Het grote Victron ontwerp topic

[V_ger]

Een automatische lijkt mij overkill. Het idee is dat je hem omzet als je de firmware gaat updaten of er iets anders aan de hand is. Dan is een handmatige omschakeling prima.
De meeste transferswitches kunnen niet garanderen dat de nul als laatste verbreekt en als eerste weer inschakelt. Dus omschakelen onder last kan je een zwevende nul opleveren en potentieel het loslaten van wat magic smoke..

Als je niet onder last gaat schakelen is een veelgebruikte een Hager SFT-440. In NL beetje boel duur, maar via bijvoorbeeld Amazon te koop voor schappelijkere bedragen.

Als je WEL onder last wil omschakelen zoek dan dit topic door. Er zijn wat Duitse youtubers die er wat aandacht aan hebben besteed.

[SkyFlyer]

V_ger schreef op zondag 1 december 2024 @ 21:50:
Een automatische lijkt mij overkill. Het idee is dat je hem omzet als je de firmware gaat updaten of er iets anders aan de hand is. Dan is een handmatige omschakeling prima.
De meeste transferswitches kunnen niet garanderen dat de nul als laatste verbreekt en als eerste weer inschakelt. Dus omschakelen onder last kan je een zwevende nul opleveren en potentieel het loslaten van wat magic smoke..

Als je niet onder last gaat schakelen is een veelgebruikte een Hager SFT-440. In NL beetje boel duur, maar via bijvoorbeeld Amazon te koop voor schappelijkere bedragen.

Als je WEL onder last wil omschakelen zoek dan dit topic door. Er zijn wat Duitse youtubers die er wat aandacht aan hebben besteed.

De bekende automatische schakelaars die veel gebruikt worden (verkocht onder meerdere namen o.a. TOMZN, Taxnele, geya etc etc), zijn vaak doorgemeten en schakelen <20ms. Daarnaast zie je op teardowns dat de contacten een flinke afstand moeten overbruggen in allemaal dezelfde richting. Aangezien ze ook wereldwijd in meerfase systemen worden gebruikt (in de US is elk systeem bijna 2 fase, waar hetzelfde probleem van de zwevende nul kan optreden), en we niet regelmatig horen dat er apparatuur klapt; Ga ik er vanuit dat er in de praktijk geen issue is .

[scsirob]

Even hypothetisch over dat probleem met zwevende nul met Hager SFT440 en HIM406 schakelaars..
In feite is het hele stuk achter de grid hoofdschakelaar je huisinstallatie. Standaard zit de nul daar aan alles doorgekoppeld.

Wat zou dan het technische bezwaar zijn om de nul helemaal niet te schakelen, maar simpelweg bij de schakelaar door te verbinden? Is de nul van het lichtnet een andere dan van de Victron inverters?

[Dapdodo]

scsirob schreef op zondag 16 maart 2025 @ 12:19:
Even hypothetisch over dat probleem met zwevende nul met Hager SFT440 en HIM406 schakelaars..
In feite is het hele stuk achter de grid hoofdschakelaar je huisinstallatie. Standaard zit de nul daar aan alles doorgekoppeld.

Wat zou dan het technische bezwaar zijn om de nul helemaal niet te schakelen, maar simpelweg bij de schakelaar door te verbinden? Is de nul van het lichtnet een andere dan van de Victron inverters?

Volgens mij is in noodstroom situatie de nul losgekoppeld van het net. Voor de rest is het dezelfde nul.'
Alleen als je hem niet schakelt en de fout zit daar, wat gebeurd er dan?

[pvg]

psp1122 schreef op woensdag 14 mei 2025 @ 22:48:
Goede avond allen,
ik ben een Victron installatie aan het ontwerpen heb een redelijk aantal berichten gelezen op meerdere forums. maar zou graag nog wat adviezen krijgen als dat kan.

Mijn huidige situatie :

• Woning met 2 verdiepingen. Installatie komt in de berging die los staat van de woning, Afstand tussen Victron installatie en meterkast is zo'n +-21 meter.
• Aansluiting 3x 25A
• Zonnepanelen : 6075wp (15x405wp) op een Huawei SUN2000 3 fase 6 Kw omvormer (zonneplan, oost-west opstelling)
• Autolader : nog niet aanwezig maar optie staat open voor de toekomst, (mogelijk de victron autolader)
• Geen warmtepomp, CV op gas
• Airco : staat in de planning.
• inductie kookplaat staat ook in de planning.
• Doel van de installatie : eigen gebruik van opgewekte stroom, nood voorziening + eiland modus bij grid uitval zodat zonnepanelen actief blijven, handelen op dess en peak shaving wanneer de autolader er is en de airco

Omvormers : 3x MultiPlus-II 48/10000/100-140 in 3 Fase configuratie en een mppt 450/100A
De omvormers en mppt ga ik aansluiten door middel van de victron lynx distributor met een 1000A lynx shunt of de 1000A bms van victron tussen de class T in en de distributor.
Tussen elke omvormer komt ook nog een Victron dc schakelaar zodat ik elke apart uit kan zetten mocht dat nodig zijn


Batterij : 5x zelfbouw accu met 16 cellen van 315AH in series met een 200A jk 16s bms met can bus. Ik wil de accu's in een stelling plaatsen zoals de offgrid garage heeft gedaan. voor een totaal van 80 Kw opslag
de cellen hebben een 1C rating

Gemaakte keuzes :

• De gehele huisinstallatie op de AC OUT1.
• De Huawei installatie ook op de AC OUT1 om deze actief te houden bij grid uitval.
• Een secundaire victron zonnestroom installatie boven op de berging van 2700wp (6x 450wp).
• ik ben ook van plan wanneer de autolader er is deze ook op de AC OUT1 te zetten zodat de auto ook geladen kan worden op zonnestroom bij uitval van het grid.
• alle Dc bekabeling word dubbel geïsoleerde 120mm2 laskabel.
• de ct klemmen van deVictron Energy VM-3P75CT Energiemeter na de hoofdschakelaar bij de kwh meter.

225A mega zekeringen voor de Multi's en 100A mega zekering voor de mppt maar niet voor Accu's. de accu's krijgen Class T zekeringen van 225A
Elke batterij wordt afzonderlijk aangesloten door middel van de Lynx Class-T Power In. teven zet ik tussen elke accu en de Class T in een Victron dc schakelaar 275A

in de berging ga ik een secundaire verdeler plaatsen voor het voeden van de multi's

in de meterkast hou ik de hoofdverdeler (groepenkast) met de bedrading als volgt,
3x25A smelt patronen > kwh meter > hoofdschakelaar > hager omkeerschakelaar (sft40) met een overspanningsbeveiliging parallel gezet > C25 automaat Die een 4x6mm2 +6mm2 as grondkabel voed richting de secundaire verdeler in de berging,

in de secundaire verdeler,
hoofschakelaar > C 25A 0.3A alamat selectief > multi's AC in
Multi's Ac out 1 > C 32A alamat > 4x6mm2 +6mm2 as grondkabel voed richting de meterkast.>verdeelblok > de rest van de groepenkast inclusief de nieuw geplande groepen

voor uitlezing van het systeem wil in een cerbo mk2 plaatsen met de touch 70 scherm en een koppeling maken met HA.
de Victron Energy VM-3P75CT Energiemeter en cerbo ga ik via ethernet bedraden daar leg ik een aparte switch/vlan voor aan.


Openstaande vragen :
Zijn er onlogische keuzes gemaakt?
Voor de Huawei installatie moet ik daarvoor een extra meting plaatsen? zo ja welke meter kan ik daar voor halen?
Voor de AC IN kabel een C 25A automaat in de meterkast en een C 25A 0.3A alamat selectief in de berging. Is dit juist?
Voor de AC OUT kabel een C 32A Alamat in de berging of dient dit een type B aardlek te zijn?

1) Een dc schakelaar per MP heeft geen functionele zin: als in een 3-fasen setup 1 MP uitgaat, gaan ze alle drie uit.

2) Waarom denk je dat je 3x 10kVA nodig hebt? Je huis aansluiting is max 17kW, dus ik denk dat je met 3x 5kVA ook wegkomt.

3) Dat cellen een 1C rating hebben is leuk, maar voor veiligheid en levensduur is het advies om op 0.2-0.25C te ontwerpen (ja, pieken mogen hoger zijn, maar een auto laden met 1C vanuit accu is niet verstandig).

4) Vergeet de zelering (0.5A) in de nulleiding van de VM-3P75CT niet.

5) Waarom dc schakelaars tussen accu en busbar? Er zit toch al een schakelaar(/automaat) in de meeste diy dozen?

6) Ik begrijp nog steeds niet waarom het ok zou zijn om de MPs achter een mega fuse te hangen terwijl de accu’s achter een t class zitten: als de dc kabel in je MP los komt, is de kortsluitstroom niet kleiner dan wanneer dat in een accu zou gebeuren…

7) De 0.3A alamat zou ik in de hoifdverdeler zetten om ook de kabel te beveiligen.

Moet de omkeerschakelaar niet aan de ingang van de woonhuisverdeler? Kiezen tussen grid en ac out van MP… Btw: niet schakelen onder load ivm kortstondige zwevende nul…

9) Waarom C automaten/alamats? B zou prima moeten zijn en meestal goedkoper.

10) Peak shaving tbv autolader kun je ook door de lader laten doen ipv de pieken met een accu opvangen. Voorkomen is beter (goedkoper) dan genezen…

11) Ipv zo’n groot systeem kun je ook overwegen een 2e elektrische auto aan te schaffen 😉 Kun je er 1 thuislaten om te laden.

[psp1122]

pvg schreef op woensdag 14 mei 2025 @ 23:20:
[...]


1) Een dc schakelaar per MP heeft geen functionele zin: als in een 3-fasen setup 1 MP uitgaat, gaan ze alle drie uit.

de DC schakelaars heb ik voor gekozen zodat ik de mp uit kan zetten voor eventuele onderhoud of vervanging van de unit als hij stuk is. dan hoedt de accu's en mppt niet uit.

