De stikstofproblematiek: oorzaak, gevolgen en oplossingen

[squashedraven]

Cyberpope schreef op maandag 6 juli 2026 @ 14:51:
[...]

Zeker, maar je ziet dat sommige mensen het vooral als argument inbrengen.


[...]

Levensbehoefte = noodzakelijk. En dat is het gewoon niet. En stellen dat het anders niet zo gezond is (sneller ondervoeding). Tja, laten we nu eens al ongezonde voedsel uit de supermarkt halen... blijft er weinig staan. Het is voor de voedingsindustrie echt niet zo lastig om te zorgen dat je de juiste voedingsstoffen in de juiste hoeveelheid binnen krijgt. Maar gezondheid staat niet op 1 bij de voedingsmiddelen industrie.

er wordt ook niet gesteld dat Vegetariers ed. ongezonder eten. Alleen dat ze meer moeite moeten doen voor een gebalanceerd dieet.

Het beste is gewoon inderdaad minderen (1 of 2 keer in de week een stukkie vlees bijvoorbeeld)

[Helixes]

squashedraven schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:56:
er wordt ook niet gesteld dat Vegetariers ed. ongezonder eten. Alleen dat ze meer moeite moeten doen voor een gebalanceerd dieet.

Het beste is gewoon inderdaad minderen (1 of 2 keer in de week een stukkie vlees bijvoorbeeld)

Nu wil ik er niet echt een diëtaire discussie van maken, maar je moet er wel mee rekenen dat het lichaam niet echt in staat is om diëtaire eiwitten - specifiek essentiële aminozuren - op te slaan voor later gebruik. Het wordt gebruikt in de algehele eiwitmetabolisme; overschot wordt vrij snel afgebroken en uitgescheiden, ondermeer als ureum. Als je twee keer per week vlees eet, en de rest van de week niets doet aan compensatie middels plantaardige bronnen van essentiële aminozuren, dan zou je nog tekort kunnen komen. Vlees minderen in frequentie is daarmee niet per se de beste oplossing.

Over het algemeen wil ik trouwens wel opmerken dat de meeste mensen in het Westen eerder teveel eiwitten binnenkrijgen dan te weinig. Als we het hebben over tekorten aan essentiële nutriënten, dan denk ik niet per se direct aan eiwit of essentiële aminozuren - maar eerder aan voedingsvezels, bepaalde vitaminen en zaken als enkelvoudig onverzadigde vetzuren.

Maar dat, dus, geheel terzijde. Vanuit het oogpunt van deze discussie is minderen van vleesconsumptie in iedere vorm alleen maar aan te moedigen.

[unclero]

Lothlórien schreef op maandag 6 juli 2026 @ 14:17:
Vlees consumeneren is juist wel een levensbehoefte. Het is de makkelijkste manier om essentiële aminozuren binnen te krijgen die anders niet zomaar in je dieet zitten. Dat kun je grotoendeels afvangen door extra goed op je dieet te letten, waarbij zaken als peulvruchten en noten extra belangrijk zijn, maar het is geen fabel dat vegetariërs en veganisten sneller te maken krijgen met ondervoeding.

Vlees is alleen een bron van B12 omdat wij die B12 erin hebben gestopt.

B12 wordt niet aangemaakt door dieren, maar door microorganismen. De reden dat monniken vroeger geen B12 tekort hadden was omdat ze leefden op een dieet van vollegrondsgroente die met water uit de put werden gewassen, en kloosterbier. Beiden grote bronnen van B12.

Maar groentes groeien tegenwoordig steriel onder glas. En de vleeskuikens, varkens en mestkalveren krijgen ook niet de kans om met wilde microorganismen in aanraking te komen. Dus die krijgen veevoer waar allerhande supplementen aan toegevoegd zijn.
De generatie van onze grootouders en daarvóór herinneren zich nog dat vlees een luxe was die voorbehouden was voor de zondag. Maar zij aten wel vollegrondsgroente gewassen met water uit de put, en bij de zuiderlingen stond tijdens de lunch ook nog een fles tafelbier op tafel.

Dus nee, ik ga maar ten dele mee met de opvatting dat vlees essentieel is voor ons als mens.

Zeker indachtig de schaal van vlees tegenwoordig. Er zijn immers complete volksstammen die momenteel van "vlees is een luxe voor eenmaal per week" naar "we willen bij iedere maaltijd iets van dierlijk eiwit hebben" gaan, zoals de West-Europeanen een paar generaties eerder hebben doormaakt.
Een China dat een heel volk van de slappe rijstgruwel en gefrituurde tofu naar een kom dampende kippensoep met een ei en plakjes spek weet te krijgen.
Een Indonesië dat nu van mening is dat ieder schoolkind tijdens de lunch een bekertje yogurt, een ei en wat kip moet hebben.
Enzovoorts.

Dat soort transities vereisen juist níet de kleinschaligheid van de West-Europese landbouw. Dat vereist grote verticaal geïntegreerde ketens van beursgenoteerde bedrijven. Slaat u maar eens een boek open over de ontwikkeling van het vleeskuiken. Dat is by-design niet bedoelt voor agrarische familiebedrijven. De reden dat we dat hier in Europa wel vaak doen kan ook alleen maar door het stutten met sociaal-democratisch beleid. En dat beleid wordt langzaam maar zeker afgebouwd (redenen: politieke wind én actieve lobby vanuit grootzakelijke belangen).

Daarom zien we dat de eiwittransitie vooral gedragen wordt door boeren. Denkt u maar aan boerencoöperaties als Cosun ("the future is plant"), Avebe, maar ook Arla. Simpelweg omdat die ook zien dat de marges op plantaardige eiwitten veel groter zijn dan op dierlijke, en men de verliezen op dierlijke eiwitten probeert te compenseren met winsten op plantaardige.

squashedraven schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:56:
Het beste is gewoon inderdaad minderen (1 of 2 keer in de week een stukkie vlees bijvoorbeeld)

Wilt u verzekerd zijn van wilde B12 van wilde microorganismen, dan kan ik u natuurlijk ook wild aanraden.

Als jager eet ik wat vaker wild dan de gemiddelde Nederlander. Maar ook ik heb surplus. Daarom heb ik een appgroep met mensen in de buurt die wel eens wild willen hebben. Ik kan u vertellen dat als ik 's ochtends vroeg in die groep plaats dat ik een trosje ganzen heb, de eersten die zullen reageren de veganisten/vegetariërs zijn.
Die prefereren vaak liever af en toe "dierlijke eiwitten uit de natuur" dan "B12 uit een potje", en voor hen hoeft het ook niet netjes in cellofaan verpakt te zijn, daar zij liever bewust bezig willen zijn met wat ze gaan eten.

[rik86]

*knip*, zou je ook even willen vertellen of citeren wat de betreffende opinie is? Zie ook het beleid met betrekking tot linkdrops.

Ik vind als redelijke leek dit wel een sterke opinie die er op wijst dat het debat over de verkeerde zaken gaat, namelijk juridische werkelijkheid, in plaats van wat we acceptabel vinden. Nu wordt continue wetenschap en rechtspraak, onterecht in haar ogen, ter discussie gesteld.

Slaat het ergens op wat ze zegt? Of laat ik me te makkelijk vangen?

