Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 6

[TFHfony]

.

Inhoudsopgave

• Inleiding
  • Historie
  • Beschikbaarheid en marktontwikkeling
  • Kritiek
• Praktische informatie
  • Overzicht benodigdheden
  • PV Panelen
  • Omvormer
  • Montagemateriaal
  • Geïntegreerd dak
  • Elektrotechniek
  • Financiële zaken
  • Administratieve zaken en regelgeving
  • Oriëntatie en schaduwwerking
• Terminologie
• FAQ
• Linkjes
  • Tweaker reviews
• Oproep
• Fysische achtergrondinformatie

Voorgaande delen:
Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV)
Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 2
Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 3
Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 4
Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 5
.

Inleiding

Zonnepanelen zetten (zon)licht om in elektriciteit, en worden ook wel PhotoVoltaics (Eng) (Afk. PV) of Foto-voltaïsch (Ned) genoemd.

Om elektriciteit genererende zonnepanelen goed te (leren) onderscheiden van warmte producerende modules die ook wel thermische zonnecollectoren of zonneboilers worden genoemd, is het handig om, indien verwarring in een bepaalde context kan worden verwacht, gebruik te maken van de meer specifieke term "zonnestroompanelen" (of simpelweg PV bij de kenners) voor het eerstgenoemde type.

Er bestaan ook combinaties van de twee (PV en zonnecollectoren), en deze worden PVT (T voor thermisch/thermal) genoemd. De ogenschijnlijke voordelen zoals een potentieel hoger totaalrendement wegen in de praktijk meestal niet op tegen de nadelen zoals een hoge prijs en een relatief lage temperatuur van het water.

Communicatie tussen Tweaker Freemann en een bedrijf dat dergelijke producten maakte is te lezen in de openingspost van het zonneboilers topic.

.

Historie

Het begin van het gebruik van zonnepanelen vind zijn oorsprong in de jaren '60 in de ruimtevaart. De toen gigantisch hoge prijs zorgde ervoor dat uitsluitend op plaatsen waar geen alternatief mogelijk was, voor zonnepanelen gekozen werd. Deze prijs was mede het gevolg van het gebruik van toen zeer exotische materialen. De ontwikkeling van techniek, ruimtevaart en elektronica hebben vervolgens gezorgd voor verdere ontwikkeling naar meer gebruikelijke materialen (tegenwoordig voornamelijk silicium), verhoging van het rendement en een geleidelijke prijsdaling vergelijkbaar met de prijsdaling van elektronica. Dit leidde ertoe dat geleidelijk het gebruik van zonnepanelen binnen bereik van booteigenaren en luxe campeerders kwam.
In het begin van het stationair gebruik was de prijs van panelen nog dermate hoog dat het loonde om de panelen voor maximale opbrengst zoveel mogelijk op de zon te richten. Dit gebeurde met zogenaamde zonnevolgers of trackers. De steeds verder gaande daling van de prijs van de panelen zelf heeft ervoor gezorgd dat (sinds ongeveer 2010) het lonender is om eventueel meer panelen vast op te stellen. Daarmee worden de mechanische mankementen van trackers uitgesloten, en word het systeem zeer betrouwbaar.
Bij de vaste opstelling werd eerst de "ideale" zuid-opstelling met de hoogste totale jaaropbrengst gebruikt. Nu de prijzen nog verder zijn gedaald zijn ook Oost-West opstellingen rendabel geworden. Zowel omdat het dak nu eenmaal zo ligt, alswel om op die manier meer stroomopbrengst van een plat dak of ander oppervlak te kunnen krijgen. Met als bijkomend voordeel dat de opbrengst gelijkmatiger over de dag is verdeeld.
_{Auteur: onetime}

.

Beschikbaarheid en marktontwikkeling

Velen van jullie zullen wel eens kreten in de media gehoord hebben over het gigantische potentiaal van zonne-energie. Uiteraard is niet alles te winnen d.m.v. zonne-energie, maar als we slechts een fractie van het potentieel kunnen winnen zijn we al heel ver.

Een belangrijke indicator voor het succes van PV is het zogeheten grid parity. Grid parity wil ruwweg zeggen dat de prijs van PV kan concurreren met de lokale energieprijzen, dit is nodig om PV uit de niche te halen en de kritische massa te bereiken. Grid-parity is van regio tot regio verschillend, belangrijke factoren hierin zijn;

• De instraling, dit bepaald de opbrengst (Hoger is positief).
• De energieprijs. (Hoger is positief).
• Aanschafsubsidies en feed-in tarieven.

Door grote prijsdalingen van PV de laatste jaren en de relatief hoge energieprijs in Nederland zijn er al instanties die claimen dat we grid-parity hebben bereikt en dit heeft het nieuws gehaald (bron: NOS).


_{Disclaimer: Alleen voor het idee van grid-parity grafiek, geen reële weergave (meer)}

Prijsontwikkeling PV: PVX spot market price index solar PV modules

Na de grote prijsdalingen van zonnepanelen tussen 2005-2015 zijn de prijzen nu wat stabieler maar nog steeds dalende. Onderstaande grafiek toont dat de groothandelsprijzen per Watt piek (Wp) in 2014-2017 tot onder de 50 eurocent zijn gezakt waardoor in 2017 de prijs van complete installaties inclusief omvormers en materiaal in de buurt van 1 euro per Wp komt.



Leesvoer:

EPIA Global Market Outlook	Site	Rapport
IEA Technology roadmap	Site	Rapport
Greenpeace Energy [R]evolution	Site	Rapport

.

Kritiek

Het is niet allemaal goud onder de zon dat blinkt, er zijn ook punten van aandacht. De voornaamste kritiekpunten en mythes worden hieronder besproken door middel van stellingen.

• De fluctuaties in de output van PV zorgen voor instabiliteit op het net.
  Zonnestroompanelen produceren hun maximum vermogen bij volle zon-instraling, bij lage zon-instraling of bij bewolking wordt minder elektriciteit geproduceerd, en 's nachts is de productie nul. De variaties tussen de seizoenen zijn aanzienlijk; tussen zomer en winter zit gemiddeld een factor 6 tot 10. Zolang zonnestroom nog op vrije kleine schaal wordt ingevoed is dat geen enkel probleem, de fluctuaties passen dan nog prima in de normale net-flutuaties. Daarbij komt nog dat de onverwachtte fluctuaties door wolken vooral op kleine schaal lokaal plaats vinden en zich op grotere schaal uitmiddelen. Op grotere schaal is de weersverwachting een goede voorspeller, en kan er dus prima rekening mee worden gehouden. Zou het aandeel ingevoede zonnestroom te groot worden dan zal geïnvesteerd moeten worden in energie-opslag, demand management, en/of meer load-shaping en peaker centrales. Enige seizoens off-set kan bewerkstelligd worden door windenergie, aangezien deze het meest opbrengen in de winter, als PV weinig opbrengt.
  De Duitse netbeheerders waren van te voren bang voor de netstabiliteit bij de zonsverduistering van 20 maart 2015. Dat is uiteindelijk probleemloos verlopen. Ook hebben ze in Duitsland een dag gehad dat >50% van de electra van solar kwam.
  Denemarken heeft een dag gehad dat wind en solar samen meer dan 100% opleverde. Resulterend in export.

  bbc 10 september 2014 15:20
  [...] In de UK [...] Na de uitzending van Eastenders gaan daar ineens 1,75 miljoen waterkokers aan. Leuk filmpje.
  http://www.bbc.co.uk/britainfromabove/stories/people/teatimebritain.shtml

• De fluctuaties in de output van PV zorgen voor hogere stroomprijzen.
  Onderzoek naar de impact op de kostprijs van 'intermittent' duurzame energie bij een hoge penetratiegraad kwam tot de conclusie dat tot 20% er nauwelijks effect is op de kostprijs, maar daarna significant stijgt. In Nederland overstijgt dit niet meer dan luttele procenten, dus vooralsnog hoeven we hier niet bang voor te zijn. In Nederland zitten we in 2017 pas op 1,7% volgens deze berekening.
  
  
  [...]
  
  
  Bron: Exploring the impact on cost and electricity production of high penetration levels of intermittent electricity in OECD Europe and the USA, results for wind energy
  
  _{Aanvullen door meldingen van hevige schommelingen in de stroomprijs in Duitsland? ...}
• Het kost meer energie om PV panelen te produceren dan dat ze ooit opleveren.
  Dit is absoluut niet waar. Een maat om aan te geven hoe de primaire energiekosten zich verhouden tot de opbrengst is de Energy Pay Back Time (EPBT). Voor PV lag dit in 2006 tussen de 2,5 en 3 jaar voor midden-Europa (afhankelijk van waar het systeem ligt) en kristallijn Si PV (meest gangbaar), inmiddels (was toen de verwachting) zal het rond 1,5 jaar liggen omdat het gros van de energie in de winning en purificatie van silicium zit, en daar is een enorme vooruitgang geboekt in efficiëntie en economies of scale de laatste jaren [bron?]. PV panelen van 20 of 30 jaar oud draaien nog steeds zonder veel degradatie, en de verwachting is dat deze het nog lang uithouden. De techniek heeft niet stil gestaan, dus dat zal waarschijnlijk alleen maar beter zijn geworden.
• Aanslag op zeldzame aardmetalen.
  Kristallijn Si bestaat voornamelijk uit Si (ook het glas ), een heel klein beetje Boron en Fosfor doping. Minimale hoeveelheden opgedampt zilver voor de backreflector. En nog wat koper voor de busbars e.d. Aluminium frame.
  Voor thin-film panelen (CIGS) Koper Indium Gallium Seleen of (CdTe) Cadmium Telluur. Of Amorf Silicium.

.

Praktische informatie

Zonnepanelen zetten zonlicht om in elektriciteit en leveren gelijkstroom. Er zijn daarin ruwweg 3 categorieën te onderscheiden:

• Volledig autonome systemen.
  Ook wel eiland-systemen genoemd. Deze systemen staan los van het elektriciteitsnetwerk, en gebruiken doorgaans accu's voor het bufferen van energie. De energie die overdag bij zonnig weer wordt geproduceerd wordt dan opgeslagen in accu's, zodat elektrische apparatuur 's avonds en bij bewolkt weer gebruikt kan worden. Omdat dit veel duurder is dan netinvoeding wordt het eigenlijk alleen toegepast als het niet anders kan. Dit soort systemen worden bijvoorbeeld op (zeil)boten gebruikt, afgelegen plekken, of landen met een extreem instabiel grid.
• Netgekoppelde systemen.
  Deze systemen zetten de gelijkstroom uit zonnepanelen om naar wisselspanning, en voeden deze (na aftrek intern gebruik) in het elektriciteitsgrid in. Als de installatie op een woon- of bedrijfspand geplaatst is kan op een zonnige dag overdag de meter terugdraaien. 's Avonds of bij bewolkt weer wordt dan op normale wijze van netstroom gebruik gemaakt. Verreweg het meest populair in Westerse landen.
• Backup systemen.
  Dit is een combinatie van beiden, als het grid wegvalt zullen de zonnepanelen i.c.m. accu's (of een ander opslagsysteem) elektriciteit kunnen leveren in het huis. Deze systemen zijn aardig aan de prijs vanwege de kosten van energieopslag, en de duurdere omvormers.

Zonnestroompanelen hebben een paar voordelen. Ze zijn eenvoudig van constructie, hebben geen onderhoud nodig en gaan erg lang mee. Ze zijn stil, stoten geen schadelijke stoffen uit en doordat ze geen bewegende delen hebben vallen ze meestal niet zo op. Dat maakt ze bij uitstek geschikt voor gebruik in stedelijk gebied, dus op woonhuizen of bedrijfspanden.

Zonnestroompanelen produceren hun maximum vermogen bij volle zon-instraling, bij lage zon-instraling of bij bewolking wordt minder elektriciteit geproduceerd, en 's nachts is de productie nul. De variaties tussen de seizoenen zijn aanzienlijk; tussen zomer en winter zit gemiddeld een factor 6 tot 10.

.

Overzicht benodigdheden

In de rest van het verhaal zal uitgegaan worden van netgekoppelde systemen, omdat deze verreweg het meest populair zijn in Nederland.
Een 'standaard' zonnepanelen systeem bestaat uit de volgende onderdelen:

• De zonnepanelen zelf.
• Montagemateriaal voor de zonnepanelen.
• DC en AC bekabeling, pvc buizen, e.d.
• De netgekoppelde omvormer die de DC spanning omzet in AC spanning op het elektriciteitsnet.
• Eventueel logging van de opbrengst. Vaak zit dit in de omvormer, maar om verschillende redenen kan er voor worden gekozen om extra/extern te loggen. Dit topic gaat hierover: Datalogging: PV systemen

Enkele belangrijke zaken zijn:

• Een energiemeter die terug kan draaien, of de teruggeleverde energie apart registreerd.
• Of je een omvormer op een 1-fase of een 3 fase elektriciteitsinstallatie moet aansluiten. Grotere systemen op een omvormer met een vermogen 4000 watt of groter moeten over het algemeen op een 3 fase aansluiting worden aangesloten. Heb je die nog niet dan moet dus de huisinstallatie ook worden geupgrade..
• De oriëntatie van het dak. De azimut (Windstreek) en zenit hoek zijn hier van belang.
• Schaduwwerking obstakels.

Als je niet van plan bent om zelf te gaan knutselen, of niet het dak op durft/kan, dan kan je het laten doen. In de Solar Top 50 staan een aantal leveranciers; http://www.top50solar.nl/
_{( Wellicht nog aan te vullen met een overzichtsplaatje van een voorbeeldsysteem)}

.

PV panelen

Een zonnecel wordt gemaakt van een halfgeleidermateriaal dat elektriciteit levert zodra er licht op valt.
Voor de huidige zonnecellen is silicium het meest gebruikte halfgeleidermateriaal.
Daarmee kunnen drie typen zonnecellen gemaakt worden:

• Monokristallijn zonnecellen
  
  Monokristallijn zijn vervaardigd uit siliciumplakken, die uit een groot donkerblauw “monokristal” zijn gezaagd. Dat kristal is gecontroleerd afgekoeld, waardoor een gelijkmatige structuur is ontstaan. Dus ook een gelijkmatige kleurstelling
• Polykristallijn zonnecellen
  
  Polykristallijn (of multikristallijn silicium) worden gegoten en vervolgens gezaagd. Dit is een ander proces dan dat van de monokristallijne cellen. Tijdens het stollen ontstaan verschillende kristallen die het materiaal een onregelmatig geschakeerd aanzicht geven. Het rendement van polykristallijne cellen ligt iets lager (circa 2%) dan dat van monokristallijne cellen. Het zonnepaneel heeft een blauwe kleur
• Amorf silicium cellen
  
  Amorf silicium cellen worden opgedampt op een ondersteunend materiaal. De opbrengst is niet zo hoog, maar veel goedkoper. Voordelen zijn het lagere materiaalgebruik, de continue productie met laag energieverbruik, en de mogelijkheid ze te plaatsen op grote oppervlaktes op goedkope dragers, zoals een dakbedekking

• Thin film panelen

Thin film zijn panelen met een dunne laag photovoltaisch materiaal opgebracht op een substraat. Een dunne film zonnepaneel is te zien als een rij lange, smalle zonnecellen die zijn opgedampt tov silicum panelen die meestal uit 60 uit losse cellen van plaatjes silicium bestaan.
De populairste thin film panelen in 2016-2017 zijn CIGS panelen (met name die van Solar Frontier)
CIGS staat voor Copper (koper) Indium, Gallium en Selenium.
Voordelen van CIGS panelen zijn goede prestaties bij bewolking of beperkte schaduw tov silicium cellen en het egale uiterlijk van de panelen. De panelen presteren ook vaak beter per Wp dan silicium panelen.
Een nadeel van deze panelen is dat de opbrengst per vierkante meter lager is dan van silicium cellen. Ook zijn sommige van de in CIGS gebruikte (aard)materialen zeldzamer.

.

Omvormer

De omvormer is één van de twee belangrijkste onderdelen van je installatie. Je wilt licht omzetten in DC en vervolgens in AC wat je thuis kan gebruiken. Hoe betrouwbaarder en efficiënter dit gebeurt hoe hoger je rendement. Zolang de omvormer tussen de 70% en 130% van het aangesloten Wp vermogen is kan dit goed genoeg zijn. Dat komt doordat het slechts zelden gebeurd dat de zoninstraling echt hoog is. Zie in het stukje verderop over mogelijke piekverliezen met name de daar genoemde analyse van antonboonstra.
Bij een Oost-West opstelling kan eventueel vanaf 60% al genoeg zijn omdat Oost en West op verschillende momenten hun maximale opbrengst hebben. Dit kan echter zijn weerslag hebben op de levensduur van de dan relatief zwaar belaste omvormer. Omdat electronica boven de 30^o voor iedere 10^o in levensduur halveert is het een goed idee een extra (temperatuur geregelde) fan op de omvormer te richten. Hoe beter de omvormer past bij de panelen, hoe lager je prijs/Wp. Kies een omvormer welke past bij je set én je toekomstplannen. Aangezien er in België een belasting is op het omvormer vermogen, is het daar beter om een relatief kleine omvormer te plaatsen.
_{Auteur: twixx edit: onetime}
.

String omvormers

Een string-omvormer maakt van je panelen in serie AC stroom. Stringomvormers zijn doorgaans relatief goedkoop per Watt (al worden ze snel duurder per Watt bij vermogens minder dan 1,5 kW), en hebben een relatief hoge efficiëntie. Het grote nadeel van string-omvomers is de gevoeligheid voor (gedeeltelijke) schaduw. Als er schaduw op één paneel valt, en dus significant minder opbrengt, dan zullen alle panelen terugvallen naar het niveau van dat ene paneel. Zie het stukje verderop over schaduwwerking en bypass-diodes.
Dit is in te zien met de zogenaamde stroomwet van Kirchhoff¹, die stelt dat de som van stromen van en naar een punt nul moet zijn (stroom zal niet accumuleren). Als één paneel minder stroom dan de rest produceert, zal de som op een punt in de string niet 0 zijn, en dat kan niet.
De string is dus zo 'sterk' als het zwakst producerende paneel.

¹ Wikipedia: Kirchhoff's circuit laws


_{PV panelen in serie op een string-omvormer. Bron: Enecsys}

Omvormers onderscheiden zich in kwaliteit, toepasbaarheid en mogelijkheden tot logging.

Enkele veel gebruikte merken en modellen.

