Binnen het Victron ontwerp topic komt er talloze keren dezelfde opmerkingen en vragen terug over wat nu de regels in België (focus op Vlaanderen) zijn en wat de impact is op onze installaties. Er zijn 3 belangrijke categoriën in spelregels:
Ga je boven deze 10kVA, wordt je beschouwd als een grote productie-installatie en zou je een uitgebreide procedure moeten volgen voor de indienststelling van de installatie bestaande uit principeaanvraag, technisch dossier, netstudie, keuring, tijdelijke indienstname, evaluatie en finale indienstname. De korte procedure voor kleine productie-installaties bestaat gewoon uit een keuring, melding + indienstname. We komen hier nog op terug bij het volgend gedeelte.
Er is als laatste nog een limiet van 30kVA op het totaal aangesloten vermogen (batterij + PV-omvormers); hierboven moet je ook een vergrendelbare veiligheidsonderbreking hebben die permanent toegankelijk is voor de DNB. Hier blijf je dus best ver van weg.
Synergrid bepaalt ook (aan de hand van aanvragen van leveranciers) welke omvormers er toegelaten worden op het Belgische net. Deze lijst (C10/26) staat ook online (excel bestand) en wordt geregeld geüpdatet.
Deze versoepeling zou echter geen effect moeten hebben op de procedure voor indienstname, maar blijkbaar negeert Fluvius hier de C10/11 en laten ze toe dat installaties tussen 10-25kVA óók de versimpelde procedure volgen. Des te beter voor ons. Ik heb hier tot 2x toe de dienst gewezen op de nodige paragrafen in de C10/11 documentatie, maar de medewerker zei (tot 2x toe) dat dit absoluut niet nodig was.
Het enige dat dus voor de meeste mensen resteert, is de meldingsplicht bij Fluvius. Deze melding kan pas gebeuren als je installatie gekeurd is. Hier staan ook boetes op voor laattijdige melding, in 2025 was er een record aan boetes.
Zolang je installatie niet actief is, maakt dit uiteraard niets uit, desnoods zou je zelfs off-grid kunnen draaien. Echt praktisch is dit ook niet altijd, bij mijn weten wordt een klein injectie gedoogd (ik heb iemand al 800W horen zeggen), maar zelf ga ik alvast de software limiet voor injectie op 50 à 100W zetten.
Gemeentebelasting is niet gecentraliseerd terug te vinden, staat ergens verstopt per gemeente in hun reglementen. Ik kom volgende minima tegen bij willekeurige steden: €0, €50, €90, €100. Wij zouden bijvoorbeeld €162 kwijt zijn aan deze grap.
Eigenlijk is heel deze fiscale verplichting nutteloos, want ondernemingen zijn vrijgesteld van btw-aangifte zolang hun omzet onder de €25k blijft (binnenkort €30k). Maar je blijft wel sowieso verplicht de gemeente -en provinciebelasting betalen.
Het zou me echter wel verbazen dat je veel extra normale bedrijfsbelasting zou moeten betalen op de "winst" die je zou maken. Ik veronderstel bijvoorbeeld dat je de investering dan ook mag afschrijven over de volgende 20 jaar en dan ga je niet echt winst maken. Tenzij je voor het particuliere "verbruik" facturatie zou moeten opstellen of iets zou moeten afdragen van privé naar zakelijk via voordeel alle aard (VAA). Bovendien moet je bij gebruik van het privé-dak door de eventuele zakelijke zonnepanelen ook nog eens een recht van opstal laten betekenen bij de notaris = nog extra kosten.
Hier ga ik zelf nog aan toevoegen:
Zulke vrijstelling wordt gesteund door het antwoord op deze parlementaire vraag waarin nogmaals wordt herhaald dat de fiscus naar feiten kijkt en niet noodzakelijk wat er op papier staat (cfr bv. de ingerichte zolder die opeens wél mee telt voor kadastraal inkomen):
De hoofddifferentieel is verplicht en mag je niet zomaar weglaten. Dit betekent dat bij een backup-opstelling die het huis op noodstroom zet via een onderbrekingsvrije uitgang van de omvormer (bv. AC-OUT1 bij Victron), je daarachter nóg een differentieelschakelaar nodig hebt voor het geval de woning op deze noodstroom draait.
