Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[Rubbergrover1]

psychodude schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 09:42:
[...]


Maar dat laatste is in dat geval natuurlijk voornamelijk hindsight. En in belangrijke mate, juist emotie. Zoals ook alhier natuurlijk frequent aangegeven, volgens mij ook met nodige regelmaat door jezelf, je gaat de markt niet verslaan. Want voor dat ene succesverhaal, 99 andere falende partijen.

Nee, niet emotie, maar simpelweg hoe die groeiaandelen 'werken'. Het is van alle tijden dat bedrijven in de sectoren die het meest in ontwikkeling zijn, ook bedrijven zijn die juist heel veel in die ontwikkelingen investeren en daardoor een relatief lage winst hebben. Omdat je bij een te trage ontwikkeling anders achter de feiten aan loopt. En uiteraard zitten daar aandelen bij die na 10 jaar gemarginaliseerd zijn. Maar ook aandelen die 'geëxplodeerd' zijn. Voor een goede spreiding moet je daarom niet alleen die stabiele waarde-aandelen hebben, maar ook een stuk goed gespreide groeiaandelen.

Ga je nu bijvoorbeeld kijken binnen top 10 posities binnen een world ETF, dan is Nvidia daar op dit moment ook niet direct de holding welk er voor mij meest negatief uitspringt. In het grotere geheel, denk ik wel dat de semiconductor markt enigszins overgewaardeerd is. En er hierin ergens komende jaren echt nog wel een correctie gaat komen.

O, zeker. Tegelijk kan het ook zijn dat die bedrijven voor die tijd nog wel een keer in waarde verdubbelen (of nog meer). En ook kunnen ze bij zo'n correctie allerlei andere bedrijven/sectoren meenemen. Het is dus sterk de vraag of het de voordeligste strategie is om "veilig" te zitten, of dat je niet gewoon beter de markt kun blijven volgen.

Maar los daarvan, ik vind het ook niet gezond om te veel in een bepaalde sector of regio te zitten.

Maar Nvidia heeft ook daarbuiten natuurlijk al langere tijd exponentiële groei laten zien. En voor wat betreft een lange termijn buy-and-hold strategie, zou ik daarin blijvend rendement dan ook wel verwachten.

Maar neem bijvoorbeeld Tesla.
Een market cap van bijna 1.5 miljard: https://companiesmarketcap.com/tesla/marketcap/
De winsten kort gepiekt in 2022 na jarenlang verlies. Nu sinds enkele jaren reeds dalende. Maar market cap groeit gestaag verder. P/E ratio 266!

Ik vind Tesla ook al jaren zwaar overgewaardeerd, Ze zijn vooral goed in het doen alsof ze zo uniek en zo geweldig zijn, terwijl ik al jaren een sterke overeenkomst zie met een bedrijf als BYD. Die maar voor een fractie van de waarde van Tesla gewaardeerd is.

Tegelijk is het de laatste 5 jaar wel ongeveer in warde verdubbeld. En was het dus wel een prima investering. En zou het rendement van je portefeuille er onder hebben geleden als je zulke bedrijven zou uitsluiten. Maar zo zijn er ook zeker wel meer.

Of Apple. Met een market cap van ruim 4 miljard: https://companiesmarketcap.com/apple/marketcap/
Apple doet het financieel niet slecht, dat vooropgesteld. Maar met een market cap van circa 32x de actuele verdiensten, is rationaliteit in deze natuurlijk ook lastig uitlegbaar. Ook hier zal emotie toch echt mede bepalend zijn. Brand recognition, too big to fail, veilig.

Heeft vooral te maken met de winstverwachting. De winst is ongeveer 20% hoger dan vorig jaar en het dubbele van 7 jaar geleden. En was toen ongeveer het dubbele van 7 jaar daarvoor. Als de verwachting is dat die groei maar enigszins behouden kan worden, is het totaal niet irrationeel om een bedrijf op 32x die verdiensten te waarderen.

(En over Apple gesproken, zelfs als je in de top van de dotcom bubbel had gekocht, dan was dat aandeel inmiddels ruim 200 keer zo veel waard geweest. Als je portefeuille op dat moment voor 5% Apple was en de rest van je portefeuille was failliet gegaan, dan zou je nu alsnog gemiddeld 10% rendement op je portefeuille hebben gehaald.)

[ Voor 4% gewijzigd door Rubbergrover1 op 03-01-2026 16:29 ]

[ALH]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ybos]

Kleine setback
Ik ging altijd uit van 67 jaar en 3 maanden als AOW leeftijd.
Van de week mijn gegevens ingevuld, mijn verwachte AOW leeftijd is 69. Dat is toch bijna 2 jaar langer "wachten" / tijd om te overbruggen als je eerder wil stoppen met werken. Best lang.

[rube]

ybos schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:00:
Kleine setback
Ik ging altijd uit van 67 jaar en 3 maanden als AOW leeftijd.
Van de week mijn gegevens ingevuld, mijn verwachte AOW leeftijd is 69. Dat is toch bijna 2 jaar langer "wachten" / tijd om te overbruggen als je eerder wil stoppen met werken. Best lang.

Voordeel is dat je, volgens de actuarissen, dan ook langer leeft (gemiddeld genomen dan )

[Rubbergrover1]

rube schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:21:
[...]

Voordeel is dat je, volgens de actuarissen, dan ook langer leeft (gemiddeld genomen dan )

Maar dan moet je ook weer extra geld hebben om daarvan die extra tijd te kunnen leven

[rube]

Rubbergrover1 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:33:
[...]
Maar dan moet je ook weer extra geld hebben om daarvan die extra tijd te kunnen leven

Uiteraard. Maar zolang je spaarquote > 50%, is het, gemiddeld genomen, in je voordeel .

[Thompson]

rube schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:21:
[...]

Voordeel is dat je, volgens de actuarissen, dan ook langer leeft (gemiddeld genomen dan )

Ja toch werk ik liever tot 60 en dat ik 80 word dan dat ik werk tot 70 en 95 word.

Maargoed hoe oud je wordt heb je slecht voor een klein deel zelf onder controle, wanneer je kan stoppen met werken voor een veel groter deel gelukkig.

[Tommie12]

rube schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:21:
[...]

Voordeel is dat je, volgens de actuarissen, dan ook langer leeft (gemiddeld genomen dan )

Gewoon genoeg roken en drinken, dan lost dat probleem zichzelf op...

Gelijkaardige situatie in België hoor.

Ik kan met vervroegd pensioen op 63,5 en krijg dan iets minder pensioen (ca 150€pm minder) dan wanneer ik tot 67 zou werken.
Maar... als ik bv op 61 stop, dan krijg ik pas wettelijk pensioen vanaf 67, en moet ik niet alleen de tijd tot 63,5 overbruggen, maar ook tot 67. En omdat ik dan de laatste 6 jaar niet werk is het wettelijk pensioen nog lager.
Keuzes....

[Torgo]

ybos schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:00:
Kleine setback
Ik ging altijd uit van 67 jaar en 3 maanden als AOW leeftijd.
Van de week mijn gegevens ingevuld, mijn verwachte AOW leeftijd is 69. Dat is toch bijna 2 jaar langer "wachten" / tijd om te overbruggen als je eerder wil stoppen met werken. Best lang.

Goede tip, voor mij is het 68 jaar en 6 maanden.

Nou heb ik nog een BND pensioenrekening onder de oude voorwaarde, dus die kan starten vanaf 65 of eerder maar dan is het denk ik 65+20 als eind datum.

Wat ik wel jammer vind is dat in ieder geval bij BND de maximale looptijd 30 jaar is. Als je dan ook nog AOW + 20 moet doen kan je dus pas starten met uitkeren vanaf AOW - 10.

Met ~69 is dat vanaf 59.

Ik zou liever een uitkering van bijv 40 jaar doen en beginnen op AOW min 20 jaar.

Ik probeer het ook steeds te modelleren op basis van de spelregels en de mogelijkheden met de verschillende potjes, maar het is toch lastig om het zo goed mogelijk te doen. (Idealiter een constante uitkering die zo vroeg mogelijk start en in de laagste belastingschijf zit voor en na de AOW leeftijd, dus een uitkering van zo’n bruto 40k per jaar)

Scenario 1:





Scenario 2:

(Waarbij ik niet zeker weet of ik de BeFrank uitkering later kan starten. Ik las ergens dat je daar niet zoveel flexibiliteit mee hebt)





PS: De daadwerkelijke bedragen zullen iets hoger zijn aangezien ik geen rente uitkering heb meegerekend, puur het bedrag gedeeld door de periode. Zeker bij langere uitkeringen (30 jaar) is het rente gedeelte wel significant.

[ Voor 59% gewijzigd door Torgo op 09-01-2026 10:33 ]

[JURIST]

ybos schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:00:
Kleine setback
Ik ging altijd uit van 67 jaar en 3 maanden als AOW leeftijd.
Van de week mijn gegevens ingevuld, mijn verwachte AOW leeftijd is 69. Dat is toch bijna 2 jaar langer "wachten" / tijd om te overbruggen als je eerder wil stoppen met werken. Best lang.

