Valt te voorspellen wanneer de bubbel zal barsten?

[Mathijs Kok]

Noem me eens een bubble (niet de tulpenbollen) die uiteindelijk geen waanzinnig succes werd? Daarnaast gaan grote spelers zoals Anthropic winst maken in het laatste kwartaal van dit jaar en het ziet ernaar uit dat een paar anderen dat volgend jaar gaan doen.

[NiGeLaToR]

Ernemmer schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 07:24:
Internet was ook een bubbel.

[Afbeelding]
ai plaatje

Je plaatje laat mooi zien hoe de bubbel optisch nu niet eens meer lijkt te zijn 'gebarsten' maar meer te zijn leeggelopen.

Mijn doorgaans niet zo populaire mening is dat het volledig drijft op sentiment. Dus pas als mensen die de aandelen blijven kopen bij deze prijzen denken dat het niet goed afloopt met dat aandeel, gaat het omlaag. Vertrouwen dus.

Wat er nu anders is dan toen is dat de bedrijven die de AI door onze strotjes duwen ook het sentiment bepalen. Want: social media. Ze kunnen mensen dus lang zoet houden met immigranten en gezeur over hondenpoep of kattenplaatjes

Dit gaat niet over of AI na een 'deflate event' nog bestaat, dit gaat over het feit dat niemand geld verdient aan AI en er toch oneindige hoeveelheden geld in gepompt wordt zonder enige vorm van feitelijke reële waardecreatie. Dat was met de internetbubbel ook: internet bestond daarna ook gewoon nog, alleen het idee dat het alles ging oplossen niet meer.

[Zorg]

Misschien moet je andere youtube kanalen gaan opzoeken? Want als je youtuber elke maand veranderd van mening dan neem je deze toch niet serieus? En waarom zou je een PC hardware specialist volgen voor financieel advies? Kan je ook een chirurg vragen om een huis te ontwerpen. Kan lukken maar ik zou eerder een architect vragen.

Maar in dit geval, er is al eerder een tweaker geweest die redelijk goed in de materie zit en met name er op wees dat er zeer veel correcties op de aandelenmarkten hebben plaatsgevonden. En dat er dus al geen sprake meer is van een bubbel. Verder is het eerder een macro-economische gebeurtenis (de komst van LLM) met gevolgen op de economische wereldmarkten. Net zo goed als de oorlog in Oekraïne of een president die veranderd. Wat mij wel opvalt is dat de herstelsnelheid van dit soort gebeurtenissen korter lijken. Ik heb dit verder niet onderzocht maar het zou wel eens interessant kunnen zijn om te bekijken hoe snel de beurzen weer corrigeren na een daling van zeg pakweg 15% en dan hoe snel het weer op hun oude koers is. Ik vermoed dat dit sneller gebeurd dan dat in het verleden het geval is. Omdat iedereen sneller omgaat met alles.

[ Voor 1% gewijzigd door Zorg op 03-08-2026 09:22 . Reden: Paar rare zinnen aangepast ]

[naitsoezn]

Als je maar lang genoeg "volgende week barst de bubbel" blijft zeggen, krijg je vanzelf een keer gelijk.

[dhrto]

NEE.

Als we de toekomst zouden kunnen voorspellen, zouden er geen zwervers/daklozen/bedelaars zijn.

[renemax]

naitsoezn schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 09:52:
Als je maar lang genoeg "volgende week barst de bubbel" blijft zeggen, krijg je vanzelf een keer gelijk.

Dit ja, heel vermoeiend die paniekzaaiers.

[lordgandalf]

vraag me wel af wanneer investeerders terug gaan trekken. want investeerders moeten toch ook gaan merken dat ze het rendement niet halen want geloof niet dat er op dit moment een model is wat geld verdient op grote schaal zodat ze investeerders geld kunnen geven. Of heb ik fout ?

[asing]

AI is naast nuttig ook een enorme aanslag. Financieel kost het veel meer dan dat het oplevert, de benodigde hoeveelheid energie en koeling gaat een probleem worden en als klap op de vuurpijl wordt de veredelde clippy levensgevaarlijk omdat het weet uit te breken en zelfstandig kan aanvallen.

En dan heb ik nog niet over dat splinternieuwe datacenter dat na 3 jaar outdated is omdat de AI hardware een slag heeft gemaakt.

[RM-rf]

Mathijs Kok schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 08:37:
Noem me eens een bubble (niet de tulpenbollen) die uiteindelijk geen waanzinnig succes werd? Daarnaast gaan grote spelers zoals Anthropic winst maken in het laatste kwartaal van dit jaar en het ziet ernaar uit dat een paar anderen dat volgend jaar gaan doen.

Dat is verder niet zo interssant.... enkel, als je in een index gebaseerd op de amerikaanse beurs rond maart 2000 al je geld geinvesteerd had, zou het bijna 15 jaar duren om break even te draaien....

dat is gewoon iets dat je niet wil als belegger (als je het in dotcom-aandelen gestopt had, zou je zelf een behoorlijk groot deel volledig kwijt zijn: 50% van deze bedrijven was in 2004 geheel failliet, ongeveer 75% van alle dotcom-startups in 2000 haalde niet de 4 jaar).

Dat internet, IT-gebaseerde bedrijfsprocessen gewoon verder door bleven groeien en een steeds grotere invloed kregen op bedrijfsvoering en bedrijfsprocessen, de 'ouderwetse' praktijken langzaam vervingen is verder geen ding, dat is een langdurig effect dat sowieso bestond..
De 'dotcom-bubble' is vooral het moment dat de geld- en kapitaalmarkt zich daarmee ging bemoeien, en initieel zonder al teveel diepgaande technische kennis dacht geld te kunnen verdienen door in 'whatever' internet-gerelateerde startup te investeren.

De dotcom-bubble betekende vooral dat door de werking van de financiele markt en de wens van inveteerders hoge rendementen te bereiken, hier een eerder negatieve vervorming in aangebracht werd, waarin initieel heel veel bedrijven enkel opgericht werden en zich puur richten op het qua "Marketing" uitnutten van een bepaald abstract concept dat door veel beleggers half of mischien zelfs helemaal niet begrepen werd van "wat dat internet nu precies was"...
Waarbij die beleggers gewoon overdreven rondstrooiden met hun investerings-dollars met het idee dat er "vast wel ooit iets te verdienen zou zijn daarmee, maar ze niet echt geintersseerd waren in hoe".
(initieel verdienden niets-wetende beleggers zelf enorm goed met internet-aandelen, zelfs als die op lucht gebaseerd waren, domweg omdat de markt enorm groeide en iedereen erin wilde beleggen... wat zelf snel extra beleggers aanlokte en de bubble deed ontstaan)

Kijken naar de AI-sector zul je vermoedelijk eenzelfde effect zien... veel investeerders weten niet helemaal wat AI nu precies gaan doen, maar ze hebben het idee dat ze er gewoon "in moeten zitten".
En net als met de dotcom-bubble laten ze zich snel verleiden door bedrijven die enkel kwantitatieve claims doen, hoeveel GigaFlops aan capaciteit ze wel niet hebben of hype-verhaaltjes de media insturen over "hun AI-modellen die 'per ongeluk' uitgebroken zouden zijn en dan een ander bedrijf gehacked zou hebben" (iets wat in een normale wereld vooral dat bedrijf negatief zou doen verschijnen, omdat ze immers hun veiligheid niet op orde hebben, maar in de huidige investeerderswereld als 'spannend' en 'indrukwekkend' opgevat lijkt te worden (nog))....

Ondertussen is er in de amerikaanse private venture capacital-markt van het financieren van stratups, momenteel ongeveer 600 miljard in omloop...
De rekencapacieit van amerikaanse computers is aan het versnellen, sinds 2024 is de supercomputer AI-capaciteiten in de VS ongeveer met 400% toegenomen (Federal reserve: The State of AI Competition in Advanced Economies).
Tegelijkertijd is het amerikaanse stroomnet _niet_ vergroot en is dat vermoedelijk de grootste bottleneck: https://finance.yahoo.com/energy/articles/why-ai-boom-break-u-000000959.html

vergelijkbaar met de dotcom bubble die brak doordat bedrijven enkel een op het "imago" en "naamsbekendheid" dachten te kunnen bestaan (en alle diensten op inernet altijd maar "gratis" aangeboden zouden worden) , is het zo dat de huidige AI-groei enkel kan bestaan vanuit het idee dat resources eindeloos en gratis zouden zijn... dat houd op een gegeven moment op en enkel bedrijven kunnen overleven, die ook in een situatie waarin energie-resources schaars zijn, deze tegen een prijs of met een duidelijk transperante kosten-winst inzicht kunnen aanbieden

[ Voor 8% gewijzigd door RM-rf op 03-08-2026 11:41 ]

[Sissors]

lordgandalf schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 10:26:
vraag me wel af wanneer investeerders terug gaan trekken. want investeerders moeten toch ook gaan merken dat ze het rendement niet halen want geloof niet dat er op dit moment een model is wat geld verdient op grote schaal zodat ze investeerders geld kunnen geven. Of heb ik fout ?

Mijn onderbuik is dat OpenAI het probleem gaat hebben dat hoewel die vast wel winst gaan maken een keer, dat niet in verhouding staat tot de honderden miljarden die daarin zijn gegaan, maar dat investeerders met een sunk cost zitten, waarbij ze voor lange tijd liever het door laten lopen, dan de stekker eruit trekken.

Anthropic heeft wat minder, maar alsnog heel veel. Maar die lijken wel echt voorop te lopen in een markt waar bedrijven probleemloos flinke bedragen voor neerleggen: software development. Simpelweg omdat dat zich in no time kan terugverdienen.

De meeste andere zijn of veel kleinschaliger, of ze hebben andere inkomstenbronnen. Eg Microsoft, Meta, etc, die rollen nog steeds in het geld.

[F_J_K]

Mathijs Kok schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 08:37:
Noem me eens een bubble (niet de tulpenbollen) die uiteindelijk geen waanzinnig succes werd?

NFTs. 3D TV. Zuckenberg's Metaverse. Segways. En als je in de jaren '00 je geld en carrièrepad hebt gefocust op alleen flash en clientside Java, heb je ondertussen ook een probleem.

Maar volledig instorten zie ik niet gebeuren. Wel een grote herschikking tot enkele grote jongens, zoals inderdaad de ecommerce bubble. Wanneer en wie: geen idee..

[SPee]

De crash zal pas beginnen als iemand zijn rekeningen niet meer kan betalen.

Dan is het makkelijk roepen dat dat OpenAI zal zijn, want die hebben veel kosten en weinig inkomen. Echter, ze hebben wel veel investeringen, waarmee ze het wel een tijdje uit kunnen houden.
Wat ik nu merk, is dat Oracle nu als de verliezende partij wordt aangeduid. Want die hebben hoge kosten vanwege hun nieuwe datacenter en hebben daar een lening tegenover staan. En enkel een leasecontract met OpenAI, die het "ook niet goed doet".

Ik zou zeggen, houd alle jaarcijfers goed in de gaten en ga goed op zoek naar discrepanties. Als het wat slechter gaat (wegens AI), dan zullen ze proberen dat zo goed mogelijk verborgen te houden. Maar met smoke-and-mirrors kunnen ze het nog lang volhouden. Hoelang hebben Bernie Madoff, Enron of Theranos het volgehouden?

[BCC]

https://isaiprofitable.com/ is ook een leuke hier zie je dat AMD, Micron en NVidia de winsten van AI hebben en Amazon, Alphabet , Meta, Microsoft & Oracle de kosten.

De eerste paar (amzaon, alphabet, meta & microsoft) hebben datacenters & diepe zakken en kunnen dit theoretisch nog wel gedeeltelijk terugverdienen / dragen door alle services die ze aanbieden.

Oracle heeft tot nu toe 92B in AI geinvesteerd, terwijl de winst "maar" 12B per jaar is en er geen duidelijk plan is hoe ze die kosten ooit terug kunnen verdienen.

[ Voor 4% gewijzigd door BCC op 03-08-2026 12:18 ]

[RM-rf]

SPee schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 11:39:
De crash zal pas beginnen als iemand zijn rekeningen niet meer kan betalen.

Nee, dat bedrijven hun rekeningen niet meer kunnen betalen omdat ze niet verder aan kapitaal kunnen komen, is juist zelf vooral een gevolg van een eventueel klappen van de bubble.

Het 'klappen' komt vooral door het uitblijven van investeerders, ... Op een gegeven moment moet een 'zeepbel/bubble' in stand gehouden worden door een voortdurende aanstroom van investeringen die de lopende kosten dekken en ook veelal de kosten van het creeren van een 'fake' rendement.... Waardoor de beleggers het idee hebben winsten te kunnen halen.

Het wegblijven van investeerders kan bv zelf weer liggen aan een stijging van de rente, als de vaste rente stijgt wordt het duurder om te lenen en zijn mogelijk meer investeerders veel voorzichtiger en wensen gegarandeerde rendementen.
Iig begin 2000 lijkt de belangrijkste catalysator voor de dotcom-crash drie renteverhogingen van de FED voor shortterm krediet met een vol procentpunt naar 6,5%, tussen februari en mei; Wat een belangrijke grond speelde voor het krap worden van kapitaal voor veel dotcom startups die dat kortetermijns kapitaal heel hard nodig hadden.

Bv momenteel is er ook nu in de VS een issue met de FED die de rente zou moeten verhogen, maar mogelijk onder politieke druk daarmee hadert -> Fed officials warn not raising interest rates was a mistake | CNN Business
Het kan goed zijn dat als de FED te lang wacht hiermee en mogelijk op een later tijdstip wel gedwongen worden dor de markt (die als de FED niet thuis geeft, andere mogelijkheden heeft, bv het afdwingen van een zeer hoge rente op Amerikaanse staatsobligaties, wat vorige week al zichtbaar werd) dat dat de doorslaggevende factor kan zijn voor een grote beurs-crash.

[BCC]

Volgens mij is het niet zo zwart-wit: het een kan het ander ook veroorzaken. Je kunt bijvoorbeeld ook de situatie krijgen waarin je AI-datacenter veel minder waard blijkt dan verwacht. Als je de investering ineens in twee jaar moet afschrijven in plaats van over tien jaar terug te verdienen, omdat je het niet meer kunt verhuren, de techniek is ingehaald, klanten wegblijven of er beperkingen zijn door stroom- of watertekorten, dan stort je businesscase in.

Een bubbel klapt IMHO zodra op grote schaal blijkt dat de gedane investeringen economisch niet meer in verhouding staan tot de verwachte opbrengsten. Dat kan ertoe leiden dat investeerders afhaken, waardoor financiering opdroogt. Andersom kan het opdrogen van financiering natuurlijk ook de aanleiding zijn. Beide mechanismen kunnen elkaar versterken.

[naftebakje]

Als je de parallel wil trekken met de dotcom-zeepbel, dan moet je denken als durfkapitaal-verstrekkers. Er komt een "crash" in de een of andere vorm, maar het bedrijf wat dit overleeft zal flinke waarde hebben, dus je wil aandelen hebben in nét dat ene bedrijf wat het gaat halen (of er op gokken dat de winst op de overlever groter is dan het verlies in deze die het niet halen).

Maar volgens mij ben je nu te laat om winst te halen op AI, je had voor de hausse moeten investeren in Nvidia (zoals de goldrush: de leveranciers van pikhouwelen maakten sowiezo winst); en moet je op tijd je winst nemen.

[Oon]

Welke bubbel bedoel je precies?

Veel doelloze AI-startups (die eigenlijk niet meer zijn dan API resellers) zijn al weer failliet, eigenlijk alleen de grote bedrijven zijn nog over. Als je een site als https://isaiprofitable.com/ ziet zal het nog een héle tijd duren voordat die echt geld gaan verdienen, en ook de 'winst' waar bijvoorbeeld Anthropic het over heeft is een knap staaltje creatief boekhouden.

Wat we zullen zien is dat over een tijdje de gesubsidieerde AI 'op' is, en de kosten enorm omhoog gaan. Dat gebeurt nu al; de basisabonnementen worden ofwel duurder ofwel veel beperkter. Die bedrijven proberen dat af te houden door nu heel veel geld van investeerders aan te nemen in de hoop dat de kosten zover omlaag gaan dat het het waard wordt, maar ondertussen is er ook nog een wapenwedstrijd om het beste model te maken waarbij dat nu vooral gebeurt door die modellen steeds meer energie (en dus ook water) te laten verbruiken.

De vraag is dus of ze lang genoeg geld van investeerders kunnen blijven aannemen en water kunnen blijven verstoken om het uit te houden totdat er ergens een doorbraak is. Alleen niet handig om dan de verwachte 4.2-6.6 biljoen liter water te gaan verbruiken in 2027 in een tijd van extreme droogte.

[Valorian]

naitsoezn schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 09:52:
Als je maar lang genoeg "volgende week barst de bubbel" blijft zeggen, krijg je vanzelf een keer gelijk.

Doet mij denken aan deze blogger die al bijna 20 jaar waarschuwt voor dé grote bubbel rond de huizenmarkt... Je zal maar al die tijd gewacht hebben met kopen (en wel het budget gehad hebben om in te stappen)

[Hagdos]

Valorian schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 15:56:
[...]

Doet mij denken aan deze blogger die al bijna 20 jaar waarschuwt voor dé grote bubbel rond de huizenmarkt... Je zal maar al die tijd gewacht hebben met kopen (en wel het budget gehad hebben om in te stappen)

Van de frontpage:

Wil je als starter in 2022 een huis gaan kopen, dan kun je beter wachten tot de huizenbubble weer is leeggelopen

On-topic: Iemand die kan voorspellen wanneer eender welke bubbel barst, kan heel veel geld verdienen. Die verkoopt z'n aandelen, en koopt puts.

Als het algemeen bekend is dat een bubbel gaat barsten doen veel mensen dat, en dan barst de bubbel meteen.

[Valorian]

Hagdos schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 16:55:
[...]

Van de frontpage:


[...]



On-topic: Iemand die kan voorspellen wanneer eender welke bubbel barst, kan heel veel geld verdienen. Die verkoopt z'n aandelen, en koopt puts.

Als het algemeen bekend is dat een bubbel gaat barsten doen veel mensen dat, en dan barst de bubbel meteen.

Precies. Tegen de tijd dat je in de taxi van de chauffeur hoort dat je het beste puts op AI/Tech kan kopen weet je dat je te laat bent

[Cheezborger]

Ik denk zelf dat de bubbel pas gaat barsten op het moment dat we veel banen gaan verliezen, hypotheken niet meer opgebracht kunnen worden en onze intelligentie c.q. ons werkethos afneemt doordat we allerlei zaken makkelijk uitbesteden aan AI-assistenten. Met andere woorden: het kan nog wel even duren voordat zoiets echt ontwrichtend gaat werken, zodat je kunt spreken van een bubbel die barst.

[PolarBear]

Ernemmer schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 07:24:
Internet was ook een bubbel.

[Afbeelding]
ai plaatje

Nou ja er is wel letterlijk miljarden aan dollars in rook opgegaan in startups die uiteindelijk niets hebben opgeleverd. Voor elke Amazon waren er 10 andere die het niet gehaald hebben en wel miljoenen tot tientallen miljoenen hebben opgehaald.

[miitjohn]

Nee dat weten we niet, omdat AI nooit echt een bubbel is of was, om meerdere redenen. Eerst is er het omgekeerde effect van de self-fulfilling prophecy. Dat patroon kan je niet altijd toepassen, maar als de grote massa "het einde" van iets voorspelt is de kans vrij groot dat het niet gebeurd, of toch zeker niet op de moment dat men het voorspelt. Dat heeft ook te maken met de onderbouwingen die men brainless verder verkondigt. In die theorien zat uiteraard wel een vorm van waarheid, maar ze zijn veel te simpel. Je kan niet iets creëren zonder potten te breken en een aantal van die doomscenario's zijn gewoon business as usual op iets van deze schaal.

