Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[SvV_Ying]

oscar82 schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 11:02:
Ben mij aan het orienteren op een sabbatical in 2027/2028. Om 1 of 2 mooie reizen te maken. Nu kwam ik erachter dat mijn werkgever de eerste 3 maanden het werkgeversdeel van pensioen doorbetaalt. Daarna zou ik dat stuk voor eigen rekening moeten nemen. Gaat toch om een behoorlijk bedrag aangezien werkgever 70% betaalt en ik maar 30%.

Hebben anderen hier wel eens een sabbatical genomen van hun loondienst en wat deden jullie met pensioenopbouw? Hoe lang gingen jullie met onbetaald verlof en beviel dat uberhaupt?

Ik zit momenteel in een sabbatical. Vanaf afgelopen januari tot 6 september ben ik vrij. Ruim 8 maanden dus.

Het financiële plaatje:
Financieel geen enkel probleem momenteel, we hebben straks einde sabbatical meer vermogen dan toen de sabbatical begon. Dat komt omdat we ongeveer de helft van onze sabbatical uit vakantierechten konden betalen. Dus loon liep nog een aantal maanden door. En in die periode viel voor ons ook de jaarlijkse bonus, vakantiegeld en normtreden. Tel daar de stijgende beurzen bij op en financieel staan we er straks beter voor dan voor de sabbatical. (uiteraard hadden we er nog beter voorgestaan zonder sabbatical want dan was er geen loonderving en meer inleg). Aan pensioen hebben we geen seconde gedacht. We bouwen prima op bij Ahold en die paar maanden geen opbouw waren voor ons geen overweging waard.

De sabbatical zelf:
Het went snel en bevalt uitstekend. Ik denk helemaal niet aan werk of aan het weer terug moeten keren. Het hoofd is wat werk betreft echt vrij. Ik heb ook veel geprobeerd wat ik van tevoren op een lijstje had gezet: voetfreflex therapie, klankschalen, mindfullnes cursus gedaan, sport stabiel 4x per week, heb wat boeken gelezen. Ook wel tot meer reflectie gekomen over wat werk voor mij betekent en waarom ik mij daar soms (te) druk om kan maken. Tijdens de sabbatical besloten om voor een tweede kind te gaan, die in december verwacht wordt. Had zonder sabbatical nooit gebeurd, maar dit was een periode van reflectie en ontdekken wat we belangrijk vinden. Ik had gehoopt dat enkele zorgen in het hoofd of wat fysieke klachten zouden verdwijnen tijdens de sabbatical en dat werk daar misschien effect op had, maar die 2.0 versie op dat vlak ben ik niet geworden. Ze zeggen wel eens 'waar je gaat, daar ben je'. Er kunnen wel omstandigheden of situaties veranderen, maar ik blijf dezelfde persoon die zijn zorgen en klachten wat dat betreft meedraagt. Wat betreft tempo word ik ook wel makkelijk wat lui. Waar ik tijdens 3 weken zomervakantie echt veel kan bijwerken aan series, klussen, lezen etc, is het nu toch wel makkelijk van 'oh kan morgen ook wel'. Verder een mooie reis van 6 weken gemaakt die uitstekend is bevallen.

En wat voor ons iets waardevols is: we zijn met FO bezig om eerder te stoppen met werken en dus veel vrij te zijn. Door deze sabbatical hebben we als het ware zo'n FO-jaar naar voren gehaald. En als ik moet kiezen tussen een extra vrij jaar als we in de 50 zijn, of nu dus een vrij jaar terwijl we half 30 zijn, is dit wel de ideale keus voor ons.

[rube]

Oilman schreef op donderdag 25 juni 2026 @ 21:20:
[...]
Voor die ~25% die minder dan €2500 spaargeld heeft ben je dan toch echt wel een rijke stinkerd.

CornermanNL schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 11:03:
[...]
We moeten in ons denken echt eens af van de gedachte dat een ton op de bank betekend dat je rijk bent.

@CornermanNL je reageert op iemand die uitgaat van het perspectief van de mensen die minder dan 2500 euro spaargeld hebben. Als er dan mensen zijn die 40+ keer zoveel geld hebben, dan ben je wel rijk. Ook al vind JIJ van niet omdat sociale zekerheid onvoldoende is etc.
Net zo als dat iemand die maar 3 euro per dag verdiend, iemand rijk zal vinden die 10K heeft.

De afgelopen dagen diverse discussies wanneer je wel rijk bent, wanneer niet etc., het heeft allemaal geen zin om daar een bedrag aan te hangen want het is afhankelijk van het perspectief en situatie van de bewuste personen.
Binnen het het FO Topic zou ik voorzichtig zeggen dat iemand wel rijk is wanneer die FO is. Voor de een kan dat dan zijn met AOW, pensioen en 200K, voor de andere is dat met minimaal 3 miljoen+

[rube]

SvV_Ying schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 11:51:
[...]
Tijdens de sabbatical besloten om voor een tweede kind te gaan, die in december verwacht wordt.

Goed doorgepakt

Wat betreft tempo word ik ook wel makkelijk wat lui. Waar ik tijdens 3 weken zomervakantie echt veel kan bijwerken aan series, klussen, lezen etc, is het nu toch wel makkelijk van 'oh kan morgen ook wel'.

Herkenbaar. Ik ben er nog niet over uit of dit een minpunt (van mij) is of dat het juist mooi is dat het zo kan.

[SvV_Ying]

rube schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 11:55:
[...]


[...]

@CornermanNL je reageert op iemand die uitgaat van het perspectief van de mensen die minder dan 2500 euro spaargeld hebben. Als er dan mensen zijn die 40+ keer zoveel geld hebben, dan ben je wel rijk. Ook al vind JIJ van niet omdat sociale zekerheid onvoldoende is etc.
Net zo als dat iemand die maar 3 euro per dag verdiend, iemand rijk zal vinden die 10K heeft.

De afgelopen dagen diverse discussies wanneer je wel rijk bent, wanneer niet etc., het heeft allemaal geen zin om daar een bedrag aan te hangen want het is afhankelijk van het perspectief en situatie van de bewuste personen.
Binnen het het FO Topic zou ik voorzichtig zeggen dat iemand wel rijk is wanneer die FO is. Voor de een kan dat dan zijn met AOW, pensioen en 200K, voor de andere is dat met minimaal 3 miljoen+

Het is inderdaad allemaal perspectief. Mijn broertje kan 5 jaar vooruit met 1 ton, ik 2. Hij zou zich ontzettend rijk voelen, ik gewoon prima.

Voor dit forum zou ‘rijk‘ inderdaad een dekkend begrip zijn als je het bedrag hebt bereikt waarbij JIJ je financieel onafhankelijk vindt. Voor de een zal dat bedrag al bij een paar ton zo zijn. Voor de ander bij meer dan een miljoen.

[R.van.M]

Tijdje geleden had ik het over de flexibele WR strategie die ik wil gaan gebruiken. Ik heb daar nog even over nagedacht en dit is mijn idee. Wellicht dat het zich nog verder ontwikkeld en als iemand nog goede op/aanmerkingen heeft hoor ik het graag

Shiller P/E (CAPE)	Base WR
Boven 40	3.0%
35 tot 40	3.25%
27 tot 35	3.5%
20 tot 27	3.75%
Onder 20	4.0%

Vervolgens op basis van de waarde van de portefuille (inflatiegecorrigeerd)

Portofolio waarde	Aanpassing
10%+ boven startwaarde	+0.25%
Binnen ±10% startwaarde	0.00%
10%- onder startwaarde	-0.25%

Dat zou dus betekenen met de huidige waarderingen (CAPE 41) een basis WR van 3% en dan op basis van de portefuille waarde eventueel een plus of minus van 0,25%

Mocht in de jaren na mijn RE de beurs in elkaar zakken heeft dan dan 2 effecten. De CAPE waarde zal zakken waardoor de basis WR omhoog gaat maar waarschijnlijk zakt mijn portefuille dan ook onder de beginwaarde waardoor de WR dus ook gedempt wordt met 0,25%

[R.van.M]

rube schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 11:59:
[...]
Herkenbaar. Ik ben er nog niet over uit of dit een minpunt (van mij) is of dat het juist mooi is dat het zo kan.

Inderdaad, dat is ook een valkuil die op mijn lijstje staat om in de gaten te houden. Het is goed om te ontstressen, maar het is heel makkelijk om daarin door te slaan. Voor je het weet word je te lui en raak je juist gedemotiveerd.

[rube]

R.van.M schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:04:
Wellicht dat het zich nog verder ontwikkeld en als iemand nog goede op/aanmerkingen heeft hoor ik het graag

Ik denk dat het erg verschilt per situatie, maar ik heb nooit zo strict gekeken naar een WR.
En achteraf gezien zijn er ook dingen heel anders gelopen dan ik had verwacht, in eerste instantie tegenvallers (vastgoed omlaag, minder inkomsten door regelgevende beperking met huren, inflatie) en ook meevallers (stijgende beursen, vastgoed waarde, inkomen door toch nog wat werken/klussen).
Om dan te gaan rekenen met 0.25% WR kan dan een schijnnauwkeurigheid geven. En als ik het goed heb, dan zit je aan het begin van je RE niet vol in aandelen i.v.m. sequence risk, dus zal een hogere PE ook minder invloed hebben.
Uiteraard is het goed om ergens van uit te gaan, maar blijf flexibel om ook aan te passen wat goed "voelt" ook al wijkt het af van wat je nu hebt bedacht. Uiteraard wel onderbouwd, maar dat hoef ik je niet te vertellen.

.

[R.van.M]

rube schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:13:
[...]

Ik denk dat het erg verschilt per situatie, maar ik heb nooit zo strict gekeken naar een WR.
En achteraf gezien zijn er ook dingen heel anders gelopen dan ik had verwacht, in eerste instantie tegenvallers (vastgoed omlaag, minder inkomsten door regelgevende beperking met huren, inflatie) en ook meevallers (stijgende beursen, vastgoed waarde, inkomen door toch nog wat werken/klussen).
Om dan te gaan rekenen met 0.25% WR kan dan een schijnnauwkeurigheid geven. En als ik het goed heb, dan zit je aan het begin van je RE niet vol in aandelen i.v.m. sequence risk, dus zal een hogere PE ook minder invloed hebben.
Uiteraard is het goed om ergens van uit te gaan, maar blijf flexibel om ook aan te passen wat goed "voelt" ook al wijkt het af van wat je nu hebt bedacht. Uiteraard wel onderbouwd, maar dat hoef ik je niet te vertellen.

.

Mee eens. Hoewel ik mezelf niet als een emotioneel persoon zie, merk ik toch dat ik geneigd ben om soms emotionele beleggingsbeslissingen te nemen. Zo voelt het nu alsof de beurs erg hoog staat, waardoor ik op basis van dat gevoel beslissingen zou kunnen nemen. Hetzelfde geldt als er aan het begin van mijn RE-fase een flinke crash zou plaatsvinden; ook dan is de verleiding groot om daarop te (over)reageren.

Daarom leg ik op een rustig moment graag een aantal regels vast die ik wil volgen (zoals inderdaad het tijdelijk afbouwen van sequence risk). Dat betekent natuurlijk niet dat ik de komende vijftig jaar onvoorwaardelijk aan deze regels vasthoud, maar ze vormen wel het uitgangspunt voor de start.

Mijn doel was bovendien om twee zaken mee te nemen die op het eerste gezicht enigszins tegenstrijdig zijn. Als het goed gaat op de beurs, kun je de teugels wat laten vieren. Tegelijkertijd geldt dat naarmate de CAPE verder oploopt, het verwachte rendement juist afneemt. Die twee krachten probeer ik in dit model samen te brengen, waarbij de CAPE uiteindelijk de belangrijkste factor is.

[IvoB2]

K00kaburra schreef op woensdag 24 juni 2026 @ 17:34:
[...]

Als je 70+ bent en het allemaal wel heilig vind qua financiën dan ben je juist zó enorm rijk. Schaapjes op het droge, geld is geen zorg en tijd voor andere zaken die veel dichter op het leven staan.

Je zou ook kunnen stellen dat op die leeftijd nog met rendement op je verworven vermogen bezig zijn eigenlijk juist armoede is

Bijna volledig mee eens (alleen met dat 70+ deel niet, dat gevoel kan je ook bij -70 hebben ).

"Rijk zijn" is doorgaans geen wiskundig gegeven maar een combinatie van verschillende factoren: gezond zijn, je nog fit voelen om te doen en laten wat je wil, zoals je zelf zegt geen geldzorgen hebben (in verhouding tot de levensstandaard dat je gewend bent), een energiezuinige afbetaalde woning zonder grote kosten in het verschiet en genoeg inkomen om niets te moeten laten (wat sowieso een individueel gegeven is) en nog wat inflatie bestendige reserve om onvoorziene uitgaven zonder probleem te kunnen opvangen.

Dan behoor je, mijn mening, al tot de top 10% van onze westerse samenleving en is er weinig reden tot klagen.
Of je dan echt financieel onafhankelijk bent is weer een andere zaak en hoe men het individueel wil bekijken. In onze maatschappij blijf je doorgaans ook nog afhankelijk van voornoemde factoren en is je "inkomen" afhankelijk van werk, pensioenopbouw (gegarandeerd?), inkomen uit aandelen en/of andere beleggingen (gegarandeerd?).
De meeste mensen blijven dus grotendeels afhankelijk van factoren die ze niet altijd volledig zelf in de hand hebben.

[wimjongil]

R.van.M schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:04:
Tijdje geleden had ik het over de flexibele WR strategie die ik wil gaan gebruiken. Ik heb daar nog even over nagedacht en dit is mijn idee. Wellicht dat het zich nog verder ontwikkeld en als iemand nog goede op/aanmerkingen heeft hoor ik het graag

Shiller P/E (CAPE)	Base WR
Boven 40	3.0%
35 tot 40	3.25%
27 tot 35	3.5%
20 tot 27	3.75%
Onder 20	4.0%

Vervolgens op basis van de waarde van de portefuille (inflatiegecorrigeerd)

Portofolio waarde	Aanpassing
10%+ boven startwaarde	+0.25%
Binnen ±10% startwaarde	0.00%
10%- onder startwaarde	-0.25%

Dat zou dus betekenen met de huidige waarderingen (CAPE 41) een basis WR van 3% en dan op basis van de portefuille waarde eventueel een plus of minus van 0,25%

Mocht in de jaren na mijn RE de beurs in elkaar zakken heeft dan dan 2 effecten. De CAPE waarde zal zakken waardoor de basis WR omhoog gaat maar waarschijnlijk zakt mijn portefuille dan ook onder de beginwaarde waardoor de WR dus ook gedempt wordt met 0,25%

2 punten:
- Als je twee effecten gaat toevoegen die elkaar (deels dempen), waarom laat je ze niet weg?
- De SWR gaat er van uit dat je na X aantal jaar boven de 0 uitkomt. Het kan dus zijn dat je op <90% van je portefeuille zit maar dichtbij je dood, ga je dan echt je WR aanpassen?

Op basis van het laatste zou ik eerder een correctie op basis van je levensverwachting toevoegen (richting einde beetje gas erop ). Op zich is die CAPE wel een aardig idee, maar als je ziet dat die voor de S&P500 sinds begin jaren '70 ongeveer 20 jaar op <20 heeft gestaan (obv een van de eerste plaatjes van Google), ben je misschien wel wat snel aan het onttrekken.

[Rubbergrover1]

SvV_Ying schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 11:51:
En wat voor ons iets waardevols is: we zijn met FO bezig om eerder te stoppen met werken en dus veel vrij te zijn. Door deze sabbatical hebben we als het ware zo'n FO-jaar naar voren gehaald. En als ik moet kiezen tussen een extra vrij jaar als we in de 50 zijn, of nu dus een vrij jaar terwijl we half 30 zijn, is dit wel de ideale keus voor ons.

Ik zou juist bang zijn dat ik na zo'n sabbatical zo de smaak te pakken heb, dat ik niet meer zou willen gaan werken. Om die reden ben ik wat huiverig voor een sabbatical, als dat per saldo ertoe zou kunnen leiden dat ik me tijdens het werkende leven erna juist minder gelukkig voel.

[Rubbergrover1]

SvV_Ying schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:00:
[...]

Het is inderdaad allemaal perspectief. Mijn broertje kan 5 jaar vooruit met 1 ton, ik 2. Hij zou zich ontzettend rijk voelen, ik gewoon prima.