2) Waarom denk je dat je 3x 10kVA nodig hebt? Je huis aansluiting is max 17kW, dus ik denk dat je met 3x 5kVA ook wegkomt.

de 3x10kva is vanwege wege de later geplande groepen die er nog bij moeten komen zoals een 3 fase b16 groep voor de kookplaat en een 3 fase c16/20 groep voor de airco tevens zal de autolader ook een c16 groep worden

3) Dat cellen een 1C rating hebben is leuk, maar voor veiligheid en levensduur is het advies om op 0.2-0.25C te ontwerpen (ja, pieken mogen hoger zijn, maar een auto laden met 1C vanuit accu is niet verstandig).

de cellen zullen in de praktijk niet meer dan 0.3C zien tenzij alles vol belast word dan zit het rond de 0.65c

4) Vergeet de zelering (0.5A) in de nulleiding van de VM-3P75CT niet.
ik had rekening gehouden met een 1A automaat voor de meter

5) Waarom dc schakelaars tussen accu en busbar? Er zit toch al een schakelaar(/automaat) in de meeste diy dozen?

De accu's zitten niet in een diy doos maar gewoon los op een legplank van een stelling plus een klem om de cellen voor de 300kg aandruk kracht die ze nodig hebben

6) Ik begrijp nog steeds niet waarom het ok zou zijn om de MPs achter een mega fuse te hangen terwijl de accu’s achter een t class zitten: als de dc kabel in je MP los komt, is de kortsluitstroom niet kleiner dan wanneer dat in een accu zou gebeuren…

op recommandatie van victron is het beter om class T zekeringen te gebruiken aangezien ik LFO accu's ga gebruiken deze zijn beter geschikt voor hoge kortsluit stromen (20KA)

7) De 0.3A alamat zou ik in de hoifdverdeler zetten om ook de kabel te beveiligen.

Dan wissel ik dat om in het ontwerp

Moet de omkeerschakelaar niet aan de ingang van de woonhuisverdeler? Kiezen tussen grid en ac out van MP… Btw: niet schakelen onder load ivm kortstondige zwevende nul…

De omschakelaar zit aan de ingang van de woonhuisverdeler, tevens schakel je altijd eerst naar een nul positie.

9) Waarom C automaten/alamats? B zou prima moeten zijn en meestal goedkoper.

C automaten heeft te maken met de later geplande groepen, een c automaat achter een b automaat werkt niet zo handig tevens kan ik inkopen doen bij de groothand met kortingen van het werk wat een aardige pak scheelt

10) Peak shaving tbv autolader kun je ook door de lader laten doen ipv de pieken met een accu opvangen. Voorkomen is beter (goedkoper) dan genezen…

peak shaving heeft helaas ook met de airco en kookplaat te maken

11) Ipv zo’n groot systeem kun je ook overwegen een 2e elektrische auto aan te schaffen 😉 Kun je er 1 thuislaten om te laden.

helaas is dat geen optie

[sandergar]

psp1122 schreef op donderdag 15 mei 2025 @ 00:05:
[7) De 0.3A alamat zou ik in de hoifdverdeler zetten om ook de kabel te beveiligen.

Dan wissel ik dat om in het ontwerp

Moet de omkeerschakelaar niet aan de ingang van de woonhuisverdeler? Kiezen tussen grid en ac out van MP… Btw: niet schakelen onder load ivm kortstondige zwevende nul…

De omschakelaar zit aan de ingang van de woonhuisverdeler, tevens schakel je altijd eerst naar een nul positie.

Misschien helpt mijn ontwerp om de onderdelen op de juiste locatie te positioneren :
https://gathering.tweaker...message/82295298#82295298

[SkiFan]

NjitsSs schreef op vrijdag 26 september 2025 @ 11:13:

Deze setup zit direct na m'n algemene aardlekschakelaar, maar dmv een Hager omschakelaar kan ik in geval van storing de hele Victron setup er tussen uit halen.

Die Hager moet je vervangen door een Sontheimer. Bij de Hager heb je kans op een zwevende nul omdat hij de nul niet voorschakelt/ na laat lopen. Hierdoor kan er 400V op je apparatuur komen te staan.

Voor de rest: Mooie installatie.

Hier komt volgende week de nieuwe meterkast. Dan kunnen we ook verder met het zonnestroom project. Op dit moment 1 MP2, 1 MPPT (450/100) en 1 Seplos 16 kWh. Daar komen dan nog 2 MP2's bij, 1 MPPT 450/100 voor de schutting en NW en 4 Seplossen. Voorts hangen er nog 3 x Enecsys 480 en 1 x Hoymiles 1500.

[ Voor 25% gewijzigd door SkiFan op 26-09-2025 12:17 ]

[sandergar]

SkiFan schreef op vrijdag 26 september 2025 @ 12:14:
[...]
Die Hager moet je vervangen door een Sontheimer. Bij de Hager heb je kans op een zwevende nul omdat hij de nul niet voorschakelt/ na laat lopen. Hierdoor kan er 400V op je apparatuur komen te staan.

En wanneer kan deze zwevende nul ontstaan en wanneer ontstaat dit niet en kan je de SFT440 prima gebruiken? Deze discussie is heel vaak gevoerd hier toch? Niets mis met de SFT440 zolang je maar weet wat je doet!

[peterem]

Flesdop schreef op vrijdag 24 oktober 2025 @ 22:26:
Nou hier ben ik weer, niet stil gezeten en wat beslissingen genomen:
Er komt een 2e kabel en alles komt op AC-Out wat dus betekend wat aanpassingen in de meterkast. Hierbij gebruik ik wat componenten die vrij komen en al in bezit zijn. De kookgroep zit nu op 1 fase maar deze verander ik naar 3 fase om de stroom wat te verdelen.
Op de enkele groepen zitten de zwaar verbruikers (waterkoker, AC, boiler, vaatwasser, wasmachine, 2kW straalkacheltje) toevallig goed verdeeld dus hier moet niks veranderd worden.
Extra metertje om de PV te kunnen meten, omdat ik deze minder belangrijk vindt gaat dit via ethernet. Ook trek ik er 2 UTP kabels bij, 1 voor internet en 1 voor canbus.

Bewust niet gekozen voor een Enphase metered, ik lees hier en daar dat er na een firmware update soms functies niet meer werken en opnieuw ingesteld moeten worden. Misschien dat ik een 3e UTP er bij leg om daar de ET112 op aan te sluiten en deze in de switch in de garage bij te prikken. Misschien laat ik de VM er wel uit maar vooralsnog laat ik hem ingetekend.


[Afbeelding]

Ik heb in paint een tekening gemaakt over hoe ik het voor me zie, ik denk dat ik wel redelijk goed op pad ben maar hoor graag verbeteringen.

Wat voor omschakelaar heb je in gedachten? Eentje waarmee geen zwevende nul kan optreden? Die dingen zijn 8 breed wat ik zo zie. Een compacte Hager SFT 440 bijvoorbeeld biedt die garantie niet.

[ Voor 3% gewijzigd door peterem op 25-10-2025 15:11 ]

[agazus]

Weet iemand of deze Sontheimer omschakelaar in een normale groepenkast bijgeplaatst kan worden?
En ook waarom deze omschakelaar het "zwevende nul" issue kan voorkomen?

[Conrado]

agazus schreef op maandag 27 oktober 2025 @ 15:05:l
En ook waarom deze omschakelaar het "zwevende nul" issue kan voorkomen.

De schakelaar is zo geconstrueerd dat deze eerst altijd de nul verbindt, en daarna pas de fases.

[BernieW]

agazus schreef op maandag 27 oktober 2025 @ 15:05:
Weet iemand of deze Sontheimer omschakelaar in een normale groepenkast bijgeplaatst kan worden?
En ook waarom deze omschakelaar het "zwevende nul" issue kan voorkomen?

[Afbeelding]

En past gewoon op een DIN rail. Hij is best breed, je hebt dus wel ruimte nodig.

[SkiFan]

De Victrons leveren terug via de AC-IN.

Hoe dik is die 5 aderige kabel? Waarmee heb je m in de hoofd-meterkast afgezekerd? Welke MP'en heb je op het oog?

Bij normaal bedrijf staat de AC-IN aan de AC-OUT. Heb je stroomstoring, dan gaat de AC-IN eraf en heb je alleen nog stroom via de AC-OUT. Daarom mag je het net ook niet zonder noodschakelaar aan de AC-OUT koppelen. Daar krijg je vloekende tot rokende elektriciens van. Dan moet je een noodschakelaar in je hoofd-meterkast zetten, zodat de AC-OUT nooit het net invoedt.

Noodschakelaar moet je niet de Hager nemen, maar de Sontheimer. Dit ivm de zwevende nul van de Hagers.

[ Voor 63% gewijzigd door SkiFan op 18-11-2025 11:15 ]

[Flesdop]

agraaff schreef op woensdag 26 november 2025 @ 10:12:
[...]

Ik ben handig en elektro opleiding lts/mts/hts electro gedaan laaaaaaang geleden (1997) dus kan het allemaal zelf bouwen.
Heb een lijst gemaakt met wat ik denk nodig te hebben en kom toch al snel richting de 4K.
Kan hier en daar soms iets goedkoper dus misschien dat ik op de 3500 blijf maar lager niet.
Dan heb ik 1 Multiplus 4K5 en 1 Yixiang 16KWh en een beetje voorbereid op mogelijke uitbreiding.
Schermpje kan evt weg, kan 50mm2 voor 35 vervangen dat soort zaken maar of je het daarme gaat redden naar de €2500,-?