Inderdaad loopt dat in de toekomst verder op, al neemt het tempo wat af (tot 2031 blijft de 67.3 staan).
Dit opgelegde getal - wat ook voor iedereen de leidraad lijkt te zijn voor wanneer het mag - was voor mij altijd een belangrijke reden om aan FO te werken.
Macro-economisch en demografisch begrijp ik het, maar als je je daardoor moet laten laten, ben je allesbehalve vrij. Het leven begint na 69... 'La deuxieme vie' mag wel wat eerder beginnen (in Frankrijk weten ze wat dat is maar wordt het publiek gefinancierd, hier doen we het zelf)

[rube]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 09:00:
[...]
Ik kan met vervroegd pensioen op 63,5 en krijg dan iets minder pensioen (ca 150€pm minder) dan wanneer ik tot 67 zou werken.
Maar... als ik bv op 61 stop, dan krijg ik pas wettelijk pensioen vanaf 67, en moet ik niet alleen de tijd tot 63,5 overbruggen, maar ook tot 67. En omdat ik dan de laatste 6 jaar niet werk is het wettelijk pensioen nog lager.
Keuzes....

Als ik me je situatie een beetje goed herinner qua werk, leeftijd, vermogen, situatie met kinderen en inmiddels ook een kleinkind, zou ik niet al te feel focussen op hoeveel eerder stoppen je zou "kosten", maar of je denkt dat je voldoende vermogen hebt en hoe leuk je werk wel/niet is en welke dingen je nog wilt doen. En met voldoende vermogen bedoel ik niet alle extreme situaties helemaal af te dekken. Tijd krijg je nooit meer terug en te veel geld kun je ook niet meenemen.

[CornermanNL]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 09:00:
[...]

Gewoon genoeg roken en drinken, dan lost dat probleem zichzelf op...

Gelijkaardige situatie in België hoor.

Ik kan met vervroegd pensioen op 63,5 en krijg dan iets minder pensioen (ca 150€pm minder) dan wanneer ik tot 67 zou werken.
Maar... als ik bv op 61 stop, dan krijg ik pas wettelijk pensioen vanaf 67, en moet ik niet alleen de tijd tot 63,5 overbruggen, maar ook tot 67. En omdat ik dan de laatste 6 jaar niet werk is het wettelijk pensioen nog lager.
Keuzes....

Het is lastig, is het werk wat je doet tegen die tijd nog leuk dat weet je niet. Ik ken aardig wat mensen die al dan niet deels toch blijven werken. Of een switch maken.

Het geld is uit te rekenen, en aan de andere kant je moet eerst nog maar zo oud worden. Dus voor die tijd alvast wat tijd voor jezelf nemen is sowieso verstandig. Afbouwen in de laatste jaren is dan misschien een optie?

[ybos]

CornermanNL schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 11:59:
[...]


Het is lastig, is het werk wat je doet tegen die tijd nog leuk dat weet je niet. Ik ken aardig wat mensen die al dan niet deels toch blijven werken. Of een switch maken.

Het geld is uit te rekenen, en aan de andere kant je moet eerst nog maar zo oud worden. Dus voor die tijd alvast wat tijd voor jezelf nemen is sowieso verstandig. Afbouwen in de laatste jaren is dan misschien een optie?

Ik ga sowieso al eerder minder werken. Hoe ik dat in het vat ga gieten ben ik nog niet over uit.

Dat kan zijn gewoon 40 uur in de week als basis neem en als het mooi weer is en tijd voor de hobby, last minute melden dat ik er morgen niet ben (kan gelukkig vaak bij mijn opdrachten), of, gewoon 40 uur werken in de week en langere tijden tussen klussen niet werken of een combi van beiden
Best case (financieel gezien) en vooral worst case tegelijk: mijn ouders overlijden plotseling, dan komt de erfenis een stuk vroeger dan verwacht en biedt zeker mogelijkheden maar hoop vooral dat ze nog even zelf van het leven genieten (ouders zijn 73/71 en gelukkig nog vitaal)

[Tommie12]

CornermanNL schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 11:59:
[...]


Het is lastig, is het werk wat je doet tegen die tijd nog leuk dat weet je niet. Ik ken aardig wat mensen die al dan niet deels toch blijven werken. Of een switch maken.

Het geld is uit te rekenen, en aan de andere kant je moet eerst nog maar zo oud worden. Dus voor die tijd alvast wat tijd voor jezelf nemen is sowieso verstandig. Afbouwen in de laatste jaren is dan misschien een optie?

Dit jaar kan ik al 6 dagen extra vakantie nemen (onbetaald). Ga ik zeker doen. En vanaf 60 kan je in Belgie over naar 80%. Heb ik nog niet ter sprake gebracht, maar hou ik in het achterhoofd.

[HandyLumberjack]

ybos schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:00:
Kleine setback
Ik ging altijd uit van 67 jaar en 3 maanden als AOW leeftijd.
Van de week mijn gegevens ingevuld, mijn verwachte AOW leeftijd is 69. Dat is toch bijna 2 jaar langer "wachten" / tijd om te overbruggen als je eerder wil stoppen met werken. Best lang.

Als je van plan bent veel eerder te stoppen maken die 2 extra jaartjes ook niet zoveel meer uit.

[ Voor 5% gewijzigd door HandyLumberjack op 09-01-2026 13:04 ]

[ybos]

HandyLumberjack schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:03:
[...]


Als je van plan bent veel eerder te stoppen maken die 2 extra jaartjes ook niet zoveel meer uit.

Nou, dat zeg je wel, maar als je 10 jaar eerder wil stoppen, is 2 jaar extra wel 20%. En dat betekend niet dat je dan 20% extra budget nodig hebt maar meer (bij loondienst ook 2 jaar minder pensioenopbouw bijvoorbeeld).

[Torgo]

ybos schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:22:
[...]

Nou, dat zeg je wel, maar als je 10 jaar eerder wil stoppen, is 2 jaar extra wel 20%. En dat betekend niet dat je dan 20% extra budget nodig hebt maar meer (bij loondienst ook 2 jaar minder pensioenopbouw bijvoorbeeld).

Het is niet alleen dat, het is ook twee jaar langer ~40% inkomstenbelasting betalen i.p.v. ~20% dus daar moet je wel rekening mee houden (en proberen te optimaliseren)

Of je emigreert, naar Polen bijvoorbeeld. Daar is de pensioenleeftijd voor mannen (nu) 65 en vrouwen 60 en betaal je vanaf die leeftijd slechts 10% belasting tot een bepaald inkomen. Dus dat is wel interessant

[HandyLumberjack]

ybos schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:22:
[...]

Nou, dat zeg je wel, maar als je 10 jaar eerder wil stoppen, is 2 jaar extra wel 20%. En dat betekend niet dat je dan 20% extra budget nodig hebt maar meer (bij loondienst ook 2 jaar minder pensioenopbouw bijvoorbeeld).

Maar dat geld voor die jaren kan je eerst nog 10 jaar lang laten renderen op de beurs.

[Tommie12]

ybos schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 12:15:
[...]

Ik ga sowieso al eerder minder werken. Hoe ik dat in het vat ga gieten ben ik nog niet over uit.

Dat kan zijn gewoon 40 uur in de week als basis neem en als het mooi weer is en tijd voor de hobby, last minute melden dat ik er morgen niet ben (kan gelukkig vaak bij mijn opdrachten), of, gewoon 40 uur werken in de week en langere tijden tussen klussen niet werken of een combi van beiden
Best case (financieel gezien) en vooral worst case tegelijk: mijn ouders overlijden plotseling, dan komt de erfenis een stuk vroeger dan verwacht en biedt zeker mogelijkheden maar hoop vooral dat ze nog even zelf van het leven genieten (ouders zijn 73/71 en gelukkig nog vitaal)

Nooit op erfenissen rekenen, als het komt is het mooi, maar dat kan ook nog anders uit draaien.
Als je ouders de 90 voorbij gaan en veel zorg nodig hebben, dan kan dat allemaal anders uit vallen dan je denkt.
En met 71 hebben ze echt nog een goed stuk leven in het vooruitzicht!

Maar dat minder werken... in elk geval, bij mij zou het nooit werken om op zondag naar de weerapp te kijken en maar te beslissen om de week er na niet te werken, dat werkt planmatig niet, maar ook niet wettelijk.
Bij 80% werken moet je met vaste dagen werken of die lang genoeg op voorhand vast leggen.

[ybos]

HandyLumberjack schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:34:
[...]


Maar dat geld voor die jaren kan je eerst nog 10 jaar lang laten renderen op de beurs.

Vind je dat niet een dooddoener
Gatver, ik moet 2 jaar extra werken (mogelijk). Jamaar, je spaarpot kan wel 2 jaar langer renderen...

[ybos]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:38:
[...]

Nooit op erfenissen rekenen, als het komt is het mooi, maar dat kan ook nog anders uit draaien.
Als je ouders de 90 voorbij gaan en veel zorg nodig hebben, dan kan dat allemaal anders uit vallen dan je denkt.
En met 71 hebben ze echt nog een goed stuk leven in het vooruitzicht!

Maar dat minder werken... in elk geval, bij mij zou het nooit werken om op zondag naar de weerapp te kijken en maar te beslissen om de week er na niet te werken, dat werkt planmatig niet, maar ook niet wettelijk.
Bij 80% werken moet je met vaste dagen werken of die lang genoeg op voorhand vast leggen.

Ik hou ook 0 rekening met de erfenis, het is een zeer schrale troost op het gemis tegen die tijd.
Flexibel vrij nemen: dat is maar net wat je afspreekt met je werkgever (in mijn geval: opdrachtgever) en of het werk het toelaat.