Voor dit forum zou ‘rijk‘ inderdaad een dekkend begrip zijn als je het bedrag hebt bereikt waarbij JIJ je financieel onafhankelijk vindt. Voor de een zal dat bedrag al bij een paar ton zo zijn. Voor de ander bij meer dan een miljoen.

Voor mij is "rijk" de situatie waarin je zonder financiële zorgen je leven kunt leven, ook als er eens wat tegenzit. Dat betekent trouwens niet dat je alles zomaar kunt kopen wat je zou willen, of dat je al FO bent. Het betekent bv dat als je auto morgen stuk gaat, je zonder blikken of blozen overmorgen een vergelijkbare auto kunt kopen. Maar dat hangt dus wel sterk samen met behoeften en levensstijl. Heb je geen auto, dan speelt dat issue niet, maar zul je in mijn optiek bv. wel "zorgeloos" de trein moeten kunnen pakken als je dat wil of moet.

[G83]

@R.van.M ik denk wel eens over hetzelfde na maar heb nog geen uitgekristalliseerd plan. Dat de twee aanpassingen die je doet tegen elkaar in kunnen bewegen maakt jouw keuze apart.

Zelf zou ik de hogere/lagere variabele WR op basis van ontwikkeling portfolio waarde vergelijkbaar doen zoals jij. Dus bij een toename ten opzichte van startbedrag en verhoging van SWR, of verlaging bij afname.

Maar is aanpassing van je withdrawal rate op basis van Cape logisch? Ik denk dat ik eerder verhouding indexfondsen / 'veilig' (deposito's en een plukje rabo certificaten in mijn geval, hoe veilig dat is kan je over twijfelen) zou aanpassen.

Bijvoorbeeld in een 'neutrale' situatie met een CAPE van 20-25 20% in 'veilig' en de rest in indexfondsen oplopend tot 50% 'veilig' bij een CAPE van 40+.

[R.van.M]

wimjongil schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:49:
[...]


2 punten:
- Als je twee effecten gaat toevoegen die elkaar (deels dempen), waarom laat je ze niet weg?

Ik denk niet dat de 2 effecten elkaar dempen. Ze voegen wat toe in specifieke situaties.

Scenario 1:
CAPE 41, portefuille 150%. Op basis van de CAPE zou ik dus heel conservatief moeten zijn terwijl de portefuille juist enorm is. Door de regel kan ik op dat soort momenten juist wat ruimer leven

Scenario 2:
CAPE 19, portefuille 50%. Op basis van de CAPE zou ik nu flink kunnen gaan onttrekken, maar juist doordat de portefuille zo laag staat wil ik dat dempen zodat ik niet te veel onttrek om zo onvoldoende te hebben als de beurs herstelt.

- De SWR gaat er van uit dat je na X aantal jaar boven de 0 uitkomt. Het kan dus zijn dat je op <90% van je portefeuille zit maar dichtbij je dood, ga je dan echt je WR aanpassen?

Het is een basis. Dat betekend uiteraard niet blind vast blijven houden aan starre regels als de werkelijkheid om wat voor reden dan ook veranderd. Het doel is om emotie eruit te halen.

Op basis van het laatste zou ik eerder een correctie op basis van je levensverwachting toevoegen (richting einde beetje gas erop ). Op zich is die CAPE wel een aardig idee, maar als je ziet dat die voor de S&P500 sinds begin jaren '70 ongeveer 20 jaar op <20 heeft gestaan (obv een van de eerste plaatjes van Google), ben je misschien wel wat snel aan het onttrekken.

Tegen de tijd dat ik pensioen krijg zal er zeker een nieuwe regel komen op basis van het pensioeninkomen wat er dan nog bijkomt. Daarnaast is er ook wel een bepaalde consensus dat de CAPE structureel hoger zal blijven dus de kans is ook dat we nooit meer onder de 20 komen. De tijd zal t leren

[ Voor 4% gewijzigd door R.van.M op 26-06-2026 14:47 ]

[R.van.M]

G83 schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 13:39:
@R.van.M ik denk wel eens over hetzelfde na maar heb nog geen uitgekristalliseerd plan. Dat de twee aanpassingen die je doet tegen elkaar in kunnen bewegen maakt jouw keuze apart.

Zelf zou ik de hogere/lagere variabele WR op basis van ontwikkeling portfolio waarde vergelijkbaar doen zoals jij. Dus bij een toename ten opzichte van startbedrag en verhoging van SWR, of verlaging bij afname.

Maar is aanpassing van je withdrawal rate op basis van Cape logisch? Ik denk dat ik eerder verhouding indexfondsen / 'veilig' (deposito's en een plukje rabo certificaten in mijn geval, hoe veilig dat is kan je over twijfelen) zou aanpassen.

Bijvoorbeeld in een 'neutrale' situatie met een CAPE van 20-25 20% in 'veilig' en de rest in indexfondsen oplopend tot 50% 'veilig' bij een CAPE van 40+.

Interessante gedachte, maar het eerste wat bij mij opkomt is dat als je (zoals nu) een langere periode van hoge CAPE hebt je dus geen of negatief rendement maakt op de helft van je portefuille. Vaak in tijden dat de inflatie hoog is stijgt ook de CAPE

[wimjongil]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:59:
[...]

Ik zou juist bang zijn dat ik na zo'n sabbatical zo de smaak te pakken heb, dat ik niet meer zou willen gaan werken. Om die reden ben ik wat huiverig voor een sabbatical, als dat per saldo ertoe zou kunnen leiden dat ik me tijdens het werkende leven erna juist minder gelukkig voel.

In plaats van demotivatie zou het ook motivatie om zo snel mogelijk FIRE te bereiken kunnen opleveren. Net zoals met meer dingen omtrent FIRE en het leven in het algemeen: het is hoe je er zelf mee omgaat.

[wimjongil]

R.van.M schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 13:49:
[...]


Ik denk niet dat de 2 effecten elkaar dempen. Ze voegen wat toe in specifieke situaties.

Scenario 1:
CAPE 41, portefuille 150%. Op basis van de CAPE zou ik dus heel conservatief moeten zijn terwijl de portefuille juist enorm is. Door de regel kan ik op dat soort momenten juist wat ruimer leven

Scenario 2:
CAPE 19, portefuille 50%. Op basis van de CAPE zou ik nu flink kunnen gaan onttrekken, maar juist doordat de portefuille zo laag staat wil ik dat dempen zodat ik niet te veel onttrek om zo onvoldoende te hebben als de beurs herstelt.


[...]

Het is een basis. Dat betekend uiteraard niet blind vast blijven houden aan starre regels als de werkelijkheid om wat voor reden dan ook veranderd. Het doel is om emotie eruit te halen.

[...]


Tegen de tijd dat ik pensioen krijg zal er zeker een nieuwe regel komen op basis van het pensioeninkomen wat er dan nog bijkomt. Daarnaast is er ook wel een bepaalde consensus dat de CAPE structureel hoger zal blijven dus de kans is ook dat we nooit meer onder de 20 komen. De tijd zal t leren

En scenario 3: CAPE 41, portefuille 50%, scenario 4: CAPE 19, portefuille 150%, scenario 5: ...?

Op basis van dit plaatje zou ik toch ook voorzichtig zijn met aanpassing op korte termijn op basis van een CAPE waarde:

Bron

Hoewel de trend duidelijk is, kun je er gruwelijk naast zitten: zie de CAPE <10/return < 2% observaties of de CAPE 40 - 50 observaties waar de markten inflatie bij blijven houden.

[CornermanNL]

rube schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 11:55:
[...]


[...]

@CornermanNL je reageert op iemand die uitgaat van het perspectief van de mensen die minder dan 2500 euro spaargeld hebben. Als er dan mensen zijn die 40+ keer zoveel geld hebben, dan ben je wel rijk. Ook al vind JIJ van niet omdat sociale zekerheid onvoldoende is etc.
Net zo als dat iemand die maar 3 euro per dag verdiend, iemand rijk zal vinden die 10K heeft.

De afgelopen dagen diverse discussies wanneer je wel rijk bent, wanneer niet etc., het heeft allemaal geen zin om daar een bedrag aan te hangen want het is afhankelijk van het perspectief en situatie van de bewuste personen.
Binnen het het FO Topic zou ik voorzichtig zeggen dat iemand wel rijk is wanneer die FO is. Voor de een kan dat dan zijn met AOW, pensioen en 200K, voor de andere is dat met minimaal 3 miljoen+

Uiteraard maar wat ik wil aangeven is dat niet alles perspectief of persoonlijk is. Sommige zaken zijn gewoon kwantificeerbaar risico. Ook iemand met maar 2500 euro loopt dat risico. Of het nu wel of niet lukt vermogen op te bouwen.

Dus FO en “rijk zijn” gaan pas tellen vanaf een bepaalde risico drempel. En die drempel wordt steeds hoger. Je kan makkelijker FO worden met een goede collectieve infrastructuur dan bij het ontbreken daarvan.

Dan kan je rijk lijken voor de mensen die minder geld hebben maar nog steeds arm zijn. (Allemaal risico gerelateerd uiteraard).

[Sparhawk]

Ben normaal aan het meelezen hier, maar nu kan ik jullie input goed gebruiken. Al een aardig tijdje aan het beleggen en sparen, en vanwege een financiele meevaller, nu ineens wat keuzestress

• Afgelopen 6 jaar structureel elke maand handmatig op DeGiro Vanguard All World gekocht, gaat prima.
• 3 jaar geleden ook begonnen via ABN amro met Nothern Trust (World / EM / Small CAP met de standaard verdeling)
• Ook een spaarrekening bij openbank, waar ik 2 jaar geleden een deposito vast gezet heb voor een jaar. Toen die vrij kwam verder niks mee gedaan. Wel betere rente dan de default postbank betaal / spaarrekening

Nu is er ineens een meevaller gekomen, waar we ook wat mee willen. Partner en ik hebben zelf de verdeling qua vermogen in cash / beleggen afgestemd, maar we zitten nog niet in obligaties / edelmetalen / andere zaken. Onze leeftijd is tussen 45-50.

Paar vragen

• Ons vermogen is nu zodanig dat we als we DeGiro / ABN aanhouden ruim boven de depositogantie van elke bank individueel uitkomen. Hoe hebben jullie dat gedaan? Verdelen over meerdere banken, of tocht gewoon het risico "geaccepteerd" ?
• DeGiro is een tijdje wat minder goed in het nieuws geweest. Heeft iemand daarom zijn vermogen daar weggehaald? Of het vermogen daar weggehaald omdat Vanguard all World niet meer in de kernselectie zit, en je nu 3 euro per transactie betaalt?
• De financiele meevaller willen we ook gaan beleggen op de beurs. Ik ken dus nu de bovengenoemde ETF's. We hebben geen interesse in specifieke aandelen. Zouden wij ook een deel in obligaties moeten gaan stoppen? Zelfde vraag voor edelmetalen / andere zaken. Doel is komende 5 tot 10 jaar simpelweg vermogensopbouw, en dan pas kijken naar spreiding / lagere risicotolerantie. Any views on this?
• Iemand nog andere nuttige input ?

[Tommie12]

Sparhawk schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 14:22:
Ben normaal aan het meelezen hier, maar nu kan ik jullie input goed gebruiken. Al een aardig tijdje aan het beleggen en sparen, en vanwege een financiele meevaller, nu ineens wat keuzestress

• Afgelopen 6 jaar structureel elke maand handmatig op DeGiro Vanguard All World gekocht, gaat prima.
• 3 jaar geleden ook begonnen via ABN amro met Nothern Trust (World / EM / Small CAP met de standaard verdeling)
• Ook een spaarrekening bij openbank, waar ik 2 jaar geleden een deposito vast gezet heb voor een jaar. Toen die vrij kwam verder niks mee gedaan. Wel betere rente dan de default postbank betaal / spaarrekening

Nu is er ineens een meevaller gekomen, waar we ook wat mee willen. Partner en ik hebben zelf de verdeling qua vermogen in cash / beleggen afgestemd, maar we zitten nog niet in obligaties / edelmetalen / andere zaken. Onze leeftijd is tussen 45-50.

Paar vragen

• Ons vermogen is nu zodanig dat we als we DeGiro / ABN aanhouden ruim boven de depositogantie van elke bank individueel uitkomen. Hoe hebben jullie dat gedaan? Verdelen over meerdere banken, of tocht gewoon het risico "geaccepteerd" ?
• DeGiro is een tijdje wat minder goed in het nieuws geweest. Heeft iemand daarom zijn vermogen daar weggehaald? Of het vermogen daar weggehaald omdat Vanguard all World niet meer in de kernselectie zit, en je nu 3 euro per transactie betaalt?
• De financiele meevaller willen we ook gaan beleggen op de beurs. Ik ken dus nu de bovengenoemde ETF's. We hebben geen interesse in specifieke aandelen. Zouden wij ook een deel in obligaties moeten gaan stoppen? Zelfde vraag voor edelmetalen / andere zaken. Doel is komende 5 tot 10 jaar simpelweg vermogensopbouw, en dan pas kijken naar spreiding / lagere risicotolerantie. Any views on this?
• Iemand nog andere nuttige input ?

Obligaties leveren op lange termijn altijd minder op dan aandelen. Grondstoffen is altijd gokken, al kan 2-3% in goud (maar dan nog liefst in wat kleine munten) altijd helpen in geval van extreme nood zoals oorlog.

Maar ik zou alles dumpen in een breed gespreide ETF zoals IWDA, VWRL of VWCE.

Bij welke bank... die met de laagste kosten.

[R.van.M]

wimjongil schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 14:10:
[...]


En scenario 3: CAPE 41, portefuille 50%, scenario 4: CAPE 19, portefuille 150%, scenario 5: ...?

Scenario 3:
CAPE 41, portefeuille 50%. Dit is eigenlijk een vreemd scenario. Blijkbaar is de beurs niet gecrasht, want de CAPE is onveranderd. Waarom zou de portefeuille dan nog maar 50% waard zijn? Maar stel dat dit onwaarschijnlijke scenario zich toch voordoet, dan wil ik juist extra conservatief zijn. De portefeuille moet immers eerst herstellen voordat ik meer kan onttrekken. Een withdrawal rate (WR) van 3% - 0,25% = 2,75% lijkt dan verstandig.

Scenario 4:
CAPE 19, portefeuille 150%. Dit is het droomscenario. Blijkbaar is de beurs flink gedaald, waardoor de CAPE laag is, terwijl mijn portefeuille toch is gegroeid. In dat geval kan ik juist wat extra onttrekken, omdat er een ruime buffer aanwezig is. Een WR van 4% + 0,25% = 4,25% lijkt dan passend.

Zoals gezegd is de CAPE de belangrijkste maatstaf; de portefeuillewaarde geeft slechts een extra correctie (tilt). Ook in deze twee onrealistische scenario's vind ik dat mijn model uitkomt op een logische withdrawal rate.

Mogelijk voeg ik bij extreem hoge of lage portefeuillewaarden (bijvoorbeeld rond 50% of 150%) nog een extra correctiestap van ±0,5% toe. Ik verwacht echter niet dat zulke extreme portefeuillewaarden zich, zeker in de eerste vijftien jaar, zullen voordoen.

Op basis van dit plaatje zou ik toch ook voorzichtig zijn met aanpassing op korte termijn op basis van een CAPE waarde:
[Afbeelding]

Bron

Hoewel de trend duidelijk is, kun je er gruwelijk naast zitten: zie de CAPE <10/return < 2% observaties of de CAPE 40 - 50 observaties waar de markten inflatie bij blijven houden.

Je laat een grafiek met historische data zien die precies de basis van mijn model ondersteund. Bij een hoge CAPE is het te verwachten rendement lager.

Over de lage CAPE, natuurlijk wordt vaak gezegd: "this time is different", maar er zijn wel degelijk argumenten dat er structurele veranderingen hebben plaatsgevonden die een hogere CAPE-ratio kunnen rechtvaardigen.

Early Retirement Now (ERN) heeft hierover een interessant artikel geschreven, waarin hij verschillende factoren bespreekt die de CAPE structureel opdrijven.

[Tazzios]

Sparhawk schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 14:22:
...

Paar vragen

[list]
• Ons vermogen is nu zodanig dat we als we DeGiro / ABN aanhouden ruim boven de depositogantie van elke bank individueel uitkomen. Hoe hebben jullie dat gedaan? Verdelen over meerdere banken, of tocht gewoon het risico "geaccepteerd" ?

depositogantie heeft niets te maken met aandelen. Aandelen staan in een aparte stichting op jouw naam.

