Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en koelen 4

[rooiekool]

ben van plan een LG monoblok 7kw te gaan plaatsen (LG oa vanwege KNX mogelijkheden) maar twijfel nog over de buffer.

Heb een Atag CBS 150 liter boiler beschikbaar om als buffer te gebruiken. Normaal gesproken wordt deze dus indirect vanuit de ketel warm gestookt (volgens de spec ongeveer 1m2 opperlvakte) waarbij de spiraal onderin het vat ligt.

Nu wil ik dit vat op z'n kop zetten, de wisselaar als tapspiraal gebruiken en het buffervolume als WP-buffer, aangesloten volgens de warmtepomp-weetjes versie C:


de spiraal gebruik ik dan om het tapwater voor te verwarmen voor de CV-ketel.

ben ik dan goed bezig, of zijn er nog andere afwegingen?

[Daannn1987]

Oxellaar schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 18:20:
46.6kWh met de Elga. Ben toch wel een beetje verast over z'n presteren icm mijn radiatoren. Aanvoertemperatuur is nog niet boven de 35c uitgekomen en stook makkelijk naar 21c.

Valt niet tegen dus? Ben benieuwd tot welke temperautur jij het zonder gas uithoud. Of stook je nog wel bij met CV?

[Oxellaar]

@Daannn1987 Ketel kan niet bijkomen, pas onder de 7 graden. En dat ga ik waarschijnlijk nog verder omlaag zetten. De cop en vermogen bij 10c is nog ruim voldoende om zonder ketel te stoken.

Vorig jaar 19m3 gas verstookt in dezelfde periode, maar wel met 240 graaddagen. Is natuurlijk ook niet veel, maar dat komt door de houtkachel. Zonder houtkachel zou mijn verbruik ongeveer het dubbele zijn.
Alleen is deze maand de houtkachel bijna niet aan geweest, hobbyen met de Elga is leuker.

[AUijtdehaag]

rooiekool schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 18:43:
ben van plan een LG monoblok 7kw te gaan plaatsen (LG oa vanwege KNX mogelijkheden) maar twijfel nog over de buffer.

Heb een Atag CBS 150 liter boiler beschikbaar om als buffer te gebruiken. Normaal gesproken wordt deze dus indirect vanuit de ketel warm gestookt (volgens de spec ongeveer 1m2 opperlvakte) waarbij de spiraal onderin het vat ligt.

Nu wil ik dit vat op z'n kop zetten, de wisselaar als tapspiraal gebruiken en het buffervolume als WP-buffer, aangesloten volgens de warmtepomp-weetjes versie C:
[afbeelding]

de spiraal gebruik ik dan om het tapwater voor te verwarmen voor de CV-ketel.

ben ik dan goed bezig, of zijn er nog andere afwegingen?

Ik heb een 450 ltr RVS DeJongGorredijk op zijn kop staan, met 3-spiralen erin. De zonneboilerspiraal is dan de bovenste.

Alle 3 de spiralen doorverbonden. Die dient dan als voorverwarmer voor mijn (straks) 3-fase doorstroomverwarmer.
Maar het cv gedeelte werkt al een jaar prima zo, op die manier. (heb een oventrop pompunit erbij voor de vloerverwarming op 3-verdiepingen)

Maar ik verwacht weinig overdracht van jouw enkele spiraal, de spiraal is te klein/weinig inhoud denk ik.

[thefox154]

rooiekool schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 18:43:
ben van plan een LG monoblok 7kw te gaan plaatsen (LG oa vanwege KNX mogelijkheden) maar twijfel nog over de buffer.

Heb je de cop's van de LG units gezien?
Bij LG is deze bij -2 al gedaald naar 2,3 en heeft hij slecht 4,5kw vermogen over. Niet echt cijfers om over naar huis te schrijven. Als je hem fors over gedemensioneerd heb is er natuurlijk niets aan de hand.

KNX kan een aantal andere merken ook oa Daalderop, Hitachi, Stiebel E.

(ik heb ze allemaal in een lijstje gezet omdat ik mijn unit ook aan het uitzoeken was ).

[Maikie18]

reneeke1970 schreef op zondag 29 oktober 2017 @ 19:01:
[...]

Een wp boiler gebruikt veel minder hoor, maar inderdaad een mono wp zal het nog ietsje zuiniger doen, maar vergis je niet hij moet er wel paar uur per dag de tijd voor krijgen. Op dat moment geen verwarming.
Ik gebruik een buffer met hygiëne spiraal als hot fill voor een wp boiler, die gebruikt ongeveer 500/600 per jaar gok ik. De extra onttrokken energie uit de hygiëne spiraal durf ik niet te schatten maar dit is niet veel. Totale sww gebruik zal ruim onder 1000 kWh blijven

Ik zit met mijn losse elektrische boiler van 80L al op 777 kWh sinds 23 april. Toen ik SWW nog met gas deed was het max 15m3 per maand.

WP verbruik deze maand 61,4 kWh, zonnepanelen opbrengst 187,9 kWh

[ Voor 4% gewijzigd door Maikie18 op 30-10-2017 19:29 ]

[rooiekool]

AUijtdehaag schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 19:06:
[...]

Ik heb een 450 ltr RVS DeJongGorredijk op zijn kop staan, met 3-spiralen erin. De zonneboilerspiraal is dan de bovenste.

Alle 3 de spiralen doorverbonden. Die dient dan als voorverwarmer voor mijn (straks) 3-fase doorstroomverwarmer.
Maar het cv gedeelte werkt al een jaar prima zo, op die manier. (heb een oventrop pompunit erbij voor de vloerverwarming op 3-verdiepingen)

Maar ik verwacht weinig overdracht van jouw enkele spiraal, de spiraal is te klein/weinig inhoud denk ik.

die atag's zijn van de jong!

heb ook nog een DJG zonneboiler staan, maar die heeft volgensmij een kleinere spiraal, maar wel een dubbele mantel onderin. Die kan ik natuurlijk ook op z'n kop gebruiken en dan de dubbele mantel voor SWW.

wordt alleen niet zo wijs uit het typenummer.
de atag: DJG.40066.143
zonneboiler: DJG.20706.048

[AUijtdehaag]

@rooiekool
De website van DJG is ook al maanden niet geupdate.
Wordt je hier wijzer? https://www.groene-energi...ilers-en-toebehoren/p-1a/

@Grolsch of andere ecodanners.
Hebben jullie ook een afwijking van de buitentemperatuursensor.
Het is nu 9 graden buiten. Valt me op dat die sensor altijd 1 a 2 graden hoger aangeeft. En helaas niet aan te passen in het menu van de ecodanbesturing.

[dunklefaser]

Maikie18 schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 19:17:
[...]

Ik zit met mijn losse elektrische boiler van 80L al op 777 kWh sinds 23 april. Toen ik SWW nog met gas deed was het max 15m3 per maand.

WP verbruik deze maand 61,4 kWh, zonnepanelen opbrengst 187,9 kWh

Mooie cijfers - maar meer niet! - Misschien is er iemand die er wel wat mee kan?

[mgroen81]

Hier heeft de WP 107kWh verbruikt.
Ongeveer 47kWh verbruik SWW en 60kWh verwarming. 161GD.
Ta=30

[Grolsch]

AUijtdehaag schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 19:54:
@rooiekool
De website van DJG is ook al maanden niet geupdate.
Wordt je hier wijzer? https://www.groene-energi...ilers-en-toebehoren/p-1a/

@Grolsch of andere ecodanners.
Hebben jullie ook een afwijking van de buitentemperatuursensor.
Het is nu 9 graden buiten. Valt me op dat die sensor altijd 1 a 2 graden hoger aangeeft. En helaas niet aan te passen in het menu van de ecodanbesturing.

[afbeelding]

VOlgens weeronline.nl is het in ons dorp 7 graden, en dat geeft de Zubadan ook aan.

Ik heb op dit moment de pomp op standje 3 staan, wat resulteert in een flow van 17 ltr/minuut dus 1020 ltr/uur.

Wat zal er nu gaan veranderen als ik de flow verhoog of verlaag.

Dit is mijn grafiekje vanaf 1600 vanmiddag.

[AUijtdehaag]

Grolsch schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 20:06:
[...]

Wat zal er nu gaan veranderen als ik de flow verhoog of verlaag.

De deltaT normaal gezien. Maar ook die weet je niet

[Grolsch]

AUijtdehaag schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 20:08:
[...]

De deltaT normaal gezien. Maar ook die weet je niet

Toen ik net keek was Ta 28, Tr 24 graden.

Maar wat zal welke verandering in de pompsnelheid doen met deze grafiek

[ Voor 14% gewijzigd door Grolsch op 30-10-2017 20:12 ]

[Maikie18]

dunklefaser schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 19:58:
[...]


Mooie cijfers - maar meer niet! - Misschien is er iemand die er wel wat mee kan?

Bevestigd eigenlijk wat er altijd werd gezegd dat een boiler duurder is dan een hr ketel voor SWW maar uiteindelijk ben je toch goedkoper uit omdat je vaste lasten komen te vervallen. Andere cijfers waren voor 2 pagina's terug waar iemand vroeg hoeveel er deze maand in de WP was gegaan en hoeveel de panelen hadden opgebracht

Beeld van de afgelopen 24 uur

Ik heb de WP vanochtend om 7.30 uitgezet, hiermee heb ik volgens mij toch ruim 3 kWh bespaard vandaag

[ Voor 14% gewijzigd door Maikie18 op 30-10-2017 20:18 ]

[AUijtdehaag]

Grolsch schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 20:09:
[...]