Mogelijks dat dit op wereld schaal ook wel impact had om het enthousiasme zijn voortijdig genoeg af te remmen voordat het een bubbel kon worden. Daarnaast is ook wel de recente ervaring met bubbels die meespeelt, er zijn er recent wel al een paar geweest, de mens blijft hebberig, maar die liggen nog vers in het geheugen van vele wat mogelijks ook bijdraagt aan de voorzichtigheid.

Tot slot heb je AI zelf. Is/was AI hyped? Sure. Maar is dat niet met 90% van de producten dat ze meer beloven te doen dan dat ze daadwerkelijk doen? Een tesla rijd na 15 jaar FSD toch nog altijd niet volledig zelfstandig. AI is in zijn basis een game changer, een disturbing iets. Het is iets dat we de voorbij 50 jaar sinds we iets of wat met computers werken nog nooit gezien hebben, als in: the next big thing om zaken anders en sneller aan te pakken.

Het is heel simpel, vraag een random persoon op straat of ze AI gebruiken, mits wat context is mijn gok dat je van de helft kan afleiden dat het antwoord "ja" is, terwijl AI nog maar 3 of 4 jaar echt mainstream is. Het feit dat het fouten maakt en je kan het niet overal kan inzetten (ongeacht wat men beweerd) en geld kost enz is maar een beperkt side-effect. Als je het vandaag inzet op het juiste niveau kan je makkelijk (ik houd het bewust beperkt) 5% gains realiseren zonder noemenswaardige meerkost. 5% alleen is al een ongelooflijk verschil. Je moet je voorstellen dat je vandaag nog communiceert per brief op de post en morgen iemand zegt: hey, je kan dat ook elektronisch versturen. Dat is wat AI vandaag betekent.

Again: is het overal inzetbaar? Zal het iedereen vervangen? Zij de gains van 80% realistisch? Antwoord is neen. Zijn er ethische vragen, moeten we over een aantal zaken opnieuw gaan nadenken? Ja. Maar is AI een bubbel door alles wat er gebeurd? Nee, het is een extreme technologie die zich daardoor ook extreem geuit heeft, er zal collateral zijn, er is risico en de bedrijven die nu "big in AI zijn" zijn dat misschien in 5 jaar niet meer. Maar zo was er nog een bedrijf dat telefoons verkocht vandaag en morgen niet meer, maar die markt is voor zover ik weet levendiger dan ooit sindsdien. Hiermee wil ik zeggen dat het imho teveel impact heeft vandaag al om echt een bubbel te zijn/worden. De dotcom was daar anders omdat het té vroeg kwam (het was eerder kip en ei), in 2000 was men gewoon niet genoeg klaar om dat te monitizen.

[ Voor 4% gewijzigd door miitjohn op 03-08-2026 17:42 ]

[franssie]

PolarBear schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 17:35:
[...]

Nou ja er is wel letterlijk miljarden aan dollars in rook opgegaan in startups die uiteindelijk niets hebben opgeleverd. Voor elke Amazon waren er 10 andere die het niet gehaald hebben en wel miljoenen tot tientallen miljoenen hebben opgehaald.

Dacht laatst nog ergens gelezen te hebben dat er nog extreem veel dark fiber in de grond zit omdat door alle faillissementen niemand meer weet van wie het is. Dat was ook en hype.

[PolarBear]

franssie schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 17:39:
[...]

Dacht laatst nog ergens gelezen te hebben dat er nog extreem veel dark fiber in de grond zit omdat door alle faillissementen niemand meer weet van wie het is. Dat was ook en hype.

Op eens moet ik denken aan KPNQwest.

[Jazzy]

PolarBear schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 17:35:
[...]

Nou ja er is wel letterlijk miljarden aan dollars in rook opgegaan in startups die uiteindelijk niets hebben opgeleverd.

Maar liefst 5 biljoen dollar! Juist doordat de waarde van bedrijven overschat werd door hypes en er uiteindelijk geen inkomsten tegenover stonden.

Denk dat de dot-com bubbel heel relevant is nu we naar AI kijken. Maar dan om de overeenkomsten in de aanloop aan te tonen, niet om het te relativeren.

Edit: en het antwoord op de vraag is natuurlijk nee.

[ Voor 5% gewijzigd door Jazzy op 03-08-2026 17:44 ]

[Cobb]

Mijn ingeving is na Trumps termijn met de voorwaarde dat de Dems opnieuw verliezen. Zonder zijn 'beleid' was het niet zover gekomen met alle zooi die je nu ziet gebeuren. Mijn gevoel is dat de huidge A.I. één grote scheme is om een paar tech billionairs nog rijker te maken en ons slop te voeren. Ze hebben nu de wind in de zeilen omdat Trump mee gaat en er geen safeguard zijn, niet op de wetten die ze massaal overtreden en niet op de geldbomen die massaal uit de grond poeffen als toverbonen.

[sdk1985]

nzall schreef op zondag 2 augustus 2026 @ 22:04:
Ik heb al zoveel voorspellingen gehoord, gaande van "zomer van 2026" tot "pas na 2030", afhankelijk van wie je het vraagt. Eén van de PC hardware YouTubers die ik volg heeft het afgelopen half jaar al elke maand een andere voorspelling gedaan hierover, en zegt dat de bubbel zo goed als op barsten staat, en dat de eerste tekenen al verschijnen. Aan de andere kant van het spectrum staan dan de chipsboeren die er alle belang bij hebben dat het zo lang mogelijk blijft duren, en die zeggen dan gewoon dat het geen bubbel is en dat we pas na 2030 verlichting zullen hebben op de hardwaremarkt...

Dus hierbij mijn vraag: valt er iets te zeggen over de houdbaarheidsdatum van de AI bubbel op basis van de huidig beschikbare informatie over de staat van AI en de economische realiteiten die momenteel getoond worden?

Je gaat er vanuit dat het een bubbel is die gaat barsten. Maar dat is helemaal geen zekerheid.

Zeker is dat geopolitieke belangen een grote rol spelen. Net als het destijds 309 miljard heeft gekost (in huidige dollars) om naar de maan te vliegen, heb je nu bijvoorbeeld stargate, een AI project voor het leger. Dat mag nog een klap meer kosten dan destijds het naar de maan vliegen. Die maanreis heeft zichzelf ook nooit in dollars terugverdiend, daar ging het helemaal niet om. China zit ondertussen op zo'n 125 miljard per jaar aan AI spending. Dat is waar het om gaat. China is momenteel veel dichterbij dan de VS willen; Op-ed: The U.S. lead over China in AI is all but gone. We need a change in national strategy. Verschil is dat de VS werken met een systeem van bedrijven en investeringen terwijl China met een centrale aansturing werkt. Het is een race voor macht waarbij geld geen rol speelt omdat bij verliezen van die macht het geld geen (of minder) betekenis heeft. Wij staan aan de zijlijn en plukken er tot heden de vruchten van in de vorm van zwaar gesubsidieerde toegang tot AI die door andere grootmachten wordt gefinancierd.

[ Voor 8% gewijzigd door sdk1985 op 04-08-2026 01:16 ]

[Seth_Chaos]

Het duurt nog tientallen jaren voor AI volwassen en volledig geïntegreerd is in onze samenleving. In die tijd blijft de vraag en groei van AI explosief stijgen. De huidige AI capaciteit is nog totaal niet berekend op die integratie. En dus blijft het explosief groeien. Daarbij worden langzaam de huidige implementaties rendabel. Modellen worden efficiënter en effectiever. Hardware wordt purpose built. Ai is als cocaine. Ze geven het nu gratis weg. Zodra je er afhankelijk en verslaafd aan bent komt de rekening. Het wordt geïntegreerd in elk onderdeel van de samenleving. Het is onderdeel van iedereens leven, of ze het nou beseffen en of zien maakt geen verschil. Het is geen bubbel, het is een agressieve invasie. De rekening komt. En een keuze of je die wil, en gaat betalen is er niet. Wanneer de rekening valt is de gehele samenleving 100% afhankelijk.

[ Voor 4% gewijzigd door Seth_Chaos op 04-08-2026 08:56 ]

[RM-rf]

Seth_Chaos schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 08:55:
Het duurt nog tientallen jaren voor AI volwassen en volledig geïntegreerd is in onze samenleving. In die tijd blijft de vraag en groei van AI explosief stijgen. De huidige AI capaciteit is nog totaal niet berekend op die integratie. En dus blijft het explosief groeien. Daarbij worden langzaam de huidige implementaties rendabel. Modellen worden efficiënter en effectiever. Hardware wordt purpose built. Ai is als cocaine. Ze geven het nu gratis weg. Zodra je er afhankelijk en verslaafd aan bent komt de rekening. Het wordt geïntegreerd in elk onderdeel van de samenleving. Het is onderdeel van iedereens leven, of ze het nou beseffen en of zien maakt geen verschil. Het is geen bubbel, het is een agressieve invasie. De rekening komt. En een keuze of je die wil, en gaat betalen is er niet. Wanneer de rekening valt is de gehele samenleving 100% afhankelijk.

dit is letterlijk het verhaaltje dat dotcom-bedrijfjes vóór 2000 vertelden over internet... Nina Brink zou dat bijna letterlijk hebben verteld hebben bij de beursintroductie van World Online in maart 2000.

Een investerings-bubble wordt meestal achteraf zou gedefinieerd, als het al ineengestort is en dan zal men vooral stellen dat investeerders overgehaald worden ergens in te investeren (dat bv gratis weggeven wordt, zodat de aanbieders vervolgens kunnen claimen dat 'de vraag ernaar zo groot is', maar waarmee ze vooral bedoelen dat het aanbod overdreven aanlokkelijk gemaakt wordt om klanten aan te lokken).

Dat AI-gerelateerde technieken inde nabije toekomst een enorme invloed zullen gaan hebben en vele zaken ermee verder geautomatiseerd gaan worden, staat buiten twijfel, maar het is een "gereedschap" en investeerders die doodleuk geld met bakken erin gooien, enkel vanuit het idee dat dat altijd zich zou terugverdienen, krijgen natuurlijk op een gegeven moment de deksel op hun neus.

Truc is wel dat als een investeerder het goed moment kan pikken om zich terug te trekken, en zn al gemaakte winsten te verzilveren, voordat de boel ineenstort, hij nog altijd een enorm rendement gehad zal hebben;
Als je te vroeg eruit stapt, verlies je echter een mogelijk hoog rendement.

Het is echter niet zo dat geld vanuit het niets geschapen wordt... hoe ongelooflijke capabel een techniek als AI zal zijn, een suggestie dat daarmee plots vanuit het niets een nieuwe waarde geschapen zou worden, kloppen niet....

An sich is er eind 2022 al een shake-out geweest, toen de Nasdaq composite ongeveer 30% van zn waarde in twee, drie maanden verloor, de grootste daling sinds de dotcom-bubble... maar sindsdien zijn de koersen weer hersteld en zelfs erboven gestegen, zeker ook door de fixatie op AI en nieuwe technologische ontwikkelingen, de invloed van de 7 grootste spelers op IT-communicatie-gebied hebben een enorme groei aan koersen gekend op basis van verwachtingen dat hun belang enorm toeneemt.

Momenteel speelt er de zaak rond "Situational Awareness", een belangrijk, snel groot geworden Hedge Fund dat zich geheel richt op AI en nieuwste technologie van een jonge duitse voomalig openAI medewerker, Leopold Aschenbrenner...
En dat opzien baarde door een geschat rendement te halen van 400% op hun investeringen (met de suggestie dat ze een onegekend slim AI-model zouden gebruiken dat de markt beter zou kunnen voorspellen dan ieder mens), maar dat vermoedelijk momenteel aan het ineenstortten is, ze moesten nu een groot deel van hun portfolio verkopen:

The market’s big AI doubts are exposing the riskiest players | CNN Business

[Seth_Chaos]

RM-rf schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 09:59:
[...]

dit is letterlijk het verhaaltje dat dotcom-bedrijfjes vóór 2000 vertelden over internet... Nina Brink zou dat bijna letterlijk hebben verteld hebben bij de beursintroductie van World Online in maart 2000.

Een investerings-bubble wordt meestal achteraf zou gedefinieerd, als het al ineengestort is en dan zal men vooral stellen dat investeerders overgehaald worden ergens in te investeren (dat bv gratis weggeven wordt, zodat de aanbieders vervolgens kunnen claimen dat 'de vraag ernaar zo groot is', maar waarmee ze vooral bedoelen dat het aanbod overdreven aanlokkelijk gemaakt wordt om klanten aan te lokken).

Dat AI-gerelateerde technieken inde nabije toekomst een enorme invloed zullen gaan hebben en vele zaken ermee verder geautomatiseerd gaan worden, staat buiten twijfel, maar het is een "gereedschap" en investeerders die doodleuk geld met bakken erin gooien, enkel vanuit het idee dat dat altijd zich zou terugverdienen, krijgen natuurlijk op een gegeven moment de deksel op hun neus.

Truc is wel dat als een investeerder het goed moment kan pikken om zich terug te trekken, en zn al gemaakte winsten te verzilveren, voordat de boel ineenstort, hij nog altijd een enorm rendement gehad zal hebben;
Als je te vroeg eruit stapt, verlies je echter een mogelijk hoog rendement.

Het is echter niet zo dat geld vanuit het niets geschapen wordt... hoe ongelooflijke capabel een techniek als AI zal zijn, een suggestie dat daarmee plots vanuit het niets een nieuwe waarde geschapen zou worden, kloppen niet....

An sich is er eind 2022 al een shake-out geweest, toen de Nasdaq composite ongeveer 30% van zn waarde in twee, drie maanden verloor, de grootste daling sinds de dotcom-bubble... maar sindsdien zijn de koersen weer hersteld en zelfs erboven gestegen, zeker ook door de fixatie op AI en nieuwe technologische ontwikkelingen, de invloed van de 7 grootste spelers op IT-communicatie-gebied hebben een enorme groei aan koersen gekend op basis van verwachtingen dat hun belang enorm toeneemt.

Momenteel speelt er de zaak rond "Situational Awareness", een belangrijk, snel groot geworden Hedge Fund dat zich geheel richt op AI en nieuwste technologie van een jonge duitse voomalig openAI medewerker, Leopold Aschenbrenner...
En dat opzien baarde door een geschat rendement te halen van 400% op hun investeringen (met de suggestie dat ze een onegekend slim AI-model zouden gebruiken dat de markt beter zou kunnen voorspellen dan ieder mens), maar dat vermoedelijk momenteel aan het ineenstortten is, ze moesten nu een groot deel van hun portfolio verkopen:

The market’s big AI doubts are exposing the riskiest players | CNN Business

Het verschil met dot-com is dat er geen afhankelijkheid was bij dot-com. Bij AI gebruik is die er wel. Je kan niet om ze heen.

[Frogmen]

Ik denk dat het grootste probleem van AI en hetgeen ook de rem zal worden is het energie probleem. Het verbruikt zo vreselijk energie en heeft zoveel koeling nodig dat het verzet en de groei daarvandaan zal komen. Dit zal ook verantwoordelijk zijn voor hogere kosten van AI. Er zijn nu al bedrijven die het gebruik van AI gaan temperen vanwege de kosten.

Natuurlijk zijn zaken waar AI lastig weg te denken is maar we zullen ook gaan zien dat AI steeds meer risico's met zich meebrengt en soms onverwacht en ongewenste dingen doet.

[RM-rf]

Seth_Chaos schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 10:36:
[...]

Het verschil met dot-com is dat er geen afhankelijkheid was bij dot-com. Bij AI gebruik is die er wel. Je kan niet om ze heen.

Wat bedoel je in godsnaam daarmee? Wil je wérkeleijk zeggen dat het bedrijfsleven rond 200 wel "om het opkomen van internet heen zou kunnen"?

niet enkel heeft ook de geschiedenis bewezen dat dat absoluut dom geweest zou zijn, in de jaren daarna het hele bedrijfsleven volledig van internet en internet-gerelateerde netwerktechnieken afhankelijk zou gaan worden...
Enkel, de manier waarop de meeste bedrijven dat deden door overspannen veel geld in soms nauwelijks uitgedachte "internet-concepten" gestoken moest worden en het inhuren voor veel geld van een hoop 'internet-experten', was lang niet altijd erg goed uitgedacht, zeker het aspect dat dat vaak ging zonder een goede kosten-baten-afweging... de verandering gebeurde vooral toen bedrijven wél die kostenafweging gingen maken en daarin speelde de dotcom-crash van begin 2000 een erg grote rol

mag ik vragen of jij de periode van begin 2000 ook bewust meegemaakt hebt zoals ik?

Vanaf eind 1997/1998 was er juist een situatie bij veel nederlandse bedrijven die enorm gepushed werden dat ze "iets met internet moesten doen", terwijl veelal directies en bestuurders zelf niet goed wisten wat het nu precies was, en daarom ging er een hoop geld naartoe zonder dat ze goed wisten hoe dat ooit terug te verdienen was en er een enorme vraag was naar 'whatever' éxperts; die veelal zelf ook net een paar jaren professioneel zich er mee bezighielden, maar plots in directiekamers uitgenodigd werden (en ook vaak net twintigers waren).

Ik laat het aan mensen over om te bedenken of er daarin bepaalde overeenkomsten zijn, of waar de verschillen liggen (zelf denk ik dat de ai-experts van nu zich iets beter presenteren dan de internet-nerds van toen, maar misschien omdat ik er toen eentje van was).
Ikzelf geloof niet in het herhalen van de geschiedenis, maar wel erin dat veelal overeenkomstige mechanismes spelen, en de opkomst van een nieuwe techniek, waarbij de bestuurslaag vaak bestaat uit oudere seniors die zelf minder praktijk- en toepassings-kennis hebben, en qua implementatie soms wat ver van de werkelijkheid afstaan, maar die wél kunnen beslissen over grote budgets, heeft altijd een soortgelijk effect.

En op dat punt zie ik absoluut overeenkomsten (los ervan dat er ook verschillen zijn, iig is de ai-invloedname al ingebet in veel betere IT-automatiseringsstructuren en vaak ook bestaande bedrijfs-veiligheidsmechanismes en process-controle-praktijken).

Maar AI is qua implementatie wel degelijk omkombaar bij het merendeeel van de bedrijven in bv dienstverlening of productie (iig nu, mogelijk niet meer in 5 jaar, maar ook dan zal het vooral gaan om standaard grootschalige aanbieders en weinig custom oplossingen) en ik durf te wedden dat bij heel veel bedrijven de invoering van AI-toepassingen relatief nutteloos zijn, eerder promotionele 'voorbeeld-projecten' en helaas vaak ook gericht is op kostprijsdrukking ten koste van kwaliteit (en dat als de nu vaak tegen dumpprijs aangeboden producten werkelijk hun kosten moeten opbrengen, het wel eens kan blijken dat ze allerminst zo gunstig en weinig efficient zijn vergeleken met menselijke werknemers).

[Seth_Chaos]

RM-rf schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 11:20:
[...]

