Cid Highwind schreef op zaterdag 20 juni 2026 @ 08:52:
@
defiant De discussie hield op toen bleek dat integratie niet alleen tijd en moeite kostte van de te integreren persoon, maar dus ook tijd, moeite en geld kost van de maatschappij waarin deze te integreren was. Zij zijn te gast, dus ze hebben er maar voor te zorgen, men is immers vrijwillig gekomen. Daarmee was de kous af, het was immers niet het probleem van “de Nederlander”, dus “de buitenlander” heeft er zelf voor te zorgen, geheel naar het individualistische, zelfredzame principe.
Alsof je je van een kind in het diepe afvraagt waarom het niet gewoon zwemt, als het wil overleven is de keuze toch duidelijk en als het in het water niet bevalt had het er ook niet in moeten springen.
Degenen die er voor pleitten dat de realiteit genuanceerder en complexer is werden populistisch afgezaagd.
Ik denk persoonlijk dat het kritieke missende element in moderne democratieën zoals Nederland is dat niet meer weten hoe problemen zijn ontstaan, hoe zijn we in de huidige situatie gekomen? In dat collectieve amnesia worden de oorzaken van problemen vrij invulbaar, zeker door populistische/autocratische partijen.
De na-oorlogse migratie geschiedenis begon in de jaren 60 met arbeidsmigratie en ik denk dat maar een kleine groep geïnteresseerden weet hoe destijds die politieke beslissingen werden genomen en door wie. Wat je beschrijft was toen al de blauwdruk van het latere migratiebeleid, d.w.z. gastarbeiders vervuld een economisch nut, maar er werd nauwelijks nagedacht over wat je verder moest doen.
Het probleem in Nederland (maar ook in andere landen) is dat traditionele christelijke/conservatieve partijen eigenlijk eigenaar zouden moeten zijn van het integratie onderwerp, het is waar ze publieke namelijk vaak op hameren. Maar zeker het CDA onder Lubbers en daarna was eigenlijk niet meer te onderscheiden van de VVD, behalve misschien op piketpaaltjes zoals medisch/ethisch en het recht op bijzonder onderwijs. Nu blijven het vooral woorden zonder betekenis of effect, Balkenende zei "fatsoen moet je doen", maar hoe wil hij dat bereiken en wie luistert er nog ? Kiezers verwachten dat als politici iets zeggen dat er er ook een serieus plan achter zit. Dat is ook het idee achter democratie en volksvertegenwoordiging, helaas was technocratie en depolitisering juist ingevoerd door Lubbers.
Uiteindelijk was het de ideologische taak van vooral het CDA om dit onderwerp te omarmen, juist vanwege normen en waarden, maar na een halve eeuw van nauwelijks beweging krijg je politiek gezien een giftig klimaat. Als je de geschiedenis bekijkt was de opkomst van het populisme in de jaren 00 dan ook geen verrassing, aspecten daarvoor gaat zover terug als naar de jaren 60. En dit speelt nog steeds, ik heb nog geen serieus plan afgelopen verkiezingen omtrent dit onderwerp.
En dit is van belang want, de discussie is helemaal verschoven naar migratie alleen, er heerst nu het idee dat met z.g.n. "grip" op migratie de onvrede kan worden weggenomen en we over kunnen tot de orde van de dag. Imho is dat een naieve gedachte die niet gestoeld is waar burgers problemen mee ervaren, migratie wordt gezien als een werkwoord, niet als een verzamelterm voor een breed scala aan problematiek. Gezien het steeds verder opschuiven naar autoritair/extremere politiek is dat meteen ook een gevaarlijke houding imho.
Zie ook:
Het migratiebeleid van rechtse regeringen is niet restrictiever dan dat van linkse regeringenHet migratiebeleid van rechtse regeringen is niet restrictiever dan dat van linkse regeringen. Dat was één van de bevindingen van mijn proefschrift over het Nederlands gezinsmigratiebeleid en dat is nu bevestigd door internationaal vergelijkend onderzoek door Hein de Haas en Katharina Natter.
