Het centrale balansventilatie met warmteterugwinning topic

Pagina: 1 ... 119 120 Laatste
Acties:

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Uitgaande van een spouwmuur, is het mooiste om de buis aan de binnenzijde goed te isoleren tot aan de spouwmuurisolatie. 9mm is wat karig wat dat betreft. Prima tegen condensvorming, zeer karig als isolatie (niveau enkelglas). Het stuk wat in het buitenste blad van de spouwmuur steekt heeft geen isolatie meer nodig. Ik zou het dan ook niet gek vinden om een ongeisoleerde variant te kiezen en er van binnen passende isolatie overheen te schuiven. dan kun je 165mm aan de buitenkant en de buitendiameter van je isolatie aan de binnenkant boren.

In dit topic staan daar een aantal voorbeelden van, oa deze:
H.A.B. in "Het centrale balansventilatie met warmteterugwinning topic"

Als je deze doorvoer wilt gebruiken, dan:
Bij muurdoorvoer wanddikte aanname 2mm: 160 + (2*2) + (2*9) = 182, als je 183 of 185 boort (even checken wat je vakman in de bus heeft liggen) moet dit direct passen.

[ Voor 11% gewijzigd door P5ycho op 15-08-2026 08:05 ]

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • xinq
  • Registratie: April 2007
  • Nu online
xinq schreef op donderdag 13 augustus 2026 @ 17:57:
Ik ben weer een stap verder: op basis van de betonscan en de tekeningen heeft de constructeur akkoord gegeven op de voorziene sparingen. De eerstvolgende stap die ik nu wil gaan ondernemen is het installeren van de dakdoorvoeren, waarvoor feedback welkom is!

Op 100% heb ik een benodigde capaciteit van 290 m3/h, dus ik ga zeer waarschijnlijk voor de Zehnder Q350 (ERV). Op basis van alle informatie die ik tot mij heb genomen, kies ik er voor om de hoofdkanalen (en dakdoorvoeren) ruim uit te voeren, dat wil zeggen met 180mm Aerfoam (ik heb hiervoor oa. inspiratie gehaald uit de praktijk-voorbeeldposts van @Franciesco, waarvoor dank!).
Aanvoer
Ik heb op zolder helaas geen toegang tot een gevel, de verdieping begint direct met een 40-graden dak. De aanvoer is voorzien op het noord-oost dakvlak (achtertuin-zijde). Het risico van de dakplaatsing is natuurlijk dat in de hoogzomer de aanvoertemperatuur hoger uitvalt (ten opzichte van een gevelaanvoer). Ik heb in dit topic gelukkig ook ervaringen gelezen van mensen met een soortgelijke opstelling, en het schijnt in de praktijk te doen te zijn. Ik heb daarnaast ook airco's, waarmee ik die hogere aanvoertemperatuur hopelijk voldoende kan compenseren.

De locatie die ik voorzien heb is aangeduid met A. Optie B heb ik zelf eigenlijk al afgeschoten omdat de ruimte tot de erfgrens zo'n 50-60cm betreft en dan komt die ook nog strak langs het raam. Mijn idee is dus om de bovenste rij zonnepanelen te laten verplaatsen naast de onderste rij, zodat er - iets vanaf het raam - aan de bovenzijde genoeg ruimte is. Ik wil de aanvoer niet aan de linkerzijde van de panelen want dan krijg ik meer schaduw op de panelen, maar belangrijker nog: in de ruimte binnen, is A een veel makkelijkere route (en netter weg te werken).

[Afbeelding]

Binnen is dit de situatie:

[Afbeelding]

Dakdoorvoer: voor de aanvoer heb ik de Ubbink Ventus 15-55 (200/180) op het oog, Deze heeft, net als de Renson XL, een lage weerstand, maar houdt iets meer afstand tot de dakpannen aan, met als aanname dat de aangezogen lucht in de zomer daardoor iets minder warm is (aangezien de pannen en panelen behoorlijk opwarmen).
Afvoer
De locatie die ik voor ogen heb voor de afvoer:

[Afbeelding]

De ruimte lijkt beperkt, maar is in de praktijk meer dan je obv deze foto zou verwachten. Desnoods moet de bovenste rij aan zonnepanelen tijdelijk even weggehaald worden, zodat er genoeg pannen weggehaald kunnen worden voor de montage.

Voor de dakdoorvoer denk ik aan de Renson Design Flex XL (180/200 mm), bekend om een lage weerstand, wat weer goed is voor beperking van het geluid van de WTW en het stroomverbruik.
Verdunningsfactor
Op basis van de itho daalderop tool, kom ik uit op 'Situatie 8', waarbij rookgas van CV (die aan voorzijde huis zit, in de 'schoorsteen') het meest bepalend is. Bij beide (rookgas/ventilatieafvoer) heb ik gerekend met ‘kortst gemeten afstand l = 0 m’, dus puur op basis van hoogteverschil, zonder rekening te houden met enige horizontale afstand. In werkelijkheid zit er wel een stukje afstand tussen het afvoercluster (bij de nok) en de aanvoer, ongeveer 0,5–1 m, dus dit is een bewust conservatieve aanname. De posities die ik voor ogen heb, zijn wat dat betreft goed.

[Afbeelding]
Route hoofdkanalen
Hoe ik de 'route' ongeveer voor ogen heb (met zo min mogelijk 'harde' bochten, ook al lijkt dat een beetje nav mijn photoshop skills):

[Afbeelding] Inschatting is dat het afvoerkanaal ~1 - 1,5 meter wordt, het aanvoerkanaal: 3 - 5 meter, wat volgens mij prima is qua drukval obv aangehouden diameters en gekozen dakdoorvoeren.
Vragen
  1. Heb je op- of aanmerkingen op bovenstaande?
  2. Klopt het dat het aanvoerkanaal niet 'afwaterend' richting WTW aangelegd hoeft te worden, maar dat dat alleen nodig is voor het afvoerkanaal? Alle bronnen die ik lees bevestigen dit maar ik wil het 100% zeker weten voor er een gat in het dak zit.. (kon het niet in dit topic terugvinden).
Alvast bedankt!
Iemand nog op- of aanmerkingen op mijn plan? Als het oke is, wil ik namelijk graag de spullen gaan bestellen :)

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Ja, die heb ik: Waar zit je rioolontspanning?

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • xinq
  • Registratie: April 2007
  • Nu online
P5ycho schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 10:46:
Ja, die heb ik: Waar zit je rioolontspanning?
Ik vermoed dat de rioolontspanning deze pvc pijp betreft? Die loopt naar dezelfde 'schoorsteen' aan voorzijde dak (dus naast de nieuwe afvoer)
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/qQ8ILN0Tg8ayzW4pzQ3m_YF9_xg=/800x/filters:strip_exif()/f/image/EXB34SXlHUIvn0lqUDI7yWu8.png?f=fotoalbum_large

De 125mm spirobuis is van de huidige mechanische afzuiging. Die gaat uiteraard weg, maar geeft niet genoeg ruimte om de grotere nieuwe afvoer in kwijt te kunnen (als dat uberhaupt al een goed idee zou zijn).
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/4aGuK2cLYfmGCkyKnfMGH1j9C_g=/x800/filters:strip_exif()/f/image/MAN2Yur580aKgeMP8MiHXlhT.png?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/Uz0vWs2maWJ1W8jE6xzq9rDNcHk=/x800/filters:strip_exif()/f/image/waCWkEUzoPvwz41iO5tMKawV.png?f=fotoalbum_large

Kan je hier iets mee?

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Je wilt niet dat rioollucht je aanvoer in komt, dat heb ik hier gehad en is echt goor. Afstand houden dus.

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • ThinkPad
  • Registratie: Juni 2005
  • Laatst online: 21:24
offtopic:
Wanneer heeft je CV-ketel voor het laatst onderhoud gehad? Rookgasafvoer (volgens mij is dat die witte) lijkt wat weinig beugels te hebben. En er zijn verschillende materialen door elkaar gebruikt (zwarte PP en grijze PVC), dat mag ook niet. Grote kans dat ketel bij volgende onderhoudsbeurt hierop afgekeurd gaat worden. Zie ook https://www.rogafa.nl/roo...teem/het-nieuwe-beugelen/

  • xinq
  • Registratie: April 2007
  • Nu online
P5ycho schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 12:01:
Je wilt niet dat rioollucht je aanvoer in komt, dat heb ik hier gehad en is echt goor. Afstand houden dus.
Thanks! Dat kan ik me voorstellen inferdaad :’).. de itho daalderop tool voorziet hier helaas niet in, maar de ‘aardgas toets’ kwam op minimaal 1,85m hoogte verschil (zonder horizontale afstand nog mee te nemen). Is de afstand tot de rioolontluchting nog groter gewenst tov aardgas in jouw praktijkervaring? Verder geen belangrijke aanmerkingen op het plan :)?

[ Voor 5% gewijzigd door xinq op 15-08-2026 12:49 ]


  • xinq
  • Registratie: April 2007
  • Nu online
ThinkPad schreef op zaterdag 15 augustus 2026 @ 12:08:
[...]
offtopic:
Wanneer heeft je CV-ketel voor het laatst onderhoud gehad? Rookgasafvoer (volgens mij is dat die witte) lijkt wat weinig beugels te hebben. En er zijn verschillende materialen door elkaar gebruikt (zwarte PP en grijze PVC), dat mag ook niet. Grote kans dat ketel bij volgende onderhoudsbeurt hierop afgekeurd gaat worden. Zie ook https://www.rogafa.nl/roo...teem/het-nieuwe-beugelen/
offtopic:
Die feedback is wellicht offtopic maar bedankt dat je me hier op attendeert! Einde vorig jaar nog en sinds de 3 jaar dat we hier wonen, ieder jaar. Ik ga het voorleggen aan onze onderhoudsmonteur want dit heeft hij tot nu toe zelf niet aangekaart.

  • macbelly
  • Registratie: November 2009
  • Niet online
cpt.skydiver schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 09:46:
[...]

Ik heb hier een ComfoConnect Pro en heb Zehnder zelf gevraagd de firmware te updaten (mijn installateur installeert normaal geen Zehnder, dat was per mijn verzoek). Zehnder doet dat dan blijkbaar ook m.b.v. de remote support feature (die je wel zelf aan moet zetten).

Ik heb ook ergens een PDFje gevonden op de Duitse support site van Zehnder met een testaccount (geregistreerde installateur) waarmee het ook lijkt te kunnen, maar dat durfde ik niet aan als het toch zo makkelijk op afstand gaat :9.
Iemand slechte ervaring met rermote update door Zehnder? Ik kreeg dit 'omineuse' antwoord op miijn verzoek aan Zehnder om de firmware op afstand te updaten:
Het op afstand doen van een update is zeker mogelijk. Het is belangrijk dat tijdens de update de verbinding zo stabiel mogelijk is. In het ergste geval van een onderbreking in het update proces is dat de besturingsprint softwarematig beschadigd raakt waardoor deze vervangen moet worden.

S1255PC6 - ComfoAir Q350 ERV - 40x435Wp - GW12K-SDT-20 - Ratio io6


  • No Hands
  • Registratie: Maart 2016
  • Laatst online: 20:37
macbelly schreef op maandag 17 augustus 2026 @ 08:50:
[...]

Iemand slechte ervaring met rermote update door Zehnder? Ik kreeg dit 'omineuse' antwoord op miijn verzoek aan Zehnder om de firmware op afstand te updaten:


[...]
kabel verbinding dus en geen wifi :)

Veroordeel niet, verwonder u slechts


  • BernardVDBerg
  • Registratie: November 2025
  • Laatst online: 28-08 09:35
Na een paar maanden in de weekenden klussen heb ik eindelijk mijn leidingen gelegd en Brink Flair 400 opgehangen en sta op het punt het systeem in bedrijf te stellen.

Ik heb de unit aangesloten en aangemeld bij brink-home en de app geinstalleerd op een telefoon.

Als ik kijk naar de schermen zoals die in de handleiding staan, dan zijn die uitgebreider dan wat ik op de telefoon zie.

Het instellen van stand 0 t/m 3 werkt, maar ik mis b.v. de toegang tot het instel menu of de het actieve in/uit debiet.

Op de site van brink-home zie ik al iets meer (actueel debiet, bypass, temperaturen, etc) maar ook geen instelligen zoals welk debiet bij welke stand, of welke temperatuur voor de bypass.

Blijkbaar heb ik geen installateursrechten. Ik zie op dit forum meerdere mensen met een Flair, hoe hebben jullie dit opgelost?

  • nessio
  • Registratie: December 2018
  • Laatst online: 21:09
Bij Brink-home.com moet je je dan als ….plus gebruiker aanmelden.
Dan kun je veel meer

Als je je wtw ziet bij brink. dan boven op de 3 puntjes klikken. Dan naar toegangsrechten. Beneden moet bij brink : schrijven staan Iets verder naar beneden bij gebruiker ook schrijven en bij gebruiker: plus

Aan die gewone app heb je niet veel.

[ Voor 59% gewijzigd door nessio op 17-08-2026 17:54 ]

2-1 kap, 200m2, SUZ-SWM60VA+ Open Source ME+wtw


  • Tobias
  • Registratie: November 2000
  • Laatst online: 19:43
Achter de deksel van de Flair staan instructies hoe je rechtstreeks verbinding kan maken met de wtw unit. Vanuit die omgeving kan je veel meer instellen. Zo doe ik het altijd als ik meer wil dan mijn app toelaat.

"So long, coffin stuffers!" (Bender wrecks his car) "Eeeh, could one of you coffin stuffers please carry me?"


  • nessio
  • Registratie: December 2018
  • Laatst online: 21:09
@Tobias in het brink account is er verschil tussen gebruiker en gebruiker+.
Daar gaat het om.

2-1 kap, 200m2, SUZ-SWM60VA+ Open Source ME+wtw


  • BernardVDBerg
  • Registratie: November 2025
  • Laatst online: 28-08 09:35
nessio schreef op maandag 17 augustus 2026 @ 17:37:
Bij Brink-home.com moet je je dan als ….plus gebruiker aanmelden.
Dan kun je veel meer

Als je je wtw ziet bij brink. dan boven op de 3 puntjes klikken. Dan naar toegangsrechten. Beneden moet bij brink : schrijven staan Iets verder naar beneden bij gebruiker ook schrijven en bij gebruiker: plus

Aan die gewone app heb je niet veel.
Bedankt! Dat is het.