[ Voor 28% gewijzigd door NMH op 08-07-2026 16:25 ]

[Lothlórien]

Ik wordt altjd chagrijnig als mensen het hebben over het "mogen" uitstoten van slechts 0,5 mol, waarom dit niet Europees geregeld wordt, waarom Nederland niet net zo ruimhartig is als bijv. Duitsland en dat het "slecht" is dat Nederland een prachtige industrie om zeep helpt door de regels onnodig aan te scherpen. Als mensen iets dergelijks opperen dan heb ik namelijk altijd het idee dat zij elkaar napraten.

Het probleem ligt inderdaad niet bij de juridische kaders, dat is in mijn ogen slechts een frame waarmee men probeert vrijstellingen te regelen voor bedrijven, bouwprojecten en andere uitstoters. Het echte probleem is dat Nederland al decennia op te grote voet leeft, het dossier al decennia voorruit wordt geschoven en dat de natuurgebieden stelselmatig (fors) worden overbelast. Tijd dus om alle zeilen bij te zetten en ook de kleinere deposities mee te nemen in de beschikbare stikstofruimte.

Logisch gevolg is natuurlijk dat als de beschikbare ruimte over alle projecten en bedrijven moet worden verdeeld er veel minder ruimte per bedrijf is om iets te doen. Bovendien zouden we om de ecosystemen te behouden de stikstofruimte langzaamaan in moeten perken tot een punt waarop de natuur de menselijke activiteit wel aan kan.

Als je op deze website inzoomt op bijvoorbeeld de Veluwe kun je mooi zien wat ik bedoel: Veluwe

[ Voor 5% gewijzigd door Lothlórien op 08-07-2026 13:23 ]

[hamsteg]

rik86 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 09:13:
*knip*

Slaat het ergens op wat ze zegt? Of laat ik me te makkelijk vangen?

Het verhaal klopt, het gaat erom welke ecologische/sociale/economische keuzes wij als Nederland willen maken. Gaan wij voor de 50k boeren de natuur opzij zetten of kiezen wij voor een andere weg? Gekoppeld aan deze keuzes zit een visie die wordt omgezet in beleid met spelregels en wetgeving. Het probleem wat nu speelt is dat onze Nederlandse visie alle kanten opgaat en niet hard wordt gecommuniceerd, men de kool en geit probeert te sparen. We willen de natuur gezond houden en de intensieve veeteelt vrij ruimte geven.

Door de negatieve effecten van de intensieve veeteelt staan deze twee belangen haaks op elkaar en dit begint te wringen; erger we hebben te lang gewacht en het water staat ons nu tot aan de lippen. Onder dwang van de Europese Unie hebben wij over een aantal facetten, die normaal in de visie slechts een onderdeel zijn, wetten moeten implementeren en in die wetten staan grenzen. Iedereen bevecht elkaar op die getallen in de wetten maar feitelijk begint het spel bij een landelijke visie. Als deze helder zou zijn (dus ook met een vergezicht over 'schadeafhandeling') dan is daarna het juridische traject slechts bijzaak voor de randgevallen.

Hoewel ik de vleesmanagers veel verwijt, is dit wel het zwakste punt in de gehele stikstofaffaire, we missen een (breedgedragen) visie en uitwerking in beleid. Het zijn allemaal losse maatregelen omdat we niet komen tot een visie omdat conformatie aan dit beleid voor veel partijen waarschijnlijk politieke zelfmoord zou zijn (een VVD die kiest voor de natuur, of een PRO die economische belangen behartigt). Uit angst doen we dus alleen dat wat echt niet vooruit geschoven kan worden. Dit zijn allemaal loshangende wetjes waardoor iedereen wel gedwongen wordt op deze losse stukjes wet op de inhoud elkaar te bevechten omdat simpelweg de visie mist, het kader waarbinnen we zouden moeten functioneren.

[ Voor 8% gewijzigd door NMH op 08-07-2026 16:24 ]

[hamsteg]

Update (excuus als je dit een tweede keer moet lezen), n.a.v. klachten over het feit dat AI gebruikt was en men bronvermelding miste, heb ik de afgelopen dagen de diepgang opgezocht. Door de tijd die nodig was kon ik de originele post niet meer bijwerken.

Vleesconsumptie 0 tot heden

Vóór de 20e eeuw werd er niets officieel bijgehouden (waar was het internet?), maar op basis van o.a. archeologische vondsten, landbouwarchieven en belastingregisters (zoals op slachtvee) hebben we alsnog een vrij betrouwbaar beeld van West-Europa. Wat opvalt: onze vleesconsumptie is geen rechte lijn omhoog. De late middeleeuwen waren paradoxaal genoeg een gouden tijdperk voor vleesliefhebbers, terwijl de 19e eeuw een absoluut dieptepunt vormde.

Ik heb geprobeerd een tabel te maken met belangrijke eik-momenten vanaf het begin van de jaartelling. Hoe recenter hoe beter en betrouwbaarder de beschikbare informatie. Vanaf 1950 beschikken we over statistische informatie. Ja, er zijn aannames gemaakt. Aannames kun je ter discussie stellen en we kunnen gaan soebatten over een paar grammen meer of minder maar de onderliggende globale lijnen zullen daardoor niet schokkend verplaatsen. De gewichten pp/pd zijn terugberekend naar karkasgewicht waar nodig (factor 2).

Tijdperk	gr pp/pd (Schatting)	Kenmerken van het dieet	Referenties	Toelichting schatting
Romeinse Tijd (rond jaar 0 – 400)	25 – 50 gr	Vooral granen (pap en brood). Vlees (meestal varken of wild) was een luxe, behalve voor het Romeinse leger dat een vast vleesrantsoen kreeg.	*1, *2	Schatting gesteld op 1 van de 7 dagen tegen laatste decennia gebruik. De werkelijk is dat als je in het leger zat vaker vlees at en als je burger was bijna niet (de elite daarentegen was buitensporig). Het is waarschijnlijk dat deze schatting te hoog is (o.a. omdat het tegen de laatste decennia, is topjaren, wordt afgezet).
Vroege Middeleeuwen (ca. 500 – 1000)	60 – 100 gr	Veel bossen en onontgonnen land. Vee liep vrij rond en jacht droeg bij aan het dieet. Relatief veel vlees voor alle klassen.	*3	Uitgaande van dat in de wintermaanden voor de boeren in meerderheid vlees op tafel stond (na slachtperiode) maar in de de zomer bijna niet en dat tot 150 dagen per jaar vasten werd belijdt, kom je in de buurt van 1,5 tot maximaal 2 keer de hoeveelheid uit de Romeinse tijd. Naar boven afgerond ingestoken.
Late Middeleeuwen (ca. 1300 – 1500)	150 – 250 gr	Het absolute hoogtepunt. Na de Zwarte Dood (de pest) daalde de bevolking enorm. Er was plotseling een overschot aan landbouwgrond, dat werd omgezet in weidegrond voor vee. Vlees was goedkoop en overvloedig.	*4, *5	deze twee referenties spreken elkaar een beetje tegen maar referentie 4 gaat meer over de gehele middeleeuwen *5 is daarom zwaarder meegewogen. Omdat er ook meer rijkdom was waarbij elite extra veel vlees at, het geheel grofweg 2-2,25 keer ingeschat ten opzichte van de vroege middeleeuwen.
Vroegmoderne Tijd (ca. 1600 – 1800)	60 – 100 gr	De bevolking groeide weer hard. Weidegrond werd weer akkerbouwgrond om monden te voeden. Vlees werd een luxeproduct voor de rijken; gewone mensen aten vooral granen, peulvruchten en later aardappelen	*6, *7	hoofdzakelijk door groei van de bevolking, maar ook door kosten, brood 60-70% van het inkomen en vlees 10% dan kom je in de buurt van 2x per week. Zelfde getallen van vroege middeleeuwen toegepast.
Industriële Revolutie (ca. 1850)	20 – 40 gr	Het historische dieptepunt. Extreme armoede onder de arbeidersklasse in de opkomende steden. Spekvet werd gebruikt voor de smaak, maar echt vlees stond zelden op tafel.	*8, *9, *10	Armoede bij de arbeiders zorgde voor ten hoogstens één maal per week, 1/7 van laatste decennia rond 220 = 30g.
Midden 20e eeuw (1950)	100 – 120 gr	Wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Vleesconsumptie begon net weer te stijgen, maar was met zo'n 17 kg per jaar (netto consumptie, 34kg karkasgewicht) nog bescheiden.	*11	34kg karkasgewicht
Begin 21e eeuw (2000 – 2020)	200 – 240 gr	De piek van de intensieve veehouderij. Door massaproductie en welvaart werd vlees goedkoper dan ooit. In karkasgewicht praatten we over 75-80 kg per jaar, wat neerkomt op ruim 200 gram daadwerkelijk gegeten vlees per dag.	*12, *15	79kg/pp/pj.
Heden (2026)	180 – 200 gr	Een licht dalende trend in West-Europa door de opkomst van vleesvervangers, klimaatbewustzijn en inflatie, al blijft de consumptie historisch gezien nog altijd erg hoog.	*12, *13, *15	74,4Kg/pp/pj