In mijn proefschrift observeerde ik dat de politieke steun voor het toelaten van de gezinnen van ‘gastarbeiders’ in de jaren zestig niet van de PvdA kwam, maar van rechts: de christelijke partijen vonden de scheiding van gezinnen bezwaarlijk, en de VVD was bang dat de arbeidskrachten die het Nederlands bedrijfsleven zo nodig had niet naar Nederland zouden willen komen als ze hun gezinnen niet mee mochten nemen. Pas vanaf de jaren negentig werden CDA en VVD aanjagers van aanscherpingen van het gezinsmigratiebeleid.
Uit dat artikel, het NRC heeft voor de verandering wel een terugblik:
Dwang is geen vies woord meer. Twee decennia integratiebeleidDe manier waarop vluchtelingen en migranten hun weg vinden in de Nederlandse samenleving is in twintig jaar fundamenteel veranderd. Eind jaren negentig was inburgering geen politiek thema. Migranten werd niet gevraagd zich aan te passen, er werden geen eisen gesteld. Dat bleek niet houdbaar. Integratie werd en bleef inzet van felle politieke strijd.
De plannen van Koolmees zijn de zoveelste poging om nieuwkomers goed te laten integreren. Zijn voorgangers slaagden daar niet in. Hoe komt dat? We spraken erover met zes bewindspersonen, van uiteenlopende politieke kleur, die vanaf 1998 verantwoordelijk waren voor integratie: Roger van Boxtel (D66), Rita Verdonk (VVD), Ella Vogelaar (PvdA), Gerd Leers (CDA), Lodewijk Asscher (PvdA) en Wouter Koolmees (D66).
Voormalig topambtenaar Richard van Zwol, die jarenlang als hoogste ambtenaar op verschillende ministeries bovenop de ontwikkeling van het integratiebeleid zat, zegt daarover: „Bij inburgering bestaat geen overeenstemming over wat precies het probleem is, laat staan over hoe we het moeten oplossen. Nu lopen integratievragen en vragen over identiteit dwars door elkaar. Het denken over integratie in de politiek heeft weinig richting.”
Die ambtenaar heeft het goed verwoord, er ontbreekt imho een fundamenteel inzicht in de politiek hoe mensen werken in samenlevingen en groepen.
Cid Highwind schreef op zaterdag 20 juni 2026 @ 08:52:
En hierin is het helaas van kwaad naar erger gegaan. De gemiddelde Nederlander denkt nog moreel verheven te zijn met waanbeelden van de eigen open progressieve houding gebaseerd op hoe de maatschappij ooit was ingericht toen men zelf jong was. Toen de sociale zekerheid werd opgebouwd uit collectief oogpunt, waar nota bene een hele generatie AOW werd gegund waar sommige ontvangers geen dag in hun leven voor had gewerkt. Solidariteit was een kernpunt.
En hier zit ook een cynische observatie, er zit een overlap in verschillende rechtse ideologische gedachtegoeden dat sociale voorzieningen minimaal behoren te zijn of helemaal niet behoren te bestaan. Juist migratie/integratie is een effectief haakje om die onderlinge soliditeit te ondermijnen.
Dit zie je ook aan landen die inmiddels een paar stapjes verder richting autoritaire regeringen, ze bieden een nieuw sociaal contract (niets te maken met Omtzigt) aan de burgers. We bieden jullie wat andere partijen weigerden wilden leveren ondanks beloftes: restrictief migratiebeleid en minder rechten voor minderheden of zelfs deportatie. In ruil daarvoor krijgt de politieke elite en het bedrijfsleven vrij spel om corrupt te zijn en gaat dit contract ten koste van sociale voorzieningen.
En een aanzienlijk deel van de bevolking accepteert het sociale contract dat wordt ingevoerd, Amerika is een goed voorbeeld waar de achterban achter het beleid blijft staan. Of kijk naar Hongarije, pas nadat de corruptie zo groot was geworden dat mensen het er last van kregen was er ruimte voor verandering. Maar niet door iemand die anders denkt over migratie/integratie.
Ook deze autoritaire processen zijn geen black swan events, het zijn vaak processen die soms bijna letterlijk 1 op 1 terug te vinden zijn in de geschiedenisboeken. Het probleem is dat de autoritaire partijen de politieke energie en enorme wilskracht hebben om door te breken, terwijl het traditionele midden alleen maar hoopt dat het systeem standhoud. Actie is meestal veel effectief dan reactie en zeker passiviteit.
"When I am weaker than you I ask you for freedom because that is according to your principles; when I am stronger than you I take away your freedom because that is according to my principles"- Frank Herbert