Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[Requiem19]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 10:36:
[...]

Ik ben echt heel benieuwd hoe jij dat dan voor je ziet. In veel kapitalistische landen is dat makkelijker haalbaar door veel minder verplichte pensioenregelingen (zie de forse inkomensverschillen met de VS, $100.000 jaarsalaris is daar al lang niet meer voor de happy few). Nu gaan wij die kant gelukkig ook wat meer op, maar alsnog heb je fors minder regie over je geld door werkloosheidsuitkeringen, zorgtoeslagen etc etc: de verzorgingsstaat.

Dus met jouw modale salaris van €60.000 per jaar (wat je sowieso niet vanaf je 16e hebt) hou je echt niet voldoende over om tussen je 17e en 35e even €750.000 vanuit het niets bij elkaar te sparen/beleggen. Het sommetje werkt gewoon niet.

In de eerste plaats zei ik ook ábsoluut niet dat je 750k hebt op je 35e.

Ik zei dat je hard op weg kán zijn. Ik vind het ook helemaal niet zo boeiend om hier te 'bewijzen' wat wel en niet kan.

Wat ik wel boeiend vind is dat op je 16e een simpele gewoonte om iedere maand 100 euro te beleggen heel krachtig is met de factor tijd. Als we voor het gemak even de 100 euro aanhouden tot je 35e, zit je al bijna tegen de 50k, mits de beurs de historische patronen volgt. Uiteraard is 100 euro peanuts zodra je een normale baan hebt en wordt de inleg normaliter over de jaren heen steeds hoger en kun je al heel goed op weg zijn op je 35e.

Klein beginnen, goede gewoontes aanleren (en tegelijkertijd een leuk leven leiden - je leeft NU) en je hebt een flinke voorsprong op veel anderen.

[XWB]

DeNachtwacht schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 10:51:
[...]

Ik zou zeggen reken eens uit . En natuurlijk is dat niet bepaald een eerlijke vergelijking, want dat jouw ouders je wel even filantropisch onderhouden op jouw weg richting miljonairschap moet je natuurlijk feitelijk als inkomen rekenen. Als zij jouw kost en inwoning betalen is dat feitelijk extra geld dat je krijgt dus dan is die €60.000 per jaar ineens €75.000.

Kortom; ik zie graag een realistisch sommetje voor iemand met een modaal inkomen die geheel zijn eigen broek ophoudt en het voor elkaar krijgt tussen zijn 16e en 35e, maar ik zie hem niet. En dan is het dus nog modaal, daar zitten hele grote delen van nederland ook nog gewoon onder.

Voor de duidelijkheid, ik was niet diegene die € 750.000 claimde maar was wel oprecht benieuwd hoever je zou kunnen komen. Volgens mij is dat ook wat @Requiem19 bedoelde ("je bent op weg").

Eigen broek ophouden is overigens niet per se nodig hoor, ik ken zat mensen die tot eind 20 thuis hebben gewoond en weinig tot niets hoefden bij te dragen. Misschien vind je de vergelijking niet eerlijk, maar in de werkelijkheid komt het dus wel voor. Je moet natuurlijk wel de keuze maken om thuis te blijven wonen én het geld opzij te willen zetten.

Voor de berekening moest ik even bij Nibud kijken hoeveel iemand per leeftijd kan verdienen.

Leeftijd	Wonen & baan	Netto jaarinkomen	Vermogen 1 jan (peildatum)	Totale jaarinleg	Bruto rendement (7%)	Box 3 belasting	Eindkapitaal (31 dec)
16	Thuis / Bijbaan	€ 3.600	€ 0	€ 1.800	€ 63	€ 0	€ 1.863
17	Thuis / Bijbaan	€ 4.200	€ 1.863	€ 2.400	€ 237	€ 0	€ 4.500
18	Thuis / Student	€ 6.000	€ 4.500	€ 3.600	€ 498	€ 0	€ 8.598
19	Thuis / Student	€ 6.600	€ 8.598	€ 3.600	€ 789	€ 0	€ 12.987
20	Thuis / Student	€ 7.200	€ 12.987	€ 4.200	€ 1.130	€ 0	€ 18.317
21	Thuis / Stage	€ 9.600	€ 18.317	€ 5.400	€ 1.579	€ 0	€ 25.296
22	Thuis / Junior (Start)	€ 27.000	€ 25.296	€ 14.400	€ 2.529	€ 0	€ 42.225
23	Thuis / Junior (Groei)	€ 31.000	€ 42.225	€ 16.800	€ 3.896	€ 0	€ 62.921
24	Thuis / Eerste Promotie	€ 36.500	€ 62.921	€ 21.000	€ 5.511	- € 77	€ 89.355
25	Thuis / Medior	€ 39.500	€ 89.355	€ 22.800	€ 7.514	- € 648	€ 119.021
26	Thuis / Medior	€ 41.500	€ 119.021	€ 24.000	€ 9.613	- € 1.289	€ 151.345
27	Thuis / Stap omhoog	€ 44.500	€ 151.345	€ 26.400	€ 12.012	- € 1.987	€ 187.770
28	Thuis / Senior	€ 46.000	€ 187.770	€ 27.600	€ 14.654	- € 2.774	€ 227.250
29	Thuis / Senior	€ 47.500	€ 227.250	€ 28.200	€ 17.515	- € 3.626	€ 269.339
30	Thuis / Senior	€ 49.000	€ 269.339	€ 28.800	€ 20.612	- € 4.536	€ 314.215
31	Huren / Senior	€ 50.000	€ 314.215	€ 7.200	€ 22.259	- € 5.505	€ 338.169
32	Huren / Senior	€ 51.000	€ 338.169	€ 7.200	€ 23.953	- € 6.022	€ 363.300
33	Huren / Expert	€ 52.500	€ 363.300	€ 7.800	€ 25.795	- € 6.565	€ 390.330
34	Huren / Expert	€ 53.500	€ 390.330	€ 7.800	€ 27.702	- € 7.149	€ 418.683
35	Huren / Expert	€ 54.500	€ 418.683	€ 8.400	€ 29.742	- € 7.761	€ 449.064

[DeNachtwacht]

Je hebt het mooi uitgewerkt, dat moet ik zeggen. En dan zie je inderdaad dat je best een aardig eind komt, maar FO ook bij lange na niet haalbaar is. €450.000 is over 16 jaar niet bepaald meer een fors vermogen.

Maar ik had zelf daarbij voor FO ook nog een denkfout; als je nú €750.000 op de bank hebt moet redelijk leefbaar FO denk ik mogelijk zijn. Maar over 16 jaar zal je dat geld inflatiebestendig (+/- 3%) moeten maken en dus moeten uitbouwen naar €1.352.000. Met gemiddeld 10% rendement - 3% inkomstenbelasting kom je uit op €2.275.000 over 16 jaar. Even grof heb je dan dus iets meer dan 1 miljoen euro om 16 jaar van te leven. Dat is €62.500 netto gemiddeld per jaar, dat lijkt nu behoorlijk royaal maar ook dat is over 16 jaar natuurlijk door inflatie minder bruikbaar.

[ Voor 5% gewijzigd door DeNachtwacht op 22-05-2026 12:39 ]

[ErnstH]

Er wordt in het voorbeeld wel met een vrij karig inkomen gerekend.

[de Peer]

ErnstH schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 14:03:
Er wordt in het voorbeeld wel met een vrij karig inkomen gerekend.

huh? Netto he. ik vind het juist best fors.

[ewrz]

Mr Money Mustache stopte in 2005 met $600.000 en een afbetaald huis van $200.000 (Inflatie-gecorrigeerd totaal $1.3m). Hij zat wel in Colorado waar de kosten van levensonderhoud enorm verschillen met die in bijvoorbeeld Silicon Valley.

Een van de nadelen van Nederland is dat low-cost-of-living gebieden niet bestaan. Het is duur of duurder omdat (naast de directe belasting) ook de prijzen van dingen waar je niet omheen kunt (zoals boodschappen en energie) hoog liggen. Ga je in de rest van Europa kijken dan is best wat meer mogelijk zonder miljoenen op te moeten sparen.

https://www.consumentenbond.nl/nieuws/2024/boodschappen-in-veel-vakantielanden-goedkoper-dan-in-nederland

[Requiem19]

Dat blijft in mijn ogen toch wel aantrekkelijk: in de actieve fase van je werkende leven veel inkomen verdienen in een land / locatie waar de lonen hoog zijn.

En dan tzt gaan wonen/genieten in een locatie waar de cost of living gewoon veel lager is.

[oscar82]

Volgens visual capitalist vormt de Benelux samen de top 3 wereldwijd wat betreft koopkracht van een gemiddeld brutoloon. Data uit 2024, bron: https://www.visualcapitalist.com/ranked-where-wages-go-furthest-around-the-world/

Meten ze nou hoeveel boodschappen je kan doen van een brutoloon? Dat zou wel grappig en heel kort door de bocht zijn. En de data voor VS, Canada en Groot Brittanie is van 2025. Dat kan best wat schelen qua inflatie of juist looncorrecties van de afgelopen jaren. Nogmaals gek dat ze niet een Nettoloon nemen, maar ik vond het dingen wel in perspectief zetten wat betreft hoe slecht onze situatie weer is vs. de beeldvorming ervan.

En als je koopkracht goed is, maakt dat het dan in het verlengde daarvan ook niet makkelijker om FO te worden? Want meer geld over om te sparen / in pensioen in te leggen?

Helemaal als je het zoals de persoon hierboven gebruikt om in een land met absoluut lage kosten te rentenieren. Daarvoor even Numbeo gebruiken.

Valt mij op dat binnen Nederland de stad Den Haag het altijd goed doet. Maar ik vermoed dat dat komt tussen aanwezigheid van enerzijds hele dure wijken en de bijbehorende voorzieningen en daarnaast hele goedkope wijken. Als je dan het gemiddelde neemt kom je op prima voorzieningen voor gemiddelde prijzen. Alleen bestaat die gemiddelde prijs volgens mij nauwelijks en is het of het een (duur, villawijk, even gechargeerd) of het ander (goedkoop, achterstandswijk, wederom overdreven).

[ Voor 25% gewijzigd door oscar82 op 22-05-2026 15:31 ]

[Requiem19]

oscar82 schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 15:23:
Volgens visual capitalist vormt de Benelux samen de top 3 wereldwijd wat betreft koopkracht van een gemiddeld brutoloon. Data uit 2024, bron: https://www.visualcapitalist.com/ranked-where-wages-go-furthest-around-the-world/

Meten ze nou hoeveel boodschappen je kan doen van een brutoloon? Dat zou wel grappig en heel kort door de bocht zijn. En de data voor VS, Canada en Groot Brittanie is van 2025. Dat kan best wat schelen qua inflatie of juist looncorrecties van de afgelopen jaren. Nogmaals gek dat ze niet een Nettoloon nemen, maar ik vond het dingen wel in perspectief zetten wat betreft hoe slecht onze situatie weer is vs. de beeldvorming ervan.

En als je koopkracht goed is, maakt dat het dan in het verlengde daarvan ook niet makkelijker om FO te worden? Want meer geld over om te sparen / in pensioen in te leggen?

Ik zou het in tiers bekijken van slechtste naar beste:

1- Lage lonen, hoge COL (cost of living)
2- Lage lonen, lage COL
3- Hoge lonen, hoge COL (Zoals Nederland)
4- Hoge lonen, lage COL

1 en 4 zal niet zo vaak voorkomen. 2 en 3 zal gangbaar zijn. En 3 (Nederland), is beter dan 1 of 2. Maar als je klaar bent met werken, zou je best willen in een '2' land willen gaan wonen uiteraard....

[jeroenkb]

Requiem19 schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 15:29:
[...]


Ik zou het in tiers bekijken van slechtste naar beste:

1- Lage lonen, hoge COL (cost of living)
2- Lage lonen, lage COL
3- Hoge lonen, hoge COL (Zoals Nederland)
4- Hoge lonen, lage COL

1 en 4 zal niet zo vaak voorkomen. 2 en 3 zal gangbaar zijn. En 3 (Nederland), is beter dan 1 of 2. Maar als je klaar bent met werken, zou je best willen in een '2' land willen gaan wonen uiteraard....

wel met als risico: 1 lage lonen, lage COL, beperkte voorzieningen, basale medische zorg etc etc

[DeNachtwacht]

Er zijn ook in Nederland wel degelijk keuzes te maken. Zaken als toiletpapier, schoonmaakmiddelen, shampoo, tandpasta enzovoorts zijn vaak in bulk heel goedkoop in aanbiedingen te krijgen. En dan dus niet A merken maar gewoon huismerk.

Voorbeeldje van een deal die ik zelf laatst meepakte: kruidvat tandpasta €0,69 2+2 gratis. Dan heb je dus 4 tubes voor €1,40. Vergelijk dat even Jan Modaal die zonder na te denken een tube colgate voor €2,50 in het mandje doen en dat vier keer... dan heb je het dus over 86% (!) goedkoper uit zijn dan Jan.

Je moet wel prettig leven en overal beknibbelen doe ik echt niet. Maar zeker bij dit soort dingen is met wat opletten snel flink wat besparing te scoren.

Zo heb ik ook een keer 16 flessen le petit marseillais shampoo op amazon op de kop getikt met uit mijn hoofd 75% korting. Dat is dus ongemerkt jarenlang 75% goedkoper douchen dan Jan. Ook bij Foodello komt af en toe wat interessants voorbij. Kortom met bij wat basiszaken een beetje opletten kun je echt maandelijks flink wat meer realiseren dan alleen de netflixen etc wegsnijden.

[ Voor 40% gewijzigd door DeNachtwacht op 22-05-2026 16:16 ]

[ewrz]

De beste arbitrage is inderdaad je kosten zoveel mogelijk in oost- of zuid-Europa houden en in Nederland of Duitsland werken. Dit is feitelijk niets anders dan wat alle seizoenswerkers uit Oost-Europa hier doen. In NL asperges steken of tegels zetten en dat geld terug sturen naar Roemenië of Polen. Heb er meerdere gesproken die ver beneden hun opleidingsniveau aan het werk waren in Nederland, maar het was financieël gewoon een logische keuze voor ze.

[R.van.M]

Requiem19 schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 15:29:
[...]


Ik zou het in tiers bekijken van slechtste naar beste:

1- Lage lonen, hoge COL (cost of living)
2- Lage lonen, lage COL
3- Hoge lonen, hoge COL (Zoals Nederland)
4- Hoge lonen, lage COL

1 en 4 zal niet zo vaak voorkomen. 2 en 3 zal gangbaar zijn. En 3 (Nederland), is beter dan 1 of 2. Maar als je klaar bent met werken, zou je best willen in een '2' land willen gaan wonen uiteraard....