Toen ik net keek was Ta 28, Tr 24 graden.

Maar wat zal welke verandering in de pompsnelheid doen met deze grafiek

Oh ja, is af te lezen in de besturing, lol (kom er net achter, sinds dat hij aan de muur hangt, is hij wat toegankelijker)

Ff de pompsnelheid verhoogd.van 850 naar 1000 (stand 1 naar 2)
DeltaT wordt kleiner (van 3,2 naar 2,6, heb een buffervat op temperatuur, dus is al laag), cop wordt slechter, opgenomen vermogen klein stukje hoger (door de pomp), afgegeven vermogen gaat stukje lager.
Nog meer info nodig?
Extended data: https://pvoutput.org/intraday.jsp?id=17683&sid=16892

[ Voor 30% gewijzigd door AUijtdehaag op 30-10-2017 20:40 ]

[Stoofie]

AUijtdehaag schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 19:54:
@Grolsch of andere ecodanners.
Hebben jullie ook een afwijking van de buitentemperatuursensor.
Het is nu 9 graden buiten. Valt me op dat die sensor altijd 1 a 2 graden hoger aangeeft. En helaas niet aan te passen in het menu van de ecodanbesturing.
[afbeelding]

Mijn ecodan zegt dat het 8 graden is en mijn thermometer en lokale weerstation houden het op 7.
Dus ja, de ecodan heeft het op dit moment een graadje warmer, maar of dat structureel is?
Geen idee...

[reneeke1970]

blauwemac schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 09:48:
Ja, die naregeling komt ook wel, maar ik ben nog steeds niet toegekomen aan het aansluiten van de kamerthermostaat. Ook omdat ik niet zeker weet welke draadjes waaraan moeten...

Oh ja dat Chinese ding, maak er even een voeding draadje aan en meet met de multi meter waar hij schakelt als je aan knop draait.

[reneeke1970]

Maikie18 schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 19:17:
[...]

Ik zit met mijn losse elektrische boiler van 80L al op 777 kWh sinds 23 april. Toen ik SWW nog met gas deed was het max 15m3 per maand.

WP verbruik deze maand 61,4 kWh, zonnepanelen opbrengst 187,9 kWh

Wij spreken over een warmtepomp boiler cop 3. Geen gewone elektrische

[Maikie18]

reneeke1970 schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 20:39:
[...]

Wij spreken over een warmtepomp boiler cop 3. Geen gewone elektrische

Aha vandaar.

Volgens mij had je mij die ook een keer aangeraden, dat ding was na subsidie bijna gratis, ik weet niet meer waarom ik daar toen niet voor ben gegaan, had ik denk nog redelijk wat mee kunnen besparen

[Grolsch]

Een factor 3 ongeveer

Ik ben hier zo'n 50kWh per maand kwijt aan SWW (400 liter vat)

[ Voor 57% gewijzigd door Grolsch op 30-10-2017 21:03 ]

[reneeke1970]

Grolsch schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 21:02:
Een factor 3 ongeveer

Ik ben hier zo'n 50kWh per maand kwijt aan SWW (400 liter vat)

Ja ja met kapotte meter haha

[Grolsch]

reneeke1970 schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 21:06:
[...]

Ja ja met kapotte meter haha

Haha, nee, die gegevens haal ik uit de Ecodan zelf

Gisteren toevallig nog ff gekeken, en van 1 t/m 28 oktober 41 kWh erin en 121kWh eruit (COP = 2.95) voor SWW.

Ik heb nu van mijn KWH meter de pulsen op 666 gezet ipv 1000, maar toch klopt dat niet helemaal Ik zal eens ff de installateur vragen wanneer hij dat ding denkt te verwisselen, wij cijferneukers hebben een hekel aan verkeerde getallen

[amarkest]

mkleinman schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 16:45:
..............................................................
En zo overdreven zonnig was oktober niet. Vorig jaar wekte ik 150kWh op in oktober. Dit jaar moet ik blij zijn als ik de 130kWh haal.

-178 graaddagen in Barneveld(volgens mindergas.nl)

-180kwh opgewekt (10x sunpowerx20 BLK 327pw)

-252kwh windpower (ingekocht bij QURRENT)

-64kwh door ELGA gebruikt, inclusief behoorlijk veel extra testen op hoge kamertemperatuur.

[kanaaldijk]

mkleinman schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 16:45:
Hoe is het verbruik van jullie warmtepomp tot nu toe in oktober? Ik zit tot nu toe op 38,9kWh met ongeveer 140 graaddagen. Vorig jaar zat ik op 257 graaddagen met 150kWh verbruik. Daarmee kom ik omgerekend met graaddagen maar liefst 52% lager uit met mijn verbruik.

En zo overdreven zonnig was oktober niet. Vorig jaar wekte ik 150kWh op in oktober. Dit jaar moet ik blij zijn als ik de 130kWh haal.

mijn Mitsubishi 11.2 heeft in oktober 2016 262 kwu en in 2017 200 kwu verbruikt
mijn panelen hebben in oktober 2016 785 kwu en in 2017 708 kwu opgewekt

[LittleTycoon]

Mijn eerste grafiekjes uit de Nibe F2120 WP. Log ze nu nog met USB stick. Als ik er tijd voor ga krijgen sluit ik de modbus unit aan die ik dan ga koppelen met domotica, krijg ik vast ook mooie grafiekjes.

Deze zijn nog met verwisselde aanvoer en retour buffervat, dus de pieken zijn uiteindelijk allemaal storingen (hi condensor out). Voor de 3e poging (langste run voor in storing gaan) was ik er inmiddels achter gekomen dat mijn elektricien bij het netjes afwerken van de elektraleidingen in gootjes de sensoren van het buffervat had verwisseld (dus top sensor zat onder en sensor onder zat boven). Dus na corrigeren daardoor langere run bij de 3e poging om vrouwlief te pleasen voordat het ding weer een hi condensor fout gaf.

Goede nieuws is dat vanochtend retour- en aanvoer door installateur aannemer zijn verwisseld/gecorrigeerd (was zijn fout) en dat ik nu ook voor SWW een werkende WP heb (met ca. 15-20% hogere flow voor SWW omdat flow inregelafsluiter nu dus ook goed loopt). Ben nu de goede run vandaag vergeten te loggen , zenuwen over de ultieme test of mijn eigenwijs bedachte setup wel zou werken.

Maar met goede flow toch volgende dingen gezien. SWW run begint met dT van 25 graden. dT loopt dan gedurende de run terug tot ca 10-11,5 graden. dT wordt niet minder dan 10 graden. Moet nog uitzoeken of dit de bedoeling is of dat mijn set up toch een rol speelt. Maximale flow tijdens SWW bereiding is ca. 10,5 l/minuut, ook als ik laadpomp op 100% zet (bij VV haalt ie dan 30-32 l/minuut). Ik zal morgen eens laadmethode op doeltemp. zetten (bedoeld voor open vaten) ipv delta T (bedoeld voor verwarmen via spiraal) waar die nu op staat. Kijken of dit impact heeft op de flow of dat dit gewoon de werking van de Nibe is. Kan me nu niet indenken dat mijn 3" stratificatiebuis in de buffer de flow beperkt als de WP gewoon delta T van 25 behaalt en daarna lukt om terug te moduleren.

De 1e ervaring impact van de stratificatiebuis valt me eigenlijk tegen. Ik heb nooit een temp verschil van meer dan 4 graden tussen 25% hoogte buffervat (nog onder aanvoer WP) en top buffervat (op 85%) gezien, waarschijnlijk zitten er teveel gaten in die stratificatiebuis of is het concept gewoon flauwekul. Met zo'n dT en een flow van slechts 10,5 l/minuut had ik meer verwacht.

Verder plaatje van berekende Ta, werkelijke Ta en kamertemperatuur. Zegt eigenlijk niet zoveel, WP heeft niet verwarmd in deze tijdsperiode, maar ik wilde ook gewoon eens grafiekjes posten van mijn WP die nu werkt. Ik heb ieder geval een traag werkende Nibe 3-wegklep. De Ta richting VV schiet 2-4 minuten omhoog na beeindigen SWW run omdat de klep langzaam omgaat. Niet dat ik dat terugzie in de Tr vanuit de VV. En mijn huis van 850m3 koelt maar ca. 0,5 graden af als het 's nachts 8-9 graden is buiten. Me thinks dat ik dat ik die warmteverliesberekening toch opzij had moeten schuiven en een lichtere WP had moeten kopen. Ik verwacht een forse strijd te moeten gaan voeren om pendelen tegen te gaan. Heb de stooklijn al verlaagd waardoor de regelunit nu met een Ta van < 24 graden rekent. Moet maar zien of deze WP met een dT van 2-3 graden weet te draaien met een minimum vermogen van 4KW bij zo weinig warmteverlies.