Het was nog wel even kijken waar ik dat precies moest doen, maar eerst rechtsboven op accountgegevens en dan de rol op Gebruiker+ zetten, en dan op de WTW op de drie puntjes, op tabje Toegangsrechten beheren, dan de gebruiker selecteren en daar Gebruikersrol ook op Gebruiker+ zetten.

  • Kars_W
  • Registratie: Maart 2022
  • Laatst online: 27-08 08:25
Dag Mensen,

Ik ben van plan mijn jaren 50 woning(rijtjes huis) te voorzien van een wtw system (q350 erv). hieronder zie je mijn belans berekening en ventiel plaatsing. Ik zit een beetje te twijfelen of ik wel of niet 50 debiet door een ventilatie moet doen. En hoe vinden jullie overal verspreiding van aan en afvoer. Ik ben van plan duoair te gebruiken als lucht verdeel systeem. De zolder zal in de toekomst een extra slaapkamer kunnen worden.

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/0QZ-f8vEgN6PgSI-66IC0tiblO4=/800x/filters:strip_exif()/f/image/1MhBNY4HWXsvFOJ497Uouew6.png?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/TSAlEfqkG5sJZ01vPUsqCxtE1v0=/800x/filters:strip_exif()/f/image/L32MIGUb1P3pofdBREr3o75d.png?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/qwn7wonneDVK_QVJ4LFBhT1sots=/800x/filters:strip_exif()/f/image/CqVVH2Xst9F5slo4WHDWG0Hk.png?f=fotoalbum_large

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Je hoofdslaapkamer heeft maar debiet voor 1 persoon. Ik zou daar even een ventiel toevoegen met bijbehorend verdubbeld debiet.
Waarom is 50m3/h een probleem volgens jou?

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • ChillPascal
  • Registratie: Oktober 2011
  • Nu online

ChillPascal

In the end...

Wij zijn bezig met het bouwen van een nieuwe woning waarbij wij (uiteraard) hebben gekozen voor een WTW. Onze installateur werkt met DUCO, waarbij hij het volgende type heeft aangeboden: DucoBox Energy Premium 460 2ZS.

Na verdere online research lijkt het ook wenselijk om een enthalpiewisselaar op te nemen in de WTW. Met deze vraag komt de installateur op een DucoBox Energy Comfort Plus en een meerprijs van €1500,-.

Wat is jullie ervaring/advies. Is het van meerwaarde om te kiezen voor de duurdere Comfort Plus?

  • Sportmind
  • Registratie: Juni 2019
  • Laatst online: 19:36
ChillPascal schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 10:25:
Wij zijn bezig met het bouwen van een nieuwe woning waarbij wij (uiteraard) hebben gekozen voor een WTW. Onze installateur werkt met DUCO, waarbij hij het volgende type heeft aangeboden: DucoBox Energy Premium 460 2ZS.

Na verdere online research lijkt het ook wenselijk om een enthalpiewisselaar op te nemen in de WTW. Met deze vraag komt de installateur op een DucoBox Energy Comfort Plus en een meerprijs van €1500,-.

Wat is jullie ervaring/advies. Is het van meerwaarde om te kiezen voor de duurdere Comfort Plus?
Ik weet niet of de comfort plus het ook heeft, maar de energy premium heeft gescheiden ventilatie opties. We hebben hier 2 ventilatie zones, beneden en boven. Voordeel is dat in de nacht er boven meer geventileerd wordt dan beneden (eigenlijk moet ik zeggen dat er beneden minder geventileerd wordt dan boven). Hierdoor is het geheel energiezuiniger.

[ Voor 4% gewijzigd door Sportmind op 18-08-2026 12:32 ]

Gasloze vrijstaande woning (A++++), Ecoforest EcoGeo Basic WP, Bodembron, BV 300 L, Duco Energy Premium WTW (2 zones, CO2 gestuurd), 13000 Wp zonnepanelen (4860 Wp ONO, 8140 Wp WZW), Nissan Leaf 2.0, Zappi V2.1, Balans energie 48,2 kWh thuisaccu


  • Kars_W
  • Registratie: Maart 2022
  • Laatst online: 27-08 08:25
P5ycho schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 09:38:
Je hoofdslaapkamer heeft maar debiet voor 1 persoon. Ik zou daar even een ventiel toevoegen met bijbehorend verdubbeld debiet.
Waarom is 50m3/h een probleem volgens jou?
Ik had ergens gelezen dat hoger dan 50 m3/h meer geluid zou geven

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Dat ligt aan het type ventiel, ze presteren allemaal anders. De Zehnder Luna S125 is onder normale omstandigheden bruikbaar tot 60m3/h bijvoorbeeld, uitgaande van een goed ontworpen kanalenstelsel. Je kunt dit zelf controleren in de datasheet van het betreffende ventiel.

Ik vind het zelf praktisch om voor aanvoer 45m3/h per ventiel en per persoon aan te houden voor aanvoer, zo kom je altijd goed uit, maar dat hoeft niet altijd de beste keuze te zijn.

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • Kars_W
  • Registratie: Maart 2022
  • Laatst online: 27-08 08:25
Ah, oké. super. Zijn er nog ander valkuilen in mijn ontwerp? Op de slaapkamer na?

  • Epep
  • Registratie: Mei 2000
  • Laatst online: 16:50
Kars_W schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 11:56:
Ah, oké. super. Zijn er nog ander valkuilen in mijn ontwerp? Op de slaapkamer na?
  • De wasruimte heeft veel toevoer? daarnaast is er normaliter een afvoer in een natte ruimte.
  • Waarom op zolder afzuigen? Kan de aanvoer niet weg via de trap? (overflow)
  • De keuken afvoer is redelijk beperkt, als je daar meer kan afzuigen is dat wenselijk.
  • Zoals al genoemd meer toevoer op de master slaapkamer (90/100m3/h)
  • De trap meer gebruiken om overflow te transporteren.
Je berekend het op de max vermogen, de meest gebruikte stand is 60% vermogen (stand 2 van de 3 standen) daarmee zou er geen geluidhinder mogen zijn.

Buis diameters goed dimensioneren, de aanvoer en afvoerventielen die het verst weg liggen van de WTW bepalen veel.

[ Voor 8% gewijzigd door Epep op 18-08-2026 17:52 ]


  • Ro123
  • Registratie: Augustus 2021
  • Laatst online: 09:07
Nog even een kleine herinnering waarom men geen Itho HRU400 moet nemen. (en gebaseerd op nog veel meer dan dit alleen, verbindingsproblemen, antidreunplaten die loslaten, "klantenservice", helemaal geen Itho)

Inlaatmotor.

Juli 2025 (na zo'n 15 maanden draaien):
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/3kqiDE1hcMuCiXvF5MrkKWq1ekI=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/aFqemx5OlGW3EbpA3yXtHC5T.jpg?f=fotoalbum_large

Vandaag, na zo'n 11 maanden draaien na het schoonmaken (wat minder rampzalig dan vorige keer, maar ook 4 maanden minder gedraaid):
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/D-ytC2gbZTtw8rtgVmbVbuSNWVk=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/vJUIU9efciiBrOF5yoZ07HcB.jpg?f=fotoalbum_large

Puur en alleen de motor schoonmaken, scheelde vandaag ~220 toeren (10% minder) en 6 watt (25% minder) (volgens Itho). Merkbaar stiller. (ik kwam er zowaar eventjes 2 keer in met de app, voordat de verbinding weer verbrak) Vorige keer scheelde het uiteraard een stuk meer. Toen maakte dat ding gewoon loei-geluiden :)


Ik heb na een paar maandjes al een antidreunmat eruit gehaald, want was losgelaten en daar kon ik bij het filter wisselen goed bij, en die leek ook wel de luchtflow wat te knijpen.

Nu keek ik even helemaal naar beneden met de motor eruit, zit de tweede ook half los. Maar goed, die zal niet zoveel kwaad doen, genoeg ruimte en ik kon er 123 niet bij.

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/t174xXc2-Y5qmfE8vdW6eajlC4Y=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/O4lGzI8W9T971JDVWgiMl3Ue.jpg?f=fotoalbum_large