Merk	Type	Aantal MPPT	AC power	Bijzonderheden	Gebruikers
Power-One, nu ABB	All	-	-		-
Power-One	PVI-3.0	2	3300 Watt	Max rendement 96,8% + MPP scan optie + RS485 + Stringsizer online	Wimlem
Effekta	All	-	-		-
Effekta / G.E. / Ablerex	ES4200	2	4kW	Efficientie 96% voor lage stringspanning MPP 150-450V max 2,2 kW per MPPT	-
Fronius	All	-	-		-
Fronius	Fronius ig 15	1	1500 Watt	CEC Efficientie 91,4%, veel opties dmv insteekkaarten, lage stringspanning	-
Fronius	Fronius ig 30	?	2650 Watt	CEC Efficiëntie 92,7%, veel opties dmv insteekkaarten, lage stringspanning	BarryH
Kostal	All	-	-	Zeer geschikt voor hogere voltages (b.v. veel panelen op 1 string)	-
Kostal	Piko 3,0	2	?	Efficientie 92,5%, DC switch, hoge stringspanning, webserver 24h	-
Kostal	Piko 3,6	-	3960W	1 fase, webserver, sensors, Max. AC vermogen is +10%	-
Kostal	Piko 4,2	-	4620W	3 fase, webserver, sensors, Max. AC vermogen is +10%	-
Kostal	Piko 7,0	-	7700W	3 fase, webserver, sensors, Max. AC vermogen is +10%	-
Kostal	Piko 10,1	?	?	?	WoudseHoeve
Mastervolt	All	-	-		-
Mastervolt	Soladin 600	1	500W	Populair voor 3-paneel systemen! Ouder type. Gunstige prijs. Uit lezen via Mastervolt kabeltje, naar seriele sub-D9, eventueel met converter USB	Andre1973, jpm.lensen
Omnik	1k/1k5/2k/2.5k 3k/4k/5k/6k/8k 9k/10k/...	-	-	Logging eenvoudig door std WiFi. let op: geen internetconnectie, geen logging (ook niet achteraf). Prijsbewuste keus.	-
Omnik	Omniksol-2.0k	1	2,2 kW	DC switch, Wifi	Masaman
Omnik	Omniksol-3.0k	2	3,4 kW	DC switch, Wifi	BarryH
SMA	All	-	-	Kwalitatief sterk, verschillende modellen in IP65, t.b.v. logging extra module nodig	-
SMA	1300 TL	1	1.3kW	DC switch	twixx
SMA	2000 HF	1	2kW	CEC rendement 96,3 %	databeestje
Steca	All	-	-	-	-
Steca	StecaGrid 500	1	500W	CEC efficiëntie 94,5%	-
Steca	Steca 3000 coolcept	1		Efficientie 98%, hoge stringspanning, breed mpp bereik, DC switch, d/m/j logging, 24h uitleesbaar	no_mercy7776

.

Micro omvormers

Micro-omvormers werken op paneelniveau, dat wil zeggen dat per paneel het vermogen van DC naar AC wordt omgezet. Micro-omvormers kosten doorgaans meer per Watt (al geldt dit doorgaans niet voor kleine systemen met een vermogen van minder dan 1kW) en hebben een iets lagere efficiëntie. Echter, er zijn een aantal specifieke voordelen:

• Schaduw op één paneel beïnvloed niet de hele string. (De hoofdreden dat veel mensen met gedeeltelijke schaduw op de panelen voor micro-omvormers kiezen).
• Modulair. Het is relatief makkelijk om je systeem in de toekomst uit te breiden door gewoon één of meerdere micro-omvormers met desnoods een ander type panelen bij te plaatsen. Een string-omvormer is gemaakt om rond een bepaald vermogen optimaal te functioneren.
• Je hoeft geen plek te vinden voor een grote omvormer, de micro-omvormers plaats je (doorgaans) onder het paneel.
• Je kan (meestal) de opbrengst per paneel zien en loggen, bij string-omvormers kan dit alleen per string.

_{PV panelen met micro-omvormers. Bron: Enecsys}


Enkele fabrikanten en types:

Merk - type	Link	Richtprijs (incl. btw)	AC power	CEC efficiency	Bijzonderheden	Gebruikers
AEconversion - INV250 - INV350	Site	€ 252 € 261	240W 330W	91.4% 91.8%
APS - YC250 - YC500i - YC1000	Site	€ 145 € 184 € 325	250W 2 x 275W 900W	95.5% 95.5% 95.5%	10 jaar	TFH
Enecsys - Single - Duo	Site	€ 170 / € 265	225W of 240W 450W of 360W	93,5%	20 jaar garantie (mits gateway actief is)	twixx
Enphase M215	Site	€ 125	215W	96,0%	20 jaar garantie
Involar MAC 250	Site	€ 114	235W	%
Power-one Aurora micro (nu ABB)	Site	€190 €215	250W 300W	%
SMA micro omvormer	Site	n.b.	240W	%

_{Aangevuld door Twixx, TFH, Onetime}


.

Optimizers

Optimizers proberen de voordelen van string en micro-omvormer te combineren. Per paneel wordt een optimizer gebruikt om ervoor te zorgen dat één paneel in een string geen blokkade meer kan vormen bij gedeeltelijke schaduw. Optimizers werken dus nog steeds met een normale string-omvormer behalve bij Solaregde. In een stringomvormer oplossing is het afhankelijk van het type/merk optimizer of je alle panelen in een string moet voorzien van een optimizer of alleen de panelen waar schaduw een rol speelt.
In een Solaredge systeem zijn ALLE panelen voorzien van een Solaredge omvormer en is er een centrale Solaredge omvormer die alleen werkt met de Solaredge optimizers. Solaredge systemen zijn in 2016-2017 populair bij systemen die last van gedeeltelijke schaduw ondervinden maar zijn meestal duurder dan een eenvoudige stringomvormer oplossing.

De hoofdreden om voor optimizers te gaan is, net als bij de micro-omvormers, gedeeltelijke schaduw op de panelen. Vroeger was het prijsverschil tussen micro-omvormers en string-omvormers groter, en maakte dit optimizers bij grotere installaties (>2kW) vaak financieel gunstiger. Tegenwoordig ligt dit omslagpunt een stuk hoger door de relatief grotere prijsdaling bij micro-omvormers.


_{PV panelen met optimizers en een string-omvormer. Bron: Enecsys}


.

Piekverliezen door het nemen van een te kleine omvormer

Door het nemen van een te kleine omvormer kunnen piekverliezen ontstaan.


Vermogensratio is het vermogen van de omvormer naar het Wp vermogen van alle panelen op de omvormer.

Het betreft een theoretisch model op basis van meetwaarden uit de praktijk in Nederland. (post antonboonstra). Uit dit theoretische model blijkt dat de verliezen door het nemen van een relatief kleine omvormer gering zijn. Analyse door antonboonstra

.

Montagemateriaal

Informatie over montagemateriaal (Click-fit e.d.).
Er bestaan voor verschillende plaatsings oppervlakken verschillende montage materialen.
- platdak; vaak niet vast gemonteerd maar met ballast tegen wegwaaien beveiligd. Bij een Oost-West opstelling kan met relatief weinig ballast worden volstaan.
- pannendak; vaak met haken om dakpan en panlat heen gehaakt, soms aan dakbalken geschroefd.
- golfplaten of bitumen schuin dak; vaak met stok-schroef door de dakbedekking heen in de balken.
Auteur: onetime, nog uit te breiden...

.

Geïntegreerde zonnepanelen voor daken

Er zijn een aantal benaderingen van geïntegreerde panelen. Er zijn dakbedekkingsystemen waarbij de zonnecel nauwelijks zichtbaar in de dakpan is verwerkt en daken met geïntegreerde zonnepanelen. Een veel gebruikte term is BIPV (Building-integrated photovoltaics).

Farbikant/Merk	Type	Daktype	# cellen / stuk	module efficiency	Wp/m2
Eternit	Solesia 40	Leisteen	-/10		147Wp/m2
Eternit	Solesia 85	Leisteen	-/20		175Wp/m2
Eternit	Solesia 127	Leisteen	-/30		184Wp/m2
Eternit	Solesia Dakpan	Vlakke pan	-/22		152Wp/m2
Zep B.V.	zonneceldakpan	Rode of zwarte pan	2/-	20,22%	90Wp/m2
Tesla	Tuscan Glass Tile	Rode dakpan	1/-
Tesla	Slate Glass Tile	Leisteen	1/-
Tesla	Textured Glass Tile	Reliëfpan	1/-
Tesla	Smooth Glass Tile	Vlakke pan	1/-
Smartroof	ReneSolPan	Dakpan			75Wp/m2
Smartroof	NeoSolPan	Dakpan			125Wp/m2
Smartroof	SmarTile	Leisteen
Exasun	X15-BR75	Panelen in dak		18,3%	180Wp/m2
Soltech	ShingEL	Panelen in dak
Soltech	Supreme	Panelen in dak			118Wp/m2
Robisol	BiTile Voldaksysteem	Vlakke pan
Robisol	B35 Systeem	Panelen in dak
Robisol	Kyroof	Panelen in dak
Stafier	Premium	Panelen in dak
Stafier	Standard	Panelen in dak
Stafier	Full roof	Panelen in dak
Nelskamp	G10 PV	Panelen in dak		18,3%	153Wp/m2
Nelskamp	2Power (met collector)	Panelen in dak
Monier	VI90	Panelen in dak			165Wp/m2
Monier	InDaX	Panelen in dak			158Wp/m2
Aerspire	AER	Panelen in dak			v.a. 165Wp/m2
SolarWatt	EasyIn 60M	Panelen in dak			171Wp/m2
SolarCentury	C21e	Vlakke pan		13,9%	128-141Wp/m2
SolarCentury	Sunstation	Panelen in dak		16,5%	<160Wp/m2
Viridian	Clearline PV16	Panelen in dak		16%	<153Wp/m2
AliusSolar	AEsthetica	Panelen in dak
GSE Integration	In-Roof-System	Panelen in dak
Kingspan	Unidek	Panelen in dak			paneelkeuze
SCX	Soloroof	Panelen in dak
IRFTS	Easy Roof	Panelen in dak	60 of 96		paneelkeuze
Ubbink	indak	Panelen in dak			paneelkeuze
Renusol/Intersole	ISSE	Panelen in dak			paneelkeuze
Schweizer	Solrif	Panelen in dak			div. panelen
Physee	Powerwindow	cellen in vensterglas

.

Elektrotechniek

.

Niet separate groep

Volgens de NTA 8493 mag er maximaal 2,25 Ampère terug gevoed worden op een niet separate groep. Dit is een groep die ook door verbruikers gebruikt kan worden. Deze begrenzing wordt bepaald door de gebruikte omvormer en niet door de zonnepanelen. Omvormers die hierop zijn begrenst zijn bijvoorbeeld de Soladin 600 en de Steca 500. Er zit dus geen beperking op het aangesloten paneel vermogen! Op een dergelijke omvormer sluit men meestal zonnepanelen aan met een totaal 'STC' vermogen tussen de 500Wp en de 1000Wp. Deze omvormers zijn standaard met een stekker op het stopcontact aangesloten.
_{Auteur: Dre}

Update 2016 Volgens NEN1010 zou dit per 2016 2000W mogen zijn! Dit dan echter vast aangesloten en niet meer met een stekker. Voor bestaande situaties geldt bij de NEN1010 de versie van NEN1010 die bij de aanleg (van de installatie) gold. Wat inhoudt dat bestaande (stekker)omvormers volgens bovenstaande omschrijving gehandhaaft kunnen blijven.
_{Auteur: onetime}

Per 2015-2 is er een update aangaande dit punt van NEN-1010 beschikbaar: Link
Kort gezegd komt het er op neer dat er 9,44A (~2000W) ingevoed mag worden op een gecombineerde eindgroep.
Dit volgens de tabel in de bijlage onder kolom 11. Note: De omvormer mag niet via een WCD (=WandContactDoos = stopcontact) aangesloten worden. Dit moet via een vaste verbinding, eventueel met een werkschakelaar ertussen.
Op een afzonderlijke eindgroep is een WCD wel toegestaan.

Update maart 2017 Wijziging invoeding eind groepen.

Volgend onderstaande link (zie hoofdstuk 55) is het niet meer toegestaan om op een bestaande eindgroep met verbruikers 2000 W in te voeden. Maximum is de oude situatie met 500 W.

https://www.ei-woerden.nl...0_2015_met_C1_2016_V8.pdf

Een meterkast waar terugleverende apparatuur op zit moet voorzien zijn een sticker.


AC-zijde omvormer:

Onderhoud aan een PV-omvormer zal in de praktijk altijd van elektrotechnische aard zijn. Het systeem moet daarvoor volledig spanningsvrij worden gemaakt, zowel op de fasen als op de nul. Het is dus noodzakelijk een scheider te plaatsen. Dit kan het beveiligingstoestel tegen overstroom in de verdeelinrichting zijn. Hierbij moet erop worden gelet dat dit beveiligingstoestel ook echt scheidingseigenschappen heeft. Het wordt aanbevolen een lastscheider te plaatsen naast de omvormer, wanneer de omvormer op hoogte, op een zolder of op grote afstand van de verdeelinrichting is geplaatst.

DC-zijde omvormer:

NEN 1010 vereist in alle gevallen een DC-lastscheider, maar stelt geen eisen aan de plaats waar de DC-lastscheider wordt geplaatst. Deze kan dus geïntegreerd zijn in de omvormer, of buiten de omvormer zijn geplaatst.
Een lastscheider moet per definitie in staat zijn de nominale stroom in het desbetreffende circuit veilig te onderbreken. De norm voor een lastscheider (NEN-EN-IEC 60947-3 voor industriële toepassingen en NEN-EN-IEC 60669-2-4 voor huishoudelijk en soortgelijk gebruik) schrijft voor dat er sprake moet zijn van een mechanische scheiding. Een elektronische (last)scheider of schakelaar in de omvormer voldoet dus niet als lastscheider aan DC-zijde.
Wanneer de DC-lastscheider in de omvormer is geïntegreerd zal dit meestal tot gevolg hebben dat de aanwezige DC-connectoren op de bekabeling komend van de panelen niet spanningsloos zijn bij het losnemen. Er wordt aanbevolen om een externe DC-lastscheider te plaatsen om zo de DC-connectoren spanningsloos te kunnen aansluiten en los nemen.

_{Auteur: Gasschuif}

.

Separate groep

Ook de zogenaamde wasmachinegroep, waarbij de wasmachine aansluiting die rechtstreeks zonder aftakking van de meterkast naar de wasmachine loopt, bij de wasmachine uitsluitend voor de aansluiting van de omvormer wordt gesplitst d.m.v. twee zekeringautomaten voor omvormer en wasmachine valt hier onder.
Om te bepalen welk omvormervermogen u aan mag sluiten kijkt u eerst wat de grootte is van uw hoofdzekering. Doorgaans is deze 25A, 35A, of 40A. De zekering in de groepenkast dient bij voorkeur 1,6 x kleiner te zijn vanwege selectiviteit. (Zie kopje selectiviteit). Er zit dus geen beperking op het aangesloten paneel vermogen!

Als u weet hoe groot uw groepenkastzekering is kunt u uitrekenen hoeveel omvormervermogen u mag installeren. Hiervoor gebruiken we de volgende formule: W = A x V

Hoofdzekering	Groepenkastzekering	Max. omvormervermogen
1 × 25A	16A	3.680 W
1 × 35A	25A	5.750 W
1 × 40A	25A	5.750 W
3 × 25A	3 × 16A	3 × 3.680 W = 11.040 W
3 × 35A	3 × 25A	3 × 5.750 W = 17.250 W
3 × 40A	3 × 32A	3 × 7.360 W = 22.080 W
3 × 63A	3 × 40A	3 × 9.200 W = 27.600 W
3 × 80A	3 × 50A	3 × 11.500 W = 34.500 W

Rekenvoorbeeld 1 fase
Uw hoofdzekering is 1 x 40A
De groepenkastzekering mag zijn: 40/ 1,6 = 25A
Het maximale omvormer vermogen is: 25A x 230V = 5.750 Wp

Rekenvoorbeeld 3 fase
Uw hoofdzekering is 3 x 25A
De groepenkastzekering mag dan per fase zijn: 25/ 1,6 = 16A
Het maximale omvormer vermogen is: 3 x 16A x 230V = 11.040 Wp
_{Auteur: swapevent, edit: onetime}

.

Selectiviteit

Een omvormer kan ten gevolg van een defect een kortsluiting vormen op het lichtnet. In dat geval is het wenselijk dat alleen de zekering van de PV-groep uitschakelt en niet de hoofdbeveiliging. Als de hoofdbeveiliging uit zou vallen betekend dit dat het gehele woonhuis spanningsloos is. Bij de oudere huizen zit de hoofdbeveiliging achter een verzegelde installatie die de gebruiker in principe niet kan vervangen / herstellen en dus moet laten vervangen door de netbeheerder. Om te voorkomen dat de hoofdzekering uitvalt dient de PV-groep selectief te zijn ten opzichte van de voorliggende beveiliging (hoofdzekering). Als vuistregel hanteert men een factor 1,6 tussen beide beveiligingen. Dit is een vuistregel, maar voor de "volledige selectiviteit" dient men de karakteristieken (grafieken) van de zekeringen met elkaar te vergelijken. Selectiviteit is een keuze of wens van de gebruiker, maar geen eis. Het is een afweging tussen de risico's (wat zijn gevolgen van een uitschakelde hoofdzekering) en de kans daarop (hoe groot is de kans op een foutstroom).
_{Auteur: Dre}

.

kWh meter van de huisaansluiting

Merk op dat deze meter niet de totale opbrengst van de zonnestroom installatie kan weergeven, het eigen verbruik dat plaats vond op het moment van opwekken is hier reeds van af!
Ferraris draaischijfmeter
Het is te adviseren deze niet te laten vervangen, tenzij het om een afgekeurde meter gaat of er een terugloopblokkering op zit. Op dergelijke apparaten zit doorgaans een terugloopblokkeringssymbool (een tandwieltje met een haakje). Ook kunt u dit eenvoudig testen door op een zonnige dag zoveel mogelijk apparaten uit te zetten. U kunt dan zien of de meter terug loopt. Voordelen van de draaischijfmeter zijn dat de energieleverancier minder snel fouten kan maken met het verrekenen van de meterstanden en u kunt in principe onbeperkt terugleveren, zolang u niet meer opwekt dan u verbruikt.
Digitale Meter met teruglever telwerken
Deze meter hoeft u niet te vervangen. Er is een telwerk voor zowel verbruik als teruglevering beschikbaar. Vraag voor u de meterstanden doorgeeft altijd eerst goed na hoe u deze dient aan te leveren.
Digitale Meter zonder teruglever telwerken
Deze meter dient u te laten vervangen. Met deze meter bespaart u alleen de zonnestroom die direct verbruikt wordt. De teruggeleverde stroom krijgt u niet vergoed. De doorgaans kosteloze vervanging van uw meter kunt u bij uw netbeheerder aanvragen.
Opmerking: U bent conform de huidige wet-regelgeving op dit moment niet verplicht om te kiezen voor een zogenoemde “slimme” meter ( mrt-2013 ) Deze mag u weigeren.
_{Auteur: swapevent}

.

DC en AC bekabeling

Voor de AC aansluiting kan doorgaans worden volstaan met standaard 2,5mm² VD / montage draad.
Bij grotere vermogens en / of grotere afstand tot de meterkast wordt ook wel 4 of 6mm² draad gebruikt.
Dit verminderd de kabelverliezen en voorkomt dat de omvormer als gevolg van te hoge netspanning afschakelt. Bij vermogens vanaf ongeveer 4-5kW begint het interessant te worden om een drie-fase omvormer te gebruiken. Dan loopt de stroom door 3 i.p.v. 2 draden. Door de fase-verschillen tussen de fases is er effectief ook een hogere spanning, waardoor er bij gelijke stroom meer vermogen kan worden getransporteerd. Of bij gelijk vermogen is minder stroom nodig, waardoor de kabel verliezen ook lager zijn.
De meest gebruikte connector voor de DC bekabeling is een MC4 connector. Deze is spatwaterdicht en geschikt voor buiten gebruik. De bekabeling is speciale solar kabel, UV bestendig en geschikt voor langdurig buiten gebruik. Meestal 4mm², maar ook 6mm² komt geregeld voor, zeker als er meerdere strings parallel over de kabel op de omvormer zijn aangesloten.
Voor de AC aansluiting van micro-omvormers worden ook weerbestendige kabels gebruikt. In het geval van Enecsys met waterdichte Wieland-connectoren.
De buitenste laag van zowel de AC als de DC kabels is vaak van siliconenrubber. wikipedia
De totale kabel verliezen zullen over het algemeen tussen de 1 en 5% liggen. Door de verwachte lange levensduur van de systemen is het een goed idee één of twee stappen dikkere bekabeling te gebruiken. Dit zal zich over het algemeen ruim terug verdienen indien hier meteen in het begin al voor gekozen wordt. Ook wordt de bekabeling van het solar systeem over het algemeen relatief zwaar belast vergeleken met de overige bekabeling in een woonhuis waardoor het ook nog veiliger is om dikkere bekabeling toe te passen.
_{Auteur: onetime}

.