• DeGiro is een tijdje wat minder goed in het nieuws geweest. Heeft iemand daarom zijn vermogen daar weggehaald? Of het vermogen daar weggehaald omdat Vanguard all World niet meer in de kernselectie zit, en je nu 3 euro per transactie betaalt?

Dus bij een faissement staan je aandelen ook nog veilig, je kan er alleen tijdelijk niet in handelen.

• De financiele meevaller willen we ook gaan beleggen op de beurs. Ik ken dus nu de bovengenoemde ETF's. We hebben geen interesse in specifieke aandelen. Zouden wij ook een deel in obligaties moeten gaan stoppen? Zelfde vraag voor edelmetalen / andere zaken. Doel is komende 5 tot 10 jaar simpelweg vermogensopbouw, en dan pas kijken naar spreiding / lagere risicotolerantie. Any views on this?
• Iemand nog andere nuttige input ?
[/list]

Obligaties worden door de belastingdienst even zwaar belast als aandelen waardoor sparen interessanter is (kijk eens bij raisin).

Eerst vermogensopbouw en DAARNA pas kijken hoe je het wil spreiden en wat je risicotolerantie is is apart. Dat is toch altijd tegelijk. Veder Niks moet alles mag.

[Requiem19]

wimjongil schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 14:10:
[...]


En scenario 3: CAPE 41, portefuille 50%, scenario 4: CAPE 19, portefuille 150%, scenario 5: ...?

Op basis van dit plaatje zou ik toch ook voorzichtig zijn met aanpassing op korte termijn op basis van een CAPE waarde:
[Afbeelding]

Bron

Hoewel de trend duidelijk is, kun je er gruwelijk naast zitten: zie de CAPE <10/return < 2% observaties of de CAPE 40 - 50 observaties waar de markten inflatie bij blijven houden.

Die data loopt tot 2013 en heeft de effecten van QA QE nog niet goed meegenomen - persoonlijke hypothese. Hoewel het onderliggende mechanisme nog steeds wel zo zal werken, denk ik dat de benchmarking van wat hoog/laag/normaal een flink stuk opgeschoven moet worden.

[rube]

Requiem19 schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 15:13:
[...]
Die data loopt tot 2013 en heeft de effecten van QA nog niet goed meegenomen -

QE denk ik? Of anders, wat bedoel je met QA?

[Requiem19]

rube schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 15:16:
[...]

QE denk ik? Of anders, wat bedoel je met QA?

Quality Assurance natuurlijk. Nee, QE inderdaad ;-). Aangepast.

[Ferr9]

R.van.M schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:04:
Tijdje geleden had ik het over de flexibele WR strategie die ik wil gaan gebruiken. Ik heb daar nog even over nagedacht en dit is mijn idee. Wellicht dat het zich nog verder ontwikkeld en als iemand nog goede op/aanmerkingen heeft hoor ik het graag

Shiller P/E (CAPE)	Base WR
Boven 40	3.0%
35 tot 40	3.25%
27 tot 35	3.5%
20 tot 27	3.75%
Onder 20	4.0%

Vervolgens op basis van de waarde van de portefuille (inflatiegecorrigeerd)

Portofolio waarde	Aanpassing
10%+ boven startwaarde	+0.25%
Binnen ±10% startwaarde	0.00%
10%- onder startwaarde	-0.25%

Dat zou dus betekenen met de huidige waarderingen (CAPE 41) een basis WR van 3% en dan op basis van de portefuille waarde eventueel een plus of minus van 0,25%

Mocht in de jaren na mijn RE de beurs in elkaar zakken heeft dan dan 2 effecten. De CAPE waarde zal zakken waardoor de basis WR omhoog gaat maar waarschijnlijk zakt mijn portefuille dan ook onder de beginwaarde waardoor de WR dus ook gedempt wordt met 0,25%

Hoe ga je om met VRH? Als je maar 3% ontrekt en daar gaat nog ruim 2% VRH af dan hou je niet veel over.

[R.van.M]

Ferr9 schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 15:50:
[...]

Hoe ga je om met VRH? Als je maar 3% ontrekt en daar gaat nog ruim 2% VRH af dan hou je niet veel over.

Geen last van want ik zal niet in NL wonen De 'capital gains tax' die ik zal betalen is niet zo hoog als VRH en deze heb ik als kostenpost meegenomen in mijn maandelijkse kosten. Het is dus al verwerkt in het bedrag wat ik onttrek

[Rubbergrover1]

G83 schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 13:39:
Maar is aanpassing van je withdrawal rate op basis van Cape logisch? Ik denk dat ik eerder verhouding indexfondsen / 'veilig' (deposito's en een plukje rabo certificaten in mijn geval, hoe veilig dat is kan je over twijfelen) zou aanpassen.

Bijvoorbeeld in een 'neutrale' situatie met een CAPE van 20-25 20% in 'veilig' en de rest in indexfondsen oplopend tot 50% 'veilig' bij een CAPE van 40+.

Die veiliger allocatie leidt tot een lager verwacht rendement. En daarmee ook een lagere swr.

Jouw aanpassing van je beleggingsportefeuille geeft daarmee mooi een onderbouwing waarom een verlaging van de swr een logische gedachte is.

[The Third Man]

edozat1 schreef op donderdag 25 juni 2026 @ 18:01:
[...]

Ik geef het op. Vind het wel bijzonder dat het enige punt dat ik wil maken, namelijk dat het voor jongeren nog steeds veel moeilijker is om zonder extra geld een huis te kopen dan een tijdje geleden, niet overkomt. Tenzij je het daar niet mee eens bent, maar dan komen we echt niet tot elkaar vrees ik. En ik ben zelf ook debet aan alle uitwijdingen in deze discussie, I know..

Jouw punt komt volledig duidelijk over. Ik ben simpelweg van het tegenovergesteld van mening. Het is makkelijker dan een tijdje geleden. Dat onderbouw ik met eigen ervaringen, en met feitelijke aanpassingen in de financiele regels, belastingklimaat, marktomstandigheden enzvooort.

Wat doe jij, erop hameren dat je punt niet over komt in plaats van te onderbouwen waarom jouw punt zou kloppen tegenover mijn argumenten. Dat lijkt me waar deze discussie op gericht was, maar ook discussieren in het algemeen. Waarom dan kiezen voor frustratie en na opstapeling ervan opgeven, in plaats van een onderbouwde discussie met bronnen voeren?

[Rubbergrover1]

The Third Man schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 18:17:
[...]
Jouw punt komt volledig duidelijk over. Ik ben simpelweg van het tegenovergesteld van mening. Het is makkelijker dan een tijdje geleden. Dat onderbouw ik met eigen ervaringen, en met feitelijke aanpassingen in de financiele regels, belastingklimaat, marktomstandigheden enzvooort.

Wat doe jij, erop hameren dat je punt niet over komt in plaats van te onderbouwen waarom jouw punt zou kloppen tegenover mijn argumenten. Dat lijkt me waar deze discussie op gericht was, maar ook discussieren in het algemeen. Waarom dan kiezen voor frustratie en na opstapeling ervan opgeven, in plaats van een onderbouwde discussie met bronnen voeren?

offtopic:
Hebben we het hier nog steeds over FO, of is het een woningmarkt topic geworden?

[edozat1]

The Third Man schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 18:17:
[...]
Jouw punt komt volledig duidelijk over. Ik ben simpelweg van het tegenovergesteld van mening. Het is makkelijker dan een tijdje geleden. Dat onderbouw ik met eigen ervaringen, en met feitelijke aanpassingen in de financiele regels, belastingklimaat, marktomstandigheden enzvooort.

Wat doe jij, erop hameren dat je punt niet over komt in plaats van te onderbouwen waarom jouw punt zou kloppen tegenover mijn argumenten. Dat lijkt me waar deze discussie op gericht was, maar ook discussieren in het algemeen. Waarom dan kiezen voor frustratie en na opstapeling ervan opgeven, in plaats van een onderbouwde discussie met bronnen voeren?

Nou, ik ben meestal niet (en zeker niet als het 35 graden is :-)) bereid om een uur of langer te besteden aan het zoeken van allerlei bronnen en het schrijven van hele epistels om mogelijk (maar waarschijnlijk niet) iemand op een forum te overtuigen. Dat ben jij wel, en dat waardeer ik, maar ik haak dan een beetje af.

Maar zoek eens op 'kansen woningmarkt starter nu en vroeger' o.i.d. Las tijdje terug een artikel over onderzoek van CBS en NIDI, waaruit bleek dat starters zo moeilijk aan een woning kunnen komen, dat ze samenwonen en het stichten van een gezin moeten uitstellen, met een negatief effect op het geboortecijfer. Maatschappij ontwrichtend dus. Versoepeling van de leennormen helpt daar helemaal niks aan. Als mensen meer kunnen lenen, gaan gewoon de huizenprijzen verder omhoog en worden koophuizen nog minder bereikbaar voor starters. Daarom adviseren allerlei partijen ook om dat juist niet te doen. Ik denk nog steeds ergens dat we toch net iets anders bedoelen, want dit verhaal is toch echt klip en klaar.

[JURIST]

rube schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 11:55:
[...]


[...]

@CornermanNL je reageert op iemand die uitgaat van het perspectief van de mensen die minder dan 2500 euro spaargeld hebben. Als er dan mensen zijn die 40+ keer zoveel geld hebben, dan ben je wel rijk. Ook al vind JIJ van niet omdat sociale zekerheid onvoldoende is etc.
Net zo als dat iemand die maar 3 euro per dag verdiend, iemand rijk zal vinden die 10K heeft.

De afgelopen dagen diverse discussies wanneer je wel rijk bent, wanneer niet etc., het heeft allemaal geen zin om daar een bedrag aan te hangen want het is afhankelijk van het perspectief en situatie van de bewuste personen.
Binnen het het FO Topic zou ik voorzichtig zeggen dat iemand wel rijk is wanneer die FO is. Voor de een kan dat dan zijn met AOW, pensioen en 200K, voor de andere is dat met minimaal 3 miljoen+

Definties van rijk kunnen inderdaad heel verschillend zijn en afhankelijk van situatie, uitgangspunt etc.

Wat ik wel constateer in NL en misschien doelt @CornermanNL daar ook ergens wel op is dat je snel als vermogend wordt gezien, ook los van je situatie. Vermogend ben je m.i. niet met 100/k in box 3, zeker niet als je b.v. risico's af te dekken hebt of toekomstige voorziene kosten of iets dergelijks. Volgens sommigen zou je dan al wel extra aangeslagen moeten worden want je bent vermogend.

[JURIST]

R.van.M schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:04:
Tijdje geleden had ik het over de flexibele WR strategie die ik wil gaan gebruiken. Ik heb daar nog even over nagedacht en dit is mijn idee. Wellicht dat het zich nog verder ontwikkeld en als iemand nog goede op/aanmerkingen heeft hoor ik het graag

Shiller P/E (CAPE)	Base WR
Boven 40	3.0%
35 tot 40	3.25%
27 tot 35	3.5%
20 tot 27	3.75%
Onder 20	4.0%

Vervolgens op basis van de waarde van de portefuille (inflatiegecorrigeerd)

Portofolio waarde	Aanpassing
10%+ boven startwaarde	+0.25%
Binnen ±10% startwaarde	0.00%
10%- onder startwaarde	-0.25%

Dat zou dus betekenen met de huidige waarderingen (CAPE 41) een basis WR van 3% en dan op basis van de portefuille waarde eventueel een plus of minus van 0,25%

Mocht in de jaren na mijn RE de beurs in elkaar zakken heeft dan dan 2 effecten. De CAPE waarde zal zakken waardoor de basis WR omhoog gaat maar waarschijnlijk zakt mijn portefuille dan ook onder de beginwaarde waardoor de WR dus ook gedempt wordt met 0,25%

Interessant. Is je uitgangspunt daarbij volledige instandhouding tot er ook nog een pensioenuitekering komt?

[psychodude]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 12:59:
[...]

Ik zou juist bang zijn dat ik na zo'n sabbatical zo de smaak te pakken heb, dat ik niet meer zou willen gaan werken. Om die reden ben ik wat huiverig voor een sabbatical, als dat per saldo ertoe zou kunnen leiden dat ik me tijdens het werkende leven erna juist minder gelukkig voel.

Leeftijd speelt hier denk ik redelijk in mee. Indien je mid-30 bent, een sabbatical jaar kiest, dan ongeacht hoe je het inkleedt... ergens zul je in je onderbewustzijn toch de realisatie hebben dat dit een tijdelijk fenomeen is. Meer een extended holiday, dan waar voorproefje op een vervroegd pensioen.

Stel je bent van plan te stoppen met werken op bijvoorbeeld 55-jarige leeftijd. En gaat op 53-jarige leeftijd alvast 6 maanden met sabbatical. Zal het gevoel bij terugkeer naar werk ongetwijfeld aanzienlijk anders zijn.

JURIST schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 22:41:
Definties van rijk kunnen inderdaad heel verschillend zijn en afhankelijk van situatie, uitgangspunt etc.

Wat ik wel constateer in NL en misschien doelt @CornermanNL daar ook ergens wel op is dat je snel als vermogend wordt gezien, ook los van je situatie. Vermogend ben je m.i. niet met 100/k in box 3, zeker niet als je b.v. risico's af te dekken hebt of toekomstige voorziene kosten of iets dergelijks. Volgens sommigen zou je dan al wel extra aangeslagen moeten worden want je bent vermogend.

"Sommigen" kun je hier in de praktijk natuurlijk al snel vervangen voor een noemenswaardig deel van de Nederlandse bevolking. Benodigd vermogen voor realistisch FIRE, naast overwaarde, pensioen aanspraak en eventuele andere gelden bij elkaar opgeteld, plaatst je in de praktijk tenslotte toch al gewoon snel ergens in de top 10% van de bevolking. En voor FIRE principes, heb je het dan eigenlijk nog redelijk over een lean FIRE concept.

Feit dat daar zekere keuzes in gemaakt zijn, in zekere mate lifestyle inflation een halt voor toegeroepen is, ten opzichte van gelijkwaardige peers de leefstijl onherroepelijk soberder is om de FIRE doelstelling te doen bereiken? Dat doet hier in de praktijk weinig aan af.

Binnen de kaders van FIRE, zie ik het zelf dan ook een beetje als noodzakelijk om dit verder enigszins van je af te laten glijden. Zeker, het vermogen is natuurlijk al snel ruim boven gemiddeld. Laten we wel weten, ongeveer een derde van de bevolking heeft nauwelijks een buffer om mee te beginnen. Maar feitelijk is de bestedingsruimte daar niet naar, anders houd je het niet vol. En benaderen velen hier toch al snel ergens het modaal qua maandelijkse uitgaven.

[Rubbergrover1]

JURIST schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 22:41:
[...]

Definties van rijk kunnen inderdaad heel verschillend zijn en afhankelijk van situatie, uitgangspunt etc.

Wat ik wel constateer in NL en misschien doelt @CornermanNL daar ook ergens wel op is dat je snel als vermogend wordt gezien, ook los van je situatie. Vermogend ben je m.i. niet met 100/k in box 3, zeker niet als je b.v. risico's af te dekken hebt of toekomstige voorziene kosten of iets dergelijks. Volgens sommigen zou je dan al wel extra aangeslagen moeten worden want je bent vermogend.

Ik denk dat veel van die 'sommigen' andersom redeneren. Dat er geen goede reden is om inkomstenbron A heel anders te behandelen dan inkomstenbron B. En dat je beide inkomstenbronnen daarom op een vergelijkbare manier zou moeten of kunnen belasten.
Waarbij je dan nog uitzonderingen kunt maken voor bepaalde specifieke inkomstenbronnen of voor een deel van het inkomen een extra vrijstelling kunt geven.

[R.van.M]

JURIST schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 22:54:
[...]

Interessant. Is je uitgangspunt daarbij volledige instandhouding tot er ook nog een pensioenuitekering komt?

Mijn uitgangspunt is om mijn vermogen minimaal in stand te houden en het liefst nog verder te laten groeien tot aan mijn overlijden. Pensioen en AOW laat ik bewust buiten dit plan. Daar heb ik een paar redenen voor:

- Door mijn emigratie op mijn 39e heb ik maar een beperkt pensioen en AOW opgebouwd.
- Ik ben van plan om op mijn 45e te stoppen met werken. Dat betekent dat ik de eerste ongeveer 25 jaar volledig uit mijn eigen vermogen moet kunnen leven.
- Daarnaast heb ik weinig vertrouwen in de bedragen die nu in Mijn Pensioenoverzicht worden genoemd.

