[ZT] Recente ontwikkelingen in de gameswereld

[ZesBarkiePK]

Cyrax0508 schreef op woensdag 17 september 2025 @ 12:35:
[...]


Dus eigenlijk heeft het gebeuren m.b.t. die medewerker bar weinig te maken met je keuze om de game, voor nu, te laten liggen dan toch?

Ik wil sowieso proberen te stoppen met het pre orderen / kopen van games op release. Ik ben al zo vaak teleurgesteld of speel een game uit en heb daarna niet zoveel zin meer in de DLC die er achteraan komt. Hou er ook rekening mee dat ik alleen maar single player games speel.

Bijvoorbeeld Star Wars Outlaws, op release kwam ik er maar moeilijk doorheen, na een paar patches heb ik de game uiteindelijk toch uitgespeeld, (denk aan de stealth modus die achteraf aanzienlijk verbeterd was) toen kwamen er later nog twee DLC's uit die ik eigenlijk super cool vond, maar ook maar weer moeilijk kon oppakken na het uitspelen van de game. Een NG+ modus had de game ook niet.

Een half jaar of een jaar wachten bied eigenlijk alleen maar voordelen, de game is compleet en op z'n best.

[ Voor 3% gewijzigd door ZesBarkiePK op 17-09-2025 12:59 ]

[CyberToon]

Jaren zijn fans op een opvolger van Vampire Masquerade aan het wachten, namelijk Bloodlines 2. De ontwikkeling ging stroef, diverse studio's hebben aan dit spel gewerkt en jaren bleef het stil rondom deze game. Zojuist hebben ze een nieuwe trailer uitgebracht met als aankondiging, releaase > 21 oktokber 2025 (in 4 weken).

[kazuka]

EA heeft een akkoord bereikt voor een acquisitie door PIF, Silver Lake en Affinity Partners (Jared Kushner + Saudie Arabië) voor 55 miljard dollar.

Electronic Arts Inc. (NASDAQ: EA) ("EA" or the "Company"), a global leader in interactive entertainment, today announced that it has entered into a definitive agreement to be acquired by an investor consortium ("the Consortium") comprised of PIF, Silver Lake, and Affinity Partners in an all-cash transaction that values EA at an enterprise value of approximately $55 billion. The transaction positions EA to accelerate innovation and growth to build the future of entertainment.

Under the terms of the agreement, the Consortium will acquire 100% of EA, with PIF rolling over its existing 9.9% stake in the Company. EA stockholders will receive $210 per share in cash. The per share purchase price represents a 25% premium to EA's unaffected share price of $168.32 at market close on September 25, 2025, the last fully unaffected trading day, and a premium to EA's unaffected all-time high of $179.01 at market close on August 14, 2025.

The transaction was approved by EA's Board of Directors, is expected to close in Q1 FY27 and is subject to customary closing conditions, including receipt of required regulatory approvals and approval by EA stockholders. Following the close of the transaction, EA's common stock will no longer be listed on any public market.

The transaction will be funded by a combination of cash from each of PIF, Silver Lake, and Affinity Partners as well as roll-over of PIF's existing stake in EA, constituting an equity investment of approximately $36 billion, and $20 billion of debt financing fully and solely committed by JPMorgan Chase Bank, N.A., $18 billion of which is expected to be funded at close. Each of PIF, Silver Lake, and Affinity Partners plan to fund the equity component of the financing entirely from capital under their respective control.

https://ir.ea.com/press-releases/press-release-details/2025/EA-Announces-Agreement-to-be-Acquired-by-PIF-Silver-Lake-and-Affinity-Partners-for-55-Billion/default.aspx

[G_Dragon]

De laatste jaren lijkt de game industrie vooral gericht op snel geld verdienen in plaats van kwaliteit leveren. Spellen komen vaak half af uit, vol bugs en met grote patches direct na release. Voor ons als spelers voelt dat alsof we een onafgemaakt product kopen.

Ondertussen ligt de aanschafprijs inmiddels op zo’n €80, maar de kwaliteit blijft vaak matig. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, zoals Red Dead Redemption 2 of Grounded die wel laten zien dat het wel degelijk anders kan. Maar dat zijn uitzonderingen op de regel, terwijl kritiek vaak wordt afgedaan met excuses als inflatie of hogere kosten of de opmerking dat je gewoon te kritisch bent. Terwijl wij als betalende klant juist het recht hebben te verwachten dat een spel compleet en goed wordt geleverd.

Ik merk dat die hogere prijzen mij ook tegenhouden bij het kopen van nieuwe spellen die ik eigenlijk ontzettend graag wil hebben, zoals Dying Light The Beast. Dat is gewoon zonde want voor mij draait gamen in de eerste plaats om plezier en beleving en dat gevoel mag wat mij betreft nooit verloren gaan.

[kazuka]

Daarom zijn dit soort consolidaties ook niet goed, als de eigendom van alles bij slechts een handjevol van de allerrijksten liggen die enkel uit zijn op hunzelf (of aandeelhouders) nog rijker maken, ten koste van kwaliteit en creativiteit bij met name AAA games.

Deze EA overname is dan ook wel weer bijzonder omdat ze juist van de beurs afgaan en in private handen komen (goede zaak zou je denken) maar dan er is er wel weer een link met de US overheid (Jared Kushner is de schoonzoon van Trump) en de KSA overheid (waar Trump recent nog een rondreis maakte voor het sluiten van allerlei deals).

Aan de andere kant, ik zie wel een duidelijke sprong in kwaliteit van indie en AA games van onafhankelijke developers. Dit jaar zijn er zoveel goede games in dat segment uitgekomen, zoals een Clair Obscur, Hades II en Silksong. Grote kans dat die games gaan domineren bij de Game Awards, wat weer goed is voor de verkoopcijfers van die games.

De speech van Sven Vincke vorig jaar (nadat hij zelf Game Of The Year won met Baldurs Gate 3 een jaar eerder), is gewoon heel relevant in de game industrie vandaag de dag en hij gaat gewoon gelijk krijgen voor wat betreft de GOTY dit jaar.

[giantgiantus]

G_Dragon schreef op maandag 29 september 2025 @ 17:36:
De laatste jaren lijkt de game industrie vooral gericht op snel geld verdienen in plaats van kwaliteit leveren. Spellen komen vaak half af uit, vol bugs en met grote patches direct na release. Voor ons als spelers voelt dat alsof we een onafgemaakt product kopen.

Ondertussen ligt de aanschafprijs inmiddels op zo’n €80, maar de kwaliteit blijft vaak matig. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, zoals Red Dead Redemption 2 of Grounded die wel laten zien dat het wel degelijk anders kan. Maar dat zijn uitzonderingen op de regel, terwijl kritiek vaak wordt afgedaan met excuses als inflatie of hogere kosten of de opmerking dat je gewoon te kritisch bent. Terwijl wij als betalende klant juist het recht hebben te verwachten dat een spel compleet en goed wordt geleverd.

Ik merk dat die hogere prijzen mij ook tegenhouden bij het kopen van nieuwe spellen die ik eigenlijk ontzettend graag wil hebben, zoals Dying Light The Beast. Dat is gewoon zonde want voor mij draait gamen in de eerste plaats om plezier en beleving en dat gevoel mag wat mij betreft nooit verloren gaan.

Ik snap dit soort posts echt niet. Als je ziet wat een enorme hoeveelheid hoge kwaliteit games op de markt komen voor een habbekrats i.v.m. vroeger dan is het probleem niet de kwaliteit maar veel meer de onrealistische verwachtingen die mensen hebben.

[Rossi46]

De (eind)verantwoordelijken van Xbox zitten eigenlijk al heel lang enorm te klooien. Je ziet het nu weer aan een niet goed te praten prijsverhoging van GP en dat GP wéér anders moet gaan heten. Iedere keer moet het weer zo nodig een ander naampje krijgen. Dat geeft bij mij aan dat er totaal geen visie is. Maar het feit dat je momenteel in Europa amper nieuwe Xbox consoles kunt kopen (als je dat nu überhaupt nog zou willen) is ook zoiets bizars. En of dat gebrek aan visie nou vanuit Xbox komt, of vanuit hogerhand (MS), dat maakt niet uit. Het doet ze weinig goeds.

Kijk, dat Xbox in transitie zit (ze gaan afstappen van consoles, dat is inmiddels echt wel duidelijk) dat weten we wel. Maar de chaos die ze er keer op keer van maken is echt ongekend. En daardoor trekken ze iedere keer aan het kortste eind. Eerst met de dramatisch ontvangen Xbox One, daarna met de vage XSS propositie, veel te dure aankopen doen, belabberde exclusives uitpoepen (Halo Infinite, Redfall, Forza Motorsport, allemaal gefaald), de exclusives die wèl goed zijn komen ineens ook uit op de PC en PS5, nu het gezeik met Game Pass (terwijl dat best een troef leek te zijn) en straks natuurlijk ook met die nieuwe en veel te dure Xbox console / PC hybride oplossing. Het wordt het gewoon allemaal niet.

Wil je console gamen met hoge specs, koop een PS5 (Pro). Wil je dat casual doen, kijk naar de Switch. Wil je die-hard gamen, dan ga je voor de PC met al z'n flexibiliteit. Xbox past daar helemaal niet meer tussen, op deze manier.

Ik vind dit overigens doodzonde, ik heb Xbox toch altijd als erg plezierig en leuk ervaren, maar de koek lijkt nu echt op.

[MRE-Inc]

Rossi46 schreef op vrijdag 3 oktober 2025 @ 13:50:
De (eind)verantwoordelijken van Xbox zitten eigenlijk al heel lang enorm te klooien. Je ziet het nu weer aan een niet goed te praten prijsverhoging van GP en dat GP wéér anders moet gaan heten. Iedere keer moet het weer zo nodig een ander naampje krijgen. Dat geeft bij mij aan dat er totaal geen visie is. Maar het feit dat je momenteel in Europa amper nieuwe Xbox consoles kunt kopen (als je dat nu überhaupt nog zou willen) is ook zoiets bizars. En of dat gebrek aan visie nou vanuit Xbox komt, of vanuit hogerhand (MS), dat maakt niet uit. Het doet ze weinig goeds.

Kijk, dat Xbox in transitie zit (ze gaan afstappen van consoles, dat is inmiddels echt wel duidelijk) dat weten we wel. Maar de chaos die ze er keer op keer van maken is echt ongekend. En daardoor trekken ze iedere keer aan het kortste eind. Eerst met de dramatisch ontvangen Xbox One, daarna met de vage XSS propositie, veel te dure aankopen doen, belabberde exclusives uitpoepen (Halo Infinite, Redfall, Forza Motorsport, allemaal gefaald), de exclusives die wèl goed zijn komen ineens ook uit op de PC en PS5, nu het gezeik met Game Pass (terwijl dat best een troef leek te zijn) en straks natuurlijk ook met die nieuwe en veel te dure Xbox console / PC hybride oplossing. Het wordt het gewoon allemaal niet.

Wil je console gamen met hoge specs, koop een PS5 (Pro). Wil je dat casual doen, kijk naar de Switch. Wil je die-hard gamen, dan ga je voor de PC met al z'n flexibiliteit. Xbox past daar helemaal niet meer tussen, op deze manier.

Ik vind dit overigens doodzonde, ik heb Xbox toch altijd als erg plezierig en leuk ervaren, maar de koek lijkt nu echt op.

Dit is eigenlijk wel een goede conclusie van het geheel. De reden dat ik nog niet ben overgestapt naar Playstation is nog steeds dat ik niet kan wennen aan rondje, vierkantje, driehoekje en kruisje. En ja, hier staat al jaren een PS4 en PS5, maar op een of andere manier moet ik altijd kijken waar het op de Xbox eigenlijk gewoon vanzelf gaat. Mijn brein werkt op dit gebied op basis van logica.

A zit links van B en X en Y zitten hoger in het alphabet. Zo is de layout van de knoppen ook op de Xbox controller voor mijn brein. X en Y zitten hoger gepositioneerd op de controller (als in boven de A en B en boven staat bij bij gelijk aan hoger

Kruisje, rondje, vierkantje en driehoekje kan ik geen logica van maken. Plus het feit dat de D-pad voor mijn linkerhand op de verkeerde plek zit op de dualsense.

Voorheen was nog het gebrek aan een Elite controller voor de PS5, wat ook nog een reden was om niet over te stappen, maar ook die is er nu.

Al met al zal ik zolang het nog duurt voornamelijk op de Xbox gamen, maar ze moeten het niet gekker gaan maken bij Xbox.

[Rossi46]

Ik ben trouwens vergeten toe te voegen dat de belabberde Xbox situatie extra jammer is, gekeken naar de laatste twee 'reguliere' Xbox consoles.

Zowel de Xbox One X als de Xbox Series X zijn uiterst vernuftige consoles gebleken. Krachtig, stil, compact en betrouwbaar. Daar heeft het zeker niet aan gelegen.

[MazeWing]

justifire schreef op vrijdag 3 oktober 2025 @ 17:09:
[...]

Ik vermoed dat straks het nieuws komt dat Phill Spencer opstapt en al zijn beloftes in één ruk van tafel geveegd worden.

Volgens mij heeft hij sowieso weinig meer te vertellen. Jaren geleden zei hij dat er winst gemaakt moest worden en hij een “business to run” had. Feit is dat de groei uit game pass was en die tientallen miljarden aan aankopen toch linksom of rechtsom goedgemaakt moeten worden.

Phil heeft zijn kans gehad en heeft gefaald. Nu is het een kwestie van maximale winst maken op een gestagneerd aantal Xbox bezitters. Dit zou ooo meteen verklaren waarom de hardware onaantrekkelijk duur is geworden en veel retailers het simpelweg niet meer leveren. Onderzoek heeft uitgewezen dat de gemiddelde Xbox bezitter nauwelijks spellen koopt maar gebruik maakt van game pass. Dus een spel “te koop” aanbieden op de Xbox en werk hebben om een series S versie te maken (series X versie zal relatief eenvoudig zijn) is dan ook een stuk minder interessant.

Hoe dan ook is het denk ik een kwestie van tijd voordat Phil moet opstappen….

[justifire]

MazeWing schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 14:15:
[...]

Volgens mij heeft hij sowieso weinig meer te vertellen. Jaren geleden zei hij dat er winst gemaakt moest worden en hij een “business to run” had. Feit is dat de groei uit game pass was en die tientallen miljarden aan aankopen toch linksom of rechtsom goedgemaakt moeten worden.

Phil heeft zijn kans gehad en heeft gefaald. Nu is het een kwestie van maximale winst maken op een gestagneerd aantal Xbox bezitters. Dit zou ooo meteen verklaren waarom de hardware onaantrekkelijk duur is geworden en veel retailers het simpelweg niet meer leveren. Onderzoek heeft uitgewezen dat de gemiddelde Xbox bezitter nauwelijks spellen koopt maar gebruik maakt van game pass. Dus een spel “te koop” aanbieden op de Xbox en werk hebben om een series S versie te maken (series X versie zal relatief eenvoudig zijn) is dan ook een stuk minder interessant.

Hoe dan ook is het denk ik een kwestie van tijd voordat Phil moet opstappen….

Heb je een bron van die onderzoeken ?
Ben in mijn xbox vriendengroep nl één van de weinigen met game pass.

[MazeWing]

justifire schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 14:31:
[...]