[HandyLumberjack]

ybos schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:42:
[...]

Vind je dat niet een dooddoener
Gatver, ik moet 2 jaar extra werken (mogelijk). Jamaar, je spaarpot kan wel 2 jaar langer renderen...

Nee,
Het ligt een natuurlijk een beetje aan je situatie, maar in de meeste gevallen zul je veel minder dan 2 jaar extra hoeven te werken omdat je wettelijke pensioen 2 jaar later in gaat.

[R.van.M]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:38:
[...]

Nooit op erfenissen rekenen, als het komt is het mooi, maar dat kan ook nog anders uit draaien.
Als je ouders de 90 voorbij gaan en veel zorg nodig hebben, dan kan dat allemaal anders uit vallen dan je denkt.
En met 71 hebben ze echt nog een goed stuk leven in het vooruitzicht!

Maar dat minder werken... in elk geval, bij mij zou het nooit werken om op zondag naar de weerapp te kijken en maar te beslissen om de week er na niet te werken, dat werkt planmatig niet, maar ook niet wettelijk.
Bij 80% werken moet je met vaste dagen werken of die lang genoeg op voorhand vast leggen.

Of vragen of ze met warme hand willen schenken. Qua belasting maakt het weinig uit

[Tommie12]

R.van.M schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:31:
[...]


Of vragen of ze met warme hand willen schenken. Qua belasting maakt het weinig uit

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[R.van.M]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:42:
[...]


***members only***

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Requiem19]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

.

[Tommie12]

R.van.M schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:47:
[...]


***members only***

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Tommie12]

Requiem19 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:54:
***members only***
.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Pr088]

De struggle is real, maar juist zonder opvolger moeten ze nadenken over een verkoop of inkoop van werknemers o.i.d. De waarde in het bedrijf zal deels ook hun pensioenvoorziening zijn?

[ Voor 28% gewijzigd door Pr088 op 09-01-2026 16:06 ]

[R.van.M]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Highland]

Requiem19 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:54:
***members only***
.

Op basis van de algemene feedback-regels, kun je aan hen alleen maar vanuit jezelf iets aangeven. Bijvoorbeeld: pa en ma, ik heb besloten dat in het geval jullie stoppen met jullie bedrijf (plots of gepland), ik er niet in ga stappen of de beëindiging ga afhandelen. Omdat jullie mij niet vertellen wat jullie plan is, weet ik niet wat er op me af komt wanneer jullie stoppen. Ik vind dat lastig, want ik wil/kan de last van een bedrijfsbeëindiging niet dragen. Kunnen we het er eens over hebben?

Wellicht leidt het tot een gesprek, maar anders heb je ze in ieder geval duidelijk gemaakt dat jij ze niet gaat helpen.

[becopol]

Requiem19 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:54:
***members only***
.

Ik kijk op YouTube regelmatig naar de Ramsey Show van Dave Ramsey en die heeft een apart kanaal voor ondernemers waar dit topic vaak behandeld wordt. Als je door het Amerikaanse en Christelijke ondertoon heen kunt kijken heeft die vaak wel waardevolle tips hoe dit gesprek te starten.

Jouw ouders bedrijf is namelijk binnen 10 jaar failliet al er geen fatsoenlijke overdracht is.

[ybos]

R.van.M schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:31:
[...]


Of vragen of ze met warme hand willen schenken. Qua belasting maakt het weinig uit

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[becopol]

R.van.M schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:31:
[...]


Of vragen of ze met warme hand willen schenken. Qua belasting maakt het weinig uit

Inderdaad en zelfs als je de max vrijstelling aan houdt dan loopt het echt op als ze vroeg beginnen.

[RichieB]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Tommie12]

ybos schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:43:
[...]


***members only***

Door die regelmatig een bezoekje te gaan brengen, en dikwijls eens te bellen.
Gewoon wat tijd samen door brengen, daar hebben mensen die wat ouder zijn nog het meest aan.

[Tommie12]

becopol schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:37:
[...]

Ik kijk op YouTube regelmatig naar de Ramsey Show van Dave Ramsey en die heeft een apart kanaal voor ondernemers waar dit topic vaak behandeld wordt. Als je door het Amerikaanse en Christelijke ondertoon heen kunt kijken heeft die vaak wel waardevolle tips hoe dit gesprek te starten.

Jouw ouders bedrijf is namelijk binnen 10 jaar failliet al er geen fatsoenlijke overdracht is.

Het is voor iedereen duidelijk dat er moet gepraat worden, maar als je kortaf te horen krijgt dat het jouw probleem niet is, dan stop ik. Ik zou harder aan dringen als het mijn ouders waren, maar dat is bij mij niet het geval.

[ybos]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 18:31:
[...]

Door die regelmatig een bezoekje te gaan brengen, en dikwijls eens te bellen.
Gewoon wat tijd samen door brengen, daar hebben mensen die wat ouder zijn nog het meest aan.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Verder volledig met je eens.

[eamelink]

Thompson schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 07:10:
Maargoed hoe oud je wordt heb je slecht voor een klein deel zelf onder controle

Een misvatting. De 'gezonde' levensverwachting van de mensen met een inkomen bij de hoogste 20% is ruim 17 jaar hoger dan die van de twee laagste inkomensdecielen. Hoewel er ook zeker een omgekeerde causaliteit een rol speelt (ongezonde mensen halen moeilijker een hoog inkomen), is dit grotendeels een levensstijl-effect.

Mensen die niet roken, niet overmatig drinken, voldoende bewegen en een gezond BMI hebben leven gemiddeld 14 jaar langer

FO'ers zijn uitstekend in staat om de randcondities voor zichzelf te scheppen (veiligheid, weinig stress, gezonde omgeving). De volgende stap is daadwerkelijk gezonde keuzes maken.

wanneer je kan stoppen met werken voor een veel groter deel gelukkig.

"Veel" groter zal het gemiddeld niet zijn. Mensen die bewust gezond leven steken alvast zo'n vijftien jaar extra in de zak. Is nog geen gelopen race of de gemiddelde FO'er vijftien jaar vóór de gemiddelde pensioenleeftijd stopt.

Maar het allermooist is natuurlijk de combinatie. Bewust gezond leven én mikken op vervroegd pensioen geeft je tientallen jaren gezonde extra vrije tijd

[ Voor 5% gewijzigd door eamelink op 10-01-2026 18:55 ]

[Requiem19]

Hoe oud je wordt is alleen niet het meest relevant imo.

Gezonde jaren vind ik relevanter - daar is het verschil nog groter tussen inkomensniveaus en levensstijlen.


Maar zoals altijd is statistiek geen garantie op n=- niveau.

[psychodude]

eamelink schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 18:54:

Een misvatting. De 'gezonde' levensverwachting van de mensen met een inkomen bij de hoogste 20% is ruim 17 jaar hoger dan die van de twee laagste inkomensdecielen. Hoewel er ook zeker een omgekeerde causaliteit een rol speelt (ongezonde mensen halen moeilijker een hoog inkomen), is dit grotendeels een levensstijl-effect.

Mensen die niet roken, niet overmatig drinken, voldoende bewegen en een gezond BMI hebben leven gemiddeld 14 jaar langer

Zelfs in geval van ziekte, zie je dat een betere socio-economische status een statistisch gezien voordeel kent:
Kanker in Nederland: sociaaleconomische verschillen.

Zo is gemiddeld genomen na een kanker diagnose, van de hogere inkomensgroep nog 74% in leven, versus 64% laagste inkomensgroep.

Leefstijl en gepaard gaande algehele conditie, economisch betere toegang tot normale voeding, toegankelijkheid tot zorg, sport en gezonde beweging, informatie begrip, etc. Zijn natuurlijk allen factoren welk hierin meespelen. Geld alleen koopt natuurlijk niet direct gezondheid, binnen het Nederlandse zorgstelstel.

Maar door je "gemiddeld" te gradragen conform je peers binnen je vermogenscategorie, aandacht te hebben voor niet roken, geen (overmatige) alcohol consumptie, voldoende sport en beweging, goede voeding. Kun je inderdaad veel doen beïnvloeden.

Binnen het gehele FO-traject, dan ook belangrijk om aandacht te blijven houden niet alleen voor het financiële deel. Maar ook lichamelijke gezondheid en preventie. Als uiteraard ook mentale gezondheid. Het heeft tenslotte weinig zin om financieel voor de toekomst te gaan plannen indien je nu dagelijks een pakje rookt en een sixpack drinkt, morbide obees bent, en statistisch gezien een matige levensverwachting kent.

[CornermanNL]

Requiem19 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:54:
***members only***
.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[wimjongil]

psychodude schreef op zondag 11 januari 2026 @ 10:17:
[...]

Binnen het gehele FO-traject, dan ook belangrijk om aandacht te blijven houden niet alleen voor het financiële deel. Maar ook lichamelijke gezondheid en preventie. Als uiteraard ook mentale gezondheid. Het heeft tenslotte weinig zin om financieel voor de toekomst te gaan plannen indien je nu dagelijks een pakje rookt en een sixpack drinkt, morbide obees bent, en statistisch gezien een matige levensverwachting kent.

Nou, in dat geval is het juist een stuk makkelijker om FO te worden want je hebt niet zo'n groot potje nodig.

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 18:38:
[...]