Zoals ik eerder al aangaf, is dit het basisplan dat ik op dit moment heb opgesteld. Het is geen vaststaand plan: als mijn situatie verandert of de werkelijkheid daarom vraagt, zal ik het aanpassen of zelfs helemaal herzien.

Pensioen is voor mij nog ver weg. Daarom houd ik er nu bewust geen rekening mee. Tegen de tijd dat ik rond de 60 ben, ga ik daar uiteraard opnieuw naar kijken en beoordelen welke rol pensioen en AOW dan kunnen spelen in mijn plan.

[Tommie12]

R.van.M schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 09:29:
[...]


Mijn uitgangspunt is om mijn vermogen minimaal in stand te houden en het liefst nog verder te laten groeien tot aan mijn overlijden. Pensioen en AOW laat ik bewust buiten dit plan. Daar heb ik een paar redenen voor:

- Door mijn emigratie op mijn 39e heb ik maar een beperkt pensioen en AOW opgebouwd.
- Ik ben van plan om op mijn 45e te stoppen met werken. Dat betekent dat ik de eerste ongeveer 25 jaar volledig uit mijn eigen vermogen moet kunnen leven.
- Daarnaast heb ik weinig vertrouwen in de bedragen die nu in Mijn Pensioenoverzicht worden genoemd.

Zoals ik eerder al aangaf, is dit het basisplan dat ik op dit moment heb opgesteld. Het is geen vaststaand plan: als mijn situatie verandert of de werkelijkheid daarom vraagt, zal ik het aanpassen of zelfs helemaal herzien.

Pensioen is voor mij nog ver weg. Daarom houd ik er nu bewust geen rekening mee. Tegen de tijd dat ik rond de 60 ben, ga ik daar uiteraard opnieuw naar kijken en beoordelen welke rol pensioen en AOW dan kunnen spelen in mijn plan.

Je laatste paragraaf snap ik niet. Je vertrouwt niet dat de bedragen kloppen, en je wil pas rond je 60 kijken welke rol die bedragen spelen?

Als je op je 45e stopt bouw je daar ook niks meer op, en zou ik dat deel gewoon af schrijven. Zeker als je emigreert… waar ga je AOW krijgen, of bv een bijstandsloon of bestaansminimum (België) als je daarnaast nog een kapitaal hebt met rente of dividendinkomsten?

Bij stoppen op 45 zou ik rekenen met een onttrekking van 3-4% per jaar, het kapitaal vol in aandelen zodat je eigenlijk je kapitaal niet opvreet. Dan zou het moeten lukken om daar van te kunnen blijven leven met inflatie.

[XWB]

Tommie12 schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 10:39:
[...]

Je laatste paragraaf snap ik niet. Je vertrouwt niet dat de bedragen kloppen, en je wil pas rond je 60 kijken welke rol die bedragen spelen?

Ik denk dat je dat anders moet interpreteren. Hij neemt die bedragen niet mee in zijn berekeningen, maar naarmate de pensioenleeftijd dichterbij komt kan het altijd interessant zijn om eens in te loggen op mijnpensioenoverzicht.nl om te kijken wat je zal ontvangen.

Het is een extraatje wat pas later relevant wordt:

quote: https://www.financieelona...-jaar-gestopt-met-werken/

En ik heb bij het berekenen van mijn FIRE-getal geen rekening gehouden met AOW. Ik wist en weet namelijk niet of, en zo ja hoeveel AOW ik te zijner tijd ga krijgen. Maar waarschijnlijk ga ik wel iets van AOW ontvangen.

[JURIST]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 08:25:
[...]

Ik denk dat veel van die 'sommigen' andersom redeneren. Dat er geen goede reden is om inkomstenbron A heel anders te behandelen dan inkomstenbron B. En dat je beide inkomstenbronnen daarom op een vergelijkbare manier zou moeten of kunnen belasten.
Waarbij je dan nog uitzonderingen kunt maken voor bepaalde specifieke inkomstenbronnen of voor een deel van het inkomen een extra vrijstelling kunt geven.

Economisch is het waarschijnlijk ook efficienter om vermogen zwaarder te belasten en inkomen minder zwaar, in NL zijn de verschillen al niet groot meer.

Maar wat ik constatateer is dat mensen niet echt worden gestimuleerd om wat op te bouwen, het al snel te veel. Eigenlijk is het idee: boven de Nibud-buffers (of 60/k) is het eigenlijk niet nodig (dus afremmen en herverdelen). Vermogens lopen uiteen, maar dit is een uitgangspunt, waarmee NL nogal verschilt van B.

[JURIST]

R.van.M schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 09:29:
[...]


Mijn uitgangspunt is om mijn vermogen minimaal in stand te houden en het liefst nog verder te laten groeien tot aan mijn overlijden. Pensioen en AOW laat ik bewust buiten dit plan. Daar heb ik een paar redenen voor:

- Door mijn emigratie op mijn 39e heb ik maar een beperkt pensioen en AOW opgebouwd.
- Ik ben van plan om op mijn 45e te stoppen met werken. Dat betekent dat ik de eerste ongeveer 25 jaar volledig uit mijn eigen vermogen moet kunnen leven.
- Daarnaast heb ik weinig vertrouwen in de bedragen die nu in Mijn Pensioenoverzicht worden genoemd.

Zoals ik eerder al aangaf, is dit het basisplan dat ik op dit moment heb opgesteld. Het is geen vaststaand plan: als mijn situatie verandert of de werkelijkheid daarom vraagt, zal ik het aanpassen of zelfs helemaal herzien.

Pensioen is voor mij nog ver weg. Daarom houd ik er nu bewust geen rekening mee. Tegen de tijd dat ik rond de 60 ben, ga ik daar uiteraard opnieuw naar kijken en beoordelen welke rol pensioen en AOW dan kunnen spelen in mijn plan.

Helder, maar dan steek je het met laatste ook voorzichtig er vanuitgaande dat je x jaar opbouw hebt (pensioenaanspraken = kapitaal), ik kan me overigens wel voorstellen dat je dat gewoon achter de hand houdt

[eamelink]

JURIST schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 10:56:.
Maar wat ik constatateer is dat mensen niet echt worden gestimuleerd om wat op te bouwen, het al snel te veel. Eigenlijk is het idee: boven de Nibud-buffers (of 60/k) is het eigenlijk niet nodig (dus afremmen en herverdelen). Vermogens lopen uiteen, maar dit is een uitgangspunt, waarmee NL nogal verschilt van B.

Er zijn enorme fiscale vrijstellingen voor pensioen en eigen woning - die vallen ook wel onder ‘opbouwen’. We zien ook dat vermogen zéér sterk correleert met leeftijd - opbouw lukt dus in de praktijk heel erg goed

Maar je ziet wel dat dat heel scherp langs de lijn van woningbezit loopt. De eigen woning meer belasten ten gunste van een lager tarief onder in box 3 ligt dus voor de hand om vermogensopbouw breder te stimuleren

[oscar82]

JURIST schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 10:56:
[...]

Economisch is het waarschijnlijk ook efficienter om vermogen zwaarder te belasten en inkomen minder zwaar, in NL zijn de verschillen al niet groot meer.

Maar wat ik constatateer is dat mensen niet echt worden gestimuleerd om wat op te bouwen, het al snel te veel. Eigenlijk is het idee: boven de Nibud-buffers (of 60/k) is het eigenlijk niet nodig (dus afremmen en herverdelen). Vermogens lopen uiteen, maar dit is een uitgangspunt, waarmee NL nogal verschilt van B.

Wat ik in online discussies ook heel vaak mis is de gezinssamenstelling. Heb je dat denkbeeldige bedrag X in je eentje zonder kinderen of met partner en kids om voor te zorgen? Is misschien mijn excuus om ook lekker te hoarden:)

Zie ook de opkomst van het precariaat en de groep die zich daar net aan heeft ontworsteld. Hen ontbreekt het juist aan die lange termijn zekerheid dat een paar maanden modaal inkomen zou kunnen geven.

[R.van.M]

Tommie12 schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 10:39:
[...]

Je laatste paragraaf snap ik niet. Je vertrouwt niet dat de bedragen kloppen, en je wil pas rond je 60 kijken welke rol die bedragen spelen?

Als je op je 45e stopt bouw je daar ook niks meer op, en zou ik dat deel gewoon af schrijven. Zeker als je emigreert… waar ga je AOW krijgen, of bv een bijstandsloon of bestaansminimum (België) als je daarnaast nog een kapitaal hebt met rente of dividendinkomsten?

Ik heb AOW rechten opgebouwd en pensioenrechten opgebouwd. De vraag is vooral
- worden deze bedragen volledig inflatie-gecorrigeerd?
- krijg ik het bedrag volledig uitgekeerd als ik buiten de EU woon?
- welke wetgeving komt er in de komende 25 jaar die de hoogte van het bedrag of belasting erop beinvloeden

Al met al, te veel onzekerheden om deze bedragen nu mee te nemen in mijn planning.

Bij stoppen op 45 zou ik rekenen met een onttrekking van 3-4% per jaar, het kapitaal vol in aandelen zodat je eigenlijk je kapitaal niet opvreet. Dan zou het moeten lukken om daar van te kunnen blijven leven met inflatie.

Klopt, vandaar dus mijn model. Na de sequence risk jaren is mijn doel om 80% in aandelen te zitten

[R.van.M]

XWB schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 10:55:
[...]

Ik denk dat je dat anders moet interpreteren. Hij neemt die bedragen niet mee in zijn berekeningen, maar naarmate de pensioenleeftijd dichterbij komt kan het altijd interessant zijn om eens in te loggen op mijnpensioenoverzicht.nl om te kijken wat je zal ontvangen.

Het is een extraatje wat pas later relevant wordt:


[...]

Correct Hoe dichter ik bij die leeftijd kom hoe duidelijker het bedrag zal zijn. Mocht dan blijken dat ik een ruime AOW/Pensioen krijg dan kan ik dan natuurlijk wat ruimer gaan leven.

De eerste 10 jaar wil ik daar niet op rekenen en zal ik dus conservatief plannen en doen alsof ik geen AOW/Pensioen krijg

[CornermanNL]

JURIST schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 22:41:
[...]

Definties van rijk kunnen inderdaad heel verschillend zijn en afhankelijk van situatie, uitgangspunt etc.

Wat ik wel constateer in NL en misschien doelt @CornermanNL daar ook ergens wel op is dat je snel als vermogend wordt gezien, ook los van je situatie. Vermogend ben je m.i. niet met 100/k in box 3, zeker niet als je b.v. risico's af te dekken hebt of toekomstige voorziene kosten of iets dergelijks. Volgens sommigen zou je dan al wel extra aangeslagen moeten worden want je bent vermogend.

Exact mijn punt, omdat iedereen denkt dat dat een ton veel geld is. En dat is het natuurlijk ook, 10 jaar 833 euro per jaar op de bank zetten en je hebt het nominale bedrag pas. Maar het risico dat steeds opgehoogd wordt heeft een kostenplaatje. En dat wordt niet gezien, en dat is de crux. Risico.

Als je dan aan mensen vraagt hoeveel ze denken dat ze krijgen als ze werkloos worden weten velen niet eens dat er een maximum aan zit, ze gaan klakkeloos uit van 70% (of 75%) van het loon. En hoe opgebouwde rechten werken. Idem met arbeidsongeschiktheid. Men heeft geen idee.

Daarom ook is het voorstel voor de nieuwe VRH ook zo funest voor veel mensen, alleen ze halen toch geen enkele vorm van vermogen dus het leeft niet. En natuurlijk moet je niet met allerlei doem scenario's rekening gaan houden en alles maar dichtsmeren, maar met de mediaan van 2500 liquide vermogen gaan er heel veel mensen nat als er ook maar iets gebeurd. En dat kan zoiets simpels zijn als het uitblijven van een diagnose of wachttijden.

Kijk ik heb het zelf meegemaakt, en zonder mijn FO pot had het er allemaal heel anders uitgezien. De tijd die ik nu letterlijk heb kunnen kopen voordat alle "ducks in a row" stonden heeft mijn huidige gezondheid heel veel geholpen. Anders was het vele malen erger geweest.

Maar men ziet dat niet, tot je het tijdlijntje tekent en de bedragen erbij zet, en dan valt het kwartje wel. Dan schrikken mensen zich ineens rot.

[ Voor 1% gewijzigd door CornermanNL op 27-06-2026 12:41 . Reden: fouten gefixt ]

[Wozmro]

Mijn zoon moest onlangs zijn wijsheidstanden laten trekken.

Nadien komt dan de factuur van het ziekenhuis, iets van een 40€ te betalen.

Ik bestudeer dan wat verder de detail van de factuur, de werkelijke totaalprijs (honorarium arts, apotheek, ziekenhuis,...) was iets van een 1800€.

Als je dan 2500€ op de spaarrekening hebt en wat krap zit in de cashflow..

[Pr088]

JURIST schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 22:41:
[...]

Definties van rijk kunnen inderdaad heel verschillend zijn en afhankelijk van situatie, uitgangspunt etc.

Wat ik wel constateer in NL en misschien doelt @CornermanNL daar ook ergens wel op is dat je snel als vermogend wordt gezien, ook los van je situatie. Vermogend ben je m.i. niet met 100/k in box 3, zeker niet als je b.v. risico's af te dekken hebt of toekomstige voorziene kosten of iets dergelijks. Volgens sommigen zou je dan al wel extra aangeslagen moeten worden want je bent vermogend.

Vermogens zijn er in verschillende gradaties. Ik kom zelf ook inmiddels boven de vrijstellingsgrens. Ik vind mijzelf en mijn partner redelijk vermogend, als ik hier voorbij zie komen dat veel mensen nog geen 2500 euro spaargeld hebben. Mensen zoals ik, met een goede baan en wat vermogen mogen prima zwaarder belast worden. En de multimiljonairs nog zwaarder. Sterkste schouders, zwaarste lasten.

Als je risico's hebt af te dekken met dat vrije vermogen, dan zijn er toch allerlei oplossingen? Ondernemers via BV, voor later via pijler 3 (pensioenbeleggen), riante jaarlijkse schenkbelastingvrijstelling voor de kinderen (bijvoorbeeld om te helpen bij studie). Ik zie het probleem echt niet. De rijkste 10% van Nederland kan allemaal zwaarder belast worden. Waarbij je goed moet nadenken hoe, zodat niet de rijkste 1% de boel weer ontwijkt.

In mijn ogen zijn we klaar als inkomen uit werk net zo zwaar belast wordt als vermogen. Dus de eerste omlaag, de tweede omhoog.

[ Voor 4% gewijzigd door Pr088 op 27-06-2026 16:19 ]

[rube]

Pr088 schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 16:19:
[...]
In mijn ogen zijn we klaar als inkomen uit werk net zo zwaar belast wordt als vermogen. Dus de eerste omlaag, de tweede omhoog.

Voor lagere lonen betaal je minder belasting dan nu op vermogen:
-30K in box 1 is nog geen 10% belasting. Dan heb ik nog geen toeslagen meegenomen, want dan is de belastingdruk waarschijnlijk nihil.
-Dat is een stuk minder dan in box 3 bij een gelijksoortig rendement.

[stefxx]

rube schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 16:37:
[...]

Voor lagere lonen betaal je minder belasting dan nu op vermogen:
-30K in box 1 is nog geen 10% belasting. Dan heb ik nog geen toeslagen meegenomen, want dan is de belastingdruk waarschijnlijk nihil.
-Dat is een stuk minder dan in box 3 bij een gelijksoortig rendement.

Heb je wel eens uitgerekend wat de echte belastingdruk is als je 30k winst in box 3 maakt dan? Stel dat je 300k hebt en 10% winst hebt gemaakt, dus 30k? Als je verder geen inkomsten hebt, heb je ook gewoon recht op de algemene heffingskorting...

Wel vervallen veel toeslagen bij een hoger vermogen.

[JURIST]

Pr088 schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 16:19:
[...]

Vermogens zijn er in verschillende gradaties. Ik kom zelf ook inmiddels boven de vrijstellingsgrens. Ik vind mijzelf en mijn partner redelijk vermogend, als ik hier voorbij zie komen dat veel mensen nog geen 2500 euro spaargeld hebben. Mensen zoals ik, met een goede baan en wat vermogen mogen prima zwaarder belast worden. En de multimiljonairs nog zwaarder. Sterkste schouders, zwaarste lasten.