Ik noem het nu automaten, omdat quasi elke nieuwe installatie dit gebruikt. Smeltveiligheden zijn echter ook nog toegelaten, beter bekend onder de oude term "stoppen". Bij renovatie worden ze veelal vervangen door automaten.
Ik weet dat bij AC IT systemen er een isolatiebewaking moet zijn en eventueel permanentie van BA4 (ervaren) of BA5 (vakbekwaam) persoon. Daarom dat dit typisch enkel in specifieke industrie, datacenters of ziekenhuizen (waar hoge uptime vereist is) wordt gebruikt. Het is me onduidelijk of dit voor DC IT ook geldt. Zoja, wordt het zoeken naar een DC isolatiebewaking in combinatie met DC relais of misschien is uitschakelen van de BMS al voldoende.
Het buitenland (bv Nederland) heeft dit niet, tenzij ze rechstreeks verkopen en leveren aan een Belgisch adres. Zoniet ben je gewoon een klant in NL. Importeer je als particulier vervolgens die batterij naar België, heeft Bebat niets over je te zeggen, aangezien hun handelen over producenten of importeurs die het op de Belgische markt brengen. Europa heeft vrij verkeer van goederen en je bent vrij om iets in het buitenland aan te schaffen en het naar België te brengen.
Enig nadeel is dat bij recyclage de verwerker jouw cellen/batterij zou kunnen weigeren. Maar ik verwacht dat ze tegen dan je geld toestoppen voor jouw oud ijzer lithium, voor zover ze dat nu al niet doen.
Voor de Antwerpenaars/Limburgers is er bv. in Eindhoven een interessante winkel die batterijen zonder Bebat verkoopt en waar je ze ook kan ophalen.
Dit sluit dus ook expliciet uit het bespreken of beoordelen van specifieke offertes, hier zijn genoeg andere topics voor; tenzij het gaat over de technische capabiliteiten en hoe deze passen in de Belgische regelgeving.
- de distributienetbeheerder (DNB), Fluvius voor Vlaanderen
- de btw administratie, beter gekend als de fiscus
- de keuringsinstantie, onder het regime van het AREI (Algemeen Reglement op de elektrische installaties)
Synergrid
We plakken er al meteen een 4e speler bij: Fluvius heeft te voldoen aan de spelregels uitgeschreven door Synergrid (die zich afaik baseert op Europese regelgeving); alles dat elektriciteit kan produceren wordt omschreven als een productie-installatie en de specifieke technische voorschriften hieromtrent zijn uitgeschreven in een document genaamd C10/11. Deze wordt af en toe geüpdatet of er komen amendementen bij; de laatste wijziging dateert op dit moment van 15/10/2025, deze liet bv. toe dat de P1-poort van de digitale meter gebruikt wordt als EnFluRi sensor.Types omvormer
De belangrijkste punten uit de C10/11 gaan over het aangesloten vermogen, uitgedrukt in kVA; er zijn limieten die gehanteerd worden om de installatie te classificeren als een grote dan wel kleine productie installatie. Er wordt bovendien onderscheid gemaakt tussen de vermogens van pure batterij-omvormers en de vermogens van omvormers gekoppeld aan een fotovoltaïsche (PV) installatie. Hierbij kijkt men enkel naar omvormers die gekoppeld zijn aan het net en dus in staat zijn stroom terug te leveren of af te nemen. Heb je een niet-net-gekoppelde, volledig off-grid installatie, dan vallen de vermogens hiervan buiten de C10/11 voorschriften.Grote/kleine productie installatie
Van elk van beide types omvormer, mag het vermogen voor een kleine productie-installatie in totaal 5 ofwel 10kVA bedragen, afhankelijk van 1-fase, dan wel 3-fase netaansluiting. De onbalans tussen de fasen mag ook niet meer dan 5kVA bedragen; dus één 1-fase omvormer van 6kVA mag je niet zomaar aansluiten, tenzij je ook nog 2x een 1kVA omvormer op de overige 2 fasen aansluit.Ga je boven deze 10kVA, wordt je beschouwd als een grote productie-installatie en zou je een uitgebreide procedure moeten volgen voor de indienststelling van de installatie bestaande uit principeaanvraag, technisch dossier, netstudie, keuring, tijdelijke indienstname, evaluatie en finale indienstname. De korte procedure voor kleine productie-installaties bestaat gewoon uit een keuring, melding + indienstname. We komen hier nog op terug bij het volgend gedeelte.