Efficiëntie

De CEC en European weighted efficiëntie norm:


.

Financiële zaken

De prijs van een geheel zonnesysteem wordt meestal uitgedrukt in euro per Wp. Een systeem van 3000Wp dat € 3500 kost wordt dus omgerekend €1,17/ Wp. Deze prijs notatie wordt gebruik voor complete sets (met of zonder laten installeren) en vaak ook voor losse zonnepanelen.

.

Zonnepanelen en BTW

Daar is zelfs een apart topic over gemaakt: Nieuws: Zonnepanelen en de btw

.

Verdienmodel

In een gewone huiselijke situatie zal gebruikelijk een gedeelte van de opgewekte stroom direct in huis gebruikt worden, en een gedeelte zal terug geleverd worden (uitgedrukt in de utiliteitsfactor). Het gedeelte dat zelf in huis wordt opgebruikt heeft een waarde gelijk aan de elektriciteitsprijs die je normaal betaald op dat moment (doorgaans rond de 20cent/kWh), aangezien het direct die stroom bespaart. Voor het gedeelte dat teruggeleverd wordt bestaan verschillende systemen. In Nederland wordt hier een systeem voor gebruikt dat salderen (in het Engels net-metering, afgeleid van netto) heet, in Duitsland is dit een ander systeem.

.
Verdienmodel in Nederland: Salderen
Per 1 januari 2014 geldt de salderingsregeling als volgt:

Je kan onbeperkt salderen, echter tot een maximum van hetgeen dat je afneemt van de energieleverancier.

• Dit geldt uiteraard alleen met digitale/slimme meters, ferraris meters salderen uit zichzelf d.m.v. het terugdraaien

Voorbeeld 1
Het energiebedrijf levert 3000kWh. De zonnepanelen installatie leveren 1500kWh op. Daarvan zal 750kWh direct verbruikt worden, hierdoor levert u 750kWh terug aan het openbare net. De salderingsgrens is de 3000kWh geleverd door het energiebedrijf.

3000 minus 750 = 2250kWh af te rekenen tegen het tarief

Voorbeeld 2
Het energiebedrijf levert 500kWh, de zonnepanelen produceren 2500kWh en daarvan wordt 1500kWh direct verbruikt. Dit geeft een teruglevering van 1000kWh.

Echter is er maar 500kWh afgenomen: 1000 - 500 = 500kWh

de 500kWh zal tegen een lagertarief (terugleververgoeding) worden uitbetaald.

Einde salderen in 2023?!
De salderingsregeling blijft bestaan gedurende de periode van het Energieakkoord dat loopt tot in 2023.
Daaarna zal waarschijnlijk gekozen worden uit 1 van de volgende 5 alternatieven

• A Salderen behouden
• A1 Fiscaal salderen behouden (Vrijgave leveranciersdeel leveringstarief)
• B Salderen begrenzen (Maximum % aan fiscaal te salderen kWh en vrijgave leveranciersdeel leveringstarief)
• C Terugleversubsidie (Terugleversubsidie in €/kWh)
• D Investeringssubsidie (Investeringssubsidie in €/kWp)

Zie voor meer informatie ook de
kamerbrief van de minister van Economische Zaken over de salderingsregeling

Het kan dus best zo zijn dat na 2023 je voortaan in plaats van salderen je stroom terugverkoopt aan een energieleverancier voor een terugleververgoeding (bv 0,05 euro/kWh) en daarbij een terugleversubsidie krijgt van de overheid (bv 0,10 euro/kWh).
Dat is minder gunstig dan salderen maar zal nog steeds beter zijn dan een kale terugleververgoeding.

.

Waar te kopen?

Er zijn vele (online) winkels en installateurs waar je zonnepanelen kunt aanschaffen. Ook wordt er wel eens in Duitsland geshopt. Het is hier echter niet de bedoeling om shops uitvoerig te gaan bespreken, omdat dit als vliegen op een hoop stront eigenaren aantrekt die hier graag komen melden hoe goed ze wel niet zijn, en bij hun moet komen kopen. Dan wordt het een reclame-zooitje.

Paul C heeft een wiki aangemaakt waar leveranciers toegevoegd kunnen worden, deze is hier te vinden;
http://dewiki.nl/index.php/Overzicht_aanbieders_zonnepanelen

.

Administratieve zaken en regelgeving

Informatie over regelgeving e.d.

• Vallen de panelen onder inboedelverzekering of de opstalverzekering?
  
  De panelen vallen in principe onder de opstalverzekering. Ze zijn immers vast met het bestaande gebouw verbonden. Neem contact op met je verzekering(s-agent) om hierover zekerheid te hebben. Laat dit schriftelijk bevestigen.
• Moet ik mijn panelen apart verzekeren?
  
  In principe vallen de panelen onder de opstalverzekering. Neem contact op met je verzekering(s-agent) om hierover dudelijkheid te krijgen. Laat dit ook even (via e-mail bijvoorbeeld) bevestigen.
• Heb ik een vergunning nodig voor het plaatsen van panelen?
  
  (actueel bij een aantal Tweakers, op dit moment)
  
  In principe is het plaatsen van panelen niet vergunningsplichtig. Het kan zijn dat er in je gemeente aparte afspraken zijn gemaakt. Ook kan het zijn dat je huis onderdeel is van een gebied waar sprake is van een beschermd stadsgezicht. Neem in ieder geval altijd even contact op met de afdeling bouwvergunningen van je gemeente. Dit kan veel ellende voorkomen. Hier kan je het zelf controleren; https://www.omgevingsloket.nl/

_{Auteur: Schinnen-groen}


.

Regelgeving m.b.t. plaatsing panelen

Overzicht regelgeving m.b.t. plaatsing panelen

Meldingsplicht teruglevering??? Geen goede argumenten.

Verwijderd schreef op maandag 13 juni 2016 @ 10:00:

Ik heb 2 jaar geleden met verschillende netbeheerders gesproken over het wel of niet verplicht melden als je teruglevert. Met een ferrarismeter is je eindstand gewoon lager maar anders geen probleem om het niet te melden.
De volgende redenen werden door Stedin, Liander etc toendertijd gegeven om vooral wel te melden, in blauw mijn visie hierop.

<Veiligheid> Onze monteurs moeten weten waar er pv systemen staan, het mag immers niet zo zijn dat ze aan een kabel aan het werk zijn terwijl er door uw pv-systeem nog spanning op deze kabel gezet word.
De woordvoerder in kwestie begreep simpelweg niet dat een omvormer ook uitschakeld als het lichtnet uitvalt

<Digitale meter> Voor het gebruik van een digitale meter met teller 3, 4 voor terugleveren moet u het melden.
Standaart worden alle 4 de tellers uitgelezen, dus waarom apart melden.

<Negatief vebruik> Bij een ferrarismeter kan een negatief vebruik ontstaan op de dagteller
Dit snijdt wel hout. Om dan te melden hoe je aan die negatieve stand komt vind ik wel begrijpelijk.

<Wettelijk verplicht> U bent wettelijk verplicht dit te melden ,
Op mijn vraag om welk wetsartikel dit betreft kon men geen antwoord geven, er was er een bij die zelfs beweerde dat het niet beschreven staat maar wel wetgeving is.

Gezocht; iemand die dit stuk verder wil uitbreiden, met o.a.:

• Energiemeter die terug kan draaien regelen e.d.
• Evt. andere belangrijke regelgeving

Bij melding van teruglevering aan de netbeheerder zal deze proberen een ferrarismeter als ongeschikt af te schilderen. Trap hier niet in! Er bestaan weliswaar voor terugdraaien geblokkeerde meters, maar dat zijn er maar weinig. _{link naar lijst?} Ook bestaat er een lijst van afgekeurde series:

https://www.agentschaptel..._elektriciteitsmeters.pdf

Alle meters die de netbeheerder wil plaatsen zullen teruglevering apart van verbruik registreren. Of het nu de wel of niet op afstand uitleesbare meter betreft. De zogenaamde slimme meter mag u weigeren.
_{Auteur: onetime}

.

Oriëntatie en schaduwwerking

Oriëntatie en schaduwwerking zijn twee zeer belangrijke elementen voor de opbrengst van een PV systeem. Met hoge zekerheid en nauwkeurigheid vooraf de verwachte jaarlijkse opbrengst berekenen is onbegonnen werk. Zoveel factoren zijn van belang, zelfs een boom 100m verderop kan van invloed zijn, vogelpoep en bladeren, tot afwijkingen in vermogen/gevoeligheid binnen de tolerantie van de PV panelen. Het is in de meeste gevallen wel goed mogelijk om een redelijke schatting te maken, zie daarvoor de volgende secties.

Opbrengst ligt doorgaans ergens tussen de 800-1000 kWh/kWp, afhankelijk van oriëntatie, schaduw, type panelen.

.

Oriëntatie en locatie

In gevallen waar schaduw geen rol speelt is de opbrengst goed af te schatten. Een afschatting¹ van de opbrengst kan worden berekend met de volgende formule(s):

Opbrengst [kWh] = Instraling \[kWh / (m² * year)] * IF [-]* PVvermogen [kWp] * PF [m² / kWp]
Specifieke opbrengst [kWh/(kWp*year)] = Instraling \[kWh / (m² * year)] * IF [-] * PF [m² / kWp]
_{Bij specifieke opbrengst wordt nog wel eens year/jaar weggelaten en kWh/kWp gebruikt, maar er meestal kWh/jaar (kWp*year) bedoelt}

Instraling I :	De energie die valt op 1 vierkante meter (horizontaal) per jaar. Zie plaatje Nederland.
Inclination Factor IF [-]:	Een zelf bedachte factor om de berekening makkelijk te maken adhv het instralingsdiagram. Omdat de instraling is gedefinieerd voor een horizontaal vlak (in het midden van de instralingsdiagram), is deze correctie bedacht. IF = (afgelezen relatieve instraling uit instralingsdiagram [%]) / 85%.
PV vermogen [Wp] :	Het STC vermogen van je installatie.
Performance Factor PF [m2 / kWp] :	Hierin worden verschillende verliezen meegenomen, en verschillen tussen type cel. Neem 0.80-0,88 voor kristallijne panelen, en 0,85-0,93 voor amorfe panelen. Voor details zie Siderea site.

Instraling per jaar op een horizontaal vlak aarde. In kWh / (m² * jaar).

Relatieve instraling als functie van windstreek en azimuth hoek.²

.
Voorbeeld:
Een 1500Wp installatie op het zuid-oosten in Den Helder, met een hellingshoek van 30 graden. Kristallijn Si, zonder noemenswaardige schaduw. Dan kan je een opbrengst verwachten van:
1070* (93/85) * 1,500 * 0,85 = 1493 kWh.

Let wel, dit is wel een zeer gunstig geval! Bijna overal staan objecten in de buurt zoals huizen en bomen, ook al staan ze wat verder weg (dat beïnvloed al de albedo), dit geval gaat om 100% vrij zicht (gebeurt dus zelden). Ofwel: Een huisje ergens midden in een gigantisch weiland. Daarnaast is de performance factor gunstig gekozen. Het kan in dit geval dus ook in de praktijk 1450 kWh worden. Daarnaast verschilt de opbrengst iets van jaar tot jaar.

.
Hoeken: Windstreek, Azimut, Zenit

Nog een mooie link betreffende instraling; http://re.jrc.ec.europa.eu/pvg_tools/en/tools.html

¹: Dit is een afschatting. Het kan natuurlijk altijd beter, maar hier is getracht om het zo simpel mogelijk te houden en toch een goede afschatting te maken. Voor de fijnproevers is er de volgende website: http://www.siderea.nl/index.html

²: De correctheid van het instralingsdiagram wordt echter betwist: http://www.siderea.nl/art...shoek2/hellingshoek2.html
Bij gebrek aan beter, blijft dit diagram staan. Het wijkt wellicht een paar procent af voor sommige orientaties, maar het blijft een aardige indicatie van de opbrengst.

.

Invloed van schaduw

Schaduw heeft direct invloed op de opbrengst. Dit komt doordat de stroomopbrengst van een zonnecel evenredig is met het invallende licht. Als de schaduw slechts over 1 paneel valt, dan heeft de hele string daar dus last van omdat de stroom in een string overal gelijk is. De spanning blijft in principe ongeveer gelijk. Stel dat een paneel in volle zonneschijn 150W (5A) oplevert, en in de schaduw 60W (2A). Het paneel zit in een string van 5 panelen, dat is dus 5x150W=750W in totaal. Als één paneel in de schaduw valt, dan is de opbrengst niet 660W zoals je misschien zou verwachten, maar 5x60W=300W. De schaduw heeft dus invloed op de hele string, en dat is in gevallen van schaduw ook dé grootste reden om voor micro-omvormers te gaan ipv string omvormers.
_{edit: onetime}
.
Bypass diode
De cellen binnen één paneel kun je ook zien als een string: in serie geschakelde cellen. Een manier om ervoor te zorgen dat schaduw over enkele cellen niet de prestatie van het hele paneel en daarmee de hele string naar beneden brengt tot het niveau van die paar cellen worden bypass diodes gebruikt. Het onderstaande plaatje maakt de werking van een dergelijke bypass diode duidelijk.
_{onetime: Denk erom: onderstaande plaatje is technisch niet correct!}



Maximum Power Point Tracker
De MPPT van de omvormer zal om de zoveel tijd de afgenomen stroom van de panelen variëren en met behulp van de daarbij horende spanningen het beschikbare vermogen bepalen. Daarna zal hij zich vervolgens op het maximum van deze sweep instellen. Deze sweep kan het gevolg zijn van gewijzigde opbrengst of van het verstrijken van een bepaalde tijd. Soms, als de MPPT ook goed schaduwmanagement bevat, is de tracker in staat het optimum van 5A uit het eerdere voorbeeld te vinden. De bypass diodes zullen dan het beschaduwde paneel "uitschakelen" en de rest van de string op vol vermogen (600W) doorlaten. Een eventueel 2e beschaduwd paneel is zo theoretisch ook nog gedeeltelijk op te vangen. Een derde niet.

.

Terminologie

Terminologie eigen aan PV en energie.
Naam - (symbool) - [eenheid].

• Watt-piek (nominaal) vermogen (W_p) [W] : Vermogensoutput van een PV cell/module onder STC condities. Wikipedia: Nominal power (photovoltaic)
• Specifiek watt-piek vermogen (W_p-spec) [W/m²] : Het watt-piek vermogen gedeeld door de oppervlakte. Gebruikelijk; het aantal vierkante meters [m²]. Een maat voor efficiëntie.
• Opbrengst (?) [kWh] : De hoeveelheid opgebrachte energie uit de zonnepanelen, net als de hoeveelheid verbruikte energie in een huishouden. Meestal uitgedrukt in kWh: kilo-Watt-uur.
• Specifieke opbrengst (?) [kWh/kWp] : Dit is de opbrengst genormaliseerd naar het watt-piek vermogen van de zonnepanelen. Vaak wordt specifieke opbrengst gebruikt i.p.v. opbrengst, omdat het meer zegt over het presteren van het systeem. Dat kan afhangen van veel factoren zoals de locatie / weer / schaduw / type cell etc.
• Standard Test Conditions (STC) : Standaard test condities onder welke het vermogen (Wp) van een PV cell/module wordt bepaald. Een bestralingssterkte van 1000 W/m², een cell-temperatuur van 25C, en een 1.5 airmass spectrum. Wikipedia: Air mass (astronomy)
• Bestralingssterke / Irradiantie (Eng. Irradiance) (E_e) [W/m²]: Het vermogen per oppervlakte-eenheid van de invallende elektromagnetische straling op een oppervlak. Wikipedia: Irradiance
• Bestraling (Eng. Irradiation) (I) [kWh/(m² * year)]: De totale cumulatieve hoeveelheid energie komende van straling die over een periode (doorgaans een jaar) valt op een oppervlakte (meestal vierkante meter). Een maat om uit te drukken hoe 'zonnig' het in een gebied/land is. Nederland zit zo rond 1000 kWh/(m² year), terwijl de Sahara zo rond 2200 kWh/(m² year) zit.
• Efficiëntie (n / eta) [-] : Ratio van de vermogensoutput van de PV cell/module en het vermogen van de inkomende straling onder STC condities.
• Enery Pay Back Time (EPBT) [year] : Ratio van de de primare energiekosten benodigd om PV cellen/modules te maken naar de jaarlijkse opbrengst van een PV cel/module. Een maat die aangeeft wanneer een PV module energetisch is 'terugbetaald'. In 2006 lag dit tussen 2,5 en 3 jaar voor midden-Europa, maar tegenwoordig (was toen de verwachting) zal het rond 1,5 jaar liggen omdat het gros van de energie in de winning en purificatie van silicium zit, en daar is een enorme vooruitgang geboekt in efficiëntie en economies of scale de laatste jaren [bron?].
• Enery Return On Investment (EROI) [year] : Zie Energy Pay Back Time (EPBT).

Auteur: Bartjuh, edit: onetime


.

FAQ

Frequently asked questions.

• Hoeveel zonnepanelen kan ik op een bestaande in gebruik zijnde groep installeren?
  Je mag maximaal 2,25A invoeden op een in gebruik zijnde groep. Kortom, je kan best 800 Wp aan panelen hebben liggen, als je de omvormer maar zo kiest dat deze niet boven de 2.25A komt. Bijvoorbeeld een Steca 500, of Soladin 600. Zie voor meer info: http://www.olino.org/articles/2006/06/24/max500w UPDATE 2016; zie kopje Elektrotechniek; nu tot 2kW vast aangesloten.
• Hoeveel zonnepanelen kan ik op dedicated groep installeren?
  Je kan best meer Wp aan zonnepanelen op een groep kwijt dan de zekering aankan, als de omvormer maar niet meer invoed dan de zekering aankan. Meestal 16A, dan is het 16*230 = 3680W.
• Welke en hoeveel subsidie kan ik krijgen?
  • Op het moment van schrijven geldt een BTW regeling voor zonnepanelen bezitters. Europees wordt men gezien als BTW ondernemer en heeft men dan ook het recht om de BTW terug te vorderen.
    
    Enige wat in mindering wordt gebracht is een forfait bedrag, afhankelijk van het resterende jaar en het piekvermogen van de installatie.
    
