• tonny147
  • Registratie: April 2009
  • Laatst online: 19:49
blb4 schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 21:04:
[...]

Zou je zelf niet even zo'n WPAC berekening doen? Als daar al uitkomt dat 't niet voldoet dan kan je die alvast overhandigen...
Ik weet eigenlijk al zeker dat de plaatsing niet voldoet, staat namelijk een kleine 1 mtr van de erfgrens af. Als dit geen overlast geeft vind ik het prima. Ik zal eens een poging wagen om een wpac te maken, ziet er nog best lastig uit.

Wh-mdc07j3e5


  • marvel27
  • Registratie: December 2012
  • Laatst online: 23:51
Het is uitdagend, maar met de gids hier in de startpost wel te doen. Er zijn ook bedrijfjes die het voor je doen, zie ook in de startpost.

Maar grote kans dat de warmtepomp van je buurman niet zal voldoen.

  • Ronald
  • Registratie: Juli 2000
  • Laatst online: 23:45
Ik heb op de VSK+E gesproken met Modubar en Merford vertegenwoordigers over geluidsdemping.

Merford heeft natuurlijk de op papier heel sterk dempende kasten (En dat is waar het met WPAC om gaat)... maar zeer kostbaar. Terwijl soms maar een paar dB nodig is om de norm te halen (Zeker met machines als een Bosch Compress 5800i of Vaillant Arotherm (en dan met name de opvolger van de Plus, /8.1, vanwege de tonaaltoeslag van de /6)

De vertegenwoordiger van Modubar gaf aan dat ze zoveel ervaring hebben dat ze je kunnen en willen helpen om deze aanname aannemelijk te maken.
De vertegenwoordiger van Merford was dan weer vrij trots (niet onterecht, er staat heel veel info op) hun site acoustiekwinkel

Beide geven aan dat je met hun materialen de richtfactor (1) bij plaatsing nabij een muur dicht bij factor 2 (vrij opgesteld) kan krijgen: het plaatsen van absorberend materiaal achter de machine - tegen de muur.

En dan praat je over misschien een paar 100 euro kosten in plaats van de 1000 of 3 bij de luxe kasten...

Thoughts?

PV Output - Obdam; SolarEdge SE5K 'Voor korte strings'; 12x350Wp Oost-West 13°; 8x415Wp Zuid 10°; Totaal 7520Wp.


  • blb4
  • Registratie: April 2008
  • Laatst online: 00:03
Ronald schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 08:11:
Ik heb op de VSK+E gesproken met Modubar en Merford vertegenwoordigers over geluidsdemping.

Merford heeft natuurlijk de op papier heel sterk dempende kasten (En dat is waar het met WPAC om gaat)... maar zeer kostbaar. Terwijl soms maar een paar dB nodig is om de norm te halen (Zeker met machines als een Bosch Compress 5800i of Vaillant Arotherm (en dan met name de opvolger van de Plus, /8.1, vanwege de tonaaltoeslag van de /6)

De vertegenwoordiger van Modubar gaf aan dat ze zoveel ervaring hebben dat ze je kunnen en willen helpen om deze aanname aannemelijk te maken.
De vertegenwoordiger van Merford was dan weer vrij trots (niet onterecht, er staat heel veel info op) hun site acoustiekwinkel

Beide geven aan dat je met hun materialen de richtfactor (1) bij plaatsing nabij een muur dicht bij factor 2 (vrij opgesteld) kan krijgen: het plaatsen van absorberend materiaal achter de machine - tegen de muur.

En dan praat je over misschien een paar 100 euro kosten in plaats van de 1000 of 3 bij de luxe kasten...

Thoughts?
Interessant, dat scheelt veel materiaal & dat is toch 3 dB verschil?

Panasonic J 7kW WP, boiler & HeishaMon, 6022 Wp PV, Enphase+ST GW, SOLAX SK-SU3000E 13kWh BESS, ITHO Qualityflow WTW, Elvi Smart Charging+ laadpunt, Kia EV6 84kWh EA MY25, gasloos '23


  • Ronald
  • Registratie: Juli 2000
  • Laatst online: 23:45
@blb4 bij volledige demping zou het 3dB zijn, maar het materiaal dempt niet alles.