Tenzij je dus een vorm van geo arbitrage kan toepassen. Bijv op afstand voor een NL salaris in een lage COL kan wonen.

Ook dit zijn keuzes. Voor de meesten wellicht niet gewenst maar er zijn niet voor niets veel digital nomads.

[JURIST]

Requiem19 schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 10:00:
[...]


Als je op één of andere manier op je 16e niet allemaal maar bezig bent met typische tienerdingen en al verstandig begint, kan je op je 35e al een eind zijn denk ik zo.

De belangrijkste schakel in het hele FO gebeuren (of überhaupt vermogend worden) is tijd. Hoe meer tijd je hebt, hoe meer het vanzelf gaat.

Je moet zoveel mogelijk vakjes op je schaakbord creëeren waar een rijstkorrel op past:

Wikipedia: Sissa (mythische brahmaan)

Klopt, het gaat vooral om tijd en vasthoudenheid. Natuurlijk moet je jezelf financieel opvoeden en gedrag enigszins sturen, maar daarbij zijn vooral grote keuzes de basis (zoals wonen). In het begin gaat het niet snel en daar moet je doorheen, daarna wordt het makkelijker constateer ik terugkijkend. Die lange horizon is natuurlijk wel een uitdaging voor veel mensen.

Ik heb dit jaar voor onze zoon die 15 werd recebt een beleggingsrekening met 1 aandeel VWRL om een beetje te kunnen kijken hoe dat gaat. Mijn ouders waren daar niet mee bezig vroeger, ik heb het zelf moeten ontdekken. Ik hoop dat vroeg kennis maken hiermee - net als wat @sjroorda zegt - iets bijdraagt qua inzicht en tijd. Bij ING zijn de vaste kosten voor een beleggingsrekening geschrapt, dus nu kan je ook echt klein beginnen en dat via de bank app volgen.

[President]

XWB schreef op vrijdag 22 mei 2026 @ 11:56:
[...]

Voor de duidelijkheid, ik was niet diegene die € 750.000 claimde maar was wel oprecht benieuwd hoever je zou kunnen komen. Volgens mij is dat ook wat @Requiem19 bedoelde ("je bent op weg").

Eigen broek ophouden is overigens niet per se nodig hoor, ik ken zat mensen die tot eind 20 thuis hebben gewoond en weinig tot niets hoefden bij te dragen. Misschien vind je de vergelijking niet eerlijk, maar in de werkelijkheid komt het dus wel voor. Je moet natuurlijk wel de keuze maken om thuis te blijven wonen én het geld opzij te willen zetten.

Voor de berekening moest ik even bij Nibud kijken hoeveel iemand per leeftijd kan verdienen.

Leeftijd	Wonen & baan	Netto jaarinkomen	Vermogen 1 jan (peildatum)	Totale jaarinleg	Bruto rendement (7%)	Box 3 belasting	Eindkapitaal (31 dec)
16	Thuis / Bijbaan	€ 3.600	€ 0	€ 1.800	€ 63	€ 0	€ 1.863
17	Thuis / Bijbaan	€ 4.200	€ 1.863	€ 2.400	€ 237	€ 0	€ 4.500
18	Thuis / Student	€ 6.000	€ 4.500	€ 3.600	€ 498	€ 0	€ 8.598
19	Thuis / Student	€ 6.600	€ 8.598	€ 3.600	€ 789	€ 0	€ 12.987
20	Thuis / Student	€ 7.200	€ 12.987	€ 4.200	€ 1.130	€ 0	€ 18.317
21	Thuis / Stage	€ 9.600	€ 18.317	€ 5.400	€ 1.579	€ 0	€ 25.296
22	Thuis / Junior (Start)	€ 27.000	€ 25.296	€ 14.400	€ 2.529	€ 0	€ 42.225
23	Thuis / Junior (Groei)	€ 31.000	€ 42.225	€ 16.800	€ 3.896	€ 0	€ 62.921
24	Thuis / Eerste Promotie	€ 36.500	€ 62.921	€ 21.000	€ 5.511	- € 77	€ 89.355
25	Thuis / Medior	€ 39.500	€ 89.355	€ 22.800	€ 7.514	- € 648	€ 119.021
26	Thuis / Medior	€ 41.500	€ 119.021	€ 24.000	€ 9.613	- € 1.289	€ 151.345
27	Thuis / Stap omhoog	€ 44.500	€ 151.345	€ 26.400	€ 12.012	- € 1.987	€ 187.770
28	Thuis / Senior	€ 46.000	€ 187.770	€ 27.600	€ 14.654	- € 2.774	€ 227.250
29	Thuis / Senior	€ 47.500	€ 227.250	€ 28.200	€ 17.515	- € 3.626	€ 269.339
30	Thuis / Senior	€ 49.000	€ 269.339	€ 28.800	€ 20.612	- € 4.536	€ 314.215
31	Huren / Senior	€ 50.000	€ 314.215	€ 7.200	€ 22.259	- € 5.505	€ 338.169
32	Huren / Senior	€ 51.000	€ 338.169	€ 7.200	€ 23.953	- € 6.022	€ 363.300
33	Huren / Expert	€ 52.500	€ 363.300	€ 7.800	€ 25.795	- € 6.565	€ 390.330
34	Huren / Expert	€ 53.500	€ 390.330	€ 7.800	€ 27.702	- € 7.149	€ 418.683
35	Huren / Expert	€ 54.500	€ 418.683	€ 8.400	€ 29.742	- € 7.761	€ 449.064

Met wat voor een baan reken jij dat je op je 30e al een netto jaarinkomen van 49.000 hebt? Dat is 3.500 netto per maand?

[The Third Man]

JURIST schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 12:51:
[...]
Ik heb dit jaar voor onze zoon die 15 werd recebt een beleggingsrekening met 1 aandeel VWRL om een beetje te kunnen kijken hoe dat gaat. Mijn ouders waren daar niet mee bezig vroeger, ik heb het zelf moeten ontdekken. Ik hoop dat vroeg kennis maken hiermee - net als wat @sjroorda zegt - iets bijdraagt qua inzicht en tijd. Bij ING zijn de vaste kosten voor een beleggingsrekening geschrapt, dus nu kan je ook echt klein beginnen en dat via de bank app volgen.

Geschrapt? De service fee van Zelf Beleggen is nog altijd 0,24% per jaar, zie https://www.ing.nl/partic...tarieven-zelf-op-de-beurs . Of bedoel je een ander soort rekening?

Ik zou verder ook gelijk leren om naar accumulerende fondsen te gaan, VWCE dus, omdat dividend je niet helpt. Het laat alleen waarde uitbetalen als cash wat daarmee (nodeloos) buiten de markt gaat. En die uitbetaling kan ook weer effecten geven als 'gratis geld' wat je juist niet wil.

[JURIST]

The Third Man schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 15:50:
[...]
Geschrapt? De service fee van Zelf Beleggen is nog altijd 0,24% per jaar, zie https://www.ing.nl/partic...tarieven-zelf-op-de-beurs . Of bedoel je een ander soort rekening?

Ik zou verder ook gelijk leren om naar accumulerende fondsen te gaan, VWCE dus, omdat dividend je niet helpt. Het laat alleen waarde uitbetalen als cash wat daarmee (nodeloos) buiten de markt gaat. En die uitbetaling kan ook weer effecten geven als 'gratis geld' wat je juist niet wil.

Klopt, maar er gold eerst nog een vast bedrag van 4 euro per kwartaal, dat staat dan niet verhouding tot zo'n klein bedrag. Verder hebben we meesmanrekeningen lopen van kinderen de die ze zelf niet zien, gaat dus echt om een leerrekening. Misschien is VWCE nog wel beter inderdaad, maar bij youngsters van middelbare school-leeftijd is het ook gewoon leuk om wat dynamiek te zien en te experimenteren.

[XWB]

The Third Man schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 15:50:
[...]
Geschrapt? De service fee van Zelf Beleggen is nog altijd 0,24% per jaar, zie https://www.ing.nl/partic...tarieven-zelf-op-de-beurs . Of bedoel je een ander soort rekening?

ING hanteerde tot en met vorig jaar een basisfee van 20 euro per jaar, dat is in 2026 geschrapt.

[Sissors]

President schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 13:09:
[...]

Met wat voor een baan reken jij dat je op je 30e al een netto jaarinkomen van 49.000 hebt? Dat is 3.500 netto per maand?

Basisschool docent? (Was jij dat niet ook? )

Granted dan moet je wel fulltime werken, maar dan kom ik op precies dat getal uit na 10 jaar (granted dat zou meer je 31ste zijn, maar dat wordt afrondingsfout).

[President]

Sissors schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 17:58:
[...]

Basisschool docent? (Was jij dat niet ook? )

Granted dan moet je wel fulltime werken, maar dan kom ik op precies dat getal uit na 10 jaar (granted dat zou meer je 31ste zijn, maar dat wordt afrondingsfout).

Haha ja, maar door alle verhogingen in het onderwijs vind ik dit salaris nou niet echt gangbaar voor de gemiddelde Nederlander. De maandelijkse inkomsten van de gemiddelde tweaker liggen hier vast boven, dat begrijp ik ook wel.

[Sissors]

President schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 18:17:
[...]

Haha ja, maar door alle verhogingen in het onderwijs vind ik dit salaris nou niet echt gangbaar voor de gemiddelde Nederlander. De maandelijkse inkomsten van de gemiddelde tweaker liggen hier vast boven, dat begrijp ik ook wel.

Eens met beide, zowel dat het een best goed salaris is als basisschooldocent, maar ook dat dat netto salaris voor het merendeel er niet is op zijn/haar 30ste. Tegelijk is het nou ook niet zo uitzonderlijk dat het meer op een fantasie gebaseerd is.

[GioStyle]

Maar 'cost of living' is in Nederland toch niet echt hoog?

Als je renteniert met een afbetaald huis dan zijn je boodschappen ongeveer het enige wat een flinke hap uit je budget neemt. De rest is toch kattenpis? Klein beetje gemeentelijke belastingen, wat verzekeringen en abonnementen... Energie heb je natuurlijk allang qua kosten geminimaliseerd door zonnepanelen plus eventueel een thuisbatterij.

[DeNachtwacht]

Met die redenatie is cost of living natuurlijk overal ter wereld laag... huis snoept vrijwel overal minstens 35-50% van het maandinkomen weg dus ja als die op magische wijze ineens verdwenen is, is rondkomen van je maandsalaris een stuk makkelijker. Punt is helaas nu eenmaal dat hypotheek/rentevrij zijn niet iets is dat je bij je stemrecht op je 18e cadeau krijgt

[Fazzo]

Hypotheek vrij zijn is natuurlijk wel iets dat je mee kunt nemen in je fire- plannen. Het is door de lage rentes lang niet rendabel geweest dat te doen, maar wellicht moet dat heroverwogen worden als je je cost of living omlaag wil krijgen.

[JURIST]

DeNachtwacht schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 20:15:
Met die redenatie is cost of living natuurlijk overal ter wereld laag... huis snoept vrijwel overal minstens 35-50% van het maandinkomen weg dus ja als die op magische wijze ineens verdwenen is, is rondkomen van je maandsalaris een stuk makkelijker. Punt is helaas nu eenmaal dat hypotheek/rentevrij zijn niet iets is dat je bij je stemrecht op je 18e cadeau krijgt

Voor zover ik weet ligt de maximale woonquote voor een hypotheek op basis van Nibud-richtlijnen in NL rond de 30-33%. In de vrije sector huur kan je natuurlijk hoger uitkomen, maar met 50% zet je jezelf wel klem.

M.i is niet het snel aflossen van een een hypotheek het criterium, maar je spaarquote, die moet hoog genoeg zijn om vooruit te komen als je jong bent. En dan helpen lagere woonlasten dan gemiddeld, maar die kan ook op andere manieren stijgen (ik bedoel: of snel aflossen optomaal.is hangt van de voorwaarden en alternatieven af).

[Rubbergrover1]

GioStyle schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 19:30:
Maar 'cost of living' is in Nederland toch niet echt hoog?

Als je renteniert met een afbetaald huis dan zijn je boodschappen ongeveer het enige wat een flinke hap uit je budget neemt. De rest is toch kattenpis? Klein beetje gemeentelijke belastingen, wat verzekeringen en abonnementen... Energie heb je natuurlijk allang qua kosten geminimaliseerd door zonnepanelen plus eventueel een thuisbatterij.

Voor dat energiezuinige huis heb je dan wel een flinke investering moeten doen, ofwel in aanschaf ofwel in verduurzaming. Is dus geen free lunch, maar kun je gewoon een (flink) maandelijks kostenplaatje voor maken.

En boodschappen zijn in Nederland wel relatief goedkoop, maar andere zaken vallen dan weer tegen. Voor vervoer zijn zowel autobezit als ov flink aan de prijs. Voor zorgverzekering zijn de nominale maandlasten ook relatief hoog vergeleken met sommige andere landen. En zo zijn er wel meer dingen te bedenken.

Als je dat soort kosten in je vergelijking meeneemt, dan vraag ik me af of Nederland er wel zo heel veel beter vanaf komt dan andere landen.

[Verwijderd]

Rubbergrover1 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 09:50:
[...]

Voor dat energiezuinige huis heb je dan wel een flinke investering moeten doen, ofwel in aanschaf ofwel in verduurzaming. Is dus geen free lunch, maar kun je gewoon een (flink) maandelijks kostenplaatje voor maken.

En boodschappen zijn in Nederland wel relatief goedkoop, maar andere zaken vallen dan weer tegen. Voor vervoer zijn zowel autobezit als ov flink aan de prijs. Voor zorgverzekering zijn de nominale maandlasten ook relatief hoog vergeleken met sommige andere landen. En zo zijn er wel meer dingen te bedenken.

Als je dat soort kosten in je vergelijking meeneemt, dan vraag ik me af of Nederland er wel zo heel veel beter vanaf komt dan andere landen.

Dat argument snijdt alleen hout als je doet alsof mensen in andere landen gratis wonen, gratis rijden en gratis zorg krijgen. Natuurlijk kost verduurzaming geld, maar daarna heb je wél structureel lagere energielasten. Dat is precies het punt. In veel andere landen betaal je je scheel aan stookkosten omdat huizen tochtige energieputten zijn.

Nederland heeft een van de beste fietsinfrastructuren ter wereld. In hoeveel landen kun je praktisch overal veilig met de fiets heen zonder afhankelijk te zijn van een auto? Dat scheelt duizenden euro’s per jaar aan autobezit, brandstof, onderhoud en parkeren. In veel landen moet je wel een auto hebben omdat het alternatief simpelweg waardeloos is.

[Wozmro]

DeNachtwacht schreef op donderdag 21 mei 2026 @ 15:59:
[...]

