Op deze post heb ik even moeten broeden. Aanleiding is een Philips O'Brien
podcast 22 december jongstleden met daarin een interview met Volodymyr Havrylov. Dit interview bevatte veel informatie dat ik hier wilde kanaliseren. Van een podcast is dat een hell of a job. Om mijn "esperanto" resultaat wat van structuur te voorzien heb ik een AI gebruikt. Omdat in dat proces weer informatie verliest heb ik daar zelf weer een sweep overheen gedaan. Resultaat van dat alles is een gestructureerd en bondig verhaal. Daarnaast moedig ik iedereen aan om gewoon die podcast zelf te luisteren. Dat kost dan wel wat tijd, maar ze plaatst een goeie thermometer in de Oekraïense situatie. Aan het eind van de informatie voeg ik mijn bespreking van de inhoud nog toe.
De Oekraïense strijd - een verhaal van transformatie
Volodymyr Havrylov — voormalig generaal, defensieattaché in de VS (2015–2018), viceminister van Defensie in 2022–2023 en nu adviseur voor de defensie‑industrie schetst in dit gesprek wat mij betreft een opmerkelijk helder beeld van de Oekraïense strategie en de structurele transformatie van de oorlog. Zijn analyse doorbreekt veel van de westerse aannames over de Oekraïense positie, capaciteiten en vooruitzichten. Ik denk dat dit te maken heeft met het globale beeld dat Volodymyr over de jaren heeft kunnen opbouwen over de jaren heen dat hij op verschillende manieren betrokken was bij de Oekraïense strijd.
Van traditionele naar technologische oorlog
2022: vechten met beperkingen
- Oekraïne begon de oorlog met tekorten aan manschappen, munitie en materieel.
- Westerse steun was beperkt; de VS moesten eerst overtuigd worden van Oekraïne’s geloofwaardigheid als verdedigende partij.
- Veel Oekraïense systemen waren niet compatibel met NAVO‑standaarden; Sovjet‑erfenis moest worden vervangen.
- Rusland was beter voorbereid op oorlog, maar onderschatte de Oekraïense weerstand.
De kiem van innovatie
- Drones waren al bekend uit eerdere conflicten (bijv. ISIS in Irak).
- Belangrijk!!! - Innovatie kwam van onderop: ingenieurs, IT’ers en ondernemers brachten hun expertise mee toen zij zich aansloten bij de strijdkrachten.
- De hogere militaire echelons waren aanvankelijk terughoudend; pas in 2024 werd drone‑oorlogvoering breed geaccepteerd.
De opkomst van de Unmanned Systems Forces (USF)
Institutionalisering van drone‑oorlogvoering - In juni 2024 werd het Unmanned Systems Forces (USF) opgericht — een volledig nieuwe krijgsmachttak gericht op drones, robotica en autonome systemen.
Haar doelstellingen en liegen er niet om:
- 50% van alle vijandelijke verliezen moet door onbemande systemen worden veroorzaakt.
- De USF gebruikt slechts 10% van de Oekraïense militaire middelen, maar levert een disproportioneel effect
En haar resultaten doen er niet voor onder:
- Eind september 2025: 30% van alle Russische verliezen door USF.
- Eind 2025: doel van 50% komt in zicht.
- Drie dagen voor het interview: 500 Russische slachtoffers op één dag door USF‑operaties.
Uitgesproken is, dat Oekraïne hiermee concurrerend is met de Russische inspanningen op dit vlak. Dit is om de volgende redenen plausibel:
- Rusland is sterk in massale mobilisatie, maar zwak in flexibiliteit.
- Oekraïne is sterk in kwaliteit, efficiëntie en technologische adaptatie. Dit maakt Oekraïne meer wendbaar dan het centraal geleide Rusland.
- De “grey zone” — het gebied waarin je gedetecteerd kunt worden — groeide van 5 km (2022) naar 20 km (2024). Over enkele maanden moet de 30 km grens worden gepasseerd en de ambitie is om verder uit te breiden naar een zone van rond de 100 km.
