterliggende gebruiker, want die heb ik ondertussen losgekoppeld. Zelfs met enkel de voedende zijde aangesloten gaat ie eruit, wisselend tussen de 10 en 120 seconden ongeveer. Volgens mij staat die "D" dus voor defect. SV geeft aan, demonteren en opsturen dat ding, en dat zij hem dan testen. Indien defect sturen ze een nieuwe op onder garantie. Maar dat is toch geen werken zo? Dan moet ik twee keer alles demonteren en weer monteren, twee keer alles weer opnieuw op moment zetten, etc etc. Het is best begrijpelijk dat ze een beetje kritisch zijn op retouren en garantie, maar dit is wat mij betreft echt een drama. Denk dat ik gewoon een nieuwe bij Elektramat bestel en die oude dan opstuur naar SV voor geld retour.

[Milmoor]

@AR34 Bel ze even. Daar zit een beste bak kennis en zij zullen dit ook graag netjes willen oplossen. Het is niet puur een dozenschuiver.

[Jim423]

@Milmoor Dan begrijp ik niet dat ze niet direct actie ondernemen als er wordt gesproken over een handgeschreven D. Waarschijnlijk is dat ding gewoon op de grond gevallen of al eerder teruggestuurd.
In mijn idee hadden ze gelijk een gloednieuwe op mogen sturen. Het is nou ook niet bepaald dat ie maar 2 alamatjes heeft besteld daar

[AR34]

Deze reactie van SV was ook via telefonisch contact. Ik zal ze nog een filmpje sturen met het gedrag van de alamat, maar verwacht geen andere reactie eigenlijk.

[Just-Be]

AR34 schreef op dinsdag 7 april 2026 @ 19:16:
Gisteren de nieuwe groepenkast gehangen. Uiteindelijk in totaal zo'n 4 a 5 uur bezig geweest, maar daar zit ook controle en meten bij. En tevens het opnieuw aansluiten van de aarddraad, wat nodig was omdat ik, na een tip hier op het forum, de OSB aardaansluiting via twee routes heb aangesloten (beide 6mm2). Onderstaand de voor situatie (links) en na (rechts). Linksboven in de oude situatie zaten nog twee lasdozen, die heb ik kunnen verwijderen door gebruik te maken van de rijgklemmen.

[Afbeelding]

Uiteindelijk redelijk tevreden met het eindresultaat, het totaal ziet er netjes uit. Het enige waar ik niet helemaal blij mee ben is dat de ABB DS301C's een beetje naar rechts roteren als je ze op moment zet, en dat oogt slordig naar mijn mening. Van foto's hier op het forum heb ik gezien dat dit bij alle componenten en merken in meer of mindere mate gebeurd, dus het was te verwachten, maar toch jammer.

Verder wel een aardige les die ik heb geleerd en het delen mogelijk waard is, betreft de ABB kamrail. Zoals vermeld heb ik ABB DS301C alamats toegepast voor de 1-fase groepen, en deze aangesloten middels de PSc 3/24/10 N kamrail van 10mm2. Aan de achterkant van die rail zitten vierkante gaten waar de invoerende draad gemonteerd kan worden. In eerste instantie had ik alles met 6mm2 geïsoleerde adereindhulzen geïnstalleerd. Het bleek echter dat de plastic opening resulteert in het niet volledig kunnen insteken van de draad/huls. Daarom heb ik het aangepast naar ongeïsoleerde adereindhulzen die beter lijken te passen. Een testje met aandraaien en kijken tot waar de huls vervormd, liet zien dat het verschil zo'n 2 a 3mm bedroeg. Uiteindelijk zullen beide wel een goede verbinding geven, maar met een totale insteeklengte van 10mm leek de ongeïsoleerde huls mij toch een betere oplossing. Zie ook onderstaande foto. Helaas zijn dit de beste foto's die ik had, maar het laat wel ongeveer het verschil zien.

[Afbeelding]

Tot slot nog de vraag wat hier de ervaringen met Sander Vunderink zijn? 1 van de DS301C's is namelijk geleverd met een handgeschreven "D" erop en zonder bevestigingsclip. Tijdens contact met SV gaven ze aan dat de alamat prima was, en ze een clip zouden opsturen. 1 clip dus, na 3 dagen opnieuw contact moeten opnemen voor de tweede clip, want deze hebben er twee nodig. Nu alles gemonteerd is blijkt dat deze alamat er constant uit klapt. En niet vanwege de achterliggende gebruiker, want die heb ik ondertussen losgekoppeld. Zelfs met enkel de voedende zijde aangesloten gaat ie eruit, wisselend tussen de 10 en 120 seconden ongeveer. Volgens mij staat die "D" dus voor defect. SV geeft aan, demonteren en opsturen dat ding, en dat zij hem dan testen. Indien defect sturen ze een nieuwe op onder garantie. Maar dat is toch geen werken zo? Dan moet ik twee keer alles demonteren en weer monteren, twee keer alles weer opnieuw op moment zetten, etc etc. Het is best begrijpelijk dat ze een beetje kritisch zijn op retouren en garantie, maar dit is wat mij betreft echt een drama. Denk dat ik gewoon een nieuwe bij Elektramat bestel en die oude dan opstuur naar SV voor geld retour.