Het is voor iedereen duidelijk dat er moet gepraat worden, maar als je kortaf te horen krijgt dat het jouw probleem niet is, dan stop ik. Ik zou harder aan dringen als het mijn ouders waren, maar dat is bij mij niet het geval.

Het hangt gewoon ook sterk af van hoe de ouders zijn.

Hier was de een heel pragmatisch, open en 'zakelijk', dat je beter bij leven al stapje voor stapje kunt schenken dan tot de dood blijven oppotten. Die ging dus jaarlijks de vrijstelling schenken totdat uiteindelijk het vermogen klein genoeg was dat ook recht op zorgtoeslag ontstond. Bij de ander praatte je niet echt over geld. Maar wist je wel: als er iets is, kan je altijd aankloppen en dan valt er wat te regelen. Wel tegen zakelijke voorwaarden, ook om het naar de rest eerlijk te houden. Dat betekende ook dat er bij overlijden een flink stuk naar de belastingdienst ging. Maar je wist wel dat het 'not done' was om te suggereren om bij leven al wat te schenken. Dan zou je vooral als aasgieren overkomen.

[ybos]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[assje]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 06:58:
Dat betekende ook dat er bij overlijden een flink stuk naar de belastingdienst ging.

Ik kom uit een gezin met 5 kinderen, dan valt het al snel nogal mee. Vrijstelling is €26.230 per kind en daarna 10% belasting tot €158.669 per kind. Met een erfenis van €184.889 per kind (voor mijn ouders dus €924.495) heb je het dus over een belasting van 8,6%.

Met een afbetaalde woning en verder weinig bijzonders (gemiddelde situatie) valt dat dus allemaal wel mee, daar hoef je niet perse veel moeite voor te doen.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Rubbergrover1]

assje schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 12:56:
[...]

Ik kom uit een gezin met 5 kinderen, dan valt het al snel nogal mee. Vrijstelling is €26.230 per kind en daarna 10% belasting tot €158.669 per kind. Met een erfenis van €184.889 per kind (voor mijn ouders dus €924.495) heb je het dus over een belasting van 8,6%.

Dat vind ik dus wel een flink stuk. Daar had elk kind ook een leuk autootje van kunnen kopen.

Het ging bij ons ook niet over gigantische bedragen, maar je spoelt al snel per kind een mooie vakantie door het riool. En je mist het plezier van het stukje extra financiële ruimte dat je bij leven kinderen had kunnen bieden. Alleen omdat je geen zin hebt om al wat te doen aan overdragen met het geld dat op de bank staat te verstoffen. En waarvan je weet dat je er toch niets meer mee doet. Vind ik jammer.

[assje]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 18:43:
maar je spoelt al snel per kind een mooie vakantie door het riool.

Belasting betalen is een bijdrage aan het collectief belang (in plaats van individueel), dat is iets anders dan door het riool spoelen.

Persoonlijk zou ik liever aan de staat nalaten dan aan de kerk

[mitsumark]

assje schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 18:51:
[...]


Belasting betalen is een bijdrage aan het collectief belang (in plaats van individueel), dat is iets anders dan door het riool spoelen.

Persoonlijk zou ik liever aan de staat nalaten dan aan de kerk

Offtopic, maar de kerk is ook een collectief belang, die gebruikt het voor (andere) goede doelen (naast de gasrekening en onderhoud aan het monument ) Ik denk dat ze het efficienter uitgeven dan de staat.
Een ander goed doel kan natuurlijk ook.
Als je kinderen hebt is het "goede doel" deels bepaalt lijkt me, maar zonder kun/moet je keuzes maken.

[Sport_Life]

Requiem19 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:54:
***members only***
.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ Voor 28% gewijzigd door Sport_Life op 13-01-2026 19:49 ]

[Wozmro]

Wat misschien ook kan helpen is proberen omstandigheden creëren waarin ze in contact komen met ondernemers die er anders in staan?

In mijn werk kom ik best wel veel (kleine) ondernemers tegen.
En daar zitten echt uitersten tussen:
- diegene die rechtuit zeggen: op 55j stop ik er mee.
- diegene die doordoen tot ze letterlijk doodvallen. Die afwisselend werken en in het ziekenhuis tijd doorbrengen, voor zichzelf of voor hun vrouw die ziek is.
Ik heb het zelfs nog eens letterlijk gezegd tegen een die op 75 jarige leeftijd nog aan het rondmanken was in de fabriek (en ook inhoudelijk niet meer echt meekon): WAAROM? Antwoord: anders weet ik niet wat doen. Pure zelfkastijding.

[Pr088]

assje schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 18:51:
[...]


Belasting betalen is een bijdrage aan het collectief belang (in plaats van individueel), dat is iets anders dan door het riool spoelen.

Persoonlijk zou ik liever aan de staat nalaten dan aan de kerk

Eens met je eerste opmerking. Bij mij heeft de kerk toch een lichte voorkeur boven de staat.

[Rubbergrover1]

Wozmro schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 19:29:
Ik heb het zelfs nog eens letterlijk gezegd tegen een die op 75 jarige leeftijd nog aan het rondmanken was in de fabriek (en ook inhoudelijk niet meer echt meekon): WAAROM? Antwoord: anders weet ik niet wat doen. Pure zelfkastijding.

Ik denk dat er best een hoop mensen zijn die gewoon heel gelukkig worden van hun werk. Zeker bij mensen met ene eigen bedrijf. En doodongelukkig zouden worden als ze niet meer naar het werk zouden kunnen gaan. Die in feite leven om te werken, en inderdaad geen idee hebben wat ze anders zouden moeten doen.

Wel is het dan uiteraard verstandig als ze iets minder hooi op hun vork nemen dan toen ze nog half zo oud waren. En dus wel langzaam maar zeker taken 'afstoten'. Of minder opdrachten/klanten nemen.

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 20:56:
[...]

Ik denk dat er best een hoop mensen zijn die gewoon heel gelukkig worden van hun werk. Zeker bij mensen met ene eigen bedrijf. En doodongelukkig zouden worden als ze niet meer naar het werk zouden kunnen gaan. Die in feite leven om te werken, en inderdaad geen idee hebben wat ze anders zouden moeten doen.

Wel is het dan uiteraard verstandig als ze iets minder hooi op hun vork nemen dan toen ze nog half zo oud waren. En dus wel langzaam maar zeker taken 'afstoten'. Of minder opdrachten/klanten nemen.

En voor veel mensen voelt werken als een manier van bijdragen aan de samenleving. Nuttig zijn.

[Tommie12]

Wozmro schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 19:29:
Wat misschien ook kan helpen is proberen omstandigheden creëren waarin ze in contact komen met ondernemers die er anders in staan?

In mijn werk kom ik best wel veel (kleine) ondernemers tegen.
En daar zitten echt uitersten tussen:
- diegene die rechtuit zeggen: op 55j stop ik er mee.
- diegene die doordoen tot ze letterlijk doodvallen. Die afwisselend werken en in het ziekenhuis tijd doorbrengen, voor zichzelf of voor hun vrouw die ziek is.
Ik heb het zelfs nog eens letterlijk gezegd tegen een die op 75 jarige leeftijd nog aan het rondmanken was in de fabriek (en ook inhoudelijk niet meer echt meekon): WAAROM? Antwoord: anders weet ik niet wat doen. Pure zelfkastijding.

Kastijding denk ik niet. Die hebben hun hele leven in hun werk en zaak gestoken en ‘zijn’ niemand buiten die zaak. Ze hebben ook echt niks anders gedaan. ….

[edozat1]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 20:56:
[...]
Ik denk dat er best een hoop mensen zijn die gewoon heel gelukkig worden van hun werk. Zeker bij mensen met ene eigen bedrijf. En doodongelukkig zouden worden als ze niet meer naar het werk zouden kunnen gaan. Die in feite leven om te werken, en inderdaad geen idee hebben wat ze anders zouden moeten doen.

Plezier in je werk hebben en jezelf nuttig voelen is natuurlijk mooi. En prachtig wat mensen bereiken met hun bedrijf en hoe dat hun levenswerk kan zijn. Maar dat is naar mijn mening iets anders dan de mensen die doorgaan uit een soort angst omdat ze geen idee hebben wat ze anders moeten doen. Dat vind ik toch wel armoede hoor. Dan ben je niet financieel maar mentaal/emotioneel afhankelijk van je werk. Doet me denken aan gevangenen die na decennia in de gevangenis de maatschappij niet meer begrijpen en daarom liever in de gevangenis blijven, want dat begrijpen ze wel.

[edozat1]

Tommie12 schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 22:26:
[...]
Kastijding denk ik niet. Die hebben hun hele leven in hun werk en zaak gestoken en ‘zijn’ niemand buiten die zaak. Ze hebben ook echt niks anders gedaan. ….

Niemand zijn buiten je zaak en niks anders gedaan hebben vind ik wel bijzonder beperkt.

[Tommie12]

edozat1 schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 22:51:
[...]

Niemand zijn buiten je zaak en niks anders gedaan hebben vind ik wel bijzonder beperkt.

