Ontwikkelingen in de ruimtevaart - Deel II

[3raser]

Grunwold schreef op woensdag 10 december 2025 @ 11:39:
[...]


Nou dat dus, het is weer typisch iets wat musk bedacht heeft 😒 (een nep-engineer en een charlatan). Het hele idee was dat de markt het zou oplossen en NASA zich meer zou bezighouden met onderzoek. Maar ik denk niet dat het een succes is.

Ik ben ook erg benieuwd hoe de verhouding tussen NASA en SpaceX wordt als Jared Isaacman aan het roer van NASA komt te staan. Gaat hij kritisch zijn of blijft hij trouw aan de partij die hem de ruimte in schoot?

[JeroenH]

YakuzA schreef op woensdag 10 december 2025 @ 11:30:
But Voyager has a remarkable team behind it, including NASA retirees in their 80s who advise on specific subsystems and team members so young that even their parents weren’t born when the probes lifted off.

Documentaires die het ZEER waard zijn om te kijken:

It's Quieter in the Twilight (trailer)
NASA's Voyager Mission Zeer goede (maar niet korte ) documentaire.

[__R__]

Grunwold schreef op woensdag 10 december 2025 @ 11:30:
[...]


De maan heeft geen atmosfeer en de zwaartekracht is veel lager, dus een ruimteschip bouwen en lanceren is op de maan eenvoudiger dan op de aarde,

Klopt! Maar dat klereding door die luchtsluis heenkrijgen bijvoorbeeld is dan weer een stuk lastiger.
waarmee ik alleen wil zeggen dat er andere uitdagingen op de maan zijn dan hier op aarde en men altijd voor het gemak vergeet dat alles wat je niet fabriceert op de maan, en dat is inclusief de fabricage faciliteiten, personeel en dergelijke, ook niet zomaar spontaan daar komt

[Paling1]

Skyaero schreef op woensdag 10 december 2025 @ 08:58:
[...]

Mars heeft in die zin meer interesse. Diversiteit in chemische elementen maakt het een interessanter doel. De relatief hoge zwaartekracht maakt het echter lastig om te landen en weer te stijgen.

???
Mars heeft ongeveer 1/3 van de zwaartekracht van de aarde (3.73 m/s²). Maan is ±1/6e (1,62 m/s²).
Opstijgen van mars zou dus juist wat makkelijker moeten gaan.
Het grote probleem van landen op mars is juist dat de atmosfeer vrij dun en ijl is. De atmosfeer reikt dus niet tot heel hoog boven het oppervlak.
Dat maakt remmen mbv van de atmosfeer erg lastig. En daar komt nog bij dat veel interessante plaatsen op mars dan weer relatief hoog liggen, dus nog minder atmosfeer om af te remmen. Een aanzienlijk deel van het mars oppervlak is daarom niet met de tot nu toe veel gebruikte EDL (Entry, Descent & Landing) methoden te bereiken. Er zal een hoop brandstof mee moeten om daarmee af te kunnen remmen.

[Skyaero]

Grunwold schreef op woensdag 10 december 2025 @ 11:30:
[...]
De maan heeft geen atmosfeer en de zwaartekracht is veel lager, dus een ruimteschip bouwen en lanceren is op de maan eenvoudiger dan op de aarde, aangezien je veel minder brandstof en materiaal nodig hebt om elders in het zonnestelsel te komen via de maan, dan via de aarde.

Er is vrijwel geen water (= H2 en O2) op de maan, geen koolstofbronnen (= brandstof) en anders dan ijzer, aluminium en titanium geen materialen om de raketten, maar ook om de raketfabrieken te bouwen. Er moet veel - heel veel - worden ingevlogen vanaf aarde. De vraag is of dat allemaal het wel waard is.

In dat opzicht zou je beter in een (hoge) baan om de aarde kunnen bouwen. heb je tenminste ook nog wat bescherming van ons magnetisch veld.

[Skyaero]

Paling1 schreef op woensdag 10 december 2025 @ 14:07:
[...]

???
Mars heeft ongeveer 1/3 van de zwaartekracht van de aarde (3.73 m/s²). Maan is ±1/6e (1,62 m/s²).

Dat klinkt weinig, maar als je 40 ton metalen mee terug wilt nemen, wordt die zwaartekracht ook gewoon een probleem.

[Grunwold]

Skyaero schreef op woensdag 10 december 2025 @ 15:03:
[...]

Er is vrijwel geen water (= H2 en O2) op de maan, geen koolstofbronnen (= brandstof) en anders dan ijzer, aluminium en titanium geen materialen om de raketten, maar ook om de raketfabrieken te bouwen. Er moet veel - heel veel - worden ingevlogen vanaf aarde. De vraag is of dat allemaal het wel waard is.

