Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Zwartoog]

Xander schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 17:55:
[...]

Juist niet de PV en accu achter een extra automaat zetten, maar de rest van de installatie.

Links is wat ik in gedachte had, rechts is dus beter? Anders wordt idd die 16A de bottleneck, en kun je nooit meer dan dat terugleveren.

[True]

Zie ook: https://search.abb.com/li...ocumentID=1SPC801280B3101
ABB KENNISDOCUMENT
Voorkom grote problemen bij het aansluiten van PV-panelen

[Xander]

Zwartoog schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:03:
[...]

[Afbeelding]
Links is wat ik in gedachte had, rechts is dus beter? Anders wordt idd die 16A de bottleneck, en kun je nooit meer dan dat terugleveren.

Rechts, maar dan wel een C40 automaat o.i.d. De afname van de hele woning tot 16A beperken is ook wat overdreven.

[Ben(V)]

Als je maar een fase hebt dan is punt A in je eerste tekening enkel een bus bar die moet dan 32A aankunnen.
Invoeden en afnemen tellen niet op maar trekken van elkaar af.

Als je een drie fasen systeem hebt ligt het eraan hoe je het een en ander aangesloten hebt.

[Jan-tweak]

Zwartoog schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 17:34:
Een discussie die ik nog niet echt heb langs zien komen.

Nu met de groeiende aanwezigheid van thuisaccus, krijg je meerdere invoerende stromen in de groepenkast. Ik vroeg me af hoe zich dat manifesteert en welke aandachtspunten er zijn.

Ter ondersteuning in een simpel schematje gemaakt:
[Afbeelding]

Met alleen PV was de situatie nog redelijk inzichtelijk: je had 25A van het net en 16A invoering, waardoor er max 41A door de kast (punt A) loopt. Dat geeft met automaten die op 40A gemaakt zijn geen problemen.

Met invoer van een thuisaccu krijg je het risico dat er zowel PV als accu wordt ingevoerd, met een potentiëel van 25+16+16 = 57A door de kast.

je gaat hierbij dus wel uit dat je zowel de PV 16A kan leveren, als ook de thuis-battij gaat leveren !!! en je verbruikers de volle 25A uit het net gaan trekken en je dus dan aan de verbruiker kant 57A aan het verbruiken bent. (dat zijn 3,5 groepen op vol vermogen, cq meer groepen die dan gezamelijk die 57A gaan trekken.

Mijn vraag is hoe hiernaar te kijken:
1) Als er meerdere gebruiksgroepen veel gebruiken, zeg 4x16A = 64A, én op een goed moment zowel de accu als PV terugleveren, dan loopt al deze stroom door de kast (punt A), zonder de zekeringen te trippen. De interne bedrading/kamrail moet hierop berekend zijn.

nee, je maximale stroom in je meterkast is beperkt door a) je hoofdaansluiting, die dus niet boven de 25A kan komen, zeker op langere tijd, b) door het vermogen wat je PV kan leveren, dit dit geval in ieder geval beperkt door die 16A maar mogelijk al eerder door de vermogensbeperking van je omvormer. c) door je TB, die wel een zekering van16A heeft maar als we even de gemiddelde PiB nemen op 10A begrenst is (2400W).
Dus je zou 16A+10A+25A=51A kunnen krijgen, dus dat lijkt te veel voor je standaard 40A groepenkast, echter voor de juiste bepaling dien je gebruik te maken van de gelijktijdigheidsregels. En daarom moet je als je daar te weinig kennis van hebt dit ook niet zelf willen, maar laat dit gewoon door een deskundige uitvoeren.

2) Ook als deze 4 groepen achter een 40A aardlekschakelaar zit, dan geeft dit problemen.
de vraag is eerder of je niet over meerdere aardlekschakelaars beschikt, je moet bij het ontwerp van je groepen (verbruikers) daar al rekening mee houden.
3) Hoe zit dit met de hoofdschakelaar? (HS) Die is meestal ook op 40A beoogd, maar er loopt geen 40A door de HS, alleen langs. Is dit een probleem?

die loopt gewoon doorheen en dus niet langs, tenslotte kun je met een hoofdschakelaar de gehele achterliggende installatie uit schakelen.
echter gaat de stroom alleen vanuit je net of naar het net toe door de hoofdschakelaar, dus dat is maximaal 25A

Anderzijds:
4) De kans dat je 4 groepen tegelijk maximaal belast is beperkt. Dat deed je zonder accu ook al niet. Anderzijds is het spreekwoordelijke feestje met een rits frituurpannen op een zonnige dag geen hypothetische situatie. Mag je ervan uit gaan dat de gebruikers een beetje nadenken?