Drie belangrijke nuances bij deze cijfers

1. Het verschil tussen rijk en arm: Tot ver in de 20e eeuw waren deze gemiddelden misleidend. Een edelman in de 17e eeuw at gerust 500 gram vlees per dag (en leed vaak aan jicht), terwijl een arme boer op het platteland amper aan 10 gram per dag kwam.
2. Karkasgewicht versus consumptie: In historische bronnen (en moderne CBS-cijfers) wordt vaak gesproken over karkasgewicht (het gewicht van het geslachte dier inclusief botten en vet). Wat we daadwerkelijk opeten (het vlees op je bord) is doorgaans ongeveer de helft van dat gewicht. Bovenstaande tabel gaat uit van karkasgewicht.
3. De vis- en vastendagen: In de middeleeuwen en vroegmoderne tijd legde de kerk strikte vastendagen op (soms wel 150 tot 180 dagen per jaar), waarop geen vlees mocht worden gegeten. Op die dagen verschoof het dieet volledig naar vis of eieren.

Bronvermeldingen

1. https://mainzerbeobachter.com/2019/01/20/romeins-kannibalisme/: "In het Romeinse Rijk, met zijn onderontwikkelde economie, was vlees dus zeldzaam. Mensen aten vooral graanproducten, met als gezonde aanvullingen de vruchten van de wijnrank en de olijfboom."
2. https://nl.wikipedia.org/wiki/Oud-Romeinse_keuken: "In de vroege republiek bestond de cena (avondmaal) in wezen uit de puls of pulmentum, een dikke brij uit spelt- of bonenmeel. Waarschijnlijk aten de welgestelden bij hun puls eieren, kaas en honing, echter zelden of nooit vlees of vis."
3. https://vehi-mercatus.nl/Eten-in-de-Middeleeuwen-wat-stond-er-echt-op-tafel: "Brood, pap en bier vormden de caloriebasis voor alle lagen van de bevolking – 50 tot 91 procent van de calorieën kwam uit graan. Af en toe varkensvlees en spek – vooral na de slacht in de herfst. Vlees was in principe zeer gewild, maar de beschikbaarheid en frequentie varieerden sterk – afhankelijk van de sociale klasse, het seizoen en de kerkelijke kalender met zijn vele vastendagen."
4. https://toentertafel.com/de-keuken-van-de-late-middeleeuwen/: De laatmiddeleeuwse keuken is er namelijk een van uitersten. De arme plattelandsbevolking at vooral brood, pap en soep met knolgroenten, kool of tuinbonen. Vlees was een zeldzame toevoeging. De rijke burgerij en adel aten zeer uitgebreid en gevarieerd. Vlees, vis, gevogelte, groenten en fruit werden gekruid met groene kruiden en exotische specerijen."
5. https://www.reddit.com/r/AskHistorians/comments/1cf6mxd/how_much_meat_did_an_average_medieval_peasant_in/?tl=nl: "De Zwarte Dood. Het halveerde de Engelse bevolking in een paar jaar, en in een agrarische economie had de helft van de mensen (per persoon) gemiddeld twee keer zoveel land. Meer land werd omgezet in weiland in plaats van graan te verbouwen, waardoor de hoeveelheid vee en dus vlees toenam.In de late Middeleeuwen aten Engelse boeren nog steeds een dieet met veel granen, maar aten ze aanzienlijk grotere hoeveelheden vlees. Ze waren gezonder en leefden langer dan hun overgrootouders, als ze maar geluk hadden om de pest te overleven."
6. https://www.nhnieuws.nl/nieuws/348328/vlees-was-in-de-zeventiende-eeuw-voorbehouden-aan-de-elite: "De veestapel kon niet meegroeien met de bevolkingsaanwas en zo werd het eten van vlees iets wat was voorbehouden aan de elite."
7. https://www.reddit.com/r/AskHistorians/comments/7cj1bv/what_did_people_eat_in_the_late_1700s_to_early/: "Half or more of working class household food budgets goes into bread and flour. Going further we can also see that meat products make up 10-12% of the total. ...breadwinners in Britain rose from 2.61 to 3.06... Thus we can say with a degree of certainty that the average working class family would have consumed animal products on a regular basis, but not in large amounts."
8. https://isgeschiedenis.nl/nieuws/gezond-eten-in-de-19e-eeuw: "Vlees werd gezien als een luxe product. Omstreeks 1890 verscheen bij arbeidersgezinnen hooguit eenmaal per week vlees op tafel."
9. https://www.reddit.com/r/AskHistorians/comments/5dl59b/before_the_industrial_revolution_how_common_was/: "the potato started to be more widely eaten ... You can get along fairly well on a diet of potatoes with the skin on, milk, and fish, ... In general, with rising population, field crops are far more efficient than meat at feeding people. So meat consumption decreased considerably in large pockets of Europe in the 17th century, and didn't rise again until after the Industrial Revolution."
10. https://history.pictures/2020/02/10/9-3-consumption-of-meat/: "Total Great Britain 5.5-9 pounds per family per week (=2,54-4, 8 pers.gez. gecorrigeerd naar puur vlees ~20-35g)"
11. https://www.voedingscentrum.nl/nl/duurzaam-eten/waarom-is-minder-vlees-eten-beter-voor-gezondheid-en-milieu/vlees-eten-geschiedenis.aspx: "In de eerste versie van de Schijf van Vijf uit 1953 staan ‘kaas en vlees of vis of ei of peulvruchten’. Mensen krijgen het advies hiermee te variëren. Niet alleen voor de gezondheid, maar ook omdat vlees dan nog duur is. Vlees is een luxeproduct. Iets voor speciale gelegenheden. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving at een Nederlander in 1950 gemiddeld 17 kilo vlees per jaar."
12. https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/gemiddelde-vleesconsumptie-op-laagste-punt-in-20-jaar: "Ten opzichte van het 'piekjaar' 2009 is de vleesconsumptie volgens het Wageningse onderzoek met 6 procent afgenomen. Volgens de woensdag verschenen cijfers kwam het totale vleesverbruik van Nederlanders in 2024 uit op 74,4 kilo."
13. https://nos.nl/artikel/2587378-nederlanders-eten-minder-vlees-laagste-aantal-kilo-s-in-twintig-jaar: "Vorig jaar was het totale vleesverbruik van Nederlanders 74,4 kilo."
14. https://www.cbs.nl/ - CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek): Historische reeksen over consumptie en landbouwproductie in de 20e eeuw.
15. Wageningen University & Research (WUR): Publiceert jaarlijks in opdracht van het ministerie het rapport Vleesconsumptie per persoon in Nederland, waarin karkasgewicht nauwkeurig wordt omgerekend naar daadwerkelijke consumptie. Tabel 3.1:

Conclusie

De gedane stelling "veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk. (waar bewijs voor is)" is hiermee ontkracht voor in ieder geval de laatste 2 eeuwen. Een grof onderzoek heeft ook aangetoond dat heel vroegen, de jagerstijd, er ook relatief weinig vlees op tafel stond. Bij de meeste stammen was het resultaat van een succesvolle jacht slechts 10-30%, afhankelijk van de (door)ontwikkeling van jagersmateriaal. De hoofdvoeding werd verzameld door de achtergebleven niet-jagers met granen, grassen, knollen, fruit, paddenstoelen etc.

De intensieve veeteelt van de laatste 50-60 jaar heeft duidelijk de consumptie opgejaagd, deze periode overstijgt de 2000 jaar daarvoor (behalve de periode van 150 jaar, post-pest). Er is hier een zeer duidelijke aantoonbare relatie met stikstof, maar de vleesmanagers blijven ontkennen.

[ Voor 6% gewijzigd door hamsteg op 08-07-2026 14:46 ]

[dollyking]

*knip*, die stelling verdient onderbouwing.

[ Voor 141% gewijzigd door NMH op 08-07-2026 16:28 ]

[NMH]

Er lijken (weinig verrassend) ook weer acties van de boeren aan te komen:

quote: https://nos.nl/artikel/26...-we-zijn-bereid-tot-actie

Boerenactiegroep Agractie ziet de onrust onder boeren over de stikstofplannen toenemen, zegt voorzitter Erik Luiten. Volgens hem "broeit het behoorlijk" onder de boeren en zullen volgende week eerste acties worden gehouden.

Wat me elke keer weer opvalt is hoe vast ze lijken te zitten in het oude stramien:

quote: https://nos.nl/artikel/26...-we-zijn-bereid-tot-actie

"Als ik naar mijn eigen bedrijf kijk, zie ik gewoon dat ik tonnen moet gaan investeren om eraan te kunnen voldoen, terwijl ik nog steeds dezelfde omzet draai. In de economische wereld gaat die vlieger gewoon niet op."

Volgens Luiten is het probleem niet dat de boeren niet willen investeren. "De meeste ondernemers zijn niet bang om investeringen te doen. Alleen bij investeringen wil je ook zien dat je daar een verdienmodel aan hebt en dat je eraan kunt verdienen. Dat zit er in dit verhaal totaal niet in. Er ligt wel een opgave om tonnen te investeren, maar zonder omzetvergroting."

Dat is zo'n beetje hoe we in de huidige situatie terecht zijn gekomen: omzetvergroting zal zich meestal vertalen in meer dieren (tenzij het een investering is om de kosten te drukken). Waar Luiten ook aan voorbij lijkt te gaan is dat je soms nu eenmaal kosten moet maken om aan nieuwe regelgeving te voldoen. Als je een klusbedrijf met een dieselbus hebt en in een emissievrije zone moet werken, dan zul je op een gegeven moment een nieuwe bus moeten regelen. Banken zijn elk jaar meer dan een miljard kwijt aan witwascontroles die ze van de overheid uit moeten voeren. En mijn werkgever heeft bij de invoering van de GDPR ook heel wat mensuren moeten inzetten om de systemen aan te passen. En dan liggen er ook nog miljarden klaar om te boeren te helpen. Ik snap dat het geen leuke boodschap is, maar het is jammer dat er zo weinig begrip uit de sector blijft komen.

[DropjesLover]

NMH schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 01:13:
Er lijken (weinig verrassend) ook weer acties van de boeren aan te komen:

[...]


Wat me elke keer weer opvalt is hoe vast ze lijken te zitten in het oude stramien:

[...]


Dat is zo'n beetje hoe we in de huidige situatie terecht zijn gekomen: omzetvergroting zal zich meestal vertalen in meer dieren (tenzij het een investering is om de kosten te drukken). Waar Luiten ook aan voorbij lijkt te gaan is dat je soms nu eenmaal kosten moet maken om aan nieuwe regelgeving te voldoen. Als je een klusbedrijf met een dieselbus hebt en in een emissievrije zone moet werken, dan zul je op een gegeven moment een nieuwe bus moeten regelen. Banken zijn elk jaar meer dan een miljard kwijt aan witwascontroles die ze van de overheid uit moeten voeren. En mijn werkgever heeft bij de invoering van de GDPR ook heel wat mensuren moeten inzetten om de systemen aan te passen. En dan liggen er ook nog miljarden klaar om te boeren te helpen. Ik snap dat het geen leuke boodschap is, maar het is jammer dat er zo weinig begrip uit de sector blijft komen.

Het meest stuitende is dat uit de reactie een totale ontkenning van het probleem spreekt.

Jarenlang is, onder druk van banken en met toestemming van (lokale) politiek, door de boeren enorm geïnvesteerd en omzet/winst vergroot net ten koste van de natuur en samenleving cq hun shit over ons allemaal te verdelen.

Ze hebben hun feestje gehad, nu is het tijd om daar voor te betalen.
Boeren zijn er grotendeels schuldig aan dat er geen woningen gebouwd kunnen worden.

Ik zou zeggen, trommel eens alle woningzoekenden op voor een demonstratie.
Ze hebben dan wel geen groot materieel, maar het zijn er meer dan boeren.

[mitsumark]

DropjesLover schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 07:05:
[...]
Het meest stuitende is dat uit de reactie een totale ontkenning van het probleem spreekt.

Het probleem is niet zijn probleem, en daar zit het probleem.
Als we van het probleem zijn probleem maken = probleem opgelost.

Dan rijst wel de vraag of we een maatschappelijk probleem moeten afwentelen op individuen.
Ik neig te zeggen dat we allemaal verantwoordelijk zijn, en niet alleen de groep boeren (of welke groep dan ook), dus laten we helpen met oplossen ipv wijzen, dat begint met luisteren (en dat zal dan gaan over geld/bestaanszekerheid, dus dan helpt waarschijnlijk een zak geld).

[Fr33z]

mitsumark schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 10:35:
[...]

Het probleem is niet zijn probleem, en daar zit het probleem.
Als we van het probleem zijn probleem maken = probleem opgelost.