Dit is dus precies historisch gezien waar het altijd mis gaat, het gevoel "dat gebeurt ons niet meer...".

Ik herinner je in dit tijdsgewricht maar even aan Fukuyama's "the end of history". De tot in de eeuwigheid doorlopende kapitalistische, democratische wereldheerschappij waar iedereen vanaf de val van de muur zo heilig in geloofde... en tsja waar zitten we nu . En de voorbeelden zijn legio.

Het is niet voor niks dat Berkshire Hathaway momenteel een historisch grote cash position heeft:

[Afbeelding]

Dat geld ligt klaar om massaal te gaan investeren zodra de boel in elkaar is geklapt.

Om hier even op terug te komen.

Ik lees dit artikel: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/18/de-nv-amerika-hoe-donald-trump-de-publieke-macht-van-de-vs-priv/

Surfen we met ons FO streven niet mee op deze trend? Een trend die niet nieuw is maar zeer gelijkaardig aan die van ongeveer 150 jaar geleden?

De risico's zijn gekend, alleen de timing van wanneer de boel eens zal klappen kennen we niet.

En je zou kunnen bedenken dat de klap kan betekenen dat het kapitalisme zoals we het nu kennen en normaal vinden zal verafschuwd worden en dat de klepel de andere richting zal uitslaan.

Is veel cash aanhouden om na de klap te kunnen investeren zinvol als er niets meer is om in te investeren? (Zoals we het nu kennen)

De VS is een land van uitersten en dat zie je ook in de (over the top drama) youtube-filmpjes die ze maken.

YouTube: Yes, AI will end capitalism (as we know it)

Ik weet niets, ik heb geen antwoorden maar ik vind het wel leuk om er over na te denken.

Wat zou ik doen moest het kapitalistische systeem waarin we geboren zijn en dat we even vanzelfsprekend vinden als drinkbaar water plots verdwijnen?

Er zal iets anders in de plaats komen, maar wat? En hoe zou ik mij aanpassen?

[GG85]

Ik zit de laatste dagen in het dilemma hypotheek aflossen VS het geld belegd laten.

Onze FO pot is nu ongeveer de grote van onze resterende hypotheek. Hypotheekrente is ongeveer 2,5%.

Het meest rationele om te doen is gewoon de hypotheek blijven betalen en doorgaan met beleggen, niets doen dus.

Maar aangezien een deel van mijn vermogen ook in RSU's zit (AI...) en de FO pot behoorlijk groot aan het worden is ben ik toch ook bang voor een crash aan het worden.

Een veilige gedachte is dan om nu de hypotheek af te lossen en qua FO pot weer op 0 te beginnen maar dan dus wel meer in te gaan leggen (huidige inleg + de eerdere aflossing vd hypotheek, samen 150% van wat we nu inleggen maandelijks).

Als er ergens dit jaar een grote correctie komt is dat natuurlijk een goeie strategie maar voor hetzelfde geld ontneem ik mezelf hiermee juist compounding van de FO pot door weer op 0 te beginnen in ruil voor een gevoel van veiligheid.

Lastig lastig.

[ewrz]

Wozmro schreef op zondag 24 mei 2026 @ 11:19:
[...]

Om hier even op terug te komen.

Ik lees dit artikel: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/18/de-nv-amerika-hoe-donald-trump-de-publieke-macht-van-de-vs-priv/

Surfen we met ons FO streven niet mee op deze trend? Een trend die niet nieuw is maar zeer gelijkaardig aan die van ongeveer 150 jaar geleden?

De risico's zijn gekend, alleen de timing van wanneer de boel eens zal klappen kennen we niet.

En je zou kunnen bedenken dat de klap kan betekenen dat het kapitalisme zoals we het nu kennen en normaal vinden zal verafschuwd worden en dat de klepel de andere richting zal uitslaan.

Is veel cash aanhouden om na de klap te kunnen investeren zinvol als er niets meer is om in te investeren? (Zoals we het nu kennen)

De VS is een land van uitersten en dat zie je ook in de (over the top drama) youtube-filmpjes die ze maken.

YouTube: Yes, AI will end capitalism (as we know it)

Ik weet niets, ik heb geen antwoorden maar ik vind het wel leuk om er over na te denken.

Wat zou ik doen moest het kapitalistische systeem waarin we geboren zijn en dat we even vanzelfsprekend vinden als drinkbaar water plots verdwijnen?

Er zal iets anders in de plaats komen, maar wat? En hoe zou ik mij aanpassen?

Zoals het VRT artikel schrijft: we bewegen van een relatief vrije markt met gezonde concurrentie naar een vorm van state capitalism: de diverse staten zijn actief sturend in de markt en protectionisme leeft op. In dat beeld past ook de trend om alle crisissen op te lossen met "helikoptergeld" - veel geld bijdrukken en dat in de samenleving pompen om een echt harde crash te voorkomen. In die context is het gevaarlijk om lang in cash te blijven zitten, inflatie is onvermijdelijk.

Hoe je je het beste positioneert is een keuze, ik kies voor globale spreiding en om relatief veel in de sectoren energie en defensieve consumentengoederen te investeren. Als je in het bitcoin topic kijkt, zullen ze daar wat anders aanraden vermoedelijk.

[ewrz]

GG85 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 12:14:
Ik zit de laatste dagen in het dilemma hypotheek aflossen VS het geld belegd laten.

Onze FO pot is nu ongeveer de grote van onze resterende hypotheek. Hypotheek is ongeveer 2,5%.

Het meest rationele om te doen is gewoon de hypotheek blijven betalen en doorgaan met beleggen, niets doen dus.

Maar aangezien een deel van mijn vermogen ook in RSU's zit (AI...) en de FO pot behoorlijk groot aan het worden is ben ik toch ook bang voor een crash aan het worden.

Een veilige gedachte is dan om nu de hypotheek af te lossen en qua FO pot weer op 0 te beginnen maar dan dus wel meer in te gaan leggen (huidige inleg + de eerdere aflossing vd hypotheek, samen 150% van wat we nu inleggen maandelijks).

Als er ergens dit jaar een grote correctie komt is dat natuurlijk een goeie strategie maar voor hetzelfde geld ontneem ik mezelf hiermee juist compounding van de FO pot door weer op 0 te beginnen in ruil voor een gevoel van veiligheid.

Lastig lastig.

Ik zat een aantal jaar geleden in deze situatie. Mijn redenatie was deze: als je over 5 jaar terug kijkt, zal alles aflossen of alles investeren de beste keuze zijn geweest. Maar je kunt nu niet weten welke van de twee dat is. Je kunt je risico spreiden door deels in beide opties te investeren: een deel aflossen.

Zie het een beetje als investeren:

• 100% op aandeel A
• 100% op aandeel B
• 50% op zowel A als B.

Eén van de eerste twee opties zal het beste resultaat geven, de derde het minste risico. Mijn keuze was dus deels aflossen (zover dat ik zelfs met een flinke inkomensterugval de hypotheek kan blijven betalen) en de rest te blijven investeren.

[JURIST]

GG85 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 12:14:
Ik zit de laatste dagen in het dilemma hypotheek aflossen VS het geld belegd laten.

Onze FO pot is nu ongeveer de grote van onze resterende hypotheek. Hypotheek is ongeveer 2,5%.

Het meest rationele om te doen is gewoon de hypotheek blijven betalen en doorgaan met beleggen, niets doen dus.

Maar aangezien een deel van mijn vermogen ook in RSU's zit (AI...) en de FO pot behoorlijk groot aan het worden is ben ik toch ook bang voor een crash aan het worden.

Een veilige gedachte is dan om nu de hypotheek af te lossen en qua FO pot weer op 0 te beginnen maar dan dus wel meer in te gaan leggen (huidige inleg + de eerdere aflossing vd hypotheek, samen 150% van wat we nu inleggen maandelijks).

Als er ergens dit jaar een grote correctie komt is dat natuurlijk een goeie strategie maar voor hetzelfde geld ontneem ik mezelf hiermee juist compounding van de FO pot door weer op 0 te beginnen in ruil voor een gevoel van veiligheid.

Lastig lastig.

Voor veel mensen is het een gevoelskwestie, maar persoonlijk heb ik daar niet zoveel mee. Ik kan me enige hoogtevrees wel voorstellen, maar je zou ook je portefeuille enigszins kunnen derisken.

Een hypotheek met brutorente 2,5% terwijl inflatie dit jaar op 3% of meer uitkomt is eigenlijk gewoon een heel goedkope financieringsbron. Het rendement van aflossen is laag. Het zou een fiscale actie kunnen onder de nieuw voorgestelde vermogensbelasting, maar ook daar kan je over discussieren.

Over de beurs: nieuwsmedia wijzen altijd op 'recordstanden', maar terugekerende recordstanden zijn logisch omdat de beurs onderliggend stijgt, beetje verkeerde beeldvorming vind ik dat altijd.

[Rubbergrover1]

GG85 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 12:14:
Ik zit de laatste dagen in het dilemma hypotheek aflossen VS het geld belegd laten.

Onze FO pot is nu ongeveer de grote van onze resterende hypotheek. Hypotheek is ongeveer 2,5%.

Het meest rationele om te doen is gewoon de hypotheek blijven betalen en doorgaan met beleggen, niets doen dus.

Maar aangezien een deel van mijn vermogen ook in RSU's zit (AI...) en de FO pot behoorlijk groot aan het worden is ben ik toch ook bang voor een crash aan het worden.

Een veilige gedachte is dan om nu de hypotheek af te lossen en qua FO pot weer op 0 te beginnen maar dan dus wel meer in te gaan leggen (huidige inleg + de eerdere aflossing vd hypotheek, samen 150% van wat we nu inleggen maandelijks).

Als er ergens dit jaar een grote correctie komt is dat natuurlijk een goeie strategie maar voor hetzelfde geld ontneem ik mezelf hiermee juist compounding van de FO pot door weer op 0 te beginnen in ruil voor een gevoel van veiligheid.

Lastig lastig.

Wanneer denk je FO te zijn? Daar gaat waarschijnlijk nog wel wat jaren overheen. Grote kans dat er ooit in die jaren nog wel een correctie op de beurs komt. Maar tegelijk is de verwachting ook dat, ondanks zulke correcties, het rendement op de lange termijn een stuk hoger zal liggen dan die 2,5%.

Dus als er dit jaar een grote correctie komt, dan zul je op termijn waarschijnlijk toch beter af zijn die gewoon te blijven zitten. Ondanks dat je gevoel misschien zegt dat je dat geld 'veilig' in je hypotheek moet stoppen.

[Rubbergrover1]

Verwijderd schreef op zondag 24 mei 2026 @ 10:43:
[...]

Dat argument snijdt alleen hout als je doet alsof mensen in andere landen gratis wonen, gratis rijden en gratis zorg krijgen.

Ehm nee, natuurlijk niet. Het gaat er om hoe die kosten zich verhouden met Nederland. Nederland heeft een relatief hoge nominale zorgpremie, wat nadelig uitpakt als je weinig inkomen hebt. En Nederland hoort zowel voor autobezit als ov tot de duurste landen in Europa.

Natuurlijk kost verduurzaming geld, maar daarna heb je wél structureel lagere energielasten. Dat is precies het punt. In veel andere landen betaal je je scheel aan stookkosten omdat huizen tochtige energieputten zijn.

Volgens bij valt dat wel mee als je het net bv Duitsland of België vergelijkt. In Duitsland is vaak juist ook een stuk beter geïsoleerd dan in Nederland.

Nederland heeft een van de beste fietsinfrastructuren ter wereld. In hoeveel landen kun je praktisch overal veilig met de fiets heen zonder afhankelijk te zijn van een auto? Dat scheelt duizenden euro’s per jaar aan autobezit, brandstof, onderhoud en parkeren. In veel landen moet je wel een auto hebben omdat het alternatief simpelweg waardeloos is.

Maar lang niet iedereen woont op een plek waar alles met de fiets kan (en wie wel zo woont, heeft vaak ook bovengemiddele woonlasten). En de meeste mensen willen ook wel iets verder kijken dan alleen de eigen woonomgeving. Als je kijkt naar de cost of living, dan moet je dus kijken naar een realistisch "normaal" uitgavenpatroon. En niet naar hoe iemand in de ideale situatie en met weinig wensen zou kunnen leven.

[Beekforel]

Geldt in de situatie van @GG85 niet gewoon "time in the market beats timing the market"?

Hoe lang loopt die hypotheek nog? Ik heb zelf nog 19 jaar hypotheek, waarvan 9 jaar op 3,15% vast. Over ~8 jaar ga ik eens kijken wat we dan gaan doen, het resterende bedrag dan kunnen we altijd nog wel aflossen. Tot die tijd betaal ik wat moet en de rest gaat naar mijn belegginspot.

Je zou, als je je vrijheidsgevoel misschien wat meer wilt testen, kunnen kijken of je extra kunt gaan aflossen op de hypotheek ipv je beleggingspot aan te vullen. Dan behoud je je beleggingen gewoon die (afgezien van eventuele correctie) gewoon blijven groeien.

[DeNachtwacht]

GG85 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 12:14:
Ik zit de laatste dagen in het dilemma hypotheek aflossen VS het geld belegd laten.

Onze FO pot is nu ongeveer de grote van onze resterende hypotheek. Hypotheek is ongeveer 2,5%.

Het meest rationele om te doen is gewoon de hypotheek blijven betalen en doorgaan met beleggen, niets doen dus.

Maar aangezien een deel van mijn vermogen ook in RSU's zit (AI...) en de FO pot behoorlijk groot aan het worden is ben ik toch ook bang voor een crash aan het worden.

Een veilige gedachte is dan om nu de hypotheek af te lossen en qua FO pot weer op 0 te beginnen maar dan dus wel meer in te gaan leggen (huidige inleg + de eerdere aflossing vd hypotheek, samen 150% van wat we nu inleggen maandelijks).

Als er ergens dit jaar een grote correctie komt is dat natuurlijk een goeie strategie maar voor hetzelfde geld ontneem ik mezelf hiermee juist compounding van de FO pot door weer op 0 te beginnen in ruil voor een gevoel van veiligheid.

Lastig lastig.

Tsja de toekomst voorspellen kan niemand. Maar wat ik wel zou zeggen als de gehele FO pot in aandelen zit dan zou ik wel eens nadenken over wat risicospreiding. Je geeft zelf al aan dat dat risico onprettig voelt: dat klopt omdat alle eieren dan in 1 mandje zitten.