PV Output - Obdam; SolarEdge SE5K 'Voor korte strings'; 12x350Wp Oost-West 13°; 8x415Wp Zuid 10°; Totaal 7520Wp.


  • marvel27
  • Registratie: December 2012
  • Laatst online: 23:51
Ronald schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 08:11:
Ik heb op de VSK+E gesproken met Modubar en Merford vertegenwoordigers over geluidsdemping.

Merford heeft natuurlijk de op papier heel sterk dempende kasten (En dat is waar het met WPAC om gaat)... maar zeer kostbaar. Terwijl soms maar een paar dB nodig is om de norm te halen (Zeker met machines als een Bosch Compress 5800i of Vaillant Arotherm (en dan met name de opvolger van de Plus, /8.1, vanwege de tonaaltoeslag van de /6)

De vertegenwoordiger van Modubar gaf aan dat ze zoveel ervaring hebben dat ze je kunnen en willen helpen om deze aanname aannemelijk te maken.
De vertegenwoordiger van Merford was dan weer vrij trots (niet onterecht, er staat heel veel info op) hun site acoustiekwinkel

Beide geven aan dat je met hun materialen de richtfactor (1) bij plaatsing nabij een muur dicht bij factor 2 (vrij opgesteld) kan krijgen: het plaatsen van absorberend materiaal achter de machine - tegen de muur.

En dan praat je over misschien een paar 100 euro kosten in plaats van de 1000 of 3 bij de luxe kasten...

Thoughts?
Interessant! En kan zeker een verschil maken in de praktijk als er geluidsklachten zijn, als het waar is dat de demping zo goed werkt. Het probleem is dat je geluid in de praktijk hebt (waar dergelijke oplossing een rol kunnen spelen, maar ook bv trillingen van de WP geluidsoverlast kunnen geven), en de modelmatige realiteit in de WPAC tool. Daar worden factoren zoals een geluidsabsorberende muurbekleding niet meegenomen, enkel of de WP in een hoek staat of in het vrije veld, en de impact daarop op de richtfactor. Je kan de situatie in een hoek na plaatsing van de muurbekleding interpreteren als in het vrije veld, en daar kan dan een gunstigere uitkomst uit voortkomen, maar als er een keer gehandhaafd wordt val je toch door de mand, want niet volgens de regels.

  • blb4
  • Registratie: April 2008
  • Laatst online: 00:03
marvel27 schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 10:20:
[...]

Interessant! En kan zeker een verschil maken in de praktijk als er geluidsklachten zijn, als het waar is dat de demping zo goed werkt. Het probleem is dat je geluid in de praktijk hebt (waar dergelijke oplossing een rol kunnen spelen, maar ook bv trillingen van de WP geluidsoverlast kunnen geven), en de modelmatige realiteit in de WPAC tool. Daar worden factoren zoals een geluidsabsorberende muurbekleding niet meegenomen, enkel of de WP in een hoek staat of in het vrije veld, en de impact daarop op de richtfactor. Je kan de situatie in een hoek na plaatsing van de muurbekleding interpreteren als in het vrije veld, en daar kan dan een gunstigere uitkomst uit voortkomen, maar als er een keer gehandhaafd wordt val je toch door de mand, want niet volgens de regels.
Als er gemeten gaat worden dan zal -goede, goed aangebrachte demping aan de achterzijde zeker resultaat geven. Ergens tussen de 0 en 3 dB dus.

Panasonic J 7kW WP, boiler & HeishaMon, 6022 Wp PV, Enphase+ST GW, SOLAX SK-SU3000E 13kWh BESS, ITHO Qualityflow WTW, Elvi Smart Charging+ laadpunt, Kia EV6 84kWh EA MY25, gasloos '23


  • marvel27
  • Registratie: December 2012
  • Laatst online: 23:51
Daar heb je gelijk in, want dan zit je weer in de fysieke werkelijkheid. Ik bedoelde meer als de uitdraai van de WPAC berekening in dat geval bekeken wordt. Maar als er naar aanleiding daarvan effectief gemeten wordt, en het verhaal van de fabrikanten klopt, zou dat een verschil kunnen maken. Maar liefst kom je niet in dat traject terecht, want een meeting kost doorgaans wel wat duiten, los van de irritatie en mogelijk verzuurde relatie met de buren.