5) PV invoer en accu invoer gaan zelden gelijktijdig. Daarnaast zijn de PV en accu beperkt in vermogen (afhankelijk van je omvormer/aantal panelen). Accu's vaak tot 10-11A (2,4 kW). Mag je hiermee rekening houden, of moet je uitgaan van mogelijk systeemfalen (bv omvormers die niet goed werken)? Anderzijds, knappe omvormer die ineens het dubbele gaat leveren aan vermogen zonder.

6) Indien bij 5) "Ja", dan zou je eigenlijk de accu willen koppelen aan het opwekken van de PV, zodat PV+accu teruglevering beperkt blijft tot bv 20A. Ik ken geen systeem die dit ondersteund...

7) Ik ben hier uit gegaan van een enkele fase van 25A. Van oudsher worden er bij enkelfasige installaties met een 40A hoofdzekering ook rustig een 16A PV groep bijgezet zonder de componenten aan te passen (is hier al vaker ter discussie gesteld).

Beknopt:
8 ) Klopt bovenstaande redenatie een beetje?

9) Wat is een redelijk advies hierin? Alle componenten upgraden naar hoger vermogen, of mag het iets pragmatischer?

[Jan-tweak]

Zwartoog schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:03:
[...]

[Afbeelding]
Links is wat ik in gedachte had, rechts is dus beter? Anders wordt idd die 16A de bottleneck, en kun je nooit meer dan dat terugleveren.

Nee, die extra B16 zou eigenlijk een B40 moeten zijn, dus dat is de begrenzing voor je groepenkast achter de verbruikersgroepen.

[pvg]

Dat PV en accu tegelijk maximaal terug gaan leveren hoeft helemaal niet zo uitzonderlijk te zijn: met een EV laadpaal, een oven, een inductie kookplaat en nog even de quooker aan ontstaan er gemakkelijk situaties waarbij een remautomaat van pas komt…
Merk op dat veel laadpalen loadbalancing doen via p1 meter en dus niet alle load zien (PV en accu gaat dan niet door de meter).

[OnTracK]

Jan-tweak schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:58:
[...]

je gaat hierbij dus wel uit dat je zowel de PV 16A kan leveren, als ook de thuis-battij gaat leveren !!! en je verbruikers de volle 25A uit het net gaan trekken en je dus dan aan de verbruiker kant 57A aan het verbruiken bent. (dat zijn 3,5 groepen op vol vermogen, cq meer groepen die dan gezamelijk die 57A gaan trekken.

Het idee van beveiligingen is natuurlijk dat je situaties die niet voor horen te komen alsnog tegenhoud. Daarnaast, de situatie van meer dan 40A over kabels en apparaten (ook aardlekschakelaars zelf) die daar niet op berekend zijn, kan ervoor zorgen dat deze niet meer betrouwbaar werken. Kabels kan de isolatie van verzwakken, aardlekken kunnen zichzelf vastzetten. Je beveiliging zelf is dan niet meer te vertrouwen.

[ Voor 22% gewijzigd door OnTracK op 04-04-2026 20:07 ]

[Zwartoog]

True schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 18:15:
Zie ook: https://search.abb.com/li...ocumentID=1SPC801280B3101
ABB KENNISDOCUMENT
Voorkom grote problemen bij het aansluiten van PV-panelen

Thanks! Dit document behandelt nagenoeg al m'n overpeinzingen

Ook anderen bedankt voor hun feedback!

Door de gedachtewisselingen bedacht dat het voor mijn situatie heel eenvoudig is om het probleem te beperken door slechts één invoer per fase te organiseren.

Ik heb nu een PV-installatie van Enphase, waarbij de panelen in 3 sets zijn verdeeld, elk op een fase. Nu zijn de maximale terugleveringen zo'n 10,3, 3,6 en 3,6 per fase. Als ik die laatste twee sets op 1 fase samenbreng, dan komt er een fase "vrij" voor accu-invoering. Op deze manier blijft de invoer beveiligd op max 16A per fase, waardoor er geen bijzondere situatie onstaat mbt te hoge stromen.

Nu heel concrete vraag voor mijn installtie: PV zit nu op een 3F alamat, waar na herschikking 2 fasen voor PV worden gebruikt. Is het een probleem om de accu op de 3e fase van deze automaat aan te sluiten?

Je krijgt zo een groep die PV en accu bediend, dus 1 groep die de invoeding bediend. Volgens mij technisch geen probleem, maar wellich zie ik iets over het hoofd

[Annuk]

Zwartoog schreef op zondag 5 april 2026 @ 10:52:
[...]

Thanks! Dit document behandelt nagenoeg al m'n overpeinzingen

Ook anderen bedankt voor hun feedback!

Door de gedachtewisselingen bedacht dat het voor mijn situatie heel eenvoudig is om het probleem te beperken door slechts één invoer per fase te organiseren.