Heb je een bron van die onderzoeken ?
Ben in mijn xbox vriendengroep nl één van de weinigen met game pass.

"Microsoft also submitted that its internal analysis shows a [redacted]% decline in base game sales twelve months following their addition on Game Pass," the CMA noted in its report.

https://www.gamesindustry...e-pass-cannibalizes-sales

Going back to the Bloomberg report, "Game Pass hasn't delivered the explosive growth Microsoft anticipated post-Activision, and they've realized their infrastructure costs don't align with their pricing model," said Joost Van Dreunen, founder of the video-game analytics firm Aldora."

https://www.windowscentra...-as-a-result-of-game-pass

En wat andere bronnen....
https://www.videogameschr...rly%2035%25%20over%202023.

https://metro.co.uk/2025/...rs-says-analyst-23892195/

https://kotaku.com/games-...studio-why-ps5-1851663611

[MazeWing]

Ik was ook eens op zoek naar de verkoopcijfers van verschillende ps5/xbox spellen zoals FC25, Monster Hunter Wilds, AC: Shadows, Madden, etc. en het valt op dat de xbox verkoopcijfers simpelweg niet gedeeld worden maar wel trots het aantal ps5 en Steam sales.

Helaas heb ik geen totale overzichten per spel waardoor het een simpel rekensommetje wordt.

[Wom]

MazeWing schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 14:15:
[...]

en die tientallen miljarden aan aankopen toch linksom of rechtsom goedgemaakt moeten worden.

Even selectief quoten, maar ik zie dit op heel veel plekken terugkomen, ook op de frontpage. Als iemand 100 euro op de bank heeft staan en voor 100 euro aandelen koopt l, die hypothetisch niet in waarde stijgen of dalen. Hoeveel euro in eigendom heeft deze persoon dan?

Waar het toch vandaan komt dat Microsoft die miljarden moet terugverdienen begrijp ik niet zo goed. Volgens mij hebben ze geeneens schuld gemaakt voor de overnames (aanname), dus het kan nog wel eens voordeliger zijn om je miljarden in Activision te hebben zitten ipv ze op de bank te hebben staan.

En als MS de hele zooi verkoopt aan een vage prins uit de zandbak, vangen ze er er misschien zelfs meer voor, dan waar het voor in de boeken staat op dit moment.

[MazeWing]

Wom schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 22:22:
[...]

Even selectief quoten, maar ik zie dit op heel veel plekken terugkomen, ook op de frontpage. Als iemand 100 euro op de bank heeft staan en voor 100 euro aandelen koopt l, die hypothetisch niet in waarde stijgen of dalen. Hoeveel euro in eigendom heeft deze persoon dan?

Waar het toch vandaan komt dat Microsoft die miljarden moet terugverdienen begrijp ik niet zo goed. Volgens mij hebben ze geeneens schuld gemaakt voor de overnames (aanname), dus het kan nog wel eens voordeliger zijn om je miljarden in Activision te hebben zitten ipv ze op de bank te hebben staan.

En als MS de hele zooi verkoopt aan een vage prins uit de zandbak, vangen ze er er misschien zelfs meer voor, dan waar het voor in de boeken staat op dit moment.

ABK (Activision Blizzard King) was ruim 75 miljard dollar in cash. Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat die investering meer gaat opleveren dan 75 miljard. Indien dat niet het geval is hadden ze ook in iets anders kunnen investeren of het geld onder de aandeelhouders kunnen verdelen.

En het lijkt erop dat de Xbox consoles + game pass dit niet voor elkaar gaan krijgen en dus gaat men multi platform. Als dan blijkt dat de groei eruit is bij game pass zal de prijs verhoogd moeten worden om dit te compenseren.

De vraag is en blijft of het - achteraf - een “goede” investering was om ABK te kopen. Voor de consument denk ik niet aangezien er weinig voordelen zijn aan hele grote bedrijven die X-procent van de studio’s in handen heeft…

[Exactor it]

Wom schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 22:22:
[...]

Even selectief quoten, maar ik zie dit op heel veel plekken terugkomen, ook op de frontpage. Als iemand 100 euro op de bank heeft staan en voor 100 euro aandelen koopt l, die hypothetisch niet in waarde stijgen of dalen. Hoeveel euro in eigendom heeft deze persoon dan?

Waar het toch vandaan komt dat Microsoft die miljarden moet terugverdienen begrijp ik niet zo goed. Volgens mij hebben ze geeneens schuld gemaakt voor de overnames (aanname), dus het kan nog wel eens voordeliger zijn om je miljarden in Activision te hebben zitten ipv ze op de bank te hebben staan.

En als MS de hele zooi verkoopt aan een vage prins uit de zandbak, vangen ze er er misschien zelfs meer voor, dan waar het voor in de boeken staat op dit moment.

Terecht wat je zegt. De simpele rekensom ze moeten 90 miljard of wat het ook was er aan verdienen geldt niet. Terugverdienen is niet zozeer het ding maar wel omzet verhogen door de aankoop. MS koopt Activision om een reden als concurrentie slopen, direct meer omzet/winst realiseren, marktpositie verstevigen of iets in deze richtingen waarbij het einddoel moet zijn: meer omzet en/of lagere relatieve kosten=meer winst.

[Finraziel]

MazeWing schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 22:43:
[...]

ABK (Activision Blizzard King) was ruim 75 miljard dollar in cash. Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat die investering meer gaat opleveren dan 75 miljard. Indien dat niet het geval is hadden ze ook in iets anders kunnen investeren of het geld onder de aandeelhouders kunnen verdelen.

Ja, in de basis wel, maar er is niet gezegd in welke termijn. Het moet genoeg opleveren dat die 75 miljard een goed rendement heeft. Het hoeft níet 75 miljard+ op te leveren, want het gekochte, behoudt waarde... Als je dat denkt dan doe je net alsof het bezit van het gekochte ineens niks meer waard is. Het zijn geen zonnepanelen die na x jaar niks meer waard zijn en die je dan dus terugverdiend moet hebben.
Als ze 7,5 miljard per jaar verdienen aan ABK (fictieve nummers, ik heb geen idee wat ze er aan verdienen het gaat om het principe) en na 3 jaar verkopen ze het weer voor hetzelfde bedrag, dan hebben ze dus een rendement van 10% gehaald. Om te weten of het een goede investering was zou je moeten kijken wat de andere opties waren om met dat geld te doen.

[Exactor it]

Gelukkig investeert MS ook veel geld in opleidingen. Dat helpt op termijn ook om het niveau van trolls te verhogen.

[Rossi46]

MazeWing schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 22:43:
[...]

ABK (Activision Blizzard King) was ruim 75 miljard dollar in cash. Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat die investering meer gaat opleveren dan 75 miljard. Indien dat niet het geval is hadden ze ook in iets anders kunnen investeren of het geld onder de aandeelhouders kunnen verdelen.

En het lijkt erop dat de Xbox consoles + game pass dit niet voor elkaar gaan krijgen en dus gaat men multi platform. Als dan blijkt dat de groei eruit is bij game pass zal de prijs verhoogd moeten worden om dit te compenseren.

De vraag is en blijft of het - achteraf - een “goede” investering was om ABK te kopen. Voor de consument denk ik niet aangezien er weinig voordelen zijn aan hele grote bedrijven die X-procent van de studio’s in handen heeft…

Dit is echt een misvatting, zoals eerder ook al door @Wom werd aangeven.

Door de aankoop van ABK hebben ze 75 mld aan (blijkbaar) cash omgezet in aandelen ABK.
Stel alles blijft 5 jaar hetzelfde (weinig realistisch, maar even puur hypothetisch) en ze doen ABK weer van de hand voor 75 mld aan cash, dan hebben ze niets terugverdiend, maar ook niets verloren (daarbij negeer ik eventjes zaken zoals rendement op vermogen en inflatie).

Het is dus niet relevant om te denken dat ze 75 mld moeten terugverdienen. Dat kan ook helemaal niet. Xbox denkt wel dat de aankoop van ABK waarde toe zal voegen en dat die toegevoegde waarde hoger zal zijn dan het doen van een andere investering met al die beschikbare cash.

[MazeWing]

Finraziel schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 23:02:
[...]

Ja, in de basis wel, maar er is niet gezegd in welke termijn. Het moet genoeg opleveren dat die 75 miljard een goed rendement heeft. Het hoeft níet 75 miljard+ op te leveren, want het gekochte, behoudt waarde... Als je dat denkt dan doe je net alsof het bezit van het gekochte ineens niks meer waard is. Het zijn geen zonnepanelen die na x jaar niks meer waard zijn en die je dan dus terugverdiend moet hebben.
Als ze 7,5 miljard per jaar verdienen aan ABK (fictieve nummers, ik heb geen idee wat ze er aan verdienen het gaat om het principe) en na 3 jaar verkopen ze het weer voor hetzelfde bedrag, dan hebben ze dus een rendement van 10% gehaald. Om te weten of het een goede investering was zou je moeten kijken wat de andere opties waren om met dat geld te doen.

In uitgelekte documenten bleek dat ze 100 miljoen game pass abonnees wilden hebben in 2030 en 110 in 2031.
De realiteit nu is dat het gestagneerd is rond de 35 miljoen abonnees. In 5 jaar tijd bijna verdriedubbelen is gewoon zeer onwaarschijnlijk dan wel onmogelijk.

En als MS met bovengenoemde cijfers kwam voor de aankoop dan hebben ze ook cijfers gehad met een opbrengsten die men verwacht. Maar dat zijn opbrengsten die uitgaan van een veel grotere groei van game pass.

MS heeft naar schatting 300 miljoen misgelopen op BO6 door het in game pass te stoppen (https://kotaku.com/report...-in-lost-sales-2000631659) en 82% van de verkopen waren op de ps5 (blijft er 18% over voor de Xbox en pc). In andere woorden: het game pass model is verliesgevend voor een spel zoals Call of Duty.

MS had verwacht dat men:
- speciaal game pass zou aanschaffen voor BO6 (iets wat dus nauwelijks is gebeurd en/of mensen cancellen het weer na een maand)
- de verloren omzet door verkoop goedgemaakt wordt door micro-transactions. (wat meteen weer duidelijk maakt waarom CoD meer en meer op een F2P mobile game lijkt met de hoeveelheid micro-transactions waar je mee doodgeslagen wordt).

Bovenstaande is dus kennelijk anders verlopen dan men had verwacht waardoor toekomstige Call of Duty spellen geen deel meer uit gaat maken van de 2 goedkopere game pass abonnementen.

Concluderend:
- de groei is gestagneerd.
- voor grote spellen zoals Call of Duty levert losse verkoop meer op.
- de game pass prijs is omhoog om deze stagnatie tegen te compenseren.

Het zou mij niets verbazen als MS meer en meer moeite gaat stoppen om game pass gebruikers “over te halen” toch extra content voor hun game pass spellen te kopen. Nu is het eigenlijk nog grotere DLC zoals uitbreidingen. Maar zou het niet meer op kunnen brengen als ze (1st party) spellen volstoppen met micro-transactions….

[MazeWing]

Rossi46 schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 23:24:
[...]

Dit is echt een misvatting, zoals eerder ook al door @Wom werd aangeven.

Door de aankoop van ABK hebben ze 75 mld aan (blijkbaar) cash omgezet in aandelen ABK.
Stel alles blijft 5 jaar hetzelfde (weinig realistisch, maar even puur hypothetisch) en ze doen ABK weer van de hand voor 75 mld aan cash, dan hebben ze niets terugverdiend, maar ook niets verloren (daarbij negeer ik eventjes zaken zoals rendement op vermogen en inflatie).

Het is dus niet relevant om te denken dat ze 75 mld moeten terugverdienen. Dat kan ook helemaal niet. Xbox denkt wel dat de aankoop van ABK waarde toe zal voegen en dat die toegevoegde waarde hoger zal zijn dan het doen van een andere investering met al die beschikbare cash.

Nee! MS heeft ABK gewoon veel te hoog ingeschat en en er veel te veel voor betaald.
Ze hebben het gekocht met als doel dominanter te worden op de gaming markt en op die manier meer game pass abonnees te behalen en meer Xbox consoles te verkopen. Als we een tussentijdse balans opmaken in 2025 dan is de groei er bij game pass uit, worden er nauwelijks nog Xbox consoles verkocht en is Xbox als merk fragieler dan ooit.

“Uiteindelijk” willen investeerders toch de volledige investering van 75 miljard terugzien. Of dit nu is in omzet of waardestijging van het bedrijf zelf (met weer hogere aandelen) zal ze weinig uitmaken.
MS investeert (lees: koopt) ABK natuurlijk om er zelf beter van te worden. Als door de aankoop van ABK het Xbox merk nauwelijks groeit (door game pass abonnees en verkoop van hardware) dan is het primaire doel van de aankoop gewoon mislukt.
Ik denk dat er genoeg andere dingen zijn waar MS die 75 miljard in had kunnen investeren die aanzienlijk meer gedaan hadden voor de waarde van MS dan de aankoop van ABK.

[MazeWing]

Exactor it schreef op zaterdag 4 oktober 2025 @ 22:47:
[...]


Terecht wat je zegt. De simpele rekensom ze moeten 90 miljard of wat het ook was er aan verdienen geldt niet. Terugverdienen is niet zozeer het ding maar wel omzet verhogen door de aankoop. MS koopt Activision om een reden als concurrentie slopen, direct meer omzet/winst realiseren, marktpositie verstevigen of iets in deze richtingen waarbij het einddoel moet zijn: meer omzet en/of lagere relatieve kosten=meer winst.

En de omzet verhogen valt dus tegen nu de groei van game pass gestagneerd is, Call of Duty los verkopen meer oplevert. En de concurrentie kapot maken? Eerder zichzelf kapot maken. Het Xbox merk is er nog nooit zo slecht aan toe geweest als nu en Sony lacht zich waarschijnlijk dood.

De winst van MS zit in de schaalvergroting. Als die vergroting achterblijft zakt alles als een kaartenhuis in elkaar.

[Finraziel]

MazeWing schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 07:37:
[...]

In uitgelekte documenten bleek dat ze 100 miljoen game pass abonnees wilden hebben in 2030 en 110 in 2031.
De realiteit nu is dat het gestagneerd is rond de 35 miljoen abonnees. In 5 jaar tijd bijna verdriedubbelen is gewoon zeer onwaarschijnlijk dan wel onmogelijk.

En als MS met bovengenoemde cijfers kwam voor de aankoop dan hebben ze ook cijfers gehad met een opbrengsten die men verwacht. Maar dat zijn opbrengsten die uitgaan van een veel grotere groei van game pass.

MS heeft naar schatting 300 miljoen misgelopen op BO6 door het in game pass te stoppen (https://kotaku.com/report...-in-lost-sales-2000631659) en 82% van de verkopen waren op de ps5 (blijft er 18% over voor de Xbox en pc). In andere woorden: het game pass model is verliesgevend voor een spel zoals Call of Duty.

MS had verwacht dat men:
- speciaal game pass zou aanschaffen voor BO6 (iets wat dus nauwelijks is gebeurd en/of mensen cancellen het weer na een maand)
- de verloren omzet door verkoop goedgemaakt wordt door micro-transactions. (wat meteen weer duidelijk maakt waarom CoD meer en meer op een F2P mobile game lijkt met de hoeveelheid micro-transactions waar je mee doodgeslagen wordt).