[Afbeelding]

Benodigdheden Aantal Prijs per stuk Totaal Waar
3 fasen omshakelaar 1 € 52,69 € 52,69 https://www.sandervunderi...ggregaat-aansluiting.html
Victron Multiplus II 48V - 4K5VA - 55A 1 € 649,95 € 649,95 Victron Energy MultiPlus-II 5000VA 48-Volt 230V Pure Sinusomvormer 70 amp Batterij Lader : Amazon,nl: Auto & motor
Victron Energy Cerbo GX MK2 1 € 235,90 € 235,90 Victron Energy MK2 Version Controller/Monitor System : Amazon,nl: Electronics & Photo
Victron GX Touch 70 1 € 279,95 € 279,95 Victron Energy GX Touch 70, Remote Control Screen (waterproof) : Amazon,nl: Automotive
Victron GX Touch 70 wall mount 1 € 35,00 € 35,00 Victron Energy GX Touch 70 Wall Mount : Amazon,nl: Electronics & Photo
Victron Energy 3-Phase Energy Meter ET340 1 € 150,00 € 150,00
Victron VE,Can to CAN-bus 1,8m BMS-kabel type B 1 € 29,00 € 29,00 VICTRON_ENERGY Unisex NT-1225 VE CAN TO CAN BUS BMS Type B Cable 1 8 m, Multicolor, EU Standard : Amazon,nl: Sports & Outdoors
Victron Energy Lynx Distributor M10 1 € 209,58 € 209,58 Victron Energy Lynx Distributor (M10) : Amazon,nl: Automotive
Victron Energy Lynx Class-T Power In M10 1 € 187,95 € 187,95 Victron Energy Lynx Class-T Power In (M10) : Amazon,nl: Automotive
Littelfuse class-T zekering 200A 125V 1 € 69,00 € 69,00 Littelfuse class-T zekering 225A 125V
Victron Energy MEGA fuse 125A 80V 1 € - € -
50mm2 rood in meter 3
50mm2 zwart in meter 3
70mm2 rood in meter 3 € - € - Accukabel - Rick Donkers
70mm2 zwart in meter 3 € - € -
Kabelschoen 70mm2 M10 6 € - € -
Kabelschoen 50mm2 M8 × 4 6 € - € -
"CAT5 kabel 1,5m 3" 1 € - € -
Aardedraad 6mm2 vertind in meter 15 € - € -
EVE LiFePO4 325Ah 3,2V accucel MB31 16 € 60,41 € 966,56
Yixiang V2 box 14,4Kwh 1 € 467,00 € 467,00 Yixiang V2 Box Eu Stock Stacked 51,2v 280ah Lifepo4 Diy Box Lithium Battery 15kwh Energy Storage Battery Pack Accessories - Buy Yixiang V2 Box Eu Stock Stacked 51,2v 280ah Lifepo4 Diy Box Lithium Battery 15kwh Energy Storage Battery Pack Accessories lifepo4 Diy Box Product on Alibaba,com
Perstang 70mm2 1 € 49,00 € 49,00 AMZCNC Hydraulic crimping pliers of 8 tons, 4-70 mm², cable shoe pliers with 9 pairs of this (crimping pliers (4-70mm²) + scissors) : Amazon,nl: DIY & Tools
Montagebord 1 € - € -
Brandwerende verf (liter) 1 € - € -
Goot smal 2 € - € -
Goot breed 2 € - € -
Grijze kartelpijp 4 € - € -
montage klemmen 20 € - € -
4x6mm2 kabel in meter 15 € - € -
Victron Lynx shunt 0 € - € -
Krachtgroep 3 fasen 25A 1 € 34,04 € 34,04 EMAT krachtgroep 3-polig+nul 25A B-kar (85004008) | Elektramat
Hoofdschakelaar 3 fasen 40A (4-polig) 1 € - € -
4P aardlek (40A/30mA) 1 € - € -
Verrijdbaar onderstel 1 € 151,47 € 151,47
Groepenkastje 2 € - € -
Aardrail 6mm2 1 € - € -

Totaal € 3.567,09

De omschakelaar kan voor zwevende nul zorgen, neemt een sontheimer.
Ga je voor een 4k5 of een 5kVA?
GX scherm is leuk, maar heb je ook op je telefoon/computer.
De ET340 is voor 80 euro verkrijgbaar maar je bedrag toont een VM-3P75CT?
Canbuskabel kun je ook zelf knijpen als je de spullen er voor hebt.
Hoe vaak ga je de batterij verplaatsen? Onderstel wel nodig dan?
Verder zie ik EMAT (B-kwaliteit) onderdelen, waarom geen ABB voor 4 euro meer?

Er zijn nog een hoop bedragen niet ingevuld, is dat al aanwezig of moet je dat nog aanschaffen?
Door slim te shoppen zijn er hier en daar nog wel wat tientjes vanaf te halen. b.v. distributor is voor 180 al vergrijbaar bij NKON, kortom loop alles nog eens na.

[SkiFan]

Lynx kun je vervangen door een Lynx 1000. Daar kun je M8x30 in kwijt en dan is het ook gelijk een zekeringenhouder. Scheelt je weer 300€.

Vanaf 4:20 YouTube: Saving Some Money by Fusing a Victron Lynx Power-In

Als je zekeringen kaduuk zijn merk je dat toch wel snel zat, da's die 100€ per stuk extra niet waard.

Overigens, als je maar 1 MP en maar 1 Akku neemt, kun je de akku natuurlijk direct aan de MP hangen. In de akku zit toch een zekering, vervang je die door een T-Class, ben je ook klaar. Nog weer 100€ voor de busbar en 30€ voor de extra kabels bespaard.

En inderdaad, Sontheimer, die heeft geen zwevende nul. Belangrijk, je wilt niet je apparatuur met 400V bakken en braden bij het omschakelen

[ Voor 83% gewijzigd door SkiFan op 26-11-2025 14:13 ]

[pegagus]

De Hager wisselschakelaar is niet de beste keuze. Dit heeft er mee te maken dat de nul-leiding mogelijk niet gelijktijdig schakelt met de fases, waardoor je een zwevende nul krijgt en 400V in plaats van 230V.

En ik snap niet de bedoeling van de verbinding tussen de Victrons en de hoofdschakelaar, parallel aan de Hager wisselschakelaar.

En die SDM energiemeter met modbus, kan die niet met de Victrons communiceren? Dan heb je de Victron energiemeter niet nodig.

[ghost616]

pegagus schreef op vrijdag 12 december 2025 @ 12:39:
De Hager wisselschakelaar is niet de beste keuze. Dit heeft er mee te maken dat de nul-leiding mogelijk niet gelijktijdig schakelt met de fases, waardoor je een zwevende nul krijgt en 400V in plaats van 230V.

Ok, dan moet ik een andere zoeken, heb je een alternatief dat je kan aanraden?

pegagus schreef op vrijdag 12 december 2025 @ 12:39:
En ik snap niet de bedoeling van de verbinding tussen de Victrons en de hoofdschakelaar, parallel aan de Hager wisselschakelaar.

Mijn bedoeling is als er iets met de victron installtie is, dat ik deze zonder spanning kan zetten zonder mijn woning zonder stroom te zetten. Dit zorgt ervoor dat ik hier veilig aan kan werken.

pegagus schreef op vrijdag 12 december 2025 @ 12:39:
En die SDM energiemeter met modbus, kan die niet met de Victrons communiceren? Dan heb je de Victron energiemeter niet nodig.

De SDM meter is bedoeld om uit te lezen met mijn wago PLC, om zo de totale verbruik / opbrengst ook hier te kunnen monitoren, maar ik ging er vanuit dat ik niet met beide toestellen te gelijk deze kan uitlezen. Ik ga dat eens verder uitzoeken.

[ Voor 4% gewijzigd door ghost616 op 12-12-2025 12:55 ]

[lampy25]

jwpmzijl schreef op zondag 14 december 2025 @ 11:49:
Over zwevende NULL.
De golflengte van stroom is 50 hertz (50 sinusgolven per seconde). Dus bij een schakelmoment van 0,1 seconde zijn er al 5 cycli geweest waarop het inschakelen van de Null op het verkeerde moment kan gebeuren als dat mechanisch niet correct is afgehandeld .

Ik kies voor mijn installatie voor de Sontheimer
Overigens heb je ook nog iets van Kraus en Naimer maar die is 2x duurder.

Is de hele discussie over zwevende nul ook van toepassing voor een 1 fase systeem?

[blb4]

lampy25 schreef op zondag 14 december 2025 @ 12:42:
[...]


Is de hele discussie over zwevende nul ook van toepassing voor een 1 fase systeem?

Nee, een zwevende nul kan niet optreden bij een 1 fase installatie (dus 1 fase netaansluiting).

[ Voor 17% gewijzigd door blb4 op 14-12-2025 22:25 ]

[jwpmzijl]

lampy25 schreef op zondag 14 december 2025 @ 12:42:
[...]


Is de hele discussie over zwevende nul ook van toepassing voor een 1 fase systeem?

Lijkt mij niet. Er zijn geen fases die wij elkaar "opgeteld" kunnen worden. De Multiplus zorgt er daarnaast zelf voor dat de sinusgolf van de inkomende voeding van het net gesynchroniseerd wordt met de sinusgolf die bijv. een omvormer van een PV in jouw wordt "gelijk" getrokken.

[pvg]

lampy25 schreef op zondag 14 december 2025 @ 12:42:
[...]


Is de hele discussie over zwevende nul ook van toepassing voor een 1 fase systeem?

Bedoel je een 1 fase victron systeem of een 1 fase netaansluiting?
Bij een 3 fase netaansluiting loop je het gevaar op een zwevende nul, ook als je een 1 fase victron systeem installeert .
De nul is in de hoofdverdeler door verbonden met alle afgaande groepen. Als de nul van het net loskomt, kan een zware belasting op 1 van de fases zorgen voor 400V op de andere fases tov de nul… (De nul wordt als het ware gelijk aan de zwaarbelaste fase.)

[onetime]

lampy25 schreef op zondag 14 december 2025 @ 12:42:
[...] Is de hele discussie over zwevende nul ook van toepassing voor een 1 fase systeem?