Hier afgelopen December een voorbedrade groepenkast bij Sander besteld en na een week of 6 ging er een alamat defect, (de test knop werkte niet meer) ik kreeg na 1 emailtje direct kosteloos een nieuwe opgestuurd. De oude mocht ik weggooien.

[Gwaihir]

Juerd schreef op dinsdag 7 april 2026 @ 13:57:
@Gwaihir Bedoel je met "doorverbinder" een kamrail met platte uitsteeksels die in de klemmen van de automaten gaan? Zo ja, dan kun je die (in elk geval in een smalle automaat) prima combineren met een draad. De reden dat dat goed gaat, is dat de stift vrijwel zo breed is als de klem, waardoor de draad op de kamrail gestapeld wordt in plaats van dat die ernaast kan glippen.

Ja. En helder. Ik zal er goed op letten dat dit inderdaad de situatie blijft.

Draden naast elkaar is een probleem omdat de klem dan vooral het dikste ding klemt, maar een plat ding stapelen gaat wel goed. Voor de volledigheid: dit concept werkt niet goed met draadkammen (rond ipv plat) en vorkjes (die zijn voor speciale sleuven ipv de normale klem).

De draad moet komen aan de kant van het bewegende element van de klem, omdat je anders de kamrail zou vervormen en die als onbedoelde veer gaat werken waardoor je daadwerkelijke klemverbinding onbetrouwbaar zou kunnen zijn (het aangegeven aandraaimoment komt niet meer overeen met de nodige klemdruk).

Bij vrijwel alle hedendaagse automaten betekent dit dat de draad achter de kamrail komt, en dus ook slechter te zien is.

Oh. Ik vraag me af of dit nu het geval is. Maar ik ga er goed op letten. De redenatie bij deze volgorde is me duidelijk.

(Type automaat: Hager MHS516, zoals genoemd. Dat is voor zover ik weet hedendaags.)

Bij sommige oudere of goedkopere modellen (zoals iirc die vermaledijde EMAT EA16-32) betekent dat dat je extra moet opletten dat de kam en draad wel echt geklemd worden en dus niet achter de klem zijn ingestoken. Dat voorkom je door de klem vooraf volledig open te draaien, en goed te onthouden welke richting opendraaien en welke richting dichtdraaien is; als je de draairichting verkeerd om doet, kan het zijn dat je de ingestoken geleiders tegen de plastic behuizing klemt in plaats van tegen de geleider van de automaat.

Uiteraard is even aan de draad trekken om te checken of die vast zit, een goed idee. Menig meterkastbrand zou te voorkomen zijn geweest door alles even op die manier te checken. Overdrijf het trekken echter niet, want het aangegeven moment is niet altijd extreem vast, en je kunt draden ook weer loswiebelen. (Daarom na het manipuleren van stugge draden de klem opnieuw op moment zetten (en dus eerst een beetje losschroeven.)

(En nog steeds denken heel veel mensen dat groepenkastdingen gewoon een kwestie van dingen vastschroeven is, zich totaal onbewust van de vele details waar je eigenlijk op zou moeten letten om het echt goed te doen.)

Veel dank. Ik dacht al dat 't wel zou moeten kunnen - zo hoog heb ik m'n elektricien wel zitten - maar toch met aandachtspunten zou komen. Die aandachtspunten zijn me nu duidelijk.

[Kaspers]

True schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:15:
Zie ook: https://search.abb.com/li...ocumentID=1SPC801280B3101
ABB KENNISDOCUMENT
Voorkom grote problemen bij het aansluiten van PV-panelen

Met interesse kennis genomen van dit document en eens een toets gedaan op de verdelers hier. Ik kom tot de conclusie dat zeer theoretisch op de rood gearceerde aarlekschakelaars een stroom kan gaan lopen van rond de 45A per fase: 25A vanuit het net, 20A vanuit PV.


Zie ik nog een zwakke plek over het hoofd?
Piekvermogen van PV is rond de 10Kw.

Ontdanks het gebruik van een Enphase 3F Q-kabel zijn de panelen niet geheel netjes verdeeld, L1 piekt vandaag op bijna 17A:


Overigens zou je in theorie monitoring kunnen maken, om te kijken of je boven de maximale 40A uit komt, wanneer je beschikt over frequente meetwaarden van DSMR en PV. Zo lang opwek + onttrekking uit het net niet langdurig boven 40A per fase uit komt, ben je veilig, zo niet: schakel je PV af / uit.