Bovenstaande is dus kennelijk anders verlopen dan men had verwacht waardoor toekomstige Call of Duty spellen geen deel meer uit gaat maken van de 2 goedkopere game pass abonnementen.

Concluderend:
- de groei is gestagneerd.
- voor grote spellen zoals Call of Duty levert losse verkoop meer op.
- de game pass prijs is omhoog om deze stagnatie tegen te compenseren.

Het zou mij niets verbazen als MS meer en meer moeite gaat stoppen om game pass gebruikers “over te halen” toch extra content voor hun game pass spellen te kopen. Nu is het eigenlijk nog grotere DLC zoals uitbreidingen. Maar zou het niet meer op kunnen brengen als ze (1st party) spellen volstoppen met micro-transactions….

Hier ben ik het niet per se mee oneens (ik zeg het zo omdat ik niet weet of alle feiten en daarmee conclusies kloppen, maar ik zeg ook niet dat het niet klopt)... Wat je eerder zei klonk in ieder geval meer als wat veel mensen vaker gezegd hebben, dat Microsoft de volledige aankoopprijs van ABK of Bethesda of andere aankopen terug moet verdienen in een bepaalde tijd en dat is dus veel te simpel.

Dat het succes uitblijft en dat ze daardoor nu wat anders proberen daar ben ik het inderdaad wel mee eens. Ik kan me ook voorstellen dat ze dit deels doen om, als mensen dan niet het duurdere ultimate abonnement willen betalen, dan maar wel weer meer losse games te verkopen... Zelfs als dat niet via hun eigen store is (want op pc is het waarschijnlijk eerder via Steam).

Edit: sorry @ mods... Dit hoort ondertussen eigenlijk weer meer in het ontwikkelingen topic, maar het raakt zowel gamepass als Xbox algemeen als dat ontwikkelingen topic waardoor het bij ontwikkelende discussies lastig te voorkomen is... Maar als dit verplaatst wordt naar het ontwikkelingen topic lijkt me dat logisch.

[ Voor 5% gewijzigd door Finraziel op 05-10-2025 08:11 ]

[MazeWing]

Finraziel schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 08:08:
[...]

Hier ben ik het niet per se mee oneens (ik zeg het zo omdat ik niet weet of alle feiten en daarmee conclusies kloppen, maar ik zeg ook niet dat het niet klopt)... Wat je eerder zei klonk in ieder geval meer als wat veel mensen vaker gezegd hebben, dat Microsoft de volledige aankoopprijs van ABK of Bethesda of andere aankopen terug moet verdienen in een bepaalde tijd en dat is dus veel te simpel.

Dat het succes uitblijft en dat ze daardoor nu wat anders proberen daar ben ik het inderdaad wel mee eens. Ik kan me ook voorstellen dat ze dit deels doen om, als mensen dan niet het duurdere ultimate abonnement willen betalen, dan maar wel weer meer losse games te verkopen... Zelfs als dat niet via hun eigen store is (want op pc is het waarschijnlijk eerder via Steam).

Ik denk dat we toch genoeg mensen zijn die ene maand game pass nemen, de paar spellen spelen die ze willen en dan de dienstbare opzeggen. Zeker bij dat releases kan dit echt een stuk goedkoper zijn. Iets soortgelijks zie je bij Ubisoft + en EA Play Pro gebeuren. Met als grootste verschil dat het dan de eigen spellen van Ubisoft en EA zijn en ze daar niets voor hoeven te betalen. Dit in tegenstelling tot Microsoft die soms bakken geld neerlegt om een spel op dag 1 op game pass te krijgen. Nogal zuur als men dan na een maand de boel weer opzegt en je maar 1/5 van de losse verkoopprijs hebt…

We moeten niet vergeten dat de grootste reden waarom MS nu ook hun titels op de ps5 uitbrengt het mislopen van inkomsten is door enkel te focussen op xbox/pc en game pass. Ook dit onderstreept het vermoeden weer dat het gewoon niet goed (genoeg) gaat met game pass.

Benieuwd als dadelijk Forza Horizon 6 uitkomt en dan blijkt dat er meer winst wordt gemaakt met de losse verkoop op de ps5 dan via game pass.

[MazeWing]

Finraziel schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 08:08:
[...]
Edit: sorry @ mods... Dit hoort ondertussen eigenlijk weer meer in het ontwikkelingen topic, maar het raakt zowel gamepass als Xbox algemeen als dat ontwikkelingen topic waardoor het bij ontwikkelende discussies lastig te voorkomen is... Maar als dit verplaatst wordt naar het ontwikkelingen topic lijkt me dat logisch.

Ik zou het jammer vinden als deze discussie weer in een ander topic komt aangezien het 100% te maken heeft met game pass.

Edit: pfff zie nu pas dat dit het Xbox topic is en niet het game pass topic. Excuses! @Mog Alles mag verplaats worden naar het game pass topic

[ Voor 12% gewijzigd door MazeWing op 05-10-2025 08:25 ]

[Finraziel]

MazeWing schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 08:21:
[...]

Ik denk dat we toch genoeg mensen zijn die ene maand game pass nemen, de paar spellen spelen die ze willen en dan de dienstbare opzeggen. Zeker bij dat releases kan dit echt een stuk goedkoper zijn. Iets soortgelijks zie je bij Ubisoft + en EA Play Pro gebeuren. Met als grootste verschil dat het dan de eigen spellen van Ubisoft en EA zijn en ze daar niets voor hoeven te betalen. Dit in tegenstelling tot Microsoft die soms bakken geld neerlegt om een spel op dag 1 op game pass te krijgen. Nogal zuur als men dan na een maand de boel weer opzegt en je maar 1/5 van de losse verkoopprijs hebt…

We moeten niet vergeten dat de grootste reden waarom MS nu ook hun titels op de ps5 uitbrengt het mislopen van inkomsten is door enkel te focussen op xbox/pc en game pass. Ook dit onderstreept het vermoeden weer dat het gewoon niet goed (genoeg) gaat met game pass.

Benieuwd als dadelijk Forza Horizon 6 uitkomt en dan blijkt dat er meer winst wordt gemaakt met de losse verkoop op de ps5 dan via game pass.

Nou ja, blijkt, blijkt...
In grote lijnen denk ik wel dat je gelijk hebt, maar ik denk ook dat het niet zo feitelijk te stellen is als jij lijkt te doen. Misschien voor Microsoft zelf, maar zelfs dan is het lastig, en wij aan de buitenkant hebben nooit alle cijfers.
Je kunt zeggen dat het aantal gamepass abonnementen maar x hoger werd door release van game hupseflups, dus opbrengsten zijn x keer de prijs van gamepass... maar als je geen nieuwe games meer op gamepass uitbrengt dan zetten mensen juist hun abonnement stop dus je kunt niet alleen maar de extra abonnees tellen.
Tegelijk denk ik inderdaad ook wel dat het aantal abonnees duidelijk veel minder is dan wat Microsoft graag zou zien en dat ze waarschijnlijk niet de winst halen die ze zouden willen halen (zelfs als Gamepass op zich wel winstgevend was al, wat ze aangaven... helaas is een beetje winst in de corporate wereld niet genoeg, het moet meer winst zijn dan je met andere investeringen zou kunnen halen).

En dit is niet het Gamepass topic maar het Xbox Series topic (edit: ah dat had je ondertussen ook gezien)

[MazeWing]

Finraziel schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 08:26:
[...]

Nou ja, blijkt, blijkt...
In grote lijnen denk ik wel dat je gelijk hebt, maar ik denk ook dat het niet zo feitelijk te stellen is als jij lijkt te doen. Misschien voor Microsoft zelf, maar zelfs dan is het lastig, en wij aan de buitenkant hebben nooit alle cijfers.
Je kunt zeggen dat het aantal gamepass abonnementen maar x hoger werd door release van game hupseflups, dus opbrengsten zijn x keer de prijs van gamepass... maar als je geen nieuwe games meer op gamepass uitbrengt dan zetten mensen juist hun abonnement stop dus je kunt niet alleen maar de extra abonnees tellen.
Tegelijk denk ik inderdaad ook wel dat het aantal abonnees duidelijk veel minder is dan wat Microsoft graag zou zien en dat ze waarschijnlijk niet de winst halen die ze zouden willen halen (zelfs als Gamepass op zich wel winstgevend was al, wat ze aangaven... helaas is een beetje winst in de corporate wereld niet genoeg, het moet meer winst zijn dan je met andere investeringen zou kunnen halen).

En dit is niet het Gamepass topic maar het Xbox Series topic (edit: ah dat had je ondertussen ook gezien)

Zonder alle cijfers te hebben is het natuurlijk lastig iets met 100% zekerheid te zeggen echter heb je ook nog zoiets als gezond verstand, tientallen jaren ervaring in gamen en natuurlijk een boel signalen die toch duidelijk een bepaalde richting in wijzen.

De meeste game pass gebruikers zijn toch die een Xbox hebben. Hierdoor is een Xbox gewoon enorm belangrijk voor de groei van deze dienst. Daarom is het ook onbegrijpelijk dat MS op console gebied zo’n rare dingen doet. Soms zou je gaan denken dat ze bewust nog even flink geld willen verdien alvorens ze volledig stoppen met gaming.

Als ze namelijk Xbox consoles hadden willen verkopen hadden ze gewoon Rockstar (en dan ook maar gelijk Take2) moeten kopen voor die 75 miljard en dan GTA 6 exclusief op de Xbox uitbrengen. Succes gegarandeerd!

[Mog]

SneakerSO is een anonieme lekker met kennis van plannen binnen Microsoft. Hij was degene die o.a. Xbox zijn 3rd party plannen lekte. Volgens SneakerSO op NeoGaf:

• Nieuwe ontslagronde bij Microsoft gepland voor Q1 2026, net zo groot als de vorige
• Na eerdere ontslagen kwamen geruchten uit de Xbox-divisie die zorgwekkend klonken
• De “Call of Duty op Game Pass”-strategie pakt financieel slecht uit
• Nieuwe Xbox-hardware (gepland voor 2026) lijkt on hold: ontwikkelstappen worden niet gezet
• Retailers zoals Costco stoppen met Xbox-verkoop; meer zouden volgen
• Microsoft verschuift focus van hardware naar software en diensten:
  • Alleen winstgevende IP’s (CoD, WoW, Minecraft, Candy Crush, Forza Horizon) blijven centraal
  • Cloud gaming (xCloud) wordt de kern van het Xbox-platform
  • Game Pass wordt vooral toegangspoort tot xCloud, met verdere prijsstijgingen verwacht
  • Xbox-games verschijnen op zoveel mogelijk apparaten en marktplaatsen
• Mogelijke toekomst: Xbox-merk alleen nog als naam op hardware van derden, maar interesse lijkt laag

[MazeWing]

Mog schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 12:40:
SneakerSO is een anonieme lekker met kennis van plannen binnen Microsoft. Hij was degene die o.a. Xbox zijn 3rd party plannen lekte. Volgens SneakerSO op NeoGaf:

• Nieuwe ontslagronde bij Microsoft gepland voor Q1 2026, net zo groot als de vorige
• Na eerdere ontslagen kwamen geruchten uit de Xbox-divisie die zorgwekkend klonken
• De “Call of Duty op Game Pass”-strategie pakt financieel slecht uit
• Nieuwe Xbox-hardware (gepland voor 2026) lijkt on hold: ontwikkelstappen worden niet gezet
• Retailers zoals Costco stoppen met Xbox-verkoop; meer zouden volgen
• Microsoft verschuift focus van hardware naar software en diensten:
  • Alleen winstgevende IP’s (CoD, WoW, Minecraft, Candy Crush, Forza Horizon) blijven centraal
  • Cloud gaming (xCloud) wordt de kern van het Xbox-platform
  • Game Pass wordt vooral toegangspoort tot xCloud, met verdere prijsstijgingen verwacht
  • Xbox-games verschijnen op zoveel mogelijk apparaten en marktplaatsen
• Mogelijke toekomst: Xbox-merk alleen nog als naam op hardware van derden, maar interesse lijkt laag

Jammer dat dit het gevolg is van compleet verkeerde investeringen en beslissingen van Microsoft. Als je dit in de hoogtijdagen van de Xbox 360 had verteld dan had men je uitgelachen...

Dit is uiteindelijk alleen maar slecht voor de consument. Dankzij concurrentie zijn we waar we nu gekomen zijn. Sony kan dadelijk achterover leunen bij de PS6. Waarom nog flinke verbeteringen doorvoeren als er geen concurrentie is?

[kazuka]

Het zou wel matchen met wat we in de retail markt zien, dat de Xbox echt bijna nergens meer fatsoenlijk te krijgen is, zeker buiten de US. En zelfs daar beginnen ze nu te verdwijnen ze bij grote retailers. Het lijkt erop dat ze de huidige generatie laten voor wat het is. Benieuwd of en wat er voor een vervolg komt. Er was wel die redelijk recente aankondiging tussen AMD en Microsoft dat ze aan nieuwe hardware werken, lijkt me dat dit al in een redelijk vergevorderd stadium is. Maar goed, gezien de nieuwe modus operandi van MS waarbij echt alles moet wijken voor AI en Copilot zou niets me meer verbazen.

MazeWing schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 13:08:
[...]

Sony kan dadelijk achterover leunen bij de PS6. Waarom nog flinke verbeteringen doorvoeren als er geen concurrentie is?

Ik denk niet dat dit zo werkt. Sony heeft nog altijd genoeg concurrentie van andere platformen zoals Switch 2, PC, mobile en alle video streamingdiensten. Er zijn tegenwoordig zoveel entertainment platformen die vechten voor de vrije tijd van de consument dat Sony niet rustig achterover kan leunen. Er is wel minder concurrentie in de "high-performance" console markt maar de vraag is of die specifieke markt überhaupt nog bestaat over een paar jaar.

De PS6 zou volgens de geruchten en tot dusver geleakte specs vooral gericht zijn op het zo goedkoop mogelijk kunnen produceren van het apparaat om de prijs enigszins acceptabel te houden en minder op de hoogst mogelijk performance. Dat lijkt mij ook verstandig want de games op PS5 en Pro zien er al fantastisch uit, de diminishing returns worden met elke generatie sowieso groter. Plus ze zouden bezig zijn met een handheld omdat die markt momenteel gedomineerd wordt door Nintendo en er steeds meer Steamdeck varianten op de markt komen.

Verwacht ook dat de cross-gen periode tussen de PS5 en PS6 erg lang gaat zijn, minstens 4-5 jaar.

[Sissors]

kazuka schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 14:05:
Er is wel minder concurrentie in de "high-performance" console markt maar de vraag is of die specifieke markt überhaupt nog bestaat over een paar jaar.

Waarom zou die niet bestaan meer? Ik mag toch hopen van wel, als die niet meer bestaat kan je waarschijnlijk ook wel stellen dat PC gaming niet meer bestaat. Want dat is zonder de Xbox de enige echte alternatief op de PS5 nog. De Switch 2 komt natuurlijk in de buurt, maar een significant gedeelte van wat momenteel gewoon goed verkoopt draait daar echt niet (lekker) op. Verder van mobile tot video streaming, ja natuurlijk kunnen mensen ook andere dingen met hun vrije tijd doen, en er zijn op die manier behoorlijk veel 'concurrenten' voor gaming, maar ik zie het idee van gaming nog echt niet weg gaan.