Limitaties
Nog een limiet op een zuivere batterij-omvormer, is dat deze slecht mag injecteren met een vermogen gelijk aan het totale PV-omvormer-vermogen. Heb je geen PV, mag je dus wél een batterij-omvormer zetten, maar je mag deze niet laten injecteren op het net, uiteraard mag deze wél vermogen leveren die je meteen zelf consumeert.Er is als laatste nog een limiet van 30kVA op het totaal aangesloten vermogen (batterij + PV-omvormers); hierboven moet je ook een vergrendelbare veiligheidsonderbreking hebben die permanent toegankelijk is voor de DNB. Hier blijf je dus best ver van weg.
Synergrid bepaalt ook (aan de hand van aanvragen van leveranciers) welke omvormers er toegelaten worden op het Belgische net. Deze lijst (C10/26) staat ook online (excel bestand) en wordt geregeld geüpdatet.
Fluvius
Tot voor kort (januari 2025) hanteerde Fluvius de limiet van 10kVA aangesloten vermogen om een netstudie te eisen; hier zouden dan meerdere gevolgen uit kunnen voortkomen, zoals bijvoorbeeld weigering, vermogensbeperking, net-aanpassing. Sinds 2025 is deze limiet echter verhoogd naar 25kVA.Deze versoepeling zou echter geen effect moeten hebben op de procedure voor indienstname, maar blijkbaar negeert Fluvius hier de C10/11 en laten ze toe dat installaties tussen 10-25kVA óók de versimpelde procedure volgen. Des te beter voor ons. Ik heb hier tot 2x toe de dienst gewezen op de nodige paragrafen in de C10/11 documentatie, maar de medewerker zei (tot 2x toe) dat dit absoluut niet nodig was.
Het enige dat dus voor de meeste mensen resteert, is de meldingsplicht bij Fluvius. Deze melding kan pas gebeuren als je installatie gekeurd is. Hier staan ook boetes op voor laattijdige melding, in 2025 was er een record aan boetes.
Zolang je installatie niet actief is, maakt dit uiteraard niets uit, desnoods zou je zelfs off-grid kunnen draaien. Echt praktisch is dit ook niet altijd, bij mijn weten wordt een klein injectie gedoogd (ik heb iemand al 800W horen zeggen), maar zelf ga ik alvast de software limiet voor injectie op 50 à 100W zetten.
Fiscus
Bij kleine productie installaties, komt er niets van fiscus kijken. Bij grote daarentegen, gaat de fiscus er automatisch van uit dat je een winstoogmerk hebt en verplicht de fiscus dan ook standaard om de installatie te herbergen onder een onderneming. Op zich niet erg, maar er zijn wel deze nadelen:- Ondernemingen betalen 21% BTW op hun zakelijke elektricteitscontracten, particulieren slechts 6%
- Ondernemingen betalen jaarlijks provincie- en gemeentebelastingen, deze loopt al snel op tot €100 à €150 of meer (afhankelijk van provincie/gemeente).
- Extra boekhouding, waaronder jaarlijkse klanten-listing
| Provincie | Belasting |
| Antwerpen | €125 |
| Limburg | €62 |
| Vlaams-Brabant | €0 |
| Oost-Vlaanderen | €148 |
| West-Vlaanderen | €132 |
Eigenlijk is heel deze fiscale verplichting nutteloos, want ondernemingen zijn vrijgesteld van btw-aangifte zolang hun omzet onder de €25k blijft (binnenkort €30k). Maar je blijft wel sowieso verplicht de gemeente -en provinciebelasting betalen.