Ik heb nu een PV-installatie van Enphase, waarbij de panelen in 3 sets zijn verdeeld, elk op een fase. Nu zijn de maximale terugleveringen zo'n 10,3, 3,6 en 3,6 per fase. Als ik die laatste twee sets op 1 fase samenbreng, dan komt er een fase "vrij" voor accu-invoering. Op deze manier blijft de invoer beveiligd op max 16A per fase, waardoor er geen bijzondere situatie onstaat mbt te hoge stromen.

Nu heel concrete vraag voor mijn installtie: PV zit nu op een 3F alamat, waar na herschikking 2 fasen voor PV worden gebruikt. Is het een probleem om de accu op de 3e fase van deze automaat aan te sluiten?

Je krijgt zo een groep die PV en accu bediend, dus 1 groep die de invoeding bediend. Volgens mij technisch geen probleem, maar wellich zie ik iets over het hoofd

Dat lijkt een idee, maar je wilt mijns inziens je accu's vol-laden met je PV en niet zoals je het dus nu wilt aansluiten met voeding uit het net.
Zeker als tzt het intern salderen over de fases er ook uit gaat.
Oftewel globaal gerekend met je PV waardes: 3 accu's op L1, en op L2 en L3 ieders 1 accu.

[Zwartoog]

Annuk schreef op zondag 5 april 2026 @ 10:58:
[...]


Dat lijkt een idee, maar je wilt mijns inziens je accu's vol-laden met je PV en niet zoals je het dus nu wilt aansluiten met voeding uit het net.
Zeker als tzt het intern salderen over de fases er ook uit gaat.
Oftewel globaal gerekend met je PV waardes: 3 accu's op L1, en op L2 en L3 ieders 1 accu.

Idealiter wel, maar dan heb ik een extra groepenkast nodig om het netjes te krijgen voor een regeling waar op dit moment nog weinig concrete plannen voor zijn. Het beëindigen van interne saldering lost geen noemenswaardig (belasting)technisch probleem op, itt de dag/nacht of seizoenssaldering van nu. Capaciteitstarief kan een rol gaan spelen, maar als ik de Belgische situatie begrijp is dat nu ook een de over de fasen gesaldeerde piekbepasting.

Maar jouw idee volgend: gezien de beperkte max invoer op een fase (3,6A) en max invoer van een accu (11A) zou ik inderdaad ook de PV+accu samen kunnen aansluiten, maar dan komen ze wel samen voor de automaat:

Bij een defect is de PV technisch niet in staat meer te leveren dan die 3,6A. Accu mogelijk wel, maar dan moeten zowel de beveiligingen in de omvormer als de BMS gelijktijdig falen.

[Jan-tweak]

Zwartoog schreef op zondag 5 april 2026 @ 10:52:
[...]

Thanks! Dit document behandelt nagenoeg al m'n overpeinzingen

Ook anderen bedankt voor hun feedback!

Door de gedachtewisselingen bedacht dat het voor mijn situatie heel eenvoudig is om het probleem te beperken door slechts één invoer per fase te organiseren.

Ik heb nu een PV-installatie van Enphase, waarbij de panelen in 3 sets zijn verdeeld, elk op een fase. Nu zijn de maximale terugleveringen zo'n 10,3, 3,6 en 3,6 per fase. Als ik die laatste twee sets op 1 fase
samenbreng, dan komt er een fase "vrij" voor accu-invoering. Op deze manier blijft de invoer beveiligd op max 16A per fase, waardoor er geen bijzondere situatie onstaat mbt te hoge stromen.

Nu heel concrete vraag voor mijn installtie: PV zit nu op een 3F alamat, waar na herschikking 2 fasen voor PV worden gebruikt. Is het een probleem om de accu op de 3e fase van deze automaat aan te sluiten?

Je krijgt zo een groep die PV en accu bediend, dus 1 groep die de invoeding bediend. Volgens mij technisch geen probleem, maar wellich zie ik iets over het hoofd

afhankelijk welke eisen je PV steld mbt je aardlek, eigenlijk wil je deze twee niet gaan mixen ook omdat een PV alleen maar levert, echter een TB naast levering ook een verbruiker is.
Infeite is het gebruik van een 3-Fase alamat op 3 verschillende 1-fase toestellen al geen goed idee, dus dat was al in het begin zeker geen goede zaak, nu wil je het alleen nog erger maken.
fijne pasen nog aan iedereen.

[wlmpie]

Wat is er dan inhoudelijk erg aan in deze casus? Want het klinkt goed doordacht.

[Zwartoog]

Jan-tweak schreef op zondag 5 april 2026 @ 11:38:
[...]

afhankelijk welke eisen je PV steld mbt je aardlek, eigenlijk wil je deze twee niet gaan mixen ook omdat een PV alleen maar levert, echter een TB naast levering ook een verbruiker is.
Infeite is het gebruik van een 3-Fase alamat op 3 verschillende 1-fase toestellen al geen goed idee, dus dat was al in het begin zeker geen goede zaak, nu wil je het alleen nog erger maken.