Dan rijst wel de vraag of we een maatschappelijk probleem moeten afwentelen op individuen.
Ik neig te zeggen dat we allemaal verantwoordelijk zijn, en niet alleen de groep boeren (of welke groep dan ook), dus laten we helpen met oplossen ipv wijzen, dat begint met luisteren (en dat zal dan gaan over geld/bestaanszekerheid, dus dan helpt waarschijnlijk een zak geld).

externaliteiten beprijzen dus? zorgen dat stikstof-uitstoot geld kost lijkt me de kortste klap.

[HEY_DUDE]

Als ik naar mijn eigen biochemische fabriek kijk, zie ik gewoon dat ik tonnen moet gaan investeren om eraan te kunnen voldoen, terwijl ik nog steeds dezelfde omzet draai. In de economische wereld gaat die vlieger gewoon niet op."

Volgens Luiten is het probleem niet dat de biochemische industrie niet willen investeren. "De meeste ondernemers zijn niet bang om investeringen te doen. Alleen bij investeringen wil je ook zien dat je daar een verdienmodel aan hebt en dat je eraan kunt verdienen. Dat zit er in dit verhaal totaal niet in. Er ligt wel een opgave om tonnen te investeren, maar zonder omzetvergroting."

Verander bedrijf en boeren eens in biochemische industrie en je ziet meteen waar de schoen wringt. Winst gaat boven de natuur. Bij alle andere industrie takken inclusief tata steel vind de samenleving dat het bedrijf zijn bedrijfsvoering moet aanpassen en is de winstgevendheid van een bedrijf niet het probleem van de samenleving.

[hamsteg]

mitsumark schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 10:35:
[...]

Het probleem is niet zijn probleem, en daar zit het probleem.
Als we van het probleem zijn probleem maken = probleem opgelost.

Dan rijst wel de vraag of we een maatschappelijk probleem moeten afwentelen op individuen.
Ik neig te zeggen dat we allemaal verantwoordelijk zijn, en niet alleen de groep boeren (of welke groep dan ook), dus laten we helpen met oplossen ipv wijzen, dat begint met luisteren (en dat zal dan gaan over geld/bestaanszekerheid, dus dan helpt waarschijnlijk een zak geld).

Normaal gesproken ben ik het helemaal je eens: ratio, overleg (polderen) en zoeken naar oplossingen. Helaas trap je met het idee dat alles wordt afgewenteld op de boeren, in een gefabriceerd frame van de boeren. Het schokkende is te moeten constateren dat deze elementen van samenwerking niet bestaan vanuit het gezichtspunt van de boeren. Zij zien zichzelf als vrije geest die door anderen worden beperkt in hun asociale gedrag. Elke andere ondernemer balanceert tussen wat kan/mag in de samenleving en hoe daarbinnen de ondernemer zijn bestaansrecht kan benutten. Natuurlijk zijn hier ook grijstinten te benoemen als bijvoorbeeld Tata Steel maar er is èèn ding wat de Tata Steels anders maakt dan de boeren; zij erkennen (uiteindelijk) het grondprobleem.

Het is niet dat dit probleem zomaar is ontstaan (1968 is er al gesproken over uitkopen van boeren), het is niet dat de boeren geen kansen zijn gegeven om zelf met oplossingen te komen. Ik snap vanuit overlevingsdrang ook echt wel dat je niet staat te popelen om je gehele manier van werken om te gaan gooien, dat brengt zeker veel onzekerheid. Maar in essentie is dit waar alle ondernemers mee te maken hebben. Als elke ondernemer zo halsstarrig zou blijven als de boeren hadden we nu geen streaming diensten maar zaten we nog steeds aan de verhuur van videobanden vast (om maar een zijstraat te noemen). Ook deze ondernemers hebben een ander bedrijfsmodel opgezocht omdat fysieke verhuur niet meer winstgevend was. Alle oplossingen vanuit de boeren zijn erop gericht om de huidige manier van werken onveranderd overeind te houden ten koste van de leefbaarheid van anderen - een gehele samenleving.

De samenleving is allang bezig met transformeren. De samenleving wil de boeren ook echt helpen met investeren (ligt nu 20 miljard op tafel en als dat moet verdubbelen komen we er ook wel). De industrie en de consument doen hun best al. Eens dat je misschien kunt discussieren of de bijdragen naar ratio wel kloppen maar daar is beweging ingezet die niet meer stopt. Het is allang, heel lang, geen afwentelen op de boeren meer.

Het is helaas omgekeerd, deze vleesmanagers blijven halsstarrig stilstaan. Stilstand is achteruitgang en deze halsstarrigheid sloopt op dit moment helaas de kleine en vaak wel goedwillende boeren (geen visie = geen investeringen mogelijk). De vleesmanagers profiteren enorm (kopen land en rechten op van de boeren die moeten stoppen) en je kunt je afvragen of dit niet een doelbewuste strategie is die over de ruggen van de goedwillende (maar helaas ook goedgelovige) boeren wordt uitgevochten.

Ja, we zijn allemaal verantwoordelijk aan de huidige milieubelasting (na oorlogse industrie). Afwentelen van de gezamenlijk gecreerde maatschappelijke (milieu)problemen op selectief gekozen groep(en) is terecht onjuist. Echter daar is hier geen sprake van. De ontkenning van de eigen verantwoordelijkheid staat elke vorm van structurele oplossingen in de weg. Het enige wat de vleesmanger wil horen in overleggen, is dat alles blijft zoals het systeem nu functioneert. De samenleving moet terug naar dit model, de videoband (ten koste van het milieu en de gehele samenleving)!

[DropjesLover]

mitsumark schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 10:35:
[...]

Het probleem is niet zijn probleem, en daar zit het probleem.
Als we van het probleem zijn probleem maken = probleem opgelost.

Dan rijst wel de vraag of we een maatschappelijk probleem moeten afwentelen op individuen.
Ik neig te zeggen dat we allemaal verantwoordelijk zijn, en niet alleen de groep boeren (of welke groep dan ook), dus laten we helpen met oplossen ipv wijzen, dat begint met luisteren (en dat zal dan gaan over geld/bestaanszekerheid, dus dan helpt waarschijnlijk een zak geld).

Als we in Nederland minder vlees/zuivel gaan consumeren, dan gaan de boeren het gewoon nog meer exporteren. Maar niet minder vee houden.
40% van de totale productie is al voor de export is (80% van de 180% totale productie). Dat kunnen ze omdat wij het zo efficient en goedkoop doen, en daarmee lokale boeren van de markt drukken.

Ik ben absoluut voor het ruimhartig bijdragen aan bestaanszekerheid. Van mij mogen ze allemaal op kosten van de staat zich laten omscholen naar iets waar wel toekomst in zit. Laten we wel wezen, dat kost ook maar een 30k per boer. Peanuts.
Van de verkoop van machines en land kunnen alle leningen afbetaald worden, en blijft er een riant deel over dat in een pensioenfonds kan. Want die schulden zijn voor investeringen die al lange tijd geleden zijn gedaan (aangepaste stallen, melkrobots), en dus ook navenant weer grotendeels afbetaald. Daarmee is de Loan to Value (bedrijf incl grond) verhouding ruim onder de 1, dus prima tegen elkaar weg te strepen.
Regel desnoods iets dat ook de banken mogen bloeden voor het willens en wetens financieren van deze milieuvervuiling door 30% van de openstaande leningen te moeten afschrijven. Of daarvoor het land (=onderpand) krijgen en er verplicht woningen op moeten bouwen.