Ik weet niet of je een spaarrekening hebt maar ik zou eens gaan nadenken over een gulden middenweg:

1.Zet op een spaarrekening een bedrag van +/- 6 maanden aan uitgaven. Dan heb je daar alvast een stuk zekerheid en dat deel kan met rente mooi met inflatie meegroeien. Ja, het had op een belegginsrekening over 1 jaar meer waard kunnen zijn, maar het kan net zo goed zijn dat je over 1 jaar naar deze post kijkt en denkt "had ik het nou maar op een spaarrekening gezet". Onderaan de streep is het altijd zo dat in goede tijden zekerheid geld kost, maar het je in slechte tijden beschermt tegen verlies. En laat nu precies niemand weten wat de toekomst brengt

2. in 1x hele hypotheek aflossen is nu ook meteen een dikke aflosboete betalen neem ik aan? Meestal kun je jaarlijks 10% tot 15% van de totale hypotheekwaarde boetevrij aflossen. Het is zeker geen gek idee dat jaarlijks te gaan doen. De aandelen zijn fors gestegen de afgelopen jaren, en door dit om te zetten in lagere hypotheek cash je simpelweg de winst.

[kazuka]

Hier laat ik de lage hypotheekrente voor mij werken, 1.59% tot 2049 is erg fijn. Vorig jaar heb ik het hoogste annuïteitendeel van 3% volledig afgelost en de resterende hypotheek om laten zetten naar aflossingsvrij (kost een paar honderd euro om te laten omzetten).

Hierdoor los ik nu niet meer af maar heb ik wel maar 250 EUR aan maandelijkse hypotheekkosten. Dus op dit moment totaal niet de behoefte om voor 2049 versneld af te lossen. Het bedrag wat ik overhoud stop ik in een mix van een wereldwijde ETF en spaardeposito's voor wat risicospreiding. In het huidige tempo zou ik in 4 jaar voldoende gespaard hebben om mijn hypotheek volledig af te lossen maar ik buffel gewoon lekker door t.b.v. FIRE.

[Blik1984]

DeNachtwacht schreef op zondag 24 mei 2026 @ 15:40:
[...]

Tsja de toekomst voorspellen kan niemand. Maar wat ik wel zou zeggen als de gehele FO pot in aandelen zit dan zou ik wel eens nadenken over wat risicospreiding. Je geeft zelf al aan dat dat risico onprettig voelt: dat klopt omdat alle eieren dan in 1 mandje zitten.

Ik weet niet of je een spaarrekening hebt maar ik zou eens gaan nadenken over een gulden middenweg:

1.Zet op een spaarrekening een bedrag van +/- 6 maanden aan uitgaven. Dan heb je daar alvast een stuk zekerheid en dat deel kan met rente mooi met inflatie meegroeien. Ja, het had op een belegginsrekening over 1 jaar meer waard kunnen zijn, maar het kan net zo goed zijn dat je over 1 jaar naar deze post kijkt en denkt "had ik het nou maar op een spaarrekening gezet". Onderaan de streep is het altijd zo dat in goede tijden zekerheid geld kost, maar het je in slechte tijden beschermt tegen verlies. En laat nu precies niemand weten wat de toekomst brengt

2. in 1x hele hypotheek aflossen is nu ook meteen een dikke aflosboete betalen neem ik aan? Meestal kun je jaarlijks 10% tot 15% van de totale hypotheekwaarde boetevrij aflossen. Het is zeker geen gek idee dat jaarlijks te gaan doen. De aandelen zijn fors gestegen de afgelopen jaren, en door dit om te zetten in lagere hypotheek cash je simpelweg de winst.

Antwoord op 2. Huidige hypotheekrente is hoger dan de hypotheek die wordt afgelost. Meestal kun je dan zonder aflosboete aflossen

[GioStyle]

DeNachtwacht schreef op zaterdag 23 mei 2026 @ 20:15:
Met die redenatie is cost of living natuurlijk overal ter wereld laag... huis snoept vrijwel overal minstens 35-50% van het maandinkomen weg dus ja als die op magische wijze ineens verdwenen is, is rondkomen van je maandsalaris een stuk makkelijker. Punt is helaas nu eenmaal dat hypotheek/rentevrij zijn niet iets is dat je bij je stemrecht op je 18e cadeau krijgt

Nee, het is een proces. Net zoals financieel onafhankelijk worden. Je bent het niet opeens, maar je werkt er naar toe. Voor een huis is het tegenwoordig simpel: je betaalt 30 jaar je lasten en je bent er. Tel daarbij op dat meer dan de helft van de Nederlanders over een koopwoning beschikken, dus een woning bezitten is niet iets uitzonderlijks.

Rubbergrover1 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 09:50:
[...]

Voor dat energiezuinige huis heb je dan wel een flinke investering moeten doen, ofwel in aanschaf ofwel in verduurzaming. Is dus geen free lunch, maar kun je gewoon een (flink) maandelijks kostenplaatje voor maken.

Als je het volledig uitbesteedt, dan kan het in de papieren lopen, maar als je zelf alles behalve twee linkerhanden hebt, dan vallen de investeringen best mee. Het levert ook extra wooncomfort op.

En boodschappen zijn in Nederland wel relatief goedkoop, maar andere zaken vallen dan weer tegen. Voor vervoer zijn zowel autobezit als ov flink aan de prijs. Voor zorgverzekering zijn de nominale maandlasten ook relatief hoog vergeleken met sommige andere landen. En zo zijn er wel meer dingen te bedenken.

Als je dat soort kosten in je vergelijking meeneemt, dan vraag ik me af of Nederland er wel zo heel veel beter vanaf komt dan andere landen.

Ja, autobezit wordt relatief zwaar belast, maar daar moet je ook proberen slimme keuzes te maken. Minder rijden, meer fietsen. Lichtere auto om MRB/verzekering te minimaliseren etc...Neem bijvoorbeeld Duitsland: je bent daar semi-verplicht een auto te hebben, anders kom je gewoon nergens. Hier in Nederland zou ik prima zonder auto kunnen (maar dat doe ik niet).

Als je dat soort kosten/omstandigheden meeneemt, dan denk ik juist dat Nederland relatief goed scoort. Het is hier zo slecht nog niet.

[DeNachtwacht]

GioStyle schreef op zondag 24 mei 2026 @ 15:46:
Nee, het is een proces. Net zoals financieel onafhankelijk worden. Je bent het niet opeens, maar je werkt er naar toe. Voor een huis is het tegenwoordig simpel: je betaalt 30 jaar je lasten en je bent er. Tel daarbij op dat meer dan de helft van de Nederlanders over een koopwoning beschikken, dus een woning bezitten is niet iets uitzonderlijks.

Ik snap even iets niet. Jij zegt dat de cost of living in nederland peanuts zijn omdat alleen de boodschappen toch niet zoveel zijn, en doet net alsof niemand maandlasten heeft aan zijn huis. De feiten zijn dat op ongeveer 4,5 miljoen koopwoningen ongeveer 17% van de eigenaren dit volledig heeft afgelost (Trouw, 2022). De rest heeft maandlasten, en nota bene vlak boven jouw bericht lees je weer iemand die zijn hypotheek om heeft laten zetten naar aflossingsvrij. Ook in jouw reactie nu staat dus iets wat ik niet snap want "meer dan de helft van de nederlanders" beschikt helemaal niet over een koopwoning, 83% daarvan heeft een schuld bij de bank omdat die (gedeeltelijk) nog niet is afgelost.

Mijn enige punt was dat jij de woonlasten niet optelt bij cost of living terwijl de realiteit is dat dat voor het overgrote deel van de nederlanders niet het geval is. Sowieso niet voor huurders en ook voor een groot deel van de woning"eigenaren" is aflossing aan de bank een grote maandelijke uitgave.

[The Third Man]

ewrz schreef op zondag 24 mei 2026 @ 12:46:

Zie het een beetje als investeren:

• 100% op aandeel A
• 100% op aandeel B
• 50% op zowel A als B.

Eén van de eerste twee opties zal het beste resultaat geven, de derde het minste risico. Mijn keuze was dus deels aflossen (zover dat ik zelfs met een flinke inkomensterugval de hypotheek kan blijven betalen) en de rest te blijven investeren.

Maar de meeste investeerders hier zullen niet een van die keuzes maken maar in plaats daarvan een index toepassen die de optimale verdeling toepast (doorgaans naar marktwaarde). Zoiets moet toch ook voor hypotheek vs investeren te bepalen zijn? Dan komt er waarschijnlijk niet uit dat 50/50 het minste risico heeft maar een andere verdeling.

[ Voor 16% gewijzigd door The Third Man op 24-05-2026 16:21 ]

[ewrz]

The Third Man schreef op zondag 24 mei 2026 @ 16:21:
[...]
Maar de meeste investeerders hier zullen niet een van die keuzes maken maar in plaats daarvan een index toepassen die de optimale verdeling toepast (doorgaans naar marktwaarde). Zoiets moet toch ook voor hypotheek vs investeren te bepalen zijn? Dan komt er waarschijnlijk niet uit dat 50/50 het minste risico heeft maar een andere verdeling.

Het ging meer over hoe ik aankijk tegen het moeten maken van een keuze, waarvan achteraf pas te bepalen is welke de beste was. Je kunt het ook lezen als: optie 1 een ton in een ETF, optie 2 een ton aflossen, optie 3 50/50.

In de toekomst weet je was wat de beste keuze zou zijn geweest. Spreiden is lager risico en lager rendement. Maar het leven bestaat niet alleen uit koersstijgingen en -dalingen, bepaalde risico's reduceren heeft ook waarde.

[The Third Man]

@ewrz maar dan mis je mijn punt een beetje, niemand verplicht je om die of/of keuze te maken. Dan wel voor 50/50 te gaan om te middelen. Met een beetje studie zou het mogelijk moeten zijn om de verdeling uit te rekenen waarbij het tot een optimaal resultaat leidt. Mede gebaseerd op je fiscale situatie, afbouw HRA om maar wat te noemen, maar ook de vastgezette rente enzovoort. Ik snap niet waarom je bij zo’n enigszins complex maar ook niet ondoorgrondelijk vraagstuk je het dusdanig zou versimpelen tot een dichotomie.

[Wozmro]

Ik heb 10 jaar geleden ook het resterende deel vervroegd afbetaald, dat hing toen wel 'maar' over een relatief klein bedrag.

Dat gaf mij toen wel het extra vertrouwen om vanaf dan per maand een stuk meer in te leggen in de indexfondsen.

[JURIST]

kazuka schreef op zondag 24 mei 2026 @ 15:41:
Hier laat ik de lage hypotheekrente voor mij werken, 1.59% tot 2049 is erg fijn. Vorig jaar heb ik het hoogste annuïteitendeel van 3% volledig afgelost en de resterende hypotheek om laten zetten naar aflossingsvrij (kost een paar honderd euro om te laten omzetten).

Hierdoor los ik nu niet meer af maar heb ik wel maar 250 EUR aan maandelijkse hypotheekkosten. Dus op dit moment totaal niet de behoefte om voor 2049 versneld af te lossen. Het bedrag wat ik overhoud stop ik in een mix van een wereldwijde ETF en spaardeposito's voor wat risicospreiding. In het huidige tempo zou ik in 4 jaar voldoende gespaard hebben om mijn hypotheek volledig af te lossen maar ik buffel gewoon lekker door t.b.v. FIRE.

Precies. In jouw geval is de hypotheek gewoon een groeiversneller, zeker met de inflatie van de afgelopen 5 jaar. Wat je verder ook moet bedenken is dat geld in stenen niet liquide is en er niet direct weer uit te krijgen is.

[Krisp]

Hier is de hypotheek ook de groeiversneller met rentes van <2%. Complicatie is wel dat de rente voor een deel vaststaat tot 2029, en dat de rentes nu lang niet meer zo aantrekkelijk zijn. Tzt aflossen is om die reden hier ook een serieuze overweging, zeker als de rente nog hoger wordt dan nu.

Vraag is natuurlijk wanneer ik dat doe, en dat is een timingsvraagstuk. Daar ben ik nog niet uit. Vooralsnog levert dat uitstel nog veel extra voordeel op, dus ik klaag niet.

[XWB]

DeNachtwacht schreef op zondag 24 mei 2026 @ 15:40:
[...]

2. in 1x hele hypotheek aflossen is nu ook meteen een dikke aflosboete betalen neem ik aan? Meestal kun je jaarlijks 10% tot 15% van de totale hypotheekwaarde boetevrij aflossen. Het is zeker geen gek idee dat jaarlijks te gaan doen. De aandelen zijn fors gestegen de afgelopen jaren, en door dit om te zetten in lagere hypotheek cash je simpelweg de winst.

Het hangt van de voorwaarden af, maar vaak kan je onbeperkt boetevrij aflossen indien jouw hypotheekrente lager is dan de marktrente.

[deejeebv]

Krisp schreef op zondag 24 mei 2026 @ 17:16:
Hier is de hypotheek ook de groeiversneller met rentes van <2%. Complicatie is wel dat de rente voor een deel vaststaat tot 2029, en dat de rentes nu lang niet meer zo aantrekkelijk zijn. Tzt aflossen is om die reden hier ook een serieuze overweging, zeker als de rente nog hoger wordt dan nu.

Vraag is natuurlijk wanneer ik dat doe, en dat is een timingsvraagstuk. Daar ben ik nog niet uit. Vooralsnog levert dat uitstel nog veel extra voordeel op, dus ik klaag niet.

Op het moment van rente herziening kun je altijd onbeperkt boetevrij aflossen. Mijn rente staat op 1.05%. Streven is om op de herzieningsdatum in 2030 een aanzienlijk deel af te lossen. Op dit moment los ik niets extra af.

[Krisp]

deejeebv schreef op zondag 24 mei 2026 @ 17:24:
[...]

Op het moment van rente herziening kun je altijd onbeperkt boetevrij aflossen. Mijn rente staat op 1.05%. Streven is om op de herzieningsdatum in 2030 een aanzienlijk deel af te lossen. Op dit moment los ik niets extra af.

Ik maak me - zoals hierboven gezegd- niet zo druk om de boete, die is nu niet van toepassing. Mocht ik de hypotheek aanhouden is 10% per jaar aflossen ook een mooie manier om niet te veel te timen.

[RichieB]

GioStyle schreef op zondag 24 mei 2026 @ 15:46:
[...]
Neem bijvoorbeeld Duitsland: je bent daar semi-verplicht een auto te hebben, anders kom je gewoon nergens. Hier in Nederland zou ik prima zonder auto kunnen (maar dat doe ik niet).
[…]

Voor zo’n voorbeeld hoef je echt niet naar het buitenland. Nederland is groter dan de (rand)stad. Ik woon in een dorp zonder supermarkt en steeds slechtere busverbindingen. Technisch gezien is het mogelijk om (bijv. mbv bezorging) zonder auto te leven, maar dat doen alleen de gezinnen die het echt niet kunnen betalen.

[GG85]

GG85 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 12:14:
Ik zit de laatste dagen in het dilemma hypotheek aflossen VS het geld belegd laten.

Onze FO pot is nu ongeveer de grote van onze resterende hypotheek. Hypotheekrente is ongeveer 2,5%.