Niet binnen je eigen systeem na de meter. (bij een 1 fase netaansluiting)
Maar ook het net heeft soms ergens een probleem, en dat kan ook een slechte nul verbinding zijn, dat geeft dan toch weer kans op een te hoge spanning. Overspaningsbeveiliging kan helpen de schade te beperken.

En wat @pvg schreef.

[lampy25]

pvg schreef op zondag 14 december 2025 @ 21:50:
[...]

Bedoel je een 1 fase victron systeem of een 1 fase netaansluiting?
Bij een 3 fase netaansluiting loop je het gevaar op een zwevende nul, ook als je een 1 fase victron systeem installeert .
De nul is in de hoofdverdeler door verbonden met alle afgaande groepen. Als de nul van het net loskomt, kan een zware belasting op 1 van de fases zorgen voor 400V op de andere fases tov de nul… (De nul wordt als het ware gelijk aan de zwaarbelaste fase.)

Bedoelde inderdaad een 1 fase netaansluiting. Thnx!

[SkyFlyer]

Ik ga een tomzn ats monteren, voordat het de huisinstallatie ingaat, zet ik er een fase bewaking tussen. Daarnaast bescherm ik mijn server/network rack met een ups en mijn AV meubel met een ups.

Gevaar is dat door denderen er kort (50ms) een zwevende nul ontstaat. Dan moet er op dat moment een flinke onbalans zijn over de fases, om een scheve belasting van de voltages te krijgen. Dan grijpt waarschijnlijk de fase bewaking in die in verreweg de meeste gevallen binnen 20ms ingrijpt (als die op het "nul punt" niet al ingegrepen heeft). Faalt die beveiliging ook nog, grijpt de ups nog in (die dan waarschijnlijk wel kapot is).

[SkyFlyer]

Overigens in dezelfde categorie, maar eenvoudiger op te lossen, hoeveel mensen hebben daadwerkelijk hun min-busbar met 1/2 dikte aangesloten op de HAR, of überhaupt een HAR gemaakt bij hun Victron installatie?

In mijn ontwerp zijn de accukabels 70mm2, dus de aarding vanaf de min bus naar de HAR zal 35mm2 zijn, voor de aarding van de behuizing van de victrons (met M6 oog) zal ik dezelfde kabels gebruiken naar de HAR en daarnaast natuurlijk de aarding vanaf de meterkast en de kabel die terug naar de meterkast gaat.

Dit is tenminste zoals ik het bij elkaar heb gepuzzeld adhv alle handleidingen en de NEN normen.

Ook hier kan ik weinig in de fora over vinden. (Daar waar het probleem van voltage verschuiving bij een zwevende nul voor 30-50ms, bij een complete scheef belasting over de fases, zeer veel aandacht in de foras blijft krijgen)

[V_ger]

SkyFlyer schreef op vrijdag 26 december 2025 @ 12:09:
Overigens in dezelfde categorie, maar eenvoudiger op te lossen, hoeveel mensen hebben daadwerkelijk hun min-busbar met 1/2 dikte aangesloten op de HAR, of überhaupt een HAR gemaakt bij hun Victron installatie?

In mijn ontwerp zijn de accukabels 70mm2, dus de aarding vanaf de min bus naar de HAR zal 35mm2 zijn, voor de aarding van de behuizing van de victrons (met M6 oog) zal ik dezelfde kabels gebruiken naar de HAR en daarnaast natuurlijk de aarding vanaf de meterkast en de kabel die terug naar de meterkast gaat.

Dit is tenminste zoals ik het bij elkaar heb gepuzzeld adhv alle handleidingen en de NEN normen.

Ook hier kan ik weinig in de fora over vinden. (Daar waar het probleem van voltage verschuiving bij een zwevende nul voor 30-50ms, bij een complete scheef belasting over de fases, zeer veel aandacht in de foras blijft krijgen)

Niet je - aarden. Alleen de behuizingen voor potentiaalvereffening. En uiteraard de AC kant.
DC zwevend houden.

[Hermarcel]

@SkyFlyer Ik schrijf niet dat een aardpen niet zinvol is. Ik schrijf juist dat een aardpen voorkomt dat er hoge (statische) verschillen kunnen ontstaan tussen metalen delen. De PE/N koppeling zorgt er, naast het creëren van een retourpad voor een kortsluitstroom, ook voor dat de nul aan die aardpen wordt gekoppeld.

Het DC systeem is bij mijn installatie zwevend. Het hele systeem zit achter slot en grendel. Uiteraard is de lokatie droog. De metalen kasten zijn geaard.

[blb4]

MJ de Bruijn schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 19:42:
Over aardlek (en alleen dat), een aardlek-schakelaar vergelijkt de twee stromen van een normale aansluiting. Als de uitgaande stroom niet gelijk is aan de retourstroom (bijvoorbeeld omdat je zelf als aardpin gaat functioneren) dan schakelt deze uit. Voor dat doel heb je dus geen aarding van je installatie nodig.

Ik zat daar ook nog wat op te kauwen. Aardlek werkt op verschilstroom tussen L en nul; als je eerst een N vastpakt en daarna de L heb je zomaar kans dat de aardlek niets doe maar dat is niet anders voor eilandbedrijf en netbedrijf. Aardpen en koppeling nul aan aarde/aardpen zorgt er voor dat de installatie niet zwevend is. Het zorgt er daarmee dus voor dat als je buiten staat en je een L vastpakt de aardlek tript (voordat de stroom gevaarlijk wordt) terwijl als je geen aardpen hebt (en dus geen koppeling tussen nul en aarde) je kans hebt dat dat niet gebeurd omdat er niet voldoende aardlek is. Afijn, ik heb ‘t nog niet helemaal in ‘t snotje.

[pvg]

blb4 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:03:
[...]

Ik zat daar ook nog wat op te kauwen. Aardlek werkt op verschilstroom tussen L en nul; als je eerst een N vastpakt en daarna de L heb je zomaar kans dat de aardlek niets doe maar dat is niet anders voor eilandbedrijf en netbedrijf. Aardpen en koppeling nul aan aarde/aardpen zorgt er voor dat de installatie niet zwevend is. Het zorgt er daarmee dus voor dat als je buiten staat en je een L vastpakt de aardlek tript (voordat de stroom gevaarlijk wordt) terwijl als je geen aardpen hebt (en dus geen koppeling tussen nul en aarde) je kans hebt dat dat niet gebeurd omdat er niet voldoende aardlek is. Afijn, ik heb ‘t nog niet helemaal in ‘t snotje.

Als er geen stroom loopt, ga je ook niet dood en zou je dus geen aardlek nodig hebben… 🤔 Maar niemand garandeert dat het net niet ergens aan aarde hangt, dus maar beter de normen volgen (aardlek plaatsen en zorgen voor aarding, ook in eilandbedrijf).

[swat!]

blaaspijp schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 17:48:
Wat gebeurt er als de hoofdaansluiting de nul-fase verliest?
Gaat Victron dan in eiland bedrijf of brand alles uit?

Ik hoop dat iemand dit weet, want ik vind het riskant om te testen.

Zoek eens op zwevende nul, en gij zult vinden.
TLDR: niet leuk, veel schade.

[etwintje]

Na lange tijd meegelezen te hebben en een 1 fase 5 kWh Victron systeem bij mijn ouders te hebben geplaatst ben ik nu bezig om voor mijn eigen huis een systeem te designen.
Omstandigheden:

• 3x25A hoofdsaansluiting
• All electric (gasloze) woning uit 1968. Jaarverbruik momenteel 4.45 MWh
• 1x 4kWp 3p + 1x 2.2 kWp 1p PV, jaaropbrengst 7.81 MWh, AC gekoppeld
• Dagelijks 200km woon-werk wat in de nabije toekomst elektrisch gaat worden (+-9.5 MWh erbij geschat)
• Accu's komen in de garage te staan, afstand meterkast tot achterwand garage +- 17m. Garage gaat geisoleerd worden met een brandveilige kast voor de opstelling

Design:

• 3x Multiplus II 6k5
• 48 of 64 kWh accucapaciteit (3 of 4x 16kWh, waarschijnlijk Seplos 3.0 met MB31 cellen maar JK V19 staat ook op de lijst
• Verder de gebruikelijke Victron DC componenten met Lynx smartshunt mod zoals hier in het topic al eens is voorbij gekomen
• Volledige woning op AC-OUT
• Omschakelaar met leading / following neutraal om zwevende neutraal te voorkomen bij omschakelen onder belasting. Nul stand om volledige woning vrij te kunnen schakelen.

AC design:


Open vragen:

1. Iemand verbeterpunten / aandachtspunten?
2. Theoretisch zal de 40A belasting van de hoofdgroepenkast kunnen worden overschreven door de PV invoer bovenop de Multiplus en hoofdaansluiting aanvoer. Is het zinvol om extra remautomaten te plaatsen in de hoofdgroepenkast of is het handiger om de power assist te limiteren?
3. PE ontwerp (niet volledig ingetekend) is o.a. gebaseerd op de aardlus discussie en ervaring. Plan is om een lose PE kabel vanaf de aardrail in de meterkast rechtstreeks naar de aardrail in de garage te trekken en 4 aderige YMvK kabels te gebruiken. Zijn hier bezwaren tegen?
4. Het viel mij op dat veel installateurs losse aders (enkelvoudige afscherming) gebruiken naar de AC-IN/AC-OUT en deze vervolgens in een niet afgedichte goot (open zijkanten) gooien. Volgens mij voldoet dat niet aan de NEN1010. Zijn er hier mensen die 3 aderige kabels van de tussenkast naar de Victrons hebben gebruikt? Volgens mij is dat een nettere oplossing. Deze zullen dan met soepele aders worden aangesloten zoals Victron voorschrijft.
5. De aanvoerkabel naar de garage kan waarschijnlijk af met 6mm2, mogelijk pas ik dat nog aan al zal het prijsverschil niet gigantisch zijn en ik moet toch nieuwe buizen naar de garage trekken. Bedrading van de tussenkast naar de Victrons kan waarschijnlijk beide kanten op ook met 6mm2 door de korte lentes (moet ik nog narekenen)
6. Ik zie hier soms dubbele omschakelaars voorbij komen, heeft dat in dit ontwerp nog zin? Ik zie zelf het voordeel niet helemaal in omdat ik de voeding naar de Victrons al uit kan schakelen met de alamat en icm de omschakelaar de Victrons al volledig buiten spel kan zetten maar mogelijk mis ik iets.
7. Zou het nog handig zijn om een extra hoofschakelaar te plaatsen in de hoofdkast in de AC-OUT lijn?
8. De Victron meter moet met 500mA op de N worden afgezekerd. De terminals kunnen maximaal 2.5mm2 draden aan. Is er een handigere oplossing dan een dure 0.5A automaat in deze situatie?

