Ik heb de afgelopen dagen gesleuteld aan een automatisering voor het warm water. Het is nu nog een eerste automatisering geworden die enkel kijkt naar de dynamische prijzen. Later kan ik deze dan aanpassen. Flink gepuzzeld met helpers en de automatisering. Zonder ChatGTP was het niet gelukt. Onderstaan de filosofie en logica eronder. Ik heb ook nog een volledige stappenplan met alle sensoren en entiteiten voor de geïnteresseerde.
Tips, suggesties en feedback zijn altijd welkom!
Dynamische regeling tapwater Panasonic Aquarea
Doel en uitgangspunt
De regeling is ontwikkeld om het tapwater van de Panasonic Aquarea slimmer te verwarmen in combinatie met een dynamisch energiecontract. Het uitgangspunt is dat de warmtepomp zoveel mogelijk gebruikmaakt van
goedkope elektriciteitsuren, zonder dat het comfort en de beschikbaarheid van warm water onnodig in gevaar komen.
Daarbij bepaalt Home Assistant
wanneer het gunstig is om de boiler op temperatuur te brengen. De interne regeling van de Panasonic blijft verantwoordelijk voor het daadwerkelijke verwarmingsproces.
Werking van de regeling
Iedere dag zijn de actuele en toekomstige uurprijzen beschikbaar. De regeling kijkt naar het prijsverloop van de hele dag en bepaalt daaruit de goedkoopste uren.
De Aquarea krijgt vervolgens twee mogelijke normale instellingen:
48 °C – normale temperatuur
Tijdens de twee goedkoopste uren van de dag wordt de gewenste boilertemperatuur verhoogd naar 48 °C. Hierdoor krijgt de warmtepomp juist op die momenten de mogelijkheid om het tapwater op temperatuur te brengen.
40 °C – uitgestelde verwarming
Buiten de geselecteerde goedkope uren wordt de gewenste temperatuur tijdelijk verlaagd naar 40 °C. Hierdoor wordt voorkomen dat de Aquarea bij een beperkte temperatuurdaling direct opnieuw gaat verwarmen. De verwarming wordt daarmee zoveel mogelijk uitgesteld naar een gunstiger moment.
De keuze van de twee goedkope uren gebeurt
dynamisch op basis van de werkelijke elektriciteitsprijzen. Er wordt dus niet gewerkt met vaste tijdstippen.
Comfort- en veiligheidsgrens
Naast de prijs wordt altijd gekeken naar de actuele temperatuur van het tapwater.
De kritische ondergrens is ingesteld op
35 °C. Wanneer het tapwater deze temperatuur bereikt, krijgt comfort voorrang op de prijs. De regeling zet de gewenste temperatuur dan weer op 48 °C, zodat de boiler opnieuw kan opwarmen.
Dit voorkomt dat de prijsoptimalisatie ertoe leidt dat de watertemperatuur onbeperkt verder daalt.
Logica in hoofdlijnen
| Situatie | Instelling |
|---|
| Goedkoopste uur van de dag | 48 °C |
| Tweede goedkoopste uur van de dag | 48 °C |
| Tapwatertemperatuur ≤ 35 °C | 48 °C |
| Overige uren | 40 °C |
De Aquarea heeft een verwarmingsdelta van circa
5 K. Bij een ingestelde doeltemperatuur van 40 °C zal de normale verwarmingscyclus daardoor pas rond 35 °C opnieuw worden geactiveerd. Hiermee sluit de technische werking aan op de gekozen ondergrens.
Filosofie
De regeling volgt daarmee drie principes:
Prijsgestuurd: energie-intensief tapwater verwarmen op de goedkoopste beschikbare momenten.
Flexibel: niet werken met vaste schakeltijden, maar iedere dag opnieuw bepalen wanneer verwarmen financieel het meest interessant is.
Comfort als ondergrens: prijsoptimalisatie mag nooit betekenen dat de boiler te ver afkoelt. Bij 35 °C krijgt beschikbaarheid van warm water voorrang.
De huidige oplossing is bewust een
eerste, relatief eenvoudige versie. Een mogelijke vervolgstap is om tijdens de duurste uren daadwerkelijk een harde verwarmingsblokkade toe te passen en daarnaast rekening te houden met bijvoorbeeld voorspeld verbruik, zonnepanelen en de beschikbare energie uit de thuisbatterij.
De gekozen aanpak past bij het bredere principe van energiemanagement: verbruik verschuiven naar momenten waarop elektriciteit goedkoper of ruimer beschikbaar is.