De gemiddelde oppervlakte van een boerenbedrijf is 37 hectare. à €10/m2 is dat 3,7 miljoen puur aan land. Regel iets dat de resterende waarde makkelijk in een nieuw (niet agrarisch!) bedrijf kan of een pensioenfonds, daar is je bestaanszekerheid...


Probleem is. Ze willen niet.
Boeren willen blijven boeren.
Tsja, dan ben je snel uitgepraat...

[ Voor 6% gewijzigd door DropjesLover op 23-07-2026 12:02 ]

[NMH]

DropjesLover schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 07:05:
Het meest stuitende is dat uit de reactie een totale ontkenning van het probleem spreekt.

Dit is inderdaad een groot deel van het probleem denk ik. Ik wil nog wel met de boeren meegaan dat wij als samenleving jarenlang gestuurd hebben op schaalvergroting en dat was in de jaren na de oorlog met de hongersnood nog vers in het geheugen ook begrijpelijk, maar het is daarna volkomen doorgeschoten en dat is toch echt al decennia bekend. En ja, de partijen rondom de boeren zoals de Rabobank en toeleveranciers die baat hebben bij volume pushen nog steeds in die richting, maar ik vind dat je van ondernemers mag verwachten dat zij ook eigen inzicht en maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben. En daar lijkt bij een aanzienlijk deel van de sector geen sprake van te zijn.

[Lothlórien]

Ik vind het in beginsel goed dat er een voorlichtingsavond komt, want ik heb het idee dat de meeste mensen elkaar alleen maar napraten zonder ook maar een greintje verstand te hebben van stikstofdeposities en het effect op habitats en ecosystemen. Dat zal hopelijk een stuk meer begrip kweken dan het "Den haag vindt dat het land een probleem heeft dus wij moeten bloeden" sentiment van de vorige protesten. Met dat sentiment in het achterhoofd heb ik me dan ook hogelijk verbaasd over de oproep van Caroline van der Plas tijdens de stikstofstemming in de kamer: "Boeren, vecht voor uw toekomst, wij strijden mee".

Echter vrees ik dat de insteek van deze "voorlichtingsavond" een ordinaire oproep tot ontregelende acties is. Het "broeit" onder de boeren, maar het lijkt erop dat agractie de lont wil gaan aansteken en dat is wel kwalijk, want dan realiseert de helft van de boeren zich waarschijnlijk nog niet waarom de agrarische sector zo cruciaal is voor het oplossen van het probeem en waarom juist zij zo hard worden geraakt terwijl veel andere industrieën minder last lijken te hebben.

Ten slotte wil ik opmerken dat het misschien ook geen slecht idee is om de algemene emissienorm voor stikstof naar beneden te schroeven. Het valt nauwelijks uit te leggen dat een fabriek niets hoeft te doen als het niet in de buurt van een Natura2000 gebied staat.

[dawg]

NMH schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 01:13:
Er lijken (weinig verrassend) ook weer acties van de boeren aan te komen:

[...]


Wat me elke keer weer opvalt is hoe vast ze lijken te zitten in het oude stramien:

[...]


Dat is zo'n beetje hoe we in de huidige situatie terecht zijn gekomen: omzetvergroting zal zich meestal vertalen in meer dieren (tenzij het een investering is om de kosten te drukken). Waar Luiten ook aan voorbij lijkt te gaan is dat je soms nu eenmaal kosten moet maken om aan nieuwe regelgeving te voldoen. Als je een klusbedrijf met een dieselbus hebt en in een emissievrije zone moet werken, dan zul je op een gegeven moment een nieuwe bus moeten regelen. Banken zijn elk jaar meer dan een miljard kwijt aan witwascontroles die ze van de overheid uit moeten voeren. En mijn werkgever heeft bij de invoering van de GDPR ook heel wat mensuren moeten inzetten om de systemen aan te passen. En dan liggen er ook nog miljarden klaar om te boeren te helpen. Ik snap dat het geen leuke boodschap is, maar het is jammer dat er zo weinig begrip uit de sector blijft komen.

Niet enkel zit men vast in hun stramien, er is ook geen greintje waardering dat de belastingbetaler voor pakweg ~17.000 veehouders 20 miljard op tafel legt. Er is geen enkele andere bedrijfstak die zoveel schade aan de leefomgeving toebrengt én die ontzettend ruimhartig behandeld wordt.

De ondankbaarheid is stuitend.

[Yaksa]

hamsteg schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 14:29:

Conclusie

De gedane stelling "veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk. (waar bewijs voor is)" is hiermee ontkracht voor in ieder geval de laatste 2 eeuwen. Een grof onderzoek heeft ook aangetoond dat heel vroegen, de jagerstijd, er ook relatief weinig vlees op tafel stond. Bij de meeste stammen was het resultaat van een succesvolle jacht slechts 10-30%, afhankelijk van de (door)ontwikkeling van jagersmateriaal. De hoofdvoeding werd verzameld door de achtergebleven niet-jagers met granen, grassen, knollen, fruit, paddenstoelen etc.

Niet om het een of ander, maar in heel het verhaal wordt vis, schelpdieren en gevogelte zowat niet genoemd. Terwijl uit opgravingen (ik ben zelf amateur-archeoloog) blijkt dat dat soort voedsel (wat ook dierlijk is) toch wel heel veel gegeten werd. En uit overleveringen van mijn eigen familie weet ik dat de dienstmeiden op een gegeven moment niet meer wilden dat er alweer zalm op het menu stond. De rivieren waren destijds schoon en vol leven, de zalm trok elk jaar de Rijn op en werd massaal gevangen.
Niet dat het ook maar iets uitmaakt voor de stikstofdiscussie, maar ik wilde het toch even vermelden.

[DropjesLover]

dawg schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 15:33:
[...]

Niet enkel zit men vast in hun stramien, er is ook geen greintje waardering dat de belastingbetaler voor pakweg ~17.000 veehouders 20 miljard op tafel legt. Er is geen enkele andere bedrijfstak die zoveel schade aan de leefomgeving toebrengt én die ontzettend ruimhartig behandeld wordt.

De ondankbaarheid is stuitend.

Als je als politieke partij hier op wil profileren is dat best makkelijk.

Wilt u ook €1000 per persoon (€3400/gezin met ,14 kind) overmaken aan de oude VVD + CDA politiek die dit dossier willens en wetens hebben laten ontstaan en ontsporen?

Kijken hoe snel dat dan de steun voor boeren verdampt wanneer men in de eigen portemonee visueel gemaakt wordt. Van rechts is toch al alles "gevoel = feit", kan dit ook wel bij

[MikeyMan]

Yaksa schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 15:56:
[...]

Niet om het een of ander, maar in heel het verhaal wordt vis, schelpdieren en gevogelte zowat niet genoemd. Terwijl uit opgravingen (ik ben zelf amateur-archeoloog) blijkt dat soort voedsel (wat ook dierlijk is) toch wel heel veel gegeten werd. En uit overleveringen van mijn eigen familie weet ik dat de dienstmeiden op een gegeven moment niet meer wilden dat er alweer zalm op het menu stond. De rivieren waren destijds schoon en vol leven, de zalm trok elk jaar de Rijn op en werd massaal gevangen.
Niet dat het ook maar iets uitmaakt voor de stikstofdiscussie, maar ik wilde het toch even vermelden.