  • X21r
  • Registratie: Mei 2009
  • Laatst online: 00:03
Ik breek even in de discussie.
WPAC berekening is hartstikke leuk om een indicatie te krijgen of je in de buurt van de regels zit.
Maar bij klachten word er toch echt gemeten .
En welke klachten zijn er normaal gesproken ... een brom ( lager dan 200 Hz..)
Nu zal de meting over enkele uren gebeuren ( gemiddelde) .. maar 10 minuten lang is al hinderlijk.
en zal een klacht kunnen opleveren.

Nu wat je moet weten is dat de compressor rpm x2 is een belangrijke frequentie
De rpm van de ventilator x het aantal bladen is de tweede .
Dit zijn de laagte en hardste signalen.
Behalve natuurlijk vlak voor een defrost welke nog luider zijn en door de ventilator rpm bepaald word.

Dus zelfs in stille moden ( freq beperking) zitten je freq nog steeds onder de 200 Hz.
Goed kijk eens naar de Merford kast . wel 9-15dB demping. mooi niet in de lage freq ! !

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/fkcn8PiD1r5di3g59vOCtQFPKnw=/800x/filters:strip_exif()/f/image/MoMkLepOBV4rHffomEWJ8bqz.png?f=fotoalbum_large

Demping in het lage freq breik is niet veel.. zelfs de eigen kast gaat resoneren op 125 Hz ..versterking dus.
En een muur absorptie plaatje tegen de muur geeft 3 dB demping.. ik dacht het niet he ..
Ja voor de hoge freq .. maar die zijn niet interessant. lage freq kunnen grote afstanden overbruggen ( hoge niet).
Wat komt er uit een WP die draait, gemeten aan de aanzuigkant van de Wp.
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/6oJnFt203KGDB_QvTVldWZ3pG0U=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/5PUqz4twfHVISrSTJEO05nWb.jpg?f=fotoalbum_large

Als je enigszins een goede demping wil hebben moet je de ACE nemen van hun.
Lees voer mijn oplossing in 2019 en open raam buren op 1,5 meter van de Wp.
X21r in "Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen #9"

  • BraX
  • Registratie: Mei 2004
  • Laatst online: 09-03 15:42
Hallo!

Mijn buurvrouw die hier net een jaartje woont heeft eind vorig jaar gekozen om 2 airco's te installeren (ze had beter eerst kunnen gaan isoleren label E). Nu woon ik in een grote tussen woning met bouwjaar 1938, uiteraard gehorig.

De airco's staan op haar balkon aan de achterkant van de woning en er staat er één op het dakkapel.
Nu is het zo dat ik en de buurman aan de andere kant ontzettende brom/trillings geluiden horen als het rond het vriespunt is, zo erg dat we er wakker van liggen. Gelukkig in overleg met de buurvrouw overeen gekomen dat de airco snachts uitstaan. Overdag meet ik af en toe 60db aan de andere kan van mijn woning in de zithoek. (zie afbeelding). Terwijl als ik buiten sta ik bijna niks hoor.

Binnenkort komt de monteur eindelijk terug om er wat aan te doen, wat kan ik eisen, aanleveren of vragen wat ze gaan veranderen? Is er een mogelijkheid om de defrost te forceren zodat er geluidstesten gedaan kunnen worden?

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/-O4qYQ61JEqeh0PlMIbEEnVOLyA=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/EWtzjEUmQuPaupJtMvfpcqOd.jpg?f=fotoalbum_large

  • X21r
  • Registratie: Mei 2009
  • Laatst online: 00:03
BraX schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 20:14:

De airco's staan op haar balkon aan de achterkant van de woning en er staat er één op het dakkapel.
Nu is het zo dat ik en de buurman aan de andere kant ontzettende brom/trillings geluiden horen als het rond het vriespunt is, zo erg dat we er wakker van liggen.
------------------------ Terwijl als ik buiten sta ik bijna niks hoor.
Resonantie van het gebouw dus.
Unit moeten massa aan de voeten hebben en met een H frame op veren . om te zorgen dat de units geen trillingen geven aan het gebouw.. en de buren.
Zie het topic "Trillingen warmtepomp dempen" en geef daar een foto van de opstelling..