    Opwekvermogen in wattpiek per jaar
    
    Forfait
    
    0000 – 1000 € 20
    1001 – 2000 € 40
    2001 – 3000 € 60
    3001 – 4000 € 80
    4001 – 5000 € 100
  • Asbest eraf PV erop: de regels zijn nu dat je subsidie kunt krijgen als je asbest netjes laat verwijderen en daar n ander dak op laat plaatsen en daar dan meteen 5kWp PV op legt.
    D subsidie word dan verleend per m² asbest dat gesaneerd word. http://www.asbestvanhetdak.nl/
  • Er is een SDE+ subsidie voor grote aansluitingen van groter dan 3x80 A. Hiervoor kun je je momenteel 2x per jaar inschrijven. Daarmee krijg je een minimum bedrag voor geproduceerd vermogen.
    http://www.rvo.nl/subsidi...zame-energieproductie-sde
  • Verder zijn er nog gemeentelijke en provinciale subsidies indien het bepaalde zorginstellingen betreft, dan wel openbare gebouwen zoals zwembaden / bibliotheken etc.
    https://www.noord-holland...le-subsidieregelingen.htm

_{Aanvullende info dankzij Andre1973}
Nog meer vragen? Algemene vragen? Of op zoek naar allerlei handige sites? Lees eerst de FAQ; Duurzame Energie en Domotica: FAQ
.

Linkjes

• Overzicht aanbieders zonnepanelen
• PV Output
• PVX spot market price index solar PV modules
• Top 50 solar
• JRC instituut, zeer mooie site over instraling
• Ideale hellingshoek (1)
• Ideale hellingshoek (2)

.

Tweaker reviews

• Micro-omvormer MAC Involar 250 door Roamer
• Invloed van onderdimensionering door antonboonstra
• Invloed van kabelverliezen door Dre
• Piekverliezen door atoonboonstra

.

Wat hoort er in dit topic, en wat niet?

De informatie uit de oude topicstart is overgenomen. Zal trachten de boel te updaten en aan te vullen de komende periode

[ Voor 202% gewijzigd door mrmrmr op 31-01-2018 01:31 ]

[Jerrythafast]

@TFHfony

TWyk schreef op dinsdag 6 juni 2017 @ 20:12:
Hier ook een meer up to date prijsindex plaatje
https://www.pv-magazine.c...stors/module-price-index/

Die is ook al wat gedateerd. Ik had toevallig afgelopen weekend mijn grafiekje geupdatet:


Mag gratis in de topicstart

code:

[url=http://jerweb.nl/zooi/pvprijs/][img]http://jerweb.nl/zooi/pvprijs/snapshots/2014-01_to_2017-05.svg[/img][/url]

[Ankh]

Meldt zich ook in dit topic!

Momenteel wordt onze nieuwbouwwoning gebouwd:


Ligging (het gaat om nr. 32):


Onze grote schuine dak ligt gunstig (nagenoeg zuid). Helaas gaan we schaduw krijgen van woning nr 31. Is het in dit geval sowieso verstandig om meteen een omvormer te gebruiken?

Ik heb nu een prijs gehad (via een neef) voor:
optie 1: 2 rijen van 6 panelen in portrait kost: € 4.487,- (totaal 12 panelen 300Wp zwart, 1-fase aansluiting op aparte eindgroep)
optie 2: 3 rijen van 6 panelen in portrait kost: € 6.854,- (totaal 18 panelen 300Wp zwart, 3-fase aansluiting op aparte eindgroep)

Dit is incl. installatie maar zonder omvormer en ik weet (nog) niet wat voor merk ze gebruiken.

[nklaver234]

Een aantal keuzes zijn gemaakt en in gang gezet. Maar er blijven nog veel vragen over.

In een adviesgesprek met een bedrijf uit Lelystad heb ik de volgende informatie gekregen en wil dit graag valideren bij jullie mede tweakers.
- Bij 1 fase aansluitingen kan de omvormer alleen energie opwekken voor de groepen die op dezelfde aardlekschakelaar zitten of terug leveren aan het net.
- Bij een 3 fase aansluitng kan de omvormer energie opwekken voor alle aangesloten aardlek groepen. Het eigengebruik neemt dus toe (voordeliger indien salderen stopt).
- De omvormers van GoodWe zijn verbeterde uitvoeringen van de SMA omvormers?

Volgende week wordt de groepenkast aangepast
- De kast wordt geschikt gemaakt voor 3-fase.
- Er komt een hoofdschakelaar bij en twee extra aardleks. 1 omdat er nu een groep is van 6 en er twee automaten naar een nieuwe aardlek moeten en 1 eigen aardlek voor de zonnepanelen.
Bij Stedin is de aanvraag gedaan om te wisselen naar 3-fase.


Op het dak gaan we 24 x Solar Frontier SF275-S leggen.
De overweging is dat deze panelen ondanks dat ze minder piek vermogen hebben gemiddeld genomen meer zouden opleveren. Zelfs als het totaal minder is dan zou ik ze nog steeds kiezen omdat ze veel gelijkmatiger productie opleveren, ook bij minder zonnig weer en in de winter. Hierdoor neemt het percentage eigen verbruik toe.
. Het ventilatiepijpje laat ik nog wat meer naar de zijkant zetten of maak ik een bocht in als de dakdoorvoer gemaakt wordt. Moet dan even uitmeten dat het netjes tussen de staanders van de panelen valt.

De omvormer: Ik ben zeer gevoelig voor geluid. Nu wil ik de omvormer in de kruipruimte plaatsen. De ruimte tussen het zand en de tempex is ongeveer 65cm.
Mijn voorkeur is een SMA omvormer omdat ik van de Sunny Boy 3000TL-21 nooit een vervelend geluid heb gehoord en dat bij een aantal andere omvormers wel zo is.
De lichtste 3-fase omvormer van SMA (Tripower 5000TL) is 73cm hoog en 47 cm breed.
Moet ik deze omvormer eigenlijk wel willen gebruiken? de capaciteit is 5100W en paneren zijn 24x175 = 4200. De omvormer zou volgens de berekeningen dan tussen de 3000 en 4600 moeten zitten.
Mag/kan je die omvormer ook gedraaid ophangen?
Of ophangen ter hoogte van een ventilatiegat en daar de tempex deels verwijderen?
Of toch dan maar in het washok op de 2de etage ophangen bij de wasmachine en de droger?

De omvormer kan 1000V ingangsspanning aan, 150 volt minimale spanning en 188V startspanning. De panelen (hebben een open circuit spanning van 104V en 89V maximum output. Ik zou dan 4 strings van 6 panelen moeten maken om het optimaal te laten werken?

Ik begin ook steeds meer te overwegen om het zelf te installeren, zeker als de dakdoorvoer al gedaan is.
De kabels lopen door de centrale leidingkoker langs de trap. moeten deze nog in een omhulsel of mogen deze los hangen?

[Pascal Saul]

Voor een kennis bezig met zijn platdak van 4.3m breed bij 10.5m lang, pal op zuid. Alleen ook zeer irritante pijpen op oost en west die voor de nodige (slag)shaduw zullen gaan zorgen. Wat is wijsheid... dak vol leggen met SolarFrontier in portait stand (20 stuks) of oost/west (28 stuks) of 24 normale panelen. In beide gevallen ontkom ik er denk ik niet aan om optimizers te gebruiken. Beide opties zullen ongeveer 4 meter breed zijn en daardoor net door het smalste stuk op het dak kunnen. In het ergste geval maak je een nieuw groepje. Gezien de pijpen relatief hoog zijn en kort op elkaar staan is het selectief weghalen van panelen waar schaduw op kan vallen om zonder optimizers door te gaan ook al bijna niet te doen. Dan moet je er in verhouding te veel weghalen mijn inziens. En als je toch al met optimizers gaat werken maak die paar extra ook niet meer uit

Wat denken jullie?

Er is een 3 fase aansluiting aanwezig verder aanwezig dus een 3 fase omvormer behoort tot de mogelijkheden. Omvormer kan groter voor een uitbreiding op de carport voor het huis (ooit wellicht).

[ Voor 3% gewijzigd door Pascal Saul op 07-06-2017 17:52 ]

[Cupid673]

Dag allen!

Hier volgt de kneuzenvraag over mijn project:

Ik heb een hellend bitumen dak (30') op Z/ZO, prima om vol te leggen met panelen. Deze heb ik onlangs dan ook gekocht via een veilingsite (50 x Axitec 260Wp). Uiteraard moeten deze nu op mijn dak gelegd worden (48 van de 50, meer passen niet). Hieronder zijn twee plaatjes van mijn dak met de beoogde opstelling:

<a href="http://imgbox.com/Jnk3SXxe" target="_blank"><img src="https://5-t.imgbox.com/Jnk3SXxe.jpg" alt="image host"/></a> <a href="http://imgbox.com/Jly3sB6a" target="_blank"><img src="https://1-t.imgbox.com/Jly3sB6a.jpg" alt="image host"/></a>



Hier volgen mijn vragen:
1) Ik ben van plan ze zelf te gaan installeren. Daarvoor laat ik een dakdekker richels op het dak leggen (2 latten per paneel, dus 12 richels. Die laat ik in bitumen inpakken om lekkage te voorkomen. Vervolgens ga ik de panelen met Solar construct klemmen op die richels bevestigen. Tot zover voorzie ik geen grote problemen en kan ik het zelf wel af.
2) Vervolgens ben ik van plan om een Solaredge SE 15k met P600 optimizers te gebruiken. Hoewel er weinig tot geen schaduw op het dak valt, kies ik hier toch voor vanwege de monitoring van de individuele panelen. Het is een aardige oppervlakte. Wanneer er iets fout is met een paneel wil ik makkelijk er achter komen waar de schoen wringt. De keuze voor de P600 is kostentechnisch. Ik heb nog geen redenen gevonden om niet voor de P600, maar voor de gangbaardere P300 te kiezen.
3) De electrische installatie wil ik laten doen. Ik heb geen zin om aan mijn meterkast te gaan prutsen en de boel te verzieken.

Dit is het plan. Dit zijn mijn vragen/onzekerheden:
a) ik heb eerder al een vraag gepost over de windbelasting. Eigenlijk wil ik de panelen strak in de linkerbovenhoek plaatsen, omdat rechts de dakdoorvoer voor de kabels is. In het Zuiden van het dak wil ik een brede rand vrijhouden, omdat daar het water naartoe loopt en ik voldoende ruimte vrij wil houden om bladeren weg te halen en te kunnen staan. Echter ik weet niet of dit windbelastingtechnisch wel zo handig is.
b) ik schaf dus zelf de montagematerialen aan en de omvormer en optimizers. Daarnaast gaan de panelen in één grote string. Of kan ik beter met twee strings van 24 werken? Dat is iets meer prusten om twee kabels van 4mm2 in een 19mm leiding te brengen, maar zou moeten lukken. Al naar gelang hoe ik de string leg, zijn de kabels naar de eerste en laatste optimizer dan toch alles wat ik nodig heb? Even los van de materialen tussen omvormer en meterkast?

Bedankt voor jullie input!

[ Voor 7% gewijzigd door Cupid673 op 08-06-2017 09:05 ]

[streets66]

Atomic2005 schreef op woensdag 7 juni 2017 @ 13:16:
[...]

Wil je een googlemaps foto plaatsen, en de hoek van je dak. Want alleen ZO/ZW is te weinig info voor de kenners om een inschatting van je maximale opbrengst te kunnen maken. Is dus niet Oost/West combi, maar slechts 90graden verschil tussen beide daken?
Het is 11x 275Wp per kant?

Bijgaand de panelen opstelling :

[ Voor 11% gewijzigd door streets66 op 08-06-2017 14:07 ]

[Haodeyoude]

Gisteren de laatste hand gelegd aan mijn zelf geïnstalleerde garage zonnepanelen opstelling.
Specs:
7x JA Solar JAP6-60-270 270Wp, Polykristallijn
Goodwe 1-fase GW2000-NS
Valk montage smartline

Het dak van mijn garage is precies 7 meter lang en ik heb nu de beginklem met de voorkant gelijk gehouden waardoor het achter maar +/- 15 cm uitsteekt (kon 25 cm profiel afzagen).

Lessons learned van de doe-het-zelf:

1. Valk smartline (schroef systeem) was niet de meest handige keuze op dit mini dak waar ik de panelen zo hoog mogelijk naar de nok wilde plaatsen ivm. schaduw van garagedak buurman. Een panhaak kun je meestal nog tussen pan 2 en 3 wurmen als de nok in het cement ligt. Bij valk smartline moet je echter de hele pan eruit halen en beugel er onder schroeven waardoor het profiel defacto 1 pan lager (tussen 3 en 4) zou komen te liggen. Ik had nog wat clickfit panhaken liggen dus die maar een beetje aangepast voor het valk profiel
2. Aarding van de panelen gedaan door profielgat paneelranden iets op te boren en M6 in te tappen, boutje + kabelschoentje.
3. Als je MC4 connectors gaat solderen oppassen dat tin klodder niet een klein beetje uitsteekt, de connector klikt dan niet goed in elkaar (hij moet overduidelijk klik zeggen ) met als gevolg geen contact..
4. Als je aan jezelf begint te twijfelen door vorig punt en je gaat 1 paneel in je serie er tussenuit halen om te meten waar het probleem zit..kijk uit dat de moertjes aan de onderkant van die valk klemmen er niet uit vallen omdat je de schroef te ver terug draait. Je moet daardoor de panelen af gaan breken richting 1 kant om de moeren in de klemmen terug te stoppen (valt me op dat ze hier niet echt over nagedacht hebben, wat als er 1 paneel kapot gaat..?)
5. Als je in een dakgoot (die weleenswaar op de muur ligt) gaat staan tijdens de werkzaamheden, kijk uit dat hij niet lek raakt door je heen en weer geloop

Anyway genoeg gezeur hier de foto's:






Ga nog een ampère metertje plaatsen, vandaar dat ik de - kabel iets langer gehouden heb.

Heeft iemand hier ervaring met een goodwe uitlezen met EzExplorer of EzManage. EzExplorer vind ik alleen terug op een 3rd party website (dus een beetje huiverig voor) en EzManage (android) moet ik een installateur password hebben voor ik iets mag configureren.

[Joris v L]

idd terugleverprijs verschilt veel

powerpeers komt goed uit de bus en heeft ook een welkomspremie van 175 euro

[ Voor 43% gewijzigd door Joris v L op 09-06-2017 15:10 ]

[Gasschuif]

Fairy schreef op vrijdag 9 juni 2017 @ 21:43:
Zo, de 2,5 heb ik er uit getrokken en 4mm² ervoor in de plaats.

Wel apart trouwens, qua dikte zit er voor 't gevoel bijna geen verschil in.
Morgen kijken hoe het gaat, de zon was al onder toen ik de stroom weer inschakelde.

Vind het alleen een beetje raar dat ik een Plugwise Stealth 20A bestel en dat ik er vervolgens een van 16A krijg....

Dat is raar, op die van mij staat duidelijk een sticker dat hij 20(4) A is...
In de praktijk meet hij probleemloos de 5kW van mijn inverter. Meetwaarde maximum vermogen is dan 4,99 kW. Vermoedelijk kan hij 5,5 kW aan. (is mij door mede tweekers in de oren gefluisterd)

[ Voor 18% gewijzigd door Gasschuif op 09-06-2017 22:54 ]

[nklaver234]

@AUijtdehaag @reneeke1970 Laten we eerst dit project maar eens afronden

Zal ik 4mm2 of 6mm2 DC draad gebruiken? Volgens mij is 4 voldoende voor 24SF in 4 strings van 6.


Is dit een correcte manier van aansluiten?

[ Voor 3% gewijzigd door nklaver234 op 10-06-2017 10:52 ]

[Proton_]

Als je nou zo'n aardlekautomaat neemt:
dan zie je tenminste waarom hij eruit klapt.
cue klachten over het merk, het gaat om het idee

[Wailing_Banshee]

Ik ben er denk ik nu zo ongeveer wel uit. Het worden in ieder geval 7 nieuwe panelen, mogelijk 9. Ik denk niet dat 11 kan (als ik beide rijen netjes wil houden, dan zou het dakraam eerst een stukje opgeschoven moeten worden, denk ik)



Even een ruwe schets. De oranje blokken zijn de plekken waar twee bestaande panelen naar toe moeten verhuizen. De gele blokken zouden de nieuwe panelen zijn en de twee blauwe zijn eventueel extra, als dat beter uitkomt met de omvormer. Omdat alles een halve pan omhoog moet, kan het paneel rechtsboven niet blijven liggen (die ligt nu al op de rand, die is al de reden dat alles oorspronkelijk niet al een halve pan omhoog is gegaan).
Het idee is dat paneel met de gele 1 precies boven het dakraam komt te liggen en dat de panelen aan beide zijden van het dakraam even ver van het dakraam komen. Tenzij er natuurlijk links nog een kolom bij kan als hij links pal tegen het dakraam komt... (hoewel ik dat betwijfel)


Nu heb ik hier een paar vragen over.

Er komt in ieder geval een oneven aantal panelen op, maar dat moet geen probleem zijn. Maar ik heb nu 260Wp panelen (Trina Solar). Kan ik er ook 275Wp of 290Wp bij leggen zonder dat die geknepen worden naar 260W? (ik wil geen micro omvormers). Wat ik uit alle eerdere posts (en m'n natuurkunde van de middelbare school) begrijp ja, ze worden geknepen, indien ze samen op 1 string zitten, dus die oude panelen niet samen met de nieuwe panelen op 1 string zetten. Maar het is altijd beter om zeker te weten.

Ik zit te kijken naar de Fronius omvormers, de Primo 5.0 (1-fase) of de Symo 5.0 (3-fase).
Even wat cijfers (beide hebben 2 MPP's)

max input current (Idc max) 12A vs 16A
max array short circuit current (MPP) 18A vs 24A
min input voltage (Udc min) 80V vs 150V
feed-in start voltage (Udc start) 80V vs 200V
nominal input voltage (Udc,r) 710V vs 595V
Max input voltage (Udc max) is beide 1000V
MPP voltage range (Umpp min - Umpp max) 240-800V vs 163-800V

Primo: AC output current (Iac norm) 21.7A
Symo: Max out current (Iac max): 8A

Als ik dit goed lees, start de Primo eerder (lagere start voltage) en gaat hij later uit (lagere min input voltage). Maar voor de rest heb ik geen idee... En is het handig om die twee extra panelen er bij te doen (dit is natuurlijk afhankelijk van het antwoord van de eerste vraag en welke panelen er dan bij komen, 275W of 290W)?

[TWyk]

Andre1973 schreef op dinsdag 13 juni 2017 @ 10:03:
[...]
Met je MPP spanning in het midden van het MPP bereik / aangegeven ideale spanning zitten is belangrijker dan totaal vermogen (stroom).

De hoeveelheid vermogen is wel degelijk ook relevant voor de opbrengst
Alleen spelen daarbij twee zaken.
Omvormers hebben meestal hun piek bij 40-50% rated vermogen en worden heel inefficiënt bij weinig vermogen (<10% van rated vermogen).
Een omvormer die 100% overgedimensioneerd is werkt dus uitstekend in de periode dat je het meeste vermogen binnenhaalt. Alleen vergroot je dan ook aanzienlijk het deel van de tijd dat de omvormer heel inefficiënt werkt.
Het heeft dus geen zin om een zwaar overgedimensioneerde omvormer te nemen. Die is veel duurder en de winst is beperkt en wordt mogelijk nog tenietgedaan door veel meer verminderde efficiëntie bij hele lage vermogens.

Zie onderstaand plaatje. De curve is het gevolg van het vermogen. De verschillende kleuren lijntje het gevolg van de spanning

[Tallguy]

@AUijtdehaag had het wel vermeld in een regeltje Dak van de buren staat haaks op mijn dak, dus 's ochtends krijg ik schaduw van hun.