[JHe]

Ik ben van plan een noodstop toe te voegen in het Remote On/Off circuit van een multiplus 6k5, alleen kan ik nergens echt vinden wat de multiplus dan doet. Verbreekt de multiplus dan direct de 2 relais voor de AC-Out 2? Zo ja, krijg je dan hetzelfde probleem als met een SFT440 dat de nul ook direct geschakeld wordt en er kans is op een zwevende nul? Of maakt de multiplus dan toch iets van een "gecontroleerde" stop en schakelt dat de relais?

[blb4]

JHe schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 22:04:
Ik ben van plan een noodstop toe te voegen in het Remote On/Off circuit van een multiplus 6k5, alleen kan ik nergens echt vinden wat de multiplus dan doet. Verbreekt de multiplus dan direct de 2 relais voor de AC-Out 2? Zo ja, krijg je dan hetzelfde probleem als met een SFT440 dat de nul ook direct geschakeld wordt en er kans is op een zwevende nul? Of maakt de multiplus dan toch iets van een "gecontroleerde" stop en schakelt dat de relais?

Volgens mij wordt in een 3-fase installatie de N van de 3 MP's met elkaar verbonden en wordt deze niet geschakeld, alleen de fases worden geschakeld. Zie dit schema.

[pegagus]

Vanochtend op mijn werk een gevalletje zwevende nul gehad. Hoewel er genoeg deskundige mensen bij betrokken waren, had niemand bedacht dat wanneer je de voeding loskoppelt van het net en aansluit op een agregaat, de nul dus niet meer met aarde is verbonden.

En dat doet mij denken aan de discussie over de noodzaak van eigen aarding. Victron koppelt zelf de nul met aarde in eilandbedrijf. Vanuit het oogpunt van veiligheid kom je er nog wel mee weg als er geen aarde is, maar wel een aardlekschakelaar. Maar wanneer aarde er niet meer is (omdat de kabel waar de aarde mee kwam, kapot is getrokken), heb je dus zonder eigen aarde ook een redelijke kans op een zwevende nul bij een 3-fase systeem.

[blb4]

pegagus schreef op donderdag 29 januari 2026 @ 14:27:
Vanochtend op mijn werk een gevalletje zwevende nul gehad. Hoewel er genoeg deskundige mensen bij betrokken waren, had niemand bedacht dat wanneer je de voeding loskoppelt van het net en aansluit op een agregaat, de nul dus niet meer met aarde is verbonden.

En dat doet mij denken aan de discussie over de noodzaak van eigen aarding. Victron koppelt zelf de nul met aarde in eilandbedrijf. Vanuit het oogpunt van veiligheid kom je er nog wel mee weg als er geen aarde is, maar wel een aardlekschakelaar. Maar wanneer aarde er niet meer is (omdat de kabel waar de aarde mee kwam, kapot is getrokken), heb je dus zonder eigen aarde ook een redelijke kans op een zwevende nul bij een 3-fase systeem.

Volgens mij is de conclusie ook wel (meerdere malen?) in dit topic getrokken dat als je in eilandbedrijf wil kunnen opereren (en wie wil dat niet als je voor een Victron installatie gaat) je een eigen aardpen moet hebben/regelen.

[pegagus]

Ja, maar dan eerst en vooral vanuit het oogpunt van aanraakveiligheid. Een zwevende nul is voor de persoonlijke veiligheid geen probleem, maar wel voor je apparatuur. En dat aspect is volgens mij niet eerder aan de orde geweest.

[blb4]

pegagus schreef op donderdag 29 januari 2026 @ 14:46:
Ja, maar dan eerst en vooral vanuit het oogpunt van aanraakveiligheid. Een zwevende nul is voor de persoonlijke veiligheid geen probleem, maar wel voor je apparatuur. En dat aspect is volgens mij niet eerder aan de orde geweest.

Mogelijk niet zo duidelijk, er zijn wel veel discussie geweest voor omschakelaars waarbij de nul dan als laatste wordt verbroken en als eerste weer wordt verbonden, juist om een zwevende nul om schade aan apparatuur te voorkomen. Zoeken op "zwevende nul" geeft als eerste dit bericht.

Zou misschien tijd worden voor een "het grote zwevende nul" topic, er zijn hierover in elk geval discussies in:
Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3
Zelf een powerwall bouwen
Zelfbouw Laadpaal ervaringen
Mijn elektrische apparaten blijven het begeven
Het grote Zendure plug-and-play thuisaccu systemen topic

en nog zo wat...

[blaaspijp]

Als je bang bent voor een zwevende nul dan eerst de HS uitzetten.
Voor de duidelijkheid een foto van mijn meterkast. Ook ik ben "bang" voor een zwevende nul en zal dus nooit in een actieve installatie de omschakelaar gebruiken.

[vinniefireman]

Heb je met het omzetten van de hoofdschakelaar niet net zoveel risico op een zwevende nul als het omzetten van de omschakelaar?

[blb4]

vinniefireman schreef op donderdag 29 januari 2026 @ 17:30:
Heb je met het omzetten van de hoofdschakelaar niet net zoveel risico op een zwevende nul als het omzetten van de omschakelaar?

Als je zorgt dat eerst alle automaten uit staan en er dus niets actief is dan kan je de boel sowieso veilig uitschakelen. In de praktijk zal het omzetten van de hoofdschakelaar ook met verbruikers actief goed gaan, volgens NEN1010 moeten hoofdschakelaars voldoen aan IEC 60947-3 en die norm schrijft voor dat de Nul niet eerder mag worden onderbroken dan de fasen. Dus kijk of je schakelaar voldoet aan IEC 60947-3 en er zal geen gevaar zijn dat N eerder wordt onderbroken dan de fasen.

[rokas]

pegagus schreef op donderdag 29 januari 2026 @ 14:27:
Vanochtend op mijn werk een gevalletje zwevende nul gehad. Hoewel er genoeg deskundige mensen bij betrokken waren, had niemand bedacht dat wanneer je de voeding loskoppelt van het net en aansluit op een agregaat, de nul dus niet meer met aarde is verbonden.

En dat doet mij denken aan de discussie over de noodzaak van eigen aarding. Victron koppelt zelf de nul met aarde in eilandbedrijf. Vanuit het oogpunt van veiligheid kom je er nog wel mee weg als er geen aarde is, maar wel een aardlekschakelaar. Maar wanneer aarde er niet meer is (omdat de kabel waar de aarde mee kwam, kapot is getrokken), heb je dus zonder eigen aarde ook een redelijke kans op een zwevende nul bij een 3-fase systeem.

Ik kan me vergissen, maar ik vermoed dat we hier twee verschillende situaties verwisselen.

In dit topic is regelmatig gesproken over een zwevende nul, als in "de nul is niet verbonden" (hoe kort dan ook, bijvoorbeeld tijdens het gebruik van een "simpele" driefaseomschakelaar zoals de SFT440).
In dat geval heeft de elektrische installatie wel "contact" met de drie fasen (van de netbeheerder), maar (even of lang) niet met de nul (van de netbeheerder).
De nul in de groepenkast is dan niet verbonden met de nul "van het transformatorhuisje", en dat is hetzelfde als je of de netbeheerder per ongeluk de nuldraad (naar het trafohuisje - of in het trafohuisje) lostrekt. Die nul hangt dan los, vandaar dat je dan een "zwevende nul" hebt.
De nul in de groepenklast is dan eigenlijk alleen maar een "verbindingspunt van alle nullen van alle groepen".
Twee apparaten die op twee verschillende fasen verbonden zijn, hangen dan (gedurende een hele korte tijd), via de verbinding van alle nuldraden in de groepenkast, tussen twee fasen. Dus zijn de twee apparaten (via de nulverbindingen in de groepenkast) in serie geschakeld met 400 Volt. De weerstand / het vermogen van het apparaat bepaalt dan hoeveel spanning over die weerstand (over het apparaat) staat (grootste vermogen, dus laagste weerstand, dan laagste spanning, kleinste vermogen, dus hoogste weerstand, dan hoogste spanning).
Deze zwevende nul kan in potentie in één klap heel veel elektrische apparatuur defect maken.

Wat pegagus beschreef is dat, na het omschakelen naar een aggregaat, de nul niet verbonden is met aarde (waar we op staan).
Dat zou je ook een zwevende nul kunnen noemen, omdat hij geen verbinding / relatie heeft met aarde (waar we op staan) zoals dit wel het geval is bij iedere huisinstallatie (de aarde krijg je dan via een aardpin, of vanuit de beheerder).
Bij zo'n zwevende nul zal de apparatuur gewoon 230 Volt krijgen, want de nul van de elektrische installatie is in dit geval wel gewoon aangesloten op de nul van het aggregaat. Dus apparatuur blijft gewoon werken.
Op het betreffende aggregaat kan je instellen of de aardleiding (dat is in dat geval alleen een ader, verwar dit niet met aarde) met de nul verbonden is, de zogenaamde PEN verbinding (protective earth to neutral).
Heb je die verbinding niet, dan heeft de aardlekschakelaar geen functie (als je de testknop indrukt werkt hij wel, maar die test betekent in dat geval niets, hij levert je niet de beveiliging op zoals je denkt).