Als je risico's hebt af te dekken met dat vrije vermogen, dan zijn er toch allerlei oplossingen? Ondernemers via BV, voor later via pijler 3 (pensioenbeleggen), riante jaarlijkse schenkbelastingvrijstelling voor de kinderen (bijvoorbeeld om te helpen bij studie). Ik zie het probleem echt niet. De rijkste 10% van Nederland kan allemaal zwaarder belast worden. Waarbij je goed moet nadenken hoe, zodat niet de rijkste 1% de boel weer ontwijkt.

In mijn ogen zijn we klaar als inkomen uit werk net zo zwaar belast wordt als vermogen. Dus de eerste omlaag, de tweede omhoog.

Multimiljonairs worden niet zwaarder belast door fiscale optimalisering. Dus de sterkste schouders dragen niet de zwaarste lasten bij vermogensbelasting, zoals wel het uitgangspunt is bij de inkomstenbelasting. Vermogen tussen 100/k en 200/k wordt waarschijnlijk meestal tegen een hoger % belast dan vermogen tussen 10 en 20 miljoen, daar ging het om.

[JURIST]

R.van.M schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 11:41:
[...]

Ik heb AOW rechten opgebouwd en pensioenrechten opgebouwd. De vraag is vooral
- worden deze bedragen volledig inflatie-gecorrigeerd?
- krijg ik het bedrag volledig uitgekeerd als ik buiten de EU woon?
- welke wetgeving komt er in de komende 25 jaar die de hoogte van het bedrag of belasting erop beinvloeden

Al met al, te veel onzekerheden om deze bedragen nu mee te nemen in mijn planning.

[...]

AOW begrijp ik, maar pensioen via (voormalig) werkgever in een fonds is eigendom en bij 45 na ~20 jaar inleg serieus geld en ik elk geval van basis-afdekking van lang leven 'risico'

[Rubbergrover1]

JURIST schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 17:18:
[...]

AOW begrijp ik, maar pensioen via (voormalig) werkgever in een fonds is eigendom en bij 45 na ~20 jaar inleg serieus geld en ik elk geval van basis-afdekking van lang leven 'risico'

Het gaat zo te zien over ongeveer 15 jaar pensioenopbouw, aan het begin van de arbeids carrière. Waarbij de jaarlijkse opbouw begrensd zal zijn. Als je al snel een hoog inkomen had, dan zal het zeker serieus geld zijn, maar het is wel de vraag hoeveel daar na 30 jaar van over is, gerelateerd aan rendementen, inflatie en wetswijzigingen. Ik kan mij voorstellen dat het moeilijk is om op voorhand een betrouwbare indicatie daarvoor te bepalen. En dat de meest veilige optie is om die opbouw helemaal niet mee te nemen in je berekeningen.

Zeker als de insteek is om tijdens de re periode niet in te teren, maar alleen van rendement te leven, kun je daar waarschijnlijk ook probleemloos van blijven leven na de aow leeftijd.

[R.van.M]

JURIST schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 17:18:
[...]

AOW begrijp ik, maar pensioen via (voormalig) werkgever in een fonds is eigendom en bij 45 na ~20 jaar inleg serieus geld en ik elk geval van basis-afdekking van lang leven 'risico'

Klopt, maar ik weet niet met hoeveel het geïndexeerd zal worden. Ik weet niet of er wetgeving komt waarbij belasting bij uitkering omhoog gaat. Ik weet niet of er verdere belasting komt op uitkering voor mensen die buiten de EU wonen komt etc

Daarnaast zal de uitkering pas 25jaar in de toekomst beginnen. Ik ga nu dus niet nu mijn WR verhogen omdat ik over 25jaar een onbekend bedrag zal ontvangen.

[psychodude]

JURIST schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 17:18:
[...]

AOW begrijp ik, maar pensioen via (voormalig) werkgever in een fonds is eigendom en bij 45 na ~20 jaar inleg serieus geld en ik elk geval van basis-afdekking van lang leven 'risico'

Serieus geld valt wel mee. Meeste aanwas komt toch al snel binnen de laatste jaren van iemands carrière. De inleg in het begin is, door relatief beperkt salaris, nu eenmaal gewoon beperkt.

R.van.M schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 09:29:
- Door mijn emigratie op mijn 39e heb ik maar een beperkt pensioen en AOW opgebouwd.

Zo is 39 mijn actuele leeftijd.

Mijn actuele pensioenstatus zou bij een stop momenteel zijn:

Tot nu toe heeft u een pensioen opgebouwd van
€ 390
netto per maand

bij een pensioenleeftijd van 65 jaar

Het is niet niets, maar tegelijkertijd, is er toch echt wel een serieus eigen vermogen nodig in zo'n geval om genoeg spek op de botten te hebben om niet alleen ruim 20 jaar uit te zingen tot de pensioen leeftijd, maar om ook daarna tot aan het overlijden uit te zingen.

[JURIST]

psychodude schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 21:14:
[...]


Serieus geld valt wel mee. Meeste aanwas komt toch al snel binnen de laatste jaren van iemands carrière. De inleg in het begin is, door relatief beperkt salaris, nu eenmaal gewoon beperkt.


[...]


Zo is 39 mijn actuele leeftijd.

Mijn actuele pensioenstatus zou bij een stop momenteel zijn:


[...]


Het is niet niets, maar tegelijkertijd, is er toch echt wel een serieus eigen vermogen nodig in zo'n geval om genoeg spek op de botten te hebben om niet alleen ruim 20 jaar uit te zingen tot de pensioen leeftijd, maar om ook daarna tot aan het overlijden uit te zingen.

Laatste jaren is de opbouw groot, maar of het serieus is hangt o.a. ook af van welk percentage je jaarlijks hebt opgebouwd en hoe lang je al betaalt.

Misschien ben jij later gestart? Ik ben een stuk ouder, maar er staat een bedrag waarmee ik een flink deel van de kosten na 67 moet kunnen dekken.

Hoe dan ook: als je er helemaal geen rekening mee houd kan het een stuk vangnet zijn voor een mogelijk tekort. In de VS wordt veelal gewoon tot het FO-kapitaal gerekend.

[R.van.M]

psychodude schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 21:14:
[...]


Serieus geld valt wel mee. Meeste aanwas komt toch al snel binnen de laatste jaren van iemands carrière. De inleg in het begin is, door relatief beperkt salaris, nu eenmaal gewoon beperkt.


[...]


Zo is 39 mijn actuele leeftijd.

Mijn actuele pensioenstatus zou bij een stop momenteel zijn:


[...]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Het is niet niets, maar tegelijkertijd, is er toch echt wel een serieus eigen vermogen nodig in zo'n geval om genoeg spek op de botten te hebben om niet alleen ruim 20 jaar uit te zingen tot de pensioen leeftijd, maar om ook daarna tot aan het overlijden uit te zingen.

Verder, ja en nee. Er is zeker een vermogen nodig wat hoger ligt dan de 100k waar het de vorige paginas over ging maar hoe hoog dat vermogen is ligt aan je maandelijkse uitgaven en de SWR waar je mee rekent.

Een SWR van 3,25% zal in bijna alle gevallen eindeloos kunnen doorlopen, dus dan maakt het niet meer uit of het 10, 25 of 50 jaar is.

[assje]

psychodude schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 21:14:
Zo is 39 mijn actuele leeftijd.

Mijn actuele pensioenstatus zou bij een stop momenteel zijn:

Maar de AOW heb je sowieso, bij een relatief laag inkomen is de opbouw beperkt vooral door de franchise.

Ik ben ook 39 en voor mij doet pijler 2 echt wel wat; reeds opgebouwd €24k/jaar bruto excl AOW.

[ Voor 7% gewijzigd door assje op 28-06-2026 00:34 ]

[assje]

R.van.M schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 11:41:
Ik heb AOW rechten opgebouwd en pensioenrechten opgebouwd. De vraag is vooral
- worden deze bedragen volledig inflatie-gecorrigeerd?
- krijg ik het bedrag volledig uitgekeerd als ik buiten de EU woon?
- welke wetgeving komt er in de komende 25 jaar die de hoogte van het bedrag of belasting erop beinvloeden

Al met al, te veel onzekerheden om deze bedragen nu mee te nemen in mijn planning.

Zo kan je ook het argument maken om rendement op beleggingen maar niet mee te nemen in de planning; onzekerheid over rendement en belasting daar op.

[R.van.M]

assje schreef op zondag 28 juni 2026 @ 00:37:
[...]


Zo kan je ook het argument maken om rendement op beleggingen maar niet mee te nemen in de planning; onzekerheid over rendement en belasting daar op.

Het verschil is dat het rendement op beleggingen morgen al binnen komt en dat de belastingregels voor, op zijn minst, het komende jaar bekend zijn.

Als je mij vraagt een inschatting te maken van de waarde van mijn beleggingen over 25 jaar, is daar natuurlijk onzekerheid over. Maar die onzekerheid is nog altijd kleiner dan die van een toekomstige pensioenuitkering. De hoogte van een pensioen is immers in belangrijke mate afhankelijk van politieke besluitvorming, terwijl aandelen en hun langetermijnrendement veel minder direct onder invloed staan van de politiek.

[Rubbergrover1]

assje schreef op zondag 28 juni 2026 @ 00:37:
[...]


Zo kan je ook het argument maken om rendement op beleggingen maar niet mee te nemen in de planning; onzekerheid over rendement en belasting daar op.

Dat kan zeker een reden zijn om in de RE fase niet uit te gaan van (inflatiegecorreleerde) groei van het vermogen. Dat is in elk geval mijn insteek: tijdens de RE fase zal het rendement op de wat langere termijn waarschijnlijk wel belastingen + inflatie bijhouden, dus als ik aan het begin een vermogen van het benodigde aantal jaren maal de jaaruitgaven heb, dan zal ik het waarschijnlijk wel redden. Dat zal vast niet 1 op 1 uitkomen, maar waarschijnlijk ook geen extreem afwijkend resultaat geven.

[MrBlack]

Kan me voorstellen dat je als je wat jonger bent en (ook belangrijk) niet aan de knoppen zit qua beleggingsbeleid over dat kapitaal dat je er dan minder rekening mee houdt.

Loop zelf inmiddels tegen de 50, en ik zit qua pijler 2 pensioen in een PPI waarbij je zelf de fondsen kunt uitkiezen (makkelijke keuze: low cost indexfondsen). Het huidige opgebouwde kapitaal levert ongeveer 30k bruto per jaar op.

Ik hou zelf wel rekening met dit kapitaal voor FO datum, een FO pot moet voldoende inkomen opleveren tot aow datum, daarna verwacht ik (met nog een jaar of 5-7 opbouw te gaan) voldoende inkomen te hebben vanaf aow datum.

[Pr088]

JURIST schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 16:51:
[...]

Multimiljonairs worden niet zwaarder belast door fiscale optimalisering. Dus de sterkste schouders dragen niet de zwaarste lasten bij vermogensbelasting, zoals wel het uitgangspunt is bij de inkomstenbelasting. Vermogen tussen 100/k en 200/k wordt waarschijnlijk meestal tegen een hoger % belast dan vermogen tussen 10 en 20 miljoen, daar ging het om.

Waarom niet? Dat is toch afhankelijk van de knoppen waaraan je draait?

Je laatste opmerking klopt inderdaad. En dat is dus krom, je moet die 10-20 miljoen aanpakken. Maar om dan met z'n allen te roepen dat de belasting op 100-200k omlaag moet is wat anders. Die moet gewoon blijven en je moet de miljonairs harder aanpakken. BVs in buitenland beperken of iets verzinnen om te belasten en al die aftrekposten in de BV beperken.

Laat ze maar allemaal naar Portugal gaan zoals ze roepen. Ik moet het nog zien.

[Rubbergrover1]

MrBlack schreef op zondag 28 juni 2026 @ 09:49:
Ik hou zelf wel rekening met dit kapitaal voor FO datum, een FO pot moet voldoende inkomen opleveren tot aow datum, daarna verwacht ik (met nog een jaar of 5-7 opbouw te gaan) voldoende inkomen te hebben vanaf aow datum.

Dat is dus een wezenlijk verschil. Als je 25 jaar tot de pensioenleeftijd moet overbruggen, dan zit er relatief weinig verschil tussen deels interen op je vermogen, tot de pensioenleeftijd, en vermogen in stand houden. Zeker als je maar relatief weinig pensioen en aow hebt. Als je 15 jaar langer werkt en volledige aow krijgt, en ook maar 10 jaar hoeft te overbruggen tot de pensioenleeftijd, dan heb je een heel andere rekensom.

[Torgo]

Het is altijd lastig vergelijken natuurlijk omdat je verschillende soorten pensioenregelingen hebt, verschillende start data kwa carrière en ook natuurlijk verschillende inkomens.

Zelf ben ik mijn carrière al begonnen op mijn 18’de. Ik heb tot mijn huidige werkgever altijd traditionele (collectieve) pensioenfondsen gehad. Bij mijn huidige werkgever een PPI (waar ik nu 8 jaar werk). Ik heb destijds mijn eerdere pensioenfondsen overgezet naar de PPI. De inleg bij mijn huidige werkgever is laag maar mijn salaris is hoog. Daardoor heb ik ook veel jaarruimte die ik volledig benut (pijler 3, BND). Ik heb net als de eerdere poster mijn PPI laten beleggen in Indexfondsen waardoor ik over de afgelopen jaren een goed rendement heb behaald.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[JURIST]

Rubbergrover1 schreef op zondag 28 juni 2026 @ 10:09:
[...]

Dat is dus een wezenlijk verschil. Als je 25 jaar tot de pensioenleeftijd moet overbruggen, dan zit er relatief weinig verschil tussen deels interen op je vermogen, tot de pensioenleeftijd, en vermogen in stand houden. Zeker als je maar relatief weinig pensioen en aow hebt. Als je 15 jaar langer werkt en volledige aow krijgt, en ook maar 10 jaar hoeft te overbruggen tot de pensioenleeftijd, dan heb je een heel andere rekensom.

Dat klopt, maar dat is eigenlijk ook logisch want er is meer kapitaal opgebouwd naast vaak een hoger salaris, dus meer rendement. Het is voor mij geen reden om extra lang door te gaan.

Waar ik wel op let is de compensatie voor overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat kan behoorlijk schelen als je dat misloopt.

Pr088 schreef op zondag 28 juni 2026 @ 10:03:
[...]

Waarom niet? Dat is toch afhankelijk van de knoppen waaraan je draait?

Je laatste opmerking klopt inderdaad. En dat is dus krom, je moet die 10-20 miljoen aanpakken. Maar om dan met z'n allen te roepen dat de belasting op 100-200k omlaag moet is wat anders. Die moet gewoon blijven en je moet de miljonairs harder aanpakken. BVs in buitenland beperken of iets verzinnen om te belasten en al die aftrekposten in de BV beperken.

Laat ze maar allemaal naar Portugal gaan zoals ze roepen. Ik moet het nog zien.

Hoe het moet zijn is een politieke opvatting, we moeten het doen met hoe het is en toetsing bij de rechter. Maar het fiscale klimaat voor werken aan FO voor gewone mensen is niet al te best in NL

[rube]

JURIST schreef op zondag 28 juni 2026 @ 11:15:
[...]
...Maar het fiscale klimaat voor werken aan FO voor gewone mensen is niet al te best in NL

Daarmee is het eigenlijk (nog) belangrijker geworden om een hogere spaarquote te realiseren: meer sparen heeft meer effect dan een hoger rendement en met lagere uitgaven heb je minder vermogen nodig.

[R.van.M]

JURIST schreef op zondag 28 juni 2026 @ 11:15:
[...]


Waar ik wel op let is de compensatie voor overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat kan een behoorlijk schelen als je dat misloolt.

[...]

Dat is trouwens nog een goed punt om in mijn situatie voorlopig niet te rekenen met wat ik zie staan op mijnpensioenoverzicht. Ik zit in de leeftijdsgroep waar de klappen vallen en heb geen recht op compensatie omdat ik op dit moment geen actieve deelnemer ben

[KC Boutiette]

R.van.M schreef op zondag 28 juni 2026 @ 14:30:
[...]


Dat is trouwens nog een goed punt om in mijn situatie voorlopig niet te rekenen met wat ik zie staan op mijnpensioenoverzicht. Ik zit in de leeftijdsgroep waar de klappen vallen en heb geen recht op compensatie omdat ik op dit moment geen actieve deelnemer ben

Ik ben me aan het orienteren op mijn opties. Maar dit is precies de reden dat ik nog even in dienst blijf tot mijn pensioen ingevaren is. Het plan is 1 januari 2027, maar we gaan het zien.