Is ook zo, maar daar is PV niet uniek in. Ook met de meeste inductiekookplaten is het 2 pitten per fase.

Edit: Alleen EV is een huissituatie goed in staat om te load-balancen per fase. Bij thuisaccus ken ik alleen Victron met 3 fase omvormers en load-balancing, maar dan zit je al semi-prof.

[ Voor 13% gewijzigd door Zwartoog op 05-04-2026 11:52 ]

[Pizzalucht]

Annuk schreef op zaterdag 21 februari 2026 @ 12:37:
[...]


Dan zou de Shelly 1 mini Gen4 ook al wel lukken schat ik zo (max 10A schakelen, maar je zit op ong 1A gemiddeld)

Om hier nog even op terug te komen, ik heb dit nu met een aantal Shelly 1 Mini Gen3 gedaan (12-13 euro per stuk), werkt echt top. 2 verdelers zitten een stuk verwijderd van de zoneklep dus die kon ik helaas (onverwacht) niet fysiek aan elkaar verbinden, dus dat heb ik gedaan dmv een Shelly aan beide kanten, dat werkt ook heel goed maar maakt het dus wel iets duurder.

Als de zoneklep open gaat, schakelt de Shelly de pomp in, als de zoneklep dicht gaat, schakelt de Shelly de pomp na 5 minuten uit. Daarbij zet de Shelly de pomp elke nacht een kwartiertje aan om vastlopen in de zomer tegen te gaan. Bedankt voor de tip dus, best mooi spul die Shelly's voor die prijs! En fijn dat het op zichzelf draait, geen Home Assistant oid nodig om een vrij simpel iets te automatiseren.

[onetime]

@Pizzalucht

offtopic:
Als je die pomp nu eens per week en overdag inschakelt, gebruik je minder energie en ook nog eens groene energie ipv fossiel. (tenzij het die nacht lekker waait) Ik dacht ooit ergens mee te hebben gekregen dat eens in de maand genoeg zou zijn, dus voor jou er tussen in,; eens per week

[onetime]

Zwartoog schreef op zondag 5 april 2026 @ 11:48:
[...] Is ook zo, maar daar is PV niet uniek in. Ook met de meeste inductiekookplaten is het 2 pitten per fase.[...]

Maar bij een inductieplaat heb je alleen verbruikers; een accu kan zowel afnemen als teruggeven, als hij afneemt terwijl je PV teruglevert, gaat de stroom door de nul waarschijnlijk te hoog worden.
Het effect van faseverschuiving en tegelijk afnemen en terugleveren op verschillende fases.

[Zwartoog]

onetime schreef op zondag 5 april 2026 @ 13:36:
[...]

Maar bij een inductieplaat heb je alleen verbruikers; een accu kan zowel afnemen als teruggeven, als hij afneemt terwijl je PV teruglevert, gaat de stroom door de nul waarschijnlijk te hoog worden.
Het effect van faseverschuiving en tegelijk afnemen en terugleveren op verschillende fases.

Die wil ik graag beter begrijpen.

Als er op 1 fase zowel bv 5A wordt ingevoed en 5A word afgenomen, dan loopt er toch geen stroom door de nul (terug het net in)?

Dan fase onbalans bij 3 fasen, m'n kennis mag hier aangevuld worden. Als je bij 3F tegelijk 16A afneemt, is de nul stroom 0A. Bij 2F 16A is dit 8A. Wat gebeurt er als je op 1 fase terug levert met 16A? Wat gaat er dan door de nul?

[Juerd]

Zwartoog schreef op zondag 5 april 2026 @ 17:05:
[...]

Dan fase onbalans bij 3 fasen, m'n kennis mag hier aangevuld worden. Als je bij 3F tegelijk 16A afneemt, is de nul stroom 0A.

Klopt.

Bij 2F 16A is dit 8A.

Klopt niet. Dit is 16 A.

Wat gebeurt er als je op 1 fase terug levert met 16A? Wat gaat er dan door de nul?

Als dat het enige is, dan gaat er 16 A door de nul.

Maar als op de andere twee fasen 16 A wordt opgenomen vanuit het net, dan is de stroom door de nul 32 A. Bij +25 A, +25 A, en -25 A (oftewel verbruiken op 2 fasen, terugleveren op de resterende fase), heb je een nulstroom van 50 A. Ik heb dat hier met plaatjes uitgelegd.

[Zwartoog]

Juerd schreef op zondag 5 april 2026 @ 17:28:
[...]

Klopt.


[...]

Klopt niet. Dit is 16 A.


[...]


Als dat het enige is, dan gaat er 16 A door de nul.

Maar als op de andere twee fasen 16 A wordt opgenomen vanuit het net, dan is de stroom door de nul 32 A. Bij +25 A, +25 A, en -25 A (oftewel verbruiken op 2 fasen, terugleveren op de resterende fase), heb je een nulstroom van 50 A. Ik heb dat hier met plaatjes uitgelegd.