Twee mogelijkheden:
1. je hebt geen PEN verbinding in het aggregaat:
Mocht je (in deze situatie zoals we hier behandelen) met je hand een spijker in een wcd steken (met je voet gaat dat veel lastiger) en het betreft de fase aansluiting, dan gebeurt er niets. Niets met de ALS en ook niet met jou (in principe, test dit niet uit).
Dit komt omdat de nul van het aggregaat niet verbonden is met de aarddraad van het aggregaat en deze op zijn beurt ook nog eens niet verbonden is met een aardpen, dus niet verbonden is met de aarde waar we op staan.

Omdat de fase (en nul) geen verbinding/relatie hebben met de aarde waar we op staan, kan er dus ook geen spanningsverschil bestaan tussen de fasedraad (of nuldraad) in een wcd en de aarde waar we op staan.
Dus meet je 0 Volt tussen de fase en de aarde waar we op staan (even capacitaire verbindingen negerend).
Geen spanning (dus ook geen schok), dan kan ook geen stroom lopen tussen de fase-spijker-hand-lichaam-voeten-aarde_waar_we_op_staan-aggraat omdat je die aarde_waar_we_op_staan-aggregaatkoppeling met zijn PEN verbinding mist (de aarddraad van het aggregaat zweeft dus zou je kunnen zeggen).
Mocht in een apparaat de fase tegen het metalen omhulsel komen (interne kortsluiting), en je zou het omhulsel vastpakken, dan krijg je ook geen schok (in principe, test dit niet uit). Dit vanwege dezelfde reden, de fase (dus nu het metalen omhulsel) heeft geen relatie met de aarde waar we op staan, dus ook geen spanningsverschil.
Bij deze kortsluiting zal niet de ALS en ook niet een normale zekering / automaat uitschakelen. Er gebeurt helemaal niets. Op zich kán dit een veilige situatie zijn (lees hier meer over: IT-stelsel).

2. Wel een PEN verbinding in het aggregaat (maar geen aardpin geslagen):
Is de nul via de PEN verbinding met de aardleiding verbonden in het aggregaat, dan heeft de aardlekschakelaar wel een functie, maar anders dan je denkt.
Mocht in een apparaat de fasedraad tegen het metalen omhulsel komen, en die is verbonden met de aarde in de wandcontactdoos, dan zal er een korsluitstroom gaan vloeien (fase_van_apparaat-korsluiting_met_omhulsel-aardedraad-aardedraadverbinding_naar_aardaansluiting_aggregaat-PENverbinding_naar_nul, kortom fase is verbonden -via aarde- met nul). Die kortsluitstroom is groter dan 30 mA, dus klapt de ALS er uit, niet vanwege de korsluiting op zich (zoals een normale zekering dat doet) maar omdat de stroom door de fase en de nul verschilt met meer dan 30 mA, er is immers een "lek" van fase naar aarde.
Raak je met een spijker een fase aan (niet proberen hè), dan zal er geen stroom door jou lopen, er is immers geen relatie tussen de nul van het aggregaat en de aarde waar we op staan. Dus dan ook geen spanning tussen de fase en de aarde waar we op staan. Dus geen stroom door je lichaam, dan ook geen "lekstroom" (naar aarde) dus klapt de aard"lek"schakelaar er niet uit.

Als je een aggregaat gebruikt, dan moet je* op één plek kiezen voor de verbinding met de aarde waar we op staan. Dat kan een (hele flinke) aardpin zijn en die verbindt je met de aarddraad van het aggregaat en breng je in het agregaat de PEN verbinding aan (maar dan niet een eventuele PEN verbinding gebruiken in het gebouw).
Als het gebouw zijn eigen aardpin heeft (en deze op de aardverspreidingsweerstand recentelijk is getest) dan zijn er twee mogelijkheden: 1. de aardpin is in de groepenkast niet verbonden met de nul (geen PEN) dan moet je in het aggregaat de PEN verbinding maken, 2. de aardpin is in de groepenkast wel met de nul verbonden, dan geen PEN verbinding in het aggregaat.
Voor de zekerheid: de kabel tussen het aggregaat en de woning moet voorzien zijn van een aarddraad en die je moet je ook met de aardrail in de groepenkast verbinden.
In die situaties is de nul, via de PEN verbinding in aggregaat of groepenkast, wel verbonden met de aarde waar we op staan. Raak je dan de fasedraad aan (die dan t.o.v. aarde waar we op staan wel 230 Volt heeft), dan prik, pats, daar gaat de aardlekschakelaar.
Die PEN verbinding zorgt dat het mogelijk wordt dat er een gesloten circuit kan ontstaan tussen fase, via randaarde (of via een aanraking en de aarde waar we op staan) en de nul van de spanningsbron. Zonder die PEN verbinding is geen elektrisch circuit via de aarde en zal de ALS niet goed functioneren.
Wellicht ter verduidelijking: in netbedrijf zit die PEN verbinding in het trafohuisje, in eilandbedrijf mis je dus die PEN verbinding, dus moet je daar zelf voor zorgen. Standaard wordt bij de Victron omvormers (tenzij je dit doelbewust uitzet) de PEN verbinding gemaakt met een relais op het moment dat hij naar eilandbedrijf overschakelt.
* tenzij je bewust kiest voor een zwevend netwerk ook wel IT-stelsel genoemd, maar de nen1010 stelt dan wel een aantal extra eisen.

Mocht ik een denkfout maken, dan graag corrigeren.

Edit: de laatste paragraaf over de PEN verbinding aangepast.

[ Voor 6% gewijzigd door rokas op 30-01-2026 10:24 ]

[blb4]

rokas schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 00:53:
[...]


Ik kan me vergissen, maar ik vermoed dat we hier twee verschillende situaties verwisselen.

In dit topic is regelmatig gesproken over een zwevende nul, als in "de nul is niet verbonden" (hoe kort dan ook, bijvoorbeeld tijdens het gebruik van een "simpele" driefaseomschakelaar zoals de SFT440).
In dat geval heeft de elektrische installatie wel "contact" met de drie fasen (van de netbeheerder), maar (even of lang) niet met de nul (van de netbeheerder).
De nul in de groepenkast is dan niet verbonden met de nul "van het transformatorhuisje", en dat is hetzelfde als je of de netbeheerder per ongeluk de nuldraad (naar het trafohuisje - of in het trafohuisje) lostrekt. Die nul hangt dan los, vandaar dat je dan een "zwevende nul" hebt.
De nul in de groepenklast is dan eigenlijk alleen maar een "verbindingspunt van alle nullen van alle groepen".
Twee apparaten die op twee verschillende fasen verbonden zijn, hangen dan (gedurende een hele korte tijd), via de verbinding van alle nuldraden in de groepenkast, tussen twee fasen. Dus zijn de twee apparaten (via de nulverbindingen in de groepenkast) in serie geschakeld met 400 Volt. De weerstand / het vermogen van het apparaat bepaalt dan hoeveel spanning over die weerstand (over het apparaat) staat (grootste vermogen, dus laagste weerstand, dan laagste spanning, kleinste vermogen, dus hoogste weerstand, dan hoogste spanning).
Deze zwevende nul kan in potentie in één klap heel veel elektrische apparatuur defect maken.

Wat pegagus beschreef is dat, na het omschakelen naar een aggregaat, de nul niet verbonden is met aarde (waar we op staan).
Dat zou je ook een zwevende nul kunnen noemen, omdat hij geen verbinding / relatie heeft met aarde (waar we op staan) zoals dit wel het geval is bij iedere huisinstallatie (de aarde krijg je dan via een aardpin, of vanuit de beheerder).
Bij zo'n zwevende nul zal de apparatuur gewoon 230 Volt krijgen, want de nul van de elektrische installatie is in dit geval wel gewoon aangesloten op de nul van het aggregaat. Dus apparatuur blijft gewoon werken.
Op het betreffende aggregaat kan je instellen of de aardleiding (dat is in dat geval alleen een ader, verwar dit niet met aarde) met de nul verbonden is, de zogenaamde PEN verbinding (protective earth to neutral).
Heb je die verbinding niet, dan heeft de aardlekschakelaar geen functie (als je de testknop indrukt werkt hij wel, maar die test betekent in dat geval niets, hij levert je niet de beveiliging op zoals je denkt).

Twee mogelijkheden:
1. je hebt geen PEN verbinding in het aggregaat:
Mocht je (in deze situatie zoals we hier behandelen) met je hand een spijker in een wcd steken (met je voet gaat dat veel lastiger) en het betreft de fase aansluiting, dan gebeurt er niets. Niets met de ALS en ook niet met jou (in principe, test dit niet uit).
Dit komt omdat de nul van het aggregaat niet verbonden is met de aarddraad van het aggregaat en deze op zijn beurt ook nog eens niet verbonden is met een aardpen, dus niet verbonden is met de aarde waar we op staan.

Omdat de fase (en nul) geen verbinding/relatie hebben met de aarde waar we op staan, kan er dus ook geen spanningsverschil bestaan tussen de fasedraad (of nuldraad) in een wcd en de aarde waar we op staan.
Dus meet je 0 Volt tussen de fase en de aarde waar we op staan (even capacitaire verbindingen negerend).
Geen spanning (dus ook geen schok), dan kan ook geen stroom lopen tussen de fase-spijker-hand-lichaam-voeten-aarde_waar_we_op_staan-aggraat omdat je die aarde_waar_we_op_staan-aggregaatkoppeling met zijn PEN verbinding mist (de aarddraad van het aggregaat zweeft dus zou je kunnen zeggen).
Mocht in een apparaat de fase tegen het metalen omhulsel komen (interne kortsluiting), en je zou het omhulsel vastpakken, dan krijg je ook geen schok (in principe, test dit niet uit). Dit vanwege dezelfde reden, de fase (dus nu het metalen omhulsel) heeft geen relatie met de aarde waar we op staan, dus ook geen spanningsverschil.
Bij deze kortsluiting zal niet de ALS en ook niet een normale zekering / automaat uitschakelen. Er gebeurt helemaal niets. Op zich kán dit een veilige situatie zijn (lees hier meer over: IT-stelsel).