[JURIST]

KC Boutiette schreef op zondag 28 juni 2026 @ 15:04:
[...]

Ik ben me aan het orienteren op mijn opties. Maar dit is precies de reden dat ik nog even in dienst blijf tot mijn pensioen ingevaren is. Het plan is 1 januari 2027, maar we gaan het zien.

Dat kan om tienduizenden Euro's gaan, dus begrijpelijk.

rube schreef op zondag 28 juni 2026 @ 11:37:
[...]

Daarmee is het eigenlijk (nog) belangrijker geworden om een hogere spaarquote te realiseren: meer sparen heeft meer effect dan een hoger rendement en met lagere uitgaven heb je minder vermogen nodig.

Precies, groei uit rendement wordt afgeroomd, wat groei via inkomen voor FO belangrijker maakt.

[CornermanNL]

JURIST schreef op zondag 28 juni 2026 @ 15:28:
[...]

Dat kan om tienduizenden Euro's gaan, dus begrijpelijk.


[...]

Precies, groei uit rendement wordt afgeroomd, wat groei via inkomen voor FO belangrijker maakt.

Ja en daar zit ook direct het probleem, je hebt geen oneindige groei in inkomen uit arbeid. Er zijn maar zoveel procent die uit inkomen echt het verschil kunnen maken. Tijd heeft een limiet, en uurtarieven ook. De verdiencapaciteit is eindig.

Het wordt al snel een bezit verhaal. De waarde van de eigen onderneming, de groei van vermogen.

En daar zit de leuke kant van FO najagen, de keuze om tijd in de toekomst in te ruilen voor consumptie nu. Rente op rente is het 8 (of 9e) wereldwonder.

Als de plannen doorgaan wordt dat serieus afgekapt. Vermogen en echte inkomsten daaruit mogen wat mij betreft best hoger belast worden (echt progressief, maar dan ook aan de inkomstenkant, zodat niet een heel klein deel exponentieel snel een groot stuk van de taart kan binnenhalen).

Het FO nastreven voor mensen met een gewone verdiencapaciteit wordt dan ineens echt een heel stuk lastiger. Zeker omdat ook de belastingvrije voet er af gaat.

[Tommie12]

CornermanNL schreef op zondag 28 juni 2026 @ 19:33:
[...]

Ja en daar zit ook direct het probleem, je hebt geen oneindige groei in inkomen uit arbeid. Er zijn maar zoveel procent die uit inkomen echt het verschil kunnen maken. Tijd heeft een limiet, en uurtarieven ook. De verdiencapaciteit is eindig.

Het wordt al snel een bezit verhaal. De waarde van de eigen onderneming, de groei van vermogen.

En daar zit de leuke kant van FO najagen, de keuze om tijd in de toekomst in te ruilen voor consumptie nu. Rente op rente is het 8 (of 9e) wereldwonder.

Als de plannen doorgaan wordt dat serieus afgekapt. Vermogen en echte inkomsten daaruit mogen wat mij betreft best hoger belast worden (echt progressief, maar dan ook aan de inkomstenkant, zodat niet een heel klein deel exponentieel snel een groot stuk van de taart kan binnenhalen).

Het FO nastreven voor mensen met een gewone verdiencapaciteit wordt dan ineens echt een heel stuk lastiger. Zeker omdat ook de belastingvrije voet er af gaat.

Grote probleem is dat je dan vrijwel zeker dat grote kapitaal weg jaagt uit NL of België.

En wat blijft er…. De mensen die een paar miljoen hebben en dan platbelast worden. Ze zullen wel overleven, maar die kapitalen kunnen dan vrijwel niet meer groeien.

[DeNachtwacht]

CornermanNL schreef op zondag 28 juni 2026 @ 19:33:
Als de plannen doorgaan wordt dat serieus afgekapt. Vermogen en echte inkomsten daaruit mogen wat mij betreft best hoger belast worden (echt progressief, maar dan ook aan de inkomstenkant, zodat niet een heel klein deel exponentieel snel een groot stuk van de taart kan binnenhalen).

Het FO nastreven voor mensen met een gewone verdiencapaciteit wordt dan ineens echt een heel stuk lastiger. Zeker omdat ook de belastingvrije voet er af gaat.

Onderaan de streep ontkomen we daar helaas gewoon niet aan. Zo'n beweging als FO is individueel goed te snappen, maar alle social media ontploffen bijna met je geld verdienen als dropshipper, passief inkomen genereren, met je 40e met pensioen etc. Natuurlijk zit daar ook een heel stuk hype en fomo van jongeren bij die nog gaan ontdekken dat het leven nu eenmaal niet zo werkt, maar de realiteit is dat het aantal mensen dat hier mee bezig is gewoon heel groot is en ook fors is gestegen

quote: https://www.vermogensbehe...elen/miljonairs-nederland

2014: 168,1 duizend miljonairshuishoudens
2021: 316,2 duizend
2024: 451,8 duizend.

Natuurlijk zit hier een stukje inflatie (miljonair zijn is nu een stuk minder indrukwekkend dan in 1980) en zijn huizenprijzen sinds 2014 echt fors gegroeid (wat natuurlijk iets doet met nettowaarde van wie nauwelijks meer hypotheek heeft). Maar onderaan de streep blijft het nogal een explosieve stijging in 10 jaar tijd.

En natuurlijk is het goed dat een bepaalde groep verstandig met geld omgaat en er meer vermogenden zijn, maar onderaan de streep gaat de wens tot veel eerder met pensioen gaan natuurlijk in tegen iets dat voor de overheid essentieel is... dat we met z'n allen de verzorgingsstaat moeten kunnen blijven betalen en dus de portemonnee trekken: belasting.

Daar kunnen we allemaal wat van vinden maar als een te grote groep mensen inkomen uit vermogen gaat genereren en daar geen werk (en dus geen inkomstenbelasting) meer tegenover staat, zal die belasting elders gehaald moeten gaan worden.

Vervelend, ik ben de eerste om het toe te geven dat aanpakken van de superrijken bijvoorbeeld veel rechtvaardiger zou zijn, maar zo werkt overheidsbeleid nu eenmaal in de praktijk. Superrijken vertrekken binnen no time met hun vermogen naar andere landen en dan vang je als overheid helemaal niks meer. Maar al die mensen met 1 of 2 miljoen hebben hier te veel (economische, sociale, culturele) banden en bovendien kost migratie van het vermogen dan relatief te veel, dus die mensen kun je met fiscaal beleid een stuk makkelijker 'aanpakken'.

Politiek gezien is dit dus veel meer 'laaghangend fruit' en zal het denk ik dus hoe je het went of keert ook (iig grotendeels) gaan gebeuren.

[psychodude]

assje schreef op zondag 28 juni 2026 @ 00:33:
[...]


Maar de AOW heb je sowieso, bij een relatief laag inkomen is de opbouw beperkt vooral door de franchise.

Ik ben ook 39 en voor mij doet pijler 2 echt wel wat; reeds opgebouwd €24k/jaar bruto excl AOW.

AOW is naar mijn idee zo'n gegeven helemaal niet. Mijn AOW gerechtigde leeftijd is qua actuele prognose nog bijna 3 decennia verwijderd. Met een beetje geluk ga ik dan nota bene nog een jaar of 15 - 20 mee. Ik zie het zelf helemaal niet zo vanzelfsprekend dat er over 30 tot 45 à 50 jaar nog altijd AOW is binnen ons land.

[Pr088]

Tommie12 schreef op zondag 28 juni 2026 @ 20:36:
[...]

Grote probleem is dat je dan vrijwel zeker dat grote kapitaal weg jaagt uit NL of België.

En wat blijft er…. De mensen die een paar miljoen hebben en dan platbelast worden. Ze zullen wel overleven, maar die kapitalen kunnen dan vrijwel niet meer groeien.

Waarom moeten kapitalen groeien boven de miljoenen? Elon Musk en Charlene Heineken dragen weinig bij aan de samenleving. Die ontwijken uit alle macht belasting.

[CornermanNL]

DeNachtwacht schreef op zondag 28 juni 2026 @ 20:42:
[...]

Onderaan de streep ontkomen we daar helaas gewoon niet aan. Zo'n beweging als FO is individueel goed te snappen, maar alle social media ontploffen bijna met je geld verdienen als dropshipper, passief inkomen genereren, met je 40e met pensioen etc. Natuurlijk zit daar ook een heel stuk hype en fomo van jongeren bij die nog gaan ontdekken dat het leven nu eenmaal niet zo werkt, maar de realiteit is dat het aantal mensen dat hier mee bezig is gewoon heel groot is en ook fors is gestegen


[...]

Natuurlijk zit hier een stukje inflatie (miljonair zijn is nu een stuk minder indrukwekkend dan in 1980) en zijn huizenprijzen sinds 2014 echt fors gegroeid (wat natuurlijk iets doet met nettowaarde van wie nauwelijks meer hypotheek heeft). Maar onderaan de streep blijft het nogal een explosieve stijging in 10 jaar tijd.

En natuurlijk is het goed dat een bepaalde groep verstandig met geld omgaat en er meer vermogenden zijn, maar onderaan de streep gaat de wens tot veel eerder met pensioen gaan natuurlijk in tegen iets dat voor de overheid essentieel is... dat we met z'n allen de verzorgingsstaat moeten kunnen blijven betalen en dus de portemonnee trekken: belasting.

Daar kunnen we allemaal wat van vinden maar als een te grote groep mensen inkomen uit vermogen gaat genereren en daar geen werk (en dus geen inkomstenbelasting) meer tegenover staat, zal die belasting elders gehaald moeten gaan worden.

Vervelend, ik ben de eerste om het toe te geven dat aanpakken van de superrijken bijvoorbeeld veel rechtvaardiger zou zijn, maar zo werkt overheidsbeleid nu eenmaal in de praktijk. Superrijken vertrekken binnen no time met hun vermogen naar andere landen en dan vang je als overheid helemaal niks meer. Maar al die mensen met 1 of 2 miljoen hebben hier te veel (economische, sociale, culturele) banden en bovendien kost migratie van het vermogen dan relatief te veel, dus die mensen kun je met fiscaal beleid een stuk makkelijker 'aanpakken'.

Politiek gezien is dit dus veel meer 'laaghangend fruit' en zal het denk ik dus hoe je het went of keert ook (iig grotendeels) gaan gebeuren.

Het kan ook, maar dan moet je wel de collectieve verzekeringen op peil houden en een echt progressief systeem invoeren zodat en absurd hoge inkomens niet meer worden betaald en het vermogen niet absurd snel kan groeien.

Je kan niet en de collectieve verzekeringen om zeep helpen en de mogelijkheid voor mensen om vermogen op te bouwen zodanig belasten dat ze altijd te langzaam opbouwen tegenover de risico’s die ze lopen.

[Pr088]

CornermanNL schreef op maandag 29 juni 2026 @ 07:35:
[...]

Het kan ook, maar dan moet je wel de collectieve verzekeringen op peil houden en een echt progressief systeem invoeren zodat en absurd hoge inkomens niet meer worden betaald en het vermogen niet absurd snel kan groeien.

Je kan niet en de collectieve verzekeringen om zeep helpen en de mogelijkheid voor mensen om vermogen op te bouwen zodanig belasten dat ze altijd te langzaam opbouwen tegenover de risico’s die ze lopen.

En dat gebeurt ook nu helemaal niet, tenminste niet in het vermogensdeel. Nederlandse pensioenen zijn zeker voor de hogere inkomens nog steeds fantastisch.

Bezuinigen op de WW en WIA raakt een hele andere groep. Dat risico kun je mijns inziens beter afdekken met een verzekering, dan met beleggen in Box-3.

[Pr088]

JURIST schreef op zondag 28 juni 2026 @ 11:15:
[...]

Dat klopt, maar dat is eigenlijk ook logisch want er is meer kapitaal opgebouwd naast vaak een hoger salaris, dus meer rendement. Het is voor mij geen reden om extra lang door te gaan.

Waar ik wel op let is de compensatie voor overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat kan behoorlijk schelen als je dat misloopt.


[...]

Hoe het moet zijn is een politieke opvatting, we moeten het doen met hoe het is en toetsing bij de rechter. Maar het fiscale klimaat voor werken aan FO voor gewone mensen is niet al te best in NL

Het klimaat voor FO is lijkt mij prima, de vraag is wanneer je FO wilt bereiken. En geld is een zero sum game. Dus ons/jouw FO gaat ten koste van andere in Nederland (of daarbuiten). Niet iedereen kan FO zijn.

Maar goed, FO kan via pensioenpijlers 2 en 3 in Nederland vrij gunstig en voor ondernemers zijn er ook zat gunstige fiscale regelingen.

FO wil je ook bereiken onder goede omstandigheden, zoals zorg (gezondheid). Dat is in Nederland puik geregeld.

[Sissors]

Pr088 schreef op zondag 28 juni 2026 @ 23:03:
[...]

Waarom moeten kapitalen groeien boven de miljoenen? Elon Musk en Charlene Heineken dragen weinig bij aan de samenleving. Die ontwijken uit alle macht belasting.

Of Elon nou biljonair (Engelse trillionaire) moet zijn, kan je je afvragen. Ik denk dat de meeste dat wel doen. En hij heeft natuurlijk wat twijfelachtige dingen die hij doet, ook zwak uitgedrukt. Maar je kan toch niet eerlijk zeggen dat hij weinig bijdraagt aan de samenleving? Er komt gewoon een hoop innovatie uit de bedrijven die hij leidt.

En het wordt snel politiek, maar als we als doel hebben dat kapitalen boven de miljoenen moeten worden afgeroomd omdat die toch niks bijdragen aan de samenleving, dan moet je natuurlijk niet vervolgens gaan klagen dat we compleet afhankelijk van Amerika en Azië zijn, omdat het daar wel zin heeft om eg startups te beginnen.

[Sissors]

Pr088 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 07:57:
[...]

Het klimaat voor FO is lijkt mij prima, de vraag is wanneer je FO wilt bereiken. En geld is een zero sum game. Dus ons/jouw FO gaat ten koste van andere in Nederland (of daarbuiten). Niet iedereen kan FO zijn.

Dat is wel een hele pessimistische kijk erop. Als ik geld verdien door dingen mogelijk te maken, of dat nu uit arbeid is of door investeringen, dan kan je juist meer dan zero-sum hebben.

En niet iedereen kan tegelijk FO zijn. Wel iedereen kan uiteindelijk FO zijn. Dat is gewoon met pensioen gaan. Als je dat 10 jaar eerder doet door minder de consumeren en meer te sparen, dan zie ik dat niet fundamenteel anders dan mensen die parttime werken, en dat is toch ook niet iets waarvan we zeggen dat niet iedereen dat zou moeten doen. (Verschil is alleen dat parttime werken belasting-technisch veel optimaler is, voor de persoon that is, niet voor de samenleving).

[Chief]

Pr088 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 07:40:
[...]

En dat gebeurt ook nu helemaal niet, tenminste niet in het vermogensdeel. Nederlandse pensioenen zijn zeker voor de hogere inkomens nog steeds fantastisch.

Bezuinigen op de WW en WIA raakt een hele andere groep. Dat risico kun je mijns inziens beter afdekken met een verzekering, dan met beleggen in Box-3.

Waarom met name voor hogere inkomens? Ik weet nog dat destijds pensioenopbouw "maar" tot 100k fiscaal werd toegestaan. Je werd enigzins gecompenseerd, maar toch

[CornermanNL]

Pr088 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 07:40:
[...]

En dat gebeurt ook nu helemaal niet, tenminste niet in het vermogensdeel. Nederlandse pensioenen zijn zeker voor de hogere inkomens nog steeds fantastisch.

Bezuinigen op de WW en WIA raakt een hele andere groep. Dat risico kun je mijns inziens beter afdekken met een verzekering, dan met beleggen in Box-3.

Nee die raken iedereen. Als jij morgen arbeidsongeschikt raakt ben je goed collectief verzekerd,dat is individueel heel duur, voor modaal zijn dat soort premies nu al best prijzig. Zie alle zzp’ers met clubjes om collectief te proberen hetzelfde te doen.

Om over de voorwaarden nog maar niet te spreken. Zeker de verzekeringen die betrek hebben op arbeidsongeschiktheid.