De PS6 zou volgens de geruchten en tot dusver geleakte specs vooral gericht zijn op het zo goedkoop mogelijk kunnen produceren van het apparaat om de prijs enigszins acceptabel te houden en minder op de hoogst mogelijk performance. Dat lijkt mij ook verstandig want de games op PS5 en Pro zien er al fantastisch uit, de diminishing returns worden met elke generatie sowieso groter.

Daar ben ik het wel mee eens. Vooral ook dat de systeemeisen wel steeds hoger worden, maar dat de grafische pracht eigenlijk nou niet zo indrukwekkende vooruitgang biedt. Waarbij Borderlands 4 natuurlijk het ultieme voorbeeld is: Niet elk spel hoeft grafisch voor een foto-realistische stijl te gaan! Dat is prima. Maar de systeemeisen zijn wel 10x hoger dan Horizon Zero Dawn die ik momenteel nu speel, ondanks dat gebaseerd op screenshots / video's die laatste toch echt beter eruit ziet grafisch gezien.

[Rossi46]

Mog schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 12:40:
SneakerSO is een anonieme lekker met kennis van plannen binnen Microsoft. Hij was degene die o.a. Xbox zijn 3rd party plannen lekte. Volgens SneakerSO op NeoGaf:

• Nieuwe ontslagronde bij Microsoft gepland voor Q1 2026, net zo groot als de vorige
• Na eerdere ontslagen kwamen geruchten uit de Xbox-divisie die zorgwekkend klonken
• De “Call of Duty op Game Pass”-strategie pakt financieel slecht uit
• Nieuwe Xbox-hardware (gepland voor 2026) lijkt on hold: ontwikkelstappen worden niet gezet
• Retailers zoals Costco stoppen met Xbox-verkoop; meer zouden volgen
• Microsoft verschuift focus van hardware naar software en diensten:
  • Alleen winstgevende IP’s (CoD, WoW, Minecraft, Candy Crush, Forza Horizon) blijven centraal
  • Cloud gaming (xCloud) wordt de kern van het Xbox-platform
  • Game Pass wordt vooral toegangspoort tot xCloud, met verdere prijsstijgingen verwacht
  • Xbox-games verschijnen op zoveel mogelijk apparaten en marktplaatsen
• Mogelijke toekomst: Xbox-merk alleen nog als naam op hardware van derden, maar interesse lijkt laag

Alles wat ik hier lees vind ik eigenlijk volledig logisch. Behalve dat ik nog altijd erg benieuwd ben wat die nieuwe Xbox hardware zou zijn (geweest). Ik neem aan de vaker genoemde Xbox-PC oplossing. Maar hoe zou die dan om zijn gegaan met Xbox games? Dat zullen we wellicht nooit weten.

Dat de grote PC bouwers (Asus, Acer, HP, etc.) weinig interesse hebben in het op de markt brengen van een Xbox-PC, dat snap ik wel. Voor de reguliere console gamer zal het altijd te duur worden (die zijn XSX / PS5 prijzen gewend) én de PC markt ontwikkelt zich constant. Een product dat dit jaar aantrekkelijk is, kan dat volgend jaar al niet meer zijn. Daarbij, een PC kun je als consument volledig zelf bouwen. Een 'hap-klaar' Xbox product past daar helemaal niet in.

Blij dat ik een paar jaar geleden tijdens BF een 'reserve' XSX voor EUR 375 heb kunnen kopen. Want dat lijkt op deze manier de enige manier om Xbox games te kunnen blijven spelen...

[giantgiantus]

MazeWing schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 13:08:
[...]

Jammer dat dit het gevolg is van compleet verkeerde investeringen en beslissingen van Microsoft. Als je dit in de hoogtijdagen van de Xbox 360 had verteld dan had men je uitgelachen...

Dit is uiteindelijk alleen maar slecht voor de consument. Dankzij concurrentie zijn we waar we nu gekomen zijn. Sony kan dadelijk achterover leunen bij de PS6. Waarom nog flinke verbeteringen doorvoeren als er geen concurrentie is?

PS6 blijft toch concurreren met alle andere mogelijkheden tot spelletjes spelen? Ik kan me niet voorstellen dat we dedicated apparaatjes onder de tv houden om spelletjes te spelen. Ik ben het wel eens met het feit dat Xbox niet goed gemanaged is de afgelopen periode en dat vind ik erg jammer.

[MazeWing]

Rossi46 schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 14:24:
[...]


Alles wat ik hier lees vind ik eigenlijk volledig logisch. Behalve dat ik nog altijd erg benieuwd ben wat die nieuwe Xbox hardware zou zijn (geweest). Ik neem aan de vaker genoemde Xbox-PC oplossing. Maar hoe zou die dan om zijn gegaan met Xbox games? Dat zullen we wellicht nooit weten.

Dat de grote PC bouwers (Asus, Acer, HP, etc.) weinig interesse hebben in het op de markt brengen van een Xbox-PC, dat snap ik wel. Voor de reguliere console gamer zal het altijd te duur worden (die zijn XSX / PS5 prijzen gewend) én de PC markt ontwikkelt zich constant. Een product dat dit jaar aantrekkelijk is, kan dat volgend jaar al niet meer zijn. Daarbij, een PC kun je als consument volledig zelf bouwen. Een 'hap-klaar' Xbox product past daar helemaal niet in.

Blij dat ik een paar jaar geleden tijdens BF een 'reserve' XSX voor EUR 375 heb kunnen kopen. Want dat lijkt op deze manier de enige manier om Xbox games te kunnen blijven spelen...

Ik denk dat je het verkeerd leest.
- De xbox hardware in 2026 zou duiden op gewoon een nieuwe generatie consoles (de "echte" opvolger van de series S/X, net zoals de PS6 die ergens rond die tijd aangekondigd zal worden)
- Er waren geruchten van een soort hybride xbox die dan Steam support zou hebben. Ik denk dat we de uitkomst van deze hybride meer zien in een apparaat zoals de ROG Ally X
- Met hardware van derden bedoelen ze controllers, headsets, etc. Het nadeel is dat die allemaal een "licensed by Xbox" label nodig hebben en dat dus geld kost. Dit omdat veel dingen niet met standaard bluetooth werken maar met MS zijn eigen protocol.

De toekomst van de xbox zal dus waarschijnlijk cloud only worden, (hopelijk) een dedicated modus in windows (zoals by de ROG Ally X) en game pass. Laatstgenoemde zie ik echter nooit op een Sony of Nintendo console verschijnen.

Ik hoop, aangezien dat het beste is voor de consumenten, dat cloud only ook gaat floppen en Microsoft stuk voor stuk hun opgekochte studio's weer gaat verkopen.

[Rossi46]

MazeWing schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 14:38:
[...]

Ik denk dat je het verkeerd leest.
- De xbox hardware in 2026 zou duiden op gewoon een nieuwe generatie consoles (de "echte" opvolger van de series S/X, net zoals de PS6 die ergens rond die tijd aangekondigd zal worden)
- Er waren geruchten van een soort hybride xbox die dan Steam support zou hebben. Ik denk dat we de uitkomst van deze hybride meer zien in een apparaat zoals de ROG Ally X
- Met hardware van derden bedoelen ze controllers, headsets, etc. Het nadeel is dat die allemaal een "licensed by Xbox" label nodig hebben en dat dus geld kost. Dit omdat veel dingen niet met standaard bluetooth werken maar met MS zijn eigen protocol.

De toekomst van de xbox zal dus waarschijnlijk cloud only worden, (hopelijk) een dedicated modus in windows (zoals by de ROG Ally X) en game pass. Laatstgenoemde zie ik echter nooit op een Sony of Nintendo console verschijnen.

Ik hoop, aangezien dat het beste is voor de consumenten, dat cloud only ook gaat floppen en Microsoft stuk voor stuk hun opgekochte studio's weer gaat verkopen.

Het verbaast me dat er überhaupt nieuwe hardware in ontwikkeling was dan. Alles duidt al tijden op "Xbox anywhere". Waarom zouden ze dan in hemelsnaam nog veel geld stoppen in de ontwikkeling van een nieuwe dedicated console? Maar goed, die lijkt dus nu echt van de baan. Prima.

Dan hebben we dus wellicht alsnog de hybride Xbox-PC hardware. Waarbij de grote vraag is - hoe hybride is dat dan? Kunnen er Xbox games op wordt afgespeeld (door emulatie) of is het gelijk aan de ROG Xbox Ally X? Wat dat is gewoon een (handheld) PC is, zonder dedicated ondersteuning voor Xbox games (enkel via Xcloud, voor de games waarbij dat mogelijk is).
Met digitaal gekochte games hoeft dat nog geen probleem te zijn. Heb je ooit de game gekocht in de Xbox store? Dan krijg je op dat nieuwe apparaat toegang tot de PC versie van die game. Al moet die versie er dan wel zijn natuurlijk. Dat geldt zeker niet voor alle games.

Jouw interpretatie van het hardware van derden geloof ik trouwens niet. Lijkt me weinig relevant om met 'dedicated' Xbox controllers, headsets en weet-ik-veel-wat op de markt te komen, als er ook geen Xbox hardware meer op de markt komt... En dan is het afwijkende protocol dus ook geen probleem meer.

[MazeWing]

Rossi46 schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 14:57:
[...]

Het verbaast me dat er überhaupt nieuwe hardware in ontwikkeling was dan. Alles duidt al tijden op "Xbox anywhere". Waarom zouden ze dan in hemelsnaam nog veel geld stoppen in de ontwikkeling van een nieuwe dedicated console? Maar goed, die lijkt dus nu echt van de baan. Prima.

Dan hebben we dus wellicht alsnog de hybride Xbox-PC hardware. Waarbij de grote vraag is - hoe hybride is dat dan? Kunnen er Xbox games op wordt afgespeeld (door emulatie) of is het gelijk aan de ROG Xbox Ally X? Wat dat is gewoon een (handheld) PC is, zonder dedicated ondersteuning voor Xbox games (enkel via Xcloud, voor de games waarbij dat mogelijk is).
Met digitaal gekochte games hoeft dat nog geen probleem te zijn. Heb je ooit de game gekocht in de Xbox store? Dan krijg je op dat nieuwe apparaat toegang tot de PC versie van die game. Al moet die versie er dan wel zijn natuurlijk. Dat geldt zeker niet voor alle games.

Jouw interpretatie van het hardware van derden geloof ik trouwens niet. Lijkt me weinig relevant om met 'dedicated' Xbox controllers, headsets en weet-ik-veel-wat op de markt te komen, als er ook geen Xbox hardware meer op de markt komt... En dan is het afwijkende protocol dus ook geen probleem meer.

Ik neem aan dat ze snel genoeg na de release van de Series S en X al begonnen zijn met de opvolger. Pas het laatste jaar is het enorm onrustig binnen Xbox. Dan kan dat dus ook zomaar betekenen dat jaren aan werk (lees: ontwerpen van de opvolger(s) ) de prullenbak in gaat. Zeker als alle cijfers erop wijzen dat een nieuwe console meer geld gaat kosten dan het gaat opleveren.

Wat betreft gekochte games: veel 1st party games koop je op zowel de console als pc. Maar dit gaat zelden op voor 3rd party games en zie ik ook niet snel veranderen. Mocht de xbox dus niet meer bestaan dan zal:
- MS deals moeten maken met 3rd party's om de gekochte licentie om te zetten naar een pc-versie
- Korting te bieden om de pc versie te kopen
- Je gewoon de volle mep mag betalen voor de pc versie

En hardware van derden: een officieel xbox-product zal geld kosten om daar een licentie voor te krijgen. Mijn voorbeeld was vooral de huidige situatie waarbij xbox hardware vaak duurder is en/of er een speciale versie is die xbox (en pc) only is.

[Rossi46]

MazeWing schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 15:03:
[...]

Ik neem aan dat ze snel genoeg na de release van de Series S en X al begonnen zijn met de opvolger. Pas het laatste jaar is het enorm onrustig binnen Xbox. Dan kan dat dus ook zomaar betekenen dat jaren aan werk (lees: ontwerpen van de opvolger(s) ) de prullenbak in gaat. Zeker als alle cijfers erop wijzen dat een nieuwe console meer geld gaat kosten dan het gaat opleveren.

Wat betreft gekochte games: veel 1st party games koop je op zowel de console als pc. Maar dit gaat zelden op voor 3rd party games en zie ik ook niet snel veranderen. Mocht de xbox dus niet meer bestaan dan zal:
- MS deals moeten maken met 3rd party's om de gekochte licentie om te zetten naar een pc-versie
- Korting te bieden om de pc versie te kopen
- Je gewoon de volle mep mag betalen voor de pc versie

En hardware van derden: een officieel xbox-product zal geld kosten om daar een licentie voor te krijgen. Mijn voorbeeld was vooral de huidige situatie waarbij xbox hardware vaak duurder is en/of er een speciale versie is die xbox (en pc) only is.

Ja, da's waar, de XSX is natuurlijk ook al een tijd op de markt. Het gekke is wel dat ze pas een maar maanden geleden nog een promo filmpje naar buiten hebben gebracht mbt een strategisch partnership met AMD. De eerder genoemde geruchten draaien dat dan dus weer helemaal terug...

En mijn idee van het overgaan van een Xbox game naar een PC game; je hebt helemaal gelijk dat dat inderdaad niet zomaar gaat bij 3rd party games.

Het zal nog een hele kluif worden voor Xbox om iedereen aan boord te houden...

[MazeWing]

Rossi46 schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 15:46:
[...]


Ja, da's waar, de XSX is natuurlijk ook al een tijd op de markt. Het gekke is wel dat ze pas een maar maanden geleden nog een promo filmpje naar buiten hebben gebracht mbt een strategisch partnership met AMD. De eerder genoemde geruchten draaien dat dan dus weer helemaal terug...

[YouTube: Xbox + AMD: Powering the Next Generation of Xbox]

En mijn idee van het overgaan van een Xbox game naar een PC game; je hebt helemaal gelijk dat dat inderdaad niet zomaar gaat bij 3rd party games.

Het zal nog een hele kluif worden voor Xbox om iedereen aan boord te houden...

Zo’n deal kan natuurlijk altijd afgeblazen worden of anders vormgegeven worden.

En iedereen aan boord houden? Ik denk dat MS daar teveel fouten en rare keuzes voor gemaakt heeft. Als Xbox gamer zou ik me behoorlijk bezeikt voelen.

[drakiesoft]

Fake news, microsoft heeft het al ontkent. Dat gezegd hebbende, je kan ms ook niet meer echt vertrouwen op wat ze zeggen de laatste tijd. Komt allemaal door slecht beleid en nadella met z'n focus op azure cloud en AI bubbel.

[Mog]

drakiesoft schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 22:18:
Fake news, microsoft heeft het al ontkent. Dat gezegd hebbende, je kan ms ook niet meer echt vertrouwen op wat ze zeggen de laatste tijd. Komt allemaal door slecht beleid en nadella met z'n focus op azure cloud en AI bubbel.

Dat zeiden ze ook na het lekken van het uitbrengen van Xbox games op andere platformen. We weten hoe dat is afgelopen.

[drakiesoft]

Mog schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 22:58:
[...]