Ja, maar het komt voor.
Ik heb zo wel een paar bedrijfsleiders gekend die binnen hun bedrijf natuurlijk de held waren, maar dan ook voorzitter werden in een 'beroepsorganisatie'. En daar zit dan heel hun sociaal netwerk en vriendenkring.
Als die uit hun bedrijf stappen, dan stopt de rest ook vrij snel en er zijn mensen die vooral vrezen dat ze dat gat niet dicht krijgen.
Voor velen gaat het ook om status. Je bent je hele leven bedrijfsleider en zo wordt er ook naar je gekeken, en dan .... niks meer.
(heb daar zelf geen last van, ben ook geen bedrijfsleider)

[Afas]

Ik ben bezig een DCF model te maken om mijn toekomstige inkomsten- en uitgaven te modelleren op het moment dat stoppen aan de orde is zodat ik indicatief kan berekenen wat ik op basis van een bepaald vermogen maandelijks te besteden heb en of dit aan sluit bij mijn behoeften. Praktisch laat ik met doelzoeken als resultante uitrekenen wat ik in maand 1 uit kan geven.
Op het moment dat ‘stoppen’ concreet in beeld komt, is een verdere uitwerking waarschijnlijk wel wenselijk maar dat is nog een tijdje weg daarom deze wat globalere aanpak.

Voor het model gebruik ik voorlopig als uitgangspunten (die ik bewust wat conservatief aan neem):
- Vermogen: stand van de verschillende assets per vandaag
- Rendement aandelen 7%
- Rendement crowdfunding 5,5%
- Rente op spaargeld 1,8%
- Inflatie 2,75%
- VRH: 36% over het rendement op vermogen, geen vrijstelling
- Algemene heffingskorting laat ik buiten beschouwing maar ik neem ook het EWF en de wet Hillen niet mee (heb geen hypotheek dus HRA is niet van toepassing). Dit om het niet onnodig gecompliceerd maken omdat het toch een grove schatting blijft en allerlei fiscale aanpassingen t.z.t bekeken moeten worden
- Verder houd ik minimaal 2x jaarkosten cash en deposito aan zodat ik bij een schok op de aandelenmarkt die waarschijnlijk uit kan zitten. De verhouding tussen de assets houd ik in principe constant over de looptijd.
- Pensioengerechtigde leeftijd volgens verwachting Rijksoverheid
- Eindsaldo op datum pensioengerechtigde leeftijd is €0 met uitzondering van de eigen woning.
- Ik ga er vanuit dat ik vanaf pensioengerechtigde leeftijd voldoende inkomen heb door opgebouwd pensioen in de eerste en derde pijler i.c.m. AOW. Als dat tegenvalt is de eigen woning de buffer.

Ik besef dat dit model best wel statisch is. Mijn doel is niet om allerlei scenario’s door te rekenen en in alle extreme situaties te voorzien maar om te een globale doorrekening te hebben wat ik maandelijks te besteden heb op basis van het opgebouwde vermogen. Aangezien ik deze koppel aan mijn overzichtstabel van het vermogen, heb ik dan direct de inschatting op basis van de huidige stand van de assets.

Mijn vraag:
Hoe kijken jullie naar deze uitgangspunten? Vinden jullie ze realistisch voor het doel wat ik hier mee heb en zien jullie nog belangrijke zaken die ontbreken of denkfouten? Krijg ik hiermee een redelijke indicatie (zeg +/- 20%) van wat je t.z.t. te besteden hebt?

[Tommie12]

Afas schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:02:
Ik ben bezig een DCF model te maken om mijn toekomstige inkomsten- en uitgaven te modelleren op het moment dat stoppen aan de orde is zodat ik indicatief kan berekenen wat ik op basis van een bepaald vermogen maandelijks te besteden heb en of dit aan sluit bij mijn behoeften. Praktisch laat ik met doelzoeken als resultante uitrekenen wat ik in maand 1 uit kan geven.
Op het moment dat ‘stoppen’ concreet in beeld komt, is een verdere uitwerking waarschijnlijk wel wenselijk maar dat is nog een tijdje weg daarom deze wat globalere aanpak.

Voor het model gebruik ik voorlopig als uitgangspunten (die ik bewust wat conservatief aan neem):
- Vermogen: stand van de verschillende assets per vandaag
- Rendement aandelen 7%
- Rendement crowdfunding 5,5%
- Rente op spaargeld 1,8%
- Inflatie 2,75%
- VRH: 36% over het rendement op vermogen, geen vrijstelling
- Algemene heffingskorting laat ik buiten beschouwing maar ik neem ook het EWF en de wet Hillen niet mee (heb geen hypotheek dus HRA is niet van toepassing). Dit om het niet onnodig gecompliceerd maken omdat het toch een grove schatting blijft en allerlei fiscale aanpassingen t.z.t bekeken moeten worden
- Verder houd ik minimaal 2x jaarkosten cash en deposito aan zodat ik bij een schok op de aandelenmarkt die waarschijnlijk uit kan zitten. De verhouding tussen de assets houd ik in principe constant over de looptijd.
- Pensioengerechtigde leeftijd volgens verwachting Rijksoverheid
- Eindsaldo op datum pensioengerechtigde leeftijd is €0 met uitzondering van de eigen woning.
- Ik ga er vanuit dat ik vanaf pensioengerechtigde leeftijd voldoende inkomen heb door opgebouwd pensioen in de eerste en derde pijler i.c.m. AOW. Als dat tegenvalt is de eigen woning de buffer.

Ik besef dat dit model best wel statisch is. Mijn doel is niet om allerlei scenario’s door te rekenen en in alle extreme situaties te voorzien maar om te een globale doorrekening te hebben wat ik maandelijks te besteden heb op basis van het opgebouwde vermogen. Aangezien ik deze koppel aan mijn overzichtstabel van het vermogen, heb ik dan direct de inschatting op basis van de huidige stand van de assets.

Mijn vraag:
Hoe kijken jullie naar deze uitgangspunten? Vinden jullie ze realistisch voor het doel wat ik hier mee heb en zien jullie nog belangrijke zaken die ontbreken of denkfouten? Krijg ik hiermee een redelijke indicatie (zeg +/- 20%) van wat je t.z.t. te besteden hebt?

Probleem van zo'n model is dat het nogal lineair is.
Aandelen leveren normaal wat meer op dan 7%, maar dan kan gaan van -20 tot +20% zowat.
Hoe hard hakt een crisis in je veronderstellingen?
Inflatie schat je hoog in, maar dit is misschien deel van je veiligheidsfactor, en ook rendement van een spaarrekening vind ik hoog. Dat kan ik nergens krijgen.

En verder... er is geen veiligheidsfactor of variatie voorzien.

[Afas]

Tommie12 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:08:
[...]

Probleem van zo'n model is dat het nogal lineair is.
Aandelen leveren normaal wat meer op dan 7%, maar dan kan gaan van -20 tot +20% zowat.
Hoe hard hakt een crisis in je veronderstellingen?
Inflatie schat je hoog in, maar dit is misschien deel van je veiligheidsfactor, en ook rendement van een spaarrekening vind ik hoog. Dat kan ik nergens krijgen.

En verder... er is geen veiligheidsfactor of variatie voorzien.

Dank je voor de reactie en ik besef de beperkingen van het model.

Puntsgewijs:
- schok aandelen -> daar houd ik een cashbuffer voor aan zodat ik niet direct aandelen moet verkopen. Heb nu 2 jaar gemodelleerd
- crisis -> zie bovenstaande en ik houd voor dit doel mijn eigen woning (zonder hypotheek) als buffer aan. Dat geeft m.i. redelijk wat zekerheid
- inflatie heb ik inderdaad bewust wat hoog ingeschat. Als zekerheid maar ook wel omdat ik verwacht dat we in Nederland niet zo maar weer terug zijn bij 2%. Er is structurele krapte op de arbeidsmarkt en dat drijft de lonen en daarmee de inflatie op
- rente: mijn gemiddelde rente op sparen en deposito's is op dit moment zelfs een stuk hoger.
- veiligheid is op dit moment de eigen woning maar zoals ik al aan geef is een verdere uitwerking als stoppen concreet in beeld komt waarschijnlijk nodig. Op dat moment zie ik voor me dat je een aantal extreme scenario's modelleert - en bijvoorbeeld het Sequencerisk opvangt door tijdelijk meer liquide te zijn na het stoppen - om te zien wat daar het effect van is. Het doel is voor nu een redelijke indicatie te krijgen (zeg +/- 20%) van wat ik kan verwachten.

[ Voor 5% gewijzigd door Afas op 14-01-2026 10:21 ]

[Rubbergrover1]

Afas schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:02:
Ik ben bezig een DCF model te maken om mijn toekomstige inkomsten- en uitgaven te modelleren op het moment dat stoppen aan de orde is zodat ik indicatief kan berekenen wat ik op basis van een bepaald vermogen maandelijks te besteden heb en of dit aan sluit bij mijn behoeften. Praktisch laat ik met doelzoeken als resultante uitrekenen wat ik in maand 1 uit kan geven.
Op het moment dat ‘stoppen’ concreet in beeld komt, is een verdere uitwerking waarschijnlijk wel wenselijk maar dat is nog een tijdje weg daarom deze wat globalere aanpak.