In dat opzicht zou je beter in een (hoge) baan om de aarde kunnen bouwen. heb je tenminste ook nog wat bescherming van ons magnetisch veld.

Inderdaad noemde ik brandstof en water is zeldzaam op de maan , maar een slingshot / railgun kan ook, een object die van de maan wordt afgevuurd wordt niet geremd door een atmosfeer. De "lunar regolith" kan gebruikt worden als een schild tegen de zon. Zo'n basis kan ook gefaseerd geplaatst worden, het is niet per sé een zero-sum game.

Misschien dat inderdaad ruimte-basissen in LEO beter blijken, maar die moeten ook worden voorzien van materialen. Die kunnen misschien weer op andere plaatsen gewonnen kunnen worden, zoals de Astroïde gordel, die je eerder al noemde. Om OT te blijven, zijn er dus veel redenen om een maanbasis te plaatsen en spelen de Chinezen de "long-game":

• Onderzoek
• Prestige
• Ruimte-haven/poort voor de rest van het zonnestelsel, de maan is maar een paar daagjes vliegen
• Ideale locatie om spullen te maken en te sturen naar de aarde, toekomst economie

Maar ik betwijfel of we het nog mogen meemaken .

3raser schreef op woensdag 10 december 2025 @ 12:16:
[...]

Ik ben ook erg benieuwd hoe de verhouding tussen NASA en SpaceX wordt als Jared Isaacman aan het roer van NASA komt te staan. Gaat hij kritisch zijn of blijft hij trouw aan de partij die hem de ruimte in schoot?

Geen idee, maar er is dus al wat speculatie (let op, nog niet bewezen) dat er corruptie is tussen de twee partijen. SpaceX kreeg het contract voor Artemis van Kathy Lueders die toen bij NASA werkte... en drie keer raden waar ze nu werkt . We gaan het zien. Salliant Detail, SpaceX heeft het contract niet nageleefd, daarom is deze ook weer open gegooid door Sean Duffy.

[ Voor 16% gewijzigd door Grunwold op 10-12-2025 16:58 ]

[Skyaero]

Grunwold schreef op woensdag 10 december 2025 @ 16:45:
[...]
Maar ik betwijfel of we het nog mogen meemaken .

Op 12 april 1961 was de eerste mens in de ruimte
8 jaar 3 maanden en 8 dagen later stond er een mens op de maan

Waar een wil is is een vlucht door de ruimte.

[Spooksel]

Grunwold schreef op woensdag 10 december 2025 @ 16:45:
[...]
Geen idee, maar er is dus al wat speculatie (let op, nog niet bewezen) dat er corruptie is tussen de twee partijen. SpaceX kreeg het contract voor Artemis van Kathy Lueders die toen bij NASA werkte... en drie keer raden waar ze nu werkt . We gaan het zien. Salliant Detail, SpaceX heeft het contract niet nageleefd, daarom is deze ook weer open gegooid door Sean Duffy.

Dit is echt niets nieuws onder de horizon hoor. Als je er naar zoekt dan zie je genoeg instanties waarbij een hoge pief van NASA of de DoD een mooi contract richting bijvoorbeeld ULA, Northrop Grumman of Boeing schoof om na zijn/haar 'retirement' bij de overheid ineens terug te komen met een mooi corporate baantje bij het bedrijf in kwestie waar ze vanuit de overheid een contract naartoe geschoven hadden.

[Yakolev]

De reparatie van het lanceer platform in Baikonur zou in het voorjaar van 2026 klaar moeten zijn; volgens Roskosmos.

According to unofficial reports, Roskosmos planned to restore the launch pad at Site 31 by the Cosmonautics Day on April 12, 2026. The first deliveries of spare parts to Site 31 were rumored at the end of the first week of December 2025.

The repair plan apparently included the delivery of new mobile platform sections to the top deck of the launch structure (known as "Zero marker") along the usual rollout path for the Soyuz rockets and then lowering them with a crane via the circular opening of the pad for final assembly at the operational position of the mobile platform below the pad.

On Dec. 16, 2025, Roskosmos promised to have Site 31 ready for launches by the end of Winter 2026. According to the State Corporation, 18 heavy trucks had arrived to Baikonur with components for the restoration of the mobile platform, which were temporarily stored at a facility with a total area of more than 13 thousand square meters. A team of more than 130 Roskosmos employees, operating in two shifts from 8 a.m until midnight, were involved in the repair work under a newly approved and strictly controlled schedule.