Wat bedoel je in godsnaam daarmee? Wil je wérkeleijk zeggen dat het bedrijfsleven rond 200 wel "om het opkomen van internet heen zou kunnen"?

niet enkel heeft ook de geschiedenis bewezen dat dat absoluut dom geweest zou zijn, in de jaren daarna het hele bedrijfsleven volledig van internet en internet-gerelateerde netwerktechnieken afhankelijk zou gaan worden...
Enkel, de manier waarop de meeste bedrijven dat deden door overspannen veel geld in soms nauwelijks uitgedachte "internet-concepten" gestoken moest worden en het inhuren voor veel geld van een hoop 'internet-experten', was lang niet altijd erg goed uitgedacht, zeker het aspect dat dat vaak ging zonder een goede kosten-baten-afweging... de verandering gebeurde vooral toen bedrijven wél die kostenafweging gingen maken en daarin speelde de dotcom-crash van begin 2000 een erg grote rol

mag ik vragen of jij de periode van begin 2000 ook bewust meegemaakt hebt zoals ik?

Vanaf eind 1997/1998 was er juist een situatie bij veel nederlandse bedrijven die enorm gepushed werden dat ze "iets met internet moesten doen", terwijl veelal directies en bestuurders zelf niet goed wisten wat het nu precies was, en daarom ging er een hoop geld naartoe zonder dat ze goed wisten hoe dat ooit terug te verdienen was en er een enorme vraag was naar 'whatever' éxperts; die veelal zelf ook net een paar jaren professioneel zich er mee bezighielden, maar plots in directiekamers uitgenodigd werden (en ook vaak net twintigers waren).

Ik laat het aan mensen over om te bedenken of er daarin bepaalde overeenkomsten zijn, of waar de verschillen liggen (zelf denk ik dat de ai-experts van nu zich iets beter presenteren dan de internet-nerds van toen, maar misschien omdat ik er toen eentje van was).
Ikzelf geloof niet in het herhalen van de geschiedenis, maar wel erin dat veelal overeenkomstige mechanismes spelen, en de opkomst van een nieuwe techniek, waarbij de bestuurslaag vaak bestaat uit oudere seniors die zelf minder praktijk- en toepassings-kennis hebben, en qua implementatie soms wat ver van de werkelijkheid afstaan, maar die wél kunnen beslissen over grote budgets, heeft altijd een soortgelijk effect.

En op dat punt zie ik absoluut overeenkomsten (los ervan dat er ook verschillen zijn, iig is de ai-invloedname al ingebet in veel betere IT-automatiseringsstructuren en vaak ook bestaande bedrijfs-veiligheidsmechanismes en process-controle-praktijken).

Maar AI is qua implementatie wel degelijk omkombaar bij het merendeeel van de bedrijven in bv dienstverlening of productie (iig nu, mogelijk niet meer in 5 jaar, maar ook dan zal het vooral gaan om standaard grootschalige aanbieders en weinig custom oplossingen) en ik durf te wedden dat bij heel veel bedrijven de invoering van AI-toepassingen relatief nutteloos zijn, eerder promotionele 'voorbeeld-projecten' en helaas vaak ook gericht is op kostprijsdrukking ten koste van kwaliteit (en dat als de nu vaak tegen dumpprijs aangeboden producten werkelijk hun kosten moeten opbrengen, het wel eens kan blijken dat ze allerminst zo gunstig en weinig efficient zijn vergeleken met menselijke werknemers).

Wat ik ermee zeg is dat er vele internet aanbieders waren. En dat bedrijven niet per direct afhankelijk waren van het internet. Met Ai is dat wezenlijk anders. AI vervangt taken binnen het bedrijfsleven, en dat levert kosten besparingen op. Zelfs wanneer de prijs van AI verdubbelt, loont het voor het bedrijfsleven om het door een AI te laten doen. Het is simpelweg goedkoper en efficiënter. Daarbij is de keuze van afname van AI heel beperkt. En voor een gemiddelde MKB is het lokaal draaien geen optie. Ze zijn afhankelijk van een beperkt aanbod. En de vraag overstijgt het aanbod. De vraag neemt niet af, en zal de komende 5 tot 10 jaar niet afnemen.

[nzall]

Wat dat lokaal draaien betreft lijkt het mij wel snel op te schieten. Er zijn al modellen zoals Qwen 3.8 27B die blijkbaar op betrekkelijk lage hardware (ze hebben het over 17 GB aan RAM/VRAM) al resultaten behalen die vergelijkbaar zijn met de beste modellen van ChatGPT or Claude.

[RM-rf]

Seth_Chaos schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 12:36:
[...]

Wat ik ermee zeg is dat er vele internet aanbieders waren. En dat bedrijven niet per direct afhankelijk waren van het internet. Met Ai is dat wezenlijk anders.

Denk hier zelf nog eens over na?

"Zijn er vele verschillende AI-modellen van verschillende aanbieders"" ... natuurlijk is dat zo.

"Kunnen vrijwel alle bestaande bedrijven an sich best zonder AI" ... Ook Ja!
Niemand heeft er enorm om gevraagd, maar het is nu effectief gewoon een volgende stap in de automatisering van bedrijfsprocessen.... waarbij overigens een behoorlijk aantal huidige AI-projecten niet eens zo enorm effectief zijn in het doen dalen van de kosten

Het overgrote deel van bedrijven die nu met AI-projecten begonnen zijn om bepaalde processen te automatiseren doen dat hooguit omdat ze zich "willen voorbereiden op de toekomst".|
tevens heb je een groot aantal IT-automatiseerders, consultancy bedrijven die dat vooral als een marketingtool gebruiken om nu nieuwe klanten te winnen: In dat geval is het overigens daadwerkelijk één-op-één precies hetzelfde als wat eind jaren 90 van de vorige eeuw sterk bepalend was voor de dotcom-hype.... namelijk dat het vooral een verkooppraatje was dat geplakt werd op een an sich bestaande behoefte aan IT-automatisering.
En het zien van winnen-van-marktaandeel een doel an sich was, zelfs als dat gebeurde door producten gratis aan te bieden, wat op den duur nooit houdbaar is.


Mag ik je nogmaals vragen; Of jij zelf die periode van eind jaren 90 van de vorige eeuw bewust meegemaakt hebt?

Met betrekking tot bedrijfsautomatiseringen en de boodschap aan deze bedrijven dat in de zeer nabije toekomst, ze hun hele manier van zakendoen zouden zien revolutioniseren dankzij de invloed van het internet.
Die boodschap was zeker correct (en de ontwikkelingen na 2000, heeft dat zeker uitgewezen als geheel correcte voorspelling).
Maar effectief leidde het ook toen tot een investeringsbubbel, die zeker deels ook een heel verkeerde kant opging, en bedrijven die in totaal verkeerde of onzinnige zaken soms veels teveel geld weggooiden en dachten alles 'gratis' te moeten aanbieden omdat internet altijd gratis zou moeten zijn.
Dat idee liep vanaf midden 2000 in korte tijd geheel leeg, omdat juist allemaal lege praters die al te onrealistische beweringen gedaan hadden over de "internet-revolutie" (bv nonsens als "gaat alle taken overnemen"; geen enkel 'gereedschap' doet dat, zelfs als de invloed van Internet an sich de gehele manier van zakendoen en bedrijfspraktijken volledig overhoop gehaald werd, deze verandering heeft niet "werk uit handen genomen"... juist dat is het soort van onzin dat grote veranderingen vaak met zich meebrengen, mensen die beweren dat dingen plots 'uit zichzelf zouden gaan gebeuren', wat nooit het geval is, vaak betekent het eigenlijk qua arbeid dat er wel degelijk meer vraag naar arbeid is; Hooguit dat dat werk anders opgezet is en andere skills vergt).

Het eventueel klappen van de AI-investerings-bubbel zal zeker _niet_ betekenen, dat AI-toepassingen _niet_ in de nabije toekomst een flinke rol zullen gaan spelen in heel veel bedrijfsprocessen.

Dat zal sowieso doorgaan, maar vermoedelijk zal het ineenstorten van de investeerders-zeepbel en de grote hoeveelheden geld die erin gepompt werden vanuit het idee dat "alles gratis zou moeten zijn, om markten te winnen", gewoon nutteloos is en het uiuteindelijk gaat om een kosten-baten analyse... waarin AI-toepassingen zeker ook een realistische kostenpost zijn en vooal daar toegepast moeten worden waarin ze ook een praktische meerwaarde qua kwaliteit en kosten-reductie hebben.

[ Voor 53% gewijzigd door RM-rf op 04-08-2026 16:16 ]

[siggy]

Ik denk dat als de bubbel barst het nog wel even kan duren:
https://fortune.com/2026/...rcular-financing-ai-boom/

Er van uitgaande dat dit allemaal waar is, dan kan die bubbel nog flink gaan groeien. We ain't seeing nothing yet.

Het is naar mijn mening geen bubbel in de zin van bloembollen of de dot com bubbel. Probeer nu nog maar eens een succesvolle AI SaaS op te zetten. Enige waar nog op te concurreren valt is prijs en zaken als 'lokaal'. AI is nu al volwassen genoeg om flink wat manuren te besparen bij bedrijven. En dat is gewoon echt.

AI is geen bubbel mijn inziens. Mij lijkt het de start van de volgende revolutie. Toevallig is er ook heel veel vooruitgang in robotica, en die combinatie heeft gigantische potentie.

Dankzij de open modellen is het nu puur een kwestie van betaalbare hardware die capabel genoeg is om concreet werk te vervangen of te versnellen. Zodra betaalbare capabele hardware op de (2e hands) markt verschijnt, dat is de enige reden dat ik die bubbel zie knappen. Zolang we de cloud nodig hebben, kan het zichzelf lang genoeg in stand houden om uiteindelijk flinke winsten binnen te halen.

Ik ben eerder bang voor de gigantische impact die (goedkope) AI kan hebben op onze maatschappij dan voor de bubbel.

[Pendora]

siggy schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 20:22:
Ik denk dat als de bubbel barst het nog wel even kan duren:
https://fortune.com/2026/...rcular-financing-ai-boom/

Er van uitgaande dat dit allemaal waar is, dan kan die bubbel nog flink gaan groeien. We ain't seeing nothing yet.

Het is naar mijn mening geen bubbel in de zin van bloembollen of de dot com bubbel. Probeer nu nog maar eens een succesvolle AI SaaS op te zetten. Enige waar nog op te concurreren valt is prijs en zaken als 'lokaal'. AI is nu al volwassen genoeg om flink wat manuren te besparen bij bedrijven. En dat is gewoon echt.

AI is geen bubbel mijn inziens. Mij lijkt het de start van de volgende revolutie. Toevallig is er ook heel veel vooruitgang in robotica, en die combinatie heeft gigantische potentie.

Dankzij de open modellen is het nu puur een kwestie van betaalbare hardware die capabel genoeg is om concreet werk te vervangen of te versnellen. Zodra betaalbare capabele hardware op de (2e hands) markt verschijnt, dat is de enige reden dat ik die bubbel zie knappen. Zolang we de cloud nodig hebben, kan het zichzelf lang genoeg in stand houden om uiteindelijk flinke winsten binnen te halen.

Ik ben eerder bang voor de gigantische impact die (goedkope) AI kan hebben op onze maatschappij dan voor de bubbel.

AI is niet de bubbel, de investeringen zijn de bubbel. LLM's blijven en zullen een deel blijven van ons leven. Die groeien ook nog wel in nut.

Al het geld wat er nu in gestoken wordt kan nauwelijks in redelijk termijn terug verdiend worden. Door "trucjes" publiek geld er in te pompen zorg je ervoor dat je too big too fail wordt. OpenAI en Anthropics hebben recent hun prijzen verlaagd. Dat doe je niet zomaar als je nu al per $1 een kosten post hebt van $1,25.

[RM-rf]

siggy schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 20:22:


Het is naar mijn mening geen bubbel in de zin van bloembollen of de dot com bubbel.

Stevige bewering om te stellen dat de dot.com-bubble die zeker een investerings-bubble was geen blijvende technologie was.

De bedrijven die tussen 2000 en 2004 wisten te overleven zijn allemaal heel groot geworden…
Enkel is de tijd dat de bubble klapte (over een periode van 3 jaar een verlies van 70% van de waarde van IT-aandelen werd vooral het kaf van het koren gescheiden…

De initiële investeringen tot begin 2000 gingen vooral (grotendeels) op “we moeten erbij zijn” en het winnen van marktaandeel (vooral door diensten onder de kostprijs of zelfs gratis aan te bieden.

Tijdens het klappen van de bubble werd vooral essentieel om diensten te bieden die ook betaald werden en die ook een functionele meerwaarde boden…


Die ‘klap’ kunnen AI aanbieders wel degelijk ook nu gaan maken; teveel zijn ook marketing-afdelingen temeer erop gericht gewoon enkel omzet te halen; en opdrachtgevers binnen te slepen met soms onrealistische voorstellingen (bv het idee dat je met AI enorm op arbeidskosten zou kunnen besparen, dat is zeker niet zo, maar vaak ‘verschuift’ wel de kostenpost, van de einduitvoering naar veelal plannings-procedures en laat dat voor bedrijven nog best een moeilijk traject zijn)

Als je in 1997 in een goed IT-aandelenpakket geïnvesteerd, had je in 2007 nog steeds een goede winst (maar als je in 1999 al je geld erin gestoken had, was je mogelijk failliet in 2003)…
Daarin ligt natuurlijk het ‘bubble’-effect… kort vóór die bubble breekt zijn de prijzen onrealistisch opgedreven.


Zelfs bloembollen worden ook nu goed does verkocht en zelfs met termijncontracten…
Dat er een ‘bubble’ ontstaat is eigenlijk nooit omdat het product zélf niet een waarde vertegenwoordigt

[franssie]

Las in Trouw dacht ik een aardig artikel day de schulden van de dataceceters in SPV's geplaatst worden. Hallo Enron, Hallo Lehman.
History repeats itself. again again again.
Zodra er dense modellen zijn voor thuis zijn de datacenters waardeloos - en dat kan zo maar in een paar jaar gebeuren.

[Marc H]

Als ik kijk naar de problemen die er zijn met AI, denk aan hallucineren, het ontduiken van copyright, benodigde hardware en resources als de krankzinnige hoeveelheden water en stroom die nodig zijn en dat de technologie nog steeds niet die "Killer app" heeft die het een vereiste maakt in het (bedrijfs)leven, geeft mij wel het idee dat dit een bubble kan worden.

Er gaan absurde hoeveelheden durfkapitaal in rond waardoor er nog lang niet realistische prijzen voor de technologie gevraagd wordt, maar je hoort nu al hier en daar klachten hoeveel het gebruik van de technologie kost. Wacht maar af wat er gebeurt als de AI spelers wel kostendekkend moeten gaan werken.

Wat mij betreft is dit pas de beta van AI. Het belooft veel, maar er gaat, imho, nog teveel fout. LLM's zijn leuk, maar voor veel toepassingen ongeschikt, hoeveel geld of hardware er tegenaan gegooid wordt.
Als iemand een goede methode bedenkt om AI te draaien zonder dat er absurde hoeveelheden resources nodig zijn om het te creëren en de problemen als hallucineren weet op te lossen, dan pas kan de technologie overleven. Maar dat vereist veel fundamenteler onderzoek, wat de huidige AI bedrijven niet doen.

[Oon]

nzall schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 13:22:
Wat dat lokaal draaien betreft lijkt het mij wel snel op te schieten. Er zijn al modellen zoals Qwen 3.8 27B die blijkbaar op betrekkelijk lage hardware (ze hebben het over 17 GB aan RAM/VRAM) al resultaten behalen die vergelijkbaar zijn met de beste modellen van ChatGPT or Claude.

Het probleem is vooral dat de modellen allemaal niet zoveel beter worden, alleen groter óf efficiënter. Je ziet veelal uit Azië modellen die efficiënter worden want die hebben geen toegang tot dezelfde hardware/investeringen als de VS, en uit de VS modellen die groter worden want die knallen er gewoon méér resoruces tegenaan.
Maar het zijn de harnassen die het allerbelangrijkst zijn. ChatGPT is niet goed omdat het model zo slim is, maar omdat het model zoveel tools kan aanroepen. Web search, afbeeldingen genereren, code uitvoeren in een sandbox om berekeningen te doen etc.
Een lokaal model zal daarin voorlopig achterlopen. Ja puur als chat worden ze beter, maar om echt nuttig te zijn moet je een harnas hebben dat óók afbeeldingen kan genereren (wat lokaal nog extreem 'duur' is) en dat óók berekeningen kan doen.

En 17GB VRAM is nog altijd héél veel, dat heeft bijna niemand nog. Zelfs dan ben je minuten aan het wachten op een chat antwoord terwijl ChatGPT tegenwoordig op veel dingen instant reageert. Zolang we de benodigde resources niet allemaal lokaal hebben blijven cloud modellen 'nodig'.

Ik denk dat we dit in de context van 'bubbel' ook los van elkaar moeten zien. AI als technologie gaat nooit weg, dat is geen bubbel. Als we lokaal écht een LLM kunnen gaan draaien (ook op een telefoon of een gewone standaard PC/laptop) zullen er heel wat online toepassingen overbodig worden.

[ Voor 9% gewijzigd door Oon op 16-08-2026 03:45 ]

[siggy]

Pendora schreef op vrijdag 14 augustus 2026 @ 21:25:
[...]

AI is niet de bubbel, de investeringen zijn de bubbel. LLM's blijven en zullen een deel blijven van ons leven. Die groeien ook nog wel in nut.

Al het geld wat er nu in gestoken wordt kan nauwelijks in redelijk termijn terug verdiend worden. Door "trucjes" publiek geld er in te pompen zorg je ervoor dat je too big too fail wordt. OpenAI en Anthropics hebben recent hun prijzen verlaagd. Dat doe je niet zomaar als je nu al per $1 een kosten post hebt van $1,25.

Maar niet alles is 'geld' wat erin is gestopt. En dat maakt de aannames behoorlijk troebel. Aandelen van partij X naar partij Y met waarde Z, wordt ook op de hoop gegooid, terwijl daar eigenlijk geen geldstroom is geweest, puur een papieren waardestroom.

Elke aanname gebaseerd op dat soort trucjes is naar mijn idee gewoon fout. Haal dat soort gelden weg en dan zijn de getallen waarschijnlijk een stuk hapbaarder.

[siggy]

RM-rf schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 00:58:
[...]


Stevige bewering om te stellen dat de dot.com-bubble die zeker een investerings-bubble was geen blijvende technologie was.

Waar zeg ik dat?

Het is vooralsnog best rustig op de AI markt. Genoeg SaaS die voor tientjes per maand weggaan ipv duizenden euro's. Weinig AI bedrijven of startups die investeringen krijgen puur omdat ze 'AI' benoemen.

Tijdens de dot com bubbel was het al genoeg om een domeinnaam te hebben. Dat soort gekte zie ik in ieder geval totaal niet terug. De AI markt is heel snel heel erg volwassen geworden aan de SaaS kant. Dat heeft best wel wat jaartjes geduurd na de dot com bubbel.

[ Voor 101% gewijzigd door siggy op 16-08-2026 08:44 ]

[MallePietje]

nzall schreef op zondag 2 augustus 2026 @ 22:04:
valt er iets te zeggen over de houdbaarheidsdatum van de AI bubbel

Nee. Het is erg onduidelijk wat realistische verwachtingen zijn van AI. Er worden nog steeds flinke stappen gemaakt in de kwaliteit. Organisaties zoeken nog steeds naar juiste manieren om AI optimaal in te zetten. Alleen al daardoor is onduidelijk hoe groot de investeringen zijn die niet terugverdiend worden. Misschien valt het wel mee.

[MarcoC]

Ik mis de onderbouwing waarom het een bubbel zou zijn. De techniek is baanbrekend, de mogelijkheden zijn eindeloos, en de adoptie is nog zeer laag. Vanuit mijn perspectief is de techniek nu al goed genoeg om 50% van al het kantoorwerk te automatiseren. Het enige wat ontbreekt is adoptie.

[Wozmro]

Een aspect dat volgens mij nog niet zoveel aan bod is gekomen is dat we nu vooral spreken over AI die bestaande processen vervangt.