Heb op dak te maken met pijpje van ontluchting riool, pijp van mechanische ventilatie en een uitzetraampje. Allemaal aan de kant die zoveel mogelijk in de zon ligt. Daaromheen kunnen iig 10 panelen en blijft het zoveel mogelijk uit de schaduw van het dak vd buren (maar de meest oostenlijke panelen nèt niet). Vandaar de optimizers. Als ik meer panelen makkelijk kwijt had gekund die ook nog eens full-time in de zon hadden gelegen, had ik meer panelen gekozen ipv optimizers.
Huis ligt op 5 graden tov het zuiden trouwens.

EDIT: plaatje toegevoegd

[ Voor 17% gewijzigd door Tallguy op 13-06-2017 14:58 ]

[Tallguy]

@AUijtdehaag Ik heb even nagemeten en kom uit op ong 3mtr onder het raampje en 3mtr boven het raampje. Totaal dus rond de 6,5mtr dak qua 'hoogte'. De woning is 5,30mtr breed.

Foto:


Qua meterkast:

Ik heb wel inductie...is dat standaard 3-fase?

[No Hands]

AUijtdehaag schreef op vrijdag 16 juni 2017 @ 20:51:
De hobbygek en tweaker in mij, zegt nu aanschaffen, voor de heb.
Mijn portomonee en wijs verstand (*kuch) zegt nee.

Om de doodsimpele reden, dat je het over (zeg) een jaar of 3 a 5 wel nodig hebt.
En net als zonnepanelen is je systeem over 5 jaar al uit de tijd. Zo ook is die ontwikkeling veel verder dan nu.

Ik heb nu 1-fase, en wil in de toekomst naar 3-fase (wanneer DE brief binnenvalt van, u MOET aan de slimme meter)
Ik blijf bij SMA. SMA biedt geen fatsoenlijke opslag voor 3-fase (voor zover ik weet), maar wel voor 1-fase.
Fronius heeft al wel de hybride omvormer, maar is ook al ruim een jaar uit, dus verouderd.
SolarEdge kan het volgens mij wel op 3-fase, maar no-way dat ik mijn geld steek in optimizers, als je het niet nodig hebt.
Kortom, het is veel te vroeg, en je wilt niet met "oude spullen" zitten over een jaar of 5

Ik heb nu een 1-fase SMA met ethernetaansluiting. (welke ik vervang als ik naar 3-fase ga)
Er komt vast wel een betere oplossing dan nu, voor 3-fase. (ipv 3 batterijen en 3 Sunny boy storage)
Afwachten maar.

En voorbereid..... je hoeft alleen maar dingen toe te voegen... (in geval van SMA)
Hoewel het gunstiger is van DC naar DC op te slaan, zijn de meeste (toekomstige) opslag systemen, gewoon omzetting van AC naar DC en weer naar AC. (nu is de glazen bol weer kapot)

YouTube: Solar battery storage Perth Australia - Updated
3:35

Ik heb me vorige week verdiept in de SE 3fase oplossing en die viel me nogal tegen. Het lijkt zo te zijn dat je voor elke accupakket dat je wil gebruiken maar op 1 fase kan werken en dat je daarvoor een los kastje, de storedge en een enkelfase omvormer moet kopen. Voor 3 fases koop je dan dus 3 storedge en 3 enkelfase omvormers en 3 accus. Ik mag toch hopen dat ik de tekening verkeerd heb gelezen of dat ze een betere oplossing bedenken anders ruk ik al die SE zooi van het dak

[Proton_]

@Brutuss een éénfase omvormer maakt eerst ~350 V DC, waarna een wisselrichter dit omzet in 230V AC.
De 230V is de gemiddelde waarde van de sinus, de topwaarde is 325 V en een omvormer moet vaak meer dan 230V maken om terug te leveren door de netimpedantie.


Als de panelen zelf al ca 350V leveren, hoeft er dus minder geconverteerd te worden -> hoger rendement.

Bij een driefasenomvormer (400V) zie je dan ook dat de optimale stringlengte langer is.

[SLOAPERT]

Na enige tijd hier meegelezen te hebben, wil ik de stap ook eindelijk eens zetten

Ik zou daarom graag wat advies krijgen met betrekking tot een leg plan, en met welk type panelen en omvormer. Mijn budget is zo'n 6000€, dit is wel iets rekbaar, maar niet te veel. Mijn huidige verbruik ligt op ongeveer 4000kWh per jaar, dat wil ik graag gedekt hebben, maar wat meer opwek zou mooi zijn voor toekomstige upgrades .
Daarnaast wil ik alles zelf doen, ben werkzaam in de telecom, en daardoor voorzien van de nodige PBMs om veilig op hoogte te kunnen werken.

Het dak dat ik wil benutten ligt op zww (+/- 60gr ten opzichte van het zuiden), heeft een helling van 34gr en is schaduwvrij. De afmeting is 6,4m x +/-5,2m, met op de noord hoek nog een schoorsteen.


Ik ben gecharmeerd van de SF panelen, met name doordat deze ook bij minder weer toch opbrengst produceren. Qua maat zouden er wel 24 SF panelen op passen, maar dan kom ik wel erg dicht op de nok en bij de dakgoot uit (zoals te zien is in de tekening hieronder), komt dat wel goed, en kom ik dan met de bovenste dakhaken wel weg?


Van de zonnepanelen in de standaart maat zouder er 17 op passen, ik hou daarmee wel meer ruimte rondom over, maar gevoelsmatig nog steeds te dicht op de nok en dakgoot. Hoeveel ruimte vanaf nok en dakgoot zou voldoende zijn?


Graag jullie visie!

[PClop]

Cupid673 schreef op maandag 19 juni 2017 @ 12:09:
[...]

Tja, dat losknippen, dat wordt dus een beetje lastig. De stekkers zitten nogal onbereikbaar (no comment), dus dat gaat 'm niet worden. Mss fabriceer ik zelf een soort paddestoel die ik erop kan zetten

Ben ook begonnen met zo'n toeter op het dak..................................



Later toch maar iets aangepast met wat huisvlijt.



Verloopje gemaakt van 120mm naar 50mm Ø

[DaLass]

Ik haak ook maar eens aan, na een poos meelezen in dit topic.

In september 2016 heb ik zonnepanelen laten plaatsen op mijn woning. Dit zijn 12 JA Solar 270WP panelen geworden, gemonteerd op een FlatFix Fusion systeem, die in combinatie met een SolarEdge SE3000 omvormer mijn energierekening naar beneden helpen.

Het is een plat dak, zonder schaduwval, maar toch voor SolarEdge gekozen omdat bij meerdere offertes de opbrengstgarantie gekoppeld was aan een SolarEdge systeem en ik het op dat moment wel leuk vond om de opbrengst per paneel in te zien. De huidige oplossing ligt er als volgt op:



Mijn opbrengst heb ik ook in PVOutput gezet : https://pvoutput.org/list.jsp?userid=59090

Erg lang kan ik niet genieten van de panelen op dit dak, want in oktober krijgen we de sleutel van onze nieuwe woning en zullen we deze woning achterlaten voor de volgende starter. Aangezien de panelen nog geen jaar oud zijn, heb ik ze ter overname aangeboden en daar zijn de kopers niet op ingegaan. De panelen gaan dus mee naar de nieuwe woning.

De nieuwe woning ligt nog net wat beter op het zuiden en heeft ook een plat dak:

De nieuwe woning is 6,3M breed en 9,7M diep, het dak heeft daarmee ook deze afmetingen.

De bedoeling is dat ik de panelen zelf ga verplaatsen van de huidige naar de nieuwe woning, want mijn installateur is recent failliet gegaan, dus de installatie-garantie en opbrengstgarantie ben ik toch al kwijt.

Zelf zit ik eraan te denken om de panelen zo veel mogelijk naar de achterkant van de woning (onderkant op de afbeelding) te leggen, zodat ik mogelijk aan de voorkant nog wat ruimte vrij hou voor toekomstige uitbreiding. De omvormer wil ik in de garage ophangen, die wel aan de voorkant van de woning zit, dus de kabels moeten dan over het dak naar de voorkant en vervolgens met een goot naar beneden de garage in.

Nu hebben we veel ervaringsdeskundigen op dit forum, dus ben ik benieuwd of ik dingen over het hoofd zie en of er tips en/of adviezen zijn voor mijn plan.

[ROVAOL]

@Sneezzer
Puur esthetisch. De buren kijken er elke dag naar en daar hou ik graag rekening mee. Dat ze mat zwart zijn, scheelt ook.

Wel 'schrik' ik van het aurora effect op deze foto:

[Erasmo]

Een tijdje terug wat gepost over PV voor op de camping en het setje is hier nu een keer mee geweest naar een festival:



Bevalt prima, bier was altijd lekker koel en de andere 12V meuk kon ook goed gevoed worden.

[reneeke1970]

@Atomic2005

[ Voor 12% gewijzigd door reneeke1970 op 21-06-2017 11:00 ]

[Cass]

reneeke1970 schreef op woensdag 21 juni 2017 @ 08:18:
[...]

Aan de voorkant moet je ze ook niet omhoog halen, van achteren juist wel, als je daar dertig cm omhoog gaat, en dan de schuine lijn meet tot aan dat je de dakpannen raakt, heb je dan geen twee meter?
Ik op deze manier wel, kon er zo twee boven elkaar kwijt op schans en vier naast elkaar, jij zelfs 5 (×1.25=6.25)

Ik geef even een foto van de bovenzijde van het platte dak van de betreffende dakkapel (18:30 gemaakt). De zijwang van de dakkapel waar je tegenaan kijkt krijgt 's ochtends zon. In de zomer schijnt de zon over het dak heen en ligt het platte dak volledig in de zon. In de avond schijnt de zon vanaf de overzijde.
Op de foto is ook te zien dat wanneer ik de panelen schuin plaats naar de zon, dit op straat te zien is. Volledig plat valt het minst op (dak is 6,44 bij 1,68)

[ThinkPad]

We hadden vanmiddag één van de Velux-dakramen open. Maar tegen het begin van de avond zorgde dit voor schaduw. Eén van de 12 panelen was ongeveer voor 1/4 bedekt met schaduw. Ik heb geen optimizers, dus dat heeft gelijk effect voor m'n setup. Raam dicht gedaan om de schaduw op te heffen en hierdoor kon ik het verschil duidelijk zien:



Scheelt dus gewoon 330W

[ Voor 3% gewijzigd door ThinkPad op 21-06-2017 18:03 ]

[Waah]

format5 schreef op woensdag 21 juni 2017 @ 22:45:
[...]

Tja ach.. een partner hebben betekend helaas dat je niet altijd kan doen wat je wilt. Samen geld is samen beslissen he.

offtopic:
kan prima al 8 jaar samen en nog gewoon ons eigen geld. En zou het nooit anders willen. Als Miss Waah geen panelen zou willen had ik ze zelf wel betaald.

Hier zijn ze voor de schouw geweest. 1 paneel minder omdat die wel erg dicht bij de dakrand zou komen. Ook niet zo'n ramp. 15x280wp is prima zeker sinds we nu de oude wasdroger label B hebben ingeruild voor een a++ wasdroger.

Installatiebedrijf wilde de kabel via zolder, door een slaapkamer, naar het trapsgat (in het zicht), door de trap naar de voorraadkast, door de vloer naar de kruipruimte en weer omhoog naar de meterkast. Alles in het zicht

Komt door de badkamer die tussen de zolder en meterkast zit. Nu wat eigen onderzoek vond ik wel een koof, maar om er een trekveer doorheen te krijgen werd lastig, aangezien begeleiden niet kon.

Maar met behulp van het klustopic:
Waah in "[DIY] Het klussende Tweaker Q, A & showcase topic - Deel 4"
En wat eigen inventiviteit:

ipcam gericht op de uitgang, zodat ik kon zien of de trekveer er doorheen ging of niet.
Is het toch gelukt om een trekveer er doorheen te krijgen. Kabel straks netjes uit het zicht (en meteen wat extra kabels getrokken)

De man die de schouw deed meldde dat het nu wel netter was en daar was die blij mee, maar dat het hun geen extra moeite had gekost. Nee 4x boren door keihard 20cm beton, de kruipruimte door etc is evenveel moeite als een kabel aan een trekveer verbinden.
voor hem als schouwer is het misschien evenveel moeite... Voor zijn collega's echt niet. Lekker collegiaal als het ze evenveel oplevert

[karazz]

Hallo allemaal,

Ook ik meld me hier even, ben bezig met een nieuwbouwwoning. De tekeningen zijn inmiddels weggestuurd voor de bouwvergunning, dus het duurt nog wel even voordat ik daadwerkelijk panelen kan gaan leggen. Dat geeft me mooi de tijd om me eerst eens goed te informeren.

Hieronder de situatie waarbij wij de rechter woning hebben en waarbij de semi-horizontale streep de nok van het dak is. Aan de achterzijde komt een dakkapel dus leek het me wijs om de voorzijde zo vol mogelijk te leggen. Dakhelling is 45 graden en dak is ongeveer 6,5 x 7 meter. Buurman wil waarschijnlijk ook panelen plaatsen dus kunnen we wellicht gezamenlijk ons dak vol leggen.

Omdat het nieuwbouw is wil ik toch wel heel graag in-dak panelen plaatsen. Ook omdat het gekkenwerk is om er nieuwe dakpannen onder te gaan leggen. Ik heb al gezien dat er tal van aanbieders zijn voor deze indak systemen, ook dat er systemen zijn waarbij je zelf je raamwerk kunt bouwen op de maat van de panelen (als ik het goed gezien heb) waardoor je dus in theorie alle panelen kunt gebruiken voor in-dak.

Het huis wordt full-electric, dus ik denk dat ik het maximale aantal panelen wil plaatsen. Alleen even kijken of mijn budget dat ook toe gaat laten of dat dat eventueel op een later moment moet gebeuren.

Goed, het topic is groot genoeg, ik ga me proberen in te lezen en hou in ieder geval alle nieuwe berichten bij. Mochten er vragen zijn en ik krijg de antwoorden niet gevonden, dan horen jullie het vanzelf.

[Dooxed]

Hi allemaal,

Na lang meegelezen te hebben zijn wij ook van plan om dit jaar een set op ons dak te krijgen. Ik ben van plan om een klein bedrijfje (Stelwagen) alles te laten regelen (inkoop, plaatsing installatie electra etc). Maarrr ik vind het wel leuk om te begrijpen hoe alles werkt en om zaken te optimalizeren dus ik probeer zelf ook een plan te maken als input richting het bedrijf. Graag hoor ik van jullie wat jullie vinden van mijn plan. Specifieke vragen heb ik onderstreept.

Huidig:
We wonen in een rijtjeswoning met tuin & dak op precies ZW, schuin dak met de standaard ca 33 graden hoek. Het huis is 510 cm breed. Meterkast met 1x 35A aansluiting. We verbruiken ca 2700 kWh per jaar, maar ik verwacht een flinke toename in de nabije toekomst (kinderen / hydrid / electrische auto ofzo). Eerder zat er een dakraam precies op de verkeerde plaats, die is nu weg en een ander raam is geplaatst, zie foto.



Plan:
13x 295-315 Wp mono panelen van standaard formaat (1650x991 mm) in twee strings, als volgt:



Ander formaat panelen passen denk ik niet. Zo blijft er ook een beetje ruimte tussen boven- en onderdakrand (ca 40 en 20 cm). Verder had ik de strings op deze manier bedacht omdat:

1. Beetje tijdelijke schaduw van rechts, dus 2 strings op 2 MPPTs
2. Oppervlakte van de draden geminimaliseerd tegen inductie bij onweer. Over dat laatste heb ik niet veel gelezen in deze thread, wordt dit meestal niet gedaan?

Qua panelen heb ik de volgende op het oog:

• JA Solar Mono Percium, 295Wp, bij Warmte service
• JA Solar JAM6K-60-300-PR-BK Percium, 300Wp, bij J&M
• LG 315 Wp (breedte 1000 mm), bij Winkelman

Paneel	Wp	Vmpp	Voc	Vmpp NOCT	Range Wp	80% kWp	100% kWp	110% kWp
Ja 295	295	32.0	39.6	28.9	0 - +5	3.068	3.835	4.219
Ja 300	300	32.3	39.9	28.9	0 - +5	3.120	3.900	4.290
LG 315	315	33.2	40.6	30.4	0 - +9.5	3.276	4.095	4.506

Qua inverters en monitoring ben ik er nog niet uit. Ik wil geen openbare monitoring, dat regel ik zelf wel. Dus daarvoor zou RS485 aansluiting prima zijn. Welke spanningen kan ik verwachten? Ik heb geen idee hoe ik de spanning tijdens de winter in zou moeten schatten.
Wat voor inverter met 2x MPPT zou hierbij mooi passen? Bij voorkeur een stille van ~25 dB(A).

De enige electrische groep boven op zolder is bedoeld voor de wasmachine, maar die wordt op zolder gesplitst naar verlichting etc. Kan ik deze groep nog als 'separate groep' gebruiken? Dus waar de leiding op zolder komt (nog ongesplitst), daar splitsen in 'voor inverter' en in 'voor wasmachine + WCDs + verlichting'? Of kan dat echt niet en moet er sowieso een nieuwe groep komen?

Op zolder is het plan om de inverter een beetje te verstoppen in een kast. Is het verstandig om actief een beetje stille koeling aan te brengen in de kast, of is dit inverter type afhankelijk?


Super bedankt voor het meedenken!

[ Voor 9% gewijzigd door Dooxed op 22-06-2017 17:31 . Reden: Opmaak, tekst verbetering ]

[karazz]

Verwijderd schreef op vrijdag 23 juni 2017 @ 09:14:
indak is stuk duurder en minder efficient
mij zou het de meerprijs niet waard zijn

Duurder? Ook bij nieuwbouw waarbij je jezelf de kosten van de dakpannen bespaart?

En minder efficiënt? Zou je dat toe kunnen lichten?

Even voor de duidelijkheid, ik heb zo'n beeld voor me:

[Verwijderd]

@karazz in het voorbeeld wat je noemt is het opbrengst verlies iets kleiner dan tov opdaksystemen
waarom toch minder simpel doordat het indak is is de ventilatie onder de panelen een behoorlijk stuk minder dus sneller warm lees minder opbrengst

als je nu voor zoiets zou gaan bijvoorbeeld


dan is de opbrengst per m2 een stuk lager als bij de panelen in jouw voorbeeld

@AUijtdehaag

(wie niet behalve swapevent waarschijnlijk)

ik zie liever af en toe aftoppen dan een luie omvormer. er is in het verleden genoeg geschreven over onderdimensioneren. ik heb hier een 4320WP op me schuur liggen met een omnik4 erop( max 4100 watt )
met de kennis die ik anno vandaag over pv heb zou ik eerder geneigt zijn om een omvormer van max 3600 erop te zetten dan een omvormer van bijv 4500watt maximaal.

[ Voor 31% gewijzigd door Verwijderd op 23-06-2017 09:39 ]

[karazz]

Verwijderd schreef op vrijdag 23 juni 2017 @ 09:36:
@karazz in het voorbeeld wat je noemt is het opbrengst verlies iets kleiner dan tov opdaksystemen
waarom toch minder simpel doordat het indak is is de ventilatie onder de panelen een behoorlijk stuk minder dus sneller warm lees minder opbrengst

als je nu voor zoiets zou gaan bijvoorbeeld
[afbeelding]

dan is de opbrengst per m2 een stuk lager als bij de panelen in jouw voorbeeld

Snap ik, daar is het functioneel oppervlak / m2 aanzienlijk kleiner inderdaad.