[ Voor 50% gewijzigd door Kaspers op 07-04-2026 21:38 ]

[Jim423]

Die Q-kabel kan 25A aan?

Ik zou me deze waardes niet zoveel zorgen maken. Zo te zien ga je op L2 en L3 niet eens 45A halen. Pas boven de 50A zou ik gaan denken aan een remautomaat. Installaties met een 1-fase C40A hoofdautomaat trippen ook niet bij 45A natuurlijk.

[True]

Kaspers schreef op dinsdag 7 april 2026 @ 21:31:
[...]


Met interesse kennis genomen van dit document en eens een toets gedaan op de verdelers hier. Ik kom tot de conclusie dat zeer theoretisch op de rood gearceerde aarlekschakelaars een stroom kan gaan lopen van rond de 45A per fase: 25A vanuit het net, 20A vanuit PV.
[Afbeelding]

Zie ik nog een zwakke plek over het hoofd?
Piekvermogen van PV is rond de 10Kw.

Ontdanks het gebruik van een Enphase 3F Q-kabel zijn de panelen niet geheel netjes verdeeld, L1 piekt vandaag op bijna 17A:

[Afbeelding]
Overigens zou je in theorie monitoring kunnen maken, om te kijken of je boven de maximale 40A uit komt, wanneer je beschikt over frequente meetwaarden van DSMR en PV. Zo lang opwek + onttrekking uit het net niet langdurig boven 40A per fase uit komt, ben je veilig, zo niet: schakel je PV af / uit.

Deze is wel pittig om te ontcijferen, je tekent soms meerdere fases over dezelfde lijn, maar niet overal. En je verdeling van verschillende delen van je opstellingen is in vakken gedaan met dezelfde lijnen als tussen de componenten (hier kun je bijv. stippellijntjes gebruiken). En tussen de componenten zou het mooi zijn om 4 lijnen in kleur van de 3 fases + blauw te nemen.
Zoals ik het nu kan opmaken, heb je inderdaad gelijk. Door je invoeding van het net + PV kun je een hogere stroom krijgen bij de rode aardlekschakelaars (verder niet gekeken).
Ik zou gaan voor een rem automaat en niet voor een monitoringoplossing, je moet iets hebben wat altijd werkt en waar je op kunt vertrouwen, monitoring is dat zeker niet. En niet vergeten dat 17A PV -> ALS'en bovenaan + 25A netstroom naar je EVSE prima veilig kan. En dan schakelt je PV wel uit, beetje jammer

[Juerd]

Jim423 schreef op dinsdag 7 april 2026 @ 23:02:
[...]Pas boven de 50A zou ik gaan denken aan een remautomaat. Installaties met een 1-fase C40A hoofdautomaat trippen ook niet bij 45A natuurlijk.

De nominale stroom van een aardlekschakelaar is gebaseerd op dezelfde logica als de nominale stroom van een installatieautomaat, dus een 40 A aardlekschakelaar moet met maximaal 40 A zijn voorbeveiligd. Dat die niet tript bij 45 A, is daarbij niet relevant. (Mooi gekozen waarde, overigens. Het ding mag bij 1 uur overbelasting trippen vanaf 1,13 × I_n = 45,2 A.)

Datzelfde wil zeggen dat 50 A op zichzelf inderdaad nog niet zorgelijk is, want die 40 A aardlekschakelaar zou 1,45 × I_n = 58 A ook een uur lang moeten kunnen volhouden. Maar... die C40 hoofdautomaat werkt dus met dezelfde logica en die staat die 58 A dus mogelijk al toe, en de aardlekschakelaar mag een uur lang niet meer dan 58 A krijgen. Oftewel, als je die voedt vanaf meer dan alleen de hoofdautomaat, heb je een remautomaat nodig. Want al zou de PV-stroom op 1 A zijn gelimiteerd, samen met de C40 hoofdautomaat zit je alweer op 59 A die je bedrading en aardlekschakelaars dan feitelijk (niet nominaal) aan moeten kunnen. Die denkbeeldige 50 A houdt zich niet aan het systeem en is daarom niet bruikbar.

Omdat het allemaal uitgaat van hetzelfde systeem, reken je niet met die 45,2 A en 58 A. Je rekent gewoon met de waarde die op het ding gedrukt staat, dus 40 A. Dat doe je ook voor de voedingsbron. (Daarbij dus ook niet gaan rekenen met bijv. het piekvermogen gedeeld door de spanning, maar weer uitgaan van de nominale maximale stroom. Of je daarbij de nominale stroom van de PV-groep of de maximale stroom van de omvormer moet gebruiken, is een terugkerende vraag, waar verschillende antwoorden op bestaan.)