Net zoals dat de meeste mensen vooraf aan de opkomst van het internet zich wel iets konden voorstellen bij 'digitale post' en elk zijn eigen mailbox. Dat is quasi 1 op 1 een vervanger van de klassieke brievenpost (met papier, envelop, postzegel,...). Digitaal bankieren is ook zo'n voorbeeld, of een digitale bibliotheek/videotheek.

Zaken zoals sociale media, whatsapp, iot, crypto, webshops, zagen we dan weer een heel stuk minder op voorhand aankomen. Even helemaal los van wat je daar inhoudelijk van vindt, positief of negatief, het is er wel.

Bij AI zal er waarschijnlijk iets gelijkaardigs zijn. Ik kan hieronder enkele voorbeelden geven die mogelijk (helemaal niet zeker, kan ook een flop worden) zouden kunnen zijn met en door AI. Waarvan sommigen zullen denken: ja, de koekoek, die vangt ze.

- Een eigen AI-agent die voortdurend en continu zoekt en onderhandelt voor het beste energie, internet, telefooncontract. Volledig automatisch en op de achtergrond.

- Verzekeringen waarvan de premie zich continue in realtime aanpast aan je omstandigheden, gezondheid,...

- Film, muziek die zich dynamisch aanpast aan je omstandigheden en gevoel.

- AI die voortdurend heel veel scenario's simuleert voor wat betreft eventuele bedrijfs- en overheidsbeslissingen om er dan de meest optimale uit te kunnen kiezen.

En nog zoveel andere 'waanzinnige' ideeën die we misschien ooit heel normaal zullen vinden. Net zoals mensen van 100 jaar geleden onze huidige samenleving waanzinnig zouden vinden.

[Eärendil]

franssie schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 02:06:
Las in Trouw dacht ik een aardig artikel day de schulden van de dataceceters in SPV's geplaatst worden. Hallo Enron, Hallo Lehman.
History repeats itself. again again again.
Zodra er dense modellen zijn voor thuis zijn de datacenters waardeloos - en dat kan zo maar in een paar jaar gebeuren.

In de NRC: https://www.nrc.nl/nieuws...ventief-verbergt-a4934353

[asing]

franssie schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 02:06:
Zodra er dense modellen zijn voor thuis zijn de datacenters waardeloos - en dat kan zo maar in een paar jaar gebeuren.

Die datacenters zijn over een jaar of 3 al waardeloos. Deze worden speciaal gebouwd voor AI chips en net als met CPU's, videokaarten en telefoons : alles wat 3 jaar oud is is outdated en ingehaald.

AI zal ergens in de toekomst winstgevend moeten worden gemaakt. Dat kan door de kosten veel lager te maken of een AI te bouwen waar iedereen van droomt. Tot nu toe worden de kosten alleen maar hoger en ik denk dat de Wikipedia: Diminishing returns ook ergens een rol gaat spelen.

Dus als we dat punt nooit of misschien over 20 jaar bereiken, dan is het de vraag hoelang investeerders geld willen blijven pompen.

[eric.1]

MarcoC schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 09:10:
Ik mis de onderbouwing waarom het een bubbel zou zijn. De techniek is baanbrekend, de mogelijkheden zijn eindeloos, en de adoptie is nog zeer laag. Vanuit mijn perspectief is de techniek nu al goed genoeg om 50% van al het kantoorwerk te automatiseren. Het enige wat ontbreekt is adoptie.

Als we nu 50% van het kantoorwerk automatiseren dmv AI, dan hebben we twee problemen:

• Die capaciteit is er niet
• Werkloosheid kost (veel) geld, omscholing, uitkeringen, die hele mikmak.

[MarcoC]

eric.1 schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 10:58:
[...]

Als we nu 50% van het kantoorwerk automatiseren dmv AI, dan hebben we twee problemen:

• Die capaciteit is er niet
• Werkloosheid kost (veel) geld, omscholing, uitkeringen, die hele mikmak.

Klopt, dat ben ik met je eens. Maar dat is een heel andere dicussie dan of een bubbel wel of niet gaat klappen.

[djordy_]

eric.1 schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 10:58:
[...]

Als we nu 50% van het kantoorwerk automatiseren dmv AI, dan hebben we twee problemen:

• Die capaciteit is er niet
• Werkloosheid kost (veel) geld, omscholing, uitkeringen, die hele mikmak.

Het automatiseren van net doen alsof je bezig bent? Ik kijk er nu al naar uit.

[Wozmro]

eric.1 schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 10:58:
[...]

Als we nu 50% van het kantoorwerk automatiseren dmv AI, dan hebben we twee problemen:

• Die capaciteit is er niet
• Werkloosheid kost (veel) geld, omscholing, uitkeringen, die hele mikmak.

Denk dan even aan al die andere industrieën die gekomen en gegaan zijn in de loop van de geschiedenis.

[eric.1]

MarcoC schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 11:08:
[...]

Klopt, dat ben ik met je eens. Maar dat is een heel andere dicussie dan of een bubbel wel of niet gaat klappen.

Dat ligt aan de context waarmee we naar deze materie kijken. De gedane investeringen zijn dusdanig groot dat ik me afvraag of de integratie van AI binnen het bedrijfsleven snel genoeg gaat zijn om de investeringen te kunnen (blijven) verantwoorden. En mocht dit zo zijn, kan de capaciteit dit aan. En als de capaciteit dit aan kan, kan ons sociale stelsel dit aan?

Ik denk niet dat dit hele losstaande discussies zijn. Tuurlijk willen AI-model-boeren dit niet horen/laten-horen. Het schopt hun marketingpraatje onderuit: want dan hebben ze niet de gehele controle...wat leidt tot onzekerheid...onzekerheid en investeringen...ja...

Wozmro schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 11:55:
[...]

Denk dan even aan al die andere industrieën die gekomen en gegaan zijn in de loop van de geschiedenis.

Dat iets gaat gebeuren is een ander verhaal dan de tijdslijn die nodig is om overeind te blijven.

[ Voor 22% gewijzigd door eric.1 op 16-08-2026 11:58 ]

[Wozmro]

Maar je begrijpt dat:

- het idee van 'heel veel geld' zowat een constante is in de geschiedenis? Het cijfer om de hoeveelheid geld uit te drukken zegt op dat vlak niet veel.

- De discussies/debatten die we vandaag voeren krak dezelfde zijn als die van 50, 100, 300j,... geleden? (alleen misschien met meer mensen tegelijk).

[asing]

MarcoC schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 11:08:
[...]

Klopt, dat ben ik met je eens. Maar dat is een heel andere dicussie dan of een bubbel wel of niet gaat klappen.

Kijk eens naar Tesla. Dat begon als een startup met de bedoeling om de EV de T-Ford van de 21e eeuw te maken. Eerste teen in het water was een omgebouwde Lotus Elise. Volgens de Wiki werden er 2450 gebouwd. Daarna kwamen de dure Model S en X. Er moest nog steeds geld bij.

Uiteindelijk kwam de 3 (2017), en ging Tesla zwarte cijfers schrijven (2020). De koers:



Investeerders zitten op dat "2020 moment" te wachten. Pas dan kunnen ze hun investeringen omzetten in cash. Mensen als Sam Altman beloven dat 2020 moment, al weten zij niet wanneer dat voor AI zover is.

Voorlopig is het allemaal hele dure luchtfietserij en iedereen wacht met smart op dat moment. Als dat niet komt en de realisatie is er, dan klapt het.

[Brakius]

MarcoC schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 09:10:
Ik mis de onderbouwing waarom het een bubbel zou zijn. De techniek is baanbrekend, de mogelijkheden zijn eindeloos, en de adoptie is nog zeer laag. Vanuit mijn perspectief is de techniek nu al goed genoeg om 50% van al het kantoorwerk te automatiseren. Het enige wat ontbreekt is adoptie.

OpenAI is klant van Anthropic als ik begreep, en visa versa. NVIDIA levert aan diverse AI startups en bedrijven leningen. Hoeveel omzet is eigenlijk geen normale klant omzet en wat als AI-bedrijf lening aan NVIDIA niet terug kan betalen. Wat als er geen winstgevend business case komt, welke bedrijven en banken gaan hun leningen niet terug ontvangen? Dat is de bubbel die mogelijk aanwezig is.

[Wozmro]

Maar dan is er ook een intrensieke motivatie aanwezig om elkaar recht te houden? Alle betrokken partijen hebben potentieel heel veel te verliezen.

Wat dan ook weer geen garantie is. Er kan zeker iets voorvallen waardoor het vertrouwen een sterke knauw krijgt.

[MarcoC]

Brakius schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 12:19:
[...]

OpenAI is klant van Anthropic als ik begreep, en visa versa. NVIDIA levert aan diverse AI startups en bedrijven leningen. Hoeveel omzet is eigenlijk geen normale klant omzet en wat als AI-bedrijf lening aan NVIDIA niet terug kan betalen. Wat als er geen winstgevend business case komt, welke bedrijven en banken gaan hun leningen niet terug ontvangen? Dat is de bubbel die mogelijk aanwezig is.

Natuurlijk, maar hoe groot is die kans? AI is geen lege huls of papieren belofte voor morgen. Het is _vandaag_ de dag al extreem krachtig en revolutionair. Investeringen lopen altijd vooruit op de baten, je weet nooit zeker of je je geld gaat terugverdienen, de enorme bedragen die nú geïnvesteerd zijn, zijn ongekend, dat klopt helemaal. Alleen het is niet zo dat er geen onderpand is. De technologie is revolutionair en nu al beschikbaar op grote schaal. Het kan zijn dat de business cases allemaal tegenzitten en de koersen gaan dalen, maar dat is iets anders als een bubbel m.i.

[MarcoC]

eric.1 schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 11:56:
[...]

Dat ligt aan de context waarmee we naar deze materie kijken. De gedane investeringen zijn dusdanig groot dat ik me afvraag of de integratie van AI binnen het bedrijfsleven snel genoeg gaat zijn om de investeringen te kunnen (blijven) verantwoorden. En mocht dit zo zijn, kan de capaciteit dit aan. En als de capaciteit dit aan kan, kan ons sociale stelsel dit aan?

Ik denk niet dat dit hele losstaande discussies zijn. Tuurlijk willen AI-model-boeren dit niet horen/laten-horen. Het schopt hun marketingpraatje onderuit: want dan hebben ze niet de gehele controle...wat leidt tot onzekerheid...onzekerheid en investeringen...ja...

Ben ik met je eens, dat zijn relevante risico's die benoemd moeten worden. Alleen AI gaat nooit meer weg, de modellen worden alleen maar beter en de adoptie zal alleen maar toenemen. Het idee dat sommigen lijken te hebben dat er een AI-bubbel gaat klappen en AI naar de achtergrond gaat verdwijnen lijkt me zeer onwaarschijnlijk, die kans is nagenoeg 0. De introductie en adoptie op grote schaal zal ongetwijfeld met horten en stoten gaan, maar er is geen weg terug.

[RM-rf]

siggy schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 08:37:
[...]

Tijdens de dot com bubbel was het al genoeg om een domeinnaam te hebben. Dat soort gekte zie ik in ieder geval totaal niet terug.

Broodje aap... klinkt leuk als je probeert indruk te maken dat 26, 27 jaar terug het allemaal zoooo belachelijk was...
Maar niet de realiteit, eerder wat mensen graag willen geloven ( er is ook zo'n populaire, maar niet juiste vertelling dat "Unilever een persbericht uitgebracht zou hebben dat ze hun bedrijfsnaam wijzigden van Unilever naar unilever.com en dat vervolgens hun beurskoers gelijk miljarden omhoog ging" ... klinkt natuurlijk heel veelzeggend, maar is gewoon een verzinsel, iets wat mensen graag willen horen).

In 1999 en begin 2000 direkt voordat de bubbel ging barsten, maar ook op het hoogtepunt van de dotcom-hype, was het zeker niet zo dat je zonder enige plan gelijk heel veel geld kon ophalen.
bv enkel met een domeinnaam... Nee, zo makkelijk was dat zeker niet.
misschien was het rond 1995/1996 al heel imposant een domeinnaam te hebben, zelfs als er enkel een statische html-pagina op stond (gemaakt door een 16-jarige scholier), maar dat was zeker niet het hoogtepunt van de "bubble", eerder het allereerste prille begin. En juist in die begintijd was het zeker nog niet zo heel makkelijk investeerders over de streep te trekken.

Het grote verschil was vooral dat investeerders tot begin 2000 vooral keken naar metrics als markt-aandeel, aantallen gebruikers; maar niet tot nauwelijks naar kosten-factoren, effectiviteit en een streven naar een solide winst-marge.
Sterker nog, lang werd het als een nadeel gezien om kosten te willen besparen of te streven naar een solide financieringsmodel waarin gebruikers moesten betalen, omdat investeerders dachten dat dat teveel afschrikt en ze wilden vooral een zo groot mogelijke gebruikersgroep veroveren, en initieel waren bedrijven die een groot verlies maakten zeer geliefd, aangezien dat erop wees dat ze veel zouden investeren (zonder dat men kritisch keek waarin men nu investeerde en of dat ooit dat geld zou opleveren ).

Dát veranderde behoorlijk snel begin 2000 ... door enkele renteverhogingen in korte tijd werden investeerders een stuk kritischer.
Ze namen geen genoegen meer met het idee dat marktaandeel winnen en zoveel mogelijk klanten binnenslepen genoeg was (ook niet als dat cijfers cijfers kon overleggen moet hoeveel miljoenen (gratis) klanten gewonnen zou hebben; ze wilden weten hoeveel dat bedrijf aan omzet haalde uit al die 'klanten' en hoe men dacht de al bestaande vaak hoge schulden ooit terugbetaald konden worden)

Hierin ligt wel degelijk een zekere overeenkomst met de investeringen nu... ook nu wordt er als een bezeten geinvesteerd in Rekencentra en digitale infrastructuur...
En allemaal gericht op een verhaaltje dat "de toekomstige winst zou liggen in de beschikbaarheid van een enorme infrastructuur, dan komt de winst vanzelf", op een manier die lijkt zoals er kort voor het klappen van de dot-com-bubble geworven werd met hoeveel eindgebruikers of users ze zouden hebben, die dan gehaald waren met gratis-abbos en zelf geen omzet genereerden.

Opvallend is ook vooral dat dit allemaal schuld-gebaseerd is.
De verwachting is dat dit over 2026 ging het vermoedelijk om bijna 700 miljard dollar aan nieuwe schulden die bedrijven in de AI-sector maken.

(echter, dat was een prognose die gemaakt is voordat afgelopen week NVIDIA een deal presenteerde met Hedgefunds als Apollo Global Management, Blackstone, BlackRock and Brookfield Asset Management, Goldman Sachs and KKR & Co wat een extra investerings-boom van $500 miljard dollar zou moeten garanderen: Nvidia taps Wall Street for US$500 billion AI funding commitment )

Deze bedrijven kunnen dat ook nu allang niet meer uit hun eigen vermogen financieren, en geven vooral obligatieleningen uit, geholpen door het gegeven dat de Kredietfinancieringswereld deze grote bedrijven inschaalt als "Investement Grade" kapitaal, wat voor beleggers vaak als een 'risico-arme' investering zou gaan...
echter, als je kijkt wat ermee betaald wordt, gaat het uiteindelijk ook om gebruiks-contracten voor het gebruik van de data-centers die ze zelf opgezet hebben


Dat is gewoon letterlijk Wind-handel.... Bedrijven die lenen bij investeerders om uiteindelijk het gebruik van de door henzelf opgezette resources als datacenters te laten afnemen, maar die betaling gaat niet op basis van daadwerkelijke vraag naar een product, de kredieten zijn enkel bedoeld om diezelfde data-centers draaiend te houden en het idee te 'simuleren' dat er zo'n enorme vraag naar deze resources is...
Ook gevaarlijk omdat deze obligatieleningen van de balans van de ondernemingen gehouden kunnen worden en dus niet op het eigen vermogen drukken, maar anders des te risicovoller omdat de beleggers volledig risico dragen...

Een bedrijf als Oracle lijkt nu al in het oog te springen als een bedrijf dat risicovol veel schulden opstapelt, en het risico loopt dat de krediet-risico-verzekerraars hier niet langer mee bereid zijn mee te spelen.
Oracle loopt een serieus risico qua kredietwaardigheid teruggeschaald te worden naar Junk (wat een potentieel faillisement zeer waarschijnlijk zou maken): Oracle junk bond fears, debt surge sound alarms for investors

(Aan de beurskoers van Oracle is te zien dat _als_ er een bubble is die mogelijk kan gaan klappen, dat bij het Oracle-aandeel al sinds vorig jaar het geval lijkt te zijn;
Oracle's aandelenkoers kende in 2025 een ongekende groei, bijna 300% in iets van 8 maanden, maar sinds dat hoogtepunt eind vorig jaar (330 dollar eind september 2025) hebben ze al weer de helft van hun waarde verloren (nu 150 dollar, in juli stonden ze op 119 dollar).

[ Voor 9% gewijzigd door RM-rf op 17-08-2026 13:02 ]

[Brakius]

MarcoC schreef op zondag 16 augustus 2026 @ 14:15:
[...]

Natuurlijk, maar hoe groot is die kans? AI is geen lege huls of papieren belofte voor morgen. Het is _vandaag_ de dag al extreem krachtig en revolutionair. Investeringen lopen altijd vooruit op de baten, je weet nooit zeker of je je geld gaat terugverdienen, de enorme bedragen die nú geïnvesteerd zijn, zijn ongekend, dat klopt helemaal.

Dat klopt, maar AI vergt zodanig investering en energieverbruik dat de baten niet in verhouding staan versus kosten. Daarnaast opslagmedia zijn beperkt houdbaar waardoor herinvesteringen nodig zijn. Tevens hoeveel arbeidskracht nodig is om te blijven ontwikkelen.

OpenAI heeft nog geen gezond verdienmodel en vraag AI maar eens wat de gevolgen zijn als OpenAI morgen failliet is rekening houdend met dat de verstrekte leningen niet terug betaald worden en impact dat API niet meer werkt.

[FireBladeX]

Het is koffie dik kijken. Heel veel mensen maken aannames omtrent alles met AI. Ik merk vooral dat er veel mensen zijn die hopen om veel geld te verdienen met AI. Mensen investeren blind in AI want 'het zal wel de toekomst zijn'. Ergens klopt die aanname wel. Er zullen vast aspecten zijn van AI die bijdrage kunnen hebben in onze maatschappij. Maar die miljoenen/miljarden die door Nvidia rondgepompt ('circulair geinvesteerd') wordt naar verschillende AI bedrijven zodat ze weer hun GPU kunnen kopen, is wel vragen om problemen. Als een van de grote AI-spelers omvalt, verwacht ik wel dat het de rest ook ten onder gaat.

Kijk eens gerust naar 'NFT's'. Dat zou ook de toekomst zijn en er is door mensen massaal geld geinvesteerd wat inmiddels zo goed als alles is opgebrand. AI is zo snel zo groot geworden omdat iedereen hoopt geld mee te verdienen. Niet alleen bedrijven die erop investeren maar ook mensen. Vooral gevoed door FOMO. Mensen die bijv. de cryptohype hebben gemist en hebben gezien dat mensen goed geld ermee hebben verdient, willen dat nu met AI ook. Als je links en rechts leest, lees je vooral over miljarden omzet van AI bedrijven en de miljarden winst van Nvidia. De aandelen van SpaceX was ook zn mooi voorbeeld. Want ja, alles wat Elon aanraakt, veranderd in goud, toch?