Gewoon een heads up, mochten er mensen de Itho HRU400 overwegen.
Even wat meer info voor de leken over waarom dit bij een HRU400 (en ook nog enkele andere types van Itho?) zo fout gaat:
Een of andere briljante geest bij Itho heeft bedacht om het inlaatfilter na de inlaatventilator te plaatsen... 8)7 En blijkbaar waren zijn collega's ook niet slim genoeg om te zien dat dat niet zo'n handige keuze is.
De meeste (of alle?) andere fabrikanten doen dat uiteraard andersom. Altijd eerst een inlaatfilter, en dan pas de rest.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 21:23
assje schreef op donderdag 7 november 2024 @ 20:44:
~~~[Afbeelding]
Net even m'n filters eruit gehaald met plan even uit te zuigen, zit er net paar maandjes in. Het inblaasfilter bleek echter niet te redden. Gek genoeg was het inblaasfilter ook erg vochtig; zien andere mensen dat ook?
Eerder had ik al eens iets gezegd over filters die binnen een paar maanden compleet vervuild waren. Ik heb er alarm in mijn agenda om de 1e van iedere maand de filters uit te zuigen. Afgelopen maand door vakantie dat een keer over geslagen en nu zagen ze er weer zo uit:
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/WHl4XyOtwjcvn3Gua0AN5mNl8V0=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/ocJ6zo3F1YtYPuyJlpfDkLqQ.jpg?f=fotoalbum_large

In twee jaar tijd 6 set filters verbruik en dan is het al met hangen en wurgen met uitzuigen van de filters, laten drogen en uitblaasfilters hergebruiken als aanzuigfilters en unit met regelmaat in geluidbeperkende modus. Als ik ze gewoon goed schoon zou willen houden zou ik het aanzuigfilter iedere maand wel kunnen vervangen denk ik.

Set filters dat ik destijds gekocht had is deze: Zehnder ComfoAir Q 350 / 450 / 600 WTW filterset G4+F7

Ik moet nu weer nieuwe gaan kopen, ik twijfel om misschien maar gewoon bij G4 te blijven voor aanzuig om iets meer marge te hebben. Hoe is dit bij anderen? Ik zou niet goed weten waar extreme vervuiling vandaan zou moeten komen. Welke filters gebruikt iedereen voor de aanzuig, G4 of toch F7?

Ter illustratie, ventielen zitten in de gevel, zuig niet aan direct in een boom of iets dergelijks. Woon aan een weg een woonwijk in maar niet extreem druk of midden in de stad.
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/C4LMnDY9wqrz92NVBkhAFQDK3q8=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/6SXM7xdafO7LgKliK55b7i72.jpg?f=fotoalbum_large

[ Voor 11% gewijzigd door assje op 18-08-2026 21:18 ]

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • nessio
  • Registratie: December 2018
  • Laatst online: 21:09
@BernardVDBerg ik was vergeten dat je ook accountgeg moet wijzigen.
Je doet ook maar 1x he (was al weer 1,5 jaar geleden)

Succes

2-1 kap, 200m2, SUZ-SWM60VA+ Open Source ME+wtw


  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
@assje poeh die zijn goed zwart! Ik doe er 180 dagen mee en dan is de inlaat grafietgrijs, maar ik woon aan de rand van een dorp. Ik heb nog wat G4/G4 liggen die ik opmaak, en een stapel G4/F7 voor de komende jaren. Ingekocht bij Afpro/wtwfilterstore.nl met wat korting.

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 21:23
Na een conversatie met virtuele vriend heb ik het volgende plan:
  • Uitblaasfilter G4 1x per jaar vevangen
  • Aanzuigfilter F7 iedere 3 maanden vervangen
Ik blijf iedere maand inspecteren en kan dan overwegen om in de zomer naar 4 maanden te gaan en in de winter naar 2 maanden (i.v.m. houtstokers).

Zojuist besteld afgestemd op staffelkorting, kosten €190,22:
  • 6 sets F7 = 12 filters = 3 jaar
  • 3 sets G4 = 6 filters = 6 jaar

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • djluc
  • Registratie: Oktober 2002
  • Laatst online: 20:59
assje schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 21:14:
[...]


Eerder had ik al eens iets gezegd over filters die binnen een paar maanden compleet vervuild waren. Ik heb er alarm in mijn agenda om de 1e van iedere maand de filters uit te zuigen. Afgelopen maand door vakantie dat een keer over geslagen en nu zagen ze er weer zo uit:
[Afbeelding]

In twee jaar tijd 6 set filters verbruik en dan is het al met hangen en wurgen met uitzuigen van de filters, laten drogen en uitblaasfilters hergebruiken als aanzuigfilters en unit met regelmaat in geluidbeperkende modus. Als ik ze gewoon goed schoon zou willen houden zou ik het aanzuigfilter iedere maand wel kunnen vervangen denk ik.

Set filters dat ik destijds gekocht had is deze: Zehnder ComfoAir Q 350 / 450 / 600 WTW filterset G4+F7

Ik moet nu weer nieuwe gaan kopen, ik twijfel om misschien maar gewoon bij G4 te blijven voor aanzuig om iets meer marge te hebben. Hoe is dit bij anderen? Ik zou niet goed weten waar extreme vervuiling vandaan zou moeten komen. Welke filters gebruikt iedereen voor de aanzuig, G4 of toch F7?

Ter illustratie, ventielen zitten in de gevel, zuig niet aan direct in een boom of iets dergelijks. Woon aan een weg een woonwijk in maar niet extreem druk of midden in de stad.
[Afbeelding]
In theorie zou het inderdaad lang mee kunnen gaan maar in de praktijk heb ik veel resultaten gezien zoals jij hebt. De filters doen in die zin gewoon goed hun werk uiteraard.

Soms vraag ik me ook wel af of ze rekening houden met hoeveel flow je daadwerkelijk hebt. In sommige woningen wordt simpelweg meer geventileerd. Ook de machines zijn er in verschillende vermogens etc.

Dus die algemene aannames dat je er maar een paar per jaar nodig hebt zijn meer gokjes dan echte inschattingen. Dit nog afgezien van de omgeving.

  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 21:23
djluc schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 08:48:
Soms vraag ik me ook wel af of ze rekening houden met hoeveel flow je daadwerkelijk hebt. In sommige woningen wordt simpelweg meer geventileerd. Ook de machines zijn er in verschillende vermogens etc.
Ik heb mijn ventilatie nog nooit ingeregeld dus ik ventileer wel wat meer dan nodig zou zijn. Maar, zou gemiddeld misschien aan 200m3/uur denken en piek nooit boven de 350m3 (op de Q450).

Met een Q600 die vol gas gebruikt wordt zou de vervangingsinterval dan nog veel hoger zijn inderdaad.
Dus die algemene aannames dat je er maar een paar per jaar nodig hebt zijn meer gokjes dan echte inschattingen.
Inderdaad hoger dan initiele inschattingen. Maar, met staffelkorting van groot inkopen, apart wisselen inblaas/uitblaas en kopen van huismerkfilters is het wel te overzien;
G4 uitblaasfilter 1x€9,94 & F4 uitblaasfilter 4x€10,88 geeft totaal kosten €53,46/jaar.

[ Voor 4% gewijzigd door assje op 19-08-2026 09:37 ]

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • JeffreyH-8
  • Registratie: Mei 2010
  • Laatst online: 21:35
En daarbij: elke keer als ik mijn filters schoonmaak of vervang, ben ik blij dat ik het niet heb ingeademd. Dat is me wel €50-60 per jaar waard!

  • Franciesco
  • Registratie: Januari 2021
  • Laatst online: 18:45
Mijn ingaande filter (met een Zehnder Q350) ziet er na 6 maanden doorgaans zo uit als onderstaande foto. Ik vervang de filters elke 6 maanden en woon in het buitengebied.

Eerder gebruikte ik G4 filters (in en uit), nu als experiment F7 (in en uit).
Ik ben benieuwd of die F7 impact heeft op het stroomverbruik wanneer deze filters viezer worden. Met de G4 heb ik dat niet of nauwelijks gemeten. Het stroomverbruik van de WTW unit is met de F7 filters gestegen van ca 27,5 Watt (G4) naar 34,5 Watt (bij 210m3/h).

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/Ew0ctkrT90NSl9nFm_aAohZ0Kfs=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/bsjYl830QXRnJFmcbgjwcEv4.jpg?f=fotoalbum_large
@Franciesco Waarom zou je F7 als uitgaand filter gebruiken? Daarvoor is G4 toch prima? F7 lever dan alleen maar onnodig veel extra weerstand (en dus stroomverbruik) op.
Je filtervervuiling is overigens vergelijkbaar met de mijne. Ik zuig ze alleen elke drie maanden schoon (vooral belangrijk voor het inlaatfilter) en vervang die elk jaar.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • Franciesco
  • Registratie: Januari 2021
  • Laatst online: 18:45
@Andrehj dat heb ik deze keer gedaan ivm het probleem van de sensorvervuiling die hier een tijdje geleden door @PeterJones gerapporteerd was. Al weet ik niet of een F7 daar tegen helpt.

  • RISL
  • Registratie: Maart 2023
  • Laatst online: 20:14
Is überhaupt een uitgaand filter wel nodig? Ik ben nog bezig met het berekenen en ontwerpen van mijn systeem, maar begrijp niet dat je de uitgaande lucht nog zou willen filteren?

Vrijstaand 1914 | Extra vloer en muurisolatie | Triple glas | WTW: in aanmaak | WP: Nibe F2120-16 + VVM310 met SMO40 + RMU40 | CV wonen: vloerverwarming, slapen: Jaga Strada DHB Hybrid | Solar: Fronius west 7.0kVA | Accu 2x HomeWizard PiB

RISL schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 14:03:
Is überhaupt een uitgaand filter wel nodig? Ik ben nog bezig met het berekenen en ontwerpen van mijn systeem, maar begrijp niet dat je de uitgaande lucht nog zou willen filteren?
De functie van het filter in de uitgaande lucht is het schoonhouden van je warmtewisselaar. Als er geen uitlaatfilter is gaat je warmtewisselaar met al z'n kleine gaatjes als filter functioneren (en verstopt raken). En dat wil je niet.
Dus ja, dat uitlaatfilter zit er niet voor niets en heb je zeker nodig. Maar G4 is daar voldoende.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • macbelly
  • Registratie: November 2009
  • Niet online
macbelly schreef op maandag 17 augustus 2026 @ 08:50:
[...]

Iemand slechte ervaring met rermote update door Zehnder? Ik kreeg dit 'omineuse' antwoord op miijn verzoek aan Zehnder om de firmware op afstand te updaten:


[...]
Vanmiddag heeft Zehnder support mijn ComAirQ geüpdatet naar firmware 1.12.0 zonder problemen. Het klusje was geklaard binnen een uur nadat ik de PIN voor remote support had opgestuurd. Dat noem ik 'vlotte service'.

Nu maar duimen dat de problemen met rapporteren van energiewaardes (verbruik en bespaard) opgelost zijn.

[ Voor 10% gewijzigd door macbelly op 19-08-2026 15:25 ]

S1255PC6 - ComfoAir Q350 ERV - 40x435Wp - GW12K-SDT-20 - Ratio io6


  • Bschnitz
  • Registratie: Februari 2005
  • Laatst online: 21:10
Franciesco schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 11:16:
Mijn ingaande filter (met een Zehnder Q350) ziet er na 6 maanden doorgaans zo uit als onderstaande foto. Ik vervang de filters elke 6 maanden en woon in het buitengebied.

Eerder gebruikte ik G4 filters (in en uit), nu als experiment F7 (in en uit).
Ik ben benieuwd of die F7 impact heeft op het stroomverbruik wanneer deze filters viezer worden. Met de G4 heb ik dat niet of nauwelijks gemeten. Het stroomverbruik van de WTW unit is met de F7 filters gestegen van ca 27,5 Watt (G4) naar 34,5 Watt (bij 210m3/h).

[Afbeelding]
Dat is niks, net effe de WTW gedaan. Wissel wel de filters 2x per jaar. Maar nu toch eens open gemaakt sinds 4 jaar om te kijken wat er aan de binnenkant allemaal gebeurt. Blijkbaar half levend ecosysteem...

Toch maar effe een deep clean gedaan 😅

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/_CAd3uYeJhDC1yvTqPF9oCbJGQA=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/zvsGNMIc8Lks0FMpFYpg1Em3.jpg?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/HErM6g_QjqMjazXBEX_eAkQIt-g=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/eCzIs6Yn2rRoJj38YsUn9ccD.jpg?f=fotoalbum_large

WP: ME SUZ-SWM80VA + ERST20D-VM2D || PV: 12.000Wp || Batterij: SigenStor 12kW + 24kWh || A++++ 151m2 570m3 || Laadpaal: VoltTime One Business || Auto: Leapmotor B10 Design Pro Max 67,1 kWh


  • ThinkPad
  • Registratie: Juni 2005
  • Laatst online: 21:24
Ik ga binnenkort verhuizen naar een woning met WTW, wat ook gelijk mijn eerste ervaring met WTW is. Maar man wat een gore boel zie ik hier voorbijkomen, dat belooft nog wat :X

Helaas een vrij basic Zehnder ComfoAir Standard 300. Gelukkig wel nog maar een jaar oud. Zodra we er wonen maar eens kijken naar geluidsdempers/leidingverloop bij de unit, want met bezichting al wel wat dingen gezien die beter kunnen. En aansturen via Home Assistant natuurlijk :9

Kan mij er wel op verheugen dat ik dan van de koude tocht vanuit de ventilatieroosters (type C) af ben.

[ Voor 8% gewijzigd door ThinkPad op 19-08-2026 15:51 ]


  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Alles wat je hier aan gore troep ziet heeft het niet gered tot in huis. Waar je nu woont wordt dat allemaal rechtstreeks naar binnen getrokken zonder filter ;).

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV

ThinkPad schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 15:50:
Ik ga binnenkort verhuizen naar een woning met WTW, wat ook gelijk mijn eerste ervaring met WTW is. Maar man wat een gore boel zie ik hier voorbijkomen, dat belooft nog wat :X

Helaas een vrij basic Zehnder ComfoAir Standard 300. Gelukkig wel nog maar een jaar oud. Zodra we er wonen maar eens kijken naar geluidsdempers/leidingverloop bij de unit, want met bezichting al wel wat dingen gezien die beter kunnen. En aansturen via Home Assistant natuurlijk :9
Maak je geen zorgen. In een vorige post heb ik al eens de binnenkant van onze Zehnder ComfoairQ na 5.5 jaar getoond: Andrehj in "Het centrale balansventilatie met warmteterugwinning topic"
Dat zit dus wel goed, in tegenstelling tot de drama's die je van sommige Itho en Brink units ziet.