Zo, nu eens nadenken over zinvolle grafiekjes. Duidelijk is wel dat de Nibe F2120 bij SWW bereiding met aanzienlijk grotere dT's werkt dan het gros van de andere merken WP's die op dit forum gebruikt worden.

[ Voor 3% gewijzigd door LittleTycoon op 30-10-2017 23:34 ]

[Grolsch]

@LittleTycoon ik heb min of meer hetzelfde "probleem" (net zoals iedereen op een gegeven moment denk ik) dat het minimale vermogen (in mijn geval 4500Watt) te veel is bij milde buitentemperaturen om continue door te werken.

Gisteravond een "kleine" aanpassing gedaan.

Ik wil mijn huis niet 24*7 verwarmen, dus de WP gaat uit vanaf 22:00 tot 08:00.
Ik had een vaste Ta van 28 graden, daaronder nog meer last van "pendel" gedrag.
Nu een stooklijn ingesteld van Tb=10 - Ta = 28, Tb=-5 - Ta = 35.

Gisteravond dus 6 graden dus Ta is +- 29,5 graden.

Je kunt zien dat ik dit rond 19:15 heb ik ingesteld, de WP draait nu constanter door.



Dus het minimale vermogen van de WP is te hoog bij deze milde buitentemperaturen dat het handhaven van een Ta van 28 graden zorgt voor meer start/stops.

Ik had graag gewild dat er een minimale stoptijd ingevoerd kon worden, maar dat kan dus niet bij de Ecodan.

Nu meet ik de Ta niet met losse sensoren, als ik kijk welke temperatuur de vloer in gaat dan is deze zo'n 2 á 3 graden lager als de Ta welke gemeten wordt in de WP zelf. Of het ligt aan de meter van de v.v. verdelers.

Nu wil ik de eerdere situatie niet echt pendelen noemen, maar we zien toch liever een doorsnorrende WP i.p.v. start/stops.

Dat temperatuurverschil in het vat heb ik ook wel. Mijn spiraal gaat er op +- 75% hoogte in, en onderaan weer uit, ik meet in het midden, dat is dan +- 46,5 graden na een opwarmronde. (doeltemp 45 graden). Bovenin het vat is de temperatuur zo'n 10 graden hoger.

[ Voor 4% gewijzigd door Grolsch op 31-10-2017 07:50 ]

[wervisser]

Buiten de SWW runs om, heb ik tot op heden nog geen mooie runs gezien (zoals de post van @Grolsch van een paar minuten geleden).

Vannacht daarentegen heb ik de onderstaande uit Domoticz getrokken. Dit ziet er dan toch een stuk beter uit ten opzichte van de continu up en downs in verbruik.

[Rol-Co]

@Grolsch @wervisser

Maar wil je lange runs? Als je dat nu al hebt, hoe word het dan met -5? Als je lange runs wil zou je ook bijv 2x per dag een X aantal uur kunnen runnen wat voldoende is om het warm te houden bijv.

Ik ben zelf van mening dat elk uur een 15-20 min draaien prettig is.

[wervisser]

@Rol-Co
Of ik het wil... geen idee. Sinds ik dit topic volg is vaak genoeg aangegeven dat meerdere start/stops van de warmtepomp per uur onwenselijk zijn in verband met de levensduur van de unit.
Toen ik het verbruik binnen Domoticz ging monitoren zag ik dit gedrag echter wel, maar kon het ook te maken hebben met de frequentie van energie afgifte in de database. Sinds afgelopen nacht kan ik dit echter wegstrepen.

Ik zal inderdaad eens gaan kijken wat ik kan instellen qua verwarmingsmomenten, want ik ben overtuigd van de functionaliteit van de warmtepomp. Daarbij ben ik wel van mening dat er nog veel onduidelijk is bij mij en installateurs over het juist instellen van een unit. Vanuit het oogpunt van een domme gebruiker verwacht je toch een bepaalde handigheid en niet dat je alle instellingen tot in den treure moet onderzoeken. Het is immers niet echt iets nieuws en innovatiefs.
Het feit dat ik dit topic interessant vind om te volgen doet mij bewegen om de unit te controleren op zijn werking. Zonder dit topic had ik waarschijnlijk niet eens een warmtepomp gehad :-)

[Grolsch]

Rol-Co schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 08:49:
@Grolsch @wervisser

Maar wil je lange runs?

Niet per definitie, maar ik probeer die korte stops te voorkomen

Als je dat nu al hebt, hoe word het dan met -5?

Dan gaat het vermogen van de WP omhoog. Draait nu op 4500Watt, kan dus naar 11200Watt.

Als je lange runs wil zou je ook bijv 2x per dag een X aantal uur kunnen runnen wat voldoende is om het warm te houden bijv.

Los van dat de WP bij mij "hard" uit gaat tussen 2200 en 0800 heb ik ook nog naregeling.
Mijn woning heeft onvoldoende warmteverlies om 14 uur lang continu 4500Watt te verliezen, dus de ruimtethermostaat gaat een keer ingrijpen.

Ik ben zelf van mening dat elk uur een 15-20 min draaien prettig is.

Dat zou ik dus ook graag willen, maar bij de Ecodan kun je geen minimale stoptijd instellen.
Dus hij draait 45 minuten, en gaat dan 3 minuten uit, en springt dan weer aan.
Dat wil ik eigenlijk voorkomen.

wervisser schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 08:59:
@Rol-Co
Of ik het wil... geen idee. Sinds ik dit topic volg is vaak genoeg aangegeven dat meerdere start/stops van de warmtepomp per uur onwenselijk zijn in verband met de levensduur van de unit.

Dat is onzin, er is meerdere keren aangegeven dat het aantal start/stops wat de compressor dusdanig hoog is, dat zelfs bij pendelen de compressor het nog +20 jaar vol houdt.

Toen ik het verbruik binnen Domoticz ging monitoren zag ik dit gedrag echter wel, maar kon het ook te maken hebben met de frequentie van energie afgifte in de database. Sinds afgelopen nacht kan ik dit echter wegstrepen.

Ik zal inderdaad eens gaan kijken wat ik kan instellen qua verwarmingsmomenten, want ik ben overtuigd van de functionaliteit van de warmtepomp. Daarbij ben ik wel van mening dat er nog veel onduidelijk is bij mij en installateurs over het juist instellen van een unit. Vanuit het oogpunt van een domme gebruiker verwacht je toch een bepaalde handigheid en niet dat je alle instellingen tot in den treure moet onderzoeken. Het is immers niet echt iets nieuws en innovatiefs.
Het feit dat ik dit topic interessant vind om te volgen doet mij bewegen om de unit te controleren op zijn werking. Zonder dit topic had ik waarschijnlijk niet eens een warmtepomp gehad :-)

Dat aan/uit is helemaal niet erg, en de normale gebruiker heeft het helemaal niet in de gaten. Wie kijkt er nu hoe vaak z'n CV ketel ketel aan/uit gaat, dat gebeurt nu eenmaal.

[Rol-Co]

@wervisser

Ik ben er inmiddels wel achter dat er eigenlijk maar 2 manieren zijn.voor een leek en dat is.

Dom aan laten staan en hele dag verwarmen
Of handmatig aan en uit zetten
Bij deze laatste kan dat ook nog met een timer bijv maar zo houd je het verbruik wat in de hand.

De techniek warmtepomp bestaat al lang, maar om een huis goed te kunnen regelen zijn ze nog in 1850
Regelingen die op 2 graden hysterese schakelen
In mijn geval geen thermostaat kunnen aansluiten
Thermostaten nog voor de gasketel gemaakt

Een warmtepomp moet op tienden kunnen schakelen, dat ding is traag en al zeker met een vloer dus als de tendens naar beneden is aan.....voor X tijd.
Daarom zie ik hem liever elk uur een tijdje draaien (pulsen) veel mooier en beter kwa verbruik, COP word wel iets slechter.

[Chris_82]

Lijkt mij zeker een goed om naar lange runs te streven, mits je warmtepomp maar ver genoeg terug kan moduleren. Zie onderstaand voorbeeld voor bijv. het effect op de dCOP. Een pauze en en opstarten zijn ongunstige momenten voor de efficiency.
Een manier om dit te bereiken als het nog niet zo koud is buiten en de warmtevraag achter blijft bij het minimum vermogen, is in mijn ogen om af en toe een kleine dag- en nachtverlaging toe te passen. Zo heb ik de gevraagde temperatuur 's nachts en tijdens actieve momenten overdag een half graadje lager staan. Een grotere verlaging lijkt tot nu toe een negatief effect te hebben omdat de warmtepomp dan (te) hard gaat werken bij de huidige instellingen.


https://snapshot.raintank...xev8dBclz0u75R7D2ffA3s8wC

[Rol-Co]

@Chris_82
Dat zijn ook redelijk wat starts in 9 uur
Ik heb er dan een 17 van smorgens tot 0:00 , prima opzich en als het kouder word worden de runs langer en minder.
https://pvoutput.org/intr...8485&dt=20171021&gs=0&m=1

[Chris_82]

@Rol-Co
Mee eens, zelfs op de minimum 10% uitsturing van de Loria is er vaak nog te veel warmteafgifte. Tijdens nog warmere buitentemperaturen zelfs wel tot 6 stop/starts per uur. Volgens mij heb ik dat ook gezien in de data van @Grolsch, is dat een vaststaand maximum?