Dat zeiden ze ook na het lekken van het uitbrengen van Xbox games op andere platformen. We weten hoe dat is afgelopen.

Geen idee wat hier is uitgelekt, maar strategie was idd multiplatform. Ze hebben het zelf aangekondigd met eerst vier games als test. Niet on succesvol trouwens. Meest gespeelde games op bv playstation zijn Xbox Games.

[CyberToon]

Er is een zéér opvallende ontwikkeling in de gameswereld rondom Team Ninja en KOEI TECMO. Afgelopen donderdag hebben ze Dead or Alive 6 Last Round uitgebracht, een "geüpgraded" versie van Dead or Alive 6 uit 2019. Ze hebben vijf nieuwe personages toegevoegd, een photomode geïntroduceerd en hun nieuwe rendertechniek gebruikt met verbeterde belichting. Wat ze niet hebben toegevoegd is cross-play, waar veel mensen over klagen, en ook rollback netcode, terwijl beide in 2026 toch wel een standaardfunctie zou moeten zijn voor fighting games.

Maar nu komt het allerergste, deze opgepoetste versie is geen update voor DOA6, maar een stand-alone game. DOA6 is inmiddels ook nog eens delisted. Nou is dat op zich geen probleem, toch? Wel als je betaalde personages helemaal niet worden meegenomen. Je kunt alleen je cosmetics overzetten, maar je fighters niet. Dat betekent dat je alle DLC en core personages voor een tweede keer moet kopen, terwijl het om dezelfde game gaat.

Kopers van DOA6 krijgen niet eens korting, ze moeten opnieuw de volle mep betalen voor content die ze al eerder hebben aangeschaft.

Team Ninja en KOEI TECMO krijgen hier nu veel kritiek op. Het aantal spelers is ook gigantisch laag en de reviews staan momenteel op slechts 29% positief.

Dit is in mijn ogen echt een gigantische naaistreek. Breng een "geüpgraded" versie uit, delist de oude en spelers moeten weer alles opnieuw kopen, behalve sommige cosmetics.

[ Voor 22% gewijzigd door CyberToon op 28-06-2026 23:45 ]

[Denman]

@CyberToon Het enige waarmee we kunnen stemmen is onze portemonnee. Want, net als in veel andere sectoren, is het in de gamewereld graaien, graaien en nog eens graaien. Er komen de laatste jaren weinig goede en unieke Triple A games uit, het zijn vooral remakes en remasters wat de klok slaat. En koop je een full-priced game dan wordt je ingame nog volop gepushed naar Battle Passes, pakjes kopen met spelers zoals in FIFA, of SuPeR pAcKaGe deals die je niet mag missen

Ik zie het ook bij mijn zoons. Zelf ben ik van een andere generatie en hier misschien daarom niet gevoelig voor, maar hoe zij naar het kopen van dit soort onzin verleid worden is echt schandalig. Het enige wat ik kan doen is zorgen dat ze hier niet toe verleid worden. Dat lukt tot nu toe aardig. Maar tegelijkertijd zie ik hoe gamedevs de grenzen steeds verder oprekken dus ik vraag me ook oprecht af hoe lang dat nog stand gaat houden.

Er zijn nog wel pareltjes hoor, maar die komen doorgaans vooral uit de indie hoek, waar het corporate geld nog niet heeft toegeslagen. Daar zie je daarom nog games die echt met liefde gemaakt zijn. Ik kijk echt met weemoed terug naar de tijd dat ik A Link to The Past kocht, naar huis ging, cardridge in mijn SNES stopte en genoot van een kwalitatieve topgame die af was, geen day-one patch nodig had én niet naar een shop werd gepushed waar ik voor harde Euro's pakjes voor Link kon kopen. Maar misschien kom ik dan gewoon over als een ouwe lul

[CyberToon]

Denman schreef op zondag 28 juni 2026 @ 23:52:
...

Ik geef je 100% gelijk, het gaat ook nergens meer over. Had er laatst nog met een collega over, hoe elk jaar een nieuwe Fifa wordt uitgegeven, terwijl je helemaal niks meeneemt. Als je packs of FC points heb gekocht, kan je die niet overzetten naar het volgende deel. En elk jaar weer een nieuw deel uitbrengen.

het klopt ook wat je zegt met die time limited deals of time limited content. Ze spelen al te graag in op het FOMO emotie.

Bah, ik voel me best wel belazerd. Brengen dezelfde game uit, delist de oude en je moet alle fighters weer opnieuw kopen in DOA6LR.

[uchiha tijntje]

CyberToon schreef op maandag 29 juni 2026 @ 00:01:
[...]

Ik geef je 100% gelijk, het gaat ook nergens meer over. Had er laatst nog met een collega over, hoe elk jaar een nieuwe Fifa wordt uitgegeven, terwijl je helemaal niks meeneemt. Als je packs of FC points heb gekocht, kan je die niet overzetten naar het volgende deel. En elk jaar weer een nieuw deel uitbrengen.

het klopt ook wat je zegt met die time limited deals of time limited content. Ze spelen al te graag in op het FOMO emotie.

Bah, ik voel me best wel belazerd. Brengen dezelfde game uit, delist de oude en je moet alle fighters weer opnieuw kopen in DOA6LR.

Kun je de game die gedelist is dan niet meer spelen?

[CyberToon]

uchiha tijntje schreef op maandag 29 juni 2026 @ 00:15:
[...]


Kun je de game die gedelist is dan niet meer spelen?

Dat kan ik eens proberen, maar op de Steam store staat Notice: DEAD OR ALIVE 6 is no longer available on the Steam store.

Je kunt dus ook helemaal geen nieuwe content meer krijgen of kopen. DOA6 zal misschien nog speelbaar zijn maar beperkt. Alles is nu gefocused op DOA6LR.

[ Voor 10% gewijzigd door CyberToon op 29-06-2026 00:18 ]

[uchiha tijntje]

CyberToon schreef op maandag 29 juni 2026 @ 00:17:
[...]

Dat kan ik eens proberen, maar op de Steam store staat Notice: DEAD OR ALIVE 6 is no longer available on the Steam store.

Je kunt dus ook helemaal geen nieuwe content meer krijgen of kopen.

Dat je iets niet meer kan kopen betekent niet direct dat je het niet kan spelen.

Ik snap je opmerking dat het best een update had kunnen zijn of dat je eerder gekochte content mee over gaat (klantvriendelijkheid etc etc), maar als je gewoon de game kunt spelen en alle functionaliteiten werken (dus ook MP etc), dan is er toch niet heel veel te klagen?

Mochten ze toch bijvoorbeeld wel functionaliteiten hebben verwijderd zoals de servers offline hebben gegooid waardoor je niet meer online kunt, dan is dit wel een naaistreek en een slechte cashgrab

[ Voor 19% gewijzigd door uchiha tijntje op 29-06-2026 00:22 ]

[CyberToon]

uchiha tijntje schreef op maandag 29 juni 2026 @ 00:19:
[...]


Dat je iets niet meer kan kopen betekent niet direct dat je het niet kan spelen.

Ik snap je opmerking dat het best een update had kunnen zijn of dat je eerder gekochte content mee over gaat (klantvriendelijkheid etc etc), maar als je gewoon de game kunt spelen en alle functionaliteiten werken (dus ook MP etc), dan is er toch niet heel veel te klagen?

Daar ben ik niet helemaal mee eens. Juist doordat DOA6 delisted is, wordt je juist geforceerd om naar DOA6LR te gaan. De multiplayer blijkt nog operationeel te zijn maar voor hoelang. Ik heb bijv. ook nog niet alle fighters op DOA6, wat als ik nu nog eentje erbij wil kopen? Het spel is delisted, dan moet ik ook weer overstappen naar de nieuwe versie en weer alles opnieuw kopen. Alle DLC's en microtransacties zijn ook compleet gestopt voor DOA6. Dus content die ik niet voor de 25ste heb geunlocked, kan ik dus alleen unlocken in DOA6LR, maar alle eerder geunlockte fighters, neem ik dan weer niet mee.

Daarnaast is er ook helemaal geen crossplay, met andere woorden, ze trekken de community ook nog eens uit elkaar wat resulteert in minder spelers per versie. Ook komen er geen nieuwe spelers erbij, want het is delisted. Die gaan meteen naar DOA6LR.

Ik blijf dus achter in een video spel, waarbij veel content gewoon niet meer te krijgen is. Het is ook nog maar afwachten hoelang de servers ook online blijven. Als ze echt willen dat mensen DOA6 blijven spelen, dan hadden ze het ook niet gedelist. Ze spelen in op de emotie van de gamers, het gevoel geven dat ze achter blijven, dat is de hele reden van de delist.

Ook krijgt het geen bugfixes, future update etc's meer. Dat ze DOA6 beperkt speelbaar houden, is gewoon damage control, anders haddenze het compleet offline gegooid. Ze wachten eerst dat de aantal spelers gedropped zijn, als die allemaal naar Last Round zijn getrokken en dan trekken ze plug eruit.

Ze hadden gewoon DOA6 een upgrade naar DOA6 Last Round moeten geven.

[ Voor 43% gewijzigd door CyberToon op 29-06-2026 00:40 ]

[Format-C]

Snap dat je enigszins gefrustreerd bent om hoe ze dit aanpakken, maar ik ben het wel met @uchiha tijntje eens.

Je hebt je spel nog, het spel werkt nog. Alle functionaliteit werkt nog. Het enige wat niet meer werkt is dat je geen dingen meer kan kopen voor die game. De game is "al" 7 jaar oud zie ik , dus het lijkt mij dat als spelers van die game iets hadden willen kopen voor die game dat ze dat al wel gedaan zouden hebben.(?)

Verder is het zo dat je niet naar die andere versie van die game HOEFT over te stappen. Er is niemand die jou verplicht dat je dat moet doen. Je kan gewoon met de oude versie doorspelen. Met de content die je hebt. Dat je bepaalde dingen niet meer kan kopen is vervelend, maar de game werkt nog wel, met het DLC materiaal dat je gekocht hebt.


En ook bij bijvoorbeeld remastered versies van andere games kan het zo zijn dat je alles opnieuw moet doen of alle DLC opnieuw moet kopen.

Dit is ook een remaster, en dus een "nieuwe" game, en niet exact dezelfde game, zoals jij aangeeft dat het is.

Enkele voorbeelden van andere games waar dit ook gebeurd is (even wat gezocht);

Grand Theft Auto: The Trilogy (The Definitive Edition): Nadat Rockstar Games deze remastercollectie uitbracht, werden de originele versies van GTA III, Vice City en San Andreas uit de handel genomen. Hierdoor kun je de oude versies en hun originele uitbreidingen niet meer los aanschaffen.

Voor Metro 2033 & Metro Last Light:
Na de release van de Metro Redux-remasters werden de originele releases van deze games (en hun specifieke DLC's) van de digitale consoles en pc-stores verwijderd.

Dark Souls: Toen Dark Souls: Remastered verscheen, verwijderde uitgever Bandai Namco de originele Prepare to Die Edition van Steam. Daarmee verdween ook de mogelijkheid om de oude afzonderlijke DLC-pakketten voor die specifieke versie te kopen.

Dus er zijn veel meer games waarbij men dit doet. Er zijn ook games die bijv op een PS3 werken maar die je opnieuw moet kopen voor een PS4 of PS5. Incl eventuele DLC content.

Kan me voorstellen dat je het vervelend vindt, maar helaas gaan sommige gamedevelipers en bedrijven hier zo mee om. Klantvriendelijk is het idd niet echt. Heb zelf GTA 5 volgens mij wel 3x gekocht, en BF5 ook, en heb voor BF5 zelfs voor meerdere platformen bepaalde DLC content meerdere keren "moeten" betalen/kopen. (Eigen keuze of ik dit wel of niet wilde doen) Kreeg er een nare smaak van in mn mond maar het wss niet anders. En dat was EXACT dezelfde game.en nog niet eens een remaster ook!

Edit: en ik denk niet echt dat ze hiermee bewust inspelen op emoties van spelers of dat ze bewust een soort van fomo proberen te veroorzaken. (Maar dat is mijn mening, en misschien vergis ik me daarin. En dat je het zo kan voelen kan ik me indenken, maar of dat ook echt zo is weet ik dus niet. Naar mijn idee zal dat niet hun intentie zijn, maar willen ze gewoon de nieuwe versie van de game aan nieuwe spelers verkopen.)

Edit: het was schappelijker geweest dat je de nieuwe game met korting had kunnen kopen, of bepaalde DLC gratis had kunnen krijgen, of ook met korting had kunnen krijgen, maar goed.

Zoals iemand anders ook al aangaf kan je "stemmen met je portemonnee" en gewoon niks meer van deze developer kopen in de toekomst. Als je dit wanpraktijken vindt. Dan zijn ze je gewoon helemaal kwijt. En verdienen ze nooit meer iets aan jou. Als veel mensen dat zouden doen of gaan doen pakken ze het misschien in de toekomst anders aan.

[ Voor 22% gewijzigd door Format-C op 29-06-2026 02:28 ]

[Finraziel]

Het klinkt inderdaad als niet zo'n nette actie, om het licht uit te drukken... Maar het projecteren op de hele game wereld vind ik wel beetje doomerig. Ja de voetbal games van EA zijn het afvoerputje van de game wereld wat betreft dit soort tactieken, dat is al vele jaren zo, EA is al vele jaren zo... Maar volgens mij valt het daarbuiten over het algemeen toch wel mee hoor.

[Format-C]

Lees met dat Microsoft meerdere studios wil sluiten of verkopen en dat er vanaf 7 juli een hoop banen verloren gaan?

Die Asha Sharma gaat er met de botte bijl doorheen lijkt het

Xbox weighs canceling Blade game and shuttering ArkaneMicrosoft could shut at least five studios as part of big Xbox layoffs starting next week.

Microsoft is set to announce a wave of layoffs for its Xbox studios and employees next week. Sources familiar with Microsoft’s plans tell The Verge that the layoffs will lead to studio closures or spinoffs, potential mergers of studios, and canceled games.

[ Voor 46% gewijzigd door Format-C op 01-07-2026 21:03 ]

[Pro-prutser]

Format-C schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 21:01:
Lees met dat Microsoft meerdere studios wil sluiten of verkopen en dat er vanaf 7 juli een hoop banen verloren gaan?

Die Asha Sharma gaat er met de botte bijl doorheen lijkt het

Xbox weighs canceling Blade game and shuttering ArkaneMicrosoft could shut at least five studios as part of big Xbox layoffs starting next week.


[...]

Ik zie liever dat ze Activision Blizzard verkopen

[Format-C]

Pro-prutser schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 21:43:
[...]


Ik zie liever dat ze Activision Blizzard verkopen

Denk dat ze dan een miljardje of 50 a 55 teveel moeten afschrijven. Edit; en misschien zelfs wel nog meer.

[ Voor 7% gewijzigd door Format-C op 01-07-2026 22:12 ]

[Pro-prutser]

Format-C schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 22:11:
[...]

Denk dat ze dan een miljardje of 50 a 55 teveel moeten afschrijven. Edit; en misschien zelfs wel nog meer.