Als je nominale en daadwerkelijk stroom door elkaar gebruikt krijg je een te rooskleurig beeld waarbij je de veiligheidsmarges overschreidt, of een te alarmistisch beeld waarbij je onnodige extra maatregelen gaat treffen. Het is bovendien onnodig complex: de hele logica is gebaseerd op die I₂ = 1,45 × I_n, zodat je gewoon de getallen van de typeplaatjes kunt (moet) gebruiken.

[ Voor 6% gewijzigd door Juerd op 08-04-2026 04:26 ]

[Jim423]

Leuk verhaal, en je staat vrij het uit te voeren met een C40A remautomaat natuurlijk, maar het is in mijn ogen verspilde moeite in deze situatie. Het klopt inderdaad dat je met een C40 hoofdautomaat niets meer kan invoeden maar we hebben het hier over een C25. In mijn voorbeeld van de C40 1-fase installatie is daarin geen opwekeenheid aanwezig voor de duidelijkheid. De tijden dat je rekent met de waarde die ergens op gedrukt staat lijkt overigens wel een beetje voorbij gezien er massaal 800Watt batterijen bij een groep op mogen maar je zou nog kunnen kiezen voor een 2x C32A remautomaat (of aardlekautomaat). Wel rekening houden met wat spacing naast (deze) distributiegroepen i.v.m. warmteontwikkeling.

[MrScratch]

Ik heb zojuist een woning aangekocht. Nu wil ik graag de aansluiting laten omzetten naar 3 fase. Hiervoor is het nodig om een 4-aderige hoofdschakelaar te plaatsen. Is het toegestaan om dit zelf te doen of is hiervoor een gecertificeerd electriën verplicht?

De meterkast heeft een doorzichtige hoofdzekeringskast met daarin 1 schroefzekering.

[Freakie1NL]

Begin dit jaar nieuw huis. Nieuw huis heeft een sauna, deze zit achter een C16A automaat die achter een ABB aardlekschakelaar 3 Fase zit (FH 204A) 40A zit. Echter dat is het enige wat er achter zit. Ik heb wel nog een aardlekautomaat C20 over. Alles is aangesloten met 2,5mm2. Mag ik de C20 plaatsen of hangt dit af van de sauna? Stel ik vervang de 2,5 naar 4mm2 dan wel?

[Schway]

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:17:
Ik heb zojuist een woning aangekocht. Nu wil ik graag de aansluiting laten omzetten naar 3 fase. Hiervoor is het nodig om een 4-aderige hoofdschakelaar te plaatsen. Is het toegestaan om dit zelf te doen of is hiervoor een gecertificeerd electriën verplicht?

De meterkast heeft een doorzichtige hoofdzekeringskast met daarin 1 schroefzekering.

Het is niet verplicht, wel verstandig.

[Freakie1NL]

Schway schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:23:
[...]

Het is niet verplicht, wel verstandig.

Wel als hij verzegeld is. Naar mijn weten zijn ze dat allemaal.

[MrScratch]

Schway schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:23:
[...]

Het is niet verplicht, wel verstandig.

Oke, denk dat dat inderdaad het beste is. Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt.

Wil graag op de kosten letten. Ik heb mijn oude rekening er nog eens bijgezocht, maar in 2019 vroegen ze 730 Euro voor plaatsen van een hoofdschakelaar en nog een kookgroep en extra groep voor een quooker. Dat terwijl een ABB 4 aderige hoofdschakelaar nu 4 tientjes kost, dus dat is echt wel fors duur als je dingen door een electricien laat doen. Bovendien heb ik die kookgroep later nog eens vervangen door een echte 3-fase aardlekautomaat, want kookgroep is natuurlijk helemaal niet goed in het geval van een 3-fase aansluiting.

[adjego]

Freakie1NL schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:25:
[...]


Wel als hij verzegeld is. Naar mijn weten zijn ze dat allemaal.

De hoofdzekeringen zijn verzegeld maar de hoofdschakelaar niet mag ik hopen.

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:30:
[...]

Oke, denk dat dat inderdaad het beste is. Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt.

Wil graag op de kosten letten. Ik heb mijn oude rekening er nog eens bijgezocht, maar in 2019 vroegen ze 730 Euro voor plaatsen van een hoofdschakelaar en nog een kookgroep en extra groep voor een quooker. Dat terwijl een ABB 4 aderige hoofdschakelaar nu 4 tientjes kost, dus dat is echt wel fors duur als je dingen door een electricien laat doen. Bovendien heb ik die kookgroep later nog eens vervangen door een echte 3-fase aardlekautomaat, want kookgroep is natuurlijk helemaal niet goed in het geval van een 3-fase aansluiting.