Over aansturen met HA: Waarom? Ik ben ook nogal van de monitoring, maar mijn WTW is nou precies een set-and-forget systeem. Het ding ventileert 24/7 dik 200 m³/h, daar hoef ik niks aan te regelen.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • Parody
  • Registratie: December 2002
  • Niet online
Wij hebben een Brink Renovent in huis, en doordat de filters goed werk doen valt ravage daarin best mee.

Ongeveer elke 3 maanden filters wisselen (hij geeft het zelf aan). Uitgaande filter is dan meestal vrijwel schoon. Inkomend filter wisselt nogal: er kan wat blad en insecten in zitten, en meestal is hij wel redelijk zwart (na afzuigen blijft daar donker grijs van over).

Ik wissel twee sets om, zodat de set die er uit komt eventueel kan drogen. Als alles dan donker grijs is, doe ik er een nieuwe set in. Zo verbruik ik ongeveer 1 a 2 sets per jaar.

Wat me nog te binnen schiet uit een gesprek met een onderhoudsmonteur: zorg dat je je filters op tijd vervangt, dus niet elke 2 jaar bij een onderhoudsbeurt. Hoe vaak hangt sterk af van waar je woont en hoe de ingaande buis geplaatst is. De unit blijft dan van binnen schoon, wat weer goed is voor de levensduur. Die filters zijn primair bedoeld om de machine schoon te houden. Luchtkwaliteit is bijzaak. Een zwart filter is dus voor het apparaat geen probleem.

[ Voor 29% gewijzigd door Parody op 19-08-2026 17:27 ]


  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Een filter dat verzadigd is slibt dicht, dus lang laten zitten kan de machine niet vuiler maken op zic?. Hij moet wel harder werken...
Een slecht aansluitend filter, zoals ik met mijn oudere Brink unit had, dat is funest voor de vervuiling in de machine. En, je hebt alsnog muggen in huis.

Een filter drogen, waar is dat nuttig voor?

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • Parody
  • Registratie: December 2002
  • Niet online
Als ze nat zijn door condens heeft afzuigen niet zoveel zin. De condensafvoer heeft duidelijk zin en blijkbaar landt er ook vocht op de filters. Schijnt zo te horen.

Slecht aansluitende filters heb ik (afkloppen) nog geen last van gehad. Ze zitten redelijk strak. De filters in de Renovent liggen wel in een hoek van 45 graden, waardoor alles er vanaf rolt als je er 'm er te wild uit haalt. Met een beetje geluk kun je de rommel er dan nog uit zuigen met de stofzuiger, maar ideaal is anders. Muggen ben ik nog niet tegengekomen, wel restanten van wespen en hommels.

  • Pejdref
  • Registratie: November 2012
  • Niet online
Andrehj schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 19:50:
Even wat meer info voor de leken over waarom dit bij een HRU400 (en ook nog enkele andere types van Itho?) zo fout gaat:
Een of andere briljante geest bij Itho heeft bedacht om het inlaatfilter na de inlaatventilator te plaatsen... 8)7 En blijkbaar waren zijn collega's ook niet slim genoeg om te zien dat dat niet zo'n handige keuze is.
De meeste (of alle?) andere fabrikanten doen dat uiteraard andersom. Altijd eerst een inlaatfilter, en dan pas de rest.
Als aanvulling: Bij de HRU350 zit de inlaatmotor wel na de filter, maar als de zomerbypass opengaat dan wordt de filter ook overbrugt. Er zit wel nog een zogenaamde muggenfilter in, dat is niet meer dan een gaasje. (Die ik volgens de voorgeschreven schoonmaakmethode niet schoon krijg).

  • RusFighter
  • Registratie: December 2007
  • Laatst online: 10:30
Pejdref schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 08:06:
[...]


Als aanvulling: Bij de HRU350 zit de inlaatmotor wel na de filter, maar als de zomerbypass opengaat dan wordt de filter ook overbrugt. Er zit wel nog een zogenaamde muggenfilter in, dat is niet meer dan een gaasje. (Die ik volgens de voorgeschreven schoonmaakmethode niet schoon krijg).
Helaas is dit ook het geval bij de Orcon WTW's. In het geval van een open bypass, gaat de afzuigende lucht niet door filter. Gelukkig is dit alleen voor de afzuigende lucht, want minder "vuil" is dan de aanzuigende van buiten.
RusFighter schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 09:37:
Helaas is dit ook het geval bij de Orcon WTW's. In het geval van een open bypass, gaat de afzuigende lucht niet door filter. Gelukkig is dit alleen voor de afzuigende lucht, want minder "vuil" is dan de aanzuigende van buiten.
Die filosofie kan ik best begrijpen. De afgezogen lucht filter je enkel om de warmtewisselaar te beschermen. Maar als je die lucht buiten de warmtewisselaar om stuurt, heeft een filter geen zin, dat levert dan enkel onnodig weerstand op.
Dus ik begrijp niet waarom je "helaas" schrijft, met je Orcon is wat dat betreft volgens mij niks mis.

[ Voor 5% gewijzigd door Andrehj op 20-08-2026 18:34 ]

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.

Pejdref schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 08:06:
Als aanvulling: Bij de HRU350 zit de inlaatmotor wel na de filter, maar als de zomerbypass opengaat dan wordt de filter ook overbrugt. Er zit wel nog een zogenaamde muggenfilter in, dat is niet meer dan een gaasje. (Die ik volgens de voorgeschreven schoonmaakmethode niet schoon krijg).
Wederom een onbegrijpelijke ontwerpkeuze van Itho. Want de functie van een inlaatfilter is nou juist ook dat bijvoorbeeld pollen worden gefilterd. En die worden door zo'n gaasje nooit tegengehouden.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • RusFighter
  • Registratie: December 2007
  • Laatst online: 10:30
Andrehj schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 17:34:
[...]

Die filosofie kan ik best begrijpen. De afgezogen lucht filter je enkel om de warmtewisselaar te beschermen. Maar als je die lucht buiten de warmtewisselaar om stuurt, heeft een filter geen zin, dat levert dan enkel onnodig weerstand op.
Dus ik begrijp niet waarom je "helaas" schrijft, met je Orcon is wat dat betreft volgens mij niks mis.
Nou omdat er toch wel wat stof tussen kan zitten, hierdoor raakt je afzuigmotor na een lange tijd toch vol met stof. De filter is niet alleen om je warmtewisselaar maar ook de motoren te beschermen tegen stof/vuil.

  • Pimpulse
  • Registratie: April 2021
  • Laatst online: 21:47
Bij deze wil ik even mijn ervaring delen met de aanleg van een WTW-systeem waar ik de afgelopen 1,5 jaar mee bezig ben geweest. Sommige keuzes zullen jullie je in kunnen vinden, andere misschien niet maar hopelijk is het iig leerzaam voor degenen die er ook mee bezig zijn of aan willen gaan beginnen.

Om met het begin te beginnen: we hebben in 2024 een huis gekocht met ongeveer 240m2 oppervlak en 800m3 inhoud, er zit nog een bijgebouw bij en samen gaf dat een gasverbruik van 3000 kuub bij de vorige bewoners (niet bepaald zuinige types :-)). Naast een WP wilde ik ook wat met de ventilatie doen voor beter comfort, duurzaamheid en zodat die lelijke ventilatieroosters weg konden.

Ik heb destijds een offerte aangevraagd bij een installateur en dat bedrag was dermate fors dat ik al snel dacht 'dan doe ik het zelf wel'. (Achteraf was het bedrag gezien de uren die ik er zelf in het zitten waarschijnlijk hartstikke redelijk.)

Hoe ben ik begonnen:
  1. Aangezien ik lui ben heb ik Ventilatieland een ventilatieberekening laten maken, zij geven dan ook op de tekening aan waar de punten ongeveer moeten komen in een ideale wereld. Ik heb geprobeerd in de uitvoering daar zoveel mogelijk bij in de buurt te komen.
  2. Op Youtube is een video te vinden van Rensa/Zehnder waarin zo'n beetje alle belangrijke WTW aandachtspunten voorbijkomen. Dit heb ik min of meer als 'bijbel' gebruikt bij de aanleg. YouTube: Training 'WTW ventilatie installeren' - Zehnder en Rensa
  3. Ik ben op het plafond gaan aangeven waar de kanalen 125mm geboord moeten worden. Hierbij rekening houdend met de tips van de vloerconstructeur. Als hulpmiddel heb ik een Makita DWD181 muurscanner gebruikt. Dit werkt redelijk. Electraleidingen pik je er goed uit. Wapening vermijden is lastiger. We hebben een breedplaatvloer van 20cm dik en de scanner red het niet om daar helemaal doorheen te 'kijken'. Uiteindelijk zijn er 11 gaten geboord in de breedplaatvloer en daarvan gingen er 10 goed :-/. De laatste zat door de wasmachine afvoer heen.... De gaten op de 1e verdieping heb ik zelf geboord want dat is gipsplaat met een houten vlieringvloer.

    Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/lko3fJrKjN0ZSux58BsdtCOWiMQ=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/y2v8T5VXM58dlS0gF8iisk8N.jpg?f=fotoalbum_large

    Omdat vrijwel alle buizen achter de knieschotten langs moeten was het traject van veel buizen al min of meer duidelijk. Ik heb geen tekening gemaakt van het buizensysteem maar ben gewoon gaan construeren. Hierbij heb ik als uitgangspunt genomen altijd zo min mogelijk restricties in te bouwen, dus bijvoorbeeld geen T-stukken maar altijd Y-stukken en zo ruim mogelijke bochten. Parkers door het staal boren hou ik niet van dus alles is achteraf afgewerkt met alutape en daarover PVC tape.

    Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/WHASZhUO6bzbNNgxX-wegdGQnRw=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/dtTqA5MsztLolXDW7Q8woM8k.jpg?f=fotoalbum_large

    Aanvoer naar de woonkamer.

    Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/vRd4VtREq1M5Hs076YDQE7qj3hc=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/yuvK2mr4Y3UUASRDXsjv3Sqw.jpg?f=fotoalbum_large

    Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/FU5yO47p7t7kNBTik6Uowzc7gy4=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/TsOgPcQtStWceRVXZBs5KDeA.jpg?f=fotoalbum_large

    De vliering heb ik zoveel als mogelijk geprobeerd bruikbaar te houden door de buizen bovenin te monteren (aan 1 kant dan, de andere kant ligt vol :-)). Gelukkig vond mijn vrouw het goed.

    Bruikbare kant vliering naar de slaapkamer van mijn zoons. Om geluidsoverlast te voorkomen twee inbaasventielen per kamer. Daarnaast de splitsing van 1 naar 2 buizen ver van de twee kamers af om eventuele geluidsoverdracht te voorkomen.

    Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/E2PZZrsOcAebpKdKF5pieP6f5ec=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/gsT3BTR9eaX8yKk6lDeSecgB.jpg?f=fotoalbum_large

    Minder bruikbare kant van de vliering nu:

    Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/qdnp0Ky_a7HxhHqqid2W5fhm8hY=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/PrlbJUqlMEm09bS6qAp5UfKu.jpg?f=fotoalbum_large
Spaghetti: ik wilde geen verdeelbox gebruiken al was dat misschien wel makkelijker :-)

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/YDoHBokNbvC9ukRlhRQQwCid-Yg=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/KmIquZTzcp6ffCWTvXsgoXJ6.jpg?f=fotoalbum_large In het huis was al een beperkte mechanische ventilatie aanwezig, deze heb ik voor het toilet beneden ongemoeid gelaten. Die van de woonkamer zat op een onhandige plek en heb ik dichtgemaakt. Daardoor kwam er ook meer debiet vrij voor de twee overgebleven ventielen in het bestaande kanaal. De bestaande in de bijkeuken heb ik doorgelust naar de woonkamer en ter vervanging is in de bijkeuken een nieuw kanaal aangelegd. Zoals te zien hier heb ik alle muurdoorvoeren luchtdicht afgekit met Zwaluw Ducting Seal.

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/WU9g7PAF5gEbyXVu0ajebYga0hE=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/O7DC1juTdTkhNvftyYf3JDPR.jpg?f=fotoalbum_large

Uiteindelijk alles samengebracht ik de technische ruimte, wat nogal een uitdaging was icm met de warmtepomp. Op basis van ervaringen hier op het forum gekozen voor een Zehnder Q600. Dat Zehnder een inregelservice voor particulieren aanbiedt heeft ook zeker meegeholpen. Qua maatvoering van de buizen heb ik mij gehouden aan de voorgeschreven diameters. Dus groot bij de WTW (200mm).

Ivm het beperken van de weerstand wilde ik de dempers perse recht gemonteerd hebben. De voorste demper op de foto is 1 meter lang. Daarachter kwam ik alleen weg met eentje van 0,5m. Dit zijn ook de enige dempers in het hele systeem. Zelf op stand 3 maakt het in de kamers vrijwel geen geluid, dus wat mij betreft prima.

Bovenste buis is de aanvoer, daaronder de retour.

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/DcEA1Wd8Blw5BuoIwWCvMv9c53w=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/uNvDk4bMTlUo8vWEKM5Qg6DJ.jpg?f=fotoalbum_large

Lijkt wat scheef door de groothoek maar staat toch echt recht :-)

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/9R3AXAuUMqtUX0yTWcvhNmameTY=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/5PWJ6DkNM8N9iD1kCOV2tsCZ.jpg?f=fotoalbum_large\

Uit het advies van VL kwam naar voren dat de inblaas en uitblaas 1,2 meter horizontaal en verticaal van elkaar af moeten zitten. Daarom voor de inblaas gekozen voor de welbekende Renson en voor de uitblaas eentje van VL (heeft ook weinig weerstand).

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/LnjoPzrFLJi6Edb40lb3xhznwGw=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/rhwZJJqDGi7WYcdIvw7EX3an.jpg?f=fotoalbum_large

Zoals al eerder aangegeven heeft Zehnder een inregelservice voor particulieren. Aangezien ik nogal druk ben heb ik hier graag gebruik van gemaakt. Eerst zelf de WTW een referentiemeting laten doen om te zien of hij zijn debiet wel haalt (best spannend na 1,5 jaar knutselen). Hij haalde keurig 600m3 dus daarna durfde ik het wel aan om een afspraak te maken.