Ze zullen het vast uitgerekend hebben

Maar daarmee ben ik in ieder geval niet geholpen. Misschien anderen wel .. I don’t know

[MrGizMo]

"Microsoft will likely soon follow Sony and stop the production of physical discs for Xbox games. But instead of leaving physical discs behind entirely, sources familiar with Microsoft’s plans tell me the company has quietly been working on a disc-to-digital feature that will allow Xbox owners to digitize their existing physical game collections.

Xbox employees recently started testing this new feature, after references to “enable Disc2Digital” appeared in the Xbox PC app code in May. I’m told that Microsoft’s disc-to-digital feature will work on Xbox One and Xbox Series X discs only, and not those for the Xbox 360 or original Xbox console."

TheVerge

E3 2013 vibes

[G_Dragon]

Ik moet mijn gedachten kwijt, even van me afschrijven. De laatste tijd merk ik dat de gamewereld zo snel verandert dat ik me er als gamer echt zorgen over begin te maken. Het zit me al langer dwars, maar de recente ontwikkelingen maken het alleen maar erger. Het fysieke gedeelte van gamen verdwijnt langzaam, de tweedehandsmarkt valt weg en steeds meer uitgevers kiezen voor digitale releases. Voor mij is dat een groot verlies. Een spel op release‑dag in huis hebben, een mooie editie in je kast zetten, iets tastbaars verzamelen, dat hoort voor mij gewoon bij de hobby.

Daar komt nog bij dat je een fysieke game niet meer als cadeau kunt geven. Een spel kunnen overhandigen, iets dat iemand echt krijgt, dat verdwijnt nu ook. Digitaal heeft dat gevoel niet. Het is misschien iets kleins, maar het hoort bij de beleving rondom gamen.

En om duidelijk te zijn: ik koop ook digitale spellen. Dat doe ik vooral wanneer mijn bonusvader en ik een game allebei willen spelen, zodat we de kosten kunnen delen. Digitaal heeft dus zeker voordelen, maar dat betekent niet dat ik het fysieke deel zomaar wil opgeven. Het gaat mij om keuzevrijheid, niet om een strijd tussen digitaal en fysiek.

Daarnaast valt het me op dat de kwaliteit van veel games achteruit lijkt te gaan terwijl de prijzen blijven stijgen. Spellen komen regelmatig half af uit, met grote patches direct na release, terwijl je inmiddels tachtig euro betaalt voor iets dat niet altijd compleet aanvoelt. Natuurlijk zijn er uitzonderingen die laten zien dat het wel degelijk anders kan, maar het zijn uitzonderingen geworden in plaats van de norm. En dan moet je jezelf verdedigen omdat je het “te kritisch” zou vinden, terwijl je als speler gewoon mag verwachten dat een spel goed en afgeleverd wordt.

Het meest frustrerende is misschien wel dat zoveel mensen het hier niet mee eens zijn en dat ik vaak moet uitleggen waarom dit mij raakt. Voor mij zijn dit heel normale zorgen als gamer. Het gaat om eigendom, beleving, keuzevrijheid en de toekomst van de hobby. Digitaal is makkelijk, dat snap ik ook wel, maar dat gemak vervangt niet wat je kwijt raakt. Als fysieke releases verdwijnen en de tweedehandsmarkt verdwijnt, verliezen we een belangrijk onderdeel van wat gamen jarenlang zo mooi heeft gemaakt.

Ik hoop dat uitgevers blijven inzien dat kwaliteit, beleving en keuzevrijheid belangrijk blijven. Want als we dat verliezen, verliezen we precies datgene wat gamen voor mij altijd bijzonder heeft gemaakt.

[ Voor 11% gewijzigd door G_Dragon op 01-07-2026 23:30 ]

[Format-C]

@G_Dragon "mooi" verhaal (maar eigenlijk toch ook weer niet) , en ik ben het met bijna alles wat je zegt eens, en ik voel ook wel een beetje wat jij voelt. En ik voel ook met je mee want vind eea ook maar zonde.

Maar waar ik bang voor ben is dat het de grote game developers en Xbox en Playstion niet uitmaakt of wij graag eventueel fysieke games willen houden, maar dat ze alleen maar alles digitaal willen doen omdat het meer oplevert, en omdat ze controle hebben. En juist NIET dat we keuzevrijheid hebben, en eigendom, en beleving... En kwaliteit.

Heel jammer, maar ben bang dat het er in de toekomst alleen maar minder leuk op gaat worden..

Ik vind persoonlijk al best wel lang dat de kwaliteit van games best wel hard achteruit gaat. Ik kan er een heel lang verhaal over schrijven waarom ik dit vind, maar het heeft allemaal te maken (voor mij dan) dat er in de PlayStation 1 tijd zeg maar (eigenlijk zelfs vanaf de NES tijd) , tot de PS4 tijd games meer "single player" ervaringen waren en dat niet alles "online" was. En dat games toen niet stampvol met DLCs en microtransacties en "skins" of extra "characters" zaten. (Als je een game kocht had je een game en die was af, klaar, en bevatte alle content) Ik kan daar (microtransacties en eindeloze DLC) heel slecht tegen. En als ik een game opstart en al vanaf het eerste scherm doodgegooid wordt met DLC crap, dan voel ik me genaaid, en heb ik het idee dat ik of maar een halve game heb gekocht, of dat ik een melkkoe ben. En dat het enige wat ze willen is dat ik zoveel mogelijk crap koop. En vaak zijn games gewoon niet eens af, ze draaien slecht, hebben bugs, hebben patches nodig, enz. Soms moet je een game eerst een half jaar laten liggen voordat ie goed draait. En dat maakt de ervaring voor mij echt minder leuk. Edit: en ik vind de verhalen van games vandaag de dag ook best allemaal eenheidsworsten en 13 in en dozijn. De vernieuwing is er af. Het zijn allemaal remakes, remasters, deeltjes 7, 8, of 9 van "hetzelfde". En grafisch gaat het allemaal ook niet meer zo snel en lijken sommige nieuwe games er nog slechter uit te zien dan games van 15 jaar oud.

Ik hoop dat er een keer een soort van "reset" komt in de game industrie en dat "ze" terug gaan naar de basis. Een basis waar gamen en games als eerste leuk moeten zijn, en niet alleen een verdienmodel of businessmodel (zoveel mogelijk verkopen en verdienen) hebben als uitgangspunt. Maar ben bang dat dat wishful thinking is.

[ Voor 32% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 02:10 ]

[uchiha tijntje]

De vernieuwing is er in de grotere games vaak af inderdaad. Wat logisch is gezien de enorme financiële risico’s die game development met zich mee brengt.

Maar ik vraag me af of de gamers die klagen over te weinig vernieuwing, microtransactions en te dure prijzen soms wel eens verder kijken dan de standaard 13 in een dozijn games. Er zijn echt ontzettend veel pareltjes van games te vinden in de digitale winkels op alle platformen met zeer schappelijke prijzen. Maar dan moet je er wel even in verdiepen.

Als je ziet hoe verzadigd de markt is qua games en hoe beperkt de console markt de afgelopen 20 jaar eigenlijk maar groeit, is het ongelooflijk moeilijk om gewoon niet te verzuipen. Zeker voor kleinere onafhankelijke studio’s die zich voornamelijk focussen op AA-games,

Je ziet niet voor niets al een jaar of 5 elke maand wel een studio ergens zijn deuren sluiten. Zowel onafhankelijke studio’s als wel studio’s van grote publishers als MS, PlayStation, Ubisoft en EA.

[Format-C]

uchiha tijntje schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 02:08:
De vernieuwing is er in de grotere games vaak af inderdaad. Wat logisch is gezien de enorme financiële risico’s die game development met zich mee brengt.

Maar ik vraag me af of de gamers die klagen over te weinig vernieuwing, microtransactions en te dure prijzen soms wel eens verder kijken dan de standaard 13 in een dozijn games. Er zijn echt ontzettend veel pareltjes van games te vinden in de digitale winkels op alle platformen met zeer schappelijke prijzen. Maar dan moet je er wel even in verdiepen.

Als je ziet hoe verzadigd de markt is qua games en hoe beperkt de console markt de afgelopen 20 jaar eigenlijk maar groeit, is het ongelooflijk moeilijk om gewoon niet te verzuipen. Zeker voor kleinere onafhankelijke studio’s die zich voornamelijk focussen op AA-games,

Je ziet niet voor niets al een jaar of 5 elke maand wel een studio ergens zijn deuren sluiten. Zowel onafhankelijke studio’s als wel studio’s van grote publishers als MS, PlayStation, Ubisoft en EA.

Klopt hoor... Maar ik bedoel mijn post een beetje in "algemene zin". Als je begrijpt wat ik bedoel. Er zijn idd ook gewoon nog kleinere studios en kleinere goeie games tussen de enorme hoeveelheid aan "crap". Met veel lagere budgetten en een heel andere insteek en andere visie op games. En gericht op kwaliteit en niet op kwantiteit. En ik snap ook wel heel goed dat games maken (en dan vooral "grote games" maken) enorm veel geld kost en dus risico met zich meebrengt. En dat bepaalde games daarom op een bepaalde manier worden "uitgevoerd". Om idd niet teveel risico te lopen.

Edit: ik zal zelf ook eens iets meer op zoek gaan naar pareltjes, en wat meer out of the box denken, en kijken, als ik binnenkort eens een nieuwe game wil gaan kopen. En wat minder tussen de "commerciële" games kijken.

[ Voor 21% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 02:30 ]

[G_Dragon]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 01:42:
@G_Dragon "mooi" verhaal (maar eigenlijk toch ook weer niet) , en ik ben het met bijna alles wat je zegt eens, en ik voel ook wel een beetje wat jij voelt. En ik voel ook met je mee want vind eea ook maar zonde.

Maar waar ik bang voor ben is dat het de grote game developers en Xbox en playstion niet uitmaakt of wij graag eventueel fysieke games willen houden, maar dat ze alleen maar alles digitaal willen doen omdat het meer oplevert, en omdat ze controle hebben. En juist NIET dat we keuzevrijheid hebben, en eigendom, en beleving... En kwaliteit.

Heel jammer, maar ben bang dat het er in de toekomst alleen maar minder leuk op gaat worden..

Ik vind persoonlijk al best wel lang dat de kwaliteit van games best wel hard achteruit gaat. Ik kan er een heel lang verhaal over schrijven waarom ik dit vind, maar het heeft allemaal te maken (voor mij dan) dat er in de PlayStation 1 tijd zeg maar (eigenlijk zelfs vanaf de NES tijd) , tot de PS4 tijd games meer "single player" ervaringen waren en dat niet alles "online" was. En dat games toen niet stampvol met DLCs en microtransacties en "skins" of extra "characters" zaten. (Als je een game kocht had je een game en die was af, klaar, en bevatte alle content) Ik kan daar (microtransacties en eindeloze DLC) heel slecht tegen. En als ik een game opstart en al vanaf het eerste scherm doodgegooid wordt met DLC crap, dan voel ik me genaaid, en heb ik het idee dat ik of maar een halve game heb gekocht, of dat ik een melkkoe ben. En dat het enige wat ze willen is dat ik zoveel mogelijk crap koop. En vaak zijn games gewoon niet eens af, ze draaien slecht, hebben bugs, hebben patches nodig, enz. Soms moet je een game eerst een half jaar laten liggen voordat ie goed draait. En dat maakt de ervaring voor mij echt minder leuk. Edit: en ik vind de verhalen van games vandaag de dag ook best allemaal eenheidsworsten en 13 in en dozijn. De vernieuwing is er af. Het zijn allemaal remakes, remasters, deeltjes 7, 8, of 9 van "hetzelfde". En grafisch gaat het allemaal ook niet meer zo snel en lijken sommige nieuwe games er nog slechter uit te zien dan games van 15 jaar oud.

Ik hoop dat er een keer een soort van "reset" komt in de game industrie en dat "ze" terug gaan naar de basis. Een basis waar gamen en games als eerste leuk moeten zijn, en niet alleen een verdienmodel of businessmodel (zoveel mogelijk verkopen en verdienen) hebben als uitgangspunt. Maar ben bang dat dat wishful thinking is.

Bedankt voor je reactie, waardeer het echt dat je dit zo uitgebreid uitlegt. En je hebt gelijk: online features, DLC’s en al die losse extra’s hebben ook een negatieve invloed gehad. Dat was ik inderdaad vergeten te benoemen, maar het hoort wel bij het grotere plaatje waar we nu in zitten.

Met “slecht afgewerkt” bedoel ik gewoon heel simpel dingen als frame drops, slechte optimalisatie en games die technisch amper draaien op release. En dan wordt het later via updates wel gefixt, maar bij prijzen boven de zestig euro zou dat eigenlijk niet mogen. Je vraagt je dan eerlijk gezegd af wie zoiets door de keuring laat gaan.

Daarom was Crimson Desert voor mij ook een van de grote verrassingen dit afgelopen jaar. Die game liet zien wat er mogelijk is op de huidige generatie consoles en pc’s en dat veel ontwikkelaars op grafisch gebied nog flink wat in te halen hebben. Tegelijkertijd bewijst het ook wat uchiha tijntje zegt: veel studio’s durven die enorme financiële risico’s niet meer te nemen en spelen liever op veilig. Dat kan twee kanten op vallen. Soms krijg je iets dat degelijk maar voorspelbaar is, en soms krijg je een halfbakken product dat nergens echt uitspringt.

Ik snap ook wat je bedoelt met verder kijken dan de standaard titels. Er zijn inderdaad veel pareltjes te vinden als je wat dieper zoekt, en juist daarom vallen die kleinere studio’s me zo positief op. Kraken Express zet met Windrose een geweldig spel neer, maar helaas is het niet op consoles. En Garage Monkeys maakt met Car Dealer Simulator ook iets dat duidelijk laat zien dat ze begrijpen wat gamers willen. Zulke kleinere teams behalen vaak verrassend grote successen, terwijl sommige grote studio’s met enorme budgetten nog steeds copy paste titels uitbrengen of half afgemaakte games lanceren.

[ Voor 3% gewijzigd door G_Dragon op 02-07-2026 08:36 ]

[Deathaspire]

G_Dragon schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 08:19:
[...]


En dan zie je kleine studio’s zoals Kraken Express die met Windrose een geweldig spel neerzetten maar helaas is dit spel niet op consoles. Of een ontwikkelaar als Garage Monkeys die Car Dealer Simulator maakt. Zulke kleinere teams lijken veel beter te begrijpen wat gamers willen en daardoor behalen ze vaak verrassend grote successen. Terwijl sommige grote studio’s met enorme budgetten nog steeds copy paste titels uitbrengen of half afgemaakte games lanceren.

Deze "grote studio's" zijn dan meestal ook beursgenoteerd, en doen hun job om hun aandeelhouders blij te maken (grote winsten).

hoewel de kleine/independent studio's meestal nog games maken voor het plezier.

een copy paste van een battlefield of C.O.D., heeft al bewezen om altijd geld op te brengen (wat ik niet snap, want het is in weze net zoals fifa etc. gewoon hetzelfde spel). Dus brengen ze die gewoon jaar na jaar uit om hun cijfers omhoog te pushen, wat de aandeelhouders blij maakt.

en de half afgewerkte games van AAA studio's zijn (naar mijn mening) hun poging om iets nieuw op de markt te brengen, maar het risico te beperken door de development tijd "kort" te houden (geen tijd om het spel te polishen en af te werken), en dan te kijken of het spel goed ontvangen wordt in de gaming wereld voordat ze het verder ontwikkelen en afwerken.


ik vrees dat deze manier van ontwikkelen, en de shift naar digitaal, niet (snel) zal veranderen, omdat de studio's er gewoon teveel geld aan verdienen..

en dan kom je bij het punt dat als we verandering willen, dat we een signaal moete geven door bv. collectief geen battle passes ofzo te kopen. Maar er is al lang aangetoond dat dit toch nooit zal gebeuren, er zijn altijd gamers die maar al te graag die dingen kopen voor een nieuwe skin of iets dergelijks.