Bij het plaatsen van een hoofdschakelaar doe je niks met de smeltzekering in de transparante kast. Dat is iets voor de netbeheerder, want dat is dus je hoofdzekering. Als er nu nog geen hoofdschakelaar is, moet die ook in de groepenkast erbij komen. Misschien een foto posten van je huidige groepenkast.

[onetime]

@MrScratch Maak een eigen topic, plaats foto's, en vraag advies voor je iets zelf doet. Je lijkt goed op weg te zijn maar hier: "Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt." zeg je toch iets vreemds.
Kookgroep -> krachtgroep heb je bijvoorbeeld prima in beeld.

[Schway]

Freakie1NL schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:25:
[...]


Wel als hij verzegeld is. Naar mijn weten zijn ze dat allemaal.

De meter-meterkast is verzegeld dat klopt.

Maar de hoofdschakelaar gaat in de groepen-meterkast, die is (doorgaans) niet verzegeld.

Verwarring komt doordat hij de verkeerde term gebruikt. Nieuwe hoofdschakelaar gaat in de groepenkast na/achter de verzegelde slimme/digitale meter. Maar omdat alles achter een deurtje zit in een meterkast worden termen vaak (ook door mij) onbedoeld door elkaar gebruikt

[ Voor 10% gewijzigd door Schway op 08-04-2026 15:10 ]

[Schway]

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:30:
[...]

Oke, denk dat dat inderdaad het beste is. Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt.

Wil graag op de kosten letten. Ik heb mijn oude rekening er nog eens bijgezocht, maar in 2019 vroegen ze 730 Euro voor plaatsen van een hoofdschakelaar en nog een kookgroep en extra groep voor een quooker. Dat terwijl een ABB 4 aderige hoofdschakelaar nu 4 tientjes kost, dus dat is echt wel fors duur als je dingen door een electricien laat doen. Bovendien heb ik die kookgroep later nog eens vervangen door een echte 3-fase aardlekautomaat, want kookgroep is natuurlijk helemaal niet goed in het geval van een 3-fase aansluiting.

Ik zit in bijna dezelfde situatie, ik wil ook over op 3fase maar moet dan een hoofdschakelaar in de groepenkast plaatsen. Dat is ongeveer 150 euro wat ik zie qua offertes. Maar de aarde draad gaat naar de waterleiding (die van PVC is) ipv de grond.

En de kast is redelijk op leeftijd, en wil em opnieuw in delen. Dus voor dit alles lijkt het mij verstandiger om 1x een goede elektricien te laten komen.

[jannus66]

Een nieuwe hoofdschakelaar wil je niet onder spanning plaatsen, dan moet de hoofdzekering er uit, en dus de zegels eraf.
Als je de dag erna een afspraak met de netbeheerder hebt kan je dat zelf wel doen, dan zal de monteur daar niet zo moeilijk over doen, als er enige tijd tussen zit heb je wat uit te leggen.

Excuus, dit is niet veilig. Niet doen dus.


Let er wel op dat als je dat nu aanvraagt er wel enige maanden overheen kan gaan voordat je aan de beurt bent.

[ Voor 21% gewijzigd door jannus66 op 08-04-2026 16:37 ]

[MrScratch]

onetime schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:58:
@MrScratch Maak een eigen topic, plaats foto's, en vraag advies voor je iets zelf doet. Je lijkt goed op weg te zijn maar hier: "Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt." zeg je toch iets vreemds.
Kookgroep -> krachtgroep heb je bijvoorbeeld prima in beeld.

Ik denk dat ik me niet goed uitdruk. Hierbij mijn huidige meterkast ter verduidelijking.


Met de toegankelijke aardlekschakelaars bedoel ik wat onder de slimme meter zit. Daar zitten de zekeringen van de netbeheerder die gewoon toegankelijk zijn in de zin dat ik ze uit kan schakelen. Dan kun je veilig een hoofdschakelaar toevoegen, maar in dit geval is dat natuurlijk niet meer nodig omdat die hoofdschakelaar er al zit.

Overigens is de hele linkerkant door mij geplaatst en uitgebreid. In 2019 waren er alleen 6 groepen voor de normale zaken en dus een kookgroep en 1 extra groep voor de Quooker.

[jannus66]

adjego schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:55:
[...]


Bij het plaatsen van een hoofdschakelaar doe je niks met de smeltzekering in de transparante kast. Dat is iets voor de netbeheerder, want dat is dus je hoofdzekering. Als er nu nog geen hoofdschakelaar is, moet die ook in de groepenkast erbij komen. Misschien een foto posten van je huidige groepenkast.