Voor het model gebruik ik voorlopig als uitgangspunten (die ik bewust wat conservatief aan neem):
- Vermogen: stand van de verschillende assets per vandaag
- Rendement aandelen 7%
- Rendement crowdfunding 5,5%
- Rente op spaargeld 1,8%
- Inflatie 2,75%
- VRH: 36% over het rendement op vermogen, geen vrijstelling
- Algemene heffingskorting laat ik buiten beschouwing maar ik neem ook het EWF en de wet Hillen niet mee (heb geen hypotheek dus HRA is niet van toepassing). Dit om het niet onnodig gecompliceerd maken omdat het toch een grove schatting blijft en allerlei fiscale aanpassingen t.z.t bekeken moeten worden
- Verder houd ik minimaal 2x jaarkosten cash en deposito aan zodat ik bij een schok op de aandelenmarkt die waarschijnlijk uit kan zitten. De verhouding tussen de assets houd ik in principe constant over de looptijd.
- Pensioengerechtigde leeftijd volgens verwachting Rijksoverheid
- Eindsaldo op datum pensioengerechtigde leeftijd is €0 met uitzondering van de eigen woning.
- Ik ga er vanuit dat ik vanaf pensioengerechtigde leeftijd voldoende inkomen heb door opgebouwd pensioen in de eerste en derde pijler i.c.m. AOW. Als dat tegenvalt is de eigen woning de buffer.

Ik besef dat dit model best wel statisch is. Mijn doel is niet om allerlei scenario’s door te rekenen en in alle extreme situaties te voorzien maar om te een globale doorrekening te hebben wat ik maandelijks te besteden heb op basis van het opgebouwde vermogen. Aangezien ik deze koppel aan mijn overzichtstabel van het vermogen, heb ik dan direct de inschatting op basis van de huidige stand van de assets.

Mijn vraag:
Hoe kijken jullie naar deze uitgangspunten? Vinden jullie ze realistisch voor het doel wat ik hier mee heb en zien jullie nog belangrijke zaken die ontbreken of denkfouten? Krijg ik hiermee een redelijke indicatie (zeg +/- 20%) van wat je t.z.t. te besteden hebt?

Deels eens met Tommie12. Ik vind de rendementsuitgangspunten niet bepaald conservatief. Ook vind ik het erg optimistisch dat je een schok op de aandelenbeurs met een buffer van 2 jaar zou kunnen opvangen. Er is een behoorlijke kans dat je na 2 jaar nog niet op het oude niveau zit. En dan zit je dus ook nog niet op het niveau dat je met 2 jaar ingecalculeerd rendement zou zitten. Voor een relatief korte horizon (want je wil het geld 'opmaken' tot pensioenleeftijd) is de kans sowieso groot dat de rendementen afwijken van de gemiddelden. Daar zou ik toch een (flinke) extra buffer voor incalculeren.

"Verder houd ik minimaal 2x jaarkosten cash en deposito aan zodat ik bij een schok op de aandelenmarkt die waarschijnlijk uit kan zitten. De verhouding tussen de assets houd ik in principe constant over de looptijd."
Je kunt niet én over de looptijd 2 jaar in cash/deposito houden én de verhouding over assets constant houden. Tenzij alles in cash/deposito zit . Als je minimaal 2x jaarkosten cash en deposito wil hebben, dan zit je 2 jaar voor de pensioendatum dus volledig in cash/deposito.

Verder zou ik vooral ook met een schuin oog blijven kijken naar je pensioenpot. En de verwachting daarvan. Die kan groter of juist kleiner dan gewenst zijn. Waardoor het interessant kan zijn om je pensioen eerder of later in te laten gaan. Dat kan impact hebben op wat je nodig hebt voor de pensioendatum.

Hoe ik er zelf tegenaan kijk is vrij simpel. Wij hebben ook voldoende pensioen en hebben het geld dus ook vooral tot de pensioendatum nodig. Daarnaast ga ik er wel vanuit dat ook daarna er nog enkele grote uitgaven volgen, zodat we in elk geval een stukje vermogen op de pensioendatum over willen houden. Ik ga er daarbij heel simpel vanuit dat over die looptijd het netto rendement en de inflatie tegen elkaar wegvallen. En dat ik dus X jaar voor de pensioendatum X maal de jaaruitgaven aan vermogen nodig heb. Plus die buffer die we na pensionering over willen houden. Valt het mee, dan houden we meer over (of gaan we meer uitgeven ). Valt het tegen, dan kunnen we ofwel een beetje bijsturen ofwel in de buffer voor na pensionering snijden.

[Afas]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:29:
[...]

Deels eens met Tommie12. Ik vind de rendementsuitgangspunten niet bepaald conservatief. Ook vind ik het erg optimistisch dat je een schok op de aandelenbeurs met een buffer van 2 jaar zou kunnen opvangen. Er is een behoorlijke kans dat je na 2 jaar nog niet op het oude niveau zit. En dan zit je dus ook nog niet op het niveau dat je met 2 jaar ingecalculeerd rendement zou zitten. Voor een relatief korte horizon (want je wil het geld 'opmaken' tot pensioenleeftijd) is de kans sowieso groot dat de rendementen afwijken van de gemiddelden. Daar zou ik toch een (flinke) extra buffer voor incalculeren.

"Verder houd ik minimaal 2x jaarkosten cash en deposito aan zodat ik bij een schok op de aandelenmarkt die waarschijnlijk uit kan zitten. De verhouding tussen de assets houd ik in principe constant over de looptijd."
Je kunt niet én over de looptijd 2 jaar in cash/deposito houden én de verhouding over assets constant houden. Tenzij alles in cash/deposito zit . Als je minimaal 2x jaarkosten cash en deposito wil hebben, dan zit je 2 jaar voor de pensioendatum dus volledig in cash/deposito.

Verder zou ik vooral ook met een schuin oog blijven kijken naar je pensioenpot. En de verwachting daarvan. Die kan groter of juist kleiner dan gewenst zijn. Waardoor het interessant kan zijn om je pensioen eerder of later in te laten gaan. Dat kan impact hebben op wat je nodig hebt voor de pensioendatum.

Hoe ik er zelf tegenaan kijk is vrij simpel. Wij hebben ook voldoende pensioen en hebben het geld dus ook vooral tot de pensioendatum nodig. Daarnaast ga ik er wel vanuit dat ook daarna er nog enkele grote uitgaven volgen, zodat we in elk geval een stukje vermogen op de pensioendatum over willen houden. Ik ga er daarbij heel simpel vanuit dat over die looptijd het netto rendement en de inflatie tegen elkaar wegvallen. En dat ik dus X jaar voor de pensioendatum X maal de jaaruitgaven aan vermogen nodig heb. Plus die buffer die we na pensionering over willen houden. Valt het mee, dan houden we meer over (of gaan we meer uitgeven ). Valt het tegen, dan kunnen we ofwel een beetje bijsturen ofwel in de buffer voor na pensionering snijden.

Daarom is het altijd goed om een sanity check te vragen hier. In het algemeen was mijn idee dat ik het simpel wilde houden en later als stoppen meer in beeld komt, het gedetailleerder te modelleren inclusief het tijdelijk aanhouden van meer cash om het risico op een crash aan het begin van de ‘pensioenering’ te beperken. De impact van dat risico is namelijk vooral groot aan het begin van de periode. Verder was mijn idee ook om dan ook nog een veiligheidsmarge of buffer te modelleren voor grote uitgaven en andere niet te voorspellen events. Voor dit moment zou dat dan allemaal weg moeten vallen tegen de premisse dat het bedrag dat er uit komt ook zo maar 20% lager uit kan vallen en het plaatje dan nog moet sluiten.

Ik ga er nog eens verder over na denken hoe ik het voor dit moment simpel kan houden en toch wat meer buffer in bouw voor het geval het allemaal tegen valt, of dat nu is in aanpassing van de uitgangspunten en/of door mogelijke tegenvallers deels in te bouwen. Daarbij is ook een goede tip om nog eens verder te kijken naar de pensioenvoorziening want daar zit voor mij ook ruimte en mogelijkheid om te schuiven, zeker omdat ik een deel in pijler 3 opgebouwd heb.

Over de cash buffer: Je hebt natuurlijk gelijk. Ik heb deze zo gemodelleerd dat die in principe gelijk blijft (correctie voor inflatie) en dat de rest van de assets in verhouding tot elkaar gelijk blijven maar ten opzichte van de cash buffer langzaam af nemen.

[Rubbergrover1]

assje schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 18:51:
[...]


Belasting betalen is een bijdrage aan het collectief belang (in plaats van individueel), dat is iets anders dan door het riool spoelen.

Het ging er mij meer om te laten zien dat het dus ook bij een relatief kleine erfenis algauw om een behoorlijk bedrag gaat, wat ik een 'flink deel' vind. In het kader van FO gaat het al snel om een of meer maanden aan uitgaven die je FIRE dus met een of enkele maanden had kunnen vervroegen.

Persoonlijk zou ik liever aan de staat nalaten dan aan de kerk

Die keus kun je ook maken. Maar dat is een heel andere casus.

Het ging hier om de afweging tussen wachten tot na je dood versus al eerder een deel van je vermogen overdragen. Wat voor de lange termijn ook voor wie een flinke FO pot heeft een belangrijke kwestie is. Overigens, ook als je (een deel van) het geld zou willen overdragen aan een ANBI, waar ook veel kerken onder vallen, kan je dat vaak veel handiger al deels bij leven doen.

[Rubbergrover1]

Afas schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:44:
[...]


Daarom is het altijd goed om een sanity check te vragen hier. In het algemeen was mijn idee dat ik het simpel wilde houden en later als stoppen meer in beeld komt, het gedetailleerder te modelleren inclusief het tijdelijk aanhouden van meer cash om het risico op een crash aan het begin van de ‘pensioenering’ te beperken. De impact van dat risico is namelijk vooral groot aan het begin van de periode.