Thanks! Heldere uitleg ook in je post. Die had ik eerder gezien, maar kon hem niet meer vinden. 32A is aanzienlijk ja. Als alles afneemt of alles levert gaat het in principe goed, problemen ontstaan pas als er 1 fase iets anders doet.

Maar dan is de gedachte om een fase met beperkte PV invoer te combineren met een accu dus juist een goed idee. Als er met zonnestroom geladen wordt, is er minder onbalans. Wordt er gebruikt, dan blijft een goed gedeelte binnenshuis.

Mijn situatie zou dan op zoiets uitkomen:
F1: 11A PV
F2: 4A PV + 11A TB
F3: 4A PV

waarbij je alsnog allerlei theoretische overschrijdingen kunt krijgen als op F1 en F2 vol wordt teruggeleverd, en op F3 via verbruikers vol wordt gebruikt. Maar die situatie is niet anders dan wanneer die TB nog meer PV was geweest (en dan slecht verdeeld is aangesloten). Met een TB worden de problemen juist kleiner, aangezien bij PV de TB meestal laadt.

Bovenstaand lijkt me een beter alternatief dan:
F1: 11A PV
F2: 8A PV
F3: 11A TB
aangezien je dan vaak 11A+8A teruglevert, en F3 van alles kunt gebruiken, bovenop die 11A.

[Zwartoog]

Ik dacht, laat ik de nulstroom eens gaan loggen. Na wat geklooi met vectoren, zou dit de formule voor de nulstroom moeten zijn, correct?

code:

sqrt( L1*L1 + L2*L2 + L3*L3 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 )

In Domoticz een extra metertje aangemaakt (virtual, type=243, subtype=23), scriptje:

Lua:

return {
    active = true,
        logging = {
            level = domoticz.LOG_DEBUG,    -- Uncomment this line to override the dzVents global logging setting
        },
        on = {
                devices = {
                                'Current L1/L2/L3' ,
                                'Delivery Current L1/L2/L3'
                        }
        },

        execute = function(domoticz, device)

                -- Get values from device P1Data of the Smart Meter
                local Current = domoticz.devices('Current L1/L2/L3').rawData
                local Delivery = domoticz.devices('Delivery Current L1/L2/L3').rawData
                domoticz.log('L1/L2/L3 afname = '.. Current[1] .. '/' .. Current[2] .. '/' .. Current[3], domoticz.LOG_DEBUG)
                domoticz.log('L1/L2/L3 teruggave = '.. Delivery[1] .. '/' .. Delivery[2] .. '/' .. Delivery[3], domoticz.LOG_DEBUG)

                local L1 = Current[1]-Delivery[1]
                local L2 = Current[2]-Delivery[2]
                local L3 = Current[3]-Delivery[3]

                -- Nulstroom
                local Nulstroom = math.sqrt( L1*L1 + L2*L2 * L3*L3 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 )
                Nulstroom = math.floor(Nulstroom*10+5)/10 

                domoticz.log('Nulstroom = ' .. Nulstroom, domoticz.LOG_DEBUG);
                domoticz.devices('Nulstroom').updateCurrent(Nulstroom)
    end
}

edit: formule symmetrisch opgeschreven nav Andrehj

[ Voor 189% gewijzigd door Zwartoog op 06-04-2026 12:52 ]

[Andrehj]

@Zwartoog
Je formule klopt niet. Sowieso is het al gek dat je L1 in de formule heel anders behandelt dan L2 en L3. Dat kan natuurlijk niet. Die zouden er gelijk in moeten zitten. Maar de uitkomst klopt ook niet.
Reken maar eens met 2 ampere op L2 en 0 op L1 en L3. Dan moet er uiteraard een nulstroom van 2A uit komen. Maar er komt dan SQRT(1.25) uit.
Hier staat de juiste formule incl de afleiding: https://electronics.stack...n-unbalanced-3-phase-syst

[ Voor 26% gewijzigd door Andrehj op 06-04-2026 21:07 ]

[Zwartoog]

Andrehj schreef op maandag 6 april 2026 @ 10:27:
@Zwartoog
Je formule klopt totaal niet. Sowieso is het al gek dat je L1 in de formule heel anders behandelt dan L2 en L3. Dat kan natuurlijk niet. Die zouden er gelijk in moeten zitten. Maar de uitkomst klopt ook niet.
Reken maar eens met 2 ampere op L2 en 0 op L1 en L3. Dan moet er uiteraard een nulstroom van 2A uit komen. Maar er komt dan SQRT(1.25) uit.
Hier staat de juiste formule incl de afleiding: https://electronics.stack...n-unbalanced-3-phase-syst
[Afbeelding]

Thanks! Mijn formule klopte toch wel, en ik krijg er in jouw voorbeeld ook gewoon 2 uit, en geen sqrt(1.25).