Het meest rationele om te doen is gewoon de hypotheek blijven betalen en doorgaan met beleggen, niets doen dus.

Maar aangezien een deel van mijn vermogen ook in RSU's zit (AI...) en de FO pot behoorlijk groot aan het worden is ben ik toch ook bang voor een crash aan het worden.

Een veilige gedachte is dan om nu de hypotheek af te lossen en qua FO pot weer op 0 te beginnen maar dan dus wel meer in te gaan leggen (huidige inleg + de eerdere aflossing vd hypotheek, samen 150% van wat we nu inleggen maandelijks).

Als er ergens dit jaar een grote correctie komt is dat natuurlijk een goeie strategie maar voor hetzelfde geld ontneem ik mezelf hiermee juist compounding van de FO pot door weer op 0 te beginnen in ruil voor een gevoel van veiligheid.

Lastig lastig.

Dank voor alle reacties!

De hypotheek kunnen we boetevrij aflossen (Florius), los van de huidige rentestand.

Iets meer info:

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[DeNachtwacht]

GG85 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 17:37:
[...]

Dank voor alle reacties!

De hypotheek kunnen we boetevrij aflossen (Florius), los van de huidige rentestand.

Iets meer info:


***members only***

Ik zou echt sowieso een deel op een spaarrekening zetten, puur omdat alles nu in aandelen zit. Natuurlijk kan het allemaal fors doorgroeien op die beurs in beide gevallen, maar ik zie echt best wel een "risco'tje" om het zacht uit te drukken.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Dus ik zou echt de eieren in meerdere mandjes doen: stuk aflossen, goede spaarrekening aannemen die 6 maanden levensonderhoud voorziet (minimaal).

[Sissors]

RichieB schreef op zondag 24 mei 2026 @ 17:34:
[...]

Voor zo’n voorbeeld hoef je echt niet naar het buitenland. Nederland is groter dan de (rand)stad. Ik woon in een dorp zonder supermarkt en steeds slechtere busverbindingen. Technisch gezien is het mogelijk om (bijv. mbv bezorging) zonder auto te leven, maar dat doen alleen de gezinnen die het echt niet kunnen betalen.

En andersom als je daar in Berlijn woont en alleen in binnenstad van grote steden wil zijn, dan heb je daar ook echt geen auto nodig.

[ewrz]

The Third Man schreef op zondag 24 mei 2026 @ 16:41:
@ewrz maar dan mis je mijn punt een beetje, niemand verplicht je om die of/of keuze te maken. Dan wel voor 50/50 te gaan om te middelen. Met een beetje studie zou het mogelijk moeten zijn om de verdeling uit te rekenen waarbij het tot een optimaal resultaat leidt. Mede gebaseerd op je fiscale situatie, afbouw HRA om maar wat te noemen, maar ook de vastgezette rente enzovoort. Ik snap niet waarom je bij zo’n enigszins complex maar ook niet ondoorgrondelijk vraagstuk je het dusdanig zou versimpelen tot een dichotomie.

Een echte berekening is volgens mij niet te maken, want hij wordt zo complex dat je daar nooit een zinnig antwoord uit gaat krijgen. Hoe evalueer je het risico op een inkomensterugval in een individuele casus, en hoe groot is die terugval? Hoe lang wil je de hypotheek kunnen blijven betalen bij 30% inkomensverlies? Of bij 50%? Wat is de kans dat de gekozen optie fiscaal ongunstig blijkt door andere politieke keuzes als er later dit jaar toch weer nieuwe verkiezingen blijken te zijn?

Dat wordt zo complex dat ik daar in ieder geval geen zinnig antwoord op kan geven. Misschien dat een verzekeraar met duizenden klanten en een berg data dat kan voor een bepaalde, strak afgebakende gebeurtenis, maar ik kan het niet voor mijn individuele financiële plan.

Het enige wat ik kan is risico's spreiden en dat is per definitie niet optimaal qua resultaat. Als ik mezelf 10 jaar terug advies kon geven stond ik nu in de Quote 500. Maar dat kan niet, dus ik reduceer het risico dat ik door een enkele grote tegenvaller getorpedeerd wordt.

[GioStyle]

DeNachtwacht schreef op zondag 24 mei 2026 @ 15:54:
[...]

Ik snap even iets niet. Jij zegt dat de cost of living in nederland peanuts zijn omdat alleen de boodschappen toch niet zoveel zijn, en doet net alsof niemand maandlasten heeft aan zijn huis. De feiten zijn dat op ongeveer 4,5 miljoen koopwoningen ongeveer 17% van de eigenaren dit volledig heeft afgelost (Trouw, 2022). De rest heeft maandlasten, en nota bene vlak boven jouw bericht lees je weer iemand die zijn hypotheek om heeft laten zetten naar aflossingsvrij. Ook in jouw reactie nu staat dus iets wat ik niet snap want "meer dan de helft van de nederlanders" beschikt helemaal niet over een koopwoning, 83% daarvan heeft een schuld bij de bank omdat die (gedeeltelijk) nog niet is afgelost.

Mijn enige punt was dat jij de woonlasten niet optelt bij cost of living terwijl de realiteit is dat dat voor het overgrote deel van de nederlanders niet het geval is. Sowieso niet voor huurders en ook voor een groot deel van de woning"eigenaren" is aflossing aan de bank een grote maandelijke uitgave.

Lees mijn reactie nog eens. De eerste zin begint met het woordje ‘als’. Als je eenmaal aan het rentenieren bent met een afbetaald huis heb je verder weinig kosten en dan zijn de levenskosten vrij laag, en niet perse hoog. En ja, niet aflossen is een keuze. Aflossingsvrije hypotheek is ook een keuze. Niet aflossen betekent simpelweg rentelasten, waardoor je cost of living omhoog gaat, maar dat is een keuze.

[DeNachtwacht]

GioStyle schreef op zondag 24 mei 2026 @ 18:34:
[...]


Lees mijn reactie nog eens. De eerste zin begint met het woordje ‘als’. Als je eenmaal aan het rentenieren bent met een afbetaald huis heb je verder weinig kosten en dan zijn de levenskosten vrij laag, en niet perse hoog. En ja, niet aflossen is een keuze. Aflossingsvrije hypotheek is ook een keuze. Niet aflossen betekent simpelweg rentelasten, waardoor je cost of living omhoog gaat, maar dat is een keuze.

Ben ik helemaal eens, ik ben ook van de school 'aflossen', maar het punt was dat je zei dat de cost of living in nederland heel laag is(... als het huis is afbetaald). Maar wat ik daarbij zei was dat dat voor heel veel mensen natuurlijk geen optie/keus is. Zelfs met extra aflossen moeten de meeste mensen behoorlijk hun best doen om dat in 15 jaar voor elkaar te krijgen, en 83% van de huizenbezitters heeft dat dus niet. En als je huurt kan dat niet etc.

Maar goed, het wordt nu langzaam beetje een loze discussie. Laten we het erop houden dat we het eens zijn dat aflossen slim is

[ Voor 3% gewijzigd door DeNachtwacht op 24-05-2026 18:43 ]

[Ferr9]

In het verleden ook de hypotheek vervroegd afgelost. Geen spijt van maar ik zou het niet nog een keer doen.

Waarom niet? Een paar ton sparen is erg lastig, dat "geef" je nu zo weg aan de bank en je begint weer met niks. Een mede-Tweaker (sorry ben je naam vergeten) legde een keer uit dat als je je baan verliest je beter wel de hypotheek kan hebben en beleggingen dan geen hypotheek en ook geen beleggingen. Met een paar ton op een spaar-/beleggingsrekening kun je jarenlang je hypotheek betalen en de boodschappen. Met een afgeloste hypotheek heb je mogelijk een probleem want je hebt geen eigen vermogen om jaren te overbruggen.

[Wozmro]

Toen ik mijn hypotheek afbetaalde was dat niet tot de laatste euro spaargeld. Er was nog genoeg over als buffer en er waren ook al deels beleggingen.

Ik kan mij niet voorstellen dat iemand dat ooit op die manier zou gedaan hebben.

[XWB]

GG85 schreef op zondag 24 mei 2026 @ 17:37:
[...]

Dank voor alle reacties!

De hypotheek kunnen we boetevrij aflossen (Florius), los van de huidige rentestand.

Iets meer info:


***members only***

Ik denk dat je plan om WEBN te verkopen rationeel gezien waarschijnlijk niet het beste idee is:

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ Voor 8% gewijzigd door XWB op 24-05-2026 23:56 ]

[ewrz]

@GG85 Misschien lees ik te veel tussen de regels door, maar je hoeft je niet te verantwoorden ten opzichte van je werkgever of collega's om aandelen in het bedrijf waar je zelf werkt te verkopen. Bij beursgenoteerde bedrijven is dat zo'n beetje standaard dat insiders meer eigen aandelen verkopen dan aankopen. Dat is niet per se een teken dat je geen vertrouwen in het bedrijf hebt.

Jensen Huang verkocht voor een miljard aan Nvidia aandelen in het laatste jaar. CFO Colette Kress verkocht voor 88 miljoen.

https://www.secform4.com/insider-trading/1197649.htm

https://www.secform4.com/insider-trading/1588670.htm

[Orangelights23]

ewrz schreef op maandag 25 mei 2026 @ 08:34:
@GG85 Misschien lees ik te veel tussen de regels door, maar je hoeft je niet te verantwoorden ten opzichte van je werkgever of collega's om aandelen in het bedrijf waar je zelf werkt te verkopen. Bij beursgenoteerde bedrijven is dat zo'n beetje standaard dat insiders meer eigen aandelen verkopen dan aankopen. Dat is niet per se een teken dat je geen vertrouwen in het bedrijf hebt.

Jensen Huang verkocht voor een miljard aan Nvidia aandelen in het laatste jaar. CFO Colette Kress verkocht voor 88 miljoen.

https://www.secform4.com/insider-trading/1197649.htm

https://www.secform4.com/insider-trading/1588670.htm

Het is vaak zo dat medewerkers het verkopen omdat ze anders te afhankelijk zijn van één werkgever: salaris, pensioen, bonus, auto, vakantie, en dan ook nog eens aandelen. Ik heb in het verleden ook RSU's gekregen en het meerendeel verkocht wanneer dit mogelijk was, om dit vervolgens in wereldwijde ETF's te stoppen.

[Honesty]

XWB schreef op zondag 24 mei 2026 @ 23:47:
[...]

Ik denk dat je plan om WEBN te verkopen rationeel gezien waarschijnlijk niet het beste idee is:


***members only***

Bedankt voor de berekening, qua getallen had ik verwacht dat het rendement uit beleggen groter zou zijn dan het nu is. Maar dat is een persoonlijk gevoel.

Zelf hebben we ook alles afgelost maar dat kwam wel omdat de rente op de spaarrekening/deposities lager was dan de hypotheekrente en we al geen HRA meer hadden, door wet Hillen ook bijna geen EFW(misschien moet die ook nog bij de berekening maar zal weinig schelen) Voor ons was het toen kiezen uit de opties die we hadden en we hebben met kennis van toen gekozen voor aflossen,

Aan de ene kant is het fijn om geen hypotheek te hebben maar een aandelenportefeuille ter waarde van die hypotheek is volgens mij net zoveel waard. Qua gevoel zou ik me persoonlijk dan zelfs rijker voelen al is het natuurlijk lood om oud ijzer. Spreiding is wel belangrijk natuurlijk, ook in het casino hoef je niet op 1 nummer te gokken. Zeker niet met geld wat je ooit nodig gaat hebben.

[Rubbergrover1]

GioStyle schreef op zondag 24 mei 2026 @ 15:46:
Ja, autobezit wordt relatief zwaar belast, maar daar moet je ook proberen slimme keuzes te maken. Minder rijden, meer fietsen. Lichtere auto om MRB/verzekering te minimaliseren etc...Neem bijvoorbeeld Duitsland: je bent daar semi-verplicht een auto te hebben, anders kom je gewoon nergens. Hier in Nederland zou ik prima zonder auto kunnen (maar dat doe ik niet).

Als je dat soort kosten/omstandigheden meeneemt, dan denk ik juist dat Nederland relatief goed scoort. Het is hier zo slecht nog niet.

Wat jij doet is kijken naar de vraag waar je uitkomt als je zulke keuzes maakt (of hebt kunnen maken) dat dit je periodieke uitgaven minimaliseren. Dat is een heel ander concept dan de periodieke lasten die je overhoudt als je hypotheek wegvalt. Dat laatste is wat die total cost of living over gaat.

Lang niet iedereen kan op een plek wonen waar alles met de fiets te doen is. Zelfs als je in de Randstad woont, zijn er een hoop plekken waar de Albert Heijn het enige is wat op fietsafstand is. En woningen waar 'alles' op fietsafstand is, zijn in de regel ook een paar ton duurder dan andere huizen. Wat je in het verhaal ook wel mee moet nemen. Andersom zijn er in Duitsland en België een hoop plekken waar een auto eerder een vloek dan een zege is, dus dat je in Duitsland semi verplicht een auto nodig hebt is net zulke onzin als zeggen dat je in Nederland geen auto of ov nodig hebt.

Los daarvan ga je dan dus ook uit van de situatie dat iemand totaal geen interesse heeft in verder kijken dan de eigen buurt. En niet zo stom is om familie te hebben die verder weg woont dan fietsafstand. En al helemaal niet zo dom zijn om chronisch ziek te worden en een kapitaal kwijt te zijn aan zorgkosten.

Dus ja, in de ideale situatie kun je de uitgaven die je naast de hypotheek hebt flink minimaliseren. Maar dat heeft niets te maken met total cost of living.

[Rubbergrover1]

The Third Man schreef op zondag 24 mei 2026 @ 16:21:
[...]
Maar de meeste investeerders hier zullen niet een van die keuzes maken maar in plaats daarvan een index toepassen die de optimale verdeling toepast (doorgaans naar marktwaarde). Zoiets moet toch ook voor hypotheek vs investeren te bepalen zijn? Dan komt er waarschijnlijk niet uit dat 50/50 het minste risico heeft maar een andere verdeling.

Hangt van veel zaken af en is daarom lastig te bepalen. In mijn optiek zou de basis moeten zijn dat je voldoende vermogen overhoudt om tegenslagen op te vangen. En op termijn bepaalde reguliere uitgaven te doen (onderhoud woning, vervanging auto etc.).

Voor het geld dat dan nog over blijft kun je de afweging maken of je dat wil beleggen of wil gebruiken voor aflossen. Waarbij op termijn beleggen de beste optie is, maar dat hangt ook af van de horizon. Dan denk ik ook: als je vermogen niet (veel) hoger is dan je hypotheek, dan duurt het nog wel een tijd voordat je fo bent. En dan is de horizon al snel zo lang dat het verwacht risico bij beleggen minder is en de weegschaal al snel doorslaat naar alles beleggen.