[G_Dragon]

Wat ik trouwens nog vergeten was te benoemen, maar wat hier ook een enorme rol in speelt, is het effect van digitale-only releases op gamebeurzen. Die beurzen draaien voor een groot deel op fysieke aanwezigheid, fysieke verkoop, stands van uitgevers en het kunnen laten zien en uitproberen van nieuwe titels. Als fysieke games verdwijnen en alles digitaal wordt, raakt dat hele ecosysteem. Minder uitgevers die komen opdagen, minder fysieke promotie, minder reden voor retailers om aanwezig te zijn. Dat heeft op de lange termijn echt een gigantische impact op hoe de hobby beleefd wordt buiten het scherm om.

[Mars18]

Ik organiseer playstation toernooien door heel Nederland en België, ook op plekken waar geen of slecht internet beschikbaar is.

Nu doe ik alles nog met disc. maar hoe ga ik dat doen als mijn fifa games digitaal moeten zijn, hoe checkt die dan de licentie als ik ergens ben waar geen internet is?

[Raem]

@G_Dragon Ik lees altijd wat tegenstrijdigheden in jouw posts.

• Je vindt dat games kapot releasen, maar ondertussen pre-order je wel van alles. (en ook nog eens juist van uitgevers die er bekend om staan met slechte releases te komen).
• Je vindt dat games te duur worden, maar je wilt wel dat alles minimaal 100 uur duurt en grafisch van de hoogste kwaliteit is.
• Je hebt het over teveel copy-paste, maar games als Sons of Sparta kraak je meteen af want "daar koop je toch geen PS5 voor".

En dat is allemaal prima hoor, iedereen mag uiteraard helemaal zelf bepalen wanneer, hoe en welke games die wilt. Maar de dingen waar je kritiek op hebt hou je zelf aan de andere kant ook in stand.

[Jumpman]

Mars18 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 10:51:
Ik organiseer playstation toernooien door heel Nederland en België, ook op plekken waar geen of slecht internet beschikbaar is.

Nu doe ik alles nog met disc. maar hoe ga ik dat doen als mijn fifa games digitaal moeten zijn, hoe checkt die dan de licentie als ik ergens ben waar geen internet is?

Hotspot naar je telefoon op alle PlayStations, dan kan in ieder geval de licentie gecheckt worden.

[G_Dragon]

Raem schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 10:54:
@G_Dragon Ik lees altijd wat tegenstrijdigheden in jouw posts.

• Je vindt dat games kapot releasen, maar ondertussen pre-order je wel van alles. (en ook nog eens juist van uitgevers die er bekend om staan met slechte releases te komen).
• Je vindt dat games te duur worden, maar je wilt wel dat alles minimaal 100 uur duurt en grafisch van de hoogste kwaliteit is.
• Je hebt het over teveel copy-paste, maar games als Sons of Sparta kraak je meteen af want "daar koop je toch geen PS5 voor".

En dat is allemaal prima hoor, iedereen mag uiteraard helemaal zelf bepalen wanneer, hoe en welke games die wilt. Maar de dingen waar je kritiek op hebt hou je zelf aan de andere kant ook in stand.

Ik wil Sons of Sparta ook zeker niet afkraken, want ik geloof direct dat het een tof spel is. Alleen vind ik het geen titel die je boven de dertig euro prijst. Dat is gewoon hoe ik naar prijs en inhoud kijk.

Over pre‑orders wil ik even duidelijk zijn. Ik pre‑order echt niet alles. GTA VI heb ik gepre‑ordered omdat Rockstar voor mij nog steeds een bepaalde standaard heeft. Avatar Frontiers of Pandora omdat ik op dat moment vertrouwen had in Ubisoft en grafisch vond ik Avatar gewoon heel sterk. Daarnaast vermaak ik me goed met hun spellen zoals Star Wars Outlaws. En soms kies ik voor digitaal of een pre‑order omdat dat de enige manier is om mijn games te delen met mijn bonusvader en de kosten te delen. Dat is puur praktisch, niet impulsief. Tegelijk laat die 007‑game ook zien dat het niet altijd goed uitpakt, want daar heb ik spijt van. Als ik terug kon in de tijd had ik eerder voor Crimson Desert gekozen, want die verraste mij juist positief.

Elk spel kan dingen beter doen. Ubisoft maakt ook genoeg vreemde keuzes. Die donkere samoerai in Assassin’s Creed Shadows vind ik nog steeds een rare beslissing, terwijl anderen dat totaal niet zo zien. Dat is gewoon smaak.

En over je laatste punt: ik snap wat je bedoelt met het in stand houden van bepaalde systemen, en ergens heeft dat een klein raakvlak omdat ik soms digitaal koop om kosten te delen. Maar dat is iets anders dan het actief ondersteunen van het huidige verdienmodel. Ik koop geen battle passes, skins of microtransacties. Mijn kritiek gaat vooral over afwerking, prijs en keuzes van uitgevers. Iedereen maakt zijn eigen keuzes, maar ik probeer in ieder geval bewust te kiezen wat ik wel en niet ondersteun.

[KapitanKrazy]

G_Dragon schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 23:22:
Ik moet mijn gedachten kwijt, even van me afschrijven. De laatste tijd merk ik dat de gamewereld zo snel verandert dat ik me er als gamer echt zorgen over begin te maken. Het zit me al langer dwars, maar de recente ontwikkelingen maken het alleen maar erger. Het fysieke gedeelte van gamen verdwijnt langzaam, de tweedehandsmarkt valt weg en steeds meer uitgevers kiezen voor digitale releases. Voor mij is dat een groot verlies. Een spel op release‑dag in huis hebben, een mooie editie in je kast zetten, iets tastbaars verzamelen, dat hoort voor mij gewoon bij de hobby.

Daar komt nog bij dat je een fysieke game niet meer als cadeau kunt geven. Een spel kunnen overhandigen, iets dat iemand echt krijgt, dat verdwijnt nu ook. Digitaal heeft dat gevoel niet. Het is misschien iets kleins, maar het hoort bij de beleving rondom gamen.

En om duidelijk te zijn: ik koop ook digitale spellen. Dat doe ik vooral wanneer mijn bonusvader en ik een game allebei willen spelen, zodat we de kosten kunnen delen. Digitaal heeft dus zeker voordelen, maar dat betekent niet dat ik het fysieke deel zomaar wil opgeven. Het gaat mij om keuzevrijheid, niet om een strijd tussen digitaal en fysiek.

Daarnaast valt het me op dat de kwaliteit van veel games achteruit lijkt te gaan terwijl de prijzen blijven stijgen. Spellen komen regelmatig half af uit, met grote patches direct na release, terwijl je inmiddels tachtig euro betaalt voor iets dat niet altijd compleet aanvoelt. Natuurlijk zijn er uitzonderingen die laten zien dat het wel degelijk anders kan, maar het zijn uitzonderingen geworden in plaats van de norm. En dan moet je jezelf verdedigen omdat je het “te kritisch” zou vinden, terwijl je als speler gewoon mag verwachten dat een spel goed en afgeleverd wordt.

Het meest frustrerende is misschien wel dat zoveel mensen het hier niet mee eens zijn en dat ik vaak moet uitleggen waarom dit mij raakt. Voor mij zijn dit heel normale zorgen als gamer. Het gaat om eigendom, beleving, keuzevrijheid en de toekomst van de hobby. Digitaal is makkelijk, dat snap ik ook wel, maar dat gemak vervangt niet wat je kwijt raakt. Als fysieke releases verdwijnen en de tweedehandsmarkt verdwijnt, verliezen we een belangrijk onderdeel van wat gamen jarenlang zo mooi heeft gemaakt.

Ik hoop dat uitgevers blijven inzien dat kwaliteit, beleving en keuzevrijheid belangrijk blijven. Want als we dat verliezen, verliezen we precies datgene wat gamen voor mij altijd bijzonder heeft gemaakt.

Ik had dit oprecht niet beter kunnen verwoorden.

Moet ook wel eerlijk zeggen dat ik GTA VI digital-only ook een enorme teleurstelling vindt. Ik had er zo erg op gehoopt een midnight release bij te wonen. Je kent het wel, gewoon 's avonds uit werk zo'n vette hap wegwerken bij de Mac en dan door naar de lokale gameshop/MediaMarkt om in de rij te staan en gezellig te ouwehoeren met je mede-gamersdie super hyped zijn.

Het is eindelijk jouw beurt, je rekent af en je zit in je auto heel aandachtig je het hoesje te bestuderen.

Ik kan wel verder schrijven over mijn idealistische fantasieën maar je snapt m'n punt wel. Die hele ervaring is weg, vervangen door een simpele downloadknop die aangezet wordt om 00:00:00 op 19 november. Oh ja - dan moet je natuurlijk ook maar net mazzel hebben dat Sony goed is voorbereid met genoeg servers, zodat de store/downloadsevers niet ge-DDOS'D worden door de hoeveelheid mensen die willen gaan spelen.

Ben dan misschien een zeikerd maar ik vind zo'n fysieke midnight release echt een onderdeel van de game-ervaring bij een nieuwe GTA. Geen leuke rijen meer gevuld met leuke gesprekken over de nieuwe game. Geen handleidingen meer die je door kan bladeren vol met soms wat leuke trivia, geen games uitlenen meer aan een maat.

Jammer.

[uchiha tijntje]

KapitanKrazy schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 11:41:
[...]

Ik had dit oprecht niet beter kunnen verwoorden.

Moet ook wel eerlijk zeggen dat ik GTA VI digital-only ook een enorme teleurstelling vindt. Ik had er zo erg op gehoopt een midnight release bij te wonen. Je kent het wel, gewoon 's avonds uit werk zo'n vette hap wegwerken bij de Mac en dan door naar de lokale gameshop/MediaMarkt om in de rij te staan en gezellig te ouwehoeren met je mede-gamersdie super hyped zijn.

Het is eindelijk jouw beurt, je rekent af en je zit in je auto heel aandachtig je het hoesje te bestuderen.

Ik kan wel verder schrijven over mijn idealistische fantasieën maar je snapt m'n punt wel. Die hele ervaring is weg, vervangen door een simpele downloadknop die aangezet wordt om 00:00:00 op 19 november. Oh ja - dan moet je natuurlijk ook maar net mazzel hebben dat Sony goed is voorbereid met genoeg servers, zodat de store/downloadsevers niet ge-DDOS'D worden door de hoeveelheid mensen die willen gaan spelen.

Ben dan misschien een zeikerd maar ik vind zo'n fysieke midnight release echt een onderdeel van de game-ervaring bij een nieuwe GTA. Geen leuke rijen meer gevuld met leuke gesprekken over de nieuwe game. Geen handleidingen meer die je door kan bladeren vol met soms wat leuke trivia, geen games uitlenen meer aan een maat.

Jammer.

De laatste GTA is 13 jaar geleden uitgekomen. Stond je toen ook in de rij bij een midnight release bij een mediamarkt? En daarvoor bij GTA 4. Gewoon nieuwsgierige vraag

[KapitanKrazy]

uchiha tijntje schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 11:47:
[...]


De laatste GTA is 13 jaar geleden uitgekomen. Stond je toen ook in de rij bij een midnight release bij een mediamarkt? En daarvoor bij GTA 4. Gewoon nieuwsgierige vraag

Nee, maar daar gaat het niet om. Het gaat om de ervaring die er omheen zit. Een enorm gehypede game fysiek kopen/ophalen is onderdeel van de ervaring in plaats van op een saaie downloadknop klikken.

[uchiha tijntje]

KapitanKrazy schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 11:52:
[...]

Nee, maar daar gaat het niet om. Het gaat om de ervaring die er omheen zit. Een enorm gehypede game fysiek kopen/ophalen is onderdeel van de ervaring in plaats van op een saaie downloadknop klikken.

Dan ga ik het toch vragen. Hoe vaak heb je zo’n midnight release meegemaakt?

Want je doet nu alsof het een geweldige ervaring is, maar ik vraag me dus af of dit een idee is die je in je hoofd hebt of dat je spreekt uit ervaringen

Zelf heb ik dat 1 keer gedaan voor Modern Warfare 2. Dat was wel grappig. Nog ff opgezocht

nieuws: Duizenden gamers komen af op nachtelijke lancering Modern Warfare 2

[ Voor 28% gewijzigd door uchiha tijntje op 02-07-2026 12:11 ]

[Raem]

Ik heb het alleen met RDR2 gedaan. Vond er eigenlijk weinig aan.
Eenmaal thuis, game installeren... Zien dat die nog tig uur nodig had, dus maar naar bed gegaan.

[Donstil]

Ik heb de Xbox 360 eens opgehaald in een Gamewinkel in Den-Haag, 00:01 gingen ze open 00:02 pin storing, 01:30 buiten en 02:15 thuis. Om na het installeren naar bed te gaan en uiteindelijk om dezelfde tijd te gamen als dat de postbode had gekomen

Mij niet meer gezien, daar ben ik te oud voor geworden denk ik.

[Format-C]

Om nog even op de fysieke schijfjes terug te komen.

Ol gamekings zegt Jasper dat 45% van alle games die op PS5 verkocht zijn fysieke games zijn/ waren. Dat is bijna de helft.

Dus ik denk dat Sony zichzelf toch wel een beetje in de vingers gaat snijden door niet meer fysiek te verkopen.

Maar dat gaan we meemaken in 2028.

KapitanKrazy schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 11:52:
[...]

Nee, maar daar gaat het niet om. Het gaat om de ervaring die er omheen zit. Een enorm gehypede game fysiek kopen/ophalen is onderdeel van de ervaring in plaats van op een saaie downloadknop klikken.

Ik ben een oude lul van 49 jaar, maar heb dit ook nog steeds wel een beetje. En dan is het nog niet eens zozeer een game fysieke ophalen, maar wel simpelweg op de download knop klikken. Het klikken op een download knop en dat er zóveel digitaal overal verkrijgbaar is, maakt de waarde die ik aan games hecht toch een stuk minder. Maar dat is echt puur een gevoel. Het is té makkelijk, en té veel. Op de 1 of andere manier.

[ Voor 53% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 12:58 ]

[uchiha tijntje]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:54:
Om nog even op de fysieke schijfjes terug te komen.

Ol gamekings zegt Jasper dat 45% van alle games die op PS5 verkocht zijn fysieke games zijn/ waren. Dat is bijna de helft.

Dus ik denk dat Sony zichzelf toch wel een beetje in de vingers gaat snijden door niet meer fysiek te verkopen.

Maar dat gaan we meemaken in 2028.

Heeft Sony niet recent zelf gezegd dat het 80/20 was? Zoiets staat mij bij.

[Format-C]

uchiha tijntje schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:57:
[...]


Heeft Sony niet recent zelf gezegd dat het 80/20 was? Zoiets staat mij bij.