[Daannn1987]

Precies daarom pas ik nu nog nachtverlaging toe.. Wanneer het echt kouder wordt houdt ik de temperatuur constant en heb ik langere runs.

[Rol-Co]

Chris_82 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 09:28:
@Rol-Co
Mee eens, zelfs op de minimum 10% uitsturing van de Loria is er vaak nog te veel warmteafgifte. Tijdens nog warmere buitentemperaturen zelfs wel tot 6 stop/starts per uur. Volgens mij heb ik dat ook gezien in de data van @Grolsch, is dat een vaststaand maximum?

Gebruik je een thermostaat? Vaak hebben thermostaten 6 schakelingen per uur, die chronotherm dingen hadden dat ook, kon je nog aanpassen naar 4 ook dacht ik, gasketel regeling imho.

Als een warmtepomp een uurtje loopt op zijn laagste vermogen is het niet gelijk een sauna dus het hoeft allemaal niet zo wild.
Heb je daar nog een vloer verwarming bij kan het ook best een uurtje uit, merk je weinig van.

Dus wp en vvw , uurtje aan en uurtje uit met de Ta via WAR..... Perfect!

[Chris_82]

@Rol-co, Zou dat het echt zijn? De thermostaat die meegeleverd is lijkt me speciaal voor de Loria ontworpen. Basisfuncties als uit/continue/programma/vakantie zijn daarop in te stellen. Verdere instelmogelijkheden op de binnenunit zijn de (1) stooklijn helling, (2) stooklijn verplaatsing en (3) invloed van de ruimtethermostaat. Zoveel vrijheden om het in te stellen als op een Ecodan of Pana zijn er niet, en voor de meeste gebruikers is dat waarschijnlijk maar goed ook

Ik heb nog wat vraagjes uit staan bij de installateur die ze weer heeft doorgespeeld naar Techneco, goed inregelen zal nog wel wat tijd in beslag gaan nemen.

[Noord27]

Ik zag vannacht runs van circa 2 uur op de Elga om het op 19,5 graden te houden.

Prima toch dergelijke lange runs? Geen bufervat, losse SWW voorziening, kleine hoeveelheid vloerverwarming (slechts 2 groepen).

Grafiek is overigens het totaalverbruik van onze woning; direct uitgelezen via de 'slimme' meter.

[ Voor 35% gewijzigd door Noord27 op 31-10-2017 11:27 ]

[Bl4ckviper]

Hoe maken jullie die grafiekjes? Lezen jullie deze info direct uit de WP's of via externe kwh meters?

Zelf heb ik nu dus kwh meters hangen 1 voor de wp 1 voor de wp backup en 1 voor het elektrische element in de boiler. Wacht nog op mijn modbus naar usb convertor om deze daarna in te lezen.

Heb dan natuurlijk nog iets nodig om het op te slaan en te presenteren. Daar gebruiken jullie domoticz voor?

[Markprinsen]

Inmiddels draait bij mijn de Pana 5Kw ook al een tijdje. Ik heb een thermostaat in onze hal (die over de hele lengte van ons huis loopt) die aan uit schakelt. We stoken ook een houtkachel, dit heeft helaas als gevolg dat de pana bijna niet aanslaat ivm warmte van de houtkachel in de hal (daar wordt het makkelijk 21 graden). Dus de vloeren (en boven) worden dan koud. ik ga dus nu de pana continu laten draaien en alleen (met tijd schakelaar) 's nachts tussen 22:00 en 06:00 uur uit laten schakelen. Eens kijken wat er dan met de temperatuur in huis gebeurd. Met houtkachel zakt de temperatuur in de woonkamer ca 1,5 graden tussen 22:00 en 06:00 uur. Ik verwacht iets minder daling ivm de traagheid van de vloerverwarming.

[wervisser]

@Grolsch
I stand corrected. Ik was (nog) in de veronderstelling dat het aantal start/stops een grotere invloed had op de levensduur. Net als de eerste SSD's zeg maar ;-)

[rooiekool]

thefox154 schreef op maandag 30 oktober 2017 @ 19:07:
[...]

Heb je de cop's van de LG units gezien?
Bij LG is deze bij -2 al gedaald naar 2,3 en heeft hij slecht 4,5kw vermogen over. Niet echt cijfers om over naar huis te schrijven. Als je hem fors over gedemensioneerd heb is er natuurlijk niets aan de hand.

KNX kan een aantal andere merken ook oa Daalderop, Hitachi, Stiebel E.

(ik heb ze allemaal in een lijstje gezet omdat ik mijn unit ook aan het uitzoeken was ).

Is dat lijstje ook ergens beschikbaar?

heb momenteel een zelfbouw WP staan met een oude aan/uit airco en een buis-in-buis wisselaar. Heb niet de indruk dat hij meer dan 3kw levert (was een proof of concept), maar wil nu dus voor het echie. Nu staat de 'airco' nog in serie met de ketel, zonder eigen pomp. Ook geen defrost e.d., dus gisterochtend dan ook stijf bevroren...

[Rol-Co]

Bl4ckviper schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 11:00:
Hoe maken jullie die grafiekjes? Lezen jullie deze info direct uit de WP's of via externe kwh meters?

Zelf heb ik nu dus kwh meters hangen 1 voor de wp 1 voor de wp backup en 1 voor het elektrische element in de boiler. Wacht nog op mijn modbus naar usb convertor om deze daarna in te lezen.

Heb dan natuurlijk nog iets nodig om het op te slaan en te presenteren. Daar gebruiken jullie domoticz voor?

Zoals noord27 kan gewoon met pvoutput, je verbruik van de wp only naar pvoutput sturen.
https://pvoutput.org/intraday.jsp?id=12038&sid=48485

@Noord27

De kamer op 19,5 graden hoef ik de wp niet eens aan te zetten, gisteren om 23:45 uit gezet en nu nog niet aan maar is nog 21.0 in huis. 19,5 vind ik ook te koud btw.

[Noord27]

@Rol-Co Een uurtje voor (ngeveer) thuis komst moet het 20 graden worden en weer een uurtje later 20,5. 19,5 continu is inderdaad aardig fris als je op de bank hangt. Hier stopt de WP er om 21:30h mee: nachtverlaging 1 graad. Maar dat verschilt per persoon. @AUijtdehaag zal 21,0 graden zeker te warm vinden.

Hoe lees je trouwens alleen het WP verbruik uit?

Nachtverlaging of niet; blijft een discutabel verhaal met een WP. En zal ook per woning verschillen of het nuttig is of niet.

[ Voor 31% gewijzigd door Noord27 op 31-10-2017 11:50 ]

[Rol-Co]

Noord27 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 11:42:
@Rol-Co Een uurtje voor (ngeveer) thuis komst moet het 20 graden worden en weer een uurtje later 20,5. 19,5 continu is inderdaad aardig fris als je op de bank hangt. Hier stopt de WP er om 21:30h mee: nachtverlaging 1 graad. Maar dat verschilt per persoon. @AUijtdehaag zal 21,0 graden zeker te warm vinden.

Hoe lees je trouwens alleen het WP verbruik uit?

Nachtverlaging of niet; blijft een discutabel verhaal met een WP. En zal ook per woning verschillen of het nuttig is of niet.

Alleen wp verbruik? Met een kWh meter en een youless, flukso, netduino, rpi enz enz.

[Grolsch]

Er is inderdaad geen 1 oplossing voor alle mogelijke situaties.

Ik gebruik dus naregeling van Danfoss met 9 ruimtethermostaten.
Is er 1 ruimtethermostaat die warmte vraagt, dan geeft de regelaar een "aan" commando aan de WP waarop de WP gaat lopen.

Ik heb dus de ruimtetemperatuur per ruimte ingesteld, en je ziet ook aan onderstaande grafiek dat gedurende een run er groepen open en dicht gaan. En de WP pakt dit eigenlijk "perfect" op.

Verder heb ik per dag een nachtverlagingsschema ingesteld (nachtverlaging is 1 graad) dus ruimtes die normaal 21 graden moeten zijn, moeten dan 20 graden zijn.

Vandaag (de dinsdag) werkt mijn vrouw maar haalt mijn schoonmoeder de kinderen 's morgens op bij ons thuis en heb ik de thermostaat ingesteld op aanwezig van 08:00 tot 10:00 en aanwezig van 16:00 tot 22:00.
Buiten deze tijden wordt dus een verlaging van 1 graad per ruimte toegepast.

Als ik onderstaande grafiek goed bekijk lijkt het erop dat alle ruimtes op de gewenste temperatuur waren, want de WP stopt al rond 09:50.



@Bl4ckviper die grafiekjes haal ik uit Enelogic, een gratis dienst als je een Youless meter hebt.
Met mijn Youless meter lees ik de P1 (totaal verbruik ) uit en via S0 de KWH-meter van mijn WP.
Ik kan dan ook van beide meters grafieken laten zien.

De gratis variant van Enelogic heeft 3 maanden history, voor een klein bedrag per jaar heb je eeuwige historie.

[ Voor 5% gewijzigd door Grolsch op 31-10-2017 12:17 ]

[Bl4ckviper]

Ik heb een abonnement op enelogic zodat mijn data behouden blijft. Hoe lees je dan de P1 meter en de S0 van je KWH meter naar Enelogic? Heb je meerdere youlessen? Wist niet dat dat ondersteund werd.