Defrost forceren zou je kunnen proberen met een tuin sproeier de lucht die aan gezogen word te bevochtigen..maar moeilijk klus.

  • blb4
  • Registratie: April 2008
  • Laatst online: 00:03
BraX schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 20:14:
Hallo!

Mijn buurvrouw die hier net een jaartje woont heeft eind vorig jaar gekozen om 2 airco's te installeren (ze had beter eerst kunnen gaan isoleren label E). Nu woon ik in een grote tussen woning met bouwjaar 1938, uiteraard gehorig.

De airco's staan op haar balkon aan de achterkant van de woning en er staat er één op het dakkapel.
Nu is het zo dat ik en de buurman aan de andere kant ontzettende brom/trillings geluiden horen als het rond het vriespunt is, zo erg dat we er wakker van liggen. Gelukkig in overleg met de buurvrouw overeen gekomen dat de airco snachts uitstaan. Overdag meet ik af en toe 60db aan de andere kan van mijn woning in de zithoek. (zie afbeelding). Terwijl als ik buiten sta ik bijna niks hoor.

Binnenkort komt de monteur eindelijk terug om er wat aan te doen, wat kan ik eisen, aanleveren of vragen wat ze gaan veranderen? Is er een mogelijkheid om de defrost te forceren zodat er geluidstesten gedaan kunnen worden?

[Afbeelding]
Op de erfgrens en bij de dichtstbijzijnde gevelopeningen die open kunnen gelden de WPAC geluidseisen. Binnen zijn er andere eisen, alle installaties in/aan een woonhuis mogen bij de buren een bepaald geluidsniveau (volgens mij 30 dB) niet overschrijden. Dit staat in het BBL, kijk bv hier: https://iplo.nl/regelgevi...uid-bouwwerkinstallaties/

Panasonic J 7kW WP, boiler & HeishaMon, 6022 Wp PV, Enphase+ST GW, SOLAX SK-SU3000E 13kWh BESS, ITHO Qualityflow WTW, Elvi Smart Charging+ laadpunt, Kia EV6 84kWh EA MY25, gasloos '23


  • Solid11
  • Registratie: December 2021
  • Laatst online: 10-03 18:44
BraX schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 20:14:
Hallo!

Mijn buurvrouw die hier net een jaartje woont heeft eind vorig jaar gekozen om 2 airco's te installeren (ze had beter eerst kunnen gaan isoleren label E). Nu woon ik in een grote tussen woning met bouwjaar 1938, uiteraard gehorig.

De airco's staan op haar balkon aan de achterkant van de woning en er staat er één op het dakkapel.
Nu is het zo dat ik en de buurman aan de andere kant ontzettende brom/trillings geluiden horen als het rond het vriespunt is, zo erg dat we er wakker van liggen. Gelukkig in overleg met de buurvrouw overeen gekomen dat de airco snachts uitstaan. Overdag meet ik af en toe 60db aan de andere kan van mijn woning in de zithoek. (zie afbeelding). Terwijl als ik buiten sta ik bijna niks hoor.

Binnenkort komt de monteur eindelijk terug om er wat aan te doen, wat kan ik eisen, aanleveren of vragen wat ze gaan veranderen? Is er een mogelijkheid om de defrost te forceren zodat er geluidstesten gedaan kunnen worden?

[Afbeelding]
Let op dat je wel a-gewogen meet (dB(A) Wat je nu hebt gemeten is hoogstwaarschijnlijk in dB. De norm is ook A-gewogen. Telefoons zijn ook niet zo nauwkeurig in de lage frequenties.

  • BraX
  • Registratie: Mei 2004
  • Laatst online: 09-03 15:42
Solid11 schreef op zaterdag 21 februari 2026 @ 16:23:
[...]


Let op dat je wel a-gewogen meet (dB(A) Wat je nu hebt gemeten is hoogstwaarschijnlijk in dB. De norm is ook A-gewogen. Telefoons zijn ook niet zo nauwkeurig in de lage frequenties.
Je hebt gelijk met een andere app kom ik op 35 db(a) en 60db(c).