[Afas]

Ik heb een aantal jaar geleden mijn hypotheek afgelost en dat heb ik vooral gedaan omdat zo opgevoed ben dan je het beste geen schulden hebt. Als ik dat niet had gedaan en dat geld in een indexfonds gestopt had was ik nu waarschijnlijk al FO.

Alleen de vraag is of ik dat dan ook had gedaan. Financiële degelijkheid of conservatisme zo je wil, is iets wat bij mij heel diep in mijn opvoeding zit. Het heeft heel lang geduurd voordat ik het aandurfde om met substantiële bedragen te beleggen en zelfs nu houd ik veel meer cash aan dat eigenlijk logisch is. Maar ik slaap er wel goed door.

En dat is denk ik uiteindelijk het enige wat er echt toe doet. We weten allemaal wat statistisch de meeste kans heeft op een financieel optimaal resultaat en dat is de markt zijn werk laten doen. Daar kun je nog tegenin brengen dat de Shiller P/E zo hoog staat dat je de komende jaren een onderemiddeld rendement mag verwachten. Alleen is de markt sowieso niet erg rationeel Dus doe waar je je goed bij voelt en bij twijfel kun je altijd zoals hier al aangegeven je kansen spreiden.

[de Peer]

Afas schreef op maandag 25 mei 2026 @ 11:42:
We weten allemaal wat statistisch de meeste kans heeft op een financieel optimaal resultaat en dat is de markt zijn werk laten doen.

En toch slaap je goed door daar niet naar te handelen? Dat vind ik dan wel weer bijzonder.

Ik zou juist minder goed slapen als ik een grote cashpositie had.

[ Voor 9% gewijzigd door de Peer op 25-05-2026 12:01 ]

[Afas]

de Peer schreef op maandag 25 mei 2026 @ 12:00:
[...]

En toch slaap je goed door daar niet naar te handelen? Dat vind ik dan wel weer bijzonder.

Ik zou juist minder goed slapen als ik een grote cashpositie had.

Het gaat allemaal om risicobereidheid. En zoals Markowitz fraai heeft laten bestaat er zoiets als een efficiënte grenslijn waarlangs je kunt bewegen en je op basis van het risico-rendementsprofiel een positie in kunt nemen.

Zou ik graag meer in aandelen belegd zijn (geweest): zeker. Tegelijkertijd heb ik al een tijd geleden geaccepteerd dat ik op heel veel punten progressief ben maar dat als het over mijn persoonlijke financiële keuzes gaat dat minder het geval is. Kleine stapjes dus voor mij en inmiddels heeft dat toch geleid tot ruim meer dan 50% risicodragend belegd zijn.

[psychodude]

Rubbergrover1 schreef op maandag 25 mei 2026 @ 11:07:
[...]

Lang niet iedereen kan op een plek wonen waar alles met de fiets te doen is. Zelfs als je in de Randstad woont, zijn er een hoop plekken waar de Albert Heijn het enige is wat op fietsafstand is. En woningen waar 'alles' op fietsafstand is, zijn in de regel ook een paar ton duurder dan andere huizen. Wat je in het verhaal ook wel mee moet nemen.

Hoor je hier natuurlijk vaker op Tweakers voorbij komen. Maar als iemand die inmiddels ruim 2 decennia bewust zonder rijbewijs (ook overig in het huishouden zonder rijbewijs) heeft gewoon binnen en buiten de randstad, van in de volksmond "Zeeland" tot in de provincie Groningen, zonder en met kinderen, deel ik de mening verder in ieder geval niet.

De auto is en blijft in Nederland echt een mindset. De afhankelijkheid hiervan is in zekere zin een beperking welk je jezelf oplegt.

Afgelopen decennia alles al voorbij horen komen:

- Wacht maar tot je gaat werken.
- Wacht maar tot je een keer op vakantie wilt.
- Wacht maar tot je een keer onverwachts ergens naartoe moet.
- Wacht maar tot je kinderen gaat krijgen.
- Wacht maar tot je gaat verhuizen/verbouwen/klussen.
- Etc.

Wacht maar tot je buiten de randstad komt te wonen was voor mij niet echt van toepassing, ben er namelijk buiten opgegroeid in een klein dorp.

Inmiddels bijna 40, en ik wacht nog altijd op die eerste keer dat ik een rijbewijs + auto echt nodig heb in Nederland.

Het assortiment aan opties in Nederland om af te zien van een eigen auto, is namelijk gewoon vrij groot:

- Lopen: Voetpaden/trottoirs ruimschoots aanwezig (niet overal ter wereld een gegeven).
- Fiets: Zeer adequaat fietsnetwerk, en zeker hedendaags naast reguliere fietsen beschikbaarheid van E-Bikes en voor wie wilt, de speedpedelec.
- OV: Ruim OV netwerk.
- Thuisbezorging: anno 2026 eigenlijk niets meer wat je niet thuis kunt laten bezorgen in ons land.
- Taxi/Uber/etc.: Gebruik deze optie in NL vrijwel nooit, maar incidenteel wel handig.

Tegelijkertijd houd het mij ook gewoon jong en fit. Mijn reisbewegingen zijn namelijk ook grotendeels naar bovengenoemde volgorde van eerste drie. De supermarkt loop ik al heel mijn leven gewoonweg op en neer. Waar ik nu woon is dat circa 3 km heen en terug. Woon-werkverkeer doe ik vrijwel altijd op de fiets. Variërend daarbij dag afstanden van circa 10 km tot circa 50 km gehad.

Verder natuurlijk aan eenieder om zelf te doen en laten wat hij of zij wilt. Maar belangrijk om te realiseren is dat de geschetste noodzaak tot een auto in Nederland een mening is, geen feit.

[JURIST]

Afas schreef op maandag 25 mei 2026 @ 11:42:
Ik heb een aantal jaar geleden mijn hypotheek afgelost en dat heb ik vooral gedaan omdat zo opgevoed ben dan je het beste geen schulden hebt. Als ik dat niet had gedaan en dat geld in een indexfonds gestopt had was ik nu waarschijnlijk al FO.

Alleen de vraag is of ik dat dan ook had gedaan. Financiële degelijkheid of conservatisme zo je wil, is iets wat bij mij heel diep in mijn opvoeding zit. Het heeft heel lang geduurd voordat ik het aandurfde om met substantiële bedragen te beleggen en zelfs nu houd ik veel meer cash aan dat eigenlijk logisch is. Maar ik slaap er wel goed door.

En dat is denk ik uiteindelijk het enige wat er echt toe doet. We weten allemaal wat statistisch de meeste kans heeft op een financieel optimaal resultaat en dat is de markt zijn werk laten doen. Daar kun je nog tegenin brengen dat de Shiller P/E zo hoog staat dat je de komende jaren een onderemiddeld rendement mag verwachten. Alleen is de markt sowieso niet erg rationeel Dus doe waar je je goed bij voelt en bij twijfel kun je altijd zoals hier al aangegeven je kansen spreiden.

Helemaal geen raar uitgangspunt en je moet je er prettig bij voelen.

Het helpt (anderen) en in het algemeen misschien om meer in balansverhoudingen te denken. Ik zou me zelf onprettig voelen als er geen stabiele assets als dekking tegenover staan. Net als banken vind ik het zelf prima om 50%-60% aan hypotheek te hebben staan, zeker als je als je al even onderweg bent met vermogensopbouw en je vermoge al genoeg is om de hypotheek helemaal af te lossen. Persoonlijk vind ik dat dan een acceptabele leverage

Bedrijven kunnen met financiering sneller groeien als de ROI hoger is dan wat er aan rente wordt betaald. Dat geldt voor particuliere investeerders ook. En het mooie is dat hypotheekrentes op een hypoteek relatief laag zijn.

Toch blijft er natuurlijk risico, als de markt nu tientallen procenten daalt zit je met een afgeloste hypotheek comfortabeler. Maar het hangt er ook vanaf hoe de rest van je positie is.

Ik zou een resterende hypotheek onderdeel van het totale plaatje boordelen.

[psychodude]

Wozmro schreef op zondag 24 mei 2026 @ 22:16:
Toen ik mijn hypotheek afbetaalde was dat niet tot de laatste euro spaargeld. Er was nog genoeg over als buffer en er waren ook al deels beleggingen.

Ik kan mij niet voorstellen dat iemand dat ooit op die manier zou gedaan hebben.

Toch zijn er natuurlijk wel degelijk mensen die het op die manier doen. Een hypotheek, als iedere vorm van geleend geld, zien sommige mensen nu eenmaal als iets waar men zo snel mogelijk vanaf moet.

Vaak ook een beetje te maken met een stukje opvoeding, een gevoel van geen schulden bij anderen te moeten hebben, welk er met de paplepel ingegoten is.

Maar door de manier waarop het systeem werkt, is hiermee bij tegenslagen in plaats van onafhankelijkheid het tegenovergestelde bewerkstelligd. Binnen de balans is het enig dat je namelijk gedaan hebt, liquide vermogen verruilen voor vaste activa. Terwijl je hier niet veel mee kunt. Cash is king. Afdoende liquide assets is met name hetgeen bij tegenslagen onafhankelijkheid biedt.

[Sissors]

psychodude schreef op maandag 25 mei 2026 @ 13:14:
[...]


Hoor je hier natuurlijk vaker op Tweakers voorbij komen. Maar als iemand die inmiddels ruim 2 decennia bewust zonder rijbewijs (ook overig in het huishouden zonder rijbewijs) heeft gewoon binnen en buiten de randstad, van in de volksmond "Zeeland" tot in de provincie Groningen, zonder en met kinderen, deel ik de mening verder in ieder geval niet.

De auto is en blijft in Nederland echt een mindset. De afhankelijkheid hiervan is in zekere zin een beperking welk je jezelf oplegt.

Afgelopen decennia alles al voorbij horen komen:

- Wacht maar tot je gaat werken.
- Wacht maar tot je een keer op vakantie wilt.
- Wacht maar tot je een keer onverwachts ergens naartoe moet.
- Wacht maar tot je kinderen gaat krijgen.
- Wacht maar tot je gaat verhuizen/verbouwen/klussen.
- Etc.

Wacht maar tot je buiten de randstad komt te wonen was voor mij niet echt van toepassing, ben er namelijk buiten opgegroeid in een klein dorp.

Inmiddels bijna 40, en ik wacht nog altijd op die eerste keer dat ik een rijbewijs + auto echt nodig heb in Nederland.

Het assortiment aan opties in Nederland om af te zien van een eigen auto, is namelijk gewoon vrij groot:

- Lopen: Voetpaden/trottoirs ruimschoots aanwezig (niet overal ter wereld een gegeven).
- Fiets: Zeer adequaat fietsnetwerk, en zeker hedendaags naast reguliere fietsen beschikbaarheid van E-Bikes en voor wie wilt, de speedpedelec.
- OV: Ruim OV netwerk.
- Thuisbezorging: anno 2026 eigenlijk niets meer wat je niet thuis kunt laten bezorgen in ons land.
- Taxi/Uber/etc.: Gebruik deze optie in NL vrijwel nooit, maar incidenteel wel handig.

Tegelijkertijd houd het mij ook gewoon jong en fit. Mijn reisbewegingen zijn namelijk ook grotendeels naar bovengenoemde volgorde van eerste drie. De supermarkt loop ik al heel mijn leven gewoonweg op en neer. Waar ik nu woon is dat circa 3 km heen en terug. Woon-werkverkeer doe ik vrijwel altijd op de fiets. Variërend daarbij dag afstanden van circa 10 km tot circa 50 km gehad.

Verder natuurlijk aan eenieder om zelf te doen en laten wat hij of zij wilt. Maar belangrijk om te realiseren is dat de geschetste noodzaak tot een auto in Nederland een mening is, geen feit.

In principe heb je natuurlijk gelijk, tegelijkertijd kan je dat natuurlijk van heel veel zaken zeggen. Heb je een smartphone nodig? Nee je kan leven zonder eentje. Je kan ook leven zonder uberhaupt een telefoon. Heb je een eettafel nodig? Ik eet er als single iig niet aan . De fiets kan je ook zonder. Je kan zonder smartphone, tablet en laptop / computer. Het leven wordt verrekte lastig, maar het kan wel.

Met de auto is het net zo iets. En zit je in een grote stad, en zeker als je wel een rijbewijs hebt kan je ook nog een keer een deel auto nemen, dan kom je er prima. Zit je daar buiten, en wil je daar ook vaker buiten komen, dan wordt het gewoon lastiger. Ja niks is onmogelijk, zoals jij laat zien. Als je principieel geen rijbewijs wil, dan overleef je het echt wel. Als je het vanwege financiele redenen doet, dan geef je wat mij betreft wel heel veel onafhankelijkheid op om financieel eerder onafhankelijk te zijn. (En mijn auto moet ik soms opletten dat hij niet te lang stil staat, dus ik ben zeker geen groot gebruiker er van, maar zou ook niet zonder willen).

[psychodude]

Sissors schreef op maandag 25 mei 2026 @ 13:40:
[...]

In principe heb je natuurlijk gelijk, tegelijkertijd kan je dat natuurlijk van heel veel zaken zeggen. Heb je een smartphone nodig? Nee je kan leven zonder eentje. Je kan ook leven zonder uberhaupt een telefoon. Heb je een eettafel nodig? Ik eet er als single iig niet aan . De fiets kan je ook zonder. Je kan zonder smartphone, tablet en laptop / computer. Het leven wordt verrekte lastig, maar het kan wel.

Met de auto is het net zo iets. En zit je in een grote stad, en zeker als je wel een rijbewijs hebt kan je ook nog een keer een deel auto nemen, dan kom je er prima. Zit je daar buiten, en wil je daar ook vaker buiten komen, dan wordt het gewoon lastiger. Ja niks is onmogelijk, zoals jij laat zien. Als je principieel geen rijbewijs wil, dan overleef je het echt wel. Als je het vanwege financiele redenen doet, dan geef je wat mij betreft wel heel veel onafhankelijkheid op om financieel eerder onafhankelijk te zijn. (En mijn auto moet ik soms opletten dat hij niet te lang stil staat, dus ik ben zeker geen groot gebruiker er van, maar zou ook niet zonder willen).

Vandaar ook de laatste toevoeging, het maakt verder allemaal niet uit. Aan eenieder om te bepalen wat hij of zij doet. Maar vaak wordt een auto als noodzakelijk feit gepresenteerd, waar het dit niet is. Het is en blijft een keuze.

Redenen er zelf toe in het leven zijn meervoudig geweest. Maar het voornaamste is in de basis, het niet nodig hebben.

