Waterontharders, wat zijn jullie ervaringen?

[Sincere1983]

Sorry, eerder kreeg ik via de bewonersapp Druppa voorgesteld wat vrij snel ook weer van tafel was (mede door de feedback hier).
Nu komt Aqua-brabant op tafel, hieronder wat info:

De Waterontharder keramisch 14 is een uitstekende keuze voor huishoudens van max. 6 personen
die op zoek zijn naar compacte en efficiënte wateronthardingsoplossingen. Met zijn keramische
constructie biedt dit systeem duurzaamheid en betrouwbaarheid, waardoor het ideaal is voor
ruimtes waar elke centimeter telt.
Specificaties:
Type: Monosphere hars
Capaciteit: Doorstroom van 2 m3 p/u
Geschikt voor: Max. 6 personen
Badkamers: 1
Afmetingen: Zoutbak afmetingen: 18 x 23 x 68 cm (B x D x H)
21 x 21 x 60 cm (B x D x H)
• Inclusief desinfectiemodule:
Geen bacteriegroei door desinfectie van de hars
tijdens elk spoelprogramma.
• Langere levensduur door gebruik van enkel
keramische schijven.
• Met condenshoes om vochtvorming op de
waterontharder te voorkomen.
• Bij aanschaf zonder installatie krijgt u een zak
zout van 25 kg gratis!

Is iemand bekend met deze ontharders? Of iemand met kennis die er iets over kan zeggen?

[Al_Dodge_Bundy]

Robbie-1 schreef op zondag 25 januari 2026 @ 20:48:
Ik zocht online naar een mooie "smalle" bypas.
Ik kwam deze tegen, ziet er erg mooi uit:
https://www.fitting-shop....d-MwNxMyMX1IaApJGEALw_wcB
Maar die lijkt me niet voor drinkwater toch?

Idd mooi compact. Ik kende hem nog niet. Maar helaas volgens de volgende site niet geschikt voor drinkwater:

https://www.bengshop.nl/a...JuYFxLxNQQSwaAmuvEALw_wcB

[Danny the dog]

Al_Dodge_Bundy schreef op zondag 25 januari 2026 @ 22:04:
[...]
Idd mooi compact. Ik kende hem nog niet. Maar helaas volgens de volgende site niet geschikt voor drinkwater:

https://www.bengshop.nl/a...JuYFxLxNQQSwaAmuvEALw_wcB

Jammer! Ik ben idd ook op zoek naar een compacte en liefst niet te dure bypass, voordat ik een ontharder aansluit. Dus ik lees even mee.

Wellicht heeft iemand een tip die wel drinkwater proof is?

[Al_Dodge_Bundy]

Danny the dog schreef op zondag 25 januari 2026 @ 22:33:
[...]

Jammer! Ik ben idd ook op zoek naar een compacte en liefst niet te dure bypass, voordat ik een ontharder aansluit. Dus ik lees even mee.

Wellicht heeft iemand een tip die wel drinkwater proof is?

Gewoon zelf aan elkaar maken is ook nog een optie ;-)

[QuestionMarc]

Al_Dodge_Bundy schreef op maandag 26 januari 2026 @ 06:32:
[...]


Gewoon zelf aan elkaar maken is ook nog een optie ;-)

[Afbeelding]

Ik zou dat niet doen zo, grote kans dat je nogal wat ruis introduceert met al die haakse bochten.

[gjcvro]

QuestionMarc schreef op maandag 26 januari 2026 @ 11:17:
[...]

Ik zou dat niet doen zo, grote kans dat je nogal wat ruis introduceert met al die haakse bochten.

De haakse bochten gebruik je toch alleen als je de bypass open heb staan, dus niet tijdens normaal gebruik

[QuestionMarc]

gjcvro schreef op maandag 26 januari 2026 @ 11:23:
[...]

De haakse bochten gebruik je toch alleen als je de bypass open heb staan, dus niet tijdens normaal gebruik

Daar heb je gelijk in!

[Aquaman]

Al_Dodge_Bundy schreef op maandag 26 januari 2026 @ 06:32:
[...]


Gewoon zelf aan elkaar maken is ook nog een optie ;-)

Dit heb ik al aangehaald in deze vorige posting.
Een beetje 'handigheid' komt hierbij zeker van pas.

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[Danny the dog]

Al_Dodge_Bundy schreef op maandag 26 januari 2026 @ 06:32:
[...]
Gewoon zelf aan elkaar maken is ook nog een optie ;-)

[Afbeelding]

Ja dat was inderdaad ook mijn escape scenario. Maar ik vroeg me af of er wellicht alternatieve oplossingen zijn. Meer 'kant en klaar', compacter etc. Hoe minder verbindingen, hoe kleiner de kans op lekkage..