Massaal... In 1900 woonden er 5 miljoen mensen in Nederland...
In 1800 2 miljoen...

[DropjesLover]

Lothlórien schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 15:29:
Ik vind het in beginsel goed dat er een voorlichtingsavond komt, want ik heb het idee dat de meeste mensen elkaar alleen maar napraten zonder ook maar een greintje verstand te hebben van stikstofdeposities en het effect op habitats en ecosystemen. Dat zal hopelijk een stuk meer begrip kweken dan het "Den haag vindt dat het land een probleem heeft dus wij moeten bloeden" sentiment van de vorige protesten. Met dat sentiment in het achterhoofd heb ik me dan ook hogelijk verbaasd over de oproep van Caroline van de Plas tijdens de stikstofstemming in de kamer: "Boeren, vecht voor uw toekomst, wij strijden mee".

Echter vrees ik dat de insteek van deze "voorlichtingsavond" een ordinaire oproep tot ontregelende acties is. Het "broeit" onder de boeren, maar het lijkt erop dat agractie de lont wil gaan aansteken en dat is wel kwalijk, want dan realiseert de helft van de boeren zich waarschijnlijk nog niet waarom de agrarische sector zo cruciaal is voor het oplossen van het probeel en waarom juist zij zo hard worden geraakt terwijl veel andere industrieën minder last lijken te hebben.

Ten slotte wil ik opmerken dat het misschien ook geen slecht idee is om de algemene emissienorm voor stikstof naar beneden te schroeven. Het valt nauwelijks uit te leggen dat een fabriek niets hoeft te doen als het niet in de buurt van een Natura2000 gebied staat.

Maar dat gebeurt al. En dat de industrie en verkeer de afgelopen 20 jaar wel flink gereduceerd hebben voornamelijk omdat machines een einde levensduur hebben. Daarna komen nieuwe, betere, energie-zuinigere schonere motoren, schonere nieuwe apparatuur, etc.

Maar een koe blijft een koe.
Als je er meer melk uit wil trekken, dan moet er ook meer krachtvoer in. Meer voer = meer shit.

[ Voor 4% gewijzigd door DropjesLover op 23-07-2026 16:50 ]

[Yaksa]

DropjesLover schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 16:01:
[...]Maar een koe blijft een koe.
Als je er meer melk uit wil trekken, dan moet er ook meer krachtvoer in. Meer voer = meer shit.

En vooral dunne shit, sloopmelkkoeien zijn continue aan de diarree. En dat is ook weer een reden dat die spleetjesvloeren met heen en weer gaande mestketting helemaal niet werken, de mestketting doet zowat niks, de diarree loopt samen met de urine zo de mestkelder in, wordt dus niet gescheiden (wat deels wel de bedoeling was) en produceert door die menging weer meer ammoniak (= stikstof).

[Lothlórien]

DropjesLover schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 16:01:
[...]

Maar dat gebeurt al. En dat de industrie en verkeer de afgelopen 20 jaar wel flink gereduceerd hebben (schonere motoren, schonere nieuwe apparatuur), voornamelijk omdat machines een einde levensduur hebben.
Maar een koe blijft een koe.
Als je er meer melk uit wil trekken, dan moet er ook meer krachtvoer in. Meer voer = meer shit.

Nu je het zegt... mijn schoonvader is schipper en ik heb hem ook wel vaker horen klagen over nieuwe regeltjes, filters e.d. Nu heb ik ook wel een beetje het idee dat de meeste kleine ondernemers dat doen. Niet omdat zij exorbitant veel met veranderende regelgeving te maken krijgen, maar omdat het voelt als tegenwerking.

De vraag is alleen: is het voldoende? en dat is het blijkbaar niet.

[DropjesLover]

Lothlórien schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 16:48:
[...]


Nu je het zegt... mijn schoonvader is schipper en ik heb hem ook wel vaker horen klagen over nieuwe regeltjes, filters e.d. Nu heb ik ook wel een beetje het idee dat de meeste kleine ondernemers dat doen. Niet omdat zij exorbitant veel met veranderende regelgeving te maken krijgen, maar omdat het voelt als tegenwerking.

De vraag is alleen: is het voldoende? en dat is het blijkbaar niet.

Jazeker is het voldoende. Omdat met verder aangescherpte uitstootregels langzaam maar zeker het machinepark schoner wordt.

Maar meer regels / minder uitstoot per output / liter maakt de machines complexer. Filter hier, toevoeging daar, geen goedkope zwavelhoudende bunker-olie maar duurdere ontzwavelde, uitlaatgas-was-systemen. En dus duurder.

Zonder die regels zaten we nog met loodhoudende benzine en CFK's. Beiden van 1 uitvinder en daarmee verantwoordelijk voor de meeste doden en milieuschade ooit, meer dan de uitvinder van Zyklon B gas.

Ondernemertje pesten, tsja. Ondernemers zullen die kosten moeten doorberekenen in hun goederen. Dus uiteindelijk betalen we daar allemaal gewoon voor.
Want schone(re) lucht en een gezond milieu, dat is goed voor de mens. Niet voor de winst.

Daarom dat de EU nu ook maatregelen wil nemen tegen goederen die nog goedkoop en vervuilend in het buitenland gemaakt worden. Waar de ondernemer weer over gaat steigeren.
Wat vreemd is, want aan de ene kant zou dat de schoner gemaakte goederen uit de EU een betere concurrentiepositie geven, maar tegelijkertijd ook veel ondernemers die afhankelijk zijn van die goedkope onderdelen door te schuiven voor de hoofdprijs (want marge moet gemaakt worden).

[Robkazoe]

https://www.ad.nl/politie...an-die-van-2022~af98821a/

Nieuwe acties morgen:

Nieuwe ‘publieksvriendelijke acties’ staan maandag gepland. Boeren zullen dan met hun trekkers langs de snelweg gaan staan, als teken van onvrede. Er zullen ‘rooksignalen en spandoeken’ te zien zijn, meldt voorzitter van Agractie Erik Luiten, maar nog geen wegblokkades.

Acties komen vanuit FDF en Agractie. LTO en de jonge boeren (NAJK) doen niet mee. Leuke bonusquote:

Met teksten als: ‘Nee tegen de aanval op boeren en gezinnen!’ en ‘Stop het spoor van verwoesting!’ willen ze boeren verleiden nogmaals de barricades op te gaan, nu om de plannen van stikstofminister Jaimi van Essen (D66) ‘van tafel’ te krijgen.

Hebben ze het nu over de verwoesting van de natuur of bedoelen ze iets anders?

[RobinHood]

Robkazoe schreef op zondag 26 juli 2026 @ 18:59:
https://www.ad.nl/politie...an-die-van-2022~af98821a/

Nieuwe acties morgen:

[...]

Acties komen vanuit FDF en Agractie. LTO en de jonge boeren (NAJK) doen niet mee. Leuke bonusquote:

[...]

Hebben ze het nu over de verwoesting van de natuur of bedoelen ze iets anders?

Oh fijn, rooksignalen, naast de weg, terwijl het kurkdroog is.

Kan werkelijk niet fout gaan.

[Lothlórien]

DropjesLover schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 17:01:
[...]

Jazeker is het voldoende. Omdat met verder aangescherpte uitstootregels langzaam maar zeker het machinepark schoner wordt.