The work started with priming and painting the components, after which they would be delivered to the pad for installation, Roskosmos said.

https://russianspaceweb.com/baikonur_r7_31.html#december16

[Spooksel]

Nou, dat was snel... Blue Origin dus

We’re pleased to announce that @torybruno is joining Blue Origin as president, National Security, reporting to CEO Dave Limp. Tory will spearhead our newly formed National Security Group.

— Blue Origin (@blueorigin) 26 december 2025

[D-dark]

Spooksel schreef op vrijdag 26 december 2025 @ 21:25:
Nou, dat was snel... Blue Origin dus

[X]

Goede keuze
Het zinkende schip van ULA verlaten.
Vol inzetten op de volgende ronde van National security Launches door Blue Origin dus.
Genoeg contacten heeft die daarvoor

[absrnd]

Ter informatie:

Vanavond beginnen weer de BBC Christmas lectures, om 20:00 BBC 4
Deel 1- Destination moon.

https://www.bbc.co.uk/pro...2p21j/broadcasts/upcoming

[Yakolev]

2025 is ten einde en het is een vrij bewogen jaar geweest voor de ruimtevaart. Vooral de succesvolle missie van New Glenn was kers op de taart.

De VS blijft onverminderd doorgaan met lanceren. In totaal hebben de Amerikanen 198 raketten gelanceerd, waarvan 165 van het type Falcon-9. Het is aannemelijk te verwachten dat ze ook in 2026 leiders zullen blijven, maar de Chinezen komen eraan. Toch is het hopen op mooie Starship en Neutron lanceringen.

Voor China was het ook een prima jaar voor de ruimtevaart, een hele rits aan nieuwe raketten werd geïntroduceerd, waarvan een deel ook herbruikbaar: Zhuque-3 / Long March 12A - Hoewel de missies in December geen (volledig) succes waren, de wil is er om het toch een succes te maken.

In het communistische China, staan de commerciële bedrijven absoluut niet stil. Naast lanceringen van bestaande types van raketten zal men welgeteld 13 nieuwe types willen introduceren. (onderstaand)

Over de Russen en Europeanen valt helaas weinig interessants te zeggen. Ik vroeg wel aan Anatoly Zak hoe de ontwikkeling van de Amur (het Russische antwoord op de F9) verliep.

Amur-SPG is still on the books as is a multitude of other projects which depend on healthy economy and government subsidies: https://t.co/qfFQGn2e0c

— Anatoly Zak (@RussianSpaceWeb) 30 december 2025

Die gaan we dus voor 2050 niet verwachten.

[3raser]

Yakolev schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 08:37:
Over de ... Europeanen valt helaas weinig interessants te zeggen.

Niets over Isar Aerospace? Ik snap dat het nog niet veel voorstelt bij al die andere grote spelers maar een man mag dromen toch?

[Yakolev]

3raser schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 09:02:
[...]

Niets over Isar Aerospace? Ik snap dat het nog niet veel voorstelt bij al die andere grote spelers maar een man mag dromen toch?

Met 4 geplande lanceringen het in de gaten houden waard, maar het stelt inderdaad nog niet ontzettend veel voor vergeleken met al het Amerikaanse en Chinese geweld.

Maar ik hoop natuurlijk wel op veel schitterend succes voor ze.

[Skyaero]

Artemis 2 staat op de launchpad. 6 Februari eerstmogelijk launch window

[Yakolev]

Het komt steeds dichtbij (Artemis) - Zin in!

Vandaag is een lezing gegeven in Moskou over de status / progressie van alle bestaande / toekomstige lanceervoertuigen. De Falcon 9ski (Amur) is natuurlijk het meest interessante:

In 2028 gaat een testhopper 2 testvluchten maken, verwachte introductie van de Amur pas na 2030.

5. Some info on Amur and the hopper prototype

Hopper is expected to fly twice in 2028.

First time to a few hundred meters, hovering and landing.

Second time to 10km, with engine shutdown, aerodynamic control, engine restart, and landing. pic.twitter.com/4GahHq6kn5

— afec7032 🇷🇺 (@robert_savitsky) 27 januari 2026

[3raser]

Ik lees dat de tweede lancering van Isar Aerospace is uitgesteld tot 19 maart. Deze lancering had eigenlijk 21 januari plaats moeten vinden maar ging toen niet door vanwege een probleem met een klep. Hoewel het nieuwsbericht stelt dat het probleem reeds is opgelost duurt het toch nog tot halverwege maart voor een nieuwe poging. Ik vraag me af waarom dat zo lang moet duren.