Vrouwlief had zoiets gezien, maar dat lijkt me vrij prijzig. Functioneel oppervlak lijkt hierbij wat gunstiger:


Ik lees overigens dat er ook indak systemen zijn waarbij de ventilatie gewaarborgd blijft.

Doordat er ventilatie gecreëerd wordt tussen de verschillende zonnepanelen en de waterkerende laag, worden de panelen gekoeld. Dit zorgt er weer voor dat de panelen beter presteren vergeleken met een traditioneel inbouwsysteem.

[AUijtdehaag]

format5 schreef op vrijdag 23 juni 2017 @ 14:54:
[...]


Dus ik moet nog meer bestellen

Hoe valt je schaduw?
Onderstaande schaduwval is dus ideaal. Andersom is funest. (icm een stringomvormer)



(of kleinere strings maken van 6)

[ Voor 16% gewijzigd door AUijtdehaag op 23-06-2017 15:08 ]

[Rol-Co]

reneeke1970 schreef op zaterdag 24 juni 2017 @ 12:48:
[...]

Had al onderbuik gevoel, laat maar lekker zitten dus

Het zal voor de opbrengst niet uitmaken maar zo groen naast een zwarte is geen pan.
150 en 160 watters.

Krassen op de voorkant en erger ook op de achterkant. Raamwerk zonder kras is zoiezo onmogelijk, dus ben je pietje precies word het niks.
Heb je een groot plat dak of boeren schuur maakt het allemaal niet uit.

[ Voor 7% gewijzigd door Rol-Co op 24-06-2017 13:05 ]

[Rol-Co]

reneeke1970 schreef op zaterdag 24 juni 2017 @ 14:33:
[...]

Geen wonder dat hij mijn vraag negeerde betreffende de leeftijd van twee jaar die hij beweerd.

3x raden waar de datum staat



Probeerd duidelijk wat te verbergen of niet?

[Zuluman]

vandaag met de buurman het valkpro+ east west systeem geplaatst. af en toe was het een scene uit burrman en buurman. :-) panelen moeten even wachten totdat ik enphase omvormers binnen heb. het waaide te hard vandaag en kan ze wel neerleggen maar zonder kabels en omvormers moeten ik dan weer opnieuw beginnen daarna.

[thido]

Heb een heg die kijkt richting OZO (121 graden).
Toevallig laatste een foto ervan gemaakt in de vroege ochtend.
Stond eigenlijk op de nominatie om te vervangen door een schutting maar wellicht gewoon een paar palen de grond in ervoor met daar tegen aan de panelen :-)

[Rol-Co]

Sneezzer schreef op zondag 25 juni 2017 @ 10:40:
Ik heb vrijdag ook 12 stuks sf150 opgehaald.
Alles ligt al wel op het dak, moet alleen nog even de vrije groep aansluiten.

Hij had circa 1100 panelen in totaal.

Waren ze nog een beetje zwart?

Ze liggen hier ook al

[Cupid673]

Voor degenen die het gevolgd hebben: ik dit weekend de dakdoorvoer enigszins aangepast om te voorkomen dat er schaduw op mijn panelen valt. Hij is zeker zo'n 10 cm lager geworden en wellicht dat er nog een paar cm af kunnen. Maar dat komt nog wel.

Overigens heeft het niet kunnen voorkomen dat het twee matige dagen waren met rond de 2Kwh/Wp

[thido]

Zo, in de rij voor een was beurtje.
Weet nog niet wat ik er mee ga doen maar ze kunnen vast maar schoon zijn :-)

[thido]

Heb ze net even getest.
Tegen de schutting gezet in strings van zes panelen.
Blijft leuk, spelen met zonnepanelen :-)

[PClop]

Rol-Co schreef op dinsdag 27 juni 2017 @ 11:34:
[...]

Foei foei aansnijden ? Beter knippen met de zijknip, snijden ga je snel door de isolatie van de ader, in vochtige plekken echt not done!
Sorry beroeps deformatie

Aan snijden, ja, met het juiste gereedschap.

[Tweeke]

Zouden jullie even kunnen meedenken? Wil graag panelen plaatsen op de schuur in de tuin. Schuin dak, 2 dakvlakken, zuiver Oost-West. Aan de westkant gedeeltelijk schaduw vanaf ca. 18.00 bij hoge zonstand. De oostkant zou schaduwvrij moeten zijn, ik verwacht wel een beetje schaduw in de winter afkomstig van bomen aan zuid-oost zijde. Zie afbeelding voor situatieschets en eerste legplan.

Ik ben een voorstander van zoveel mogelijk opwekken, want wil gedeelte van de verwarming gaan elektrificeren (lucht-lucht warmtepompen).

Wat voor paneel/omvormer combinaties zouden goed kunnen werken? Bijv. 2 strings met 8x (Oost) + 6x (West) ~300Wp mono's op een Goodwe 3000 D-NS (of vergelijkbaar)?



@Atomic2005 Zie plaatje voor afmetingen. Doel is maximaal opwekken. Meer opwekken dan eigen verbruik is niet erg, dat maak ik wel op of ik accepteer de lagere terugleververgoeding. 1-fase 25A aansluiting, gaat niet de beperkende factor zijn met het beschikbare dakoppervlak icm oost/west.

[ Voor 21% gewijzigd door Tweeke op 27-06-2017 17:14 ]

[Dre]

Verwijderd schreef op dinsdag 27 juni 2017 @ 13:38:
Beste lezers,

Heb me geprobeerd in te lezen in deze materie, maar ik vind het moeilijk te begrijpen allemaal. Hopelijk kan iemand me adviseren met het volgende.

Ik heb een nieuwbouw huis gekocht met standaard 4 zonnepanelen. Hier zit een standaard string-omvormer bij 1 fase 230 V. Deze waarde zegt me niet veel.. Ik ben samen met mijn vriendin en we gebruiken dus niet zo veel stroom. Kinderen zal nog een aantal jaar duren.
Panelen komen op het westen/zuid-westen te liggen.
Nu zijn er opties voor extra panelen en micro-omvormers.
Een extra paneel kost 450 euro. Ik neig er momenteel naar 1 extra paneel te nemen, dit kan immers nooit kwaad.(?)
Maar, wil je ook micro omvormers hierbij kost dit nog eens 1405 euro.
Ik heb geen tot zeer weinig last van schaduw in de omgeving, omdat ik behoorlijk vrij zit.
Van wat ik lees hebben deze micro omvormers vooral nut indien je soms deels in de schaduw valt..

Hebben micro omvormers dus nut in mijn situatie?
Is het slim om nu al een extra paneel te nemen? Of misschien nog wel meer.

Wie kan me helpen? Alvast bedankt!

Ik zou vragen aan de aannemer of ze helemaal geen panelen op het dak leggen. Creditfactuur van 1800 euro voor de 4 paneeltjes en nog zo'n soort bedrag voor de omvormer...

Vervolgens koop je het hele dak vol voor hetzelfde bedrag en wek je veel meer op dan je zou doen met die EPC schaampanelen.



De schaampanelen kan je ook doorverkopen aan de buren, en zelf voor normale prijzen elders inkopen. Aannemer aanmelden voor het TV-programma Opgelicht.

[Grolsch]

AUijtdehaag schreef op donderdag 29 juni 2017 @ 08:05:
[...]

Dat ligt eraan hoe de schaduw valt.
AUijtdehaag in "Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 6"
Uiteraard heb je ook nog parallelle strings.

Zie hieronder een 2-tal tekeningen, het zuiden is echt het zuiden, het gaat dus om de 2 platte daken, en op de dakkappellen komen ook PV panelen.





Ik moet eigenlijk ook nog een energieleverancier kiezen (ik zit nu bij NUON), zijn er nog zaken om rekening mee te houden?

Ik verwacht 7000kWh per jaar te gaan verbruiken, en stel dat ik dat ook op ga wekken.
Ik heb geen gas.

Als ik bovenstaande invul op gaslicht.com krijg ik geld toe Dat lijkt me haast te mooi om waar te zijn

[migjes]

Noord27 schreef op vrijdag 30 juni 2017 @ 11:23:
Geen idee hoe de karakteristiek van een 'normale' 16 Ampère zekering (type B ) er uit ziet. Hier zit er toch maar een 25A zekering in de meterkast naar de SMA. Nu met hogere temperaturen zie ik de SMA niet boven de 3500W uit komen. Maar op dagen dat het wisselvallig en koud is heb ik 5000W+ gezien. En ik denk niet dat een 16A B type zekering dat aan kan, ongeacht de duratie van een dergelijke piekspanning?

het verschil tussen B of C en D is niet zo groot als je goed kijkt.
(verschillen gebruik je voor start stromen van apparaten.
die kunnen fors zijn als het over elektro motoren gaat. )



grof weg betekend het dat als je een 16A B hebt, dat je dan voor 4 seconden 48A er door heen kunt stouwen.
maar PV werkt wel wat langer als 4 seconden (als het goed is )
maar je kunt nog steeds 1,13 Inom voor een 60 minuten doen.
of grof gezegd 16A X 1,13 = 18,08A of 20A x1,13 = 22,6A.
(het maakt dan wel uit of je 220V van je netbeheerder krijgt of een ruime 235V, dat kan net een kleine verschuiving zijn die het net niet lukken er van maakt, maar dat heb je altijd als je op de grens gaat zitten, dan heb je kleine risico's in bedrijfs-zekerheid)
dus blijf je onder de 18A dan lukt het wel met een 16A groep, of blijf je onder de 22A dan lukt het ook met een 20A groep.
(ik dacht uit het hoofd dat een SMA5000 wel onder de 22A bleef )

(voor installateurs is dit vaak niet verstandig (bedrijfs-zekerheid bij klant), tenzij je echt weet wat je doet, voor zelf bouwers zijn dit wel leuke gegevens, soms lost het net de kleine problemen op die je hebt.
voorbeeld: stel je moet een wasmachine aansluiting splitsen met maar 2,5mm kabel en 16A.
dan zou je nog net een 4kW omvormer kunnen gebruiken, maar pas op! vervang wel alle koppelpunten, je zit erg op de grens! weet wat je doet! klein foutje is zo gemaakt en brandje is zo ontstaan. gebruik hier goed spul voor. )

[ Voor 8% gewijzigd door migjes op 30-06-2017 11:53 ]

[Rol-Co]

reneeke1970 schreef op zaterdag 1 juli 2017 @ 10:25:
[...]

Ga geen erwtensoep op dak leggen, wil geen duif op gaan zitten.....

Al heb ik de zwartste die ik kon vinden, rara waar liggen ze?

[Cavemania]

Na hier gister al super veel informatie te hebben gehad zou ik graag weten wat jullie zouden doen in mijn situatie. Ik heb al een aantal offertes gekregen, allen gebruiken een SolarEdge als omvormer, panelen Sunpower, NSP of BenQ.

Ik ben niet van plan om de komende 15 á 20 jaar te verhuizen, dus de terugverdientijd is iets minder belangrijk dan kwaliteit.

Advies wat ik gister al kreeg was een SMA SB 5.0 - 1AV - 40. Wat ik echter wel zie is dat hier "maar" 5 jaar garantie op zit. Enphase omvormers zit 20 jaar garantie op en de SolarEdge 12 jaar. De garantieperiode van de laatste twee omvormertype geeft wat meer vertrouwen dan die van de SMA. Zit er niet op te wachten om over 6 jaar weer €1.000 uit te moeten geven voor een nieuwe omvormer.

Hoe zit het verder met de garantie van de panelen, veelal 10 jaar productgarantie en 25 jaar ca. 80% vermogensgarantie. Als nu na 11 jaar blijkt dat één van de panelen door bijvoorbeeld een doffe bovenplaat door UV instraling zijn vermogen niet meer haalt en op 78% zit. Is dit dan vermogensgarantie of jammer dan?

Gegevens

• Opbrengst uit panelen ca. 4500kWh
• Verbruik jaarlijks ca. 4500kWh
• Dakoriëntatie ZZO
• Dakhelling ca. 40 graden
• Budget ca. € 7.500 ex. BTW
• Afstand van omvormer naar groepenkast ca. 25m
• Hoofdzekering 1x35A
• Ca. 16 panelen
• ferrarismeter

Locaties waar de panelen moeten komen te liggen

Voorste vlak ca. 310 breed 630 hoog
Achterste vlak ca. 620 breed 510 hoog

Andere zijde dak minder interessant ivm schaduw, dakramen, pijpjes en een grote dakkapel

Schaduwsituatie




Ben heel benieuwd naar jullie reacties. Als dit in een apart topic moet hoor ik het ook graag.

[ Voor 3% gewijzigd door Cavemania op 01-07-2017 22:07 ]

[roelzadh]

Na lang lezen toch maar even hier advies in winnen...



Situatie:
Zuid, dakkapel in het midden die wat schaduw kan gooien. Naar de onderste rij panelen is het 22 graden, dus vanaf de nok van de buren. Verder geen schaduw aanwezig.

Heeft het zin de onderste rij panelen te leggen?
Kan ik beter 25 * 295wp (7375 wp) leggen of 32 * SF-175 (5600wp)?

[ Voor 9% gewijzigd door roelzadh op 01-07-2017 23:49 ]

[roelzadh]

AUijtdehaag schreef op zondag 2 juli 2017 @ 01:08:
[...]

Heb je er ook afmetingen bij?
SF heb je geen schaduwmanagement nodig, en kan je de "kortere" strings zo indelen dat de schaduw minder impact heeft dan met monopanelen. Je volgt gewoon de zon en zijn schaduw met stringindeling.
Scheelt je ook een dure omvormer of optimizers tov monopanelen.
3-fase neem ik aan?

Even de maten erbij gezet:


Ik vind de SF panelen wel erg mooi om te zien, enkele buren hier hebben ze ook (vol op zuid), maar met puzzelen haal ik meer wattpiek met gewone panelen (meer oppervlak bedekt).

3-fase weet ik nog niet, nog geen bevestiging van de aannemer (ze moeten nog bouwen).

[Jerrythafast]

Hier ook panelen tot de nok:


Paste precies en ligt prima. Bij echt harde rukwinden hoor je ze als het stil is in huis wel een klein beetje rommelen op zolder.

[thido]

Zo, ik stond van de week eens bij de buren op het dak naar mijn panelen te kijken.
Te veel vrije vierkante meters als je het mij vraagt.
Vandaag alles wat dichter naar elkaar geschoven en de twee panelen die een verdieping lager lagen ervoor gelegd. Boel werk weer, dat onderschat je al snel ;-)
Nu dus tien stuks boven op. Hoop dat de tussen ruimte voldoende is (55cm tussen de panelen die onder een hoek van 15 graden staan).
Hier de oude situatie:

[jerh]

reneeke1970 schreef op maandag 3 juli 2017 @ 19:19:
[...]

Waarom neem je niet 7 groene sf?
Eentje als dummy reserve en gewoon 2×3 aansluiten.
Dat groen past mooi bij je Douglas

nog even foto's toevoegen van het houthok:


en van het dak er van:


het dak is nu al een tikkie groen zie ik.....

[Brutuss]

Zojuist de panelen op het dak gelegd. Viel mij op dat op diverse panelen vlekken zitten zoals de zien op de foto. Lijkt me niet goed of wel? Ze zitten vooral bij de achterste panelen.



Het lijkt om delaminatie. Morgen maar eens contact opnemen met de leverancier.

[ Voor 16% gewijzigd door Brutuss op 03-07-2017 23:16 ]

[Noord27]

reneeke1970 schreef op dinsdag 4 juli 2017 @ 11:46:
[...]

Ja dan klopt het aardig, maar als je andere kant ook tien panelen legt moet je rekening houden met totale vermogen panelen maal 70 procent, zo ongeveer 3500 watt piek vermogen, dus je omvormer word wat klein. @Noord27 heeft ongeveer dezelfde opstelling als wat jij wilt maken, die kan je zijn pieken wel vertellen???

Ze liggen hier nog geen 3 maanden. Op dagen dat het warm is en de panelen niet zo pieken zit het rond de 3500W in piekvermogen. Is het wat koeler en krijgen ze rond de middag opeens wel vol de zon er op dan heb ik al meer als 5000W als kortstondige pieken gezien. Maar over een paar uur zit je dan rond de 4000W gemiddeld. Ik verwacht in de herfst nog hogere pieken. Wanneer het dus echt kouder gaat worden.

Voornaamste reden om voor de 5000W SMA te gaan was de optie tot uitbreiding. En OptiTrac: schaduw in de avond door bomen aan de voorzijde.

Vandaag zal er ook een piek van ruim 4kW zijn.

[ Voor 22% gewijzigd door Noord27 op 04-07-2017 12:55 ]

[Meekoh]

Atomic2005 schreef op dinsdag 4 juli 2017 @ 12:00:
[...]

Neehoor, dat kan juist kansen bieden qua totale opbrengt en spreiding over de dag. Als je exacte dakafmetingen, googlemaps afbeelding (ivm je exacte ligging in graden) en de hoek van je dak plaatst kunnen de kenners hier je vast verder helpen.

Dak oppervlakte is +-45m2, op basis an Google maps. (dus niet excl. ramen)
Helling weet ik niet uit mijn hoofd maar dat zal grofweg rond de 45 graden zijn als ik dat zo inschat. Zal het vanavond even checken.


Heb qua schaduw alleen last van mijn eigen schoorsteen.

[Andre1973]

Jerrythafast schreef op maandag 3 juli 2017 @ 22:08:
[...]

WHAHAHA Nu snap ik wat je bedoelde met "mijn vrouw ziet me aankomen..." toen het over "maak hem een beetje langer" ging

ff- off-topic;
Ik heb hier het houthok afgelopen week wat langer gemaakt, van 5,5 meter, 2 rijen dik, 2 meter hoog naar 8,8 meter lang. Op aanvraag van de vrouw. Er lag al jaren namelijk 3 meter breed naast het hok. (hebben is hebben en krijgen de kunst met hout, wat mij betreft).
Meet een beetje knap hout kunnen we dan 2 winters stoken.

panorama uitvoering, maar ga maar pannetjes tellen, pannetje is 20 cm werkend in dit geval.

[ Voor 24% gewijzigd door Andre1973 op 04-07-2017 13:19 ]

[My-life]

reneeke1970 schreef op dinsdag 4 juli 2017 @ 10:30:
[...]

Kunt beter onderhandelen voor op dak ipv in het dak. Veel goedkoper, nu dus geen btw aftrek, en deze uitbreiden met hetzelfde systeem is peperduur

Helaas zal dat niet gaan. Het huis maakt onderdeel uit van een project waarvan de vergunning wordt gekeurd door de gemeente. Hierbij wordt ook gekeken naar stijl en uitstraling en daarom mogen er geen wijzigingen worden aangebracht aan het aanzicht.

Overigens zijn de panelen ingetekend op de west kant terwijl dezelfde ruimte ook aanwezig is op het zuiden. (Het is een dwarskap waar aan de westkant de langkap van de buiten in komt) Zou dit zijn omdat anders de nok van het huis voor schaduw zorgt? Het lijkt mij eigenlijk dat de zon hoog genoeg staat om geen last te hebben van de nok van het dak.

Edit:

Dit idee, en dan gaat het om de positie van het rechter huis met de voorkant op 5 graden na op het zuiden.