Mijn formule was precies deze, alleen L2 en L3 omgewisseld:


Had hem niet verder vereenvoudigd. Voor de transparantie is verder vereenvoudigen wel beter.

[Zwartoog]

.

[ Voor 99% gewijzigd door Zwartoog op 06-04-2026 10:47 ]

[manusjevanalles]

Zwartoog schreef op maandag 6 april 2026 @ 10:42:
[...]

Thanks! Mijn formule klopte toch wel, en ik krijg er in jouw voorbeeld ook gewoon 2 uit, en geen sqrt(1.25).

Mijn formule was precies deze, alleen L2 en L3 omgewisseld:
[Afbeelding]

Had hem niet verder vereenvoudigd. Voor de transparantie is verder vereenvoudigen wel beter.

Leuk om dit eens te loggen/benaderen. Heb hem met Gemini omgebouwd naar onderstaande voor Home Assistant, maar hij zegt dat jouw formule ook niet klopt:

code:

{% set L1 = states('sensor.verbruik_amperage_l1')|float(0) %}
{% set L2 = states('sensor.verbruik_amperage_l2')|float(0) %}
{% set L3 = states('sensor.verbruik_amperage_l3')|float(0) %}

{# Hieronder is de * tussen L2 en L3 vervangen door een + #}
{% set som = L1**2 + L2**2 + L3**2 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 %}

{{ sqrt(som | abs) | round(1) }} A

[leonbong]

Zwartoog schreef op maandag 6 april 2026 @ 10:15:
Ik dacht, laat ik de nulstroom eens gaan loggen. Na wat geklooi met vectoren, zou dit de formule voor de nulstroom moeten zijn, correct?

code:

sqrt( L1*L1 + L2*L2 * L3*L3 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 )

In Domoticz een extra metertje aangemaakt (virtual, type=243, subtype=23), scriptje:

Lua:

return {
    active = true,
        logging = {
            level = domoticz.LOG_DEBUG,    -- Uncomment this line to override the dzVents global logging setting
        },
        on = {
                devices = {
                                'Current L1/L2/L3' ,
                                'Delivery Current L1/L2/L3'
                        }
        },

        execute = function(domoticz, device)

                -- Get values from device P1Data of the Smart Meter
                local Current = domoticz.devices('Current L1/L2/L3').rawData
                local Delivery = domoticz.devices('Delivery Current L1/L2/L3').rawData
                domoticz.log('L1/L2/L3 afname = '.. Current[1] .. '/' .. Current[2] .. '/' .. Current[3], domoticz.LOG_DEBUG)
                domoticz.log('L1/L2/L3 teruggave = '.. Delivery[1] .. '/' .. Delivery[2] .. '/' .. Delivery[3], domoticz.LOG_DEBUG)

                local L1 = Current[1]-Delivery[1]
                local L2 = Current[2]-Delivery[2]
                local L3 = Current[3]-Delivery[3]

                -- Nulstroom
                local Nulstroom = math.sqrt( L1*L1 + L2*L2 * L3*L3 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 )
                Nulstroom = math.floor(Nulstroom*10+5)/10 

                domoticz.log('Nulstroom = ' .. Nulstroom, domoticz.LOG_DEBUG);
                domoticz.devices('Nulstroom').updateCurrent(Nulstroom)
    end
}

[Afbeelding]

[Afbeelding]

edit: formule symmetrisch opgeschreven nav Andrehj

Dit is niet loggen, maar het berekenen. Hierdoor hou je totaal geen rekening met de arbeidsfactor.

Als je het echt wil weten zal je het toch moeten meten.
Dat doe ik op het werk bij verschillende installaties en ook op de hoofdverdeler waar een COS phi installatie aanwezig is.
De cos phi is toch heel vaak anders dan er wordt verondersteld dus een hele andere nul stroom.

[ Voor 4% gewijzigd door leonbong op 06-04-2026 11:31 ]

[devriesjande]

Zoals @leonbong al schrijft is de nulstroom niet zo simpel te berekenen. Dat hangt inderdaad af van de verschuiving tussen spanning en stroom (cos phi), maar ook met hogere harmonischen. Zeker met schakelende voedingen, en vroeger met TL verlichting een punt om rekening mee te houden. Meten is weten!

[pvg]

Als je cos phi van elke fase hebt, kun je de vectoren natuurlijk ook netjes optellen en de nulstroom nauwkeuriger berekenen.

[leonbong]

Moderne led verlichting is ook funest voor de cos phi.
Consumenten betalen (nog) niet voor blindstroom industrie al jaren.

[Zwartoog]

manusjevanalles schreef op maandag 6 april 2026 @ 11:19:
[...]