Mankracht - ging door een crisis maar stabiliseert nu
2024: mobilisatiedruk
- De motivatie om te dienen daalde toen mobilisatie verplicht werd.
- Het mobilisatiesysteem was verouderd (Sovjet‑stijl) en werd hervormd.
2025: stabilisatie door technologie
- Door drones, grondrobots en maritieme systemen is minder mankracht nodig.
- Oekraïne wil zoveel mogelijk mensen vervangen door technologie om motivatie en draagvlak hoog te houden.
- De acute mankracht‑crisis van 2024 is verdwenen.
Een uitroepteken achter het laatste punt. Op dit moment zien we in de westerse pers nog steeds de echo rondzingen over de crisis rond de Oekraïense mobilisatie. De behoefte aan mankracht blijft, maar er is meer lucht om te letten op de kwaliteit van wat er binnenkomt. Kwaliteit gaat in Oekraïne boven kwantiteit. Dat Oekraïne zich dit kan permitteren is een indicatie dat ze voorbij de crisissituatie is geraakt.
Tactische en operationele transformatie
Oekraïne kent een realiteit aan het front waar het westen nog steeds niet bij thuis is:
- Aan het front vliegen honderden drones van verschillende types tegelijk.
- Westerse legers hebben deze ervaring niet en zullen moeite hebben zich aan te passen.
- Oekraïne moest zelfs tijdens de oorlog een mentale omslag maken. Oekraïense militairen hadden zelfs in oorlogstijd al moeite met deze adaptatie en hadden er meer dan twee jaar voor nodig; voor westerse legers wordt dat nog moeilijker omdat ze die oorlogservaring missen.
- In Oekraïne kwamen de ideeën voor nieuwe technologische toepassingen niet uit het leger, maar uit de Oekraïense samenleving en haar bedrijfsleven.
Einde van de klassieke oorlog... althans in de situatie van een statisch conflict:
- Geen massale tankaanvallen meer.
- Geen grote depots dicht bij de frontlijn.
- Geen traditionele combined arms warfare zoals in NAVO‑handboeken
Waarom drones superieur zijn:
- Artillerie is “one‑way”: één schot, één kans.
- Drones kunnen terugkeren, bijsturen, volgen en precies raken.
- Voor een statisch doel zijn 3 granaten nodig; een drone kan hetzelfde met één lading.
Toekomstbeeld:
- Kleine, hoogopgeleide infanterieteams met geïntegreerde drone‑capaciteit. Hier werkt Oekraïne daadwerkelijk op dit moment naar toe. Dit is haar bewegingsvector.
- Hoge motivatie, goede selectie, intensieve training en sociale ondersteuning zijn cruciaal.
Merk op: dit beeld is vooral gericht op de nabije toekomst van het bestaande statische conflict. Voor een toekomstige bewegingsoorlog beweegt ook Oekraïne nog onderweg naar morgen en moeten onze onze huidige NAVO doctrines nog mee veranderen.
Langeafstandscapaciteiten: noodzaak als moeder van innovatie
Eigenlijk is de eigen ontwikkeling van een lange afstands arm een ander facet van diezelfde gemeenschappelijke drone ontwikkeling zoals ze ook aan het front is te zien.
Waarom Oekraïne zelf langeafstandswapens ontwikkelde:
- Westerse terughoudendheid om raketten te leveren.
- Raketten vereisen dure lanceersystemen en lange training.
- Geen garantie op consistente aanvoer.
Resultaat:
- Vanaf 2023 bouwde Oekraïne strategische drones met steeds grotere reikwijdte, beginnend bij 100 km+.
- 2025: 2000 km bereik (bijv. aanval op olieplatform in de Kaspische Zee enkele dagen voor dit 22 december interview, dit was gedaan met drones).
- Bij lange afstands drones is er een balans act tussen payload, reikwijdte en precisie.