[TWKterry]

Artemis 2 met minstens een maand uitgesteld na problemen tijdens de 'wet dress rehearsal'.
https://www.nasa.gov/blog...iscusses-initial-results/

[YakuzA]

Musk is ineens van zijn Mars geloof gevallen, en vind nu de maan het belangrijkste doel

“The overriding priority is securing the future of civilization and the Moon is faster,” he said on X Sunday. “It is only possible to travel to Mars when the planets align every 26 months (six month trip time), whereas we can launch to the Moon every 10 days (2 day trip time).”

https://edition.cnn.com/2...-priorities-moon-intl-hnk

[3raser]

YakuzA schreef op maandag 9 februari 2026 @ 09:59:
Musk is ineens van zijn Mars geloof gevallen, en vind nu de maan het belangrijkste doel

[...]
https://edition.cnn.com/2...-priorities-moon-intl-hnk

Laat hem eerst maar eens een Starship rondom de maan vliegen voordat hij claimt dat hij er daadwerkelijk kan landen. Starship is op papier heel gaaf maar ik zie er echt nog niets van terecht komen.

[Skyaero]

YakuzA schreef op maandag 9 februari 2026 @ 09:59:
Musk is ineens van zijn Mars geloof gevallen, en vind nu de maan het belangrijkste doel

[...]
https://edition.cnn.com/2...-priorities-moon-intl-hnk

Klinkt alsof hij meer geld wil voor de Starship maanlander.

[Yakolev]

De Chinezen hebben een Long March 10 gelanceerd waarbij een aantal systemen getest werden inclusief het proberen landen (dmv een splashdown) van de booster. (en het gebruik van de Mengzhou Crew Capsule)

Het was succesvol.

China on Wednesday successfully conducted a low-altitude demonstration and verification flight test for its Long March-10 carrier rocket and a maximum dynamic pressure abort flight test for its new-generation crewed spaceship system Mengzhou in the southern island province of… pic.twitter.com/Lm9TxsmViv

— China Science (@ChinaScience) 11 februari 2026

[Yakolev]

Men is zo tevreden over de test dat ze de volgende Long March 10A lancering daadwerkelijk willen gaan landen.

The descent and splashdown of Long March 10A first stage went so smooth that an actual recovery will be attempted for the next launch. https://t.co/n5efOka1z3 pic.twitter.com/RhSgKPLhJR

— CNSPACE (@CNSpaceflight) 11 februari 2026

De ontwikkelingsteams van de Long March 12 zullen wel met lede ogen hebben gekeken naar de LM10A lancering. Hun poging eerder dit jaar ging wat minder soepel.

[D-dark]

Yakolev schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 09:46:
[Afbeelding]

De Chinezen hebben een Long March 10 gelanceerd waarbij een aantal systemen getest werden inclusief het proberen landen (dmv een splashdown) van de booster. (en het gebruik van de Mengzhou Crew Capsule)

Het was succesvol.

[X]

Ben meer benieuwd naar het landingsschip
Qua ontwerp lijkt het erop dat ze de raket met staalkabels willen opvangen

[Yakolev]

Voor de mensen die nog houden van zeer oldschool raketten - Over een kleine 40 minuten een van de allerlaatste lanceringen van de Proton-M.

YouTube: Live: Elektro-L No.5 Proton-M Launch

Gelanceerd wordt de Elekro-L: Het is een Russische geostationaire weersatelliet die door Roscosmos wordt gebruikt voor meteorologische waarnemingen en monitoren van het milieu. Het wordt niet gebruikt voor militaire doeleinden.

Edit:

[ Voor 59% gewijzigd door Yakolev op 12-02-2026 10:23 ]

[Garyu]

Live nu de launch (hopelijk) van de derde Ariane 6, de eerste keer met alle vier boosters.

Of hier de officiele ESA stream:
Video: https://player.vimeo.com/video/1164015555?h=84dd94f303

Aan boord een setje Amazon LEO satellieten.

[ Voor 16% gewijzigd door Garyu op 12-02-2026 17:20 ]

[Yakolev]

D-dark schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 16:52:
[...]


Ben meer benieuwd naar het landingsschip
Qua ontwerp lijkt het erop dat ze de raket met staalkabels willen opvangen

Klopt inderdaad - Hier zie je het met een mock-up.

Pic of stage cable catching test with a mock-up CZ-10A/B first stage. via https://t.co/kWSRfvDswi pic.twitter.com/K2QC72ZoOk

— Ace of Razgriz (@raz_liu) 13 februari 2026

[3raser]

Beetje laat, maar hier is de livestream van de crew-12 lancering bezig.

[torp]

NASA meldde zaterdag in een blogpost dat het stappen onderneemt om de lancering van de Artemis II-raket mogelijk terug te draaien, nadat een onderbreking in de heliumtoevoer was ontdekt.