In totaal is meneer Zehnder 2 tot 3 uurtjes bezig geweest. Berekend debiet was 450m3. Uiteindelijk is hij ingeregeld op een debiet van 470m3. Achteraf krijg je een mooi rapport met alle waardes. Wat mij betreft prima service. Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/B74ycDoukzy8mOZQBECGw63NnaA=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/Fpm7pZuklys0rexnkhQegDFS.jpg?f=fotoalbum_large

Het draait inmiddels een aantal maandjes en eigenlijk naar volle tevredenheid. Het enige puntje wat ik nog aan wil pakken is het geluid van de WTW zelf. Dit is nog net wat teveel naar mijn smaak.

  • S.J.Onnie
  • Registratie: Mei 2011
  • Laatst online: 18:03
@Pimpulse : Dank voor je uitgebreide post met foto's. Dat helpt mij bij het ontwerp van mijn eigen WTW installatie. Goed te lezen dat je een goed werkend systeem hebt. Geluidprobleem is prima op te lossen ;)
@Pimpulse
Goed bezig.
En ook goed dat je zelf al geconstateerd had dat een verdeelbox toch wel veel voordelen biedt.
Paar vragen:
- Ik zie geen overspraakdempers. Gaat dit goed tussen de slaapkamers?
- Waarom heb je geen Safe spirodelen gebruikt? Dat bespaart je al dat gedoe met tape. Ziet er daardoor ook nog wat mooier uit.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • Pimpulse
  • Registratie: April 2021
  • Laatst online: 21:47
Andrehj schreef op vrijdag 21 augustus 2026 @ 18:14:
@Pimpulse
Goed bezig.
En ook goed dat je zelf al geconstateerd had dat een verdeelbox toch wel veel voordelen biedt.
Paar vragen:
- Ik zie geen overspraakdempers. Gaat dit goed tussen de slaapkamers?
- Waarom heb je geen Safe spirodelen gebruikt? Dat bespaart je al dat gedoe met tape. Ziet er daardoor ook nog wat mooier uit.
- Er zitten inderdaad geen andere dempers in afgezien van die bij de WTW en dat gaat prima. Als de oudste bijvoorbeeld zit te gamen in zijn kamer is dat in de andere kamer niet te horen.

- alle spiro is wel met safe rubbers maar ik ben van het type dat alles dubbel doet ‘voor het geval dat er toch eentje lekt’ 🙂

  • Pimpulse
  • Registratie: April 2021
  • Laatst online: 21:47
S.J.Onnie schreef op vrijdag 21 augustus 2026 @ 17:33:
@Pimpulse : Dank voor je uitgebreide post met foto's. Dat helpt mij bij het ontwerp van mijn eigen WTW installatie. Goed te lezen dat je een goed werkend systeem hebt. Geluidprobleem is prima op te lossen ;)
Graag gedaan, hopelijk heb je er inderdaad wat aan. Het is een beetje knutselen voor gevorderden 😁

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Pimpulse schreef op vrijdag 21 augustus 2026 @ 22:52:
[...]
- alle spiro is wel met safe rubbers maar ik ben van het type dat alles dubbel doet ‘voor het geval dat er toch eentje lekt’ 🙂
4dubbel eigenlijk, de rubbers zijn al dubbel uitgevoerd en je hebt 2x getaped :o . Ik vind mezelf een perfectionist, maar deze betitel ik zelfs als 'over the top' :).

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • Guido7619
  • Registratie: April 2018
  • Laatst online: 19:06
P5ycho schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 15:52:
Alles wat je hier aan gore troep ziet heeft het niet gered tot in huis. Waar je nu woont wordt dat allemaal rechtstreeks naar binnen getrokken zonder filter ;).
Dat is natuurlijk niet helemaal waar. Ik heb geen fan in huis die zooi naar binnen zuigt met het volume wat een wtw doet. Enkel een fan die lucht afzuigt, via roosters in de ramen. Daar zou ongezien ook wel zooi naar binnen kunnen komen. Enige voordeel is dat die zooi dan niet gaat lopen rotten in het filter.

Mijn huis had ook WTW. Bij aankoop deze unit verwijdert en de leidingen ook. Toen bleek al wel dat er veel insecten inzaten. Alle buizen in het aanzuiggedeelte waren behoorlijk vervuild met dode insecten en spinnewebben enz. Moet wel zeggen dat al het leidingwerk na de unit wel schoon was.

Dat gezeged hebbende, heb ik er nu 8 jaar later best spijt van dit systeem toch te hebben verwijdert. Er waren diverse redenen voor toendertijd, maar het principe van de wtw bevalt mij wel en zou het eigenlijk wel weer in ere willen herstellen.

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Guido7619 schreef op zaterdag 22 augustus 2026 @ 10:21:
[...]

Dat is natuurlijk niet helemaal waar. Ik heb geen fan in huis die zooi naar binnen zuigt met het volume wat een wtw doet. Enkel een fan die lucht afzuigt, via roosters in de ramen. Daar zou ongezien ook wel zooi naar binnen kunnen komen. Enige voordeel is dat die zooi dan niet gaat lopen rotten in het filter.
Laten we allereeerst stellen dat, los van hoe je ventileert, een gezond debiet gelijk is over alle systemen. Dat betekent dus dat het in jouw huis gezond is om, bijvoorbeeld, 45m3/h/persoon te ventileren. Dat is bij mijn huis ook zo, uitgaande van hetzelfde aantal personen. De hoeveelheid aangetrokken troep schaalt lineair met het ventilatiedebiet.

Dat gezegd hebbende, alle lucht die jij mechanisch afzuigt (systeem C) wordt vervangen door nieuwe, ongefilterde lucht van buiten. Als dat nie zo is, dan ben je je huis vacuum aan het trekken. Dat is natuurlijk onmogelijk. De druk blijft gelijk, dus is invoer en uitvoer gelijk.
Die ingevoerde lucht die jij niet mechanisch invoert maar op een natuurlijke manier laat binnenstromen, zit dus nog al die troep in. En ook die insecten komen via die kieren wel naar binnen.
Waar je dan nog discussie over kunt hebben is hoe efficient een wtw systeem ingericht is op absoluut debiet tov systeem C, waar ik toch het idee heb dat de buisdiematers en debieten vaak wat lager zijn.
Mijn huis had ook WTW. Bij aankoop deze unit verwijdert en de leidingen ook. Toen bleek al wel dat er veel insecten inzaten. Alle buizen in het aanzuiggedeelte waren behoorlijk vervuild met dode insecten en spinnewebben enz. Moet wel zeggen dat al het leidingwerk na de unit wel schoon was.
Ja, dat is te verwachten natuurlijk. Het is een directe verbinding met buiten. Daar is echter niets mis mee. Een dood insect droogt uit en blijft lekker liggen, het is geen rottend rattenlijk ofzo (en mijn huis ook zeker geen cleanroom met mensen, vogels en katten).
Dat gezeged hebbende, heb ik er nu 8 jaar later best spijt van dit systeem toch te hebben verwijdert. Er waren diverse redenen voor toendertijd, maar het principe van de wtw bevalt mij wel en zou het eigenlijk wel weer in ere willen herstellen.
In dit topic zeggen we natuurlijk allemaal: doen! :)

[ Voor 7% gewijzigd door P5ycho op 22-08-2026 10:36 ]

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • S.J.Onnie
  • Registratie: Mei 2011
  • Laatst online: 18:03
Hallo WTW Guru's,

Ik ben inmiddels een stapje verder met het ontwerp van mijn WTW installatie. Ik kan wel wat feedback gebruiken.

Uitgangspunten:
  • 2 persoons huishouden, geen kinderen en af en toe bezoek.
  • Berekening laten maken door ventplan.nl (super koele tool!)
  • Alles met spirobuis omdat slangen teveel boorgaten oplevert tussen de twee bouwdelen
  • WTW Unit gaat een refurbished apparaat worden want nieuw zijn ze mij serieus te duur ;)
Onderstaande afbeeldingen zijn een export vanuit ventplan.nl (had ik al gezegd dat dat een super koele tool is?):Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/qSpnh6QWjTGBHLzAyxW54Dwt8ss=/800x/filters:strip_exif()/f/image/JGeYYkSLb6UX1Bfys4ECNoxE.png?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/crLecBzTq5p5ChGDgkl2eHFWuu4=/800x/filters:strip_exif()/f/image/rdn2gJ1FY4pRyC2IsUircxz1.png?f=fotoalbum_large

Edit: Tussen de woonkamer en de keuken komt in de deur een rooster. Bijvoorbeeld de NedCo 450x90 voor voldoende doorstroom.

Uiteraard moet ik in de uitvoering nog wel eens een aanpassing doen maar de basis staat er in ieder geval.

Ik denk dat een unit met een maximum capciteit van 400 m³ per uur voldoende zou moeten zijn.

Ben benieuwd wat jullie van het ontwerp vinden!

EDIT: Maar aanleiding van de reactie van @Andrehj heb ik de materiaalspecificatie en aanverwante verwijderd (en de afbeeldingen vervangen voor exemplaren met leesbare debieten)

[ Voor 93% gewijzigd door S.J.Onnie op 23-08-2026 06:58 ]

@S.J.Onnie Ik mis de overspraakdempers.
En al die witte vellen papier in je post voegen niks toe, behalve dat ze het overzicht verminderen. Je hebt meer aan een goede tekening waar dan ook leesbaar de debieten op staan. In jouw tekening is de belangrijkste tekst (die van de debieten) veel te klein.

[ Voor 76% gewijzigd door Andrehj op 22-08-2026 18:10 ]

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • S.J.Onnie
  • Registratie: Mei 2011
  • Laatst online: 18:03
Andrehj schreef op zaterdag 22 augustus 2026 @ 18:02:
@S.J.Onnie Ik mis de overspraakdempers.
En al die witte vellen papier in je post voegen niks toe, behalve dat ze het overzicht verminderen. Je hebt meer aan een goede tekening waar dan ook leesbaar de debieten op staan. In jouw tekening is de belangrijkste tekst (die van de debieten) veel te klein.
Hallo @Andrehj ,

Overspraakdempers heb ik niet nodig (2 persoons huishouden :)). Ik heb mijn post aangepast zodat de overige bladen niet meer voor verwarring zorgen. Als de afbeelding wordt aangeklikt, zijn de debieten leesbaar (in ieder geval op mijn tablet ;) )

Sowieso bedankt voor jouw reactie!

[ Voor 13% gewijzigd door S.J.Onnie op 22-08-2026 18:33 ]


  • The_Butler
  • Registratie: April 2001
  • Laatst online: 18:52
dames here WTW enthousiastelingen - ik ben druk bezig de laatste items voor mijn systeem aan te schaffen (hoekhuis, 4 personen). (Zhender 450 Empathie) Nu zit ik met een keuze:

ik wil in mijn woonkamer 180m3 totaal krijgen; 3x45 m3 invoer via rooster (de laatste 45 kan via een ander kanaal). Hier heb gelukkig een mooie route via een koof - maar de buis komt uit bij een gipsen zijmuur in mijn woonkamer, de ander kant van dit muurtje is loze ruimte boven de voordeur dus zat ruimte.

De vraag die ik nu heb, voor 135 m3 invoer - denk ik dat een rooster mooi kan zijn - inplaats van 3 ronde Luna's (die ook nog eens niet zo dicht op elkaar mogen staan). En nu het probleem - websites als ventieland of 123 ventilatieshop hebben erg karige info over roosters, hoe deze aan te sluiten op een lucht kanaaal, karakterestiek over geluid, en zelfs kleur. zijn er mensen hier die ook een horizontaal rooster hebben in de huiskamer - nog tips over wat werkt en wat niet werkt? Rooster komt boven de bank te hangen dus zaken als tocht en geluid moet ik echt rekening mee houden... ook komt deze in het zicht, de roosters die ik zie zijn van alluminium en voelen aan als een schoolgebouw of zwembad - niet een knusse huiskamer.... kortom, iemand tips?

at your service

@The_Butler Een rooster boven de bank, zeker als daar ook nog eens 135 m³/h doorheen moet, geeft geheid tochtproblemen in de winter. Dan is de inblaaslucht immers maar zo'n 15 graden. Als dat recht boven je naar beneden valt wordt je niet vrolijk.
Ik kan hier (in de winter) een Zehnder Luna al voelen als er maar 30 m³/h doorheen komt (als ik er recht onder sta). Boven je bank wil je dat echt niet.
Plaats geen toevoerroosters op plaatsen waaronder je stilzit of -ligt.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
De ventielen zijn bewezen oplossingen, roosters met grote debieten is vragen om problemen als je niet weet wat je doet. De beste optie is een rooster dat langs het plafond af blaast (coanda effect).

Je zou eens kunnen kijken naar de ventmann line serie, daar staat duidelijk bij wat de performance is:
https://ventmann.eu/frameless-diffusers/line/

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • jmu
  • Registratie: Augustus 2023
  • Laatst online: 25-08 11:25

jmu

Hallo allen, na de aankoop van mijn woning uit 2008 bleek al snel dat de vorige bewoners geen onderhoud aan het WTW systeem hadden gedaan. Met als gevolg dat het warmtewisselingssysteem helemaal smerig/zwart is, de filters in de WTW unit zijn nog wel schoon. De filterdoppen in de woning zelf zien er op 1 na nog wel schoon uit. De unit die erin zit is een Brink Renovent HR 2/2 2008 uit 2008. Voor de vervanging komt Feenstra met de Brink Flair 400 4/0L, terwijl Breman oppert om voor een 300 te gaan.

Mijn kennis van een WTW systeem is 0, dus graag jullie hulp.

Vraag 01: Aldus de Feenstra monteur is het doordraaien van het systeem niet schadelijk voor de gezondheid, heb jij hiermee andere ervaringen/advies?

Vraag 02: Welke van deze 2 systemen zou jij adviseren, dan wel een ander WTW systeem?

Mocht je nog een andere tip hebben die waardevol is dan wordt dat zeker gewaardeerd, alvast bedankt voor het meedenken!

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
De unit vervangen zonder eerst te kijken of het kanalensysteem nog ok is lijkt me onverstandig.
Als de wisselaar vies is, dan zit dat ook in het kanalenstelsel.

Ook zou ik het ventilatieplan willen zien, maar dat is vast niet op papier geleverd.
Als je weet hoeveel je ventileren moet, dan pas kun je de juiste unit selecteren.

Dus:
1. Ventilatieplan
2. Controleren of kanalenstelsel daar aan voldoet
3. Schoonmaken waar nodig en evt verbeteren (hoofdslaapkamer is bijna altijd het probleempunt)
3. Unit kiezen en installeren
4. Inregelen ventielen adhv ventilatieplan

[ Voor 37% gewijzigd door P5ycho op 23-08-2026 12:05 ]

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • The_Butler
  • Registratie: April 2001
  • Laatst online: 18:52
Andrehj schreef op zondag 23 augustus 2026 @ 11:49:
@The_Butler Een rooster boven de bank, zeker als daar ook nog eens 135 m³/h doorheen moet, geeft geheid tochtproblemen in de winter. Dan is de inblaaslucht immers maar zo'n 15 graden. Als dat recht boven je naar beneden valt wordt je niet vrolijk.
Ik kan hier (in de winter) een Zehnder Luna al voelen als er maar 30 m³/h doorheen komt (als ik er recht onder sta). Boven je bank wil je dat echt niet.
Plaats geen toevoerroosters op plaatsen waaronder je stilzit of -ligt.
oh wow - dat klinkt best heftig, Dan moet ik echt even terug naar de tekentafel. Bedankt voor dat inzicht!

at your service


  • jmu
  • Registratie: Augustus 2023
  • Laatst online: 25-08 11:25

jmu

P5ycho schreef op zondag 23 augustus 2026 @ 11:59:
De unit vervangen zonder eerst te kijken of het kanalensysteem nog ok is lijkt me onverstandig.
Als de wisselaar vies is, dan zit dat ook in het kanalenstelsel.

Ook zou ik het ventilatieplan willen zien, maar dat is vast niet op papier geleverd.
Als je weet hoeveel je ventileren moet, dan pas kun je de juiste unit selecteren.

Dus:
1. Ventilatieplan
2. Controleren of kanalenstelsel daar aan voldoet
3. Schoonmaken waar nodig en evt verbeteren (hoofdslaapkamer is bijna altijd het probleempunt)
3. Unit kiezen en installeren
4. Inregelen ventielen adhv ventilatieplan
Bedankt voor het uitgebreide meedenken.

Heb inderdaad geen documentatie van het huidige ventilatieplan, maar enkel algemene “bewonersinformatie van Brink”. Op de bouwtekeningen is dit verder ook niet zichtbaar.

  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Dan maak je er een, leuk klusje voor de zondagavond ;). In dit topic is alles te vinden dat je nodig hebt.

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • nessio
  • Registratie: December 2018
  • Laatst online: 21:09
@jmu Bij gemeente de bouwaanvraag opvragen. Met een beetje geluk zit de ventilatieberekening er ook bij. Bij mij wel.

[ Voor 8% gewijzigd door nessio op 23-08-2026 20:55 ]

2-1 kap, 200m2, SUZ-SWM60VA+ Open Source ME+wtw


  • Djvdb
  • Registratie: December 2022
  • Laatst online: 21:48
Ik lees hier geen ervaringen met de Mitsubishi lossnay wtw units en veel over zhender en de positieve ervaring met oa enthalpiewisselaar. Prijstechnisch zijn de mitsubishi units omdat ze ook een enthalpiewisselaar hebben verreweg goedkoper dan zhender en andere merken met enthalpiewisselaar. Ik twijfel dus of ik hier iets over het hoofd zie?

e-Golf 2018 | Climarad Sensa V2X | 3200 Wp WZW I WP: ME Ecodan SUZ-SWM60VA2 + ERST20D-VM2E


  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Zehnder heeft gewoon een grotere installed base, dus ook meer gebruikerservaringen om te delen.
Ik zou die unit best eens aan de tand willen voelen, maar ik kan er maar 1 tegelijk hebben draaien :).

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • Kalevandaal
  • Registratie: November 2007
  • Laatst online: 28-08 08:16
@Djvdb Ik heb nog niet verder gekeken, maar toen in jaren geleden mijn WTW thuis verving had ik de goedkopere unit opgehangen (Itho ipv Zendher), scheelde paar honderd euro. Dit was zonder enthalpiewisselaar overigens.

Waar ik mij op verkeken had was dat de filters belachelijk duur waren (set was ongeveer 2,5 keer zo duur) ondanks dat ik de after market filters aanschafte. Misschien nog wel even naar kijken of hier een verschil in zit.

  • Bromptonrijder
  • Registratie: Oktober 2024
  • Laatst online: 28-08 10:41
Volgens mij hebben de woning WTW's van Mitsubishi geen enthalpiewisselaar. Alleen de units bedoeld voor utiliteit

  • Annieke
  • Registratie: Maart 2022
  • Laatst online: 17:45
Beste allen,

We zijn bezig met een verbouwing uit denken van ons vrijstaande huis uit 1970. We willen het huis goed isoleren, warmtepomp aanleggen met beneden vloerverwarming. Boven weten we nog niet, misschien verwarmen en koelen met airco. En we willen ook een WTW-installatie aanleggen. Ik heb zelf een capaciteitsberekening ingevuld en een aantal WTW-units op een rij gezet, maar loop tegen een paar vragen aan waar ik hier graag meer over wil weten.

Situatie

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/5raXPDTaINswy7hj31M3L7FD-6w=/800x/filters:strip_exif()/f/image/35iLcYVgXu6rCaeantd3JOys.png?f=fotoalbum_large Woning, verbouwing van begane grond + verdieping + zolder:
  • Begane grond: open woonkamer/keuken (samen 46,5 m²), WC (1,5 m²), wasruimte (7,3 m²), hal/gang
  • Verdieping: 3 slaapkamers (15,3 / 10,62 / 8,74 m²), werkkamer (8,04 m²), badkamer (6,1 m²), gang
  • Zolder: hier komt de WTW-unit te staan, bereikbaar via een vlizotrap, met 2 dakramen. Alleen techniek/berging, (nog) geen verblijfsfunctie.
  • Condensafvoer op zolder is al aanwezig (dus geen showstopper voor units zonder enthalpiewisselaar)
  • Concept buizenplan heb ik hier in gezet: https://ventplan.nl/s/a686073ba02e/resultaten. Op zolder staat de WTW en het zijn houten verdiepingsvloeren.
  • We zijn met 2 personen in huis, maar we hebben het gedimensioneerd voor 4 personen
Ventilatieberekening 
  • Onze huidige berekening komt uit op ongeveer 260 m³/h toevoer en 260 m³/h afvoer. Maar willen nog wel extra capaciteit zodat we op zolder eventueel een werkkamer of slaapkamer kunnen maken. Zie bijlagen.
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/x_MkBKr65UZkRrbz9zZ02jlhTOQ=/800x/filters:strip_exif()/f/image/hTLOK1wgesttgrMOGG8SbTwJ.png?f=fotoalbum_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/AheTvldNJLj-ZGQHecL9PiXZJ-g=/800x/filters:strip_exif()/f/image/0OyF0Cuejm69o6sj7bVTVKG6.png?f=fotoalbum_large

Toevoer:
  • woonkamer/open leefkeuken: 120 m³/h
  • slaapkamers samen: 140 m³/h
Afvoer:
  • keuken: 95 m³/h
  • wasruimte: 50 m³/h
  • WC: 25 m³/h
  • badkamer: 90 m³/h
Wensen
  • CO2-sturing in woonkamer, hoofdslaapkamer (en mogelijk werkkamer waar ik 2 dagen per week zit?)
  • Vochtsturing in de badkamer en wasruimte
  • Enthalpiewisselaar: geen ervaring mee, maar staan er wel voor open als het zinvol is
  • Voorverwarmer: fijn maar ik denk niet essentieel, Nederlandse winters zijn zelden extreem
  • Eventueel interessant: dag/nacht zone-sturing (slaapkamers vs. woonkamer/werkkamer worden nooit helemaal gelijktijdig vol gebruikt)
Welke we bekeken hebben
  • Itho Daalderop HRU ECO 350/400 
  • Itho Daalderop HRU 375
  • Brink Flair 325/400 
  • Zehnder ComfoAir Q350 
  • Zehnder ComfoAir E400 
  • Duco DucoBox Energy Comfort D325/D400 
  • Vasco T350 
  • Orcon HRC-400 EcoMax/MaxComfort
  • Orcon HRC-425 SmartComfort
  • Orcon HRC-570 SmartComfort
Twijfels
  1. Over de Itho HRU 400: ik kwam op dit forum een topic tegen over vervuilende inlaatmotoren bij de HRU400, met een theorie dat het inlaatfilter na i.p.v. voor de ventilator zou zitten. Bij de HRU350 lijkt dit anders te zitten (filter zit normaal voor de ventilator, alleen tijdens de zomerbypass wordt het overbrugd door een muggengaas). Herkent iemand dit, en is dit een reden om de 400 te mijden maar de 350 wel te overwegen? Of geldt dit inmiddels niet meer voor recentere bouwjaren?
  2. Er zijn veel negatieve reviews te lezen per model en ook veel verschillende keuzes wat het erg lastig maakt.
Alvast bedankt voor het meedenken en alle tips (over bijvoorbeeld aanleggen) zijn welkom!

[ Voor 5% gewijzigd door Annieke op 27-08-2026 07:31 ]


  • Ro123
  • Registratie: Augustus 2021
  • Laatst online: 09:07
Zet Itho uit je hoofd. HRU400 is gewoon nog hetzelfde.

De HRU350 is heel simpel, instellen van toeren ipv debiet.

De HRU375 zou wel het filter op de juiste plek hebben, maar volgens Itho een poosje terug exact dezelfde communicatiemodule, die op de HRU400 voor heel veel mensen niet (goed) werkt.


Ook zal je antwoorden krijgen dat zone/co2 sturing niet heel veel toevoegt, behalve dat het meer kost, weinig oplevert en alleen maar extra dingen die kapot kunnen/tegen kunnen vallen, waar ik me bij aansluit. :)

[ Voor 27% gewijzigd door Ro123 op 26-08-2026 19:19 ]

@Annieke Je vraagt naar tips over het aanleggen, maar daar staat dit topic al helemaal vol mee.
Qua merk: Ik zou altijd weer voor Zehnder gaan. Liever iets meer betalen voor iets wat goed is, en ook nog goede service heeft, dan iets wat wat goedkoper is en uiteindelijk veel ellende geeft.
Bovendien is het een Nederlands product, de assemblagelijn staat in Zwolle (ben er zelf eens wezen kijken).

Zo is er bijvoorbeeld een merk (weet niet meer welke) waar je, om een sensor oid te vervangen de achterwand los moet halen. Verhaal staat wel ergens in dit topic. Dat betekent dat je je je hele installatie af mag breken om een stomme sensor te vervangen.... Als je zoiets als fabrikant op de markt brengt ben je toch niet helemaal lekker?

Of inderdaad de bovengenoemde Itho, waar ze de functie van het toevoerfilter niet hebben begrepen.
Dat soort merken zijn wat mij betreft dan af. Ongeschikt.

En inderdaad die CO2-sturing: Ik heb hier een sensor in de woonkamer hangen die ik in de praktijk niet gebruik. Alleen als er langdurig veel bezoek is gaat de unit harder draaien, maar zelfs dat doe ik vaak handmatig. Dat werkt in de praktijk prettiger.
Regel het gewoon zo dat je in de slaapkamers en werkkamer altijd 25 à 30 m³/h per persoon hebt. En zorg voor voldoende overflow door de woonkamer. Dan is die sensor in de praktijk niet of nauwelijks nodig.

Hier de waardes bij ons in de woonkamer, momenteel een driepersoons huishouden, waarbij we zondagmiddag met vijf personen wat langer in de woonkamer zaten:
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/lLedSyOpd5KdhtNlj8wDd-UGMdE=/800x/filters:strip_exif()/f/image/WWVzxsXguFRxqNWuXc6TdpEc.png?f=fotoalbum_large
Dat alles met een op overflow gemaximaliseerde installatie, waarbij de WTW continu op dik 200 m³/h draait.

[ Voor 37% gewijzigd door Andrehj op 26-08-2026 19:55 ]

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • Fr33z
  • Registratie: December 2003
  • Laatst online: 20:42
@Andrehj volgens mij was dat merk de Duco ... box ;)

Dan eindelijk tijd voor mijn eigen ontwerpje voor de WTW in mijn nieuwe huis. Mijn worsteling zit hem vooral in welke aan-/afvoerroutes ik ga maken omdat al mijn vloeren beton zijn en ik die liefst op zo weinig mogelijk plekken wil doorboren. De WTW komt op zolder te hangen (2e verdiep) en ik heb veel schuin dak dus ik probeer koofjes in de slaapkamers ook te minimaliseren. Gaat niet helemaal lukken maar toch. Hieronder mijn eerste ontwerp en een paar hoofdvragen:
  • is het acceptabel/werkbaar om alleen in de slaap-/werkkamers in te blazen en in de woonkamer/keuken enkel overflow + afzuiging te doen? Ik kan eventueel ook een extra toevoer in de woonkamer maken maar ik heb al zoveel inblaas boven dat me dat dubbel lijkt.
  • Hoeveel debiet kan ik ongeveer qua afvoer door een bestaand 100mm stalen buis trekken die 2 verdiepingen omhoog loopt? dit is een kanaal wat er dus al zit wat ik wil hergebruiken. Ik mik op 60m3/uur afvoer. in de rekensheet van @P5ycho vastgesteld dat qua oppervlak 100mm rond ongeveer hetzelfde is als 2x een flex90 met binnenmaat 75mm. Dan zie ik bij 60m3/uur afvoer 1,89 m/s daar dat kanaal.
  • wat is de mooiste manier om 120 m2 weg te krijgen via een koof? Gaat om afvoer van de woonkamer die ik door een slaapkamer van zolder naar de bg probeer te trekken. Ik kan daar best een 160mm spiro in de hoek van de slaapkamer maken maar zit met het probleem hoe ik die dan in de verdieping er onder op 2 ventielen krijg. Moet ik dan stukje horizontaal op de slaapkamervloer doen met 125mm en dan 2 gaten in de vloer voor de ventielen? kan wel maar niet heel mooi of praktisch want raar koofje.
mijn ontwerp is obv max aantal personen dat aanwezig gaat zijn en bij 100% capaciteit (dus 45 m3/persoon). Afzuiging in de keuken gaat volledig buiten de WTW om en heeft eigen aanvoerklep en buis naar buiten toe.

De ster op de slaapkamer op de 1e verdieping geeft mogelijke locatie koof/160mm spiro voor afvoer woonkamer aan. verder ga ik uit van rooster in muur van gang naar woonkamer voor extra overflow want 180 m3/u door een spleet onder de deur lijkt me te veel.

De plaatjes:

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/ZUmzdbEdgdrHXg3MfeTt8eT1Y-I=/fit-in/4000x4000/filters:no_upscale():strip_exif()/f/image/MufQwMBUvmyAxSq2APuCu2tT.png?f=user_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/o6Ai1AqzFdDOXMAGFMUNDQ7vYPc=/fit-in/4000x4000/filters:no_upscale():strip_exif()/f/image/E9QGNyXIAteJ4c9VfhyYg3dW.png?f=user_large

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/bBKd3DDxeaMki9ZF7QCNEJ0i058=/fit-in/4000x4000/filters:no_upscale():strip_exif()/f/image/JadHGA5WBgtYticyxl8JhKNM.png?f=user_large

[ Voor 12% gewijzigd door Fr33z op 26-08-2026 21:41 ]

@Fr33z Volgens Zehnder kan dat inderdaad, enkel inblazen in slaapkamers. Zie https://www.zehnder.nl/nl/content-hub/detail/rene-x-overflow en
Grote uitdaging is over het algemeen hoe je al dat debiet in de woonkamer krijgt. Dat is meestal zoveel dat het niet meer eventjes onder een deur door gaat.
In jouw geval zou ik overigens minder afzuigen op het bovenste toilet en het toilet beneden ook via overstroom van lucht voorzien (doorvoer maken vanaf keukenkast naar toilet en toiletdeur rondom zoveel mogelijk afdichten).
En dan die 35 kuub afvoer die je daarmee wint verplaatsen naar de achterste bijkeuken, want in je bijkeukens ontbreekt nu elke ventilatie. Dat wil je niet.