Leuk om dit eens te loggen/benaderen. Heb hem met Gemini omgebouwd naar onderstaande voor Home Assistant, maar hij zegt dat jouw formule ook niet klopt:

code:

{% set L1 = states('sensor.verbruik_amperage_l1')|float(0) %}
{% set L2 = states('sensor.verbruik_amperage_l2')|float(0) %}
{% set L3 = states('sensor.verbruik_amperage_l3')|float(0) %}

{# Hieronder is de * tussen L2 en L3 vervangen door een + #}
{% set som = L1**2 + L2**2 + L3**2 - L1*L2 - L1*L3 - L2*L3 %}

{{ sqrt(som | abs) | round(1) }} A

Formule is verder vereenvoudigd, is nu hetzelfde als bij jou

[Zwartoog]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 11:29:
[...]

Dit is niet loggen, maar het berekenen. Hierdoor hou je totaal geen rekening met de arbeidsfactor.

Als je het echt wil weten zal je het toch moeten meten.
Dat doe ik op het werk bij verschillende installaties en ook op de hoofdverdeler waar een COS phi installatie aanwezig is.
De cos phi is toch heel vaak anders dan er wordt verondersteld dus een hele andere nul stroom.

Dat klopt, maar wel het verschil tussen totaal niets weten en een beetje inzicht, voor de prijs van niks. Een goede meter kost én geld én ruimte, én je kunt als consument toch nauwelijks iets doen met faseverschuiving. Met inzicht in faseonbalans en nulstroom kun je iig overwegen om invoer/verbruikers anders te verdelen.

[Juerd]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 12:03:
Moderne led verlichting is ook funest voor de cos phi.
[...]

Dit is het topic voor huisinstallaties en het ging over nulstroom. We mogen toch hopen dat de hoeveelheid verlichting in en om je huis praktisch verwaarloosbaar is voor de belasting van de nul ten opzichte van hoeveel stroom dat veilig kan hebben, zelfs met een belabberde arbeidsfactor van maar 0,4 voor kleine lampjes.

[leonbong]

Dan kunnen we helemaal stoppen want nulstromen zijn in huisinstallaties eigenlijk nooit een probleem.

[pvg]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 15:27:
Dan kunnen we helemaal stoppen want nulstromen zijn in huisinstallaties eigenlijk nooit een probleem.

Euh. Neem een laadpaal, oven, inductiekookplaat, wp, enkele airco’s met een 3-fasen huisaansluiting, 1 of meer enkel fase PV omvormers en/of een enkel fase accu systeem…
Dit is tweakers, he!

[leonbong]

Dat zijn nou net allemaal apparaten met slechte arbeids factor zeker de b-merken.
Al die apparaten hebben namelijk vermogens elektronica om het vermogen/toerental te regelen.

Uitgezonderd ovens.

[ Voor 6% gewijzigd door leonbong op 06-04-2026 15:47 ]

[Zwartoog]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 15:47:
Dat zijn nou net allemaal apparaten met slechte arbeids factor zeker de b-merken.
Al die apparaten hebben namelijk vermogens elektronica om het vermogen/toerental te regelen.

Uitgezonderd ovens.

Ik vind het op zich een interessante discussie, maar maak het dan inhoudelijk.

Faseonbalans: dit lijkt erg mee te vallen. Vandaag dus gemeten met PV, TB (wel nog gemaximeerd tot 800W), en verder gewoon gebruiken zoals altijd. Maximale theoretische nulstroom was ongeveer 17A. Dat voor een 3x25A, en waarbij de bedrading (en dus ook de nul) op 40A is berekend (6 mm²).

Faseverschuiving/arbeidsfactor: tsja, LED-lampen, schakelende voedingen, modulerende pompen/compressors, PV invoer/micro inverters, TB omvormers, etc. Hoe groot is dat drama eigenlijk? En hoe accumuleert dat over een straat? Faseonbalans middelt nog wel uit.

En wat kun je als consument doen? Terug naar gloeilampen en trafo's? Ik denk niet dat dat wenselijk is, ik neem aan dat het verlies nu veel kleiner is dan het extra vermogen voor traditionele elektronica.

Wil je daar iets in doen, dan denk ik dat je als overheid hogere eisen aan de netapparatuur moet gaan stellen.

Enfin, dit zijn gedachten van iemand die er niet voor opgeleid is

[pvg]

Zwartoog schreef op maandag 6 april 2026 @ 20:20:
[...]

Ik vind het op zich een interessante discussie, maar maak het dan inhoudelijk.

Faseonbalans: dit lijkt erg mee te vallen. Vandaag dus gemeten met PV, TB (wel nog gemaximeerd tot 800W), en verder gewoon gebruiken zoals altijd. Maximale theoretische nulstroom was ongeveer 17A. Dat voor een 3x25A, en waarbij de bedrading (en dus ook de nul) op 40A is berekend (6 mm²).