Dacht dat je de youless gebruikte voor de meting op je Slimme meter dat je dat dan live kan doen.

[reneeke1970]

@Grolsch jij zegt wp gaat lopen zodra één thermostaat vraagt. Op zich logisch.
Kun jij het niet koppelen dat wp pas gaat lopen zodra je buffer nog maar 25 graden is of zo?
Hiermee creëer je langere pauze tijd

[Oxellaar]

Bl4ckviper schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 12:17:
Ik heb een abonnement op enelogic zodat mijn data behouden blijft. Hoe lees je dan de P1 meter en de S0 van je KWH meter naar Enelogic? Heb je meerdere youlessen? Wist niet dat dat ondersteund werd.

Dacht dat je de youless gebruikte voor de meting op je Slimme meter dat je dat dan live kan doen.

Ik heb 3 stuks youless gekoppeld aan enelogic. Gas, elektra en de Elga apart. Ik dacht dat je tot 5 meters toe kan voegen.
Elga heeft een eigen kWh meter gekoppeld aan een eigen youless.
Ik heb 3x de 110 versie, maar de nieuwste 120 versie kan volgens mij 2 signalen tegelijk verwerken.

Ik heb ook het betaalde abonnement, 3 maanden historie is wat weinig.

[ Voor 6% gewijzigd door Oxellaar op 31-10-2017 12:26 ]

[Grolsch]

Bl4ckviper schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 12:17:
Ik heb een abonnement op enelogic zodat mijn data behouden blijft. Hoe lees je dan de P1 meter en de S0 van je KWH meter naar Enelogic? Heb je meerdere youlessen? Wist niet dat dat ondersteund werd.

Dacht dat je de youless gebruikte voor de meting op je Slimme meter dat je dat dan live kan doen.

Zoals ik het al zeg, de LS120 ondersteund 2 metingen, zowel P1 (kabeltje naar de slimme meter) als S0 (in mijn geval kabeltje naar de losse kWh meter).

In enelogic zie ik dan 2 meters

Die 2 meters tegelijkertijd uitlezen met 1 Youless kan volgens mij alleen met de LS120 variant, en met de nieuwste (beta) firmware

reneeke1970 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 12:18:
@Grolsch jij zegt wp gaat lopen zodra één thermostaat vraagt. Op zich logisch.
Kun jij het niet koppelen dat wp pas gaat lopen zodra je buffer nog maar 25 graden is of zo?
Hiermee creëer je langere pauze tijd

Dat zou kunnen, maar dan moet ik de Ta in de buffer gaan meten dmv "Mitsubishi Electric PAC-TH011-E THW6-9 Pufferspeicher- / Heizkreisfühler" sensoren en deze aansluiten in/op/voor/onder het buffervat.

Ik vraag me af wat er dan daadwerkelijk gaat gebeuren.

Sterker nog, die sensoren heb ik al liggen, alleen niet aangesloten

Ik heb niet zo'n groot buffervat (120 liter) ik verwacht dat met de flow van de secundaire pomp die Ta binnen no-time ook onder de ingestelde waarde zit.

[ Voor 4% gewijzigd door Grolsch op 31-10-2017 12:27 ]

[Bl4ckviper]

@Grolsch

Ja jij had zoiets inderdaad al eens gezegd dat je meet met de youless. Maar wist niet dat je dat dan ook door kan sturen naar Enelogic dacht dat het was zodat je live je slimme meter in kan lezen en verder niets.

Zou ik dan de Youless LS110 bijvoorbeeld kunnen gebruiken hiervoor? (alleen maar voor die WP groep dus)
P1 lees ik al live uit via DSMR-reader dit hoeft voor mij niet zo nodig op internet.

Anders zou ik nog kunnen kiezen voor P1 splitter met LS120 dan gaat het live naar dsmr reader en naar enelogic.

[Grolsch]

@Bl4ckviper

Dat kan heel goed, de LS110 kan maar 1 meter uitlezen.

Dit is dus de groep van de WP en de KWH meter voor de WP



Hier is de kap eraf




Zo ziet het er bij mij uit, links de KWH meter en rechts de groep.
Het "inkliksteekkroonsteendingetje" gaat dus naar mijn Youless heen.

[Bl4ckviper]

@Grolsch

De kabel die vanuit de lasklemmen lopen (neem aan dat die bij de kwh meter op de pulse uitgang zitten) dit lijkt een normale stroomkabel. Dient dat geen ftp kabel te zijn?

En heb je toevallig een foto hoe dit dan aan de youless gemaakt is? Want de LS110 dient toch de pulsen via het ledje te meten?

[Grolsch]

@Bl4ckviper Zie pagina 6 van de handleiding:

http://youless.nl/downloa...s120-handleiding-1.42.pdf

De S0 kan zowel via de optische sensor als via een kabel aangesloten worden op de LS120.

Ik heb nog een foto gevonden, rechts hangt de Youless naast de switch.

[ Voor 21% gewijzigd door Grolsch op 31-10-2017 12:53 ]

[Chris_82]

@Bl4ckviper
Een tijd geleden begonnen met 1 Youless (met analoge meter) en Bidgely, om eens te kijken hoe goed hun Energy Disaggregation werkte. Helaas voordat ik voldoende data had voor een analyse werd deze samenwerking stopgezet en ben ik overgestapt naar Enelogic.
Later in de voorbereiding voor een warmtepomp en zonnepanelen de hele meterkast vernieuwd en nu 2*youless met S0 gesoldeerd en digitale kWh meters (zie @Grolsch). Daarbij nu een Kamstrup voor de warmtemeting (MBus), logging van de omvormer (SolarEdge API), en 10 stuks DS18B20. Dit komt allemaal nu samen in Domoticz op een Raspberry Pi.
Om de details in de data nog beter te kunnen zien wordt de data vanuit Domoticz naar InfluxDB geschreven en voor weergave gebruik ik nu Grafana. Groot voordeel is de meer gedetailleerde logging, bijvoorbeeld youless elke 10 sec ipv 1 min (Enelogic), Solaredge 5 min ipv 15 min, Kamstrup en DS18B20 kun je zelf instellen, staat bij mij op 1 min. Een klein nadeel (of voordeel?) is dat Grafana niet zomaar extern te benaderen is, maar je kan wel snapshots online zetten zoals in mijn eerdere posts.

[thido]

Zo, ik doe ook mee vanaf nu.
De stooklijn staat nu op +15/35 - -5/40.
Draait daarbij constant met Ta van 37 en 21.3 graden binnen.
Ik heb enkel normale radiotoren en een twee convector putten (verschillende ruimtes).
Hierbij is de hele beneden verdieping verwarmt uitgezonderd de bijkeuken.
En de badkamer en babykamer boven.
Pana nu voorzien van een thermostaat met klokprogramma.
Ben benieuwd of het inderdaad 20 graden is als ik straks thuis kom :-)

Edit: als er niet al wat warmte in huis is (lees: de hele dag geen verwarming of zon) dan warmt het wel op maar blijft het net boven de 20 graden steken. Stooklijn iets aangepast alvast.
Zal wel een tijdje zoeken worden naar wat het beste werkt :-)

[ Voor 21% gewijzigd door thido op 31-10-2017 19:54 ]

[blauwemac]

Energy Disaggregation, is dat wat Qurrent doet? Op basis van slimme meter vaststellen dat er ergens een opladertje aan staat? Weet iemand of dat ook elders kan, via een youless? Of heb je dan slimme meter nodig?

[Chris_82]

@blauwemac
Geen idee of Qurrent dat ook doet met hun Qbox. Ik ken wel IpsumEnergy die het aanbieden voor slimme meters, tegen betaling. De besparing wordt daarmee een stuk kleiner, en volgens mij lukt dat de meeste mensen hier zelf ook wel

[blauwemac]

ja, dat denk ik ook. Ik ben gewoon benieuwd of je daar echt iets relevants mee kunt zien. Toevallig sprak ik daar net een buurman over, vandaar.

[Tomexergie]

Het is weer tijd voor de MONITORING:
Graag 1 november opgeven via PM voor de maand oktober:
kWh (e)
kWh (th geproduceerd)

Voor nieuwe deelnemers:
Merk WP/
thermisch vermogen/
type warmtemeter/
niveau afgifte systeem Bijvoorbeeld: T2=35 bij 2C buiten de aanvoertemperatuurCV is 35C

[reneeke1970]

blauwemac schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 13:34:
ja, dat denk ik ook. Ik ben gewoon benieuwd of je daar echt iets relevants mee kunt zien. Toevallig sprak ik daar net een buurman over, vandaar.

Er is inderdaad speciale software die luisterd naar de stroom kabel en zo voor 80 procent van alle apparaten kan voorspellen wat voor apparaat er op dat moment draait.
Ben alleen naam even kwijt.
Op dezelfde wijze hoort de netbeheerder of er trafo actief is van kweek lampen.
Ieder apparaat heeft een soort eigen vinger afdruk zeg maar.

Maar het luisteren naar is niet hetzelfde als naar het patroon van het verbruik kijken.