Sterker nog, ik zou onder de trap een toevoerrooster naar de woonkamer maken, dan kan die 120 kuub die je daar nu afzuigt helemaal verhuizen naar keuken en vooral bijkeuken. Zo maak je maximaal gebruik van overstroom.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.

Fr33z schreef op woensdag 26 augustus 2026 @ 21:38:
@Andrehj volgens mij was dat merk de Duco ... box ;)
Nog een reden om Duco qua WTW links laten liggen. Zij hebben namelijk jarenlang tegen WTW gelobbyd omdat ze hun ventilatieroosterbusiness niet kwijt willen. Mede dankzij hun is balansventilatie nog steeds niet in nieuwbouwwoningen verplicht. Voor mij was dat in 2019 voldoende reden om te kiezen voor een fabrikant die wél met de juiste motivatie balansventilatiesystemen ontwikkeld heeft én er bovendien al decennia ervaring mee heeft. Dat werd dus Zehnder. Extra positief was dat Zehnder toen net de Comfoair Q serie had uitgebracht, die door de ervaring met vorige series een enorme vooruitgang was op zo'n beetje alle gebieden (geluik, energieverbruik, onderhoudsvriendelijkheid etc).

[ Voor 15% gewijzigd door Andrehj op 27-08-2026 18:12 ]

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • Ro123
  • Registratie: Augustus 2021
  • Laatst online: 09:07
Ik ben wel benieuwd naar de Renson Flux+ Wall (compact).

- Claimen elke onderdeel in 5min te vervangen
- Hebben zelfs F9 filters voor de box, of koolstof, helaas wederom niet allebei... :(
- Connectiviteit

  • RobertowNL
  • Registratie: Mei 2011
  • Laatst online: 09:32

RobertowNL

For your gear!

Ro123 schreef op vrijdag 28 augustus 2026 @ 13:05:
Ik ben wel benieuwd naar de Renson Flux+ Wall (compact).

- Claimen elke onderdeel in 5min te vervangen
- Hebben zelfs F9 filters voor de box, of koolstof, helaas wederom niet allebei... :(
- Connectiviteit
Binnenkort kan ik er als het goed is meer over vertellen. Deze past namelijk goed in de ruimte waar ik hem wil plaatsen en tikte eigenlijk alle eisen voor mij aan.

Dus hij staat in bestelling. Op dit moment bij de Wasco ook nog eens in de folder als welkomsaanbieding voor 1525,- ex BTW. Ik zal ongetwijfeld wat inleveren t.o.v. een Zhender, maar gezien die fysiek niet past dan houdt het op.

Korte termijn is het verschil in ieder geval via mijn installateur al bijna 1000 euro in het voordeel van de Renson. Ik hoop dus niet dat ik er 1000 euro spijt van ga krijgen O-).

Zelf overigens de afgelopen week het leidingstelsel aangelegd (en daar nog mee bezig). Blijft toch een kleine uitdaging als je niet met een koof wil werken. Maar het lijkt vooralsnog gelukt om alles tussen de plafonds te krijgen. Zo veel mogelijk met 160mm, maar wel een paar concessies gedaan (o.a. soms 90 graden bochten).

Optimaal gaat het systeem pas echt werken wanneer het traditionele rieten dak vervangen is voor iets met isolatieplaten eronder. Tot die tijd is het helaas niet helemaal dicht. De benedenverdieping hebben we in ieder geval al zo dicht mogelijk geisoleerd.
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/lTvYB79bmENzpvHxHO7h2dA5nOM=/232x232/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/KyRz2r8l6TP3KMQHyPmfkjm8.jpg?f=fotoalbum_tileAfbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/Jdx5NxuzmWuMyj1NlWkJgKIj9eo=/232x232/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/iRwaMe2M8eT8HC8W0cKquNgC.jpg?f=fotoalbum_tileAfbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/8qjNBFEcZyPbOw67J6SuWoQxXME=/232x232/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/d76qsMkLzx8CXqGUrChM0Q3r.jpg?f=fotoalbum_tile
Iemand tips voor het isoleren van de plek waar de WTW zelf komt te staan? wat voor materiaal hebben jullie daar voor gebruikt? Hij komt in een hokje op een verdieping te staan. Dat is prima te isoleren voor geluid van de unit zelf.

[ Voor 55% gewijzigd door RobertowNL op 28-08-2026 15:14 ]


  • Djvdb
  • Registratie: December 2022
  • Laatst online: 21:48
Andrehj schreef op donderdag 27 augustus 2026 @ 17:51:
@Fr33z Volgens Zehnder kan dat inderdaad, enkel inblazen in slaapkamers. Zie https://www.zehnder.nl/nl/content-hub/detail/rene-x-overflow en
[YouTube: Woning verduurzamen? Zo werkt Overflow Technology | Zehnder Group Nederland |]
Grote uitdaging is over het algemeen hoe je al dat debiet in de woonkamer krijgt. Dat is meestal zoveel dat het niet meer eventjes onder een deur door gaat.
In jouw geval zou ik overigens minder afzuigen op het bovenste toilet en het toilet beneden ook via overstroom van lucht voorzien (doorvoer maken vanaf keukenkast naar toilet en toiletdeur rondom zoveel mogelijk afdichten).
En dan die 35 kuub afvoer die je daarmee wint verplaatsen naar de achterste bijkeuken, want in je bijkeukens ontbreekt nu elke ventilatie. Dat wil je niet.
Sterker nog, ik zou onder de trap een toevoerrooster naar de woonkamer maken, dan kan die 120 kuub die je daar nu afzuigt helemaal verhuizen naar keuken en vooral bijkeuken. Zo maak je maximaal gebruik van overstroom.
Ik was hier dus ook mee bezig via ventplan en daarbij wordt bij 120m3/u onder een deur door een advies net iets minder dan 2cm kierhoogte gegeven. Viel mij nog mee. Vraag is alleen even of bestaande afzuiging van 2x125mm dan geen geluidsoverlast gaat geven.

e-Golf 2018 | Climarad Sensa V2X | 3200 Wp WZW I WP: ME Ecodan SUZ-SWM60VA2 + ERST20D-VM2E


  • Djvdb
  • Registratie: December 2022
  • Laatst online: 21:48
RobertowNL schreef op vrijdag 28 augustus 2026 @ 14:55:
[...]

Binnenkort kan ik er als het goed is meer over vertellen. Deze past namelijk goed in de ruimte waar ik hem wil plaatsen en tikte eigenlijk alle eisen voor mij aan.

Dus hij staat in bestelling. Op dit moment bij de Wasco ook nog eens in de folder als welkomsaanbieding voor 1525,- ex BTW. Ik zal ongetwijfeld wat inleveren t.o.v. een Zhender, maar gezien die fysiek niet past dan houdt het op.

Korte termijn is het verschil in ieder geval via mijn installateur al bijna 1000 euro in het voordeel van de Renson. Ik hoop dus niet dat ik er 1000 euro spijt van ga krijgen O-).

Zelf overigens de afgelopen week het leidingstelsel aangelegd (en daar nog mee bezig). Blijft toch een kleine uitdaging als je niet met een koof wil werken. Maar het lijkt vooralsnog gelukt om alles tussen de plafonds te krijgen. Zo veel mogelijk met 160mm, maar wel een paar concessies gedaan (o.a. soms 90 graden bochten).

Optimaal gaat het systeem pas echt werken wanneer het traditionele rieten dak vervangen is voor iets met isolatieplaten eronder. Tot die tijd is het helaas niet helemaal dicht. De benedenverdieping hebben we in ieder geval al zo dicht mogelijk geisoleerd.
[Afbeelding][Afbeelding][Afbeelding]
Iemand tips voor het isoleren van de plek waar de WTW zelf komt te staan? wat voor materiaal hebben jullie daar voor gebruikt? Hij komt in een hokje op een verdieping te staan. Dat is prima te isoleren voor geluid van de unit zelf.
Zie ik het goed dat je een ventiel in het knieschot hebt geplaatst? Kun je daar ook een foto van plaatsen? Ben benieuwd hoe dat eruit ziet. Edit: zie het al op de eerste foto!

Daarnaast zie ik vrij korte buizen vanaf de verdeelbox richting de ventielen. Geen last van overspraak?

e-Golf 2018 | Climarad Sensa V2X | 3200 Wp WZW I WP: ME Ecodan SUZ-SWM60VA2 + ERST20D-VM2E


  • RobertowNL
  • Registratie: Mei 2011
  • Laatst online: 09:32

RobertowNL

For your gear!

Djvdb schreef op vrijdag 28 augustus 2026 @ 15:16:
[...]

Zie ik het goed dat je een ventiel in het knieschot hebt geplaatst? Kun je daar ook een foto van plaatsen? Ben benieuwd hoe dat eruit ziet. Edit: zie het al op de eerste foto!

Daarnaast zie ik vrij korte buizen vanaf de verdeelbox richting de ventielen. Geen last van overspraak?
Die twee ventielen aan de bovenzijde komen uit in de zelfde kamer. De andere ventielen die naar onderen lopen zit wel een paar meter buis aan. Ik hoop dat het meevalt. Ik zit nog volop in de verbouwing, dus kan er niet al te veel over zeggen.

Aan de ventielen in die andere slaapkamer zit dus wel een stuk flexibele demper. De ventielen richting de woonkamer (die daar onder zit) zijn namelijk wel in de buurt. Ik hoop dat dit voldoende is, anders kan ik (hopelijk) relatief eenvoudig nog een extra demper voor overspraak toepassen.

Die slaapkamer is overigens eerst ook niet in gebruik, dus ik merk er eerst weinig van.

  • Ro123
  • Registratie: Augustus 2021
  • Laatst online: 09:07
RobertowNL schreef op vrijdag 28 augustus 2026 @ 14:55:
[...]

Binnenkort kan ik er als het goed is meer over vertellen. Deze past namelijk goed in de ruimte waar ik hem wil plaatsen en tikte eigenlijk alle eisen voor mij aan.

Dus hij staat in bestelling. Op dit moment bij de Wasco ook nog eens in de folder als welkomsaanbieding voor 1525,- ex BTW. Ik zal ongetwijfeld wat inleveren t.o.v. een Zhender, maar gezien die fysiek niet past dan houdt het op.

Korte termijn is het verschil in ieder geval via mijn installateur al bijna 1000 euro in het voordeel van de Renson. Ik hoop dus niet dat ik er 1000 euro spijt van ga krijgen O-).

Zelf overigens de afgelopen week het leidingstelsel aangelegd (en daar nog mee bezig). Blijft toch een kleine uitdaging als je niet met een koof wil werken. Maar het lijkt vooralsnog gelukt om alles tussen de plafonds te krijgen. Zo veel mogelijk met 160mm, maar wel een paar concessies gedaan (o.a. soms 90 graden bochten).

Optimaal gaat het systeem pas echt werken wanneer het traditionele rieten dak vervangen is voor iets met isolatieplaten eronder. Tot die tijd is het helaas niet helemaal dicht. De benedenverdieping hebben we in ieder geval al zo dicht mogelijk geisoleerd.
[Afbeelding][Afbeelding][Afbeelding]
Ga je die buizen nog wel beugelen in rubbers?

Ben benieuwd naar het geluid. Voor beide 350 units maakt de toevoer zo'n 5dB meer geluid bij de Renson dan de Zehnder (bij 250m3/100Pa). Maar volgens mij kunnen die metingen ook nog eens verschillen. Itho HRU400 heeft bv een erg laag geluid voor toevoer, maar dan staat er "* in duct". :)

  • RISL
  • Registratie: Maart 2023
  • Laatst online: 20:14
Ik ben inmiddels concreet aan het ontwerp van mijn wtw-installatie toegekomen. Vanwege de lay-out van het huis is het idealiter makkelijker om met twee aparte wtw-installaties te werken, maar die krijg ik dan weer niet in balans. Bijna alle afvoer zit namelijk aan de ene kant van het huis (toilet, keuken, washok, ensuite badkamer) en bijna alle toevoer zit aan de andere kant (woonkamer en slaapkamers).
Dat wordt echter te prijzig en met decentrale wtw werken vind ik niet fraai.

De enige plek waar de unit past is een zoldertje boven onze toekomstige slaapkamer op de begane grond. Om naar de rest van het huis te komen moet ik dus heel wat leidingwerk gaan aanleggen. Waar ik nu even niet aan uitkom, is het oversteken van een aantal relatief kleine ruimtes (hal, toilet, washok) waardoor er dus geen spirobuis in het plafond kan leggen omdat ik praktische de draai niet kan maken. Ik zou dus graag met flexibele slang werken op dat stuk.

Nu zie ik dit soort slang: https://www.ventilatieshop.com/flexibele-ventilatieslang-ongeisoleerd-aluminium-150mm-6-meter/

En dit soort slangen (Groene ribbelslang).

Die groene ribbelslang zie ik maar met interne nominale diameter van maximaal 78 mm (Burgerhout) of 75 mm (Ubbink) terwijl ik er zo'n 170 m3/h doorheen moet voeren. Zie ik iets over het hoofd en is deze slang ook in grotere maten beschikbaar?
Of moet ik er dan 3 naast elkaar leggen om een spirobuis 180 mm door te leggen over die muurtjes?)

De aluminium slang vind ik in allerlei maten, maar dat lijkt me zo kwetsbaar? Aangezien dat dat ook een stukje plat dak oversteekt, lijkt me dat ook snel opwarmen omdat er (in mijn plafond) dan geen isolatie meer omheen kan.

Alvast bedankt voor de reacties.

Vrijstaand 1914 | Extra vloer en muurisolatie | Triple glas | WTW: in aanmaak | WP: Nibe F2120-16 + VVM310 met SMO40 + RMU40 | CV wonen: vloerverwarming, slapen: Jaga Strada DHB Hybrid | Solar: Fronius west 7.0kVA | Accu 2x HomeWizard PiB


  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Ik snap niet zo goed waarom je 'de draai niet kunt maken' en hoe die ventilatieslang dat oplost? Is een 'korte' spirobocht met kleinere buigradius ook niet voldoende?

Wat is nu echt het obstakel? Zijn het houten balken, is het de beschikbare hoogte, is het het aantal gaten dat je moet boren, ?

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • RISL
  • Registratie: Maart 2023
  • Laatst online: 20:14
Ik heb vier opeenvolgende muren te kruisen, ze staan elk ongeveer een meter uit elkaar. Sommige 10 cm dik, andere 25 cm. Dus ik kan nooit een hele lengtes spirobuis doorvoeren, maar allemaal relatief korte stukjes en dan met moffen aan elkaar maken.

Daarnaast moeten de gaten dan allemaal redelijk goed in lijn liggen, terwijl de balkenlaag verspringt.

Een flexibele buis op een rol kan ik wel uit een geheel maken en vangt de verspringende gaten op.

Vrijstaand 1914 | Extra vloer en muurisolatie | Triple glas | WTW: in aanmaak | WP: Nibe F2120-16 + VVM310 met SMO40 + RMU40 | CV wonen: vloerverwarming, slapen: Jaga Strada DHB Hybrid | Solar: Fronius west 7.0kVA | Accu 2x HomeWizard PiB


  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
Ik denk dat als je in elk gat een verbindingsstuk plaatst dat prima gaat lukken. Ze hoeven ook niet in lijn te liggen, een verbindingsstuk kan een 5gr hoek gewoon opvangen.