Maar meer regels / minder uitstoot per output / liter maakt de machines complexer. Filter hier, toevoeging daar, geen goedkope zwavelhoudende bunker-olie maar duurdere ontzwavelde, uitlaatgas-was-systemen. En dus duurder.

Zonder die regels zaten we nog met loodhoudende benzine en CFK's. Beiden van 1 uitvinder en daarmee verantwoordelijk voor de meeste doden en milieuschade ooit, meer dan de uitvinder van Zyklon B gas.

Ondernemertje pesten, tsja. Ondernemers zullen die kosten moeten doorberekenen in hun goederen. Dus uiteindelijk betalen we daar allemaal gewoon voor.
Want schone(re) lucht en een gezond milieu, dat is goed voor de mens. Niet voor de winst.

Daarom dat de EU nu ook maatregelen wil nemen tegen goederen die nog goedkoop en vervuilend in het buitenland gemaakt worden. Waar de ondernemer weer over gaat steigeren.
Wat vreemd is, want aan de ene kant zou dat de schoner gemaakte goederen uit de EU een betere concurrentiepositie geven, maar tegelijkertijd ook veel ondernemers die afhankelijk zijn van die goedkope onderdelen door te schuiven voor de hoofdprijs (want marge moet gemaakt worden).

Dat het machinepark zonder die regels nog vervuilender was is niet echt relevant voor de vraag of het voldoende is. Agrariërs hebben ook al decennia te maken met quota, maar dat is zeker niet voldoende gebleken om de natuur te behouden. Waarschijnlijk hebben zij ook het gevoel dat ze al voldoende doen omdat de regels telkens aangescherpt worden.
De vraag is ook een beetje wat wenselijk is: een schipper gaat niet zomaar een paar ton investeren in een nieuwe dieselmotor, zeker niet als dat alleen maar is om stikstofruimte vrij te maken voor een extra koe.

Wat ook niet helpt is dat er al decennialang lobbygroepen actief zijn om de regels juist te versoepelen. Indirect natuurlijk aangejaagd vanuit de sector, maar het is oneerlijk om nu een individuele boer te beschuldigen. Daar ligt een nieuw probleem: de consensus is hier denk ik wel dat de agrarische sector groter is dan wat het land kan dragen en dat de agrarische productie eigenlijk ook groter is dan de behoefte. Zelfs als dat duidelijk wordt bij de sector zelf, dan zou je nog protesten krijgen omdat veel mensen niet accepteren dat zij een probleem op moeten lossen terwijl de buurman gewoon doorgaat.

[DropjesLover]

Lothlórien schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 11:32:
[...]


Dat het machinepark zonder die regels nog vervuilender was is niet echt relevant voor de vraag of het voldoende is. Agrariërs hebben ook al decennia te maken met quota, maar dat is zeker niet voldoende gebleken om de natuur te behouden. Waarschijnlijk hebben zij ook het gevoel dat ze al voldoende doen omdat de regels telkens aangescherpt worden.
De vraag is ook een beetje wat wenselijk is: een schipper gaat niet zomaar een paar ton investeren in een nieuwe dieselmotor, zeker niet als dat alleen maar is om stikstofruimte vrij te maken voor een extra koe.

Wat ook niet helpt is dat er al decennialang lobbygroepen actief zijn om de regels juist te versoepelen. Indirect natuurlijk aangejaagd vanuit de sector, maar het is oneerlijk om nu een individuele boer te beschuldigen. Daar ligt een nieuw probleem: de consensus is hier denk ik wel dat de agrarische sector groter is dan wat het land kan dragen en dat de agrarische productie eigenlijk ook groter is dan de behoefte. Zelfs als dat duidelijk wordt bij de sector zelf, dan zou je nog protesten krijgen omdat veel mensen niet accepteren dat zij een probleem op moeten lossen terwijl de buurman gewoon doorgaat.

Het gaat niet om de machineparken van boeren of schippers, maar van de hele industrie en transport.
De levensduur van een motor van een viskotter is ~30 tot 40 jaar, incl revisies tussentijds. Dan moet er een nieuwe motor in, en dan moet een schonere zijn.
Zo verschonen die sectoren aan vanzelf, maar het kost wel veel tijd. En die is vanuit redelijkheid en bilijkheid ook ingebouwd. Je mag altijd nog oude machines gebruiken die destijds, met de regels van toen, op de markt zijn gebracht.

Met betrekking tot quota. Nou nee, net de quota die het in toom hielden zijn er afgelopen tijd af gegaan.
Melkquotum is er in 2015 van af gegaan. Waarna (en in de aanloop) de boeren melkrobots neer zijn gaan zetten. En de (rabo)banken die simpelweg zeiden 1 robot = 60 koeien, dus je krijgt alleen geld wanneer je een veelvoud van 60 koeien hebt, dus meer dieren houden, dus vergunningen aanvragen. Daar ging het mis, daar had de lokale politiek (gemeente en provincie) al op de rem moeten gaan staan. Maar ja, CDA en lokale economie he.
Fosfaatrechten (=mest) is al tijden een probleem voor de sector, ingevoerd in 2018 (na de explosie in melk), en zou in 2028 aflopen.

Het is geen hetze tegen de individuele boer. Dat voelt voor velen zo omdat ze allemaal zeer trots zelfstandig ondernemer zijn, eigen baas, etc. Maar de maatregelen gelden toch echt voor de hele sector, alle 21.000 krijgen hier mee te maken.
Die buurman moet er ook gewoon in mee. En als het verschil is qua zones, tsja... Dat is net zoals dat je met bepaalde auto's niet meer in stadscentra mag komen. Daar buiten (90% van het land) mag prima.

[ Voor 17% gewijzigd door DropjesLover op 28-07-2026 15:55 ]

[R_Zwart]

RobinHood schreef op maandag 27 juli 2026 @ 02:17:
[...]

Oh fijn, rooksignalen, naast de weg, terwijl het kurkdroog is.

Kan werkelijk niet fout gaan.

Is dat wat je doet als je met je "boerenverstand" actie voert? Fikkies stoken terwijl "half Europa" in brand staat.

[dawg]

Ben benieuwd of de coalitie de rug recht weet te houden nu er wederom boerenprotesten komen. Vooral ook omdat ze voor steun afhankelijk zijn van Pro en zij steunen alleen als de plannen niet worden afgezwakt.

[_JGC_]

R_Zwart schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 12:27:
[...]

Is dat wat je doet als je met je "boerenverstand" actie voert? Fikkies stoken terwijl "half Europa" in brand staat.

Langs de A7 en N381 stond er gisteravond en vanmorgen al het een en ander in de fik ondanks rook en stookverbod.
Lekker negeren, de gemeente weet er niks van, de boeren weten wel wat goed is.

[RobinHood]

_JGC_ schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 13:51:
[...]

Langs de A7 en N381 stond er gisteravond en vanmorgen al het een en ander in de fik ondanks rook en stookverbod.
Lekker negeren, de gemeente weet er niks van, de boeren weten wel wat goed is.

En in Nunspeet was het ook raak:

https://www.destentor.nl/...eiland-in-brand~aec4df21/

En ook een stuk liveblog: https://www.destentor.nl/...3Dconversations_top_pages

Waarbij oa. de brandweer wordt tegengehouden bij brandende hooibalen, in een kurkdroge natuur

De begraafplaats voor koeien is natuurlijk ook gewoon tranentrekkend dom. Doen ze dat ook voor iedere koe die naar het slachthuis moet?