[Tomexergie]

Naast de kwantitatieve monitoring is het interessant om ook andere aspecten te inventariseren.
Het voordeel van ons Tweakersforum t.o.v. fabrieksinformatie is dat wij echte praktijk informatie kunnen geven.
Ik denk daarbij als voorbeeld aan de volgende aspecten:
- Geluid: meting bv op 3m afstand op volvermogen bij 0/5/10C buiten.
- Bivalent mogelijkheid: en/en met HR ketel ; problemen, werkt modulerend via openthem of aan/uit
- Combinatie met boiler mogelijk(aansturing driewegklep enz
- Regeltechnisch: Informatie op diplay en instelbaarheid en regeling
- Meting COP aanwezig.

- enz enz

Als voorbeeld mijn eigen situatie: Mijn Elga/Toshiba maakt veel herrie bij volvermogen. Verder heeft hij geen regeltechische voorziening om een SSW boiler aan te sluiten. De weersafhankelijke regeling werkt ook niet optimaal omdat de thermostaat niet ontworpen is voor een LT warmtepomp. Zo heb ik nog wel meer commentaar.

Hiervoor een aparte tabel maken met de belangrijkste aspecten.

Graag reaktie hoe andere deelnemers hier tegenaan kijken of andere voorstellen hebben.

[blauwemac]

Heeft iemand trouwens een idee wat de 'quiet'-stand op de Pana doet? Ik ben ervan uitgegaan dat hij dan stiller is, maar verder? Zitten er ook nadelen aan?

[Domba]

blauwemac schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 14:30:
Heeft iemand trouwens een idee wat de 'quiet'-stand op de Pana doet? Ik ben ervan uitgegaan dat hij dan stiller is, maar verder? Zitten er ook nadelen aan?

Richting vollast van de WP, wordt de lagere luchtflow een nadeel Voor de 6kW

[blauwemac]

Mooie gegevens @Domba . Ga ik gebruiken. Pas als het koud wordt, gaat hij van de Quiet af.

[rspoe]

Heeft iemand in dit topic ervaring met een Nefit warmtepomp? De EnviLine All-Electric: https://www.nefit.nl/cons...duct_detail/product_25664

Zoja wat is het verschil met een Loria van Techneco?

[Chris_82]

@rspoe
Dat is een bekend dilemma, ik heb ook een tijd lang getwijfeld tussen de Loria en Nefit. Verschillen: uiterlijk, monoblock vs. split, prijs, prestaties, noodzakelijk buffervat, geluidsniveau. Let wel op bij Nefit vermogens, deze worden sterk minder onder 0. Wel staat Nefit/Bosch/Buderus vrij hoog in veel lijsten qua prestaties (oa. Bafa, sparenergi.dk).

Ik ga toevallig dit weekend langs bij iemand die een Nefit Monoblock heeft en tot nu toe er erg tevreden mee is.
Zelf trouwens nog steeds erg tevreden met de Loria.

[mkleinman]

Vanmiddag een view in mijn database aangepast, geoptimaliseerd en uitgebreid.



Ik zit tot nu toe gemiddeld aan een COP van 5.6. Ik mis alleen een aantal dagen doordat een logger niet heeft gedraaid. Het IP adres was veranderd van die logger waardoor mijn software hem niet kon bereiken. Soms is DHCP in een netwerk vervelend.

[rspoe]

Chris_82 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 16:08:
@rspoe
Dat is een bekend dilemma, ik heb ook een tijd lang getwijfeld tussen de Loria en Nefit. Verschillen: uiterlijk, monoblock vs. split, prijs, prestaties, noodzakelijk buffervat, geluidsniveau. Let wel op bij Nefit vermogens, deze worden sterk minder onder 0. Wel staat Nefit/Bosch/Buderus vrij hoog in veel lijsten qua prestaties (oa. Bafa, sparenergi.dk).

Ik ga toevallig dit weekend langs bij iemand die een Nefit Monoblock heeft en tot nu toe er erg tevreden mee is.
Zelf trouwens nog steeds erg tevreden met de Loria.

Ja ik heb nu 2 loodgieters en de ene werkt met Techneco en de andere met Nefit. Wat bedoel je met vermogens worden sterk minder onder 0? Wat is daar het resultaat van?

Waarom heb jij uiteindelijk voor de Loria gekozen?

[Daannn1987]

mkleinman schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 16:16:
Vanmiddag een view in mijn database aangepast, geoptimaliseerd en uitgebreid.

[afbeelding]

Ik zit tot nu toe gemiddeld aan een COP van 5.6. Ik mis alleen een aantal dagen doordat een logger niet heeft gedraaid. Het IP adres was veranderd van die logger waardoor mijn software hem niet kon bereiken. Soms is DHCP in een netwerk vervelend.

Gewoon een DHCP reservering maken voor de kritieke devices die geen static ip hebben

[mkleinman]

Daannn1987 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 16:59:
[...]

Gewoon een DHCP reservering maken voor de kritieke devices die geen static ip hebben

Dat ondersteunt helaas de router niet die ik van Tele2 heb gekregen.

Ik heb nu mijn software zo aangepast dat wanneer er geen updates meer komen vanaf een sensor dat ik dat meteen zie.

[Daannn1987]

mkleinman schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 17:11:
[...]


Dat ondersteunt helaas de router niet die ik van Tele2 heb gekregen.

Ik heb nu mijn software zo aangepast dat wanneer er geen updates meer komen vanaf een sensor dat ik dat meteen zie.

Oh dat is wel heel beperkt.. Roeien met de riemen die je hebt dan maar, of je RPI als dhcp server laten spelen

De Fritzbox 7490 die ik van XS4all heb is echt een topding

[Jim423]

rspoe schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 16:34:
[...]


Ja ik heb nu 2 loodgieters en de ene werkt met Techneco en de andere met Nefit. Wat bedoel je met vermogens worden sterk minder onder 0? Wat is daar het resultaat van?

Waarom heb jij uiteindelijk voor de Loria gekozen?

Onder de 0C graden buiten wordt de maximale warmteafgifte een stuk minder vermoed ik. Kans is dan dat je je ingestelde kamertemperatuur niet meer gaat halen als het systeem niet overgedimensioneerd is. Zal de COP ook niet helpen gok ik...

[Domba]

@mkleinman Wat is COP stilstand uit je tabel, is dat warmte opbrengst gedeeld door totaal wat de Elga WP verbruikt incl circulatiepomp of wel DCOP?

[Chris_82]

rspoe schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 16:34:
[...]


Ja ik heb nu 2 loodgieters en de ene werkt met Techneco en de andere met Nefit. Wat bedoel je met vermogens worden sterk minder onder 0? Wat is daar het resultaat van?

Waarom heb jij uiteindelijk voor de Loria gekozen?

Hoofdreden voor mij was de prijs. Het verschil was voor mij te groot voor een misschien iets mooiere en stillere buitenunit en iets beter rendement. Maar misschien dat jouw loodgieter er ervaring mee heeft en een scherpe prijs kan aanbieden die enigszins in de buurt komt van een Loria...

Daarnaast kan ik me wel ergens voorstellen dat iemand die kleine verschillen de meerprijs waard vindt.

Wat betreft de vermogens, daar heb ik in verschillende landen verschillende kW vermogens gezien voor wat lijkt op precies dezelfde warmtepomp (verschillende meetmethodes?) Bijvoorbeeld de 9kW wordt in DE als 8kW verkocht en er staat 6-7kW op het EU energie label?!? Iets om in ieder geval goed na te vragen, misschien zit er een slimme operationele strategie achter, ivm moduleren / backup heater?
Wellicht iemand anders die meer ervaring heeft die verdere info kan geven?

Bij Nefit zul je er ook echt geen buil aan vallen, zelfs voor de offerte moest er goedkeuring zijn van Nefit of de warmtepomp een juiste fit is voor het huis. Ook had ik begrepen dat er (standaard) iemand van Nefit tijdens de installatie komt kijken/inspecteren/meelopen.

[Grolsch]

Domba schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 17:47:
@mkleinman Wat is COP stilstand uit je tabel, is dat warmte opbrengst gedeeld door totaal wat de Elga WP verbruikt incl circulatiepomp of wel DCOP?

Zo te zien de COP inclusief alle standbyverliezen.

Opbrengst / (verbruik+idle)

[mkleinman]

Grolsch schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 19:34:
[...]


Zo te zien de COP inclusief alle standbyverliezen.

Opbrengst / (verbruik+idle)

Deze dus

De dcop zonder de pomp word lastig. Ik heb geen idee wat de pomp verbruikt.

[Oxellaar]

blauwemac schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 13:07:
Energy Disaggregation, is dat wat Qurrent doet? Op basis van slimme meter vaststellen dat er ergens een opladertje aan staat? Weet iemand of dat ook elders kan, via een youless? Of heb je dan slimme meter nodig?

Ik heb al een jaar of 4 een Qbox, ooit gekregen van de werkgever.
Die organiseerde ism Qurrent een wedstrijd wie het meeste energie zou besparen in twee maanden.
Ik weet het nog goed, theewater koken in een pannetje op het vuur, niet zelf friet bakken, maar naar de frietboer enz... Zo is ons team toch 2e geworden

Hij zit nog altijd bovenop de led van de Youless geplakt, maar kijk er eigenlijk nooit naar.
Net even gekeken, sinds oktober 2013 heb ik 12510kWh verbruikt.....
Geinig ding, maar niet echt te vergelijken met de Youless. Eigenlijk kun je er niets mee dan alleen maar registreren op je account bij Qurrent.