Het agentschap heeft laten weten dat het stappen onderneemt om de Artemis II-raket en het Orion-ruimtevaartuig terug te brengen naar de assemblagehal van het Kennedy Space Center in Florida.

"Dit zal vrijwel zeker gevolgen hebben voor het lanceervenster in maart," aldus NASA.

Het agentschap constateerde vannacht een onderbroken heliumtoevoer naar de cryogene tussenfase van de raket voor de lancering van het ruimtevaartuig. Heliumtoevoer is noodzakelijk voor de lancering.

NASA had vrijdag aangekondigd dat het mikte op 6 maart voor de lancering van vier astronauten rond de maan en terug als onderdeel van de Artemis II-missie, nadat een brandstoftest, die eerder deze maand tot uitstel had geleid, met succes was afgerond.

https://www.theguardian.c...-artemis-ii-rocket-launch

[XWB]

Het Artemis programma gaat op de schop:

quote: https://arstechnica.com/s...to-speed-up-lunar-return/

1. Cancellation of the Exploration Upper Stage and Block IB upgrade for SLS rocket
2. Artemis II and Artemis III missions will use the SLS rocket with existing upper stage
3. Artemis IV, V (and any additional missions, should there be) will use a “standardized” upper stage
4. Artemis III will no longer land on the Moon; rather Orion will launch on SLS and dock with Starship and/or Blue Moon landers in low-Earth orbit
5. Artemis IV is now the first lunar landing mission
6. NASA will seek to fly Artemis missions annually, starting with Artemis III in “mid” 2027, followed by at least one lunar landing in 2028
7. NASA is working with SpaceX and Blue Origin to accelerate their development of commercial lunar landers for Artemis IV and beyond

Deels vanwege competitie met China:

The upheaval comes as NASA has struggled to fuel the massive Space Launch System rocket for the upcoming Artemis II lunar mission, and Isaacman has sought to revitalize an agency that has moved at a glacial pace on its deep space programs. There is ever-increasing concern that, absent a shake-up, China’s rising space program will land humans on the Moon before NASA can return there this decade with Artemis.

Aantal launch frequenties moet omhoog:

At the core of Isaacman’s concerns is the low flight rate of the SLS rocket and Artemis missions. During past exploration missions, from Mercury through Gemini, Apollo, and the Space Shuttle program, NASA has launched humans on average about once every three months. It has been nearly 3.5 years since Artemis I launched.

“This is just not the right pathway forward,” Isaacman said.

Over die nieuwe upper stage:

For the Artemis IV lunar landing mission, NASA will also need to human-rate a new upper stage for the SLS rocket. The vehicle currently uses a modified Delta IV upper stage manufactured by United Launch Alliance. But that rocket production line is closed, and NASA only has two more of these stages. With the cancellation of the Exploration Upper Stage, NASA will now procure a new stage commercially. NASA officials only said they will seek a “standardized” upper stage. As Ars has previously reported, the most likely replacement would be the Centaur V upper stage currently flying on Vulcan rockets.

Met het annuleren van SLS Block 1B gaat er waarschijnlijk ook een streep door de Lunar Gateway:

Isaacman and other NASA officials were also mum on the Lunar Gateway, a proposed space station in a high orbit around the Moon. Key elements of this space station are under construction. However, cancellation of the Exploration Upper Stage raises questions about its future. The main purpose of the Block 1B version of SLS was to launch heavier payloads, most notably elements of the Gateway along with Orion.

“The whole Gateway-Moon base conversation is not for today,” the senior NASA official said. “We, I can assure you, will talk about the Moon base in the weeks ahead. I would just not overly read into this, because we had manifested some Gateway modules on Falcon Heavy already. The implications of standardizing SLS and increasing launch rate are about the ability to return to the Moon. I don’t think we necessarily have to speculate too much on what the other downstream implications are.”

[Yakolev]

Yakolev schreef op donderdag 18 december 2025 @ 13:05:
De reparatie van het lanceer platform in Baikonur zou in het voorjaar van 2026 klaar moeten zijn; volgens Roskosmos.


[...]


https://russianspaceweb.com/baikonur_r7_31.html#december16

Roscosmos zegt dat het gerepareerd is, men kan weer lanceren vanaf Baikonur.

Roscosmos says it has successfully repaired the launch pad Baikonur 31/6, where its Soyuz manned capsules are launched from. The pad was damaged last November during a (still unexplained) launch mishap. pic.twitter.com/tVXNqeFiKT

— Mike Eckel (@Mike_Eckel) 3 maart 2026