Het bijzondere nu is is dat de buurvrouw aangeeft dat de airco uitstaat (standby) en er nog steeds sochtends een trilling / brom waar te nemen is. Morgen maar even checken of de stroom er af kan.

  • TerminalNL
  • Registratie: Februari 2006
  • Laatst online: 23:15
Ik heb een vraag voor de deskundigen hier.
Ik zit in een traject met de gemeente ivm overlast van de warmtepomp.
Nu zijn er recent metingen verricht op een aantal plekken, en door het bedrijf die dit uitvoerde werd mij wat interessants verteld waarbij ik me enorm afvraag waar die hele WPAC nuttig voor is.

Volgens de deskundige maakt de WPAC niks uit, want bij overlast kan er gemeten worden op vol last, en de gemeten waarde is dan gewoon gewoon wat het is. Ben je dan in overtreding op de erfgrens, dan dien je de warmtepomp te verplaatsen of een andere oplossing te zoeken.

Dit vond ik een bijzonder statement, maar na navraag aan degene bleef die erbij dat dit was hoe het zat.
Wat heeft die WPAC nog voor een nut dan? Als ik zie waar de waardes op bepaald worden voor de WPAC dan gaat elke warmtepomp 100% daar overheen wanneer die op vollast staat te draaien.

Nu lijkt mij dat je als consument gewoon moet kunnen uitgaan wat de overheid opgeeft, of toch niet?

Heb helaas het meet rapport nog niet ontvangen, hoop daar ook wat meer duidelijkheid uit te halen. Maar misschien weet iemand er hier ook al meer van?

  • True
  • Registratie: April 2011
  • Niet online

True

Dislecticus

TerminalNL schreef op maandag 2 maart 2026 @ 21:31:
Ik heb een vraag voor de deskundigen hier.
Ik zit in een traject met de gemeente ivm overlast van de warmtepomp.
Nu zijn er recent metingen verricht op een aantal plekken, en door het bedrijf die dit uitvoerde werd mij wat interessants verteld waarbij ik me enorm afvraag waar die hele WPAC nuttig voor is.

Volgens de deskundige maakt de WPAC niks uit, want bij overlast kan er gemeten worden op vol last, en de gemeten waarde is dan gewoon gewoon wat het is. Ben je dan in overtreding op de erfgrens, dan dien je de warmtepomp te verplaatsen of een andere oplossing te zoeken.

Dit vond ik een bijzonder statement, maar na navraag aan degene bleef die erbij dat dit was hoe het zat.
Wat heeft die WPAC nog voor een nut dan? Als ik zie waar de waardes op bepaald worden voor de WPAC dan gaat elke warmtepomp 100% daar overheen wanneer die op vollast staat te draaien.

Nu lijkt mij dat je als consument gewoon moet kunnen uitgaan wat de overheid opgeeft, of toch niet?

Heb helaas het meet rapport nog niet ontvangen, hoop daar ook wat meer duidelijkheid uit te halen. Maar misschien weet iemand er hier ook al meer van?
Heb je de inleiding van de WPAC handleiding (staat in de TS) gelezen?
Daar staat het zo'n beetje letterlijk in.

En vollast = geluidsvermogen fabrikant, als je tenminste een goede fabrikant kiest en daar ben je dan uiteindelijk toch zelf bij óf je vraagt je installateur.
En dat een cing-cong-pala-ping-pong-china airco niet echt een bruikbare datasheet heeft, wiens schuld is dat? Uiteindelijk is de plaatser hier verantwoordelijk voor al dan niet in opdracht van.

Maar ben jij de eigenaar of degene die last heeft van de WP buitenunit? En hoe gaat dit traject vanuit jouw perspectief? Komt er qua geluidsmeting uit wat je redelijkerwijs verwacht had met een WPAC berekening?

VW ID.7 Tourer Pro S | 5670 Wp JA Solar - 14x405 33° op zuid | Twente


  • TerminalNL
  • Registratie: Februari 2006
  • Laatst online: 23:15
True schreef op maandag 2 maart 2026 @ 21:38:
[...]


Heb je de inleiding van de WPAC handleiding (staat in de TS) gelezen?
Daar staat het zo'n beetje letterlijk in.