Tijdens het leven meerdere bijkomende pluspunten geweest. Geldbesparing tijdens de studententijd. Nooit gezeik met parkeerruimte de eerste jaren erna. Nu op een punt in mijn leven waar dat allemaal niet van toepassing is. De financiële ruimte is ruim afdoende. Parkeerplaatsen in de buurt redelijk aanwezig. Maar de behoefte is er gewoon niet.

[Remco d]

Ik denk dat de mindset van leven zonder auto heel erg goed te vergelijken is met de fo mindset: iets verder nadenken dan de grote massa, wellicht een beetje dwars en eigenwijs maar prima te verantwoorden. Beide hebben heel veel positieve bij-effecten.

[Rubbergrover1]

Remco d schreef op maandag 25 mei 2026 @ 15:43:
Ik denk dat de mindset van leven zonder auto heel erg goed te vergelijken is met de fo mindset: iets verder nadenken dan de grote massa, wellicht een beetje dwars en eigenwijs maar prima te verantwoorden. Beide hebben heel veel positieve bij-effecten.

Het ging ook helemaal niet om autobezit, maar in vervoer in zijn algemeenheid. Je kunt langere afstanden ook prima met het ov doen, als je een beetje gunstig woont (ego: enkele 10k duurder dan met slecht ov). Maar ook het ook ov is in Nederland verhoudingsgewijs duur, zoals ik aangaf. Als je familie over het hele land verspreid woont, is er geen plan waar je kunt wonen om alles met de fiets te doen. Als jij in plaats x werkt en je partner in plaats y, is de kans groot dat ge niet beiden met de fiets naar het werk kunt.

Bovendien zou je de zelfde situatie ook kunnen hebben als je in Duitsland of België zou wonen. Dat heeft dus weinig te maken met of in Nederland de kosten laag kunnen zijn.

En nogmaals, het ging er niet om wat er mogelijk is als je je leven flink aanpast. Het ging simpelweg om de cost of living, wat je zonder al te veel aanpassen aan uitgaven hebt. Dat heeft niets te maken met n=1 gevallen van 'ja maar met mijn uitgaven kan dat prima'.

[ Voor 7% gewijzigd door Rubbergrover1 op 25-05-2026 16:22 ]

[Rubbergrover1]

de Peer schreef op maandag 25 mei 2026 @ 12:00:
[...]

En toch slaap je goed door daar niet naar te handelen? Dat vind ik dan wel weer bijzonder.

Ik zou juist minder goed slapen als ik een grote cashpositie had.

Je hebt niet te maken met wat statistisch op te lange termijn het beste is. Je hebt alleen te maken met de n=1 van jouw eigen situatie. Het nadeel van een mogelijk slecht scenario kan dan veel zwaarder wegen dan de verwachting van de lange termijn statistieken.

Waarbij het ook wel verstandig is om rekening te houden met je eigen beleggingshorizon en daarmee samenhangend de kans dat je uiteindelijk aan het eind van de rit in een slecht scenario zit. Als je nog 30 jaar te gaan hebt, dan is de kans klein dat je met beleggen na alle dips en pieken aan het eind van de rit slechter uitkomt dan bij aflossen. Maar zit je twee jaar voor je gewenste fo datum, dan is het risico bij beleggen misschien belangrijker dan de kans op een beter beleggingsresultaat. En kan aflossen wel eens de optie zijn die de meeste nachtrust garandeert.

[GioStyle]

Rubbergrover1 schreef op maandag 25 mei 2026 @ 11:07:

Dus ja, in de ideale situatie kun je de uitgaven die je naast de hypotheek hebt flink minimaliseren. Maar dat heeft niets te maken met total cost of living.

Wat is jouw definitie van total cost of living?

Als jij x bedrag investeert in zonnepanelen en je zou voor de rest van je leven geen energiekosten meer hebben, dan daalt toch de total cost of living of zie ik dat verkeerd?

[psychodude]

GioStyle schreef op maandag 25 mei 2026 @ 18:16:
[...]


Wat is jouw definitie van total cost of living?

Als jij x bedrag investeert in zonnepanelen en je zou voor de rest van je leven geen energiekosten meer hebben, dan daalt toch de total cost of living of zie ik dat verkeerd?

Niet aan wie je het vroeg. Maar cost of living omvat doorgaans een vrij brede selectie aan vrij breed scala aan uitgaven. Lang niet alleen woonlasten, gas/water/licht en verzekeringen. Waarbij een verduurzaming in theorie mogelijk komt te besparen, maar lifestyle inflation daarin natuurlijk niet meegewogen wordt.

Meest gangbare praktijk daarentegen is natuurlijk wel lifestyle inflation. Waarbij cost of living al snel gelijkwaardig blijft. En de uitgaven simpelweg van categorie veranderen.

[Rubbergrover1]

GioStyle schreef op maandag 25 mei 2026 @ 18:16:
[...]


Wat is jouw definitie van total cost of living?

De uitgaven die nodig zijn om een bepaalde levensstandaard te kunnen aanhouden.

Als jij x bedrag investeert in zonnepanelen en je zou voor de rest van je leven geen energiekosten meer hebben, dan daalt toch de total cost of living of zie ik dat verkeerd?

Dan negeer je de financieringskosten voor die zonnepanelen. (En de kosten voor noodzakelijk onderhoud/vervanging.)

Ander (flauw) voorbeeld. Hoe kijk je naar de situatie waarbij je door een verhuizing je maandelijkse reiskosten met 500 verlaagt, maar wel 3 ton meer voor dat huis moet betalen? Dat is een beetje de situatie die (gechargeerd) de laatste pagina's beschreven wordt.

[GioStyle]

Rubbergrover1 schreef op maandag 25 mei 2026 @ 20:34:

Ander (flauw) voorbeeld. Hoe kijk je naar de situatie waarbij je door een verhuizing je maandelijkse reiskosten met 500 verlaagt, maar wel 3 ton meer voor dat huis moet betalen? Dat is een beetje de situatie die (gechargeerd) de laatste pagina's beschreven wordt.

Fair enough. Dat is wel een goed punt, dat is voor mij een zeer praktisch voorbeeld wat voor mij ondenkbaar is (als in past niet in mijn bubbel, dus daar sta ik niet bij stil).

[CornermanNL]

Wozmro schreef op donderdag 21 mei 2026 @ 09:24:
Er wordt er dan ook voortdurend in geramd dat belastingen betalen iets vies is, iets voor sukkels,...

Terwijl iemand die rijk is en die aan filantropie met min of meer gelijkaardige bedragen dan weer de held van de samenleving is die moet aanbeden worden.

Zal ook wel iets te maken hebben met individualisering.

Waarom wordt belastingen betalen volgens de procedures die we al decennia kennen en waarvan we heel goed weten dat ze veel goeds te weeg brengen niet aanzien als een goeie, constructieve bijdrage aan de samenleving waarvoor een mens best wel wat respect voor mag krijgen?

Is dat omdat het systeem niet 100% perfect is, dat er mensen zijn die er misbruik van maken? Alsof er geen misbruik bestaat bij filantropie, giften en schenkingen waarmee gefraudeerd wordt,...?

Een van de grootste gevaren in de samenleving is juist die filantropie. Dan bepaald een kleine minderheid wat goed is voor de maatschappij op een tijdlijn die hun goeddunkt. En dat is vaak niet wat goed en tijdig is voor de maatschappij, en vaak niet eens in lijn met de doelen. Ik irriteer me ook mateloos aan families als van der Vorm die in Rotterdam veel kunst en cultuur projecten financieren maar ondertussen wel in Monaco wonen. Terwijl dat als ze hier belasting zouden betalen dat gewoon in het reguliere stelsel mee kan.

Niets is zo fijn als planbare en consistente belastingen om de doelen van de maatschappij na te streven.

Het probleem is wel, zeker met de plannen rondom de aanwasbelasting, het gezien de rest van de versobering het steeds moeilijker wordt voor de grote gemene deler om een klein beetje een achterdeur op te bouwen die op tijd genoeg is om de vergrote risico's te dekken. Het duurt met de gestelde plannen gewoon te lang voor veel mensen, als ze al de tegenwoordigheid van geest hebben om verder te kijken dan de spaarrekening.

Het zou leuk zijn als we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen en bijdragen, echter hoe de afgelopen decennia de regels (of eigenlijk gebrek aan) zijn neergezet en ingericht is het hebben van vermogen een van de weinige dingen die je iets weerbaarder maakt.

Je moet straks en onevenredig veel inkomen hebben en het heel snel weg kunnen zetten om "te winnen" in de huidige maatschappij. Langzaam iets opbouwen door bewuste keuzes te maken is er steeds minder bij.

Wat ook vreemd is aangezien je wel alles nu mag consumeren (dat is natuurlijk belast door btw dus dan is het goed) maar wat proberen voor later op te bouwen en je bent een "belegger die niet werkt voor zijn inkomen". En als samenleving hijsen we al die snelle grootverdieners wel op het schild. (Hoe raar is die tegenstelling)

[Rubbergrover1]

GioStyle schreef op maandag 25 mei 2026 @ 21:38:
[...]


Fair enough. Dat is wel een goed punt, dat is voor mij een zeer praktisch voorbeeld wat voor mij ondenkbaar is (als in past niet in mijn bubbel, dus daar sta ik niet bij stil).

Die afweging is in de praktijk vaak natuurlijk niet een radicale keus op een bepaald moment, maar vaak ga je stap voor stap steeds meer richting een woning met voorzieningen dichtbij of juist een woning waarbij dat minder het geval is. Vooral ook afhankelijk van hoeveel budget je hebt voor elke 'nieuwe stap'. Dus dan kan het voor de een vanzelfsprekend zijn/worden dat je alles met de fiets kunt doen, terwijl het voor de ander vanzelfsprekend wordt dat alleen de supermarkt op fietsafstand is, en de rest eigenlijk met de auto moet omdat het OV ook minimaal is.

Maar dat is dan dus vaak niet zozeer een kwestie van 'moet je anders kiezen', omdat in veel gevallen de financiën die keus onmogelijk maken. Anders gezegd, aan die woonsituatie waarbij je alles met de fiets kunt doen hangt in de praktijk een fors hoger prijskaartje dan aan de woning waar dat niet kan. Daarom vind ik het niet fair om voor beide situaties simpelweg de situatie van een afgeloste woning te nemen, zonder mee te nemen dat die woning waarbij alles met de fiets kan een flink hoger prijskaartje heeft. En waarbij het ook niet evident is dat de meerkosten van zo'n gunstig gelegen woning, teruggerekend naar extra maandlasten, lager zijn dan de kosten van vervoer.

[JURIST]

CornermanNL schreef op maandag 25 mei 2026 @ 21:39:
[...]

Een van de grootste gevaren in de samenleving is juist die filantropie. Dan bepaald een kleine minderheid wat goed is voor de maatschappij op een tijdlijn die hun goeddunkt. En dat is vaak niet wat goed en tijdig is voor de maatschappij, en vaak niet eens in lijn met de doelen. Ik irriteer me ook mateloos aan families als van der Vorm die in Rotterdam veel kunst en cultuur projecten financieren maar ondertussen wel in Monaco wonen. Terwijl dat als ze hier belasting zouden betalen dat gewoon in het reguliere stelsel mee kan.

Niets is zo fijn als planbare en consistente belastingen om de doelen van de maatschappij na te streven.

Het probleem is wel, zeker met de plannen rondom de aanwasbelasting, het gezien de rest van de versobering het steeds moeilijker wordt voor de grote gemene deler om een klein beetje een achterdeur op te bouwen die op tijd genoeg is om de vergrote risico's te dekken. Het duurt met de gestelde plannen gewoon te lang voor veel mensen, als ze al de tegenwoordigheid van geest hebben om verder te kijken dan de spaarrekening.

Het zou leuk zijn als we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen en bijdragen, echter hoe de afgelopen decennia de regels (of eigenlijk gebrek aan) zijn neergezet en ingericht is het hebben van vermogen een van de weinige dingen die je iets weerbaarder maakt.

Je moet straks en onevenredig veel inkomen hebben en het heel snel weg kunnen zetten om "te winnen" in de huidige maatschappij. Langzaam iets opbouwen door bewuste keuzes te maken is er steeds minder bij.

Wat ook vreemd is aangezien je wel alles nu mag consumeren (dat is natuurlijk belast door btw dus dan is het goed) maar wat proberen voor later op te bouwen en je bent een "belegger die niet werkt voor zijn inkomen". En als samenleving hijsen we al die snelle grootverdieners wel op het schild. (Hoe raar is die tegenstelling)

Vermogen opbouwen voorbij een buffer wordt ontmoedigd, maar het moet eigenlijk wel aangezien er meer risico's bij mensen zelf worden neergelegd. Ergens wel tegenstrijdig (en vooral lastig als niet lukt: zie algemene onvrede, AOW-protest etc.)

[jeroenkb]

JURIST schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 16:07:
[...]

Vermogen opbouwen voorbij een buffer wordt ontmoedigd, maar het moet eigenlijk wel aangezien er meer risico's bij mensen zelf worden neergelegd. Ergens wel tegenstrijdig (en vooral lastig als niet lukt: zie algemene onvrede, AOW-protest etc.)

Volgens mij zijn juist de bedragen die je in een derde pijler pensioen kunt stoppen fors verhoogd. Dus dat ontmoedigen zie ik niet zo

[JURIST]

jeroenkb schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 16:52:
[...]

Volgens mij zijn juist de bedragen die je in een derde pijler pensioen kunt stoppen fors verhoogd. Dus dat ontmoedigen zie ik niet zo

Dat is waar, voor pensioenopbouw is dit een een mooie faciliteit, maar daar kan je niet zomaar aanspreken. Voor vrije vermogensopbouw in box 3 ligt dit wel anders. Dat wordt lastiger onder de voorgestelde nieuwe wet werkelijk rendement, zeker als je defensief belegt.

[Sissors]

JURIST schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 17:26:
[...]

Dat is waar, voor pensioenopbouw is dit een een mooie faciliteit, maar daar kan je niet zomaar aanspreken. Voor vrije vermogensopbouw in box 3 ligt dit wel anders. Dat wordt lastiger onder de voorgestelde nieuwe wet werkelijk rendement, zeker als je defensief belegt.

Kan je die uitleggen? Ik zou juist denken dat bij defensief beleggen (afhankelijk van wat je er precies onder verstaat), werkelijk rendement beter uitkomt dan fictief rendement. Omdat je rendement gemiddeld relatief laag is: Onder huidige stelsel is zonder de extra optie om toch echte rendement te mogen rekenen, beleggen in obligaties bijvoorbeeld gewoon weggooien van geld. Met werkelijk rendement kan dat wel gewoon weer een optie zijn.

[President]

jeroenkb schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 16:52:
[...]