Die muur van 25cm kun je 2 verbindingsstukken gebruiken.

Met spiro installeer je een product dat makkelijk 50 jaar meegaat en zonder problemen mechanisch schoongemaakt kan worden. Die flexibele meuk verzamelt veel meer troep want niet glad van binnen, en 1x met de borstel erdoorheen en de buis is stuk. Kun je je plafond eruit trekken...

[ Voor 3% gewijzigd door P5ycho op 29-08-2026 14:53 ]

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • RISL
  • Registratie: Maart 2023
  • Laatst online: 20:14
Ja, in dat opzicht is flexibel inderdaad wel een compromis.

Al dacht ik dat die groene buizen wel steviger zouden zijn. Ik zal eens gewoon een poging gaan wagen met spirobuis en moffen.

Bedankt voor het advies.

Vrijstaand 1914 | Extra vloer en muurisolatie | Triple glas | WTW: in aanmaak | WP: Nibe F2120-16 + VVM310 met SMO40 + RMU40 | CV wonen: vloerverwarming, slapen: Jaga Strada DHB Hybrid | Solar: Fronius west 7.0kVA | Accu 2x HomeWizard PiB

RISL schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 15:04:
Al dacht ik dat die groene buizen wel steviger zouden zijn. Ik zal eens gewoon een poging gaan wagen met spirobuis en moffen.
Met die groene buizen bedoel je vast het systeem van Ubbink. Maar dat is binnenwerks slechts 75 mm en dus alleen geschikt om één enkel ventiel te voeden (en zelfs dat heb ik nog dubbel uitgevoerd, om de luchtweerstand te minimaliseren).
Spiro gebruik je normaliter in veel grotere diameters, en in ieder geval voor je hoofdverdeelsysteem. Later kun je dan met de juiste overgangsboxen overgaan op Ubbink AirExcellent voor het laatste stukje tot je ventiel.
Zie dit (niet helemaal complete) 3D-model van hoe ik het hier heb uitgevoerd:
Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/rm1SI5E5Kfgl-VJE_W_CzbqsKII=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/sJkvhYsQUYxt4I8BaJNz84b3.jpg?f=fotoalbum_large

[ Voor 24% gewijzigd door Andrehj op 29-08-2026 16:04 ]

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • P5ycho
  • Registratie: Januari 2000
  • Laatst online: 20:58
De groene ribbelbuis is prima spul trouwens. De reden dat die niet groter te krijgen is, is omdat deze buis met luchtverdeelkasten werkt, waar met grote diameter spiro verticaal wordt gewerkt, en een verdeelkast + ribbelbuis horizontaal. Deze worden vaak meegestort in breedplaatvloeren, maar je kunt ze ook anders inzetten. Dan meot je er een aantal parallel zetten.

edit: ninja'd :$

12x 280Wp ZO, 9x 280Wp + 8x 465Wp ZW, Zubadan SHW80YAA 8kW, Zehnder Q450 ERV


  • S.J.Onnie
  • Registratie: Mei 2011
  • Laatst online: 18:03
S.J.Onnie schreef op zaterdag 22 augustus 2026 @ 16:24:
Hallo WTW Guru's,

Ik ben inmiddels een stapje verder met het ontwerp van mijn WTW installatie. Ik kan wel wat feedback gebruiken.

Uitgangspunten:
  • 2 persoons huishouden, geen kinderen en af en toe bezoek.
  • Berekening laten maken door ventplan.nl (super koele tool!)
  • Alles met spirobuis omdat slangen teveel boorgaten oplevert tussen de twee bouwdelen
  • WTW Unit gaat een refurbished apparaat worden want nieuw zijn ze mij serieus te duur ;)
Onderstaande afbeeldingen zijn een export vanuit ventplan.nl (had ik al gezegd dat dat een super koele tool is?):[Afbeelding]

[Afbeelding]

Edit: Tussen de woonkamer en de keuken komt in de deur een rooster. Bijvoorbeeld de NedCo 450x90 voor voldoende doorstroom.

Uiteraard moet ik in de uitvoering nog wel eens een aanpassing doen maar de basis staat er in ieder geval.

Ik denk dat een unit met een maximum capciteit van 400 m³ per uur voldoende zou moeten zijn.

Ben benieuwd wat jullie van het ontwerp vinden!

EDIT: Maar aanleiding van de reactie van @Andrehj heb ik de materiaalspecificatie en aanverwante verwijderd (en de afbeeldingen vervangen voor exemplaren met leesbare debieten)
Hallo WTW Guru's,

Mijn ontwerp is waarschijnlijk verloren gegaan in de stortvloed aan andere (belangrijke en nuttige) vragen en ontwerpen :+

Ik stel het zeer op prijs wanneer ik op dit ontwerp wat feedback mag ontvangen.

Nogmaals de uitgangspunten:
  • Twee persoons huishouden (dus overspraakdempers zijn niet erg relevant);
  • Ontwerp gebaseerd op spirobuis (rond 125 naar de ventielen aan de linkerzijde van het gebouw, rond 100 naar de ventielen in de stal en de diele - kanaaldiameters staan op de plattegrond);
  • Refurbished WTW unit (ik denk aan Zehnder) met een capaciteit van 400 m³/h (hoogste stand)
Onderstaande afbeelding geeft de resultaten van de berekening:

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/lkXh3vvRRtB8GW1ql06VQFxZlls=/800x/filters:strip_exif()/f/image/q3reeDsuk0UeTK6FQ2l90y5A.png?f=fotoalbum_large Zijn bovenstaande waardes een beetje realistisch (met name de weerstand)?

Alvast reuze bedankt voor jullie input! _/-\o_

  • RISL
  • Registratie: Maart 2023
  • Laatst online: 20:14
Andrehj schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 16:02:
[...]

Met die groene buizen bedoel je vast het systeem van Ubbink. Maar dat is binnenwerks slechts 75 mm en dus alleen geschikt om één enkel ventiel te voeden (en zelfs dat heb ik nog dubbel uitgevoerd, om de luchtweerstand te minimaliseren).
Spiro gebruik je normaliter in veel grotere diameters, en in ieder geval voor je hoofdverdeelsysteem. Later kun je dan met de juiste overgangsboxen overgaan op Ubbink AirExcellent voor het laatste stukje tot je ventiel.
Zie dit (niet helemaal complete) 3D-model van hoe ik het hier heb uitgevoerd:
[Afbeelding]
Inderdaad, de Ubbink buizen. Ik had dus in gedachten om er een paar parallel aan elkaar te gebruiken om van de ene kant naar de andere kant te gaan, maar zie het nergens in grotere diameters.

Bedankt voor het delen van je 3d model. Met welk artikel koppel je de buizen weer aan elkaar bij het ventiel? En het splitsen bij de spirobuis doe je met een soort broekstuk?

Vrijstaand 1914 | Extra vloer en muurisolatie | Triple glas | WTW: in aanmaak | WP: Nibe F2120-16 + VVM310 met SMO40 + RMU40 | CV wonen: vloerverwarming, slapen: Jaga Strada DHB Hybrid | Solar: Fronius west 7.0kVA | Accu 2x HomeWizard PiB

RISL schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 18:48:
Inderdaad, de Ubbink buizen. Ik had dus in gedachten om er een paar parallel aan elkaar te gebruiken om van de ene kant naar de andere kant te gaan, maar zie het nergens in grotere diameters.
Daarom gebruik je die alleen voor het laatste stuk vanaf een verdeelbak naar het ventiel. Niet voor je hoofdbuizen waar een groot deel van alle lucht doorheen moet.
Bedankt voor het delen van je 3d model. Met welk artikel koppel je de buizen weer aan elkaar bij het ventiel?
Check even de catalogus van Ubbink. Die buizen hoef je niet op elkaar aan te sluiten, want die komen samen in een ventieladapter. Dat zijn de delen die je ook steeds aan het eind van twee buizen in bovenstaand 3D-model ziet.
En het splitsen bij de spirobuis doe je met een soort broekstuk?
Of een 45° T-stuk.

[ Voor 5% gewijzigd door Andrehj op 29-08-2026 20:57 ]

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • RISL
  • Registratie: Maart 2023
  • Laatst online: 20:14
Bedankt, ik kan weer verder!

Vrijstaand 1914 | Extra vloer en muurisolatie | Triple glas | WTW: in aanmaak | WP: Nibe F2120-16 + VVM310 met SMO40 + RMU40 | CV wonen: vloerverwarming, slapen: Jaga Strada DHB Hybrid | Solar: Fronius west 7.0kVA | Accu 2x HomeWizard PiB


  • Fr33z
  • Registratie: December 2003
  • Laatst online: 20:42
Andrehj schreef op donderdag 27 augustus 2026 @ 17:51:
@Fr33z
Grote uitdaging is over het algemeen hoe je al dat debiet in de woonkamer krijgt. Dat is meestal zoveel dat het niet meer eventjes onder een deur door gaat.
In jouw geval zou ik overigens minder afzuigen op het bovenste toilet en het toilet beneden ook via overstroom van lucht voorzien (doorvoer maken vanaf keukenkast naar toilet en toiletdeur rondom zoveel mogelijk afdichten).
En dan die 35 kuub afvoer die je daarmee wint verplaatsen naar de achterste bijkeuken, want in je bijkeukens ontbreekt nu elke ventilatie. Dat wil je niet.
Sterker nog, ik zou onder de trap een toevoerrooster naar de woonkamer maken, dan kan die 120 kuub die je daar nu afzuigt helemaal verhuizen naar keuken en vooral bijkeuken. Zo maak je maximaal gebruik van overstroom.
Dankjewel! ik heb er even over nagedacht en paar aanvullingen/vragen:

- de situatie boven heb ik niet helemaal goed getekend zie ik. Dat toilet wordt bij de badkamer gevoegd en wordt dus 1 ruimte. ik zou daar best 75 m3/u af kunnen zuigen ipv 100 maar dan moet ik weer 25 extra de trap af en beneden wegzuigen daarom eest 100 ingetekend.

- toevoerrooster woonkamer ga ik zeker doen, was de bedoeling met mijn "gele blokje" in de muur in de gang.

- bijkeuken afzuigventielen maken kan, maakt het buizentraject interessant maar kan het wel proberen. Ben alleen bang voor kortsluiting dan door de "functionele ruimte" ipv door de woonkamer. Die weg is makkelijker/korter. Jij maakt je daar niet per se zorgen over?

- toilet beneden snap ik niet. ik heb dus nu als afzuigpunt met iets van 35 m3/u ingetekend, de aanvoer is overflow van de 1e verdieping de trap af en dan langs de deur het toilet in. Jouw voorstel is om daar niet meer af te zuigen? en wat is de bedoeling van je rooster via de keukenkast dan? Ik ben beetje bang voor geluidsoverlast, in de hal zit er een extra deur tussen maar om nou in de keuken te horen wat er op het toiler allemaal gebeurt lijkt me niks.

- hoeveel m3/u kan ik ongeveer wegstouwen door een bestaand 100mm diameter stalen kanaal van circa 6m lang? Dit is de vraag voor het ene afzuigpunt in de keuken, daar zit een buis in beton die ik niet meer kan aanpassen.

- ga ik alles in de woonkamer met overflow goed krijgen of is het toch slim om nog 1 aanvoerventiel aan de voorzijde te proberen te maken?


Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/zVn6ARXgF7XCZWoKF_94Gv9KvyM=/fit-in/4000x4000/filters:no_upscale():strip_exif()/f/image/t92QIDd750BlgzkAvYcSph3E.png?f=user_large

[ Voor 3% gewijzigd door Fr33z op 30-08-2026 13:55 ]

Fr33z schreef op zondag 30 augustus 2026 @ 13:53:
- de situatie boven heb ik niet helemaal goed getekend zie ik. Dat toilet wordt bij de badkamer gevoegd en wordt dus 1 ruimte. ik zou daar best 75 m3/u af kunnen zuigen ipv 100 maar dan moet ik weer 25 extra de trap af en beneden wegzuigen daarom eest 100 ingetekend.
Jij ziet dat als negatief, maar het is positief, want dan krijg je 25 m³/h meer overstroom, die je in de woonkamer minder hoeft in te blazen, wat scheelt in het geluid en energieverbruik van je unit.
- bijkeuken afzuigventielen maken kan, maakt het buizentraject interessant maar kan het wel proberen. Ben alleen bang voor kortsluiting dan door de "functionele ruimte" ipv door de woonkamer. Die weg is makkelijker/korter. Jij maakt je daar niet per se zorgen over?
Zeker wel. Je moet er d.m.v. tactisch afgedichte deuren voor zorgen dat de luchtstroom de weg neemt die jij wilt. Ik heb hier ook de deuren van de toiletten en de 2e badkamer extra afgedicht, zodat al die lucht gedwongen door de woonkamer gaat. (En dus die ruimtes voorzien van een alternatieve toevoer).
- toilet beneden snap ik niet. ik heb dus nu als afzuigpunt met iets van 35 m3/u ingetekend, de aanvoer is overflow van de 1e verdieping de trap af en dan langs de deur het toilet in. Jouw voorstel is om daar niet meer af te zuigen? en wat is de bedoeling van je rooster via de keukenkast dan? Ik ben beetje bang voor geluidsoverlast, in de hal zit er een extra deur tussen maar om nou in de keuken te horen wat er op het toiler allemaal gebeurt lijkt me niks.
Als je die 35 m³/h via overstroom laat lopen hoef je weer minder in de woonkamer in te blazen, want die overstroom loopt door je woonkamer. Dat scheelt weer meer geluid en energieverbruik.
Hier heb ik precies dezelfde situatie. Toilet grenst aan trapkast die uitkomt in de woonkamer. Onder de deur van de trapkast zit een spleet, en in de muur tussen trapkast en toilet heb ik twee 125 mm buizen lopen, met twee Luna toevoerventielen aan de toiletkant. Werkt prima en geeft geen geluidsoverlast. Mocht dat wel gebeuren dan had ik altijd nog iets van demping toe kunnen voegen.
[quote]
- hoeveel m3/u kan ik ongeveer wegstouwen door een bestaand 100mm diameter stalen kanaal van circa 6m lang? Dit is de vraag voor het ene afzuigpunt in de keuken, daar zit een buis in beton die ik niet meer kan aanpassen.[quote]
Niet veel. En zeker voor een keuken waar je veel wilt afzuigen denk ik niet genoeg. Maar daar zijn genoeg online rekentools voor. Hou er rekening mee dat wanneer je ergens een grote restrictie hebt (zoals deze buis), dat je dan alle andere afzuigventielen ontzettend moet knijpen (en je unit heel hard moet gaan werken) om de juiste debieten te krijgen. Dat wil je dus eigenlijk niet.
- ga ik alles in de woonkamer met overflow goed krijgen of is het toch slim om nog 1 aanvoerventiel aan de voorzijde te proberen te maken?
Als het niet te lastig is zou ik er wel een toevoerventiel maken, maar je kunt het eventueel ook eerst zonder proberen. Hou er wel rekening mee dat je in de woonkamer normaliter actiever bent dan in de slaapkamer en dus meer lucht nodig hebt. Zo kun je in een slaapkamer rekenen met 25 à 30 m³/h pp, maar in de woonkamer gaat het richting het dubbele.

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.

Pagina: 1 ... 119 120 Laatste