Vergelijkingen met een ander economische crisis is niet fair. Geschiedenis vertelt ons een wijze les maar is geen 1 op 1 vergelijking. In 2000 met dot com bubbel waren er andere factoren die ook speelde. Je hebt nu enorm veel fin. influencers op social media welke je in 2000 niet had. De ene zegt dat het morgen de AI-bubbel gaat barsten en de ander zegt dat het nooit weg gaat en als je vandaag nog investeert, einde van de jaar 300% rendement hebt. Al deze mensen spreken dus constant over AI als investeringsobject en willen daar geld mee verdienen.

Des te groter de choas zal zijn op de financiele markten als er een omvalt. Dan heb je ook nog zn labiel persoon als Trump in USA die mogelijk op t einde van zijn termijn rare sprongen kan gaan maken. Er komt een steeds grotere groep mensen die protesteren tegen data-centers (niet alleen in Nederland maar ook in andere landen).

Ik heb al een mooie winst gepakt (al voor de AI hype in bezit van aandelen van zowel AMD als Nvidia). Inmiddels heb ik wel alles verkocht. Misschien wordt het nog 2x dubbele waard. Maar niets zou mij verbazen als morgen/volgende week/maand een klokkenluider naar buiten komt dat het bedrijf enorme veel verlies maakt en in financiele problemen is... en voordat je dan kan reageren, is al je geld opgebrand.

Gaat de bubbel barsten? Lastig. Ik weet wel dat als een AI bedrijf ten onder gaat, dan alle andere daarin meegaan.

[Wozmro]

Ik ben geen kenner maar ik denk dat je de essentiële bouwsteen van AI (transformer, tensor-core wiskunde) eerder kan vergelijken met een transistor.

De transistor werd uitgevonden in het labo (als opvolger van de zendbuis) zonder eerst een idee te hebben over een praktische toepassing behalve dan 1 op 1 vervanging van de zendbuizen zodanig dat het allemaal wat kleiner kon.

De uitvinding van de laser is gelijkaardig: uitgevonden in het labo en de eerstvolgende vraag was: Maar wat moet je daar nu mee? We kennen het resultaat.

De grootste beperking met wat je er mee kan is de fantasie/creativiteit van de mens om er praktische toepassingen voor te bedenken. Nuttig of voor fun.

Dat speculatieve aspect zoals bij crypto/NFT zit er volgens mij niet echt in verwerkt. Het is niet dat er stukjes AI gekocht en verkocht worden met het idee om later duurder te kunnen verkopen. Integendeel de waarde van AI-modellen valt als een baksteen naar beneden wegens de snelle evoluties.

[Xbeek]

Als je de definitie van een economische bubbel op de Engelstalige wikipedia site leest, is er zeker potentie dat AI ook een bubbel gaat worden, waar verliezen genomen moeten worden...

"Prices may eventually fall when supply increases beyond the demand" wanneer dit punt bereikt gaat worden weet ik natuurlijk ook niet, maar het is wel onvermijdelijk denk ik. Ik vraag me af of er op dit moment reële prijzen voor tokens gevraagd worden, omdat de technologie zo hard gaat en de investering zo hoog is vraag ik me af of de afschrijving goed gebudgetteerd is...

Als prijzen gaan stijgen, zullen fun tokens afnemen, maar ook de business cases anders kunnen worden. Daarnaast lijk het imho alsof de groei van kwaliteit en betrouwbaarheid van de output blijft hangen, een soort plafond, ja Agents geven veel mogelijkheden en voor coding is het (denk ik) super relevant, maar in veel branches lijken de beloftes niet waargemaakt te kunnen worden.

Bijvoorbeeld in klantcontact zijn er nog veel te veel scenario's waar de AI-output onvoldoende is en dat blijkt ook steeds vaker schadelijk voor de klantbeleving.

Als ik naar mijzelf kijk, maar ook hoor in mijn omgeving is er een groeiend AI-slob allergie aan het opbouwen.

De mens is vaak positief en ziet in begin alleen de voordelen, de nadelen beginnen nu ook steeds zichtbaarder te worden.

Dus ja, AI is here to stay en ja een financiële correctie op de roze wolk is ook onvermijdelijk...denk ik.

[Sissors]

FireBladeX schreef op maandag 17 augustus 2026 @ 21:52:
Kijk eens gerust naar 'NFT's'. Dat zou ook de toekomst zijn en er is door mensen massaal geld geinvesteerd wat inmiddels zo goed als alles is opgebrand.

Maar zo kan je natuurlijk elke ontwikkeling wel daarmee vergelijken. Terwijl NFTs buiten de crypto bubbel nooit wat zijn geweest, en zelfs binnen de crypto bubbel hadden veel toch wel ernstige twijfels erover wat je daar nu precies aan zou moeten hebben.

Terwijl bij AI je het uiteraard kan hebben over hoeveel geld er ingestoken is en of dat al dan niet wordt terugverdiend. Maar ondertussen gebruikt wel de hele wereld AI. Terwijl nooit een hond NFTs heeft gebruikt (en met gebruiken bedoel ik daadwerkelijk voor meer heeft gebruikt dan kopen in de hoop dat later iemand anders hem voor meer van je wilde kopen). Ik vind die dus echt niet vergelijkbaar.

Gaat de bubbel barsten? Lastig. Ik weet wel dat als een AI bedrijf ten onder gaat, dan alle andere daarin meegaan.

Sommige van de puur AI bedrijven misschien wel. Maar bedrijven als Nvidia, Microsoft, Google, etc, hebben zoveel inkomsten, die gaan echt niet ten onder.

[CH4OS]

Zorg schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 09:21:
Misschien moet je andere youtube kanalen gaan opzoeken? Want als je youtuber elke maand veranderd van mening dan neem je deze toch niet serieus? En waarom zou je een PC hardware specialist volgen voor financieel advies? Kan je ook een chirurg vragen om een huis te ontwerpen. Kan lukken maar ik zou eerder een architect vragen.

Dus een hardware specialist dat aangeeft om minder geheugen of opslag te kopen, want duur praat onzin volgens jou? Ik vind de vraagstelling van de TS daarom niet heel duidelijk, hij begint over een 'bubbel', maar lijkt uiteindelijk te hopen op verlichting van de hardware markt en dus de prijzen van opslag en geheugen.

[MarcoC]

RM-rf schreef op maandag 17 augustus 2026 @ 09:42:
[...]


Broodje aap... klinkt leuk als je probeert indruk te maken dat 26, 27 jaar terug het allemaal zoooo belachelijk was...
Maar niet de realiteit, eerder wat mensen graag willen geloven ( er is ook zo'n populaire, maar niet juiste vertelling dat "Unilever een persbericht uitgebracht zou hebben dat ze hun bedrijfsnaam wijzigden van Unilever naar unilever.com en dat vervolgens hun beurskoers gelijk miljarden omhoog ging" ... klinkt natuurlijk heel veelzeggend, maar is gewoon een verzinsel, iets wat mensen graag willen horen).

In 1999 en begin 2000 direkt voordat de bubbel ging barsten, maar ook op het hoogtepunt van de dotcom-hype, was het zeker niet zo dat je zonder enige plan gelijk heel veel geld kon ophalen.
bv enkel met een domeinnaam... Nee, zo makkelijk was dat zeker niet.
misschien was het rond 1995/1996 al heel imposant een domeinnaam te hebben, zelfs als er enkel een statische html-pagina op stond (gemaakt door een 16-jarige scholier), maar dat was zeker niet het hoogtepunt van de "bubble", eerder het allereerste prille begin. En juist in die begintijd was het zeker nog niet zo heel makkelijk investeerders over de streep te trekken.

Het grote verschil was vooral dat investeerders tot begin 2000 vooral keken naar metrics als markt-aandeel, aantallen gebruikers; maar niet tot nauwelijks naar kosten-factoren, effectiviteit en een streven naar een solide winst-marge.
Sterker nog, lang werd het als een nadeel gezien om kosten te willen besparen of te streven naar een solide financieringsmodel waarin gebruikers moesten betalen, omdat investeerders dachten dat dat teveel afschrikt en ze wilden vooral een zo groot mogelijke gebruikersgroep veroveren, en initieel waren bedrijven die een groot verlies maakten zeer geliefd, aangezien dat erop wees dat ze veel zouden investeren (zonder dat men kritisch keek waarin men nu investeerde en of dat ooit dat geld zou opleveren ).

Dát veranderde behoorlijk snel begin 2000 ... door enkele renteverhogingen in korte tijd werden investeerders een stuk kritischer.
Ze namen geen genoegen meer met het idee dat marktaandeel winnen en zoveel mogelijk klanten binnenslepen genoeg was (ook niet als dat cijfers cijfers kon overleggen moet hoeveel miljoenen (gratis) klanten gewonnen zou hebben; ze wilden weten hoeveel dat bedrijf aan omzet haalde uit al die 'klanten' en hoe men dacht de al bestaande vaak hoge schulden ooit terugbetaald konden worden)

Hierin ligt wel degelijk een zekere overeenkomst met de investeringen nu... ook nu wordt er als een bezeten geinvesteerd in Rekencentra en digitale infrastructuur...
En allemaal gericht op een verhaaltje dat "de toekomstige winst zou liggen in de beschikbaarheid van een enorme infrastructuur, dan komt de winst vanzelf", op een manier die lijkt zoals er kort voor het klappen van de dot-com-bubble geworven werd met hoeveel eindgebruikers of users ze zouden hebben, die dan gehaald waren met gratis-abbos en zelf geen omzet genereerden.

Opvallend is ook vooral dat dit allemaal schuld-gebaseerd is.
De verwachting is dat dit over 2026 ging het vermoedelijk om bijna 700 miljard dollar aan nieuwe schulden die bedrijven in de AI-sector maken.
[Afbeelding]
(echter, dat was een prognose die gemaakt is voordat afgelopen week NVIDIA een deal presenteerde met Hedgefunds als Apollo Global Management, Blackstone, BlackRock and Brookfield Asset Management, Goldman Sachs and KKR & Co wat een extra investerings-boom van $500 miljard dollar zou moeten garanderen: Nvidia taps Wall Street for US$500 billion AI funding commitment )

Deze bedrijven kunnen dat ook nu allang niet meer uit hun eigen vermogen financieren, en geven vooral obligatieleningen uit, geholpen door het gegeven dat de Kredietfinancieringswereld deze grote bedrijven inschaalt als "Investement Grade" kapitaal, wat voor beleggers vaak als een 'risico-arme' investering zou gaan...
echter, als je kijkt wat ermee betaald wordt, gaat het uiteindelijk ook om gebruiks-contracten voor het gebruik van de data-centers die ze zelf opgezet hebben


Dat is gewoon letterlijk Wind-handel.... Bedrijven die lenen bij investeerders om uiteindelijk het gebruik van de door henzelf opgezette resources als datacenters te laten afnemen, maar die betaling gaat niet op basis van daadwerkelijke vraag naar een product, de kredieten zijn enkel bedoeld om diezelfde data-centers draaiend te houden en het idee te 'simuleren' dat er zo'n enorme vraag naar deze resources is...
Ook gevaarlijk omdat deze obligatieleningen van de balans van de ondernemingen gehouden kunnen worden en dus niet op het eigen vermogen drukken, maar anders des te risicovoller omdat de beleggers volledig risico dragen...

Een bedrijf als Oracle lijkt nu al in het oog te springen als een bedrijf dat risicovol veel schulden opstapelt, en het risico loopt dat de krediet-risico-verzekerraars hier niet langer mee bereid zijn mee te spelen.
Oracle loopt een serieus risico qua kredietwaardigheid teruggeschaald te worden naar Junk (wat een potentieel faillisement zeer waarschijnlijk zou maken): Oracle junk bond fears, debt surge sound alarms for investors

(Aan de beurskoers van Oracle is te zien dat _als_ er een bubble is die mogelijk kan gaan klappen, dat bij het Oracle-aandeel al sinds vorig jaar het geval lijkt te zijn;
Oracle's aandelenkoers kende in 2025 een ongekende groei, bijna 300% in iets van 8 maanden, maar sinds dat hoogtepunt eind vorig jaar (330 dollar eind september 2025) hebben ze al weer de helft van hun waarde verloren (nu 150 dollar, in juli stonden ze op 119 dollar).

Er is echt wel een heel duidelijk verschil met de dotcombubbel. Toen: in korte tijd aandelen 4x zo duur geworden tov de inkomsten. Nu: jarenlange gematigde stijging waar je de introductie van ChatGPT niet eens kunt aanwijzen.

[MarcoC]

FireBladeX schreef op maandag 17 augustus 2026 @ 21:52:
Het is koffie dik kijken. Heel veel mensen maken aannames omtrent alles met AI. Ik merk vooral dat er veel mensen zijn die hopen om veel geld te verdienen met AI. Mensen investeren blind in AI want 'het zal wel de toekomst zijn'. Ergens klopt die aanname wel. Er zullen vast aspecten zijn van AI die bijdrage kunnen hebben in onze maatschappij. Maar die miljoenen/miljarden die door Nvidia rondgepompt ('circulair geinvesteerd') wordt naar verschillende AI bedrijven zodat ze weer hun GPU kunnen kopen, is wel vragen om problemen. Als een van de grote AI-spelers omvalt, verwacht ik wel dat het de rest ook ten onder gaat.

Kijk eens gerust naar 'NFT's'. Dat zou ook de toekomst zijn en er is door mensen massaal geld geinvesteerd wat inmiddels zo goed als alles is opgebrand. AI is zo snel zo groot geworden omdat iedereen hoopt geld mee te verdienen. Niet alleen bedrijven die erop investeren maar ook mensen. Vooral gevoed door FOMO. Mensen die bijv. de cryptohype hebben gemist en hebben gezien dat mensen goed geld ermee hebben verdient, willen dat nu met AI ook. Als je links en rechts leest, lees je vooral over miljarden omzet van AI bedrijven en de miljarden winst van Nvidia. De aandelen van SpaceX was ook zn mooi voorbeeld. Want ja, alles wat Elon aanraakt, veranderd in goud, toch?

Vergelijkingen met een ander economische crisis is niet fair. Geschiedenis vertelt ons een wijze les maar is geen 1 op 1 vergelijking. In 2000 met dot com bubbel waren er andere factoren die ook speelde. Je hebt nu enorm veel fin. influencers op social media welke je in 2000 niet had. De ene zegt dat het morgen de AI-bubbel gaat barsten en de ander zegt dat het nooit weg gaat en als je vandaag nog investeert, einde van de jaar 300% rendement hebt. Al deze mensen spreken dus constant over AI als investeringsobject en willen daar geld mee verdienen.

Des te groter de choas zal zijn op de financiele markten als er een omvalt. Dan heb je ook nog zn labiel persoon als Trump in USA die mogelijk op t einde van zijn termijn rare sprongen kan gaan maken. Er komt een steeds grotere groep mensen die protesteren tegen data-centers (niet alleen in Nederland maar ook in andere landen).

Ik heb al een mooie winst gepakt (al voor de AI hype in bezit van aandelen van zowel AMD als Nvidia). Inmiddels heb ik wel alles verkocht. Misschien wordt het nog 2x dubbele waard. Maar niets zou mij verbazen als morgen/volgende week/maand een klokkenluider naar buiten komt dat het bedrijf enorme veel verlies maakt en in financiele problemen is... en voordat je dan kan reageren, is al je geld opgebrand.

Gaat de bubbel barsten? Lastig. Ik weet wel dat als een AI bedrijf ten onder gaat, dan alle andere daarin meegaan.

Deze hele vergelijking snijdt totaal geen hout. In tegenstelling tot NFT's en crypto is AI geen financieel product. Je kunt het daadwerkelijk gebruiken productiever te zijn (=geld verdienen). Het is ook niet iets wat je bezit, maar wat je gebruikt. Wat dat betreft kun je het meer met water en elektriciteit vergelijken.

[FireBladeX]

MarcoC schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 21:25:
[...]

Deze hele vergelijking snijdt totaal geen hout. In tegenstelling tot NFT's en crypto is AI geen financieel product. Je kunt het daadwerkelijk gebruiken productiever te zijn (=geld verdienen). Het is ook niet iets wat je bezit, maar wat je gebruikt. Wat dat betreft kun je het meer met water en elektriciteit vergelijken.

Nou nee. Ik vergelijk niet het product maar de ‘hype’ of beter verwoord ‘belangstelling’ omheen. Er wordt veel situaties geschetst waarin ai MOGELIJK inkomsten in kan creëren en daarom is AI zo waardevol. Ik twijfel niet aan dat AI sommige workflows inderdaad kan verlichten en een bijdrage kan hebben. 10 jaar geleden leefde wij ook prima zonder AI. Echter zonder water, kunnen we 3 dagen redden en dan is het toch echt gedaan met ons. Het gaat om dat ook enorm veel bedrijven en particulieren investeren in AI, zonder kennis. Want het is the next big thing om snel geld te verdienen. Ik praat dan over aandelen.

AI zit op juridische ingewikkeld speelveld. Het zal niet lang duren als er daadwerkelijk geld met AI verdient gaan worden, dat er enorm veel rechtszaken gaan komen. Als je een artiest/kunstenaar/fotograaf/schrijver bent en je ziet je werk bestolen worden door AI en hun inkomsten mee generen…dan zou ik het ook wel weten. Ze schrapen nu alles vanuit de internet wat ze ook maar kunnen en hebben schijt aan iedereen omdat ze niets hoeven te vrezen omdat ze beste vrienden zijn met trump. Als die zekerheid ook wegvalt… tis allemaal veel hype, veel beloftes, maar weinig concreet hoe ze nou echt geld gaan verdienen.

[MarcoC]

FireBladeX schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 22:19:
[...]

Nou nee. Ik vergelijk niet het product maar de ‘hype’ of beter verwoord ‘belangstelling’ omheen. Er wordt veel situaties geschetst waarin ai MOGELIJK inkomsten in kan creëren en daarom is AI zo waardevol. Ik twijfel niet aan dat AI sommige workflows inderdaad kan verlichten en een bijdrage kan hebben. 10 jaar geleden leefde wij ook prima zonder AI. Echter zonder water, kunnen we 3 dagen redden en dan is het toch echt gedaan met ons. Het gaat om dat ook enorm veel bedrijven en particulieren investeren in AI, zonder kennis. Want het is the next big thing om snel geld te verdienen. Ik praat dan over aandelen.

AI zit op juridische ingewikkeld speelveld. Het zal niet lang duren als er daadwerkelijk geld met AI verdient gaan worden, dat er enorm veel rechtszaken gaan komen. Als je een artiest/kunstenaar/fotograaf/schrijver bent en je ziet je werk bestolen worden door AI en hun inkomsten mee generen…dan zou ik het ook wel weten. Ze schrapen nu alles vanuit de internet wat ze ook maar kunnen en hebben schijt aan iedereen omdat ze niets hoeven te vrezen omdat ze beste vrienden zijn met trump. Als die zekerheid ook wegvalt… tis allemaal veel hype, veel beloftes, maar weinig concreet hoe ze nou echt geld gaan verdienen.

AI heeft niks te maken met crypto en NFT's. AI is ook helemaal geen hype, het is een bestaand product wat iedereen kan gebruiken. nVidia is niet 10x zoveel waard geworden in 5 jaar tijd vanwege AI influencers op Instagram. AI is ook geen beleggingsproduct, je kan AI helemaal niet kopen. Je kan wel aandelen kopen in bedrijven die zich met AI bezighouden. Deze bedrijven zijn veelal financieel gezond en verkopen geen vaporware op basis van vage beloftes. Microsoft heeft vorige week nog een recordwinst neergezet dankzij AI.