Volgens mij zijn juist de bedragen die je in een derde pijler pensioen kunt stoppen fors verhoogd. Dus dat ontmoedigen zie ik niet zo

Tuurlijk, maar ondertussen is er ook al gesproken over de hoogte van de AOW aanpassen (lees: verlagen) aan het pensioen.


Dus dan ben je lekker je pensioen aan het volstoppen geweest, maar vervalt de gehele aow omdat men over 25 jaar vindt dat je aan je pensioen meer dan genoeg hebt..


Ik heb dan toch liever vrij besteedbaar vermogen, dan doneer ik het wel aan mijn kinderen

[JURIST]

Sissors schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 18:53:
[...]

Kan je die uitleggen? Ik zou juist denken dat bij defensief beleggen (afhankelijk van wat je er precies onder verstaat), werkelijk rendement beter uitkomt dan fictief rendement. Omdat je rendement gemiddeld relatief laag is: Onder huidige stelsel is zonder de extra optie om toch echte rendement te mogen rekenen, beleggen in obligaties bijvoorbeeld gewoon weggooien van geld. Met werkelijk rendement kan dat wel gewoon weer een optie zijn.

Benieuwd hoe jij en anderen dat zien: voor obligaties wordt het regime gunstiger, daar heb je gelijk in maar bij een laag gemiddeld rendement en 36% belastingdruk gaat vermogensopbouw traag. Als voor- en achterwaartse verliesverrekening wordt toegelaten onder de nieuwe wet dan kan dat wel een stimulans zijn om offensiever te beleggen omdat je 36% van het verlies kan verrekenen.

[oscar82]

JURIST schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 19:58:
[...]

Benieuwd hoe jij en anderen dat zien: voor obligaties wordt het regime gunstiger, daar heb je gelijk in maar bij een laag gemiddeld rendement en 36% belastingdruk gaat vermogensopbouw traag. Als voor- en achterwaartse verliesverrekening wordt toegelaten onder de nieuwe wet dan kan dat wel een stimulans zijn om offensiever te beleggen omdat je 36% van het verlies kan verrekenen.

Mijn onderbuik zegt dat er aan optimale risk-reward verhouding niet zo veel veranderd. Je kan er als individu wel voor kiezen om extra leverage toe te passen om je algehele risicoblootstelling te verhogen. Maarja ben je in goede jaren dan niet gewoon verhoudingsgewijs duurder uit en in slechte jaren verhoudingsgewijs goedkoper? Dan zijn we terug bij af volgens mij.

[Fr33z]

President schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 19:52:
[...]

Tuurlijk, maar ondertussen is er ook al gesproken over de hoogte van de AOW aanpassen (lees: verlagen) aan het pensioen.


Dus dan ben je lekker je pensioen aan het volstoppen geweest, maar vervalt de gehele aow omdat men over 25 jaar vindt dat je aan je pensioen meer dan genoeg hebt..


Ik heb dan toch liever vrij besteedbaar vermogen, dan doneer ik het wel aan mijn kinderen

dit lijkt mij een 90% zekerheid helaas. Iedereen die kan rekenen ziet dat AOW onhoudbaar is. En ook een beetje jammer want een serieus deel van de gepensioneerden zit er meer dan warmpjes bij omdat AOW gewoon voor iedereen is. Nou wil k niet meteen weer een heel systeem optuigen dat ingewikkelder is maar de huidige situatie gaan we niet 40 jaar volhouden. en wie zijn er dan de zak? Juist, de mensen die nu wel lekker via de algemene middelen afdragen aan de AOW van de mensen nu.

Ik maak dus ook zoveel mogelijk een plan dat werkt buiten de AOW om en kies er nu al voor om niet 60u/week te werken maar te genieten van meer vrije tijd. Extra werken kan altijd nog.

[Sissors]

JURIST schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 19:58:
[...]

Benieuwd hoe jij en anderen dat zien: voor obligaties wordt het regime gunstiger, daar heb je gelijk in maar bij een laag gemiddeld rendement en 36% belastingdruk gaat vermogensopbouw traag. Als voor- en achterwaartse verliesverrekening wordt toegelaten onder de nieuwe wet dan kan dat wel een stimulans zijn om offensiever te beleggen omdat je 36% van het verlies kan verrekenen.

Maar met 50% belastingdruk gaat het nog trager . En dat had je probleemloos met fictief rendement op alles wat geen spaarrekening was.

Ik denk niet dat achterwaartse verliesverrekening heel veel maakt los van het eerste jaar tov de voorwaartse die we gaan krijgen.

[Pr088]

President schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 19:52:
[...]

Tuurlijk, maar ondertussen is er ook al gesproken over de hoogte van de AOW aanpassen (lees: verlagen) aan het pensioen.

Dat is een keertje geopperd door een deskundige. Er is helemaal niet over gedebatteerd in de Kamer of over gesproken tussen werkgevers en werknemers, in de zogenoemde polder. Dus dat is helemaal niet aan de orde.

[President]

Pr088 schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 22:18:
[...]

Dat is een keertje geopperd door een deskundige. Er is helemaal niet over gedebatteerd in de Kamer of over gesproken tussen werkgevers en werknemers, in de zogenoemde polder. Dus dat is helemaal niet aan de orde.

Toch lees ik daar af en toe wel eens wat over, zoals in https://www.ad.nl/politiek/de-alternatieve-aow-plannen-liggen-allang-klaar-maar-doen-gepensioneerden-ook-pijn~a5dab557/

[DJT]

President schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 19:52:
[...]Dus dan ben je lekker je pensioen aan het volstoppen geweest, maar vervalt de gehele aow omdat men over 25 jaar vindt dat je aan je pensioen meer dan genoeg hebt..

Precies dit, ik ben ook bang dat de AOW ooit gekoppeld gaat worden aan (pensioen)vermogen. Ik ben 49 en ten tijde van mijn pensioendatum zit de vergrijzing op zijn hoogtepunt.

snip: onnodig

[ Voor 13% gewijzigd door We Are Borg op 27-05-2026 12:24 ]

[Rubbergrover1]

President schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 22:48:
[...]

Toch lees ik daar af en toe wel eens wat over, zoals in https://www.ad.nl/politiek/de-alternatieve-aow-plannen-liggen-allang-klaar-maar-doen-gepensioneerden-ook-pijn~a5dab557/

Ik vind het toch tamelijk bizar als ze de boel nu weer op de schop willen gooien. We hebben net de hele discussie gehad hoe we naar een meer toekomstbestendig AOW systeem willen gaan. Met daarbij een paar redelijk simpele mogelijke uitgangspunten. Los van of je het er mee eens bent, zijn het wel duidelijke uitgangspunten.

Basis was de situatie met een vaste AOW leeftijd. Vanuit de gedachte dat je niet langer zou moeten werken dan vroeger een redelijke gedachte. Al begint men tegenwoordig wel wat later dan een halve eeuw of langer geleden. Zodat de praktijk is dat mensen toch minder werken dan 'vroeger', maar met stijgende levensverwachting wel langer AOW krijgen. Dan kom je toch op een minder rechtvaardig en wel heel duur systeem uit. En kun je beter naar alternatieven kijken.
Het ene alternatief is dat de AOW een voorziening zou moeten zijn voor de laatste ongeveer 18 jaar. Dus levensverwachting omhoog, dan AOW leeftijd omhoog. Vanuit de gedachte van een basisvoorziening voor de laatste jaren een prima gedachte.
Een ander alternatief daarvoor is de gedachte dat je ongeveer 2-2,5 keer zo lang werkt als dat je AOW ontvangt. en dat het daarom 'eerlijk' is om als je 2-2,5 maand langer moet werken, dan ook een maand langer AOW krijgt. Vanuit de 'waar voor je geld' gedachte een prima gedachte.

Die discussie is gevoerd en daar kwam uit dat we met die laatste gedachte op het beste 'waar voor je geld' systeem zou uitkomen. Met daarbij uiteraard wel het bewustzijn dat dit een veel duurder systeem is dan het alternatief van een gelijkblijvende AOW periode. Nu gaan ze net doen alsof die duurdere AOW een grote verrassing is en dat het onhoudbaar is. Nee, die discussie is een paar jaar geleden al gevoerd en er is willens en wetens voor een duurder systeem gekozen. Als je daar nu in wil snijden, is dat niet meer dan een ordinaire bezuinigingsoperatie op een van de hogere uitgavenposten, waar snijden in de uitgaven flink wat oplevert.

[Sissors]

DJT schreef op woensdag 27 mei 2026 @ 08:27:
[...]

Precies dit, ik ben ook bang dat de AOW ooit gekoppeld gaat worden aan (pensioen)vermogen. Ik ben 49 en ten tijde van mijn pensioendatum zit de vergrijzing op zijn hoogtepunt. Gezien het stemvee dat nu in grote aantallen het land in komt verwacht ik tegen die tijd geen rechtse regering die mijn vermogen beschermd.

Tegelijk heb je dan zo'n grote groep gepensioeneerde die echt niet voor minder geld gaan stemmen, dat de kosten waarschijnlijk wel op de werkenden wordt afgewenteld tot het echt niet meer kan.

[Pr088]

President schreef op dinsdag 26 mei 2026 @ 22:48:
[...]

Toch lees ik daar af en toe wel eens wat over, zoals in https://www.ad.nl/politiek/de-alternatieve-aow-plannen-liggen-allang-klaar-maar-doen-gepensioneerden-ook-pijn~a5dab557/

Dit gaat over premie op de AOW, niet over verlaging van de AOW. Kan zelfs gunstig uitpakken voor de mensen die echt afhankelijk zijn van de AOW.

[DeNachtwacht]

DJT schreef op woensdag 27 mei 2026 @ 08:27:
Ik ben 49 en ten tijde van mijn pensioendatum zit de vergrijzing op zijn hoogtepunt.

Dat is wel iets te negatief gezien, juist de mensen die nu rond de 60-65 zijn komen 'vol in de wind': zij zijn rond de 80-85 op het moment dat er het meest aantal pensionado's zijn. Natuurlijk weet je nooit hoe je gezondheid op 67 is, maar gemiddeld genomen zijn dat juist de jaren van nog in redelijke gezondheid en zonder zorg genieten van de welverdiende oude dag. Dat er dan op het moment van jouw pensioendatum een flinke piek is van 80-85 jarige babyboomers die hulpbehoevend is klopt, maar als we de statistiek volgen zit je juist in rustiger vaarwater want tegen de tijd dat je dan zelf rond je 80ste die zorg nodig gaat hebben is er juist weer wat ''lucht", zowel in de verzorgingshuizen als financieel gezien omdat de druk op het systeem dan zijn grootste uitdaging al ruim gehad heeft.

[Pr088]

Sissors schreef op woensdag 27 mei 2026 @ 08:39:
[...]

Tegelijk heb je dan zo'n grote groep gepensioeneerde die echt niet voor minder geld gaan stemmen, dat de kosten waarschijnlijk wel op de werkenden wordt afgewenteld tot het echt niet meer kan.

Eigenbelang eerst.... Laten we wel met elkaar in de gaten houden dat de AOW bedoeld was om niet aan de bedelstaf te raken. Een goed pensioen is een voorrecht, wat mij betreft. Er bestaat niet zoiets als het recht om met een camper van een ton door Europa te reizen op je 60e.
Ik hoop dat er ook een grote groep Nederlanders is die het ten koste van de eigen portemonnee wat draaglijker wil maken voor de lage inkomens en de werkenden.
Ik ben nu 34 en als ik de voorspelling zie van mijn pensioenpot, dan vind ik die behoorlijk hoog. Daar kan wel wat afgeroomd worden.

[DeNachtwacht]

Pr088 schreef op woensdag 27 mei 2026 @ 08:46:
Er bestaat niet zoiets als het recht om met een camper van een ton door Europa te reizen op je 60e.

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 27 mei 2026 @ 08:38:
[...]

Ik vind het toch tamelijk bizar als ze de boel nu weer op de schop willen gooien. We hebben net de hele discussie gehad hoe we naar een meer toekomstbestendig AOW systeem willen gaan. Met daarbij een paar redelijk simpele mogelijke uitgangspunten. Los van of je het er mee eens bent, zijn het wel duidelijke uitgangspunten.

Basis was de situatie met een vaste AOW leeftijd. Vanuit de gedachte dat je niet langer zou moeten werken dan vroeger een redelijke gedachte. Al begint men tegenwoordig wel wat later dan een halve eeuw of langer geleden. Zodat de praktijk is dat mensen toch minder werken dan 'vroeger', maar met stijgende levensverwachting wel langer AOW krijgen. Dan kom je toch op een minder rechtvaardig en wel heel duur systeem uit. En kun je beter naar alternatieven kijken.
Het ene alternatief is dat de AOW een voorziening zou moeten zijn voor de laatste ongeveer 18 jaar. Dus levensverwachting omhoog, dan AOW leeftijd omhoog. Vanuit de gedachte van een basisvoorziening voor de laatste jaren een prima gedachte.
Een ander alternatief daarvoor is de gedachte dat je ongeveer 2-2,5 keer zo lang werkt als dat je AOW ontvangt. en dat het daarom 'eerlijk' is om als je 2-2,5 maand langer moet werken, dan ook een maand langer AOW krijgt. Vanuit de 'waar voor je geld' gedachte een prima gedachte.

Die discussie is gevoerd en daar kwam uit dat we met die laatste gedachte op het beste 'waar voor je geld' systeem zou uitkomen. Met daarbij uiteraard wel het bewustzijn dat dit een veel duurder systeem is dan het alternatief van een gelijkblijvende AOW periode. Nu gaan ze net doen alsof die duurdere AOW een grote verrassing is en dat het onhoudbaar is. Nee, die discussie is een paar jaar geleden al gevoerd en er is willens en wetens voor een duurder systeem gekozen. Als je daar nu in wil snijden, is dat niet meer dan een ordinaire bezuinigingsoperatie op een van de hogere uitgavenposten, waar snijden in de uitgaven flink wat oplevert.

Hij zegt dat de basis een vaste AOW was. Dat klopt. Maar vergeet er niet bij te vertellen dat het begin van de AOW draaide om gemiddeld 2 tot 3 jaar inkomensaanvulling voor de oude dag. Daarna gingen mensen horizontaal tussen zes planken. Inmiddels hebben we die uitgangspunten al enorm opgerekt.

Levensverwachting omhoog, AOW omhoog is in de basis een passende gedachte, maar wreekt zich enorm in zware beroepen en mensen met een lage sociaal economische status. Die zijn minder gezond en worden ook minder gezond oud.

Je suggestie voor het aantal gewerkte jaren vind ik misschien wel het eerlijkste, maar loopt keihard tegen de anderhalfverdienerssystematiek in Nederland aan. Wat gaan we doen met (voornamelijk) vrouwen, die in de tijd dat de kinderen zijn opgevoed vooral parttime werkten?