Volgens mij geldt dat laatste alleen bij de situatie van levenslang leven van het rendement op je vermogen. En juist niet bij de situatie van het vermogen in een beperkt aantal jaren opmaken. In dat geval heb je namelijk juist ook een behoorlijk risico in de laatste jaren voor je pensioen, als je relatief weinig vermogen hebt en dat in een relatief korte tijd moet kunnen gebruiken. Je hebt dan juist weinig tijd om van een eventuele dip te bekomen.

[Afas]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:51:
[...]

Volgens mij geldt dat laatste alleen bij de situatie van levenslang leven van het rendement op je vermogen. En juist niet bij de situatie van het vermogen in een beperkt aantal jaren opmaken. In dat geval heb je namelijk juist ook een behoorlijk risico in de laatste jaren voor je pensioen, als je relatief weinig vermogen hebt en dat in een relatief korte tijd moet kunnen gebruiken. Je hebt dan juist weinig tijd om van een eventuele dip te bekomen.

Dat klopt alleen gaan het dan in absolute bedragen om minder geld. En dan komt het inzetten van buffers als optie om de hoek kijken, zowel het pensioen (hoewel dat misschien niet heel handig is tijdens een beurskrach) maar ook een eigen woning zonder hypotheek biedt natuurlijk mogelijkheden.

De grote vraag is hoe veel risico je wilt aanvaarden want het is ook heel makkelijk om te veel zekerheden en buffers in te bouwen. Dat zit bijna ingebakken in onze volksaard. Dat maakt dit soort modellen ook zo ingewikkeld

[R.van.M]

Afas schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:44:
[...]


Daarom is het altijd goed om een sanity check te vragen hier. In het algemeen was mijn idee dat ik het simpel wilde houden en later als stoppen meer in beeld komt, het gedetailleerder te modelleren inclusief het tijdelijk aanhouden van meer cash om het risico op een crash aan het begin van de ‘pensioenering’ te beperken. De impact van dat risico is namelijk vooral groot aan het begin van de periode. Verder was mijn idee ook om dan ook nog een veiligheidsmarge of buffer te modelleren voor grote uitgaven en andere niet te voorspellen events. Voor dit moment zou dat dan allemaal weg moeten vallen tegen de premisse dat het bedrag dat er uit komt ook zo maar 20% lager uit kan vallen en het plaatje dan nog moet sluiten.

Ik ga er nog eens verder over na denken hoe ik het voor dit moment simpel kan houden en toch wat meer buffer in bouw voor het geval het allemaal tegen valt, of dat nu is in aanpassing van de uitgangspunten en/of door mogelijke tegenvallers deels in te bouwen. Daarbij is ook een goede tip om nog eens verder te kijken naar de pensioenvoorziening want daar zit voor mij ook ruimte en mogelijkheid om te schuiven, zeker omdat ik een deel in pijler 3 opgebouwd heb.

Over de cash buffer: Je hebt natuurlijk gelijk. Ik heb deze zo gemodelleerd dat die in principe gelijk blijft (correctie voor inflatie) en dat de rest van de assets in verhouding tot elkaar gelijk blijven maar ten opzichte van de cash buffer langzaam af nemen.

Zelf heb ik ook een model gebouwd dat vergelijkbaar is met dat van jou. Het is een Excel-sheet waarin de kolommen horizontaal per jaar zijn weergegeven. Onder elke kolom staan de volgende onderdelen: leeftijd, inkomsten + inleg (salaris tot aan RE, rendement, aankopen/sparen), uitgaven (kosten, belastingen), eenmalige investeringen/kosten en AOW/pensioen/erfenis.

Daarnaast heb ik een sturingstabel waarin ik voor elk jaar kan aangeven wanneer een actie plaatsvindt, zoals RE, eenmalige investeringen + bedrag, AOW-leeftijd of erfenis.

Het rendement van aandelen heb ik op 6% gezet en dat van cash op 3% (rekening houdend met deposito’s en hogere rente op USD). Inflatie heb ik op 2% ingeschat. Uiteindelijk is het vooral iets om mee te spelen want als je bjivoorbeeld jouw inflatieinschatting veranderd van 2,75% naar 2% zal je waarschijnlijk een miljoen meer overhouden op het einde.

Factoren zoals sequence risk en de variabiliteit van aandelenrendementen zijn lastig nauwkeurig te modelleren in Excel. Daarom zie ik dit vooral als een tool om te experimenteren met het ‘base-line’ scenario. Meer details toevoegen leidt waarschijnlijk tot schijnzekerheid of een te hoge veiligheidsmarge. Ik stuur mijn benodigd vermogen in principe op een SWR van 3,5%, waarbij ik dit oneindig in stand wil houden en dus niet op nul wil uitkomen op de AOW-datum zoals in jouw geval.

Wil je op 0 uitkomen zal je in mijn optiek veel meer richting cash moeten gaan om de risico’s van de variabiliteit van aandelenrendementen op te vangen.

[Tommie12]

Waar halen jullie 2.5 en 3% rente op een spaarrekening?

Hier is dat tussen 0,9 en 1,6%, maar de hogere rentes krijg je enkel met wat wij een getrouwheidspremie noemen. Dat is enkel op geld dat minstens een jaar blijft staan...

[Hahn]

Tommie12 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 11:45:
Waar halen jullie 2.5 en 3% rente op een spaarrekening?

Hier is dat tussen 0,9 en 1,6%, maar de hogere rentes krijg je enkel met wat wij een getrouwheidspremie noemen. Dat is enkel op geld dat minstens een jaar blijft staan...

https://www.geld.nl/sparen/spaarrente/overzicht

[Tommie12]

Hahn schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 11:46:
[...]

https://www.geld.nl/sparen/spaarrente/overzicht

Dus de hoogste biedt 2.8% gedurende 6 maand... daarna is het 1,55%.

En het zijn allemaal van die namen...
En daar moet in B in principe nog 30% af als de bedragen wat groter worden...
Mijn takeaway is altijd dat de (netto)rente lager ligt dan de inflatie, dus geld op een spaarrekening is geld dat weg smelt.

[R.van.M]

Tommie12 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 11:45:
Waar halen jullie 2.5 en 3% rente op een spaarrekening?

Hier is dat tussen 0,9 en 1,6%, maar de hogere rentes krijg je enkel met wat wij een getrouwheidspremie noemen. Dat is enkel op geld dat minstens een jaar blijft staan...

Op mijn USD rekening momenteel 3,51% en ik heb nog een aantal langlopende depositos van 4%. Je kan inderdaad dat rendement wat lager zetten voor de toekomst maar meestal is het tussen 0-1% boven inflatie

[Hahn]

Tommie12 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 11:50:
[...]

Dus de hoogste biedt 2.8% gedurende 6 maand... daarna is het 1,55%.

En het zijn allemaal van die namen...
En daar moet in B in principe nog 30% af als de bedragen wat groter worden...
Mijn takeaway is altijd dat de (netto)rente lager ligt dan de inflatie, dus geld op een spaarrekening is geld dat weg smelt.

Ik gebruik al jaren naar tevredenheid Trade Republic, wat nu 2% spaarrente heeft, en Trading 212, wat nu 2,2% spaarrente heeft, allebei geen tijdelijke aanbiedingen. Daarnaast heb ik ook een boel investeringen, maar niet alles zit in investeringen bij mij.

Dat het minder is dan inflatie doet er niet toe, als we het hebben over spaarrekeningen kan je je geld beter op een rekening zetten met 2% dan op eentje van maar 1%.

R.van.M schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 11:51:
[...]

Op mijn USD rekening momenteel 3,51% en ik heb nog een aantal langlopende depositos van 4%. Je kan inderdaad dat rendement wat lager zetten voor de toekomst maar meestal is het tussen 0-1% boven inflatie

Ik heb kort even gespeeld met Amerikaanse en Engelse spaarrekeningen, maar aangezien Dollars en Ponden constant fluctueren werkte dat voor mij niet. Want ik wil juist dat ik weet wat m'n spaargeld gaat opleveren.

[ Voor 23% gewijzigd door Hahn op 14-01-2026 11:56 ]

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 11:51:
[...]


Op mijn USD rekening momenteel 3,51% en ik heb nog een aantal langlopende depositos van 4%. Je kan inderdaad dat rendement wat lager zetten voor de toekomst maar meestal is het tussen 0-1% boven inflatie

offtopic:
Je moet oppassen met het rentepercentage van een rekening in andere valuta 1 op 1 overnemen. Want hoeveel heeft het geld op die USD rekening de laatste tijd in Euro's gedaan? Ik vermoed dat dalende dollarkoersen juist tot een negatief rendement in Euro's heeft geleid.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:10:
[...]

offtopic:
Je moet oppassen met het rentepercentage van een rekening in andere valuta 1 op 1 overnemen. Want hoeveel heeft het geld op die USD rekening de laatste tijd in Euro's gedaan? Ik vermoed dat dalende dollarkoersen juist tot een negatief rendement in Euro's heeft geleid.

Idd, en als je spaarrekening de 'veilige' buffer moet zijn, dan moet je daar wisselrisico's vermijden.

En laat ons eerlijk zijn, niemand kan wisselkoersen voorspellen.
Je kan anders ook geld in Turkije gaan plaatsen aan 30% rente, maar de lire zakt 35-40% per jaar omdat de inflatie zo groot is...