[Ivow85]

rspoe schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 15:35:
Heeft iemand in dit topic ervaring met een Nefit warmtepomp? De EnviLine All-Electric: https://www.nefit.nl/cons...duct_detail/product_25664

Zoja wat is het verschil met een Loria van Techneco?

Bij mij draait er een Enviline All electric 7kW split met losse boiler. De verschillen heb ik mij niet al te veel in verdiept. Echte praktijkervaringen wil ik nog niet delen. Het wordt warm in huis (nouja, de benedenverdieping), ik kan warm douchen en heb zowel zelf als van de buren geen klachten over geluid.

En daar laat ik mijn conclusies bij, want het afgiftesysteem bestaat nu nog uit oude radiatoren en isolatie van de benedenverdieping is nu nog matig. De stooklijn gaat dan ook hard omhoog naarmate de buitentemperatuur daalt. It works, maar echt efficiënt zal het niet zijn. Boven zal ik komende maanden de renovatie afronden, waarna uiteindelijk de benedenverdieping geïsoleerd zal worden en voorzien wordt van vloerverwarming. Om een idee te geven van de huidige isolatie: wanneer het boven 's nachts een halve graad afkoelt met alle ventilatieroosters open, daalt de temperatuur beneden met ruim 3 graden in 1 nacht.

Chris_82 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 19:31:
[...]
Bij Nefit zul je er ook echt geen buil aan vallen, zelfs voor de offerte moest er goedkeuring zijn van Nefit of de warmtepomp een juiste fit is voor het huis. Ook had ik begrepen dat er (standaard) iemand van Nefit tijdens de installatie komt kijken/inspecteren/meelopen.

Dit is niet helemaal waar en hangt af van de cursussen die de installateur bij Nefit gevolgd heeft. Mijn installateur is Nefit gecertificeerd warmtepomp-installateur en mag daarmee zelfstandig handelen. Offerte zou gezien de huidige staat van de woning niet goedgekeurd worden, bij een andere installateur kreeg ik inderdaad geen offerte want "oud huis met slechte isolatie, geen lage temperatuur verwarming". Mijn installateur heeft warmteverliesberekeningen gemaakt met de toekomstige isolatiewaarden. Ik verwacht dan ook dat wanneer het komende winter echt koud wordt, de bijverwarmer flink aan het werk moet en het cv-water richting 60 graden (of zelfs hoger) opgestookt moet worden. Veel kaarsen branden en ovengerechten bereiden kan natuurlijk ook om de warmtepomp te helpen.

[Verwijderd]

Gaat hier weer helemaal prima, gisteren 1 run van 5 uur gehad op 28 graden aanvoer zonder start/stops tussendoor. Nog steeds erg blij met de setup

[Seafarer]

Tomexergie schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 14:17:
Naast de kwantitatieve monitoring is het interessant om ook andere aspecten te inventariseren.
Het voordeel van ons Tweakersforum t.o.v. fabrieksinformatie is dat wij echte praktijk informatie kunnen geven.
Ik denk daarbij als voorbeeld aan de volgende aspecten:
- Geluid: meting bv op 3m afstand op volvermogen bij 0/5/10C buiten.
- Bivalent mogelijkheid: en/en met HR ketel ; problemen, werkt modulerend via openthem of aan/uit
- Combinatie met boiler mogelijk(aansturing driewegklep enz
- Regeltechnisch: Informatie op diplay en instelbaarheid en regeling
- Meting COP aanwezig.

- enz enz

Als voorbeeld mijn eigen situatie: Mijn Elga/Toshiba maakt veel herrie bij volvermogen. Verder heeft hij geen regeltechische voorziening om een SSW boiler aan te sluiten. De weersafhankelijke regeling werkt ook niet optimaal omdat de thermostaat niet ontworpen is voor een LT warmtepomp. Zo heb ik nog wel meer commentaar.

Hiervoor een aparte tabel maken met de belangrijkste aspecten.

Graag reaktie hoe andere deelnemers hier tegenaan kijken of andere voorstellen hebben.

Hoe is de ventilatie voorziening in huis,
- WTW CO2 gestuurd.
- WTW altijd standje 2
- Systeem C met CO2
- Systeem C altijd standje 2.
- Niks.

Ventileren lijkt me een behoorlijke invloed hebben op het geheel. En dus nuttig om te vermelden.

En welke CO2 waarde hebben mensen gemiddeld in huis.

[Domba]

@mkleinman Was gewoon benieuwd wat ermee bedoelt wordt, voor mij heeft een andere betekenis

Ik draai bij deze temperaturen nog maar op 1 WP en de andere voor vloerverwarming heeft zelfde WA-stooklijn, maar een 6 graden lagere shift.
Deze staat wel standby voor SWW en verwarming (lage flow circulatie), maar is nog niet aangeslagen voor verwarming.
Op moment wordt nog een variabel deel van retour van de radiatoren gebruikt voor de vloerverwarming om de ruimtes op 20,5C te houden, zodat ik voor 1 WP boven minimale modulatie niveau blijf.
De warmtevraag is nog te weinig voor 2x minimale modulatie
Deze warmte zelf tel ik enkel bij de radiator-WP, maar niet nog eens bij de vloerverwarming WP, dat zou dubbel zijn en bizare cop's geven >10, maar ik neem wel het opgenomen E-vermogen mee in de COP voor nu met SWW.
Het vertekend het beeld voor SWW en verwarming uitsplitsing met een paar procent, maar is wel weer zuiver per WP of totaal

[Knowbody]

Jim423 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 17:37:
[...]


Onder de 0C graden buiten wordt de maximale warmteafgifte een stuk minder vermoed ik. Kans is dan dat je je ingestelde kamertemperatuur niet meer gaat halen als het systeem niet overgedimensioneerd is. Zal de COP ook niet helpen gok ik...

Denkfout. Systemen horen gedimensioneerd te worden op basis van WVB en bij een temperatuur vet onder nul.

Overdimensioneren: je ziet nu al dat gebruikers erkenen een te zware WP te hebben gekozen.

[Grolsch]

Net zoals je veel mensen ziet die onder gedimensioneerd hebben en daardoor 24x7 gaan stoken onder het motto "zie mij het huis eens comfortabel warm hebben om 0300 snachts"

[Oxellaar]

Seafarer schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 20:39:
[...]


Hoe is de ventilatie voorziening in huis,
- WTW CO2 gestuurd.
- WTW altijd standje 2
- Systeem C met CO2
- Systeem C altijd standje 2.
- Niks.

Ventileren lijkt me een behoorlijke invloed hebben op het geheel. En dus nuttig om te vermelden.

En welke CO2 waarde hebben mensen gemiddeld in huis.

WTW met CO2 regeling is voor het grootste gedeelte een besparing op elektra verbruik van de WTW.
Het grote voordeel is dat de luchtkwaliteit beter gecontroleerd word, maar qua warmteverlies maakt met of zonder CO2 regeling niet veel uit.
De meeste WTW systemen hebben een thermisch rendement van 95%, dus het warmteverlies is minimaal.

Bij systeem C maakt CO2 sturing wel een groot verschil, maar dat lijkt me logisch.

Maar verder lijkt mij het soort afgiftesysteem ook van belang om te vermelden.
Dat bepaald ook voor een groot gedeelte de COP, of iig de mogelijkheid om een hoge COP te bereiken.

Toevallig heb ik gisteren het geluid gemeten van de Elga op max vermogen.
Unit uit is de 0 meting 30dB(A) (heerlijk die stilte hier ), half vermogen 49dB(A), vol vermogen 53dB(A).
Die 63dB(A) uit de specs ga ik dus nooit halen.
Buitentemperatuur was 10 graden, maar denk niet dat het bij 0 graden echt meer is.
Max vermogen blijft max vermogen.
Op één meter afstand gemeten, naast de unit aan de compressorzijde.
Met een redelijk betrouwbare meter, geen appje oid.

Unit staat op een vrijstaande garage, 3 meter hoog. Nergens weerkaatsing en op een paar meter afstand is er nauwelijks iets te horen. Garage staat op de erfscheiding en de buurman heeft hem nog nooit horen draaien, vertelde hij pas.
Ik kan mij dus niet echt vinden in de bevindingen van @Tomexergie

[Rol-Co]

Grolsch schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:00:
Net zoals je veel mensen ziet die onder gedimensioneerd hebben en daardoor 24x7 gaan stoken onder het motto "zie mij het huis eens comfortabel warm hebben om 0300 snachts"

Correct me if i'm wrong
Ik zou zeggen dat een inverter warmtepomp gemaakt is om 24/7 te draaien, laag met de hogere buitentemperaturen en hoog met de lage buitentemperaturen.

Zoals jij zegt met nachtverlagingen op een vvw systeem is nog wel een beetje gaskachel

[Rol-Co]

Oxellaar schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:13:
[...]


Buitentemperatuur was 10 graden, maar denk niet dat het bij 0 graden echt meer is.
Max vermogen blijft max vermogen.

Het zal je nog verbazen wat het verschil is bij 0 graden dat maakt echt wel uit.