Het zou me echter wel verbazen dat je veel extra normale bedrijfsbelasting zou moeten betalen op de "winst" die je zou maken. Ik veronderstel bijvoorbeeld dat je de investering dan ook mag afschrijven over de volgende 20 jaar en dan ga je niet echt winst maken. Tenzij je voor het particuliere "verbruik" facturatie zou moeten opstellen of iets zou moeten afdragen van privé naar zakelijk via voordeel alle aard (VAA). Bovendien moet je bij gebruik van het privé-dak door de eventuele zakelijke zonnepanelen ook nog eens een recht van opstal laten betekenen bij de notaris = nog extra kosten.
Vrijstelling
Ik ben op de hoogte van een aantal personen die vrijstelling van heel deze ondernemingsverplichting hebben gevraagd en gekregen bij de fiscus. Je moet de fiscus dan overtuigen dat je geen winstoogmerk hebt en dat de installatie voornamelijk/enkel voor eigen gebruik bedoeld is. Argumentatie die van tel is: elektrische verwarming/warmtepomp (WP), elektrisch voertuig (EV), geen gas-aansluiting, zelfverbruik.Hier ga ik zelf nog aan toevoegen:
- zelfredzaamheid in de winter zo lang mogelijk rekken en daarom heel het dak vol met in totaal 15.5kWp
- technische redenen: specifieke omvormer is slechts beschikbaar vanaf 6kVA enkelfasig en voor volledige 0-op-de-meter moet ik er 3 hebben voor mijn 3 fasen
- (Indien gewenst limiteer ik mijn omvormers tot 10kVA injectie zodat ik in praktijk volledig conform ben met kleine productie installatie.)
Zulke vrijstelling wordt gesteund door het antwoord op deze parlementaire vraag waarin nogmaals wordt herhaald dat de fiscus naar feiten kijkt en niet noodzakelijk wat er op papier staat (cfr bv. de ingerichte zolder die opeens wél mee telt voor kadastraal inkomen):
De belastingplicht in de zin van artikel 4 van het Btw-wetboek dient immers geval per geval onderzocht en beoordeeld te worden. Er moet daarbij onder meer rekening gehouden worden met de hoogte van de zelfconsumptie en met de mate van gelijktijdigheid van productie en consumptie. In elk geval dient te worden nagegaan of kwestieuze groenestroominstallatie enkel bedoeld is om in de eigen behoeften te voorzien of dat er sprake is van de productie van elektriciteit met het oog op de verkoop. Indien de particuliere eigenaar van een groenstroominstallatie een significante of zijn volledige elektriciteitsproductie verkoopt (op regelmatige en zelfstandige wijze) zal deze in de regel als belastingplichtige in de zin van artikel 4 van het Btw-Wetboek aangemerkt worden.
[...]
particulieren die twijfelen over hun belastingplicht, in afwachting van een publicatie door de administratie die wordt voorbereid, een individueel akkoord kunnen bekomen.
[...]
Wanneer een particuliere installatie dit vermogen toch zou overschrijden, zal mijn administratie bij de beoordeling of er sprake is van belastingplicht steeds rekening houden met de feitelijke omstandigheden (bijv. het bezit van een elektrisch voertuig of een warmtepompinstallatie). Mijn administratie zal bijgevolg enkel optreden in het uitzonderlijk geval waarin groenestroominstallaties onmiskenbaar worden geplaatst met een commercieel oogmerk.
