Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 4

[Rimco]

@jacovn Je hoofdschakelaar heeft dat ook niet, want wat @Juerd ook al aangeeft is dat echt niet zo snel een probleem.

[Juerd]

WargamingPlayer schreef op zondag 1 november 2026 @ 17:57:
[...]

Twee groepen in een enkele buis mag toch, zolang het maat 1 fase is en samen geschakeld is (zogenaamde kookgroep).

Ja, dat mag, uitgaande van de gangbare interpretatie. Maar de NEN 1010 lijkt behoorlijk inconsistent hierover. Sowieso gaat het meestal over stroomketens en niet over groepen, maar wordt nergens echt goed uitgelegd wat het verschil is. Tussen de versies zijn er bovendien verschillen die het allemaal nog troebeler maken.

Om een standaard kookgroep met de huidige NEN 1010 (ongeacht of je daarmee :2015 of :2020 bedoelt) te zien als toegestaan, moet je 't voor de 1-groep-per-buis-regel (521.6 (n)) zien als één stroomketens, maar voor de regel die de kookgroep überhaupt mogelijk maakt (537.1.2), moet je 't zien als twee stroomketens.

Toen de kook- of fornuisgroep nog in de praktijkrichtlijn stond (NEN 5310:2007 blad 41), stond onder het kopje "Eénfasevoeding en draad in buis" expliciet dat het twee groepen zijn: "Bij deze oplossing is er sprake van twee gekoppelde tweeleidingeindgroepen. (…) Voor elk van de eindgroepen worden hier een bruine en een blauwe draad gebruikt.".

Sowieso is die hele 1-groep-per-buis-regel historisch gezien raar. Het is een z.g. "Nederlandse bepaling", wat betekent dat het een nationale toevoeging is aan de internationale norm. Die Nederlandse toevoegingen zijn soms hartstikke inconsistent met de rest van de norm. Ze waren ooit ondergebracht in bepalingen beginnend met een 8, en daarna bij de hoofdbepaling toegevoegd met de aanduiding "n", en recenter "nlb".

Deze regel is sowieso een achtbaan:

• NEN 1010:1984 In 527.15 stond: "In een las- of trekdoos mogen zich alleen leidingen bevinden die deel uitmaken van dezelfde stroomketen." met de interessante uitzondering voor "leidingen die deel uitmaken van dezelfde tweeleidingeindgroep, mits deze groep is beveiligd door een beveiligingstoestel tegen overstroom met een nominale stroom van ten hoogste 16 A". Als je weet dat "tweeleiding-" zelden letterlijk gelezen moest worden, maar ruwweg vertaalt naar "éénfase-" (maar een gekke naam moest hebben vanwege stelsels zonder nul), lijkt dit de interpretatie af te dwingen dat een kookgroep één groep is, ook al zijn het twee stroomketens en vier actieve geleiders. Overigens gaat deze bepaling over las- en trekdozen, niet over buizen, maar buizen komen in het algemeen uit in een lasdoos (maar... meerdere groepen in een buis dus blijkbaar wel als die buis rechtstreeks tussen twee verdelers zat?)
• NEN 1010:1988 De regel krijgt nu "NL" in de kantlijn om aan te duiden dat 't afwijkt van internationale normen.
• NEN 1010-5:1996 De NEN 1010 is nu grotendeels gebaseerd op een internationale norm (en heel onhandig ineens gesplitst in verschillende normen met elk een eigen boek). Bovenstaande regel is nu verhuisd naar rubriek 8, waar de Nederlandse regels voortaan staan, en hernummerd als 8.526.112.
• NEN 1010:2007 Deel 8 is voortaan een "n" in de kantlijn, maar bovenstaande regel 8.526.112 is vervallen en dus niet als "n" teruggekomen. Oftewel meerdere stroomketens mogen samen in een buis, ook als ze van verschillende eindgroepen zijn?!
• NEN 1010:2015 De regel is weer terug, maar nu gaat het nadrukkelijk over (o.a.) buizen. Aan 521.6 is een n-bepaling toegevoegd: "In Nederland mogen bij buissystemen (…) alleen installatiedraden van één hoofdstroomketen (….) in een buis, (…) worden gelegd, (…)." Zo'n zelfde n-bepaling kwam er ook voor kabels in 521.7: "Het is niet toegelaten om meerder estroomketens onder te brengen in één kabel (…)." Maar de uitzondering die kookgroepen mogelijk maakte, en leunde op het verschil tussen groepen en stroomketens, is niet teruggekomen. In plaats daarvan is er een n-opmerking geplaatst bij 536.1.3 (de regel die we nu als 537.1.2 kennen): "OPMERKING b Deze bepaling behoort ook te worden toegepast bij actieve delen die worden gevoed vanuit twee of meer verschillende stroomketens (groepen)". Huh, dus nu zijn groepen en stroomketens ineens wel hetzelfde?
• NEN 1010:2020 Bovenstaande n-opmerking is niet teruggekomen, evenals de n-bepaling voor meerdere groepen in één kabel. De n-bepaling voor 521.6 is er nog wel, maar nu als "nlb", en de bewoording is een klein beetje veranderd; het begint nu met "Bij toepassing van installatiedraden".

Bovendien zijn kookgroepen dus ook uit de NPR 5310 verdwenen. We varen nu compleet op "zo hebben we het altijd gedaan".

Maar of het nou 1 of 2 groepen zijn? 2 groepen, zei de NPR. 1 groep, zei de NEN 1010. En voor de oude 4-groepen-per-aardlekschakelaar-regel (NEN 1010:1962/A1:1975 138.1.2, NEN 1984-1988 532.1.8 (al bestaat dat nummer niet), NEN 1010:1996/2005 8.531.2.202, NEN 1010:2007/2015 531.2.1.3) wordt vaak gezegd dat een kookgroep als 1 groep geldt. In de praktijk zijn daar talloze voorbeelden van, maar ik zou je niet kunnen op welk NEN-document dat berust, want het lijkt echt helemaal nergens te staan.

Ik denk dat je een kookgroep verschillend moet opvatten afhankelijk van wat je leest:

• 1 groep: 1-groep-per-buis-regel (NEN 1010:1984/1988 527.15, NEN 1010:1996/2005 8.526.112), 4-groepen-per-aardlekschakelaar-regel (NEN 1010:1962/A1:1975 138.1.2, NEN 1984-1988 532.1.8*,NEN 1010:1996/2005 8.531.2.202, NEN 1010:2007/2015 531.2.1.3)
• 2 groepen: NPR 5310:?-2007 blad 41, "Aansluiten van een fornuisgroep"
• 1 stroomketen: 1-stroomketen-per-buis-regel (NEN 1010:2015/2020 521.6)
• 2 stroomketens: onderlinge-vergrendeling-regel (NEN 1010:1984/1988 527.15, NEN 1010:1996/2005 8.526.112, NEN 1010:2015 536.1.3, NEN 1010:2020 537.1.2)