[ Voor 11% gewijzigd door My-life op 04-07-2017 14:47 ]

[migjes]

Cereal schreef op dinsdag 4 juli 2017 @ 15:02:
Jongens en meisjes, ik heb jullie hulp nodig (standaard nieuw systeem @ bestaand dak vraagje).

Zelf heb ik nu 500Wp op m'n huurhuisje liggen (2x265Wp-APS500-stopcontact). Nu moeten m'n ouders er ook aan geloven.

Ik wil de electrische installatie (incl omvormer) zelf doen, maar het leggen op het dak aan een installateur overlaten. Lijkt me een goede mix van zelf doen, en het lastige werk aan de professionals overlaten.

Geen schaduw op het dak, ligging OOZO (100Gr) ongeveer 8x4,5 meter

Heb zelf wat opties bekeken (J&M Solar webshop)
6x4 = 24 x SF170 portrait (4080Wp) ~e2850 inc
4x4 = 16 x Trina TSM-300 portrait (4800 Wp) ~e2350 inc
4200Wp Chinese omvormer (geen schaduw dus geen advanced stuff nodig toch?) zoiets bijv.
Montagemateriaal Clickfit Evo ~e600 incl
Kabels/automaat/buisjes ~e500 incl

Groep erbij, bekabeling tot zolder en monteren omvormer doen we zelf, kan ik voor de installatie op het dak uitgaan van ~1000e?

Klopt het dat ik met beide soorte panelen ongeveer op dezelfde totaalopbrengst qua KWh/jr ga uitkomen? (SF hogere opbrengst per Wp) Kan ik uitgaan van zo'n 3500~4000 KWh/jr? (Noord Limburg)

Klopt het een beetje, of praat ik onzin?
Nog op/aanmerkingen?

http://imgur.com/KAnmqWv


***members only***

ik zou er eerder een oost-west achtig iets van maken.
b.v. een 12x 12x(of 10x 10x etc etc..) opstelling, dan kan de omvormer nog een stapje kleiner en kun je alles nog doen op een 16A groep (misschien is het splitsen van wasmachine aansluiting mogenlijk?).

oost-west verdeeld de opbrengst over de dag beter, voorbeeld:


ik doe dit met een 4000VA omvormer, op een 16A groep.
(wel heb ik de kabel dikker moeten maken de 2,5mm trok het net niet )

je wil het liefste de panelen zo hoog mogenlijk op dat dak.
daar heb je minder last van de schaduw.

Verwijderd schreef op dinsdag 4 juli 2017 @ 15:36:
Wat denken jullie over deze configuratie?

12x Suntech STP280S-20/Web full black (3360Wp):

Optimum Operating Voltage (Vmp): 31.5 V
Optimum Operating Current (Imp): 8.89 A
Open Circuit Voltage (Voc): 39.4 V
Short Circuit Current (Isc) : 9.41 A

Op een Goodwe GW2500-NS 2500W omvormer:

DC power rating: 2700W
Max. DC voltage: 500V
MPPT voltage range: 80-450V
Starting voltage: 80V

Zuid-gerichte installatie met 10% helling.

Te zware onderdimensionering of gaat dit nog? Installatie voor in Vlaanderen dus een omvormer van 3000W zou mij jaarlijks 52.44EUR extra belasting kosten tov de 2500W omvormer.

de regels van Vlaanderen blijven mij verbazen.
een 3,3kWp kan goed op een 2kW omvormer.
(als je wil kan het zelfs op een 1kW omvormer)

zelf vind ik een oost-west wat beter als je de belasting wil omzeilen.
heb een jaar 5,6kWp op een 3kW omvormer gehad, verlies was maar 250kWh per jaar, dus zo heel erg was dat niet.
(zie boven voor grafiek en meer oost-west verhaal en grafiek was met de 3kW omvormer.)

wil je erg goedkoop oost-west doen, dan kun je een omvormer gebruiken met maar 1 mpp.
maar dan moet je 2 string parallel aansluiten en die moeten even veel cellen bevatten.

[ Voor 3% gewijzigd door migjes op 04-07-2017 16:27 ]

[Icekiller2k6]

Ik denk dat de meeste hier wel de verkoper gezien heeft die SF 160wp panelen verkoopt voor 40-50 euro
Nu zit ik met een vraag, ik ben van België en tot dat de prosumententarief afgeschaft wordt is het niet super interessant om zonnepanelen te leggen.

Echter heb ik wel een garage dat een redelijk groot oppervlakte (aan de achterkant, geel vlak 'bruikbaar')


Nu vroeg ik me af wat het interessantste/makkelijkste is om hier dit stuk vol te leggen?
Het voordeel is omdat het niet hoog is dat het zelf erop kan leggen.. maar een batterij systeem ofzo zou ook handig zijn.. weet niet of dat het meest interessante is.. bv voor de pompen in de tuin van stroom te voorzien of opladen van batterijen

[polleke]

Afgelopen maandag is mijn dak door Sun-Solar mooi vol gelegd met 15 x 175Wp Solar Frontiers in combinatie met een Hosola Bright 3000 omvormer.
Om klokslag acht uur stonden ze op de stoep en werd de steiger naast ons huis opgebouwd. Een aardig klus, want het is een behoorlijk hoog huis met twee verdiepingen en daar bovenop nog een zolder.

Ik moet zeggen dat ik erg tevreden ben over de aanpak, manier van werken en het wat langer doorwerken om de klus voor elkaar te krijgen!
Inmiddels druppelen de kWh-tjes binnen en heb ik de Hosola via een script gekoppeld aan mijn Pvoutput account: https://pvoutput.org/intraday.jsp?id=58915&sid=53047

Een indruk van de installatie werkzaamheden en het eindresultaat:

[Cupid673]

Ik bekijk net nogmaals de output van mijn panelen en mij valt op dat zodra ik richting maximale output ga de boel instort:


Overbelasting lijkt me niet (12.4kWp bij 15k omvormer)
Bewolking lijkt me ook sterk. Kan het weliswaar niet checken nu, maar ik heb dit al eerder gezien toen er geen wolken waren.

Iemand suggesties?

[Cupid673]

reneeke1970 schreef op woensdag 5 juli 2017 @ 13:33:
[...]

Er hangt soms meer in de lucht dan je denkt, en ook is er eerder schaduw dan je denkt, dit zul je echt live moeten bekijken.
Het voltage van de string wat gebeurt daarmee?

Ligt redelijk stabiel (zegt de leek)

[Cupid673]

reneeke1970 schreef op woensdag 5 juli 2017 @ 13:33:
[...]

Er hangt soms meer in de lucht dan je denkt, en ook is er eerder schaduw dan je denkt, dit zul je echt live moeten bekijken.
Het voltage van de string wat gebeurt daarmee?

Of moest ik deze hebben...? Iets minder stabiel

[Cupid673]

wmeester schreef op woensdag 5 juli 2017 @ 14:00:
[...]


AC voltage ook binnen de perken?

Als dit de juiste grafiek is, zou ik zeggen van wel:

[Zuluman]

Vandaag panelen gemonteerd en meteen werkend. De Enphase M250's waren al preloaded dus nadat ik de pv groep aanzette begon ie meteen te leveren om 12:05 precies. 12xLG 300NT1-G4 nu 4 uur verder is er al 6kwh geproduceerd. Zo en nu even stoeien met pvoutput settings.

[Zuluman]

Ik wet niet of dit het juiste topic is maar ik leg hem maar hier neer. Ik hoop dat er iemand is die ook een enphase systeem heeft.

ik heb een enphase envoy metered geinstalleerd. echter klopt het verbruik niet. Nu kom ik niet uit de beschrijving van de type bemetering die je moet gebruiken. Is dat netto of total?

en daarbij komt dat je het niet kan wijzigen. moet je het dan de envoy resetten?



edit: nevermind. heb het euvel kunnen vinden. Ik had niet goed opgelet met het monteren van de CT voor de opwekking. die wees de verkeerde kant op. :-) Alle waarden kloppen nu met de kwh meters in de meterkast.

[ Voor 24% gewijzigd door Zuluman op 06-07-2017 14:26 ]

[polleke]

Sinds enkele dagen draait er bij mij een mooie installatie met een Hosola Bright 3000 omvormer. Bij het bekijken van de log bestanden viel me het volgende op. Elke dag rond 10.00u 's morgens is er een behoorlijke drop in het DC voltage te zien:



Edit. Ter verduidelijking ook nog even de voltage/ampere grafieken per ingang:


Heeft hier iemand een verklaring cq uitleg voor? De productie start namelijk al rond 6.00u.

[ Voor 17% gewijzigd door polleke op 06-07-2017 19:22 ]

[Grolsch]

En vandaag zijn de panelen geïnstalleerd.

Op de carport, veranda en op de dakkapellen.

Helaas blijft ik er toch een klein beetje van zien op de carport vanaf de straat, eens bedenken wat ik daar aan kan gaan doen

De veranda en dakkapellen zie ik gelukkig helemaal niet meer

Misschien nog wat vlakker installeren.

Aanzicht vanaf de straat:



Bovenkant veranda:



Bovenkant Carport



Bovenkant dakkapellen heb ik geen foto's van, maar op elke dakkapel liggen 2 panelen

Nu ff uitdokteren hoe ik de info op PV-output krijg, account is al aangemaakt, nu uitzoeken hoe ik de info daar krijg

[Zuluman]

Wailing_Banshee schreef op vrijdag 7 juli 2017 @ 09:58:
Even algemeen opwekken met zonnepanelen.

Ik zat me af te vragen waarom die panelen bij het zonnepark van Delfzijl in oost-west opstelling waren geplaatst n.a.v. dit bericht:
http://www.rtvnoord.nl/ni...sluit-megadeal-met-Google

Na wat zoeken kwam ik hier op uit:


[...]


Zo had ik er nog nooit over nagedacht!

Buiten het feit dat je opwekking mooier verspreid is kan je meer wp op je platte dak kwijt. Ik kon maar 8 op zuid maar dan met een kortere tussenruimte dan optimaal. Nu heb ik er 12 op oost-west. En opwekking valt niet tegen de eerste 2 dagen. 5 juli kwam ik bijna op 7 kWh/kWp. 6 juli op 5,05kWh/kwp. Nu zit ik wel aan de kust en heb ik enphase micro omvormers met 300w LG bifacials. Nu zit ik bijvoorbeeld op 1,5kW om 10:15 en volledig bewolkt. Ik ga er nog 4 bijplaatsen ergens in september en volgend jaar wil er nog 3 op mijn schuur leggen.

[ Voor 7% gewijzigd door Zuluman op 07-07-2017 10:33 ]

[sebastiaan3]

Sinds gisteren ligt de boel op het dak en zijn de eerste kWh's teruggeleverd. 30xJA solar all black 280Wp op en Goodwe 6k driefasen omvormer.



En wát een rotklus op een niet helemaal strak dak met oude en maar matig maatvaste pannen, ondanks de verstelbare dakhaken. Maargoed, het ligt.

[sebastiaan3]

Cranberry schreef op vrijdag 7 juli 2017 @ 12:53:
@sebastiaan3 m.b.t. het verschil in geleverd vermogen: wat leveren beide strings? Hoe groot is het relatieve verschil?

OK, even wat data bekeken. Dit is string 1 gedeeld door string 2 als functie van totaal geleverd vermogen:


En dit is ver verschil tussen string 1 en string 2 als functie van totaal geleverd vermogen:


Het lijkt er dus sterk op dat er een offset is tussen de strings van zo'n 150 Watt. Temperatuur lijkt me geen verklaring, omdat het verschil er net na het opstarten ook al was, voordat de boel helemaal doorgewarmd was.

Blijft over:
1) de "schaduw" verklaring van @migjes , zou goed kunnen, heb ik me nog niet in verdiept
2) vuil / zonnebrand op de onderste panelen dier er pas sinds gisteren liggen, de bovenste rij (die dus beter presteert!) ligt er al twee weken op.
3) iets anders?

Anyway, verder lijkt de boel het aardig te doen. Voor iederen die gruwelt van aftoppen nog even deze:


Alles voor de TVT, niet?

[sebastiaan3]

drielp schreef op vrijdag 7 juli 2017 @ 13:53:
[...]
WP erin en gas eruit.
Mooi pand btw, dat kom je hier niet zoveel tegen.

Thanks!

en:



leidingisolatie komt nog, en die vuilafscheider hangt ondertussen ook al recht

[Proton_]

@reneeke1970 gelukkig wel, het moet over 25 meter 2.5mm²
Een strakblauwe dag zag er zo uit:

[polleke]

Ik ben inmiddels weer wat verder met het achterhalen van de oorzaak. Gisteravond heb ik de inputs van de panelen op de omvormer omgewisseld. Voorheen zat string 1 met 9 panelen op PV1 en string 2 met 6 panelen op PV2. Nu is het dus precies andersom.
Op mijn omvormer zie ik nu éxact hetzelfde probleem als voorheen:


Het lijkt mij daarom geen schaduw of ander issue met de panelen, maar een probleem met een van de inputs op de omvormer.
Als ik de opbrengst vergelijking op pvoutput met gisteren vergelijk zie ik ook een duidelijk verschil (wat logisch is want nu draaien er 9 panelen mee vanaf 6 uur in plaats van 6):
https://pvoutput.org/comp...7&df=20170707&dt=20170708

Edit: Over klantenservice gesproken: Net een belletje van de leverancier over de de mij aangeleverde informatie. Of ik vanmiddag thuis ben voor het plaatsen van een nieuwe omvormer. Top!!

[ Voor 10% gewijzigd door polleke op 08-07-2017 10:50 ]

[Zuluman]

Ik kwam deze set tegen op weg naar huis van de gym. Vondt het wel delen waard.

[Brutuss]

Zuluman schreef op zaterdag 8 juli 2017 @ 15:10:
Ik kwam deze set tegen op weg naar huis van de gym. Vondt het wel delen waard.

[afbeelding]

Werkt erg goed moet ik zeggen dit Flatfix Fusion Systeem. Heb dit afgelopen week ook op mijn dak gelegd met 16 panelen.







Helaas nog steeds aan het wachten op de omvormer

[Grolsch]

Rol-Co schreef op zondag 9 juli 2017 @ 19:13:
[...]

Waar heb je dii ingesteld ?
In de omvormer hoeft alleen api en system id , verder op none.

Zowel de pagina van de fronius als de help van pvoutput.org zeggen iets anders.

zie: https://www.pvoutput.org/help.html#push-froniuspost

[Lord Anubis]

ik heb 6 x 260Wp / 30,3V / 8,4A panelen.

Ze komen op NOO, 45º kap. Deze wil ik op een Omnik 1.0 tlk aansluiten.

Nu weet ik de 70-130% regel, maar omdat de panelen op het NOO liggen, is mijn vraag kan ik er mee weg komen?

[ Voor 37% gewijzigd door Lord Anubis op 10-07-2017 15:18 ]

[Pathogen]

Wailing_Banshee schreef op dinsdag 11 juli 2017 @ 09:22:
[...]

En je hebt niet eens vrijgenomen! Wie is dan die foto's aan het maken voor het nageslacht?

Die vrije dagen spaar ik juist voor het aankomende nageslacht

Maar mijn vrouw is thuis, en schoonmoeder en dochter ook zo te zien, dus ik word goed op de hoogte gehouden

14x SF-175 op een Hosola Bright 2500 MTL, das toch maar mooi 2450Wp op een dak met een bijzonder rot geplaatste dakkapel (voor de plaatsing dan).
Met nog wat extra moeite aan de besparingskant moet elektra dan toch echt een stuk minder gaan kosten.

Nu met foto voor het nageslacht:

[ Voor 12% gewijzigd door Pathogen op 11-07-2017 10:50 . Reden: Nu met foto voor het nageslacht ]

[Brutuss]

Sinds gisteravond de SMA omvormer opgehangen en in bedrijf gesteld. Wat een apparaat zeg. 16Kg schoon aan de haak.



Gelukkig kon ik gisteren nog heel even wat zon opvangen om te kijken of alles naar behoren functioneerde en dat resulteerde in de eerste 0,092kWh

Vanmorgen om 05:40 begon de omvormer weer op te starten. Momenteel zie ik al 4375w door de omvormer komen en heb ik de eerste 8kWh al binnen
Helaas is het nogal een bewolkte dag dus de opbrengst zal niet optimaal zijn vandaag.

SBFspot werkt ook naar behoren en dus de koppeling naar Domoticz ook.
Valt me wel op dat enkele waardes op 0 staan zoals de temperatuur en de efficiëntie. Ik kan deze eerlijk gezegd ook nergens terug vinden bij de "Momentane Waarden" in de webpagina van de SMA omvormer.
Andere Sunny Boy gebruikers dit ook al opgevallen?

Het Sunny portal is wel leuk maar denk dat ik me daar weer fijn ga afmelden en de poorten in de router dicht gooien. De App vind ik eerlijk gezegd waardeloos. Dit kan wel eens een likje verf gebruiken.

In de SMA omvormer zie je ook een stuk terug komen van "Terugleverbeheer". Momenteel staat hierbij vermeld: "De begrenzing van het werkelijke vermogen is uitgeschakeld". Dit zal zo moeten blijven denk ik?

Staan nu een hoop dingen uit op het dashboard, vind het leuker als deze aan staan

[ Voor 11% gewijzigd door Brutuss op 11-07-2017 12:26 ]

[Rol-Co]

Sneezzer schreef op dinsdag 11 juli 2017 @ 14:33:
Overigens zijn ze ook weer niet zo groen hoor.

Hier bevallen ze best.

Heb je er al eens een 170 naast gehouden?
Ze zijn echt erg groen

Edit:
Dit waren 5 stuks die vergeleken met de andere daar zwart leken en ook apart lagen.



De 170's zijn ook eerder blauw zwart, de oudere 150's zijn groen zwart.

[ Voor 33% gewijzigd door Rol-Co op 11-07-2017 14:40 ]

[jerh]

jandeeg88 schreef op woensdag 12 juli 2017 @ 17:44:
Graag jullie advies:

Wij zijn bezig met de bouw van een nieuwbouwwoning, momenteel bijna toe aan de aanvraag omgevingsvergunning.

De vrijstaande woning wordt dan gebouwd in een gasloze wijk. Verwarming zal dus door een ongeveer 5 Kw warmtepomp (WP) gebeuren, wellicht ondersteund door een pelletkacheltje. Ik heb eigenlijk geen goed idee van gebruik van zo'n pomp....6500 Kwh p/j?

Met zijn tweeën normaal gesproken een bescheiden electiciteitsgebruik (in oude reeds verkochte woning rond de 1500 Kwh). Maar wel een electrische auto aanwezig waar per jaar ongeveer een 3000Kwh. voor nodig zal zijn. En koken op inductie in het nieuwe huis.

Al met al dus een verbruik rond de 11 a 12k Kwh op jaarbasis in de nieuwe woning? (is mijn eigen grove schatting). Het nieuwe huis hoeft geen nul op de meter te worden.

Het dak van het nieuwe huis zal pal op zuid liggen. Geen schaduw. Ik had zelf het idee om te gaan voor 48 Solar Frontier 170 of 175 panelen, vanwege het vrij hoge rendement (als je vrij veel ruimte op je dak hebt klopt dat, toch?), en het mooie zwarte uiterlijk.

Tevens op het oude huis, op pal west gelegen 20 van deze panelen (165 Wp) gehad. Deden toen ongeveer 2900 Kwh per jaar (bij 3300 Wp).Bij zonnepanelen.net doen de SF's op pal zuid bijna 200 Kwh per jaar; bij ons in het noorden waarschijnlijk iets minder. Maar totaalopbrengst voor 48 panelen richting 9k Kwh?Waarschijnlijk (ook met het ook op de toekomst; sneller opladen auto) een 3-fasen aansluiting en omvormer.