En hoe maak jij je zekeringkast spanningsloos dan voor het plaatsen van een nieuwe hoofdschakelaar?

[onetime]

@jannus66 Misschien beter om te vragen of ze 2 minuten kunnen wachten als ze de hoofdzekeringen eruit hebben gehaald, of dat je vlak voor ze komen dat alvast zelf doet.

[MrScratch]

jannus66 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:48:
[...]


En hoe maak jij je zekeringkast spanningsloos dan voor het plaatsen van een nieuwe hoofdschakelaar?

Precies, dat gaat niet met een verzegelde kast of je moet het zegel verbreken. Als het me 150 euro kost (zoals hierboven genoemd) dan gaan we niet moeilijk doen. Dat is prima te overzien qua kosten.

[Soepknook]

jannus66 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:48:
[...]


En hoe maak jij je zekeringkast spanningsloos dan voor het plaatsen van een nieuwe hoofdschakelaar?

Ingaande N+L apart afkoppelen en een wago erop. 3F Hoofdschakelaar plaatsen, en L+N weer terug plaatsen op L1/N. Hoe denk je dat de gemiddelde instalateur dit doet? Die gaat de moeite niet nemen om zegels te verbreken.

Uiteraard met de juiste BPM's en meetapparatuur, niet voor de leek dus

[ Voor 8% gewijzigd door Soepknook op 09-04-2026 07:47 . Reden: Safety regel toegevoegd ]

[jannus66]

onetime schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:49:
@jannus66 Misschien beter om te vragen of ze 2 minuten kunnen wachten als ze de hoofdzekeringen eruit hebben gehaald, of dat je vlak voor ze komen dat alvast zelf doet.

Ik moest foto's opsturen (Liander) bij de aanvraag om te bewijzen dat er een juiste hoofdschakelaar in zat.
Nou ken ik iemand met zegelrecht dus voor mij geen probleem, maar zonder die foto's wilden ze de aanvraag niet eens in behandeling nemen. Weet niet hoe dat nu gaat, was voor mij 8 jaar geleden....

[onetime]

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:47:
[...] Met de toegankelijke aardlekschakelaars bedoel ik wat onder de slimme meter zit. Daar zitten de zekeringen van de netbeheerder die gewoon toegankelijk zijn in de zin dat ik ze uit kan schakelen. Dan kun je veilig een hoofdschakelaar toevoegen, maar in dit geval is dat natuurlijk niet meer nodig omdat die hoofdschakelaar er al zit.

Overigens is de hele linkerkant door mij geplaatst en uitgebreid. In 2019 waren er alleen 6 groepen voor de normale zaken en dus een kookgroep en 1 extra groep voor de Quooker.

Je weet het dus wel, ik heb het juist verwoordde vet gemaakt.

[devriesjande]

Soepknook schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:53:
[...]
Ingaande N+L apart afkoppelen en een wago erop. 3F Hoofdschakelaar plaatsen, en L+N weer terug plaatsen op L1/N. Hoe denk je dat de gemiddelde instalateur dit doet? Die gaat de moeite niet nemen om zegels te verbreken.

Dit is wel een heel slecht advies. Zeker op dit forum waar ook leken meelezen. En 230 Volt is nog steeds dodelijk.
En ja ik heb dit zelf ook regelmatig gedaan. Maar wel met een rubberen mat, rubberen handschoenen en een veiligheidsbril. De gemiddelde hobbyist heeft dit niet op de plank liggen.

[Annuk]

Schway schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:08:
[...]

De meter-meterkast is verzegeld dat klopt.

Maar de hoofdschakelaar gaat in de groepen-meterkast, die is (doorgaans) niet verzegeld.

Verwarring komt doordat hij de verkeerde term gebruikt. Nieuwe hoofdschakelaar gaat in de groepenkast na/achter de verzegelde slimme/digitale meter. Maar omdat alles achter een deurtje zit in een meterkast worden termen vaak (ook door mij) onbedoeld door elkaar gebruikt

De hoofdzekering kast en de meter is verzegeld

---

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:30:
[...]

Oke, denk dat dat inderdaad het beste is. Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt.

Wil graag op de kosten letten. Ik heb mijn oude rekening er nog eens bijgezocht, maar in 2019 vroegen ze 730 Euro voor plaatsen van een hoofdschakelaar en nog een kookgroep en extra groep voor een quooker. Dat terwijl een ABB 4 aderige hoofdschakelaar nu 4 tientjes kost, dus dat is echt wel fors duur als je dingen door een electricien laat doen. Bovendien heb ik die kookgroep later nog eens vervangen door een echte 3-fase aardlekautomaat, want kookgroep is natuurlijk helemaal niet goed in het geval van een 3-fase aansluiting.