Dan de WW die gaat van 2 jaar naar een jaar bij volledige rechten. Dat betekent voor 2 modale inkomens een gat van 48k. Via de cao kan je dat verzekeren of via private partijen kosten 3,50 per maand tot 150/200 per maand. Dat was om het oude gat te dichten bij de vorige keer, toen het van 38 naar 24 maanden ging.

De nieuwe duur moeten nog afspraken over gemaakt worden in de CAO’s als het door gaat. Dat is overigens tot de max van 70 procent. Ik weet niet of er aanvullingen zijn om de rest te verzekeren.

Hoe dan ook, buffers moeten omhoog. En de mogelijkheden om tijdig te zijn tegen aanvaardbaar risico worden minder.

We willen gewoon graag dat je alles uitgeeft blijkbaar, wat haaks staat op alle geluiden dat mensen meer moeten gaan beleggen voor de toekomst.

[Tommie12]

Pr088 schreef op zondag 28 juni 2026 @ 23:03:
[...]

Waarom moeten kapitalen groeien boven de miljoenen? Elon Musk en Charlene Heineken dragen weinig bij aan de samenleving. Die ontwijken uit alle macht belasting.

Omdat kapitalisme nu eenmaal beter werkt dan communisme...

En ja, ik ben zeker voorstander dat miljardairs wat meer belasting betalen, maar het mag niet zo zijn dat het niks meer oplevert. Bedrijven zorgen voor welvaart als ze goed geleid worden.

[ Voor 0% gewijzigd door Tommie12 op 29-06-2026 09:36 . Reden: typo ]

[Rubbergrover1]

Chief schreef op maandag 29 juni 2026 @ 08:21:
[...]

Waarom met name voor hogere inkomens? Ik weet nog dat destijds pensioenopbouw "maar" tot 100k fiscaal werd toegestaan. Je werd enigzins gecompenseerd, maar toch

Even los van de netto pensioenregelingen, die je de mogelijkheid geeft voor opbouw over her deel boven de 137.800, heb je zelfs bij de meest optimale pensioenregelingen over het deel tot 137.800 nog de mogelijkheid om ruimt 20k per jaar in lijfrenteproducten te stoppen. (En dat wordt dus meer als je pensioenregeling minder gunstig is.) Voor het gros van de mensen is zo'n bedrag kunnen inleggen alleen maar theorie, maar hogere inkomens kunnen daar vaak wel gebruik van maken. Die extra lijfrente-inleg kan 'later' maar zo het dubbele zijn van wat er aan normaal pensioen is opgebouwd.

Dus ja, hogere inkomens hebben vaak meer mogelijkheden om een verhoudingsgewijs hoog pensioen op te bouwen dan lagere inkomens.

[Rubbergrover1]

CornermanNL schreef op maandag 29 juni 2026 @ 08:38:
[...]

Nee die raken iedereen. Als jij morgen arbeidsongeschikt raakt ben je goed collectief verzekerd,dat is individueel heel duur, voor modaal zijn dat soort premies nu al best prijzig. Zie alle zzp’ers met clubjes om collectief te proberen hetzelfde te doen.

Om over de voorwaarden nog maar niet te spreken. Zeker de verzekeringen die betrek hebben op arbeidsongeschiktheid.

Dan de WW die gaat van 2 jaar naar een jaar bij volledige rechten. Dat betekent voor 2 modale inkomens een gat van 48k. Via de cao kan je dat verzekeren of via private partijen kosten 3,50 per maand tot 150/200 per maand. Dat was om het oude gat te dichten bij de vorige keer, toen het van 38 naar 24 maanden ging.

De nieuwe duur moeten nog afspraken over gemaakt worden in de CAO’s als het door gaat. Dat is overigens tot de max van 70 procent. Ik weet niet of er aanvullingen zijn om de rest te verzekeren.

Hoe dan ook, buffers moeten omhoog. En de mogelijkheden om tijdig te zijn tegen aanvaardbaar risico worden minder.

Volgens mij illustreert je verhaal vooral dat de overheid de beperkte financiële ruimte beter kan gebruiken om de werknemersregelingen in stand te houden dan voor het helpen van het selecte groepje dat de mogelijkheid heeft om die bedragen bij elkaar te sparen.

[Rubbergrover1]

CornermanNL schreef op zondag 28 juni 2026 @ 19:33:
[...]
Als de plannen doorgaan wordt dat serieus afgekapt. Vermogen en echte inkomsten daaruit mogen wat mij betreft best hoger belast worden (echt progressief, maar dan ook aan de inkomstenkant, zodat niet een heel klein deel exponentieel snel een groot stuk van de taart kan binnenhalen).

Het FO nastreven voor mensen met een gewone verdiencapaciteit wordt dan ineens echt een heel stuk lastiger. Zeker omdat ook de belastingvrije voet er af gaat.

Vermogen kunnen opbouwen begint bij een goede verdiencapaciteit. Als je de keus hebt tussen inkomen uit werk meer belasten, zodat mensen minder overhouden om vermogen mee op te bouwen, of inkomen uit vermogen meer belasten, zodat het vliegwiel van groei voor degenen die al vermogen hebben wat wordt geremd, dan maakt de tweede variant het voor meer mensen mogelijk om enig vermogen op te bouwen. Maar uiteraard groeit dat eenmaal opgebouwde vermogen dan minder snel.

[Pr088]

Tommie12 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 08:39:
[...]

Omdat kapitalisme nu eenmaal beter werk dan communisme...

En ja, ik ben zeker voorstander dat miljardairs wat meer belasting betalen, maar het mag niet zo zijn dat het niks meer oplevert. Bedrijven zorgen voor welvaart als ze goed geleid worden.

Dat hyperkapitalisme werkt helemaal niet beter. Communisme moeten we niet naar terug, maar je vergeet dat er wel wat meer problemen waren in communistische staten (repressie, corruptie) die innovatie en groei in de weg stonden.

[Tommie12]

Pr088 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 09:29:
[...]

Dat hyperkapitalisme werkt helemaal niet beter. Communisme moeten we niet naar terug, maar je vergeet dat er wel wat meer problemen waren in communistische staten (repressie, corruptie) die innovatie en groei in de weg stonden.

... omdat communisme leidt tot repressie en corruptie ...

Zoek maar eens naar een land waar dat niet het geval was/is.

En hyperkapitalisme (VS komt er heel dicht bij) werkt ook niet beter, maar de mengvormen in veel EU landen of bv Noorwegen, Canada, Ijsland doen het niet slecht.

[ Voor 14% gewijzigd door Tommie12 op 29-06-2026 09:34 ]

[orf]

psychodude schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 21:14:
Zo is 39 mijn actuele leeftijd.

Voor mij een mooie trigger om terug te kijken. Ik ben bijna 6 jaar geleden gestopt met werken. Toen was ik 39. Ik had me voor die tijd behoorlijk goed ingelezen in FIRE, maar ook weer niet allerlei scenario's uitgewerkt. Een SWR van 4% leek me goed haalbaar en ik had destijds wel bedacht dat dit niet mijn definitieve pensioen was.

Ik ben vrij vroeg begonnen met werken en heb 2 jaar in loondienst gewerkt. Daarna altijd ondernemer geweest. Nooit pensioen, maar wel vermogen opgebouwd in mijn BV. Op mijn 39e de aandelen van mijn bedrijf verkocht en daar lump sum NT indexfondsen mee gekocht. Daarnaast een flinke cash-buffer aangehouden.

Privé had ik ook best wat vermogen in cash, Bitcoin en aandelen, waar ik de laatste jaren op ingeteerd ben. Bovenop mijn normale uitgaven heb ik ongeveer 1,5 ton uitgegeven aan de verbouwing van mijn huis en dat was in ieder geval in de afgelopen 5 jaar ook mijn dagbesteding. In de 6 jaar heb ik nu 1x een dividenduitkering gedaan ter waarde van mijn jaaruitgaven en dit jaar hoef ik opnieuw geen dividenduitkering te doen omdat ik besloten heb nog wat verder in te teren op mijn privé-vermogen.

Ik heb veel geluk gehad met de aandelenportefeuille, want die staat inmiddels ruim 90% hoger dan in december 2020. Volgens mij zitten de grote risico's aan het begin van de opname-periode en heb ik die inmiddels gehad. Tot nu toe zijn mijn onttrekkingen echt minimaal geweest en in de toekomst kan ik prima uit met 3,5-4%. Dat is ook maar net hoe je rekent, reken je met inflatiecorrectie terug naar het moment waarop ik gestopt ben, of neem je het huidige vermogen als uitgangspunt voor nu.

Door de verduurzaming van mijn huis heb ik behoorlijk lage lasten. Hypotheek had ik al bijna niet (een stukje via de eigen BV) en 130k bij de bank, terwijl het huis ongeveer 800-900k waard is.

Wat bij mij nu vooral speelt is wat ik met mijn vrije tijd ga doen. De verbouwing is echt klaar (al een tijdje) en ik heb wat leuke projectjes gedaan. Ik had gedacht dat er vanzelf iets op mijn pad zou komen, maar dat is niet gebeurd. Daarom ga ik wat actiever op zoek naar wat me leuk lijkt om te doen en waar ik niet te snel op uitgekeken ben.

[Pr088]

Tommie12 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 09:33:
[...]

... omdat communisme leidt tot repressie en corruptie ...

Zoek maar eens naar een land waar dat niet het geval was/is.

En hyperkapitalisme (VS komt er heel dicht bij) werkt ook niet beter, maar de mengvormen in veel EU landen of bv Noorwegen, Canada, Ijsland doen het niet slecht.

We zien inderdaad dat hyperkapitalisme ook tot corruptie en repressie leidt, zie VS. Je hebt helemaal gelijk, mengvormen zijn redelijk optimaal.

[CornermanNL]

Rubbergrover1 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 08:48:
[...]

Vermogen kunnen opbouwen begint bij een goede verdiencapaciteit. Als je de keus hebt tussen inkomen uit werk meer belasten, zodat mensen minder overhouden om vermogen mee op te bouwen, of inkomen uit vermogen meer belasten, zodat het vliegwiel van groei voor degenen die al vermogen hebben wat wordt geremd, dan maakt de tweede variant het voor meer mensen mogelijk om enig vermogen op te bouwen. Maar uiteraard groeit dat eenmaal opgebouwde vermogen dan minder snel.

Uiteraard, echter beperken de huidige voorstellen het met een kleinere verdiencapaciteit een vorm van vliegwieleffect kunnen bereiken zodanig dat de meesten zullen stranden in de tijd. En de mythe van meer verdienen door harder werken en je komt er wel als vanzelf versterkt wordt. Toegegeven op een gegeven moment wordt het een filosofische discussie maar het oude systeem had als grote voordeel dat minder consumeren en besparen, dat laten renderen je op aanvaardbare tijd over een hobbel heen kon brengen die de versnelling kon inzetten. Nog zonder overdreven veel te groeien in verdiencapaciteit.

Dat is nu snel tot het verleden aan het behoren. Nu moet je en een exceptioneel goede verdiencapaciteit hebben, en slim omgaan met leverage om hetzelfde te bereiken wat je eerder kon met een bescheiden verdiencapaciteit. Geen probleem, maar dan moeten de verzekeringen ook navenant goed zijn.

Dan is netto ook echt netto. en maakt het minder uit wat er mis gaat. We stevenen nu af op een alles moet goed gaan maatschappij. Steeds meer mensen zullen er uit vallen als deze trend verder doorgaat. En voor FO betekend het dat je of meer risico moet gaan nemen, of meer moet gaan verdienen. Nu lijkt het natuurlijk of FO alleen wordt begestreefd door mensen die al bovenmodaal zijn maar het charmante ervan was altijd dat je door slimme keuzes te maken een bepaalde mate van financiele keuzevrijheid kon bereiken. Die weg wordt afgesloten.

[R.van.M]

orf schreef op maandag 29 juni 2026 @ 11:39:
[...]

Ik heb veel geluk gehad met de aandelenportefeuille, want die staat inmiddels ruim 90% hoger dan in december 2020. Volgens mij zitten de grote risico's aan het begin van de opname-periode en heb ik die inmiddels gehad. Tot nu toe zijn mijn onttrekkingen echt minimaal geweest en in de toekomst kan ik prima uit met 3,5-4%. Dat is ook maar net hoe je rekent, reken je met inflatiecorrectie terug naar het moment waarop ik gestopt ben, of neem je het huidige vermogen als uitgangspunt voor nu.
[..]

Op het moment dat je met een vaste WR rekent, is het onttrekkingsbedrag een percentage van het startkapitaal dat jaarlijks wordt gecorrigeerd voor inflatie. Als je met pensioen ging met €1 miljoen en een WR van 4%, dan onttrek je dus €40.000 per jaar, waarbij dat bedrag ieder jaar wordt aangepast aan de inflatie.

Dat je portefeuille inmiddels is gegroeid naar €1,9 miljoen betekent niet dat je nu €76.000 per jaar kunt onttrekken. Die extra €900.000 vormt juist de buffer die ervoor zorgt dat een WR van 4% ook op de lange termijn houdbaar blijft.

Je hebt wel het geluk gehad dat je bent gestopt in een stijgende markt. Daardoor heb je inderdaad een groot deel van het sequence risk afgedekt. De markt zou nu bijna kunnen halveren voordat je weer op het niveau van je startkapitaal uitkomt. Het sequence risk is daarmee echter nog niet volledig verdwenen. Ik heb ooit een studie gelezen waaruit bleek dat de 'staart' van het sequence risk ongeveer 15 jaar bedraagt. De kans en de impact zijn in die latere jaren wel aanzienlijk kleiner dan in de eerste vijf jaar.

[CornermanNL]

orf schreef op maandag 29 juni 2026 @ 11:39:
[...]

Voor mij een mooie trigger om terug te kijken. Ik ben bijna 6 jaar geleden gestopt met werken. Toen was ik 39. Ik had me voor die tijd behoorlijk goed ingelezen in FIRE, maar ook weer niet allerlei scenario's uitgewerkt. Een SWR van 4% leek me goed haalbaar en ik had destijds wel bedacht dat dit niet mijn definitieve pensioen was.

Ik ben vrij vroeg begonnen met werken en heb 2 jaar in loondienst gewerkt. Daarna altijd ondernemer geweest. Nooit pensioen, maar wel vermogen opgebouwd in mijn BV. Op mijn 39e de aandelen van mijn bedrijf verkocht en daar lump sum NT indexfondsen mee gekocht. Daarnaast een flinke cash-buffer aangehouden.

Privé had ik ook best wat vermogen in cash, Bitcoin en aandelen, waar ik de laatste jaren op ingeteerd ben. Bovenop mijn normale uitgaven heb ik ongeveer 1,5 ton uitgegeven aan de verbouwing van mijn huis en dat was in ieder geval in de afgelopen 5 jaar ook mijn dagbesteding. In de 6 jaar heb ik nu 1x een dividenduitkering gedaan ter waarde van mijn jaaruitgaven en dit jaar hoef ik opnieuw geen dividenduitkering te doen omdat ik besloten heb nog wat verder in te teren op mijn privé-vermogen.

Ik heb veel geluk gehad met de aandelenportefeuille, want die staat inmiddels ruim 90% hoger dan in december 2020. Volgens mij zitten de grote risico's aan het begin van de opname-periode en heb ik die inmiddels gehad. Tot nu toe zijn mijn onttrekkingen echt minimaal geweest en in de toekomst kan ik prima uit met 3,5-4%. Dat is ook maar net hoe je rekent, reken je met inflatiecorrectie terug naar het moment waarop ik gestopt ben, of neem je het huidige vermogen als uitgangspunt voor nu.

Door de verduurzaming van mijn huis heb ik behoorlijk lage lasten. Hypotheek had ik al bijna niet (een stukje via de eigen BV) en 130k bij de bank, terwijl het huis ongeveer 800-900k waard is.

Wat bij mij nu vooral speelt is wat ik met mijn vrije tijd ga doen. De verbouwing is echt klaar (al een tijdje) en ik heb wat leuke projectjes gedaan. Ik had gedacht dat er vanzelf iets op mijn pad zou komen, maar dat is niet gebeurd. Daarom ga ik wat actiever op zoek naar wat me leuk lijkt om te doen en waar ik niet te snel op uitgekeken ben.