AI is geen theoretisch product dat zich nog moet bewijzen. Ik adviseer je om een gratis maand ChatGPT Plus te nemen. Er is bijna geen enkele baan waarvoor de techniek nu al niet goed genoeg is om het grootste deel van het werk uit handen te nemen. Het bestaat nú al. Het enige wat ontbreekt is adoptie en grootschalige implementatie. Dat is geen kleine uitdaging, maar niet iets wat inherent onmogelijk is.

Het is overigens heel duidelijk hoe ze geld gaan verdienen: verkopen van tokens op maandelijkse basis. Waarom zouden bedrijven geen €500 of meer per werknemer per maand betalen als ze daardoor 10x zo productief kunnen zijn? AI slaapt nooit, is niet ziek, klaagt niet, etc. Dat is heel aantrekkelijk voor werkgevers. Ik werk in de IT, de productiviteitswinsten zijn gigantisch door AI, 10x productiviteit is in deze sector geen gek getal vandaag de dag.

[ Voor 9% gewijzigd door MarcoC op 18-08-2026 22:37 ]

[Format-C]

Mijn gedachte is: Zolang ai alleen gebruik maakt van "oude" /bestaande data wat al beschikbaar is, en niks nieuws zelf kan bedenken/ produceren, zal het imho nooit wat worden. Of is dit een verkeerde gedachte?

Dus uiteindelijk kan het dingen doen die mensen al kunnen, en misschien sommige dingen ook wel wat sneller, en efficiënter , maar uiteindelijk is ai niet "creatief". Het is geen "Einstein", of "Nikola Tesla". Bijv. "Het" bedenkt niets nieuws.

Dus imho zal deze bubbel vroeg of laat gaan barsten. Ook omdat het allemaal wordt gefinancierd door bedrijven die het geld naar elkaar rondpompen, en elkaar "redden" door in elkaar te investeren. Als blijkt dat het niet zoveel oplevert als dat men denkt, en die dag komt elke dag een dag dichterbij, dan zullen de aandelen waardes als een idioot omlaag klappen, en zijn ze allemaal "failliet". Plus de hoeveelheden aan datacenters die ze willen gaan bouwen gaan er denk ik niet komen. Daarvoor is er teveel "backlash". Mensen zitten niet te wachten op deze energie en waterslurpers. En die backlash / bewustwording wordt ook steeds groter.

Alles wat de "ai bedrijven" zeggen te gaan doen is gebaseerd op iets wat ze dénken dat het gaat doen. Of hópen. En op basis daarvan gegeven ze als idioten miljarden en miljarden uit.

Maar of dit ook zo gaat zijn? Ik betwijfel het.

[ Voor 28% gewijzigd door Format-C op 18-08-2026 22:43 ]

[MarcoC]

Format-C schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 22:34:
Mijn gedachte is: Zolang ai alleen gebruik maakt van "oude" /bestaande data wat al beschikbaar is, en niks nieuws zelf kan bedenken/ produceren, zal het imho nooit wat worden. Of is dit een verkeerde gedachte?

Dus uiteindelijk kan het dingen doen die mensen al kunnen, en misschien sommige dingen ook wel wat sneller, en efficiënter , maar uiteindelijk is ai niet "creatief". Het is geen "Einstein", of "Nikola Tesla". Bijv.

Dus imho zal deze bubbel vroeg of laat gaan barsten. Ook omdat het allemaal wordt gefinancierd door bedrijven die het geld naar elkaar rondpompen, en elkaar "redden" door in elkaar te investeren. Als blijkt dat het niet zoveel oplevert als dat men denkt, en die dag komt elke dag een dag dichterbij, dan zullen de aandelen waardes als een idioot omlaag klappen, en zijn ze allemaal "failliet". Plus de hoeveelheden aan datacenters die ze willen gaan bouwen gaan er denk ik niet komen. Daarvoor is er teveel "backlash". Mensen zitten niet te wachten op deze energie en waterslurpers.

AI geeft beter hypotheekadvies dan hypotheekadviseurs, betere medische adviezen dan dokters, beter juridisch advies dan advocaten, schrijft betere code dan de beste programmeurs. Voor een fractie van de prijs. Dit is de realiteit die je moet erkennen m.i. Ga gewoon naar ChatGPT.com en neem een maandje het gratis ChatGPT Plus abonnement. Als je dit ontkent dan ben je m.i. zo'n figurant als in dat filmpje uit 1999 op YouTube waar mensen zeggen dat de mobiele telefoon onnodig is en niks gaat worden.

[Format-C]

Ik zeg niet dat het dingen niet goed kan, ik zeg alleen dat het niet iets NIEUWS kan bedenken. Alles is gebaseerd op BESTAANDE data, en op het combineren van deze data. En dat zal het beter kunnen dan mensen dat kunnen, maar iets uitvinden doet het niet... toch? (Misschien dat dit nog komt, maar dit is nu nog niet zo toch?)

Edit: en of het betere medische adviezen geeft dan doktoren dat weet ik nog zo net niet.

Let wel. Ik ben niet tegen ai, en ook geen ai expert, en gebruik het zelf ook niet voor mn werk, en prive ook niet heel veel (afgezien van prive wat "googelen") maar de schaal waarop dit gaat gaat, en de hoeveel geld die men hierin pompt gaat nergens over, en betaalt zichzelf nooit terug. (Maar dat is mijn mening/ gedachte). De toekomst zal het uitwijzen.

Edit; maar misschien vergis ik me... dat kan natuurlijk ook. Net zoals AI zich regelmatig vergist. Of dingen verzint die helemaal niet zo zijn. Edit: ik ga zéker geen geld geven aan Open AI, en ook geen abbo nemen. Ik heb het niet nodig. En voorlopig geef ik die Sam Altman geen stuiver.

[ Voor 65% gewijzigd door Format-C op 18-08-2026 23:04 ]

[MarcoC]

Format-C schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 22:45:
Ik zeg niet dat het dingen niet goed kan, ik zeg alleen dat het niet iets NIEUWS kan bedenken. Alles is gebaseerd op BESTAANDE data, en op het combineren van deze data. En dat zal het beter kunnen dan mensen dat kunnen, maar iets uitvinden doet het niet... toch? (Misschien dat dit nog komt, maar dit is nu nog niet zo toch?)

Edit: en of het betere medische adviezen geeft dan doktoren dat weet ik nog zo net niet.

Let wel. Ik ben niet tegen ai, en ook geen ai expert, en gebruik het zelf ook niet voor mn werk en prive, ook niet heel veel (afgezien van wat "googelen") maar de schaal waarop dit gaat gaat, en de hoeveel geld die men hierin pompt gaat nergens over, en betaalt zichzelf nooit terug. (Maar dat is mijn mening/ gedachte). De toekomst zal het uitwijzen.

Edit; maar misschien vergis ik me... dat kan natuurlijk ook. Net zoals AI zich regelmatig vergist. Of dingen verzint die helemaal niet zo zijn.

Wat maakt het uit dat het niks nieuws kan bedenken (los van of dat klopt)? 99% van de mensen kan dat ook niet.

[Format-C]

Klopt, en juist de mensen die het wel kunnen zorgen voor innovatie en verandering.

[Wozmro]

Format-C schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 22:45:
Ik zeg niet dat het dingen niet goed kan, ik zeg alleen dat het niet iets NIEUWS kan bedenken. Alles is gebaseerd op BESTAANDE data, en op het combineren van deze data. En dat zal het beter kunnen dan mensen dat kunnen, maar iets uitvinden doet het niet... toch? (Misschien dat dit nog komt, maar dit is nu nog niet zo toch?)

Edit: en of het betere medische adviezen geeft dan doktoren dat weet ik nog zo net niet.

Let wel. Ik ben niet tegen ai, en ook geen ai expert, en gebruik het zelf ook niet voor mn werk, en prive ook niet heel veel (afgezien van prive wat "googelen") maar de schaal waarop dit gaat gaat, en de hoeveel geld die men hierin pompt gaat nergens over, en betaalt zichzelf nooit terug. (Maar dat is mijn mening/ gedachte). De toekomst zal het uitwijzen.

Edit; maar misschien vergis ik me... dat kan natuurlijk ook. Net zoals AI zich regelmatig vergist. Of dingen verzint die helemaal niet zo zijn. Edit: ik ga zéker geen geld geven aan Open AI, en ook geen abbo nemen. Ik heb het niet nodig. En voorlopig geef ik die Sam Altman geen stuiver.

Op zich lijkt het mij geen must dat AI nieuwe dingen moet kunnen bedenken. Als we een deel van wat al bestaat kunnen doorschuiven naar AI dan blijft er voor de mens meer tijd over om nieuwe dingen te bedenken. Dingen die we dan eventueel ook kunnen doorschuiven naar AI, enzoverder....

[Format-C]

Daar ben ik het wel mee eens.

Het is imho ook niet zo dat AI waardeloos is, of dat het geen nut heeft, maar ik denk simpelweg niet dat het (snel genoeg) zoveel op gaat leveren, als wat men er nu aan geld inpompt. En dat is niet houdbaar. Lijkt mij. Investeerers (de mensen die aandelen kopen) willen toch (snel) hun geld terug, en liefst nog meer. En geduld hebben ze vaak niet. Of nooit. Zolang de aandelen stijgen hoor je ze niet, maar als het stagneert of daalt dan hebben bepaalde bedrijven wel een gigantisch probleem. Het is imho wel een grote gok. Tenminste daar lijkt het voor mij op. En een aantal bedrijven die hélemaal binnenlopen, zoals bijv nVidia, AMD, Samsung, Skhynix, Micron, hebben er baat bij dat dit blijft doorgaan. Maar ergens zal er toch iets verdiend moeten worden door de bedrijven die van de hardware leveranciers afnemen. En die zichzelf diep, heel diep in de rode cijfers werken. En (vooralsnog) mega verliezen draaien.

Edit: en normaal bedrijf was al 20 x failliet gegaan als het zo veel verlies zou draaien als bijv open ai.

Edit: ik ben maar een "simpele ziel" in loondienst, maar de manier waarop dit allemaal gaat lijkt mij simpelweg niet houdbaar op termijn. Alles wat erin gaat, moet er weer uit. En zelfs meer dan dat. En zover zijn "ze" (de open ai's van deze wereld) nog lang niet.

Edit: om even op de vraag van de titel van dit topic terug te komen: ik weet niet of de ai bubbel helemaal zal barsten, maar ik denk wel dat ie vroeg of laat wat leegloopt, en een stukje kleiner gaat worden dan dat ie nu is. Een aantal bedrijven zullen kapot gaan, en een aantal anderen zullen doorgaan.

[ Voor 94% gewijzigd door Format-C op 18-08-2026 23:39 ]

[RM-rf]

MarcoC schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 21:21:
[...]