2. Wel een PEN verbinding in het aggregaat (maar geen aardpin geslagen):
Is de nul via de PEN verbinding met de aardleiding verbonden in het aggregaat, dan heeft de aardlekschakelaar wel een functie, maar anders dan je denkt.
Mocht in een apparaat de fasedraad tegen het metalen omhulsel komen, en die is verbonden met de aarde in de wandcontactdoos, dan zal er een korsluitstroom gaan vloeien (fase_van_apparaat-korsluiting_met_omhulsel-aardedraad-aardedraadverbinding_naar_aardaansluiting_aggregaat-PENverbinding_naar_nul, kortom fase is verbonden -via aarde- met nul). Die kortsluitstroom is groter dan 30 mA, dus klapt de ALS er uit, niet vanwege de korsluiting op zich (zoals een normale zekering dat doet) maar omdat de stroom door de fase en de nul verschilt met meer dan 30 mA, er is immers een "lek" van fase naar aarde.
Raak je met een spijker een fase aan (niet proberen hè), dan zal er geen stroom door jou lopen, er is immers geen relatie tussen de nul van het aggregaat en de aarde waar we op staan. Dus dan ook geen spanning tussen de fase en de aarde waar we op staan. Dus geen stroom door je lichaam, dan ook geen "lekstroom" (naar aarde) dus klapt de aard"lek"schakelaar er niet uit.

Als je een aggregaat gebruikt, dan moet je* op één plek kiezen voor de verbinding met de aarde waar we op staan. Dat kan een (hele flinke) aardpin zijn en die verbindt je met de aarddraad van het aggregaat en breng je in het agregaat de PEN verbinding aan (maar dan niet de PEN verbinding gebruiken in het gebouw).
Als het gebouw zijn eigen aardpin heeft (en deze op de aardverspreidingsweerstand recentelijk is getest) en deze met nul is verbonden (zoals dat hoort), dan geen PEN verbinding in het aggregaat en sluit je het aggregaat aan met de fasen, nul en aarddraad op de installatie.
In die situaties is de nul, via de PEN verbinding in aggregaat of groepenkast, wel verbonden met de aarde waar we op staan. Raak je dan de fasedraad aan (die dan t.o.v. aarde waar we op staan wel 230 Volt heeft), dan prik, pats, daar gaat de aardlekschakelaar.

* tenzij je bewust kiest voor een zwevend netwerk ook wel IT-stelsel genoemd, maar de nen1010 stelt dan wel een aantal extra eisen.

Mocht ik een denkfout maken, dan graag corrigeren.

Lang verhaal, maar m.i. in de kern correct. Een kortere variant is mogelijk:
In normale omgevingen (dus ook woonhuizen) is een TN-stelsel (aarde door de netbeheerder) of TT-stelsel (aarde middels aardpen) de norm omdat dit in een dergelijke, niet onder constante controle staande omgeving, de beste veiligheid bied middels uitschakeling door aardlek bij de eerste fout. Aardlekschakelaars werken in zo'n stelsel op de gedefinieerde wijze. In een IT-stelsel (dat kan ontstaan in eilandbedrijf zonder eigen aardpen) is er geen verbinding tussen N en aarde en zal een eerste fout (fase tegen behuizing oid) niet tot een uitschakeling leiden. Als dit echter niet opgemerkt wordt (in een IT stelsel is Isolatiebewaking, continue toezicht en directe actie bij isolatiefout-alarm verplicht). Omdat wij meestal achter de Victron installatie ons hele of halve woonhuis hebben hangen wat in normaal bedrijf ook via TN of TT is opgezet is 't vragen om ellende als je tijdens eilandbedrijf in een IT stelsel terecht zou komen. De werking van aardlekautomaten is dan niet gegarandeerd, een eerste fout wordt niet opgemerkt en een tweede kan fataal zijn.

[rokas]

blb4 schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 02:16:
[...]

Lang verhaal, maar m.i. in de kern correct. Een kortere variant is mogelijk:
In normale omgevingen (dus ook woonhuizen) is een TN-stelsel (aarde door de netbeheerder) of TT-stelsel (aarde middels aardpen) de norm omdat dit in een dergelijke, niet onder constante controle staande omgeving, de beste veiligheid bied middels uitschakeling door aardlek bij de eerste fout. Aardlekschakelaars werken in zo'n stelsel op de gedefinieerde wijze. In een IT-stelsel (dat kan ontstaan in eilandbedrijf zonder eigen aardpen) is er geen verbinding tussen N en aarde en zal een eerste fout (fase tegen behuizing oid) niet tot een uitschakeling leiden. Als dit echter niet opgemerkt wordt (in een IT stelsel is Isolatiebewaking, continue toezicht en directe actie bij isolatiefout-alarm verplicht). Omdat wij meestal achter de Victron installatie ons hele of halve woonhuis hebben hangen wat in normaal bedrijf ook via TN of TT is opgezet is 't vragen om ellende als je tijdens eilandbedrijf in een IT stelsel terecht zou komen. De werking van aardlekautomaten is dan niet gegarandeerd, een eerste fout wordt niet opgemerkt en een tweede kan fataal zijn.

Het is een lastige materie, en ik begreep er vroeger ook niets van en ik merk dat vele andere tweakers hier ook moeite mee hebben. In de vele post over dit onderwerp miste ik het "waarom" waadoor ik de materie kon doorgronden. Ik hoop dat de door mij beschreven "waarom" dit bijdraagt aan de begripsvorming en veiligheid.

Zo begreep ik eerst ook niet als men schreef "bij een eerste fout gaat het (nog) goed" en "bij een tweede fout gaat het fout". Ik heb hier niet voor geleerd, maar met wat denkwerk meen ik te begrijpen wat bedoeld wordt.

Als (bij een IT stelsel) in één apparaat de fase tegen het omhulsel komt, dan staat er tussen het omhulsel en de aarde geen spanning (het is immers een zwevend netwerk). Je kan het dus gerust aanraken (niet doen).

Als in een tweede apparaat door een fout ook een verbinding ontstaat, bijvoorbeeld tussen de nul en het omhulsel, dan kán dat wel gevaarlijk worden.

Als je beide apparaten tegelijkertijd aanraakt, dan heb je contact met fase en nul. Als je maar één apparaat aanraakt, is er geen gevaar (maar wel een potentieel gevaarlijke situatie).

Als in het tweede apparaat niet de nul maar de fase contact heeft met het omhulsel, dan staat er weer geen spanning tussen die twee omhulsels (want beiden zitten aan dezelfde fase), mede vandaar de zinssnede "kan dit fout gaan" bij een dubbele fout.

Bij een driefase installatie is ook nog een andere situatie denkbaar. Dan kan één fase in het eerste apparaat contact hebben met het omhulsel, en in het tweede apparaat -die verbonden is met een andere fase- is die fase (door een fout) ook verbonden met het omhulsel. Als je dan die twee apparaten aanraakt dan sta je verbonden tussen twee fasen, dus 400 Volt.

NB: ten overvloedde, het bovenstaande is alleen van toepassing op een zwevend netwerk (IT-stelsel), dus geen aardpin met een PEN verbinding tussen aardpin en de nul. Zoals dit zou ontstaan als je een (Victron) inverter in eilandbedrijf gebruikt en de apparaten met verlengsnoeren hebt aangesloten, of een aggregaat zonder aardpin en PEN verbinding.

Ik leer iedere dag, dus corrigeer me, of vul me aan als ik een denkfout maak.

[ Voor 4% gewijzigd door rokas op 30-01-2026 11:04 ]

[Gunther.S]

blb4 schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 02:16:
[...]
In een IT-stelsel (dat kan ontstaan in eilandbedrijf zonder eigen aardpen)

Daarvoor dient toch het aardrelais?

Je kunt het bekijken dat in eilandwerking de Victron omvormer de generator is en die heeft een transformator waar de N + F aanhangen; dat zorgt er al voor dat N niet zweeft tov fase (nu heb ik wel geen idee hoe het is met een transformatorloze omvormer zoals de MultiRS).

Daarnaast gaat in eilandwerking de aardrelais in de Victron omvormer verbinding maken tussen PE en N; je maakt daarmee dan toch een TN-S stelsel?

Als je er dan een generator aan gaat hangen, moet die maar zien dat die geen zwevende nul heeft (door transformator en/of eigen aarding.

Enige situatie waar het dan lastig is, als je geen (vaste) PE hebt, bv. in een mobiele situatie zoals camper of boot. Victron heeft er zelf ook een heel hoofdstuk aan besteed.

[onetime]

rokas schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 10:57:
[...] Het is een lastige materie, en ik begreep er vroeger ook niets van en ik merk dat vele andere tweakers hier ook moeite mee hebben. In de vele post over dit onderwerp miste ik het "waarom" waadoor ik de materie kon doorgronden. Ik hoop dat de door mij beschreven "waarom" dit bijdraagt aan de begripsvorming en veiligheid.

Zo begreep ik eerst ook niet als men schreef "bij een eerste fout gaat het (nog) goed" en "bij een tweede fout gaat het fout".

Als (bij een IT stelsel) in één apparaat de fase tegen het omhulsel komt, dan staat er tussen het omhulsel en de aarde geen spanning (het is immers een zwevend netwerk). Je kan het dus gerust aanraken (niet doen).

Dat <niet doen> is omdat de installatie nooit echt volledig zwevend is. Er zijn zo hoog mogelijke isolatie weerstanden, maar die zijn niet oneindig. Er is dus altijd een kleine lekstroom. De spanning die dus ergens op staat is het resultaat van de verhouding van de lekstromen / (isolatie)weerstanden.