Klopt , Jasper van gamekings zegt dat:

"Sony zegt dat "wij het zelf zo willen" ( ), en elke game die via PS Plus wordt gedownload ook wordt meegeteld als "transactie" dus daarmee worden het percentage digitale "transacties"/ "verkopen" flink verhoogd.

-->Van alle games die zowel fysiek.als digitaal uitkomen wordt 55% digitaal verkocht, en 45% fysiek.


Dus fysiek heeft nog best een heel groot aandeel. Helemaal als je meeneemt dat er ook heel veel mensen zijn die een PS5 zonder diskdrive hebben.

Sony draait de nummers een beetje zo dat het "in hun voordeel" uitpakt. (PS plus games/ downloads worden ook meegenomen.)

[ Voor 18% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 13:05 ]

[Raem]

uchiha tijntje schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:57:
[...]


Heeft Sony niet recent zelf gezegd dat het 80/20 was? Zoiets staat mij bij.

Dat is inclusief DLC, microtransactions, season passes en free-to-play games.
Singleplayer games zoals Assassin's Creed, Resident Evil, Spider-man etc schijnen rond de 50% te zitten. Astro Bot zat zelfs op 60% fysiek in Europa.

[uchiha tijntje]

Raem schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:01:
[...]

Dat is inclusief DLC, microtransactions, season passes en free-to-play games.
Singleplayer games zoals Assassin's Creed, Resident Evil, Spider-man etc schijnen rond de 50% te zitten. Astro Bot zat zelfs op 60% fysiek in Europa.

Ey! Ik maak onderdeel uit van die 60% had de ps5 bundel gekocht Mijn enigste schijfje sinds 2013.

Maar dat geeft idd wel een ander perspectief.

[ Voor 8% gewijzigd door uchiha tijntje op 02-07-2026 13:06 ]

[Format-C]

Ik denk dat er best veel mensen zijn die nog games weggeven voor bijv een verjaardag (zoals @G_Dragon ook al.aangaf in zijn post) , of kinderen die in een winkel een game kopen en die in de winkel hun spaarvarken kapot tikken op de balie om te betalen. Of die met papa of mama in een speelgoedwinkel een game mogen uitzoeken.

Ik vind het jammer dat dat verdwijnt.

[ Voor 17% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 13:08 ]

[uchiha tijntje]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:08:
Ik denk dat er best veel mensen zijn die nog games weggeven voor bijv een verjaardag (zoals @G_Dragon ook al.aangaf in zijn post) , of kinderen die in een winkel een game kopen en die in de winkel hun spaarvarken kapot tikken op de balie om te betalen. Of die met papa of mama in een speelgoedwinkel een game mogen uitzoeken.

Ik vind het jammer dat dat verdwijnt.

Ik denk echt dat wat je nu stelt, heel weinig voorkomt… ik heb geen cijfers, en heb alleen een omgeving waarop ik dit baseer; maar vrienden en collega’s in mijn bubbel met kinderen gaan niet naar de Intertoys meer voor het kopen van games. Of ze zijn digitaal of kopen de discs gewoon via internet.

[Format-C]

In mijn omgeving nog wel.

Edit: zoals ik in mijn vorige post nog erin had ge-edit:

Van alle games die zowel fysiek als digitaal uitkomen wordt 45% fysiek verkocht.

En dat vind ik nog best veel

[ Voor 75% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 13:12 ]

[uchiha tijntje]

Haha altijd die bubbel weer

[uchiha tijntje]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:11:
In mijn omgeving nog wel.

Edit: zoals ik in mijn vorige post nog erin had ge-edit:

Van alle games die zowel fysiek als digitaal uitkomen wordt 45% fysiek verkocht.

En dat vind ik nog best veel

Waar ik benieuwd naar ben is welk percentage van die 45% een fysieke game koopt voor een collectie en welk percentage hem koopt voor de doorverkoop.

Want daar gaat het uiteindelijk ook om, naast het overslaan van de retailers.

[Format-C]

Mijn vrienden zijn totaal niet met computers bezig, snappen er "niks van" (doen alleen het hoogstnodige op een PC of tablet) , en die zijn ook al tussen de 40/50. En hebben kinderen van 8 tot 18 jaar.

Die leven nog iets meer analoog. (De kinderen zijn bijna beter in digitaal dingen doen dan de ouders zelf )

En die ouders kopen dus nog steeds een doosje met disc. (Edit: en soms ook via internet in een winkel zoals bijv Bol)

(Doorverkopen doen ze volgens mij niet met al die games, (wel met sommigen hoor) Maar de wat jongere kinderen blijven de op disk gekochte games spelen, omdat ze die zo leuk vinden. Maar die spelen ook nog steeds games op een Xbox One. Terwijl ze ook een PS5 disk hebben.

[ Voor 81% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 13:27 ]

[Cyrax0508]

Raem schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:01:
[...]

Dat is inclusief DLC, microtransactions, season passes en free-to-play games.
Singleplayer games zoals Assassin's Creed, Resident Evil, Spider-man etc schijnen rond de 50% te zitten. Astro Bot zat zelfs op 60% fysiek in Europa.

Precies,

Ik ken in mijn omgeving weinig mensen die all digital zijn. De meeste gamers die ik ken kopen AAA titels vrijwel altijd fysiek. Niet allemaal hoor, maar de verdeling is in dit geval 80/20 in het voordeel van fysiek.

Dit heeft niets te maken met een service richting gamers, maar met de winst te maximaliseren en alle keuzevrijheid weg te halen bij de consument.

Als ik kijk naar de jonge kinderen en hun ouders in mijn omgeving zie ik zo goed als alleen maar fysieke games. Dat betreft wel de Switch (2), maar goed.

[Donstil]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:15:
Mijn vrienden zijn totaal niet met computers bezig, snappen er "niks van" (doen alleen het hoogstnodige op een PC of tablet) , en die zijn ook al tussen de 40/50. En hebben kinderen van 8 tot 18 jaar.

Die leven nog iets meer analoog. (De kinderen zijn bijna beter in digitaal dingen doen dan de ouders zelf )

En die ouders kopen dus nog steeds een doosje met disc. (Edit: en soms ook via internet in een winkel zoals bijv Bol)

Ik merk in mijn omgeving, in dezelfde leeftijdscategorie, juist dat ze er helemaal niets om geven, voor de Switch 2 en/of Playstation vragen kids gewoon tegoed kaarten i.p.v. fysieke games.

Wat ook fijner is als je ergens naar een verjaardag moet overigens, want ik geef niet snel een kind van een vriend/vriendin een volledige game van 69,95 maar wel een kaartje van 30,- wat ook nog eens overal te koop is.

Edit: Ik heb zelf een dochtertje van 7 met een Switch 2 (althans mijn switch 2, waar zij op speelt) en die klaagt al als ze de cartridge moet wisselen omdat het onhandig is

[ Voor 8% gewijzigd door Donstil op 02-07-2026 13:34 ]

[Format-C]

Misschien heeft het ermee te maken wat de ouders van de kinderen voor werk doen.. Als de ouders een "digitale" baan hebben denk ik dat die kinderen ook eerder "meer digitaal" worden opgevoed door de ouder dan als de ouders bv lassers, schilders, glazenwassers of bv bouwvakkers zijn.

Edit: maar denk dat de kinderen van nu het over 5 of 10.jaar niet meer boeit dat za alles digitaal moeten doen en kopen, omdat ze toch niet meer beter weten.

Vanaf de middelbare school doen ze tegenwoordig toch nagenoeg alles al met laptops en tablets, waar wij nog (in mijn geval) met dikke tassen vol boeken liepen te zeulen.

[ Voor 36% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 13:41 ]

[Donstil]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:37:
Misschien heeft het ermee te maken wat de ouders van de kinderen voor werk doen.. Als de ouders een "digitale" baan hebben denk ik dat die kinderen ook eerder "meer digitaal" worden opgevoed door de ouder dan als de ouders bv lassers, schilders, glazenwassers of bv bouwvakkers zijn.

Edit: maar denk dat de kinderen van nu het over 5 of 10.jaar niet meer boeit dat za alles digitaal moeten doen en kopen, omdat ze toch niet meer beter weten.

Dat laatste sowieso, kinderen/jongeren van nu hebben helemaal geen nostalgie bij fysieke games.
Die groeien op in een wereld waar je entertainment afneemt als een service, fysieke zaken passen daar helemaal niet bij.

[Format-C]

Dan heeft de entertainment wereld/industrie de mensheid /mensen straks precies waar en hoe zij het willen. En bepalen zij hoe zaken worden afgenomen. En waar. En voor hoeveel. En wat je wel of niet "bezit".

[ Voor 10% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 13:50 ]

[Finraziel]

Wat betreft het afschaffen van fysieke games, als voornamelijk PC gamer komt die discussie ruim 15 jaar te laat... Maar een cruciaal verschil vind ik wel dat je op PC wel verschillende stores hebt, en zelfs als je alleen Steam wil gebruiken zoals velen dan zijn keys daarvoor op veel verschillende plekken te krijgen (ook via officiële resellers die vaak goedkoper zijn dan Steam zelf). Er is dus wel op zijn minst iets van concurrentie (even los van de discussie die laatst langs kwam over of Valve anti competitieve eisen stelt).

Op consoles is dat niet zo... Enkele games zijn wel eens keys van te krijgen maar dat zijn uitzonderingen, en alternatieve stores zijn er natuurlijk al helemaal niet. De fysieke games zorgden er voor dat er toch nog wat van concurrentie is, in ieder geval tussen fysieke retailers. Ook houdt het uitgevers scherp doordat als ze een game in slechte staat releasen maar wel een hoop fysieke games in de markt zetten dat de prijs daarvan hard onderuit gaat (zoals met cyberpunk gebeurde). Door fysieke releases compleet weg te halen verdwijnt elke schijn van concurrentie op de console platforms... Er is iets van concurrentie op het moment dat je een console koopt, en hopelijk blijft dat zo en verdwijnt Xbox niet... Maar eenmaal in een ecosysteem ben je overgeleverd aan de grillen van de beheerder daarvan.

Ik ben benieuwd of als ze dit doorzetten of markt waakhonden dan op een gegeven moment wakker worden en ook de console fabrikanten gaan onderzoeken en dezelfde behandeling gaan geven als Google en Apple...

[Format-C]

Dat wel of niet hebben van die verschillende stores (en concurrentie).is idd een heel goed punt. Zou zo 2 thumbs up geven als dat zou kunnen.

[ Voor 30% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 13:55 ]

[Cyrax0508]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:37:
Misschien heeft het ermee te maken wat de ouders van de kinderen voor werk doen.. Als de ouders een "digitale" baan hebben denk ik dat die kinderen ook eerder "meer digitaal" worden opgevoed door de ouder dan als de ouders bv lassers, schilders, glazenwassers of bv bouwvakkers zijn.

Edit: maar denk dat de kinderen van nu het over 5 of 10.jaar niet meer boeit dat za alles digitaal moeten doen en kopen, omdat ze toch niet meer beter weten.

Vanaf de middelbare school doen ze tegenwoordig toch nagenoeg alles al met laptops en tablets, waar wij nog (in mijn geval) met dikke tassen vol boeken liepen te zeulen.

Uiteindelijk heeft iedereen zijn eigen bubbel en dat is prima. Ik ken weinig mensen die all digital zijn en anderen weer weinig mensen die fysiek hebben. Je eigen voorkeur wordt overduidelijk bepaald door je omgeving.

Wat niet prima is, en daar moet wat aan gedaan worden, dat sommige mensen hier vinden dat alleen hun voorkeur moet tellen en anderen naar beneden halen en ze neerzetten als schreeuwers, roeptoeters en klagers. Dat neerbuigende is gewoon wat mij irriteert. Niet dat andere mensen wel digitaal prima vinden, maar dat ze geen ruimte willen geven aan hen die graag ook fysiek willen.

Ik baal er wel van, en het kan me geen donder schelen welke argumenten een ander aandraag waarom ik er niet van zou mogen balen en dat mag uiten.

[Format-C]

Iedereen mag een eigen mening hebben idd. En je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn..maar dan kan je er verder beter ook niet over met diegene over in discussie gaan, en kan je soms misschien beter gewoon zeggen "agree to disagree". Of gewoon elkaars mening respecteren en verder elkaar in zijn of haar waarde laten.

Iemand hoeft (in mijn ogen) ook niet altijd gelijk of ongelijk te hebben.

[ Voor 10% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 13:59 ]

[Donstil]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:47:
Dan heeft de entertainment wereld/industrie de mensheid /mensen straks precies waar en hoe zij het willen. En bepalen zij hoe zaken worden afgenomen. En waar. En voor hoeveel. En wat je wel of niet "bezit".

Ja dat doen ze toch al, wij spelen/kijken/luisteren wat zij maken.

[Format-C]

Of juist niet.

[Donstil]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:59:
Of juist niet.

Ja dat kan ook, maar dan moet je zelf een game gaan programmeren en vooral niet op de consoles uitbrengen

[Format-C]

Of gewoon een andere game spelen of ander album luisteren. Gelukkig heb je wat dat betreft gewoon de keus of je iets wel of niet wil..

[ Voor 40% gewijzigd door Format-C op 02-07-2026 14:01 ]

[Donstil]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 14:01:
Of gewoon een andere game spelen of ander album luisteren.

Ja misschien heb je nog een Monopoly thuis.

[Format-C]

Donstil schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 14:02:
[...]


Ja misschien heb je nog een Monopoly thuis.

[Cyrax0508]

Donstil schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:43:
[...]


Dat laatste sowieso, kinderen/jongeren van nu hebben helemaal geen nostalgie bij fysieke games.
Die groeien op in een wereld waar je entertainment afneemt als een service, fysieke zaken passen daar helemaal niet bij.

Kinderen en jongeren hebben sowieso weinig tot geen nostalgie, dat komt over het algemeen later pas. Dat lijkt me vrij logisch.

Ik heb een hele tijd gehad dat ik, net als de jongeren van nu, alleen maar online speelde op de Xbox(360) en de PS3. Ik heb decennia niet omgekeken naar mijn oude games en consoles. Ik kocht zelfs geen Nintendo consoles meer omdat ik alleen online wilde spelen. Super Mario was oud nieuws, been there done that. Wat kom je doen met die oude zooi.

En moet je me nu zien, helemaal idolaat van mijn oude games. Even weer terug in de tijd. Dat doe je niet als je nog jong bent, daar heb je geen tijd voor want morgen is veel spannender dan gisteren.

Nostalgie is iets waar je de vinger niet op kunt leggen en wat totaal niet logisch is. Maar toch ook weer wel. Een geur, een plek, het kan je terugbrengen naar toen. Een game kan dat ook en ik prijs mij gelukkig dat ik dat wel kan zonder afhankelijk te zijn van anderen. En als anderen daar geen behoefte aan hebben is dat helemaal goed. Ik denk alleen dat je pas weet of je er behoefte aan hebt als je oud genoeg bent om nostalgie te voelen.

Ik heb zelfs een Evercade Alpha gekocht om van River Raid te kunnen genieten. Oude man...

[ Voor 6% gewijzigd door Cyrax0508 op 02-07-2026 14:10 ]

[Donstil]

Format-C schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 14:05:
[...]

[Afbeelding]

Wel gaaf overigens, veel gespeeld als kind.