En vollast = geluidsvermogen fabrikant, als je tenminste een goede fabrikant kiest en daar ben je dan uiteindelijk toch zelf bij óf je vraagt je installateur.
En dat een cing-cong-pala-ping-pong-china airco niet echt een bruikbare datasheet heeft, wiens schuld is dat? Uiteindelijk is de plaatser hier verantwoordelijk voor al dan niet in opdracht van.

Maar ben jij de eigenaar of degene die last heeft van de WP buitenunit? En hoe gaat dit traject vanuit jouw perspectief? Komt er qua geluidsmeting uit wat je redelijkerwijs verwacht had met een WPAC berekening?
Als ik een linglongchingchong pomp had gekocht had ik dat inderdaad begrepen, maar het gaat om een Mitsubishi Electric. Volgens mij een prima gerenomeerd merk.

Het vervelende is dat het uiteindelijk dus als je krap zit in de marges het een enorme financiële gok is die je neemt met het plaatsen van een warmtepomp.

Het perspectief is vanuit de eigenaar. Tot nu toe lijkt er zeker niet iets heel ergs gek uit de meting te komen. Wel viel mij op tijdens de meting dat de meting zeker hoger was dan wat er uit de berekeningen kwam via de WPAC en de datasheet.
Maar, moet ik bij zeggen dat dat nog de ruwe meting was zonder compensatie voor achtergrond etc.
Ik zit te wachten op het rapport, maar gezien de vele lagen die daar tussen zitten ben ik bang dat dat nog even duurt.

Ik maak mij over de meting niet direct zorgen trouwens, degene die de klacht heeft ingediend heeft last van een diep laag frequent geluid.

Tijdens de meting was er een 16hz toon op 53dB die niet van mijn pomp afkwam te meten. Waarschijnlijk de klacht gevonden, alleen niet de oorzaak er van jammer genoeg voor de buren die overlast ervaren.

  • Ronald
  • Registratie: Juli 2000
  • Laatst online: 23:45
Welke waardes zijn er in de WPAC gebruikt? Lw(A) Max of de EN12102 a.k.a. Energielabel a.k.a. marketing waardes?

PV Output - Obdam; SolarEdge SE5K 'Voor korte strings'; 12x350Wp Oost-West 13°; 8x415Wp Zuid 10°; Totaal 7520Wp.


  • TerminalNL
  • Registratie: Februari 2006
  • Laatst online: 23:15
Ronald schreef op maandag 2 maart 2026 @ 22:21:
Welke waardes zijn er in de WPAC gebruikt? Lw(A) Max of de EN12102 a.k.a. Energielabel a.k.a. marketing waardes?
Lw(A) Max als ik het goed zie, al noemt mitsubishi het PWL Max.
Mag ook aannemen dat de omgevingsdienst weet wat ze doen, zij hebben de berekening gemaakt.

  • X21r
  • Registratie: Mei 2009
  • Laatst online: 00:03
Heren / dames.
De standaard geluiden van de Wp en met de eisen in WPAC berekening zit het vast wel goed............
Helaas kan er daarna toch nog extra geluid optreden naar buiten toe ( resoneren van de behuizing)
EN..... geluid naar binnen toe.( overlast )
In het topic "trillingen warmtepomp" hebben we daar veel over gesproken.
Vandaar wat videos in elkaar gedraaid wat we daar hebben gevonden in de praktijk.
Er zijn nu 2 nieuwe videos er bij deel 7 en deel 8.
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/5_yMC8qXV6lTHStebVkYxDdYAZQ=/800x/filters:strip_exif()/f/image/WZyZ30qSPQD0e7z2FiYdNNDL.png?f=fotoalbum_large

1-6 Warmtepomp waar komen de trillingen vandaan

2-6 Warmtepomp instructie fabrikant.

3-6 warmtepomp trillingen dempen.

4-6 Warmtepomp en het geluid van de verdamper.

5-6 Warmtepomp op een dak kapel.

6 -6 Warmtepomp in de tuin


7 -8 Warmtepomp muur beugel

8 -8 Warmtepomp Praktijk voorbeelden
Pagina: 1 ... 9 10 Laatste