[Grolsch]

Rol-Co schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:13:
[...]

Correct me if i'm wrong
Ik zou zeggen dat een inverter warmtepomp gemaakt is om 24/7 te draaien, laag met de hogere buitentemperaturen en hoog met de lage buitentemperaturen.

Zoals jij zegt met nachtverlagingen op een vvw systeem is nog wel een beetje gaskachel

Persoonlijk vind ik het niet nodig om een ruimte waar ik 8 uur per dag ben 24 uur per dag te verwarmen, doodzonde vd energie.

Een lamp is technisch ook in staat om 24 uur per dag te branden, maar toch doet iedereen de lampen uit als ze gaan slapen.

[Noord27]

Grolsch schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:25:
[...]


Persoonlijk vind ik het niet nodig om een ruimte waar ik 8 uur per dag ben 24 uur per dag te verwarmen, doodzonde vd energie.

Een lamp is technisch ook in staat om 24 uur per dag te branden, maar toch doet iedereen de lampen uit als ze gaan slapen.

Het afgiftesysteem is volledig anders van een WP icm vloerverwarming (enorm traag) ten opzichte van een lamp die licht moet geven: vrijwel instant. Dus ik zie de relatie die je aanhaalt tussen 2 volledig verschillende producten hier niet van in?

@Oxellaar Vorig stookseizoen heb ik de Elga maximaal circa 1100W zien trekken. Nu met een nieuwe vulling R410A (was langzaam leeg gelopen) zie ik hem 1400-1500W trekken; of dat vol vermogen is weet ik niet. Kan het zo zijn dat bij onvolledige vulling de Elga beperkt wordt in zijn vermogen? Is dit verschil verklaarbaar? Zowiezo vreemde waarde, omdat in de folder 1060W als electrisch vermogen op gegeven staat?

[ Voor 24% gewijzigd door Noord27 op 31-10-2017 22:39 ]

[Rol-Co]

Grolsch schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:25:
[...]


Persoonlijk vind ik het niet nodig om een ruimte waar ik 8 uur per dag ben 24 uur per dag te verwarmen, doodzonde vd energie.

Een lamp is technisch ook in staat om 24 uur per dag te branden, maar toch doet iedereen de lampen uit als ze gaan slapen.

Verwarmen of warm houden is een groot verschil.

De lamp is een fout voorbeeld, zou je de lamp ook uit doen als het een uur duurde voordat hij licht ging geven? Of dan alleen dimmen en als je hem nodig hebt even fel zetten.

[Oxellaar]

Rol-Co schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:22:
[...]


Het zal je nog verbazen wat het verschil is bij 0 graden dat maakt echt wel uit.

Er zal wel iets verschil zijn, maar ik heb vaker een buitendeel horen draaien
Het enige wat bij grotere units veel meer geluid gaat produceren is vooral de ventilator en een klein beetje extra door grotere verschil in druk van het koudemiddel.

Maar zo'n smurf als de Elga hoor je de fan haast niet.
Mn 4kW Samsung maakt in de winter ook alleen iets meer geluid door de fan.

Maar we gaan hem nogmaals meten bij kouder weer.

[psy]

Sodeju zeg, ik heb veel manuals gelezen, maar die van Daikin is toch echt van een teleurstellend slecht niveau zeg.



Wie verzint nu zo'n grafiek? Zo onduidelijk wat nu precies bedoeld wordt.

[Grolsch]

@Noord27 / @Rol-Co Het afgiftesysteem v.v. is inderdaad niet snel, maar je kunt het ook heel traag maken door de Ta dusdanig laag in te stellen dat je een traag systeem krijgt.

We zijn het er in ieder geval over eens dat het 24x7 laten draaien van een WP niets met comfort te maken heeft, maar met traagheid van het systeem

[Noord27]

WP = (Z)LTV verwarmen; voornamelijk rendement gerelateerd.
Vloerverwarming = (Z)LTV verwarmen, of je moet je tegels los willen laten knallen?

Wat is een 'trage' Ta in jouw optiek?

[crazyharrie]

Ikzelf draai met de ecodan sinds de winter van 2015 al op nachtverlaging / gewoon uit.
Meer uit geluidstechnische redenen, maar het werkt prima mits je een goed geïsoleerd huis hebt.
Met 1 a 2 uur is de T van 21 weer bereikt, ook met vrieskoude.
Maar ik kan mij best voorstellen dat je ivm warmteverlies van je woning de voorkeur geeft aan 24/7 warmte aanvoer.

[Ramon_1984]

Noord27 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:29:
[...]

Het afgiftesysteem is volledig anders van een WP icm vloerverwarming (enorm traag) ten opzichte van een lamp die licht moet geven: vrijwel instant. Dus ik zie de relatie die je aanhaalt tussen 2 volledig verschillende producten hier niet van in?

@Oxellaar Vorig stookseizoen heb ik de Elga maximaal circa 1100W zien trekken. Nu met een nieuwe vulling R410A (was langzaam leeg gelopen) zie ik hem 1400-1500W trekken; of dat vol vermogen is weet ik niet. Kan het zo zijn dat bij onvolledige vulling de Elga beperkt wordt in zijn vermogen? Is dit verschil verklaarbaar? Zowiezo vreemde waarde, omdat in de folder 1060W als electrisch vermogen op gegeven staat?

Hier gaat de Elga maximaal naar 1060 watt

[arnnold]

Rol-Co schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:13:
[...]

Correct me if i'm wrong
Ik zou zeggen dat een inverter warmtepomp gemaakt is om 24/7 te draaien, laag met de hogere buitentemperaturen en hoog met de lage buitentemperaturen.

Zoals jij zegt met nachtverlagingen op een vvw systeem is nog wel een beetje gaskachel

Eengezins tussenwoning, woonkamer vloerverwarming 10 cm hoh, Badkamer elek. vvw en handdoekradiator. Zolder en zolderkamer heb ik deze zomer radiatoren met lamellen gemonteerd. Hier temperatuur 20/ 20.5 graden C. Woonkamer ruim 21.5 C. Krijgen we het te warm zetten we de deur naar 1e verdieping open. Zo werkt mijn zone regeling, lekker goedkoop. Mijn Pana 5 Kw draait 24/7. Verbruik deze maand 127 Kwh. Lekker warm om 03:00 uur Grapje. Met nachtverlaging win je volgens mij niks. Je systeem koelt af en de WP moet volgas om alles weer op temperatuur te krijgen. Stooklijn -15/39 en 15/25 Mag ik spekkoper zijn? Cap Fr zie ik praktisch altijd op 20 staan.

[Noord27]

Ramon_1984 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:54:
[...]

Hier gaat de Elga maximaal naar 1060 watt

Dat is ook inderdaad volgens specificaties. Enigste wat ik zou kunnen bedenken is dat de tussenstekker (waar ik mee meet) van de Elga op de WCD ook wat meet van de SWW boiler die op de andere aansluiting van de dubbele WCD zit..?

https://www.conrad.nl/nl/...nspector-iii-1341196.html

Tussenstekker zojuist een reset gegeven. Eens kijken wat hij deze maand gaat meten. Als ik namelijk ook kijk naar het totaalverbruik over een dag wat ik uit lees van de slimme meter en probeer de Elga eruit te filteren in de grafiek zitten de pieken daarvan rond de 1000W.

[ Voor 33% gewijzigd door Noord27 op 31-10-2017 23:06 ]

[Ramon_1984]

Noord27 schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 23:01:
[...]

Dat is ook inderdaad volgens specificaties. Enigste wat ik zou kunnen bedenken is dat de tussenstekker van de Elga op de WCD ook wat mee meet van de SWW boiler die op de andere aansluiting van de dubbele WCD zit..?

Tussenstekker zojuist een reset gegeven. Eens kijken wat hij deze maand gaat meten. Als ik namelijk ook kijk naar het totaalverbruik over een dag en probeer de Elga eruit te filteren in de grafiek zittende pieken daarvan rond de 1000W.

Als de Elga een eigen kWh meter heeft dan zou dat niks uitmaken

Je zal toch echt een logger moeten hebben, je wil weten of de Elga wel terug moduleert.

Zijn de twee ntc sensoren wel aangesloten ?

[Rol-Co]

Grolsch schreef op dinsdag 31 oktober 2017 @ 22:44:
@Noord27 / @Rol-Co Het afgiftesysteem v.v. is inderdaad niet snel, maar je kunt het ook heel traag maken door de Ta dusdanig laag in te stellen dat je een traag systeem krijgt.

We zijn het er in ieder geval over eens dat het 24x7 laten draaien van een WP niets met comfort te maken heeft, maar met traagheid van het systeem

Tja, een vloer kan je moeilijk met 50 graden doen, dus meestal in en om de 30 graden bij 0 buiten. Ik heb geen kilometers vvw slang liggen zoals bij jou, het is uitgelegt als bijverwarming en slakpatroon 17cm hoh 18mm dia.
Enige wat ik aan nachtverlaging doe is bij relatief hoge buiten temperaturen en voor het geluid wat, al is dat niet veel maar wil niemand tot last zijn.
Maar het liefst laat ik hem lekker door pruttelen op het laagste pitje, daarboven komt hij toch nooit, ook vorig jaar niet met -5