Er is echt wel een heel duidelijk verschil met de dotcombubbel. Toen: in korte tijd aandelen 4x zo duur geworden tov de inkomsten. Nu: jarenlange gematigde stijging waar je de introductie van ChatGPT niet eens kunt aanwijzen.

~~~[Afbeelding]

weet je zelf wat die statistiek precies aangeeft?

Het is de Price/Earnings verhouding van de top 100 NASDAQ bedrijven...
nu kan je stellen dat in de periode de P/E rating niet stevig lijkt op te open, en het lijkt of AI ook veel inkomsten brengt

Het probleem is echter dat deze inkomsten vaak gefinancierd worden door externe obligaties en externe lease-verplichtingen, die niet op de balans van de techbedrijven (zeker de Magnificient Seven die het merendeel van de stevige koersstijgingen voor hun rekening nemen) komen, maar waarmee zogenaamde 'afname' van hun rekencentra die ze allemaal aan het bouwen zijn, vervolgens mee gefinancierd worden...

kijk je naar een grafiek (van een artikel uit de Wall Street Journal) van de opgelopen schulden van deze bedrijven, schrik je je wel rot, want die is dus met 3.000 miljard dollar opgelopen in een paar jaar
Wall Street Journal: Why Big Tech’s AI Spending Is $3 Trillion Higher Than It Seems
Massive spending commitments for data-center leases and chips aren’t shown on companies’ balance sheets

(is wel een betaald artikel, maar in het gratis deel staat een interessante grafische visualisatie van de "Schulden-ijsberg" van de 7 grootste techbedrijven, grotendeels bestaande aan AI-investeringen, die ze in relatief korte tijd opgebouwd hebben)

Dat verklaard dus waarom die P/E rating iig nu nog _niet_ te zeer lijkt op te lopen, omdat deze schulden niet op de balans van deze ondernemingen staan en zo voorlopig 'uit zicht' gehouden worden... echter, die 3.000 miljard (zes-maal de nederlandse staatsschuld).

Ga je die verborgen schulden meetellen (wat over enige jaren, als de aflossingen terecht komen bij die bedrijven en ze het niet meer van hun balansen kunnen weghouden) blijkt de P/E plots een stuk minder positief te zijn en lijkt er wel degelijk eerder een opvalende overeenkomst met de dot-com bubble...

Het 'verschil' is dus vooral een boekhoudtrucje... net zoals de kredietcrisis van 2008 voortkwam uit het gebruik van boekhoudtrucks bij kredietfinanciers, die schulden verpakten in collateralized debt obligations (CDO's) die dan ook van de boeken gehouden werden (en sindsdien door veel strakkere regelgeving verboden is)

[ Voor 7% gewijzigd door RM-rf op 18-08-2026 23:45 ]

[Format-C]

Eigenlijk zou het verboden moeten worden dat dit soort bedrijven in elkaar investeren. Dus eigenlijk zou nVidia niet (of niet zoveel) mogen investeren in een afnemer van hun produkten. Maar zou die afnemer dat geld of zelf moeten hebben, of zelf moeten verdienen, of zelf waard moeten zijn zodat ze dingen ZELF kunnen financieren. Of ze moeten ergens iets kunnen lenen. En ervoor tekenen dat ze het terug betalen. En daarvoor "garant" staan. Ik krijg van een bank ook niet meer hypotheek dan wat ik kan terugbetalen, dus het moet wel ergens op gebaseerd zijn imho. Er moet wel "onderpand"zijn. En open ai bijv heeft geen onderpand. Toch? Alleen maar "praatjes", "verwachtingen", en "beloftes".

De chip makers zijn op dit moment gewoon teveel waard. (En dat is eigenlijk "Fictieve" waarde)

Ben geen econoom, maar mijn onderbuik gevoel zegt al geruime tijd dat dit gewoon niet helemaal gaat zoals het bedoeld is. Economisch gezien/ beurs technisch gezien. Ik vind het bijna op een soort van "flaw" lijken van het beurs systeem.

Maar goed. Nogmaals, ben geen econoom. (Was vroegah, 30 jaar geleden, op school, wel goed in economie dat dan weer wel ) Maar heel vreemd vind ik het wel. En gevaarlijk. Als dit misgaat zijn er flink wat investeerders/fondsen die gigantisch het schip in gaan. En mogen wij met zn allen de rekening (weer) gaan betalen.

[ Voor 36% gewijzigd door Format-C op 19-08-2026 01:10 ]

[FireBladeX]

MarcoC schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 22:42:
[...]

AI geeft beter hypotheekadvies dan hypotheekadviseurs, betere medische adviezen dan dokters, beter juridisch advies dan advocaten, schrijft betere code dan de beste programmeurs. Voor een fractie van de prijs. Dit is de realiteit die je moet erkennen m.i. Ga gewoon naar ChatGPT.com en neem een maandje het gratis ChatGPT Plus abonnement. Als je dit ontkent dan ben je m.i. zo'n figurant als in dat filmpje uit 1999 op YouTube waar mensen zeggen dat de mobiele telefoon onnodig is en niks gaat worden.

Oh man. Je bent wel een hele grote fan van AI. Helaas kennen wij niet dezelfde ai. Namelijk de AI die ik ken, verzint soms dingen die niet waar zijn, verzint zijn eigen spookbronnen. Want je hebt de recente berisping van een advocaat gemist die AI had gebruikt waar dat niet zo goed had uitgepakt (verzon zelf rechterlijke uitspraken).

Ik ben met alle liefde een figurant op een YouTube filmpje hoor. AI maakt veel kapot en vooral het kritisch nadenken en zelf kunnen onderzoeken van de mens. Je zou maar door AI al je bedrijfsprocessen laten uitvoeren, die 200x meer werk verricht dan je personeel om vervolgens achter te komen dat AI een potje heeft gemaakt. Succes met maandenlang werk corrigeren.

Dus nogmaals niemand zegt dat AI compleet gaat verdwijnen. Er zal vast toepassing zijn waarin AI inderdaad functioneel zal zijn. Maar de hype die nu omheen heerst, en zoals hierboven door andere beter omschreven; zijn AI bedrijven op dit moment geen financiële stabiele bedrijven maar vooral veel geld aan elkaar lenen om weer in elkaar te investeren.

[Zorg]

CH4OS schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 19:25:
[...]

Dus een hardware specialist dat aangeeft om minder geheugen of opslag te kopen, want duur praat onzin volgens jou? Ik vind de vraagstelling van de TS daarom niet heel duidelijk, hij begint over een 'bubbel', maar lijkt uiteindelijk te hopen op verlichting van de hardware markt en dus de prijzen van opslag en geheugen.

Nee een hardware specialist die volgens de ts elke maand van mening veranderd over een AI bubble praat onzin, dat zeg ik.


@RM-rf het klopt dat de PE verhoudingen erg hoog liggen maar er is wel een nuance vind ik, deze verhoudingen zijn langzamer gegroeid tov de dotcom bubble. Daar schoot het de lucht in tov nu dat het nu wel iets langzamer gegroeid is. Dit is denk ik deels te verklaren door globalisering, meer geld vloeit naar grotere ondernemingen. Geld wat vroeger werd uitgeleend aan lokale bedrijven, wordt nu geleend aan internationale spelers. Die trend is al jaren aan de gang (minder lokale bedrijven) wat wellicht een deel van een groeiende P/E verhouding over tijd kan verklaren.

Tel daar bij op dat er nu met LLM techniek er wel degelijk waarde en betalingsbereid is die er die tijd totaal niet was, sterker nog, het moest juist gratis zijn! Want interner is gratis was het idee. Nog nooit is er zo'n hoge betalingsbereidheid onder bedrijven (en zelfs consumenten) geweest voor een maandelijkse service. Je ziet het nu in de softwareontwikkeling, bij onze software afdeling heeft iedereen nu een licentie, zonder problemen betalen we 200€ p.p. waar nog geen 2 jaar geleden echt bekeken werd wie een PowerBI licentie nodig heeft a 20€ p.p.

En dan nog heb je nog de kennis en de ervaring. Bij heel veel (grote) bedrijven is data echt nog een probleem en werkt men in data silo's (iedereen eilandje haar eigen data) dit zorgt ervoor dat bedrijven in een mindere mate gebruik maken van geavanceerde technieken (predictive analyse, wat heeft statistisch de hoogst mogelijke waarschijnlijkheid te gebeuren). Het blijft veelal hangen in eenvoudiger analyse werk (descriptive, wat is er gebeurd). De adoptie van machine learning (niet LLM) is hierdoor lager tov bedrijven zoals Anthropic of OpenAI. Reken er maar op dat die complete teams hebben die niks anders doen dan berekenen hoeveel ze het beste kunnen verdienen. Door met de juiste data te werken omdat zij het dondersgoed weten en er geld tegenaan kunnen smijten om hiervoor toptalent binnen te halen. Ik heb hier geen bewijs voor maar de hoeveelheid A/B testing die ze allemaal doen, de wijze waarop de prijzenlogica ineensteekt en de prijsdiversificatie-strategiën die ze toe (kunnen) passen duidt hier sterk op. Daar zit niet een financieel analist met Excel te werken vermoed ik. Al dit stuwt de koersen omhoog, mede gevolgd door een lage rente waardoor investeren meer oplevert met geleend geld. Dit kan potentieel een risico vormen, wat in de bankencrisis bijvoorbeeld ook te zien was.

@Format-C als de rente op je lening 2% is en je kan investeren in iets wat je 5% oplevert, dan kan je dus meer verdienen door geld te lenen. Dit is ook de reden waarom bedrijven altijd vreemd vermogen hebben. Dat is niet van nu. Alleen doen ze het nu een stapje extremer en gaat het om miljarden. Dit komt door de betalende vraag die enorm snel gestegen is, ongezien snel.

[Fr33z]

MarcoC schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 22:33:
[...]

AI heeft niks te maken met crypto en NFT's. AI is ook helemaal geen hype, het is een bestaand product wat iedereen kan gebruiken. nVidia is niet 10x zoveel waard geworden in 5 jaar tijd vanwege AI influencers op Instagram. AI is ook geen beleggingsproduct, je kan AI helemaal niet kopen. Je kan wel aandelen kopen in bedrijven die zich met AI bezighouden. Deze bedrijven zijn veelal financieel gezond en verkopen geen vaporware op basis van vage beloftes. Microsoft heeft vorige week nog een recordwinst neergezet dankzij AI.

AI is geen theoretisch product dat zich nog moet bewijzen. Ik adviseer je om een gratis maand ChatGPT Plus te nemen. Er is bijna geen enkele baan waarvoor de techniek nu al niet goed genoeg is om het grootste deel van het werk uit handen te nemen. Het bestaat nú al. Het enige wat ontbreekt is adoptie en grootschalige implementatie. Dat is geen kleine uitdaging, maar niet iets wat inherent onmogelijk is.

Het is overigens heel duidelijk hoe ze geld gaan verdienen: verkopen van tokens op maandelijkse basis. Waarom zouden bedrijven geen €500 of meer per werknemer per maand betalen als ze daardoor 10x zo productief kunnen zijn? AI slaapt nooit, is niet ziek, klaagt niet, etc. Dat is heel aantrekkelijk voor werkgevers. Ik werk in de IT, de productiviteitswinsten zijn gigantisch door AI, 10x productiviteit is in deze sector geen gek getal vandaag de dag.

nou nou. nogal sterk neergezet denk.je niet? oa het volgende valt me op: de betaalde modellen kunnen nu al het grootste deel van je werk doen--> sterke twijfel en niet aannemelijk.

maar stel dat het waar is: 'alleen adoptie en implementatie moet nog even'. Hoe vaak denk je dat een veelbelovend iets toch bljft hangen bij iets 'simpels' als implementatie en adoptie? heel erg vaak. dat is namelijk gedragsverandering en dat is notoir moeilijk. Dus nee, ik zie dat echt anders.

@RM-rf komt nog bij dat de investeringen grotendeels in heel hard afschriivende en verouderende assets is. Die videokaarten zijn over 5 jaar of versleten of totaak obsolete, dus dan is de grootste waarde in je datacenter verdampt.

[MarcoC]

RM-rf schreef op dinsdag 18 augustus 2026 @ 23:43:
[...]


weet je zelf wat die statistiek precies aangeeft?

Het is de Price/Earnings verhouding van de top 100 NASDAQ bedrijven...
nu kan je stellen dat in de periode de P/E rating niet stevig lijkt op te open, en het lijkt of AI ook veel inkomsten brengt

Het probleem is echter dat deze inkomsten vaak gefinancierd worden door externe obligaties en externe lease-verplichtingen, die niet op de balans van de techbedrijven (zeker de Magnificient Seven die het merendeel van de stevige koersstijgingen voor hun rekening nemen) komen, maar waarmee zogenaamde 'afname' van hun rekencentra die ze allemaal aan het bouwen zijn, vervolgens mee gefinancierd worden...

kijk je naar een grafiek (van een artikel uit de Wall Street Journal) van de opgelopen schulden van deze bedrijven, schrik je je wel rot, want die is dus met 3.000 miljard dollar opgelopen in een paar jaar
Wall Street Journal: Why Big Tech’s AI Spending Is $3 Trillion Higher Than It Seems
Massive spending commitments for data-center leases and chips aren’t shown on companies’ balance sheets

(is wel een betaald artikel, maar in het gratis deel staat een interessante grafische visualisatie van de "Schulden-ijsberg" van de 7 grootste techbedrijven, grotendeels bestaande aan AI-investeringen, die ze in relatief korte tijd opgebouwd hebben)

Dat verklaard dus waarom die P/E rating iig nu nog _niet_ te zeer lijkt op te lopen, omdat deze schulden niet op de balans van deze ondernemingen staan en zo voorlopig 'uit zicht' gehouden worden... echter, die 3.000 miljard (zes-maal de nederlandse staatsschuld).

Ga je die verborgen schulden meetellen (wat over enige jaren, als de aflossingen terecht komen bij die bedrijven en ze het niet meer van hun balansen kunnen weghouden) blijkt de P/E plots een stuk minder positief te zijn en lijkt er wel degelijk eerder een opvalende overeenkomst met de dot-com bubble...

Het 'verschil' is dus vooral een boekhoudtrucje... net zoals de kredietcrisis van 2008 voortkwam uit het gebruik van boekhoudtrucks bij kredietfinanciers, die schulden verpakten in collateralized debt obligations (CDO's) die dan ook van de boeken gehouden werden (en sindsdien door veel strakkere regelgeving verboden is)

De vraag in dit topic gaat over het klappen van de bubbel. Hoe definieer je een bubbel? Een zeepbel kan je karakteriseren door de verhouding zeep/lucht uit te rekenen. In de financiele markt is P/E-ratio een kerngetal dat bubbelvorming kan aantonen.

Dus als jij aangeeft dat schulden hoog zijn, dan is de tegenvraag: hoog tov wat? Is de solvabiliteit bijv. historisch laag? Op basis van absolute getallen kun je m.i. geen bubbelvorming aantonen. Dus dat schulden hoog zijn zegt me niks, er staat tenslotte ook veel eigen vermogen tegenover. Daarom vind ik je verhaal niet zo interessant en vooral veel tekst zonder inhoud. Ik geloof niet dat er grootschalige boekhoudkundige trucjes uitgehaald worden. Reken het uit, toon het aan. Laat een grafiek zien die je punt ondersteunt.

[MarcoC]

FireBladeX schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 06:34:
[...]

Oh man. Je bent wel een hele grote fan van AI. Helaas kennen wij niet dezelfde ai. Namelijk de AI die ik ken, verzint soms dingen die niet waar zijn, verzint zijn eigen spookbronnen. Want je hebt de recente berisping van een advocaat gemist die AI had gebruikt waar dat niet zo goed had uitgepakt (verzon zelf rechterlijke uitspraken).

Ik ben met alle liefde een figurant op een YouTube filmpje hoor. AI maakt veel kapot en vooral het kritisch nadenken en zelf kunnen onderzoeken van de mens. Je zou maar door AI al je bedrijfsprocessen laten uitvoeren, die 200x meer werk verricht dan je personeel om vervolgens achter te komen dat AI een potje heeft gemaakt. Succes met maandenlang werk corrigeren.

Dus nogmaals niemand zegt dat AI compleet gaat verdwijnen. Er zal vast toepassing zijn waarin AI inderdaad functioneel zal zijn. Maar de hype die nu omheen heerst, en zoals hierboven door andere beter omschreven; zijn AI bedrijven op dit moment geen financiële stabiele bedrijven maar vooral veel geld aan elkaar lenen om weer in elkaar te investeren.

Ik ben helemaal geen fan van AI, ik ben heel kritisch op AI, maar je moet wel de feiten durven benoemen. Als iemand in mijn gezicht ontkent dat nucleaire wapens kunnen leiden tot miljoenen doden dan zal ik die persoon corrigeren. Dat maakt mij nog geen fan van nucleaire wapens.

Een rationele blik begint het bij het verzamelen en erkennen van de feiten. Iedereen die hallucinaties als probleem noemt kan ik niet serieus nemen, dan leef je nog in 2025 en heb je niet door dat de kwaliteit van de modellen in het afgelopen jaar aantoonbaar een orde van grootte toegenoemen is.

Nogmaals, neem eens een maandje ChatGPT Plus (eerste maand is gratis en je kunt gewoon opzeggen), en kijk wat de mogelijkheden zijn.

[ Voor 11% gewijzigd door MarcoC op 19-08-2026 08:39 ]

[MarcoC]

Fr33z schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 07:53:
[...]

nou nou. nogal sterk neergezet denk.je niet? oa het volgende valt me op: de betaalde modellen kunnen nu al het grootste deel van je werk doen--> sterke twijfel en niet aannemelijk.

maar stel dat het waar is: 'alleen adoptie en implementatie moet nog even'. Hoe vaak denk je dat een veelbelovend iets toch bljft hangen bij iets 'simpels' als implementatie en adoptie? heel erg vaak. dat is namelijk gedragsverandering en dat is notoir moeilijk. Dus nee, ik zie dat echt anders.

@RM-rf komt nog bij dat de investeringen grotendeels in heel hard afschriivende en verouderende assets is. Die videokaarten zijn over 5 jaar of versleten of totaak obsolete, dus dan is de grootste waarde in je datacenter verdampt.

Implementatie en adoptie van nieuwe technologieen zijn moeilijk maar is in de geschiedenis al vele malen eerder gedaan. Er zijn geen problemen die hiervoor opgelost moeten worden waar we nog nooit eerder mee te maken hebben gehad.

[Sissors]

MarcoC schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 08:28:
[...]

Ik ben helemaal geen fan van AI, ik ben heel kritisch op AI, maar je moet wel de feiten durven benoemen. Iedereen die hallucinaties als probleem noemt kan ik niet serieus nemen, dan leef je nog in 2025 en heb je niet door dat de kwaliteit van de modellen in het afgelopen jaar aantoonbaar een orde van grootte toegenoemen is.

Geen fan van AI en heel kritisch, maar wel vertel je dat hij beter is dan artsen in arts zijn, kan bij bijna elke technische baan meeste werk uit handen halen, etc? Dat zijn nogal vergaande beweringen voor iemand die claimt dat hij heel kritisch is erop. En natuurlijk AI gaat nog door groeien, en AI is zeker al heel nuttig zijn, maar ik zie dat nog absoluut niet.

En zo heb je altijd dat er geclaimd wordt dat AI alles kan, en dan als dat in twijfel wordt getrokken, dan is het probleem dat diegene nog niet de nieuwe frontier modellen heeft gebruikt! Terwijl een half jaar geleden exact dezelfde claims werden gemaakt bij wat toendertijd de frontier modellen waren.

Ik heb Opus 4.8 nog lekker erop los zien hallucineren (om het nog niet te hebben over alle keren dat hij mijn voorkeuren keihard negeert). Die is ook zo oud dat ik niet serieus te nemen ben dat ik die nog erbij haal?

[MarcoC]

Sissors schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 08:41:
[...]

Geen fan van AI en heel kritisch, maar wel vertel je dat hij beter is dan artsen in arts zijn, kan bij bijna elke technische baan meeste werk uit handen halen, etc? Dat zijn nogal vergaande beweringen voor iemand die claimt dat hij heel kritisch is erop. En natuurlijk AI gaat nog door groeien, en AI is zeker al heel nuttig zijn, maar ik zie dat nog absoluut niet.

En zo heb je altijd dat er geclaimd wordt dat AI alles kan, en dan als dat in twijfel wordt getrokken, dan is het probleem dat diegene nog niet de nieuwe frontier modellen heeft gebruikt! Terwijl een half jaar geleden exact dezelfde claims werden gemaakt bij wat toendertijd de frontier modellen waren.

Ik heb Opus 4.8 nog lekker erop los zien hallucineren (om het nog niet te hebben over alle keren dat hij mijn voorkeuren keihard negeert). Die is ook zo oud dat ik niet serieus te nemen ben dat ik die nog erbij haal?

Ik zeg niet dat hallucinaties niet meer bestaan, maar dat ze geen probleem meer zijn. "Vroeger" (1 jaar geleden) waren hallucinaties een probleem omdat 1 prompt door 1 agent werd opgepakt en er geen tools werden gebruikt om het antwoord te verifieren. Nu worden voor prompts meerdere subagents met eigen context opgespind die elkaars werk controleren waardoor het in de praktijk geen groot probleem meer is.

Het verbaast me dat je het zo gek vindt dat ik zeg dat AI beter is dan de meeste dokters. Er is enorm veel geschreven wetenschap op basis waarvan medische adviezen gegeven worden. Als er iets is waar AI goed in is, dan is dat het verwerken van grote hoeveelheden geschreven informatie, dat sluit heel erg aan bij de medische beroepsgroep.

Ik heb nergens gezegd dat het goed is voor de maatschappij en dat we er blij mee moeten zijn dat AI dit allemaal beter kan. Integendeel, ik denk dat AI de mensheid netto niet vooruit gaat brengen en je het moet behandelen als nucleaire wapens met een soort "AI doctrine". Ik denk ook niet dat het goed is als 50% van de middenklasse zonder baan komt te zitten en we in een dystopische autocratie terechtkomen waar sociale mobiliteit onmogelijk wordt. Maar dat is allemaal niet de vraag. De vraag is: gaat de AI-bubbel klappen? Niet: is AI goed voor de mensheid.

[Fr33z]

MarcoC schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 08:30:
[...]

Implementatie en adoptie van nieuwe technologieen zijn moeilijk maar is in de geschiedenis al vele malen eerder gedaan. Er zijn geen problemen die hiervoor opgelost moeten worden waar we nog nooit eerder mee te maken hebben gehad.

Ja dat klopt maar er is ook geen aanleiding om te denken dat adoptie ineens makkelijk is en daardoor goed slaagt. Ja er zijn eerder technieken geadopteerd natuurlijk maar dat maakt de hobbel niet minder.

[Wozmro]

Je kan ook parallellen trekken met EV's, zonnepanelen, batterijen,... Dat ging ook allemaal niets worden, onbetaalbaar,...

Aan de andere kant heb je ook zaken die effectief niets geworden zijn of helemaal niet groot geworden. Terwijl daar ook heel veel geld tegenaan gegooid werd of wordt.

Stel even dat AI in dat tweede scenario terechtkomt. Wat zullen de praktische gevolgen zijn? Er zullen bedrijven failliet gaan, er zal een zware correctie of crash zijn op de beurs? Mogelijk zullen er ook bedrijven en jobs sneuvelen in de meer algemene economie omdat die om een of andere reden al zwak stonden. De kapitalistische economische principes die hun werk doen? Volgens mij zijn AI bedrijven (nog) niet to big to fail?

Ik veronderstel dat we de verschillende standpunten in dit topic wel mogen veralgemenen naar de algemene economie. Daar zullen er ook wel zijn die er voorzichtig in zijn of er niet in geloven en dus met verschillende scenario's rekening houden. Niet alle eieren in 1 mandje leggen is een basisprincipe.

Op zich is het niet zo moeilijk om met beide scenario's (AI wordt groot, AI wordt niets) rekening te houden. Je bent niet verplicht om een van de 2 te kiezen. Als je dat zou willen dan je er voor kiezen om wat geld te steken in AI aandelen en net zo goed een deel op de spaarrekening houden.

[Fr33z]

MarcoC schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 08:48:
[...]

Ik zeg niet dat hallucinaties niet meer bestaan, maar dat ze geen probleem meer zijn. "Vroeger" (1 jaar geleden) waren hallucinaties een probleem omdat 1 prompt door 1 agent werd opgepakt en er geen tools werden gebruikt om het antwoord te verifieren. Nu worden voor prompts meerdere subagents met eigen context opgespind die elkaars werk controleren waardoor het in de praktijk geen groot probleem meer is.

Het verbaast me dat je het zo gek vindt dat ik zeg dat AI beter is dan de meeste dokters. Er is enorm veel geschreven wetenschap op basis waarvan medische adviezen gegeven worden. Als er iets is waar AI goed in is, dan is dat het verwerken van grote hoeveelheden geschreven informatie, dat sluit heel erg aan bij de medische beroepsgroep.

Ik heb nergens gezegd dat het goed is voor de maatschappij en dat we er blij mee moeten zijn dat AI dit allemaal beter kan. Integendeel, ik denk dat AI de mensheid netto niet vooruit gaat brengen en je het moet behandelen als nucleaire wapens met een soort "AI doctrine". Ik denk ook niet dat het goed is als 50% van de middenklasse zonder baan komt te zitten en we in een dystopische autocratie terechtkomen waar sociale mobiliteit onmogelijk wordt. Maar dat is allemaal niet de vraag. De vraag is: gaat de AI-bubbel klappen? Niet: is AI goed voor de mensheid.

Hmm interessant. Je zegt sceptisch te zijn maar dingen die je schrijft komen over als 100% hopium en hype-train over AI ipv echte dingen. Bijna alles wat je noemt lijkt rechtstreeks uit de marketing-machine van OpenAI/Anthropic te komen en niet per se uit wat er in de wereld nou echt gebeurt. Al geef ik toe: daar een scherp beeld van krijgen is niet makkelijk en mijn beeld is ook niet volledig.

de vraag is inderdaad gaat de bubbel barsten? --> Ja lijkt mij wel. Want bedrijven zoals Anthropic doen behoorlijk vage accountancy trucjes om winstgevender te lijken dan ze zijn. Dit gaat dan bijv. om het feit dat ze een willekeurige periode van ongeveer 30 dagen pakken waarin het qua subscriptions erg goed ging, die extrapoleren naar een heel jaar en dan zeggen "ja wij hebben zoveel inkomsten gegenereerd". Dat is niet correct en elke accountant zou dit afkeuren. Maar investeerders lopen blijkbaar wel gewoon mee.

Verder is vooral de schuldenlast totaal onbetaalbaar aan het worden om van de energie- en water-issues nog maar te zwijgen. Dat afgezet tegen de tegenvallende inkomsten lijkt me een recept voor problemen.

[MarcoC]

Fr33z schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 09:03:
[...]

Hmm interessant. Je zegt sceptisch te zijn maar dingen die je schrijft komen over als 100% hopium en hype-train over AI ipv echte dingen. Bijna alles wat je noemt lijkt rechtstreeks uit de marketing-machine van OpenAI/Anthropic te komen en niet per se uit wat er in de wereld nou echt gebeurt. Al geef ik toe: daar een scherp beeld van krijgen is niet makkelijk en mijn beeld is ook niet volledig.

de vraag is inderdaad gaat de bubbel barsten? --> Ja lijkt mij wel. Want bedrijven zoals Anthropic doen behoorlijk vage accountancy trucjes om winstgevender te lijken dan ze zijn. Dit gaat dan bijv. om het feit dat ze een willekeurige periode van ongeveer 30 dagen pakken waarin het qua subscriptions erg goed ging, die extrapoleren naar een heel jaar en dan zeggen "ja wij hebben zoveel inkomsten gegenereerd". Dat is niet correct en elke accountant zou dit afkeuren. Maar investeerders lopen blijkbaar wel gewoon mee.

Verder is vooral de schuldenlast totaal onbetaalbaar aan het worden om van de energie- en water-issues nog maar te zwijgen. Dat afgezet tegen de tegenvallende inkomsten lijkt me een recept voor problemen.

Mijn mening is gebaseerd op mijn eigen ervaringen, wat ik gezien en gehoord heb met mijn eigen ogen en oren. Ik sluit me zoveel mogelijk af van marketing.

Hopium is het om te denken dat AI niet binnen 5 of 10 jaar 50% of meer van al het kantoorwerk gaat automatiseren en je af te sluiten voor de desastreuze sociaalmaatschappelijke effecten van het verdwijnen van de economische middenklasse. Om nog niet maar niet te spreken over de concentratie van kapitaal (buiten Nederland) en het verdwijnen van geopolitieke soevereiniteit vanwege de AI-afhankelijkheid.

M.i. zijn dat de belangrijke vragen waar ons nu mee bezig moeten houden als je een betere wereld voor je kinderen wilt achterlaten. Of de AI-bubbel wel of niet gaat klappen is naar mijn mening een achterhaalde vraag die afleidt van de realiteit die langzaam op ons afkomt als een tsunami en waar we ons op moeten voorbereiden.

[Sissors]

MarcoC schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 08:48:
[...]

Ik zeg niet dat hallucinaties niet meer bestaan, maar dat ze geen probleem meer zijn. "Vroeger" (1 jaar geleden) waren hallucinaties een probleem omdat 1 prompt door 1 agent werd opgepakt en er geen tools werden gebruikt om het antwoord te verifieren. Nu worden voor prompts meerdere subagents met eigen context opgespind die elkaars werk controleren waardoor het in de praktijk geen groot probleem meer is.

Dat is at best dus een workaround. En dat jij dat doet, betekend niet dat dat hetgene is wat iedereen die AI gebruikt doet. Voor mij is het een probleem iig wanneer een AI API calls erbij hallucineert.

Het verbaast me dat je het zo gek vindt dat ik zeg dat AI beter is dan de meeste dokters. Er is enorm veel geschreven wetenschap op basis waarvan medische adviezen gegeven worden. Als er iets is waar AI goed in is, dan is dat het verwerken van grote hoeveelheden geschreven informatie, dat sluit heel erg aan bij de medische beroepsgroep.

Maar dat is dus puur een veronderstelling van jou. En hoe gaat een AI dan onderzoek doen? De klachten interpreteren? Ik geloof zeker in een hele nuttige rol van AI bij medische adviezen, maar jij doet hier uitspraken gebaseerd op je gevoel.

[RM-rf]

MarcoC schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 08:24:
[...]

De vraag in dit topic gaat over het klappen van de bubbel. Hoe definieer je een bubbel? Een zeepbel kan je karakteriseren door de verhouding zeep/lucht uit te rekenen. In de financiele markt is P/E-ratio een kerngetal dat bubbelvorming kan aantonen.

Dus als jij aangeeft dat schulden hoog zijn, dan is de tegenvraag: hoog tov wat? Is de solvabiliteit bijv. historisch laag? Op basis van absolute getallen kun je m.i. geen bubbelvorming aantonen. Dus dat schulden hoog zijn zegt me niks, er staat tenslotte ook veel eigen vermogen tegenover. Daarom vind ik je verhaal niet zo interessant en vooral veel tekst zonder inhoud. Ik geloof niet dat er grootschalige boekhoudkundige trucjes uitgehaald worden. Reken het uit, toon het aan.

vraag 1:
Hoe definieer je een bubbel

simpel antwoord: Dat wordt gedaan nadat hij geklapt is.

Om het uit te leggen, iedere financiele ontwikkeling die later benoemd wordt als "Bubble" begint meestal met een technologische of financiele innovatie, die een sterke investering vereist, maar waarbij op een later moment grote winsten beloofd worden.
Achteraf weet iedereen dat het er eentje was, maar vooraf kun je dat niet zeggen.

Bv het hier al eerder genoemde voorbeeld wat bekend staat als de "Tulpenmanie" is eigenlijk als je het goed bekijkt de beginfase van een nog steeds bestaande waardevolle financiele markt, de 'Termijnhandel'.
De nederlanders vonden eind 16e, begin 17e eeuween hele slimme financiele innovatie uit, om via iets dat 'Koopbriefjes' genoemd werd een toekomstig product financierbaar te maken vooraf.
Hiermee werd bv de VOC gefinancierd, en in 1611 werd in Amsterdam de eerste Beurs opgericht waarop specifiek in deze termijncontracten gehandeld werd (mogelijk dat door de 80-jarige oorlog en het feit dat amsterdam eerder afgelegen lag van het europese handelscentrum dat eerder in Antwerpen en brussels lag, en de haven niet een centraal deel van handelsroutes was, men eraan wende om zulke koopcontracten voor een levering op afstand af te sluiten; Zij het fysiek, of dus juist op een later tijdstip).

Dat was een groot succes en al snel merkte men dat met speculatie op zulke Koopbriefjes zelf enorme winst te maken was, zeker ook als producten schaars waren of het een risicovol product was waarvan de levering in een verder liggende toekomst lag.
De Tulpenhandel is vooral een bekend voorbeeld doordat het klappen ervan in februari 1637 (binnen twee weken, overigens wel ruim twee maanden voordat de bollenoogst daadwerkelijk plaatsvond; Het is waarschijnlijk dat er kort voor het klappen mogelijk extreem gespeculeerd werd op bepaalde weersontwikkelingen die het mislukken van de oogst zouden kunnen veroorzaken en daarna een klein aanbod en hoge vraag als de bollen geoogst waren ) in extreem korte tijd en met een enorm effect plaatsvond, en natuurlijk in dat gebied rond Amsterdam ook een grote lokale en goed gedocumenteerde handel was (we hebben goede schriftelijke direkte bronnen over de prijsontwikkeling), maar tulpenhandel via Koopbriefjes bestond al sinds eind 16e eeuw (er zijn vermeldingen van handel in tulpen-leveringscontracten op later datum van rond 1595 en veel tekenen ervoor dat deze termijnhandel al zo'n veertig jaar bestond)


Iedere financiele "Bubble" is uiteindelijk gebaseerd op hetzelfde basis-principe:
Een risicovolle investering of nieuwe innovatieve ontwikkeling 'belooft' grote winsten en de betrokkenen of eigenaars van deze producten zullen de markt ook mogelijk gaan beheersen.
En een tweede factor is dat er weinig tot geen regulatie bestaat, of die regulatie is verouderd.

De "toekomstige winst-belofte" vergt echter initieel grote investeringen, terwijl de omzet en winst in de eerste fase gering is.
En dan springen de speculanten er in en willen allemaal een hapje van de koek, wat echter in het begin de prijs én de financiele belangen enorm opdrijft, maar soms ook voor concurrerende ondernemingen hen dwingt nog meer te investeren, om zelf niet hun marktvoorsprong te verliezen.
Op een gegeven moment zijn de handelaren zélf ook een belanghebbende partij dat er geen verlies genomen wordt, omdat zij veelal zelf grote belangen hebben en een groot risico lopen veel vermogen te verliezen, als ze toegeven dat de prijzen onrealistisch zijn... Maar deze handelaren zelf kunnen ook de prijzen op hun markt veelal heel goed "sturen'' en zelf verder opdrijven (en hebben vaak door eigen informatie betere informatie om te weten wat het moment is eruit te stappen en een 'klein' verlies te nemen).


De Technieken of Financiele Innovaties waardoor en bubble ontstaan, blijken zelf altijd daarna te blijven bestaan en vaak ook een verdere groei te kennen... maar meestal worden ze beter gereguleerd, of de investeerders leren zich aan te passen en voorkomen zelf dat ze in een te korte tijd gaan overbieden, op gebrekkige en soms bewust vertekenende informatie.

Na de dotcom-bubble wist het internet en digitale communicatie enorm te groeien en al die beloftes waar te maken waarop tussen 1997-2000 dus die bubble ontstaan was.
Ook na de Tulpenmanier wist de Termijnhandel-contracten een blijvende waarde in allerlei vormen van financiering van agrarische producten (met nog steeds soms een effect dat men termijnhandelcontracten de schuld geeft van het opdrijven van prijzen van agrarische producten).

het is dus niet zo dat een eventueel ineenklappen van de huidige AI-investeringsprojecten zou beteken dat er een einde komt aan de ontwikkeling van AI-services en dat deze geen belangrijke rol gaan innemen.... enkel zal het veel minder als een complete game-changer gezien worden, maar gewoon als een technologische ontwikkeling vergelijkbaar met bv cloud-services en SaaS binnen de kantoorautomatisering.

Wat betreft de oospronkelijke vraag van de Topicstarter @nzall over de sinds begin 2026 sterk opgelopen hardware prijzen (Videokaarten/VRAM die sinds die tijd veelal verdubbeld zijn in prijs; DDR-geheugen dat zelfs vervijfvoudigd is).

Het is zelfs te betwijfelen of het werkelijk tot een enorme prijsval in consumenten-Hardware komt, als al die schuld-gefinancierde investeringen in AI-rekencentra plots komen te vervallen, die nu de prijzen opdrijven doordat ze het aanbod afknijpen..
De kans is groot dat het op consumenten-electronica niet eens een echt positieve invloed zou hebben als plots een hoop rekencentra leeg komen te staan en domweg niet gebruikt worden.
Het geheugen en Vram daarin zal dan niet plots beschikbaar komen voor de consumentenmarkt en er is ook een kans dat bedrijven als Nvidia AMD zelf financieel eerder evengoed sterk te lijden zouden hebben van een enorme AI-bubble-uiteenklappen en in reactie daarop hun winstmarge's voor consumentenelectronica niet eens kunnen laten dalen, aangezien ze financieel daarvan afhankelijk zijn door een eventueel verlies in de AI-sector ... uiteindelijk blijf je dan als consument betalen voor een AI-kredietcrisis, net zoals de kosten van de kredietcrisis in 2008 ook uiteindelijk terugsloeg op consumenten

Laat een grafiek zien die je punt ondersteunt.

dat heb ik al gedaan, de IJsberg-visualisatie van de WSJ over de schulden van de 7 grootste technondernemingen met daarin duidelijk aangegeven welk deel in hun boekhouding staat...
en welk deel als een ijsberg verborgen is onder water, en laat die visualisatie héél duidelijk maken at de verborgen schulden-ijsberg véél groter is dan de zichtbare schulden.

bedenk daarbij dat ook met veel van de verborgen schulden vervolgens zelf weer AI-diensten en infrastructuur-gebruik wordt gekocht, waardoor men met die verborgen schulden vervolgens hun eigen omzet en winst kunstmatig verhoogd.

Nogmaals, ik kan je aanraden eens "The Big Short", een amerikaanse film uit 2015 te kijken over de kredietcrisis van 2008, waar datzelfde principe gedaan werd met kredietschulden, die dan herverpakt werden in CDO's en doorverkocht, die dan weer als assets op de balans terecht kwamen en zo knstmatig de vermogens van kredietfirma's verhoogden...
Voor banken is dat sindsdien verboden en die vorm van schulden is sterk gereguleerd... maar die regulatie bestaat voor de technfirma's niet en de huidige amerikaanse regering bouwt zelfs die regulatie eerder af of is ongekend politiek beinvloedbaar.

Bedenk overigens goed, een slimme belegger die een potentiele zeepbel ziet ontstaan, heeft er weinig tot geen direkt voordeel bij direkt uit te stappen, grote kans dat je vooral 6 maanden tot misschien twee jaar aan potentiele winsten misloopt. De echt slimme belegger zal bewust blijven profiteren (ride the wave) van het oplopen van de koersen, maar tegelijkertijd wel een exit-strategie voorbereiden en vooral zijn eigen risico's en exposure in kaart brengen... Mocht een klap komen zal hij vast ook enig verlies hebben, maar dan gaat het er vooral om om 'minder' verlies te lijden dan eventuele concurrenten.

Overigens, ik zelf zeg zeker niet te kunnen voorspellen wanneer en zelfs 'of' deze potentiele bubble barst.
(gezien het gebrek aan regulatie vanuit de amerikaanse overheid tov hun tech-ondernemingen durf ik het wel op ruim boven de 90% te stellen, tevens durf ik de voorspelling wel aan dat een eventueel barsten van de AI-investerings-bubble redelijk sterk ook beinvloed zal worden door de amerikaanse polarisatie-politiek ... Het is niet voor niks dat Trump bv heel sterk probert te ageren tégen het verhogen van de Fed-rente en alles doet dat te voorkomen.... Een potentiele factor die een klappen van de bubble zou kunnen uitlossen zal een verhoging van de Fed-rente met 0,5 tot 1 procentpunt kunnen zijn.... omdat de bubble sterk gedragen wordt door een te lage rente .... Gewoonlijk klappen ook zulke (amerikaanse) bubble's nog met een republikein aan de macht, en als eindpnt van een periode waarin de GOP veel macht had, die in die tijd veel aan deregulatie doen, het kan dus goed ergens eind 2028 zijn, alhoewel de midterms ook zeker bepalend zouden kunnen zijn, al lijken de democraten momentel niet specifiek campagne te voeren op financieel-economische thema's en regulatie van de aandelenmarkten, vermoedelijk omdat het brede publiek dat niet goed begrijpt en pas daarnaar gaat roepen als de bubble al geklapt is, zoals ook in 2008 )

[ Voor 33% gewijzigd door RM-rf op 19-08-2026 11:54 ]

[Fr33z]

MarcoC schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 09:12:
[...]

Mijn mening is gebaseerd op mijn eigen ervaringen, wat ik gezien en gehoord heb met mijn eigen ogen en oren. Ik sluit me zoveel mogelijk af van marketing.

Hopium is het om te denken dat AI niet binnen 5 of 10 jaar 50% of meer van al het kantoorwerk gaat automatiseren en je af te sluiten voor de desastreuze sociaalmaatschappelijke effecten van het verdwijnen van de economische middenklasse. Om nog niet maar niet te spreken over de concentratie van kapitaal (buiten Nederland) en het verdwijnen van geopolitieke soevereiniteit vanwege de AI-afhankelijkheid.

M.i. zijn dat de belangrijke vragen waar ons nu mee bezig moeten houden als je een betere wereld voor je kinderen wilt achterlaten. Of de AI-bubbel wel of niet gaat klappen is naar mijn mening een achterhaalde vraag die afleidt van de realiteit die langzaam op ons afkomt als een tsunami en waar we ons op moeten voorbereiden.

Hmmm. Wellicht. Het zou kunnen dat ikzelf dus vooral aan Hopium vastzit omdat ik verwacht dat het niet zo'n vaart zal lopen en de AI-hype wel weer afzwakt zodra duidelijk is dat het drijfzand is en veel te duur/energieverslindend etc. Dus nee ik verwacht niet dat 50% van het kantoorwerk verdwijnt. Misschien is dat naief.

[Wozmro]

Ik zou het allemaal niet zo letterlijk nemen.

Het gaat om het proces, een andere manier van werken, voor de een meer dan de andere, afhankelijk van de job. Denk aan de opkomst van de computer in de burelen, net dezelfde discussies waren dat als vandaag.

Als ik naar mijn eigen job kijk:

- vandaag: ik gebruik het als zoekmachine, zoek eens in mijn documenten naar dat of dat stukje en vat samen of geef eens de nummer van de onderafdeling in het document zodat ik er naar kan verwijzen in mijn verslag.

- Volgend jaar? Ik neem een foto van een schema en vraag: staat alles er op wat er wettelijk verplicht op moet staan?

- Binnen 2 jaar?: vergelijk het schema in het ene document met de berekening in het ander en lijst de zaken op die niet overeenstemmen.

-...

Het enige wat niet zal veranderen is dat ik eindverantwoordelijke blijf en dat ik dus kritisch zal moeten blijven en steekproeven zal moeten blijven doen. Net zoals dat mijn baas eindverantwoordelijke is bij mij en mij ook steekproefgewijs in de gaten houdt.

Ik denk dat in het algemeen de kwaliteit en kwantiteit van mij werk kan verbeteren. Niet perfect maar vandaag kan ik ook niet garanderen dat ik mijn werk 100% perfect doe. Ik kan geen honderden pagina's aan documenten in een technisch dossier allemaal even geconcentreerd nakijken. Ik focus mij op de meest kritische aspecten, steekproeven, ervaring, buikgevoel,...

Iets anders beweren als mens zou raar zijn. Ik denk wel dat AI voor mijn job een sterk complementaire meerwaarde zou zijn.

[Zorg]

Fr33z schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 09:57:
[...]

Hmmm. Wellicht. Het zou kunnen dat ikzelf dus vooral aan Hopium vastzit omdat ik verwacht dat het niet zo'n vaart zal lopen en de AI-hype wel weer afzwakt zodra duidelijk is dat het drijfzand is en veel te duur/energieverslindend etc. Dus nee ik verwacht niet dat 50% van het kantoorwerk verdwijnt. Misschien is dat naief.

Er verdwijnt niets, er komen andere taken en nieuwe jobs bij. De kwaliteit van de output verhoogt simpelweg. Er worden oa taken opgepakt die nu niet gebeuren maar het liefst wel zouden moeten gebeuren. Ik werk al jaren in de data & bi hoek en ik zie dit niet veranderen. Op een afdeling van 10 man, als er een 10% efficiëntieslag heeft plaats gevonden kan theoretisch het werk met 9 man worden gedaan. Dit gebeurd vrijwel nooit om een aantal redenen, de verandering gaat langzamer, dus de saving wordt net zo snel weer uitgegeven aan andere taken. In plaats van 60% data bijeen zoeken en 40% om te analyseren draait het gewoon om. De manier van werken veranderd gewoon (ipv PowerPoint te starten en beginnen een presentatie te maken, eerst babbelen met een agent, die maakt de presentatie, jij doet een review: kost evenveel tijd maar hogere kwaliteiten) en er komen nieuwe jobs bij. Agent trainers of god weet wat. Vroeger had je een boekhouder die uitrekende wat de impact was om suiker te verlagen in het recept voor koekjes. Nu heb je een volledige FP&A afdeling naast de Accountants en 6 verschillende managers. Kortom technologische vooruitgang heeft tot op heden nog niet geleid tot minder werk. Enkel ander werk.

[Fr33z]

@Zorg dat is ook wel weer zo. Alleen kom je dan misschien weer in de vraag terecht of dat extra werk meerwaarde oplevert. Want heel eerlijk: ik doe best wel eens werk waar niemand er slechter van wordt als het niet gedaan wordt. Maar ja, klanten betalen er voor en wij steken er tijd in dus we doen het. Maar dat er meer kan betekent niet dat het slim is om meer te doen

blijft beetje filosofisch en offtopic wellicht. Maar of de bubbel barst: ja lijkt me wel dus maar wanneer, geen idee

[Wozmro]

Misschien eerder de bubbel waarin we met z'n allen de schijn ophouden dat we 100% productief zijn tijdens werktijd en daarbij meerwaarde creëren?

Als ik de echte essentie van mijn job in 1 zin zou beschrijven dan is dat: preventief veiligheidsrisico's in technische installaties opmerken zodanig dat potentiële drama's vermeden worden.

Al de rest: verplaatsingen met de wagen, telefoneren, administratie,.... is aanhangsel van de essentie.

1% essentie, 99% bijzaken waarop ik dus potentieel nog kan besparen 😁 Kom er maar in AI.

[Zorg]

@Fr33z het gaat natuurlijk over de hele linie en niet één specifieke taak. Maar het is juist management die zich daar ook mee bezig moet gaan houden. Ik heb zeer veel BI modellen opgeleverd (=technologische vooruitgang tov een Excel/Access oplossing) en nog nooit heeft iemand gezegd bedankt en nu heb ik je niet meer nodig. Altijd ah, maar dan wil ik ook x,y,z erbij: meer werk.

En ik denk persoonlijk niet dat de bubbel barst. De echt grote spelers zijn al gevestigde bedrijven en kunnen prima tegen een stootje. Er zal hier en daar misschien eens een correctie komen en er zullen wat bedrijven failliet gaan (genoeg wrappers op de markt die oude wijn in nieuwe zakken verkopen). Maar zo groot als dotcom bubble waarbij s&p500 de helft van waarde verloor, dat geloof ik niet om mijn eerder genoemde argumenten. En al zal dat zijn, de s&p500 is circa 140% gegroeid sinds de (materiele) start van de LLMs. Een winst van 70% is nog steeds prima