AREI
In België mogen we doen wat we willen met onze elektrische installatie, zolang ze achteraf door een keuring geraakt. Er zijn verschillende keuringsinstanties, elk met een hoop keurmeesters. Deze moeten zich allen beraden op de voorschriften in het AREI. Dit wijzigt ook af en toe. Belangrijke wijzigingen zijn bv. verplichting van Cca (brandklasse) kabels die in bundel lopen, met dan een hele hoop uitleg wat dat nu exact betekent. Nog een andere is dat er slechts 8 automaten achter één differentieelschakelaar mogen hangen. Het AREI bestaat uit meerdere delen, waarvan enkel het eerste relevant is voor residentiele installaties; boek 2 en 3 zijn voor hoogspanning en transmissielijnen.Differentieel
In België komt onze elektriciteit binnen langs volgende weg:- laagspanningsdistributienet op de straat
- aansluitkabel (2 of 4 aders, geen aarding, 95% in België is TT net)
- meter + aansluitautomaat
- verbindingskabel (opnieuw 2 of 4 polig)
- hoofddifferentieel
- rest van de installatie, vanaf nu wél overal aardingsdraad samen met de stroombanen.
De hoofddifferentieel is verplicht en mag je niet zomaar weglaten. Dit betekent dat bij een backup-opstelling die het huis op noodstroom zet via een onderbrekingsvrije uitgang van de omvormer (bv. AC-OUT1 bij Victron), je daarachter nóg een differentieelschakelaar nodig hebt voor het geval de woning op deze noodstroom draait.
Zekering automaten
Automaten dienen puur ter bescherming van de kabels. Des te dikker de kabel, des te hoger de automaat. In België gebruiken we standaard curve C automaten. Deze hebben typisch een magnetische afschakeling van 5 à 10x de nominale stroom (bv. 100 à 200A voor een C20 zekering. Standaard zekeren we de eindstroombanen af op 20A voor stopcontacten en 16A voor verlichting. Een gemengde kring is ook mogelijk, maar dat wordt dan sowieso 16A. Onze kabels zijn daardoor typisch 2.5mm² voor stopcontacten en 1.5mm² voor verlichtingskringen. Dikkere aders mag altijd (bv. nuttig bij grote afstanden om de kortsluitstroom niet al te zeer te beperken door hoge weerstand).Ik noem het nu automaten, omdat quasi elke nieuwe installatie dit gebruikt. Smeltveiligheden zijn echter ook nog toegelaten, beter bekend onder de oude term "stoppen". Bij renovatie worden ze veelal vervangen door automaten.
Situatieschema
Voor keuring is het verplicht een situatieschema te hebben. Dit is simpelweg een plattegrond met aanduiding van elk elektrisch punt: verlichting + stopcontacten met duidelijk benaming van elk punt.Eéndraadschema
De punten benoemt in het situatieschema komen allemaal terug in het ééndraadschema, maar nu in de vorm van de bedrading. Dit schema bevat alles: meter, differentieelschakelaars, automaten, type en bouwvorm (inbouw/opbouw) van de bedrading, stopcontacten, lichtpunten, schakelaars, (impuls) relais, ... Vroeger was dit enkel het 230V gedeelte, maar tegenwoordig moeten laagspanningsschakelaars er bijvoorbeeld ook bij op. Omvormers horen hier uiteraard ook thuis. De keurder gaat als eerste naar dit schema kijken en dan nakijken of dit overeenkomt met de praktijk.DC
Sinds 01/04/2026 is er een deel toegevoegd aan AREI boek 1, namelijk over DC. Dit heeft voornamelijk een impact op PV installaties en batterijen. Eén aspect is het aarden van het DC gedeelte. Persoonlijk zou ik dit niet willen doen om zodoende in IT-systeem te werken voor het DC gedeelte; om te vermijden dat er in geval van fout meteen een hoge foutstroom loopt en de dure T-class zekeringen aangesproken worden. Het DC gedeelte is bovendien zo kort voor een 48V batterij omvormer, dat het risico veel kleiner is in vergelijking met het AC netwerk in je huis. Ik zou het bovendien ook raar vinden om de min of plus van mijn zonnepanelen aan de aarding te hangen.Ik weet dat bij AC IT systemen er een isolatiebewaking moet zijn en eventueel permanentie van BA4 (ervaren) of BA5 (vakbekwaam) persoon. Daarom dat dit typisch enkel in specifieke industrie, datacenters of ziekenhuizen (waar hoge uptime vereist is) wordt gebruikt. Het is me onduidelijk of dit voor DC IT ook geldt. Zoja, wordt het zoeken naar een DC isolatiebewaking in combinatie met DC relais of misschien is uitschakelen van de BMS al voldoende.