Faseverschuiving/arbeidsfactor: tsja, LED-lampen, schakelende voedingen, modulerende pompen/compressors, PV invoer/micro inverters, TB omvormers, etc. Hoe groot is dat drama eigenlijk? En hoe accumuleert dat over een straat? Faseonbalans middelt nog wel uit.

En wat kun je als consument doen? Terug naar gloeilampen en trafo's? Ik denk niet dat dat wenselijk is, ik neem aan dat het verlies nu veel kleiner is dan het extra vermogen voor traditionele elektronica.

Wil je daar iets in doen, dan denk ik dat je als overheid hogere eisen aan de netapparatuur moet gaan stellen.

Enfin, dit zijn gedachten van iemand die er niet voor opgeleid is

Vóór de meterkast zal het idd meestal wel goed gaan, omdat de meeste 3 fasen aansluitingen 3x25A zijn en de netkabel minstens op 40A is uitgelegd (of zelfs 63A?).
Ik ben meer bang voor de 4x2.5mm2 kabels die naar schuren/garages lopen en zijn afgezekerd met 3x16A (of 20A) 3P+N met PV en accu er achter.

[Juerd]

leonbong schreef op maandag 6 april 2026 @ 15:27:
[...] nulstromen zijn in huisinstallaties eigenlijk nooit een probleem.

Interessant standpunt om te plaatsen kort na uitleg van een situatie waarin nulstroom in een huisinstallatie een probleem is.

[ Voor 6% gewijzigd door Juerd op 06-04-2026 22:21 ]

[Gwaihir]

Wat erna allemaal besproken werd was ook interessant hoor , maar ik zit nog wel met deze vraag, over draad + doorverbinder onder één klem (zoals het nu dus ook zit):

Gwaihir schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 16:21:
Binnenkort een kleine aanpassing aan de fase-indeling te doen (voor 'n airfryer). Ik heb al even gekeken en ik hoef slechts twee doorverbinders te verplaatsen onder een rij installatieautomaten (Hager MHS516). Tevens een mooie manier om de recente aanschaf van mijn momentschroevendraaier te verantwoorden .

Maar ik ben graag erg voorzichtig waar het gaat over twee dingen in één klem klemmen. En de stroom voor die doorverbinder komt natuurlijk ook met een draad aan, situatie zoals recent hier nog gepost.

Vastschroeven (alléén die schroef) en dan 'ns flink aan beide trekken, of ...?

[Juerd]

@Gwaihir Bedoel je met "doorverbinder" een kamrail met platte uitsteeksels die in de klemmen van de automaten gaan? Zo ja, dan kun je die (in elk geval in een smalle automaat) prima combineren met een draad. De reden dat dat goed gaat, is dat de stift vrijwel zo breed is als de klem, waardoor de draad op de kamrail gestapeld wordt in plaats van dat die ernaast kan glippen. Draden naast elkaar is een probleem omdat de klem dan vooral het dikste ding klemt, maar een plat ding stapelen gaat wel goed. Voor de volledigheid: dit concept werkt niet goed met draadkammen (rond ipv plat) en vorkjes (die zijn voor speciale sleuven ipv de normale klem).

De draad moet komen aan de kant van het bewegende element van de klem, omdat je anders de kamrail zou vervormen en die als onbedoelde veer gaat werken waardoor je daadwerkelijke klemverbinding onbetrouwbaar zou kunnen zijn (het aangegeven aandraaimoment komt niet meer overeen met de nodige klemdruk).

Bij vrijwel alle hedendaagse automaten betekent dit dat de draad achter de kamrail komt, en dus ook slechter te zien is. Bij sommige oudere of goedkopere modellen (zoals iirc die vermaledijde EMAT EA16-32) betekent dat dat je extra moet opletten dat de kam en draad wel echt geklemd worden en dus niet achter de klem zijn ingestoken. Dat voorkom je door de klem vooraf volledig open te draaien, en goed te onthouden welke richting opendraaien en welke richting dichtdraaien is; als je de draairichting verkeerd om doet, kan het zijn dat je de ingestoken geleiders tegen de plastic behuizing klemt in plaats van tegen de geleider van de automaat.

Uiteraard is even aan de draad trekken om te checken of die vast zit, een goed idee. Menig meterkastbrand zou te voorkomen zijn geweest door alles even op die manier te checken. Overdrijf het trekken echter niet, want het aangegeven moment is niet altijd extreem vast, en je kunt draden ook weer loswiebelen. (Daarom na het manipuleren van stugge draden de klem opnieuw op moment zetten (en dus eerst een beetje losschroeven.)

(En nog steeds denken heel veel mensen dat groepenkastdingen gewoon een kwestie van dingen vastschroeven is, zich totaal onbewust van de vele details waar je eigenlijk op zou moeten letten om het echt goed te doen.)

[ Voor 7% gewijzigd door Juerd op 07-04-2026 13:58 ]