Dit zijn geen aardlekschakelaars (huidige situatie) maar je hoofdzekeringen, in dit geval zijn het automaten (stotzen/ enkel-polige automaten).

---

jannus66 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:44:
Een nieuwe hoofdschakelaar wil je niet onder spanning plaatsen, dan moet de hoofdzekering er uit, en dus de zegels eraf.
Als je de dag erna een afspraak met de netbeheerder hebt kan je dat zelf wel doen, dan zal de monteur daar niet zo moeilijk over doen, als er enige tijd tussen zit heb je wat uit te leggen.
Let er wel op dat als je dat nu aanvraagt er wel enige maanden overheen kan gaan voordat je aan de beurt bent.

Soepknook schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:53:
[...]

Ingaande N+L apart afkoppelen en een wago erop. 3F Hoofdschakelaar plaatsen, en L+N weer terug plaatsen op L1/N. Hoe denk je dat de gemiddelde instalateur dit doet? Die gaat de moeite niet nemen om zegels te verbreken.

Heel slecht advies!
Jij weet zo niet hoe de boel eraan toe is, en voor die hoofdzekering zit een zekering van pakweg 200A, en die schakelt niet 1,2,3 uit.

Het porselein van de schroef kan slecht (broos) zijn, passchroef kan brand sporen hebben, en je staat zonder de juiste PBM zo onder spanning.
Dat gezegd hebbende kan je ook nog eens voor fraude aangemerkt worden, en dan krijg je bij pech nog een hele andere factuur.
Voor de netbeheerder is niet zo te checken of jij gisteren of 2 maanden geleden het zegel hebt geknipt.
En tevens met wat @devriesjande hierboven me zegt.

[ Voor 5% gewijzigd door Annuk op 08-04-2026 16:18 ]

[jannus66]

Annuk schreef op woensdag 8 april 2026 @ 16:16:
[...]


Heel slecht advies!

Mijn oprechte excuses, je hebt gelijk, bericht aangepast.

[Jim423]

Freakie1NL schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:22:
Begin dit jaar nieuw huis. Nieuw huis heeft een sauna, deze zit achter een C16A automaat die achter een ABB aardlekschakelaar 3 Fase zit (FH 204A) 40A zit. Echter dat is het enige wat er achter zit. Ik heb wel nog een aardlekautomaat C20 over. Alles is aangesloten met 2,5mm2. Mag ik de C20 plaatsen of hangt dit af van de sauna? Stel ik vervang de 2,5 naar 4mm2 dan wel?

Dit kun je alleen beantwoorden met een installatietester. Ik verwacht dat het voor de sauna geen probleem is al denken importeurs daar soms anders over. Ik vraag me wel af of het niet makkelijker is gewoon een B16A 30mA aardlekautomaat te plaatsen cq. kopen dan alle bedrading voor 4mm² te gaan vervangen. Daarnaast is de manier waarop het nu zit aangesloten (mits juist) niet verboden.

[Juerd]

Jim423 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 13:56:
Leuk verhaal, en je staat vrij het uit te voeren met een C40A remautomaat natuurlijk, maar het is in mijn ogen verspilde moeite in deze situatie. Het klopt inderdaad dat je met een C40 hoofdautomaat niets meer kan invoeden maar we hebben het hier over een C25. In mijn voorbeeld van de C40 1-fase installatie is daarin geen opwekeenheid aanwezig voor de duidelijkheid.

Ik dacht inderdaad dat je met de C40 een installatie met opwekeenheid bedoelde.

De tijden dat je rekent met de waarde die ergens op gedrukt staat lijkt overigens wel een beetje voorbij gezien er massaal 800Watt batterijen bij een groep op mogen

Of dat mag ligt nogal aan welke versie van de NEN 1010 je hanteert, en welke regels je daarbij negeert. In nieuwe versies is verduidelijkt dat invoeding alleen mag op een eigen groep, met een toegevoegde opmerking. Maar in de oude kan 't volgens mij ook niet, simpelweg omdat de andere contactdozen op de groep niet meer correct worden beveiligd.

Je moet ook dan nog steeds rekenen met wat ergens op gedrukt staat. Stel, op die accu van 800 W staat een maximum opgewekte stroom van 4 A. De aanname wordt gedaan dat het op een of andere magische wijze niet meer kan worden dan dat, en dus dat I_nomvormer = I_g. Dat doet niks af aan de regel I_n ≤ I_Z (de nominale stroom van de beveiliging moet niet meer zijn dan hoeveel de geleiders mogen hebben), je moet alleen de I_n nu een optelling maken van wat er op de automaat staat en wat er op de opwekeenheid staat: I_n = I_nautomaat + I_nomvormer = 16 A + 4 A = 20 A.