- Bij een grote reikwijdte is de payload kleiner (10 kg i.p.v. 100 kg), maar waarmee een doel kan worden geraakt kan dit compenseren.
- De Neptune‑raket bedoeld voor maritieme doelen werd aangepast voor landaanvallen, had een reikwijdte van 1000+ km en een payload van 100+ KG.
Vooruitblik naar 2026: geen doemscenario
Economische en militaire duurzaamheid:
- VS‑steun (2020–2024) en EU‑steun (2025–2027) gaven en geven Oekraïne een stabiele basis om in ieder geval de de economie overeind te houden.
- Oekraïne werkt aan duurzame verdediging tegen Russische raketaanvallen op infrastructuur.
Strategische doelen:
- Dagelijkse Russische verliezen blijven verhogen.
- Diepte van de grey zone vergroten van 20 km → 30 km → 100 km.
- Alleen onbemande systemen kunnen Rusland permanent onder druk houden.
Politieke realiteit - maar ook drijfveer:
- Oekraïne rekent op mogelijke “black swan”‑momenten (zoals Prigozjin 2023).
- Rusland heeft geen oplossing voor de huidige technologische uitdagingen.
- Westerse perceptie van Oekraïne als “in nood” is onjuist.
Oekraïense houding en maatschappelijke consensus
Niet in de laatste plaats hoort bij een inschatting van de Oekraïense situatie een inschatting van het maatschappelijk draagvlak thuis:
Houding Oekraïne in onderhandelingen - Geen deal met Rusland wanneer:
- Oekraïense territoria worden opgegeven.
- Vrijheden van Oekraïners worden beperkt.
- Oekraïne geen internationale veiligheidsarrangementen mag aangaan.
Democratische realiteit:
- Tot 70% van de bevolking steunt “geen territoriale concessies”.
- Niet de president, maar het parlement en civiele samenleving bepalen de koers.
- Het leger is instrumenteel — het verdedigt waarden die door de samenleving worden gedragen.
Mijn persoonlijke observatie is dat veel westerse landen zich aan de opstelling van de Oekraïners kunnen optrekken. Oekraïne is een democratie die ook onder grote druk haar waarden niet verkwanselt.
Links voor Unmanned System Forces:
Bespreking van het bovenstaande
Hoe moeten we naar dit interview kijken? Dit interview had natuurlijk doelen. Laten we dat vooral benoemen. Er zijn een aantal boodschappen uit te halen:
- Nee, Oekraïne stort niet in elkaar, verre van
- Oekraïne is lenig, behendig, in de adaptatie van nieuwe technologie. Dat het hierbij rondjes draait om het centraal geleide Rusland is een veilige aanname.
- Support aan Oekraïne heeft zin en gaat niet verloren
- Tot slot ook een signaal aan Rusland: we zijn jullie te slim af en veranderen sneller dan jullie
En wat dan met dat Russische Rubicon?
Als ik zelf vragen in het interview had kunnen stellen had ik het Russische Rubicon genoemd, en hoe de Oekraïense ontwikkelingen zich daartoe verhouden. Rubicon was immers die Russische technologische push mid-2024 die het Oekraïne toen moeilijk maakte.
Waarom Rubicon niet in het verhaal van Havrylov terugkomt is omdat erkenning van Rubicon het narratief van de Oekraïense technologische superioriteit ingewikkelder maakt. Rubicon past niet in de frame om Rusland als een slapende reus af te doen. We moeten tussen de regels lezen. De claims van Oekraïne blijven ondanks dit weghouden wel overeind. In zekere zijn onderstreept Rubicon dat zelfs.
Rubicon bestaat uit een 7 tal 130-150 man grote squads die als een vliegende keep de Russische strijdkrachten ondersteunen. Rubicon staat als onderdeel dus naast andere Russische krijgsmacht onderdelen.