Die weerstanden kunnen ook nog spannings afhankelijk zijn, om het lekker complex te maken. Hier hoef je normaal gesproken geen rekening mee te houden.

Als in een tweede apparaat door een fout ook een verbinding ontstaat, bijvoorbeeld tussen de nul en het omhulsel, dan kán dat wel gevaarlijk worden.

Als je beide apparaten tegelijkertijd aanraakt, dan heb je contact met fase en nul. Als je maar één apparaat aanraakt, is er geen gevaar (maar wel een potentieel gevaarlijke situatie).

Als in het tweede apparaat niet de nul maar de fase contact heeft met het omhulsel, dan staat er weer geen spanning tussen die twee omhulsels (want beiden zitten aan dezelfde fase), mede vandaar de zinssnede "kan dit fout gaan" bij een dubbele fout.

Bij een driefase installatie is ook nog een andere situatie denkbaar. Dan kan één fase in het eerste apparaat contact hebben met het omhulsel, en in het tweede apparaat -die verbonden is met een andere fase- is die fase (door een fout) ook verbonden met het omhulsel. Als je dan die twee apparaten aanraakt dan sta je verbonden tussen twee fasen, dus 400 Volt.

NB: ten overvloedde, het bovenstaande is alleen van toepassing op een zwevend netwerk (IT-stelsel), dus geen aardpin met een PEN verbinding tussen aardpin en de nul. Zoals dit zou ontstaan als je een (Victron) inverter in eilandbedrijf gebruikt en de apparaten met verlengsnoeren hebt aangesloten, of een aggregaat zonder aardpin en PEN verbinding.

Ik leer iedere dag, dus corrigeer me, of vul me aan als ik een denkfout maak.

Correct met mijn aanvulling hier boven.

[Gunther.S]

rokas schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 10:57:
[...]NB: ten overvloedde, het bovenstaande is alleen van toepassing op een zwevend netwerk (IT-stelsel), dus geen aardpin met een PEN verbinding tussen aardpin en de nul.

inderdaad, want als die PEN verbinding er wél was, gaat de differentieelschakelaar zien dat er stroom wegvloeit via F1 en F2 naar de jou (en de aarde). Tenzij je jezelf perfect isoleert, dan wordt je immers een meerfasige load, wat de omvormer graag zonder problemen gaat voeden (tot zijn max vermogen). Zelfde scenario als je in je linkerhand F1 vastneemt en rechterhand N.

Belangrijker is dat dit enkel kan als die metalen delen niet geaard noch vereffend zijn, want dan zou de automaat er redelijk snel uitklappen door die onderlinge (vereffenings)verbinding. In België moeten alle "genaakbare" metalen delen in een woning geaard zijn, dus hangen die in principe reeds allemaal aan mekaar (vereffend).

[pegagus]

Gunther.S schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 11:27:
[...]

Enige situatie waar het dan lastig is, als je geen (vaste) PE hebt, bv. in een mobiele situatie zoals camper of boot. Victron heeft er zelf ook een heel hoofdstuk aan besteed.

Dat was dus mijn punt: in sommige gevallen krijg je je PE meegeleverd vanuit het trafo station. Als dan de stroomstoring ontstaat door graafschade en de PE-leiding ook kapot getrokken wordt, dan heb het dus geen PE meer. Aardlek beschermt weliswaar tegen stroomstoten door aanraking, maar met een 3-fase victronsysteem hangt de Nul ook niet meer effectief aan PE. In een camper heb je geen 3-fase systeem, dus daar speelt het fenomeen zwevende nul niet . Grote schepen hebben wel weer 3-fase. Maar daar is het stalen schip de "aarde" .

Dus wil je een 3-fase Victron systeem, dan moet je een eigen aarde hebben enkel vanuit het oogpunt van die zwevende nul. Bij een 1-fase systeem is het zeer wenselijk vanuit het oogpunt van aanraakveiligheid.

[Gunther.S]

pegagus schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 14:03:
[...]
Dus wil je een 3-fase Victron systeem, dan moet je een eigen aarde hebben enkel vanuit het oogpunt van die zwevende nul.

Ik denk het net niet, maw de PE heeft weinig van doen met al dan niet zwevende nul: als je de 3F setup gaat aarden (N aan PE), zorg je gewoon dat de N vastligt tov de aarde. Verder verandert er niets wat betreft zwevende spanningen. Het is de inverter die de spanning tussen F en N bepaalt, ofwel als uitgang van 2 uiteindes van een trafo (MPII), ofwel door vermogenelektronica (MultiRS). Zolang die N blijft aangesloten lijkt er mij per fase alvast geen probleem. Voor 3F loads, moeten de Neuters van de 3 inverters aan mekaar hangen, want anders kunnen die gaan zweven tov van elkaar en/of is er geen pad voor de F-F stroom.

Ik bezie het een beetje als dat je 2 AA batterijen in serie zet (fase verschil en AC/DC even negeren) en de neuter in het midden aftakt; het is de batterij die ±1.5V maakt tussen de uiterste polen F1 en F2 en de middelste pool N. Zwevende nul zou dan zijn dat je weerstanden die je aansluit enkel op F1 en F2 aansluit en de centrale "N" van de weerstanden niet aansluit aan de "N" van de batterijen --> zwevend nulpunt en spanningsdeler over je weerstanden.




Zolang de N van de generator aangesloten blijft, kan je geen zwevend nulpunt hebben.

De PE-N koppeling is belangrijk voor aardlekbeveiliging. Bij normale TT netwerk, gebeurt dit in de wijkcabine, bij Victron-off grid gebeurt dit best door de aardrelais van de Victron.

[pegagus]

@Gunther.Skun je onderbouwen de Victron zo werkt? Technisch is het wel mogelijk denk ik, maar ik heb nergens kunnen ontdekken dat dit zonder meer werkt met een Victron. Het enige wat ik weet is dat je de koppeling van PE en N kunt uitschakelen in eilandbedrijf maar dat Victron waarschuwt dat je dan heel goed moet weten wat je doet.

Mijn praktijkervaring van afgelopen week is nu net dat een generator met 3 fase en nul die zwevende nul veroorzaakt waardoor 1 fase 50V krijgt en 2e fase 400V met een doorgebrande printplaat als gevolg. En dat omdat men de netaansluiting had losgemaakt om de generator aan te sluiten en daarmee de verbinding van de N met de PE. De reden dat N en PE worden verbonden en dat een aardpen vele meters diep wordt geslagen, is om zo ten alle tijden 0V te hebben op de N. Dit systeem is veel ouder dan de aardlekbeveiliging. In mijn ouderlijk huis uit de jaren 60 is die er achteraf bijgeplaatst.

[ Voor 16% gewijzigd door pegagus op 30-01-2026 20:38 ]

[pegagus]

De nul zit inderdaad onder normale omstandigheden met aarde verbonden in het trafohuis cq de stroomopwekker. Verbreek die verbinding en je hebt een zwevende nul. Als dat gebeurt met een generator, dan ook met een andere 3-fase omvormer systeem. Tenzij dat systeem er op ingericht is actief de spanning te sturen. En dat heb ik voor Victron nog altijd nergens gelezen, anders dan aarding aan het chassis of een scheepsromp. Uiteraard heb je de koppeling tussen N en PE ook nodig voor de veiligheid.

Maar het gaat dus om de specifieke situatie van 3 fase eilandbedrijf in een woning zonder verbinding met aarde. Blijft de N 0V of gaat die dan zweven?

[ Voor 23% gewijzigd door pegagus op 30-01-2026 21:36 ]

[vinniefireman]

@pegagus Een zwevende nul heeft niets met aarde te maken! En de aarde heeft niets met het normaal functioneren van een elektrische installatie te maken. Een elektrische installatie functioneert prima zonder aarde.

De nul gaat zweven als deze niet meer aan de nul van het stroomnet/generator/inverter vast zit door slecht contact/draadbreuk/etc.

In eilandbedrijf werkt alles prima, ook zonder aarde. De reden dat Victron de aarde aan de nul verbind is omdat anders je aardlekbeveiliging in huis niet werkt.

Als jouw generator een spanning van 400V heeft tussen een fase en de nul dan is er iets mis met je generator.

@Gunther.S Legt precies uit hoe het werkt. En anders kun je de Victron documentatie lezen.

[onetime]

pegagus schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 21:19:
De nul zit inderdaad onder normale omstandigheden met aarde verbonden in het trafohuis cq de stroomopwekker. Verbreek die verbinding en je hebt een zwevende nul. Als dat gebeurt met een generator, dan ook met een andere 3-fase omvormer systeem. Tenzij dat systeem er op ingericht is actief de spanning te sturen. En dat heb ik voor Victron nog altijd nergens gelezen, anders dan aarding aan het chassis of een scheepsromp. Uiteraard heb je de koppeling tussen N en PE ook nodig voor de veiligheid.

Maar het gaat dus om de specifieke situatie van 3 fase eilandbedrijf in een woning zonder verbinding met aarde. Blijft de N 0V of gaat die dan zweven?

Je hebt klaarblijkelijk nog niet door wat er hier met een zwevende nul wordt bedoeld, namelijk als de nul tussen de voeding (net / generator / backup-accu syteem) en de verbruikers niet meer verbonden is.
Het gevaar is dan dat de spanning als gevolg van ongelijke belasting tussen de fases aan de verbruikers kant gaat verschuiven en de zwaarste verbruikers minder spanning krijgen (veilig) maar de mindere verbruikers krijgen een hogere spanning, maximaal 400V. NIET veilig, daar gaan ze meestal van kapot. Snel of langzaam.

En als er iets doorslaat door een te hoge spanning is er plots een hoge stroom waardoor de spanning nu de andere kant op verschuift. Zo kan alles kapot gaan.