[Requiem19]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:10:
[...]

offtopic:
Je moet oppassen met het rentepercentage van een rekening in andere valuta 1 op 1 overnemen. Want hoeveel heeft het geld op die USD rekening de laatste tijd in Euro's gedaan? Ik vermoed dat dalende dollarkoersen juist tot een negatief rendement in Euro's heeft geleid.

Nee, dat ligt eraan welke valuta je nodig hebt om je betalingen in te doen.

En ik herinner mij dat er in dit geval geen euro’s nodig zijn - if memory serves me well.

[Rubbergrover1]

Requiem19 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:16:
[...]


Nee, dat ligt eraan welke valuta je nodig hebt om je betalingen in te doen.

En ik herinner mij dat er in dit geval geen euro’s nodig zijn - if memory serves me well.

Dan zou ik ook een inflatiecijfer nemen dat past bij die valuta/locatie.

[R.van.M]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:10:
[...]

offtopic:
Je moet oppassen met het rentepercentage van een rekening in andere valuta 1 op 1 overnemen. Want hoeveel heeft het geld op die USD rekening de laatste tijd in Euro's gedaan? Ik vermoed dat dalende dollarkoersen juist tot een negatief rendement in Euro's heeft geleid.

Klopt, je neemt een extra variabele mee hierdoor. Vorig jaar was het flink negatief en dit jaar juist positief.

Het is normaal gesproken iets waar je goed over moet nadenken omdat het doel van spaargeld meestal is om weinig variatie te hebben.

Mijn situatie is anders waardoor het meer toegevoegde waarde heeft ivm de kosten van het bouwen van mijn huis in een andere valuta.

[Sport_Life]

Spaargeld op een buitenlandse valuta rekening is toch eigenlijk hetzelfde als beleggen?
Volgens mij accepteer je op de spaarrekening een lager rendement vanwege het risicoprofiel, op een buitenlandse valuta heb je een hoog risico met laag rendement.

Hier loopt binnenkort een deposito van 3,3% af, ben nog niet helemaal over uit wat ermee te gaan doen. Deel beleggen en een deel weer in deposito wellicht.

[R.van.M]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:18:
[...]

Dan zou ik ook een inflatiecijfer nemen dat past bij die valuta/locatie.

Volgens mij klopt dat niet helemaal, want als je in Nederland woont, heb je gewoon te maken met de Nederlandse inflatie, ook als je in dollars spaart. Normaal gesproken corrigeert de wisselkoers dit fenomeen, maar daar spelen nog veel meer variabelen mee.

Voor mezelf is het ook nog niet helemaal duidelijk wat ik nu met mijn USD-positie aan moet. Op dit moment werkt het voor mij als een soort balans: mijn dollars worden meer waard in euro’s, maar tegelijkertijd wordt het deel van mijn huis dat ik nog moet betalen in euro’s ook duurder.

[R.van.M]

Sport_Life schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:30:
Spaargeld op een buitenlandse valuta rekening is toch eigenlijk hetzelfde als beleggen?
Volgens mij accepteer je op de spaarrekening een lager rendement vanwege het risicoprofiel, op een buitenlandse valuta heb je een hoog risico met laag rendement.

Hier loopt binnenkort een deposito van 3,3% af, ben nog niet helemaal over uit wat ermee te gaan doen. Deel beleggen en een deel weer in deposito wellicht.

Het valt er een beetje tussenin, zeker als je in valuta als dollar spaart. De kans dat de dollar te maken krijgt met hyperinflatie is klein (zelfs met alles wat Trump doet). Je spaargeld zal dus meer fluctueren in waarde tov de euro maar zal niet zo snel naar 0 gaan. Op het moment dat je in Turkse Lire spaart is het een ander verhaal natuurlijk

[Loek92]

Ik ben ook bezig om een Excel sheet te maken met uitgaven en inkomsten over verloop van tijd om te kijken wat ik nodig zou hebben aan vermogen om te kunnen stoppen met werken over x periode.
Ik krijg alles wel redelijk geschat (met alle onzekerheid die er in zit) alleen kom ik niet uit met mijn pensioen.
Ik kan zien wat ik met de huidige situatie kan verwachten als bruto pensioenuitkering op 68 jarige leeftijd. En ik kan zien wat de uitkering op 68 jarige leeftijd is als ik nu stop met werken.
Hoe reken ik uit wat ik kan verwachten als ik stop op m’n 55e, of 60e?

Stel ik wil 10 jaar eerder ophouden met werken, pensioen wel op 68 uit laten keren. Klopt deze berekening dan?
Stel huidig verwacht bruto pensioen is 1.000 per maand. 12.000 per jaar.
Als ik net doe alsof dit een uitkering van 4% is van 300.000.
Kan ik dan de fictieve maandelijkse inleg van 100 daar vanaf halen (100*12*10=12.000) en het rendement op die inleg is na 10 jaar ongeveer 5.000, haal ik er ook af = 300.000 - 12.000(geen inleg) - 5.000 (rendement op die inleg) = 283.000
Als ik dus 10 jaar eerder stop is mijn bruto verwacht pensioen 4% van 283.000 = 943 per maand?
Klopt die berekening? Getallen zijn uiteraard fictief als rekenvoorbeeld.

[rube]

@lloek kun je bij jouw pensioen niet ergens selecteren "wat als mijn situatie veranderd" en dan selecteren dat je stopt met inleggen (werkloos) om dan vervolgens de aangepaste verwachte pensioen uitkering te zien? Dat geeft dan ook een indruk om een beetje mee te spelen.

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:36:
[...]


Volgens mij klopt dat niet helemaal, want als je in Nederland woont, heb je gewoon te maken met de Nederlandse inflatie, ook als je in dollars spaart. Normaal gesproken corrigeert de wisselkoers dit fenomeen, maar daar spelen nog veel meer variabelen mee.

De casus hier is toch juist dat iemand straks niet in NL/B FIRE wil zijn, maar elders. En daarom spaar je in de valuta van die toekomstige woonplek en daarom ook geen rekening wil/hoeft te houden met wisselkoers terug naar Euro. Maar als je daarom spaart in de valuta van die toekomstige woonplek, dan moet je ook het prijspeil van dat Shangri-La/ El Dorado meenemen in je berekeningen.

Extreem voorbeeld, je wil straks in Turkije wonen en je spaart daarom in Lira. Dan kun je wel leuk zeggen dat je 30% spaarrente krijgt, maar dan moet je ook rekening houden met de Turkse inflatie. Als je vervolgens voor je uitgaven uitgaat van de nederlandse inflatie, dan houd je jezelf voor de gek.

Als je straks wel gewoon het geld weer in Euro's wil omzetten, dat is ook prima, maar dan moet je ook het effect van de wisselkoersen meenemen. Als je geen van beide meeneemt, dan gaat het mis.

[Rubbergrover1]

Loek92 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 18:53:
Ik ben ook bezig om een Excel sheet te maken met uitgaven en inkomsten over verloop van tijd om te kijken wat ik nodig zou hebben aan vermogen om te kunnen stoppen met werken over x periode.
Ik krijg alles wel redelijk geschat (met alle onzekerheid die er in zit) alleen kom ik niet uit met mijn pensioen.
Ik kan zien wat ik met de huidige situatie kan verwachten als bruto pensioenuitkering op 68 jarige leeftijd. En ik kan zien wat de uitkering op 68 jarige leeftijd is als ik nu stop met werken.
Hoe reken ik uit wat ik kan verwachten als ik stop op m’n 55e, of 60e?

Stel ik wil 10 jaar eerder ophouden met werken, pensioen wel op 68 uit laten keren. Klopt deze berekening dan?
Stel huidig verwacht bruto pensioen is 1.000 per maand. 12.000 per jaar.
Als ik net doe alsof dit een uitkering van 4% is van 300.000.
Kan ik dan de fictieve maandelijkse inleg van 100 daar vanaf halen (100*12*10=12.000) en het rendement op die inleg is na 10 jaar ongeveer 5.000, haal ik er ook af = 300.000 - 12.000(geen inleg) - 5.000 (rendement op die inleg) = 283.000
Als ik dus 10 jaar eerder stop is mijn bruto verwacht pensioen 4% van 283.000 = 943 per maand?
Klopt die berekening? Getallen zijn uiteraard fictief als rekenvoorbeeld.

Wat voor pensioenregeling heb je? Bouw je een kapitaal op of direct aanspraken?

[Loek92]

rube schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 19:18:
@lloek kun je bij jouw pensioen niet ergens selecteren "wat als mijn situatie veranderd" en dan selecteren dat je stopt met inleggen (werkloos) om dan vervolgens de aangepaste verwachte pensioen uitkering te zien? Dat geeft dan ook een indruk om een beetje mee te spelen.

Niet in de app. Zal binnenkort eens via een browser inloggen om te checken!

Rubbergrover1 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 19:38:
[...]

Wat voor pensioenregeling heb je? Bouw je een kapitaal op of direct aanspraken?

Ik ken de termen niet zo goed, maar het is geen collectief pensioenfonds. Ik bouw mijn eigen potje op, met eigen beleggingskeuzes, waarvan tegen die tijd een pensioenuitkering aangekocht zal moeten worden. Dus ik zou ook met die waarde een berekening kunnen starten, maar dan heb ik weer andere (onbekende?) variabelen nodig.

[ Voor 6% gewijzigd door Loek92 op 14-01-2026 22:30 ]