Oftewel I_Z moet ≥ 20 A zijn, als die 800 W opwekeenheid wordt toegevoegd aan een groep die met een B16 of C16 wordt beveiligd. Voor de bedrading kan dit al lastig zijn, maar zijn er zat situaties waarbij het wel zou moeten kunnen met 2,5 mm². In het algemeen houdt dat in dat je geen kabel in buis in thermische isolatie (installatiemethode A2) mag hebben, dat je een correctiefactor nodig hebt voordat draad in buis in thermische isolatie (installatiemethode A1) weer mag (want met de gebruikelijke reken-omgevingstemperatuur van 30 °C is het maar 1,5 A), en dat je in de meeste gevallen geen 3e actieve geleider mag hebben (oftewel niet invoeden op een kookgroep). De meeste andere situaties zouden met 2,5 mm² die 20 A wel moeten kunnen hebben.

Maar voor contactdozen is het simpeler en beperkter: die mogen 16 A hebben, en moeten dus beveiligd worden met maximaal dat.

Het is nog twijfelachtiger om dit te doen als je geen B16 of C16 hebt, maar een L16 of een smeltzekering. Dan kan draad in buis in isolatiemateriaal al helemaal niet meer volgens de tabellen van 52.B. Dat is welliswaar niet normatief, maar als je hier overheen gaat, heb je wel wat uit te leggen.

Het is ook direct twijfelachtig als je parallel invoedt via een wcd van een gemengde groep, en ergens op die groep wordt een stekkerdoos gebruikt. Zelfs een nette 1,5 mm² 3680 W stekkerdoos kun je nu makkelijk overbelasten.

Ik ben nog steeds benieuwd op welke NEN1010-logica die 800 W gebaseerd is, want 800 W op een gedeelde algemene groep invoeden lijkt steeds meer een uit iemands duim gezogen "zal vast wel goed gaan" ipv iets dat binnen de norm daadwerkelijk wordt toegestaan.

[ Voor 16% gewijzigd door Juerd op 09-04-2026 03:00 ]

[Jim423]

Volgens mij beroepen de NWVA en ACM zich hierop:

Inmiddels zijn er in Europees en nationaal verband echter normen opgesteld waardoor ook de benodigde conformiteitscertificaten kunnen worden afgegeven aan omvormers voor zonnepaneelinstallaties. Het gaat daarbij om de Europese normen EN 50549-1 voor laagspanningsnetten en EN 50549-2 voor middenspanningsnetten. Beide normen zijn in Nederland geaccepteerd als NEN-EN 50549-1 en NEN EN 50549-2.

Aangezien consumenten geen inzicht hebben in de NEN1010 kun je niet verwachten dat deze kennis hiervan hebben als ze zo'n batterij kopen. Maargoed, dat is even offtopic natuurlijk.

[True]

Jim423 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 21:16:
Volgens mij beroepen de NWVA en ACM zich hierop:


[...]


Aangezien consumenten geen inzicht hebben in de NEN1010 kun je niet verwachten dat deze kennis hiervan hebben als ze zo'n batterij kopen. Maargoed, dat is even offtopic natuurlijk.

https://www.installatiejo...wordt-gratis-toegankelijk
"NEN 1010 wordt gratis toegankelijk
Om de bouw van woningen goedkoper en sneller te maken, heeft het kabinet op 10 oktober ingestemd met de meeste voorstellen uit het adviesrapport Stoer. Waaronder het gratis beschikbaar stellen van normen die verplicht zijn. Zoals de NEN 1010."

https://www.nen.nl/nen-1010-2020-c1-2024-nl-325089
-> Deze norm is kosteloos in te zien via NEN Connect
Maak eenvoudig een gratis account aan en bekijk direct de volledige norm.

Het leest voor geen meter (want pagina's i.p.v. PDF), maar het is wél gratis toegankelijk.

[Soepknook]

devriesjande schreef op woensdag 8 april 2026 @ 16:07:
[...]

Dit is wel een heel slecht advies. Zeker op dit forum waar ook leken meelezen. En 230 Volt is nog steeds dodelijk.
En ja ik heb dit zelf ook regelmatig gedaan. Maar wel met een rubberen mat, rubberen handschoenen en een veiligheidsbril. De gemiddelde hobbyist heeft dit niet op de plank liggen.

Laat ik even vooropstellen dat het geen advies was, slechts een werkwijze die vaak gehanteerd wordt door werklui die dit met enige regelmaat doen.
Mocht je dit zelf doen inderdaad goed geïsoleerd gereedschap, rubberen handschoenen en mat gebruiken. Uiteraard nog een spanningstester gebruiken om spanningsloosheid aan te tonen.
Maar mocht je jezelf als leek beschouwen is de eerder genoemde offerte van 150 euro nog niet zo heel verkeerd.