Ook de USF bestaat uit verschillende krijgsmachtonderdelen die support kunnen leveren aan de rest van de krijgsmacht. Deze support is echter niet het enige doel. Ook het verzamelen en verspreiden van kennis is een belangrijk doel. Doordat de ontwikkeling in Oekraïne bottom up verloopt, vertrekkend vanuit de Oekraïense krijgsmachtonderdelen zelf, en de (voor)opleiding van de Oekraïense militairen beter is als wat Rusland het strijdperk op stuurt maakt de claim van geïntegreerde drone capaciteit in krijgsmachtonderdelen meer plausibel. Oekraïense soldaten hebben de gelegenheid en de capaciteiten om deze mogelijkheden beter te internaliseren.
Rusland lijkt dit ook te onderkennen want in november 2025 richtte het, bijna anderhalf jaar later, haar eigen
USF op.
In deze zin in ieder geval heeft Oekraïne de beste papieren om op Rusland uit te lopen. Ook moeten we ons realiseren dat deze drone integratie op een kleinschaliger niveau plaatsvindt dan de integrated warfare waarin de Amerikanen verschillende onvergelijkbare krijgsmachtonderdelen met elkaar kunnen laten samenwerken. Dit maakt de doelstelling voor Oekraïne meer haalbaar.
Drones en bewegingsoorlog, en onze westerse militaire doctrine?
Het effect van oorlogsvoering met drones op oorlogsvoering in het algemeen. Luisterend naar onze veldheren (Mart de Kruif, Peter van Uhm) maken die de kanttekening dat de huidige drone ervaring in Oekraïne vooral die horend bij een statisch conflict betreft.
De ervaring met wat de impact van drones is op het slagveld bij een bewegingsoorlog, met snel verplaatsende legervoertuigen mist nog. Dit besef
lijkt bij Havrylov ook wel te leven. Hij noemt de adaptatie van het Oekraïense leger nog onderweg naar morgen en geeft ook toe dat zodra de Oekraïners offensief gaan (denk aan situaties als Kupyansk) ook bij hen weer slachtoffers vallen.
De terughoudendheid van westerse strijdkrachten heeft daarom wel een fundament. Is onze westerse militaire doctrine verouderd? Ja. dat kunnen we wel veilig stellen. Weten we al wat er dan moet veranderen? Nee, ook de westerse strijdkrachten zijn wat dat betreft in transitie. Ze lopen ten aanzien van het type conflict wat nu in Oekraïne bezig is achter de feiten aan omdat de beleidsmakers door gebrek aan eigen ervaring niet de mentale exercitie kunnen doorlopen die hun Oekraïense evenknieën wel hebben kunnen doorlopen, die daar ook meer dan twee jaar voor nodig hadden. De pragmatische gedachte om westerse militairen in die frontervaringen te kunnen laten delen stuit natuurlijk op allerlei internationaal juridische bezwaren.
Een betekenisvolle transitie bij de westerse strijdkrachten wordt momenteel ook gefrustreerd door weerstanden in de VS en de EU. In de VS zijn er de de nodige top-down veranderingen in de strijdkrachten die een nog niet zo nader te bepalen richting op gaan (aandacht op binnenlandse veiligheid en het reusachtige slagschip). In Europa is het daarnaast nog steeds de uitdaging om een samenhangend beleid in alle landen ondersteund te krijgen.
Tot slot
Oekraïne gaat ondanks alle weerstanden als een speer, en vooral de westerse landen weten steeds weer nieuwe weerstanden uit de hoge hoed te toveren om niet te doen wat ze zouden moeten doen. Oekraïne maakt dit een gidsland omdat het de ervaring heeft die haar bondgenoten missen en een bevolking bezit die volledig thuis is bij het besef dat vrijheid iets is wat niet vanzelfsprekend is en dat je met een stem uit ontevredenheid op een autoritaire partij zomaar de controle over je toekomst kan kwijtraken.
[
Voor 100% gewijzigd door
teacup op 28-12-2025 20:51
]