Toffe update, wellicht ga je in de toekomst weer een klein bedrijfje opzetten, ik heb dat al eerder gezien met mensen die hun bedrijf goed verkocht hadden om het grote genieten te laten beginnen. Maar toch niet genoeg voldoening en uitdaging vonden in het genieten. En nu weer begonnen zijn maar wel veel meer ruimte laten dan vroeger. Ik heb het zelf ook gehad, niet dat ik FO ben of was maar lange tijd noodgedwongen geen werk en dan vult het slecht met hobby's (voor mij dan) ik heb een omgeving wel nodig die wat onverwachte zaken met zich meebrengt en creativiteit om aan oplossingen te werken. Ik denk dat ik niet zo snel meer ga stoppen met werken, in ieder geval zolang de gezondheid het toe laat. En verder vooral op zijn tijd een langere break nemen.

De meeste succesvolle mensen uit vervlogen tijden deden dat immers ook 2 maanden per jaar. Denk aan de Frank Ramsey's , Oprichter van Goldman Sachs, etc.

[Pannencouque]

orf schreef op maandag 29 juni 2026 @ 11:39:
[...]

Voor mij een mooie trigger om terug te kijken. Ik ben bijna 6 jaar geleden gestopt met werken. Toen was ik 39. Ik had me voor die tijd behoorlijk goed ingelezen in FIRE, maar ook weer niet allerlei scenario's uitgewerkt. Een SWR van 4% leek me goed haalbaar en ik had destijds wel bedacht dat dit niet mijn definitieve pensioen was.

Ik ben vrij vroeg begonnen met werken en heb 2 jaar in loondienst gewerkt. Daarna altijd ondernemer geweest. Nooit pensioen, maar wel vermogen opgebouwd in mijn BV. Op mijn 39e de aandelen van mijn bedrijf verkocht en daar lump sum NT indexfondsen mee gekocht. Daarnaast een flinke cash-buffer aangehouden.

Privé had ik ook best wat vermogen in cash, Bitcoin en aandelen, waar ik de laatste jaren op ingeteerd ben. Bovenop mijn normale uitgaven heb ik ongeveer 1,5 ton uitgegeven aan de verbouwing van mijn huis en dat was in ieder geval in de afgelopen 5 jaar ook mijn dagbesteding. In de 6 jaar heb ik nu 1x een dividenduitkering gedaan ter waarde van mijn jaaruitgaven en dit jaar hoef ik opnieuw geen dividenduitkering te doen omdat ik besloten heb nog wat verder in te teren op mijn privé-vermogen.

Ik heb veel geluk gehad met de aandelenportefeuille, want die staat inmiddels ruim 90% hoger dan in december 2020. Volgens mij zitten de grote risico's aan het begin van de opname-periode en heb ik die inmiddels gehad. Tot nu toe zijn mijn onttrekkingen echt minimaal geweest en in de toekomst kan ik prima uit met 3,5-4%. Dat is ook maar net hoe je rekent, reken je met inflatiecorrectie terug naar het moment waarop ik gestopt ben, of neem je het huidige vermogen als uitgangspunt voor nu.

Door de verduurzaming van mijn huis heb ik behoorlijk lage lasten. Hypotheek had ik al bijna niet (een stukje via de eigen BV) en 130k bij de bank, terwijl het huis ongeveer 800-900k waard is.

Wat bij mij nu vooral speelt is wat ik met mijn vrije tijd ga doen. De verbouwing is echt klaar (al een tijdje) en ik heb wat leuke projectjes gedaan. Ik had gedacht dat er vanzelf iets op mijn pad zou komen, maar dat is niet gebeurd. Daarom ga ik wat actiever op zoek naar wat me leuk lijkt om te doen en waar ik niet te snel op uitgekeken ben.

Lekker hoor! Ik kan me voorstellen dat begin Corona nog wel even spannend was met een dip van 30% zo vroeg in de tijd. Maar ook heel fijn dat het grootste risico nu weg is.

Mooi werk.

[Pr088]

CornermanNL schreef op maandag 29 juni 2026 @ 13:17:
[...]

Uiteraard, echter beperken de huidige voorstellen het met een kleinere verdiencapaciteit een vorm van vliegwieleffect kunnen bereiken zodanig dat de meesten zullen stranden in de tijd. En de mythe van meer verdienen door harder werken en je komt er wel als vanzelf versterkt wordt. Toegegeven op een gegeven moment wordt het een filosofische discussie maar het oude systeem had als grote voordeel dat minder consumeren en besparen, dat laten renderen je op aanvaardbare tijd over een hobbel heen kon brengen die de versnelling kon inzetten. Nog zonder overdreven veel te groeien in verdiencapaciteit.

Dat is nu snel tot het verleden aan het behoren. Nu moet je en een exceptioneel goede verdiencapaciteit hebben, en slim omgaan met leverage om hetzelfde te bereiken wat je eerder kon met een bescheiden verdiencapaciteit. Geen probleem, maar dan moeten de verzekeringen ook navenant goed zijn.

Dan is netto ook echt netto. en maakt het minder uit wat er mis gaat. We stevenen nu af op een alles moet goed gaan maatschappij. Steeds meer mensen zullen er uit vallen als deze trend verder doorgaat. En voor FO betekend het dat je of meer risico moet gaan nemen, of meer moet gaan verdienen. Nu lijkt het natuurlijk of FO alleen wordt begestreefd door mensen die al bovenmodaal zijn maar het charmante ervan was altijd dat je door slimme keuzes te maken een bepaalde mate van financiele keuzevrijheid kon bereiken. Die weg wordt afgesloten.

Je trekt een verkeerde vergelijking. Voor de mensen die met een tegenslag in de problemen komen, was FO in die zin die jij benoemt toch al geen optie

Jij noemt 'over de hobbel'. Maar dan moet je echt wel een aanzienlijke pot sparen, voordat compounding en dividenden in absolute zin flink gaan meetellen. Je praat dan echt wel over meer dan 100k belegd.

Diegenen die dat binnen afzienbare tijd bij elkaar kunnen sparen en beleggen hebben zitten in een inkomensklasse waar tegenslagen makkelijker opgevangen worden. Met een klein inkomen, beneden modaal, ga je niet een paar honderd euro per maand opzij kunnen zetten met besparen en 'zuinig leven'. Daar is de ruimte helaas niet voor.

Oftewel: de lasten van bezuinigingen op sociale zekerheid kwamen toch al in mindere mate bij deze hogere inkomensgroep terecht.

Als je de kleine spaarder of belegger tegemoet wil komen moet de politiek vooral de vrijstellingsdrempel in box-3 van bijna 60k per persoon intact houden.

[ Voor 3% gewijzigd door Pr088 op 29-06-2026 13:36 ]

[Rubbergrover1]

CornermanNL schreef op maandag 29 juni 2026 @ 13:17:
[...]

Uiteraard, echter beperken de huidige voorstellen het met een kleinere verdiencapaciteit een vorm van vliegwieleffect kunnen bereiken zodanig dat de meesten zullen stranden in de tijd. En de mythe van meer verdienen door harder werken en je komt er wel als vanzelf versterkt wordt. Toegegeven op een gegeven moment wordt het een filosofische discussie maar het oude systeem had als grote voordeel dat minder consumeren en besparen, dat laten renderen je op aanvaardbare tijd over een hobbel heen kon brengen die de versnelling kon inzetten. Nog zonder overdreven veel te groeien in verdiencapaciteit.

Dat is nu snel tot het verleden aan het behoren. Nu moet je en een exceptioneel goede verdiencapaciteit hebben, en slim omgaan met leverage om hetzelfde te bereiken wat je eerder kon met een bescheiden verdiencapaciteit. Geen probleem, maar dan moeten de verzekeringen ook navenant goed zijn.

Dan is netto ook echt netto. en maakt het minder uit wat er mis gaat. We stevenen nu af op een alles moet goed gaan maatschappij. Steeds meer mensen zullen er uit vallen als deze trend verder doorgaat. En voor FO betekend het dat je of meer risico moet gaan nemen, of meer moet gaan verdienen. Nu lijkt het natuurlijk of FO alleen wordt begestreefd door mensen die al bovenmodaal zijn maar het charmante ervan was altijd dat je door slimme keuzes te maken een bepaalde mate van financiele keuzevrijheid kon bereiken. Die weg wordt afgesloten.

Ben ik niet echt met je eens. Hangt vooral af van hoe je FO en de weg naar FO ziet. Je kunt die weg zo zien dat als je bv (simpel voorbeeld) 1/3 van je inkomen spaart, je na elke 2 jaar een jaar aan uitgaven bij elkaar hebt gespaard. En op die manier in de loop van de tijd een hoop jaren eerder stoppen bij elkaar spaart. Daar heb je dan verder op de lange termijn alleen de inflatiecorrectie aan rendement voor nodig. Lijkt mij een prima insteek. En is ook met een normale belasting op inkomen uit vermogen prima te doen.

De laatste decennia was de combinatie van hoge rendementen en lage vermogensrendementsheffing echter zo extreem dat je in relatief korte tijd relatief veel tijd bij elkaar kon sparen. Wat niet echt een normale situatie is, maar door een hoop mensen wel als "gewoon" is gaan voelen. Anders gezegd, elke jandoedel kon met een bescheiden verdiencapaciteit en nauwelijks inspanning een flink FO kapitaal bij elkaar krijgen. Leuk natuurlijk, maar niet echt iets waarvan je kan uitgaan dat dit voor de lange termijn opgaat. Profiteer ervan zolang het kan, maar houd wel in het achterhoofd dat het een bijzondere situatie is.

[Pannencouque]

Hier een update van een eerste maand 1 dag per week vrij. Het was echt even zoeken: ik heb maandagen en donderdagen geprobeerd. De donderdag was leuk, want in m'n hoofd een werkweek van drie dagen, dan pre-weekend, en nog even een dagje afsluiten. Alleen krijg je op die dag alle zooi die een ander op donderdag niet heeft afgerond en lukte het me consequent niet om bijtijds weg te gaan, waar dat bij ons wel redelijk gebruikelijk is op vrijdag. Dus 'kalm naar 't weekend' ging helaas structureel niet door.

De maandag betekent een verlengd weekend. Niet het gedoe van de weekstart, de eerste werkproblemen zijn opgelost, je kunt thuis nog wat zaken afronden die in 't weekend zijn blijven liggen en je ramt daarna gewoon vier dagen door. Ik denk dat deze het gaat worden.

Wat een heerlijk vrij gevoel ook op zo'n dag. In het begin stopte ik ze vol met klusjes. Nu nog steeds een beetje, maar ik probeer ook af en toe nog een (half) uurtje een boek te lezen of iets dergelijks. Dat geeft een gevoel van vrijheid. En 's middags de kinderen uit school halen, en dan nog tijd hebben voor iets lekkers, wat te drinken, en een spelletje aan de eettafel.

Ik ga dit tot de volgende zomervakantie doortrekken en kijken hoe 't bevalt. Ik kan me zomaar voorstellen dat ik, als de financiële situatie niet eens tegen rampspoed aanloopt, nooit meer terugga naar vijf dagen.

Het kost in m'n hoofd nog wel wat moeite om te gaan van een mindset van de afgelopen 30 jaar die ging over 'maximaal verdienen' naar 'ik heb het nu prima voor elkaar waardoor ik rustiger aan mag doen en mag gaan profiteren van de vorige 30 jaar'. Dat vind ik nog best ingewikkeld, dus ik ben benieuwd hoe dat zal verlopen.

[Blik1984]

Pannencouque schreef op maandag 29 juni 2026 @ 13:40:
Hier een update van een eerste maand 1 dag per week vrij. Het was echt even zoeken: ik heb maandagen en donderdagen geprobeerd. De donderdag was leuk, want in m'n hoofd een werkweek van drie dagen, dan pre-weekend, en nog even een dagje afsluiten. Alleen krijg je op die dag alle zooi die een ander op donderdag niet heeft afgerond en lukte het me consequent niet om bijtijds weg te gaan, waar dat bij ons wel redelijk gebruikelijk is op vrijdag. Dus 'kalm naar 't weekend' ging helaas structureel niet door.

De maandag betekent een verlengd weekend. Niet het gedoe van de weekstart, de eerste werkproblemen zijn opgelost, je kunt thuis nog wat zaken afronden die in 't weekend zijn blijven liggen en je ramt daarna gewoon vier dagen door. Ik denk dat deze het gaat worden.

Wat een heerlijk vrij gevoel ook op zo'n dag. In het begin stopte ik ze vol met klusjes. Nu nog steeds een beetje, maar ik probeer ook af en toe nog een (half) uurtje een boek te lezen of iets dergelijks. Dat geeft een gevoel van vrijheid. En 's middags de kinderen uit school halen, en dan nog tijd hebben voor iets lekkers, wat te drinken, en een spelletje aan de eettafel.

Ik ga dit tot de volgende zomervakantie doortrekken en kijken hoe 't bevalt. Ik kan me zomaar voorstellen dat ik, als de financiële situatie niet eens tegen rampspoed aanloopt, nooit meer terugga naar vijf dagen.

Het kost in m'n hoofd nog wel wat moeite om te gaan van een mindset van de afgelopen 30 jaar die ging over 'maximaal verdienen' naar 'ik heb het nu prima voor elkaar waardoor ik rustiger aan mag doen en mag gaan profiteren van de vorige 30 jaar'. Dat vind ik nog best ingewikkeld, dus ik ben benieuwd hoe dat zal verlopen.

Mijn persoonlijke ervaring, en die zijn een beetje afhankelijk van hoe directe collega's het doen qua vrije dagen. De beste dagen om vrij te zijn maandag, woensdag of vrijdag. Maandag/vrijdag vanwege het verlengde weekend gevoel en woensdag vanwege het opbreken van de week gevoel. Daarnaast zijn woensdag/vrijdag ook vaak veel andere collega's vrij.

[Fr33z]

Blik1984 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 13:49:
[...]

Mijn persoonlijke ervaring, en die zijn een beetje afhankelijk van hoe directe collega's het doen qua vrije dagen. De beste dagen om vrij te zijn maandag, woensdag of vrijdag. Maandag/vrijdag vanwege het verlengde weekend gevoel en woensdag vanwege het opbreken van de week gevoel. Daarnaast zijn woensdag/vrijdag ook vaak veel andere collega's vrij.

Same. Ik ken bijna niemand meer die vrijdag nog werkt, behalve de juniors iedereen die 30+ is zo'n beetje zit op max 4 dagen. meestal vrijdag vrij, soms woensdag. Heb zelf ook beide geprobeerd en vrijdag bevalt echt veel beter. Woensdag zit je er net lekker in qua werk en dan ineens pauze/stilstand. Nee dat hoeft niet zo.

Voor @Pannencouque kan ik me voorstellen dat het heerlijk is in het begin en ook dat hij/zij nooit meer teruggaat ik ken weinig mensen die denken "ja, meer werken en een dag minder weekend, dat moet ik hebben!"

[Pannencouque]

Jup. Die logica gaat hier ook op. Ik heb het geluk dat ik vrijdag niet erg vind om te werken.
Om wat extra 'rendement' (namelijk: meer tijd met de kinderen) te halen moet mijn vrije dag op een dag vallen dat ze normaal gesproken bso hebben. Daarom vallen de woensdag en vrijdag af. Plus dan is mrs. PC ook al vrij. Leuk om samen tijd te hebben, maar niet altijd even efficiënt. Dus dan wordt het de maandag.

[Pannencouque]

Fr33z schreef op maandag 29 juni 2026 @ 13:51:
[...]

Same. Ik ken bijna niemand meer die vrijdag nog werkt, behalve de juniors iedereen die 30+ is zo'n beetje zit op max 4 dagen. meestal vrijdag vrij, soms woensdag. Heb zelf ook beide geprobeerd en vrijdag bevalt echt veel beter. Woensdag zit je er net lekker in qua werk en dan ineens pauze/stilstand. Nee dat hoeft niet zo.

Voor @Pannencouque kan ik me voorstellen dat het heerlijk is in het begin en ook dat hij/zij nooit meer teruggaat ik ken weinig mensen die denken "ja, meer werken en een dag minder weekend, dat moet ik hebben!"

De grap is dat ik ooit als vier dagen heb gewerkt, de vrijdag was een 'thuiswerkdag'. Meestal had ik m'n uren al gemaakt en de klusjes af. Ik was voor spoed bereikbaar en klapte af en toe een uurtje de laptop open, maar verder niks.
Dat veranderde toen ik een andere baan aannam en ik best wat bijspijkerwerk te doen had. Toen was fulltime logisch. Maar 't is mooi geweest

Al voelt het ergens ook gek om morgen te mailen dat ik de plek bij de bso wil opzeggen. De plek waarvoor je hier in de buurt zomaar anderhalf jaar op de wachtlijst kan staan.