Zelfbouw batterij
Bij keuring wordt er blijkbaar gevraagd naar conformiteit documentatie. Aangezien geen één keurder hetzelfde is, kan dit gaan van: no-go voor zelfbouw batterij, tot serienummers van de cellen + CE declaratie van de cellen, BMS en behuizing. In het beste geval kijkt je keurder hier niet eens naar. Het delen van ervaringen met keurmeesters/firma's en regio wordt op prijs gesteld!Bebat
In België betalen we een extra tax op onze batterijen, genaamd Bebat. Deze komt voort uit Europese instructies over Extended Producers Responsibility (EPR). In praktijk komt dit neer op een extra heffing van €3.50 (inc. 21% BTW) per kg batterij. Een 300Ah/1kWh LFP cell weegt zowat 5.6kg en dit betekent dus een heffing van ~€20 per kWh.Het buitenland (bv Nederland) heeft dit niet, tenzij ze rechstreeks verkopen en leveren aan een Belgisch adres. Zoniet ben je gewoon een klant in NL. Importeer je als particulier vervolgens die batterij naar België, heeft Bebat niets over je te zeggen, aangezien hun handelen over producenten of importeurs die het op de Belgische markt brengen. Europa heeft vrij verkeer van goederen en je bent vrij om iets in het buitenland aan te schaffen en het naar België te brengen.
Enig nadeel is dat bij recyclage de verwerker jouw cellen/batterij zou kunnen weigeren. Maar ik verwacht dat ze tegen dan je geld toestoppen voor jouw oud ijzer lithium, voor zover ze dat nu al niet doen.
Voor de Antwerpenaars/Limburgers is er bv. in Eindhoven een interessante winkel die batterijen zonder Bebat verkoopt en waar je ze ook kan ophalen.
Belgische installaties
Omdat het leuk is en we zodoende ook kunnen zien hoe sterk het België legioen hier is:| Tweaker | Status | Omvormer(s) + vermogen | Batterij + capaciteit | PV vermogen | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| @Gunther.S | Opbouw | 3x Victron Multi RS Solar = 18kVA | 48x EVE MB31 + ... = 48kWh | 15.5kWp | |
| @Jog | Actief | SMA Sunny Boy 5.0 + Victron MP2 5000/48/70 = 10kVA | 2 x Felicity FLA48314-EU = 32kWh | 6867Wp | |
| ... |
Tot slot
Ik heb al mijn informatie die ik het afgelopen jaar heb verzameld hier gebundeld, het kan zijn dat er hier en daar een foutje in geslopen is, alhoewel ik mij zoveel mogelijk baseer op officiële originele documenten. Ik sta open voor suggesties en verbeteringen, daarmee post ik het ook hier. De nadruk ligt langs mijn kant op Victron installaties, maar ik kan me inbeelden dat er ook andere merken dezelfde vragen opleveren.Doel
Gelieve het te houden op alles dat met de Belgische regelgeving te maken heeft; een occasioneel vergelijk met NL is interessant, maar doet in principe niet ter zake. De NEN1010 citeren als antwoord op hoe het nu moet heeft dus weinig nut.Dit sluit dus ook expliciet uit het bespreken of beoordelen van specifieke offertes, hier zijn genoeg andere topics voor; tenzij het gaat over de technische capabiliteiten en hoe deze passen in de Belgische regelgeving.
ToDo
- Netontkoppeling
- External Transfer Switch
- Voorbeeldschema
- 3x230V
- dringend mijn installatie afmaken en foto's posten
- ...
[ Voor 0% gewijzigd door Gunther.S op 24-04-2026 11:10 . Reden: typo + extra installaties ]