Lijkt jullie dit verstandig? Of zou één van jullie een geheel ander advies geven? Gezien het goede nieuws betreffende de saldering van eerder vandaag toch gaan voor een compleet vol dak (waarschijnlijk ongeveer 65 a 70 SF)?

Alvast dank!

Verwarmen is nog het makkelijste, zeker als je hele huis vol legt met 10hoh vloerverwarming en goed isoleert. Mijn huis is uit 2015 en goed geisoleer (rc5, 5.5 en 6 , vloer, gevel, dak) en luchtdicht gebouwd zonder een koudebrug. Verder is het als massahuis gebouwd met goede positionering van de ramen.

Ik heb een 6 kW w/w wp met een erg goede bron en bijzonder laag verbruik van circa 700 kWh per stookseizoen.

Warm water zijn heel verschillende oplossingen voor, ik had het eerst op Hellman doorstroom boiler zitten, maar ik kreeg te veel last van verstoring van de gelaagdheid. Ik gebruik nu de doorstroomboiler als open verdeler en voorverwarner van tapwater en een electrische geiser als naverwarmer. Dat samen met 10m2 collectoren zorgt voor warm water. Ik houd daar het verbruik niet van bij, heb incidenteel wel gemeten en in het winterseizoen is het crica 1 kWh per douchebeurt. In de zomer gratis vanwege zonnecollectoren.

En meer ontopic: als je dak wilt volleggen kan je naar mijn oplossing kijken, scheelt je dan weer dakpannen of andere dakbedekking.



En als je het vollegt ga je zeker stroom overhouden. Ik ben uiteraard al electric en met deze 27 lg panenelen, houd ik netto circa 1000 kWh per jaar over.

[Stef87]

Goede vraag voor misschien voor o.a. @AUijtdehaag een van onze PV experts

Momenteel hebben wij sinds oktober 2015 het volgende systeem (3640wp) betreft de zonnepanelen.

14x 260wp (JA Solar, poly kristallijn 60 cellen)
14x P300 optimizers (als het goed is geïntegreerd)
1x SE3500 ( SolarEdge omvormer)
14x Flatfix Fusion montage systeem (plat dak)

Hier een plaatje waar je kan zien wat ons dak is. Zoals te zien is op het dak staat het nagenoeg vol.
De Panelen zijn nagenoeg direct op het zuiden gericht met een hellingshoek van 13 graden, omdat ze zijn gemonteerd op een Flatfix Fusion systeem.

Groene Bolletje op foto = meterkast met aparte groep (3x25A aansluiting)


Het eerste volledige jaar hadden wij een opbrengst van ongeveer 3240kWh op jaarbasis volgens de online portal van SolarEdge. Niet verkeerd, maar ik heb de omvormer eigenlijk vrijwel tot nooit boven de 3000w uit zien komen.

Op een goede dag ziet het er dan ongeveer zo uit, tevens is 21.38kWh de maximale dag opbrengt van de afgelopen maanden:


En voor de liefhebbers: zo liggen de panelen op het dak(Hogere details)
http://imgur.com/lqjL6M1
http://imgur.com/49fveum
http://imgur.com/m58aj3l

Wat ik eigenlijk wil is het volgende:

Meer zonpanelen ergens plaatsen, bijvoorbeeld op onze berging/hal. Helaas heb ik ook daar met schaduw te maken.
Andere mogelijkheden waar ik aan heb gedacht zijn:
- Ooit een carport/afdak te maken voor de auto
- Ooit een Tuinhuisje met PV dak.
- Panelen plat dak naar O/W
- Afdak maken door beugels op begane grond op het westen in de tuin op 2m hoog (afdakje fietsen en haspel van de tuinslang)

Het liefst wil ik eventueel iets 2e hands kopen met bijbehorende zonpanelen, zodat die kunnen worden aangesloten op de bestaande omvormer. Wat is de slimste optie om met een leuke prijs/prestatieverhouding wat extra panelen te leggen? (Op marktplaats gaan momenteel SF150 panelen voor een zachte prijs weg)

Het maakt mij echt niet uit als de panelen zelf door schaduw een minder rendement hebben, ik wil gewoon meer opbrengst. Dit zou goed uitkomen wegens een toenemend tekort aan kWh's, elektrische auto en hopelijk binnenkort een Daikin US L/L Warmtepomp die 900m3 gas moet vervangen =)

Volgens het internet heb ik de mogelijkheid tot 5250wp, dus 5250-3640= 1610wp ruimte over?

Bron zegt: Eenfasige omvormers: Tot 25 optimizers en maximaal 5.25kW (?)
[url]https://https://aliusenergy.nl/files/downloads/31/NL%20Korte%20installatiehandleiding%201-%20en%203-fasen%20omvormer.pdf[/url]

Helaas kom ik er niet zo makkelijk uit hoe ik dit zelf kan doen en uitvogelen wat ik allemaal nodig heb. De SolarEdge portal kan ik ook zelf niet wijzigen lijkt het. Ben ik verplicht om dezelfde installateur te vragen een paar panelen aan te melden en te installeren?

In principe kan ik nog bijna op mijn berging/hal naast de oprit klimmen zonder ladder, de bekabeling ligt daar ook in een PVC buis op het dak en komt uit de berging, waar eventueel nog een paar panelen zouden passen (oost/west bijv 2x2?) het moet makkelijker zijn dan ik mij momenteel in beeld denk ik dan.

[HellStorm666]

Heej allemaal,

Gisteren een offerte gekregen voor een PV.
En ik vroeg me af wat jullie van de offerte vinden, zowel qua prijs, realiteit en gebruikte componenten.

Allereerst wat feiten:
Huis staat op 188gr, dus achtertuin staat op 8gr van het zuiden.
Ik heb een uitbouw met plat dak naar de achtertuin van 2,2m diep en incl garage er naast 9,4m breed
Op de garage naast het huis kan niets, omdat ik met redelijke zekerheid de badkamer ga uitbouwen.


Ik heb het dak, schuine punt, op het Oosten en een klein deel op het Westen.


Volgens de gene die de offerte heeft gemaakt, is het niet normaal/verstandig mogelijk om op dit dak zonnepanelen te plaatsen ivm de dakpannen


De enige oplossing hier is Eternit Solesia had ie t over, a €300,-

Momenteel betaal ik €0,18 per KWh en verbruik net geen 4000KWh per jaar
Meterkast heeft 3x 40A

De offerte:
9x Trina Solar TSM300 met 300Wp
Van der Valk Flat ondersteuning
SolarEdge SE3500HD Inverter
SolarEdge P350 Power Optimizer per paneel
Omvormer komt in de garage
Daarvandaan gaat een Dca 3x 2,5² naar de meterkast waar een 16A Aardlekautomaat geplaatst wordt.

Totaal €5.500,-
Opbrengst per jaar 2430KWh


ps.
Ik zie het ook prima zitten om eventueel zelf spul te plaatsen, ben (al zeg ik t zelf) best handig.

[Wolly]

Vraagje, zijn alle zonnepanelen ook aan de onderzijde vast te maken ipv via een klem die aan de glaszijde komt?

Ik wil de panelen aansluitend zonder tussenruimte monteren op houten balken, maar heb nog nooit een paneel in handen gehad. Kan ik er bijvoorbeeld een houtdraadbout op monteren?



Het is trouwens bedoeld als dak voor de carport, de eventuele (kleine) kieren wil ik afkitten met UV bestendige kit.

[Wolly]

AUijtdehaag schreef op donderdag 13 juli 2017 @ 11:27:
@Wolly
Heb je hier iets aan?
mb1 in "Zelf (beton)schans maken voor zonnepanelen"

Dank, ik heb wel die T profielen overwogen maar ook in die post vraag ik mij af hoe ze bevestigd zijn, Niet middels een normale stokschroef met een ring aan de bovenkant, dan zou het rubber doorlopend zijn.

Maar even terug in dat topic staat wel precies de bevestiging die ik ook wil!


De vraag is dus: kan ik ervan uitgaan dat elk (gangbaar) zonnepaneel zo'n achterkant heeft in de vorm van een liggend U profiel waar al gaten inzitten (of ik eventueel een gaatje in kan boren)?

[migjes]

Grolsch schreef op donderdag 13 juli 2017 @ 12:28:
[...]
Dat poetsen geloof ik niet zo in, hooguit 1 x per jaar.
En onder 35 graden, wat was dan het percentage geweest
Ik zag toevallig eerder deze week een vracht vogelschijt erop zitten, was er gisteravond gewoon af (geregend).

zoek het op zou ik zeggen.



edit:
probleem is dat je nu nog niet weet wat 100% is.
in Nederland kan het naar de +/-1250kWh/kWp gaan voor de kust strook en een +/-980kWh/kWp voor Gelderland.
grofweg klopt deze grafiek wel (alleen de getallen niet als kWh/kWp lezen, dit zijn zon uren. ):

[ Voor 27% gewijzigd door migjes op 13-07-2017 12:52 ]

[Moby]

Binnenkort krijg ik ook een verschillende offertes. Het zal gaan om onderstaand dak.



Zoals misschien te zien is zal ik in de winter last hebben van de buren qua schadu werking.

Mijn vraag gaat ook over de buren, ze kijken namelijk met 1 raam direct op de te plaatsen zonnepanelen. Heeft iemand daar wel eens last mee gehad? Ik woon er nog niet en wil niet meteen op slechte voet beginnen.

Uiteraard ga ik meteen in overleg zodra ik er woon maar extra info is altijd handig.

Technische tips naar aanleiding van mijn specifieke dak zijn ook zeer welkom.

[Gadgets]

Al weken ben ik aan mij aan het oriënteren voor zonnepanelen op ons te bouwen veranda. De veranda zal 7,40 m x 4,50 m worden gemaakt. De veranda bevat een lichtstraat om voldoende zonlicht in de keuken naar binnen te laten. Nu wilde ik doormiddel van een zonneschans zo optimaal mogelijk zonnepanelen plaatsen. Het liefste wil ik de zonnepanelen niet kunnen zien dus de schans zal bijna op vlak komen te staan. De ligging van de veranda is precies op het zuiden. Ik zou 10x panelen van 1,65 × 1 m kwijt kunnen of 16x panelen van 1,30 × 1 m. Wat voor omvormer zou hier bij horen? En waar zou jullie voorkeur naar uitgaan? Ik heb graag een hoge wattpiek om zo het verbruik van onze 8 kW warmtepomp af te dekken. We krijgen een 3x25A aansluiting en ik zou graag later nog meer panelen plaatsen (andere plek).

10x 165x100


16x 130x100

[ Voor 5% gewijzigd door Gadgets op 15-07-2017 22:19 ]

[Gadgets]

Andre1973 schreef op zaterdag 15 juli 2017 @ 23:04:
[...]


dat 1,3 x 1 paneel is zo'n beetje de afmeting van een SF175 paneel, en die 1,65 x1 bijna alle andere.
met SF heb je een 10% hogere opbrengst per Wp dan "gewoon".
De betere 1,65 x 1 panelen doen momenteel / binnenkort zo'n 320 Wp.
Zit je gunstig aan de kust dan haal je die factor 1 kWh / Wp op zuid met een graad of 20 tot 30 wel, maar niet plat liggend. vandaar die 0,8.

Dus 16 x 175 Wp x 1,1 x 0,8= 2464 kWh/Y
en 10 x 320 Wp x 1 x 0,8 = 2560 kWh / Y

Dit is een redelijk ruwe schatting, maar zoals je ziet ontloopt t elkaar niet veel.
die 10 kan je in serie zetten (+/-)300 Vmpp, die 16 kan je in 4x4 (340V mpp) zetten, kom je zo uit het hoofd redelijk in het MPP van een 1 fase omvormer terecht.

Kijk dan naar de prijs, denk dat je met die SF175 goedkoper uit bent.
sunpower en benQ hebben panelen met meer vermogen maar ook een afwijkende maat (en prijs) (1,05nogwat x 165 ongeveer)

Ik denk dat de oplossing met SF goedkoper is als ik wat rond kijk.
En met die SF kan je ook nog wat basic schaduw management toepassen, indien nodig, en heb je wat minder last van de invloed van vervuiling, wat bij platleggen ook wel meetelt.

edit:
Maar kan je niet waar die 6 1,65 x 1 liggen als 2x3L op de tekening niet 5xP en 3xL plaatsen?
5P is 5 meter en 3 L is ook zo'n 5 meter, en er staat dat je 2,9 meter hebt daar.
dan kan je er 2 extra kwijt.

Bedankt! Zoiets? Welke omvormer zou jij kiezen? We hebben een 3x25A aansluiting en ik zou graag later nog wat panelen plaatsen op bv een zonnecarpot oid.



Dus 12x320x1x0,8 = 3072 kWh / Y

Of zo 13: 13x320x1x0,8 = 3328 kWh / Y

[ Voor 4% gewijzigd door Gadgets op 16-07-2017 00:02 ]

[Gadgets]

@Andre1973

En zo zelfs 13!

12x320x1x0,8 = 3072 kWh / Y



Welke omvormer van Solar Edge zou je hier voor nemen? Daar ben ik zelf wel gecharmeerd van.

[ Voor 62% gewijzigd door Gadgets op 16-07-2017 00:05 ]

[thido]

Zo, ze liggen erbij.
Plat tussen de eerste verdiepingen van ons zelf en de buren.
Kan er makkelijk bij dus als ze echt vies worden dan kunnen ze een poetsbeurt krijgen.

Drie strings van vier panelen en op mppt2 van de Omnik aangesloten, setje wat ervoor staat zit op mppt1.
De herkenbare fluittoon van de Omnik alweer gehoord, was daar niet iets aan te doen met een firware update?

Ben benieuwd, hele dagen zon gaan ze niet zien in ieder geval vanwege de schaduw.

[PClop]

tlpeter schreef op maandag 17 juli 2017 @ 17:25:
Weet een van jullie misschien een tool of een website waar je wat maten in kan geven en dan wat panelen kan intekenen?
Ik heb eens gezocht maar kom vaak op sites waar je dan meteen een offerte moet aanvragen of lastige andere tools zoals 3d programma's
Is er niet iets simpels?

Zelf doe ik dat met OpenOffice Draw, en dat ziet er dan zo uit.

[mark184]

Hallo medeopwekkers
Een lang gekoesterde is uit gekomen, ik ben nu ook stroom op gaan wekken door een zonnepanelen installatie.


Specs:
14 panelen DMEGC DM290-M156-60BK (Perc)
1 omvormer Zeversolar Zeverlution 3680


Totale vermogen is 14 panelen X 290WP= 4060 WP
Terwijl omvormer maximaal 3900 WP aan kan. Een overdimensionering van 160WP
De omvormer is hier tegen beveiligd dus kwaad kan het niet. En ik denk dat het verlies mee valt.

Mijn dak is nagenoeg volledig zuidelijk onder een hoek van 40 graden.
Hoeveel verlies zou ik hebben van 160WP overproductie?

Op een ideale productie dag als vandaag haal ik zeker de maximale productie niet. Zie onder.

https://www.pvoutput.org/...447&sid=52895&dt=20170717
Waar ligt dat aan? Mijn vermoede is de buitentemperatuur.
Graag jullie hulp bij mijn vragen.
Groeten,
Mark Schimmel

[Cupid673]

format5 schreef op dinsdag 18 juli 2017 @ 10:53:
Welk model is het? Zoek ik de specs eens op..
Want 16A verdeeld over 3 fasen, dat is geen probleem. En dan zou bij een goede verdeling 3x25 waarschijnlijk wel genoeg moeten zijn.
Dat ding 16A per fase dan is er echt iets aan de hand, of hij is met de backup alles puur electrisch aan het verwarmen, en dan is er ook iets mis. Bijv te kleine buffer, slechte bron indien water, etc.

16a per fase bij 3 fasen = 11kW Dat is erg veel
16 op 1 fase = 3680W bij 230v. Dat is wat ik eerder verwacht voor een wat kleinere warmtepomp.

Iets van ongeveer 10A bij 3 fasen vind ik al een redelijk zware warmtepomp..

Toevoeging..
Het zwaarste model enviline volgens trekt maximaal 13A per fase bij 3 fasen.
Dan blijft er nog 12A per fase continu belasting over.
Een korte piek belasting van 20A (bovenop de 13A van de warmtepomp) moet gewoon kunnen per fase.

Of je hebt ergens iets dat echt flink verbruikt, of je verdeling over de fase kan beter.

Eigenlijk zou je eens moeten meten wat de stroom per fase is op het moment dat de hoofdzekering er uit gaat. Dan zal je, denk ik, zien dat 1 fase heel hoog is en een of beide andere in verhouding flink lager.

Of zoals er al eerder gezegd werd, je hebt er ook elektrische bijverwarming bij. Daarbij wordt het totaal inderdaad te veel.

Moest ff plaatje zoeken. Dit is 'm:

[3meter]

Markprinsen schreef op donderdag 20 juli 2017 @ 11:44:
wat is eigenlijk de herkomst van die zeer grote partij SF 150 en 160 panelen die de markt op zijn gekomen? Ik ga er ook volgende week een stel ophalen en verwacht die binnen 3 jaar terug te hebben verdient dus ben helemaal happy maar het zijn er wel errug veel (zeker als je de kavels van BVA nog ziet).

Geen idee, ze doen het in ieder geval goed. Ik had er 20 gehaald, 10 heb ik even als test vanochtend aangesloten op het platte dak, 2 strings van 5 plat (ze komen nog onder een hoek van 20 graden). De zon staat lekker hoog, had al een piek van 1670W.

[MDKlapwijk]

Onze installatie is besteld, heb alleen even een vraagje over de optimale plaatsing. Het gaat om een plat dak, panelen op 15 graden en de hoek van het huis staat dus bijna op het zuiden:


De vraag is dan ook wat in onze situatie de voorkeur geniet, zuidoost of zuidwest?

[AUijtdehaag]

@MDKlapwijk
Als je op een platdak panelen vrij vlak legt (graad of 10) maakt het allemaal niet zo gek veel meer uit welke richting het ligt.
En je kan bijna dubbel zoveel panelen kwijt.

En SF-175 is toch zeker wel een SF-175 hoor.
format5 in "Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 6"

[Wolly]

AUijtdehaag schreef op vrijdag 21 juli 2017 @ 14:18:
[...]

Nee 4 stringen per mppt ingang maximaal inderdaad.

Dus 3-fase:

Dan 24 sf panelen op het ene vlak (4 stringen van 6)
en 6 sf panelen op het andere vlak.
Dan kan het op 1 stringomvormer 3-fase
5 stringen verdeel je dan over de ingangen.

Dank voor de uitleg, kan ik binnen 1 mppt opstellingen combineren? Dus bijvoorbeeld twee string op WNW en 1 op ZZO op 1 ingang, twee strings op WNW op de andere mppt?

Ik heb geen overzicht van hoe je het wilt plaatsen, dus ik hoop dat je het schaduwverhaal snapt...

Dat hoop ik ook, maar voor de zekerheid toch maar de situaties die zich bij mij zouden voordoen

De bekende situatie, paneel blijft 'goed' werken bij deze schaduwval en de string zakt niet in tot de waarde van het slechtst presterende paneel:


Schaduw van de zijkant, wat gebeurt er dan in je string?


En bij schuine schaduw?