[Kaspers]

Danny the dog schreef op dinsdag 27 januari 2026 @ 15:14:
[...]

Ja dat was inderdaad ook mijn escape scenario. Maar ik vroeg me af of er wellicht alternatieve oplossingen zijn. Meer 'kant en klaar', compacter etc. Hoe minder verbindingen, hoe kleiner de kans op lekkage..

@Robbie-1 , @Danny the dog, Niet compact, niet goedkoop, wel voor kraanwater: https://www.aqmos.nl/shop/aqmb-1-kit-montageblok-1-met-versnijding-bypassfunctie-en-bemonsteringskraan-verloop-7181#attr=3255,3568,3569,3570,3571,3572,3573,3574,3575,3576,3577,3578,3579,3580



Goede ervaring mee. Inclusief een handige schroef voor het instellen van de resthardheid.

[ Voor 10% gewijzigd door Kaspers op 27-01-2026 15:27 ]

[Robbie-1]

Kaspers schreef op dinsdag 27 januari 2026 @ 15:27:
[...]

@Robbie-1 , @Danny the dog, Niet compact, niet goedkoop, wel voor kraanwater: https://www.aqmos.nl/shop/aqmb-1-kit-montageblok-1-met-versnijding-bypassfunctie-en-bemonsteringskraan-verloop-7181#attr=3255,3568,3569,3570,3571,3572,3573,3574,3575,3576,3577,3578,3579,3580

[Afbeelding]

Goede ervaring mee. Inclusief een handige schroef voor het instellen van de resthardheid.

Ja, ik ken hem.
Ik zit een beetje met de ruimte links en rechts, die moet zo kort mogelijk.

[AUijtdehaag]

Deze nog wat compacter
https://www.aqmos.com/anl...wie-probeentnahmehahn?c=6

[Robbie-1]

AUijtdehaag schreef op dinsdag 27 januari 2026 @ 17:55:
Deze nog wat compacter
https://www.aqmos.com/anl...wie-probeentnahmehahn?c=6

Hee, die had ik nog niet gezien.
Even bestuderen hoe ze dan met 2 kranen de bypass kunnen regelen.

[Kodess]

Wat zijn de redenen om een bypass te implementeren?

Alleen voor buitenkraan dingen? Ik twijfel of ik die nodig heb.

Ik heb het huis verbouwd en alle buitenkranen gaan al direct vanaf hoofd, de waterontharder locatie bevat alleen leidignen voor in huis (badkamer, toilet, SWW, wasmachine en kranen)

[Aquaman]

Beste @Kodess,
Een bypass op een waterontharder is essentieel voor flexibiliteit en onderhoud; het laat toe de ontharder te omzeilen zonder de watertoevoer af te sluiten
. Het nut zit in het besparen van zout/water bij grootverbruik (tuin, zwembad), het gebruik van hard water voor specifieke planten/vissen, en het kunnen onderhouden of repareren van het toestel terwijl de kraan blijft werken.
De belangrijkste voordelen van een bypass zijn dus:
- Flexibiliteit: Schakel eenvoudig tussen zacht water en hard water.
- Onderhoud & Reparaties: De waterontharder kan worden losgekoppeld zonder dat de woning zonder water komt te zitten.
- Besparing: Voorkom onnodig zout- en waterverbruik bij het besproeien van de tuin of het vullen van een zwembad.
- Specifieke toepassingen: Sommige planten of vissen hebben behoefte aan water met mineralen (hard water).
- Vakantie: Bij langdurige afwezigheid kan de ontharder worden omzeild

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[JBS]

JBS schreef op vrijdag 1 maart 2024 @ 11:00:
[...]
In de meterkast zit geen waterleiding/afvoer, en die van bijvoorbeeld de (bij)keuken bereiken lukt zonder hak- en breekwerk vanuit de meterkast helaas niet. Er is helaas ook geen kruipruimte.

Inmiddels een kleine 2 jaar verder. Ik heb nog steeds geen afvoer in de buurt van de meterkast die ik van daaruit kan bereiken, maar is de markt wellicht dusdanig in ontwikkeling dat er goede alternatieven zijn die geen afvoer vereisen, of waarbij afvoeren naar HWA geen probleem is?

[AUijtdehaag]

@JBS Zolang je gemeente geen gescheiden rioolstelsel heeft voor rioolwater en hemelwater kun je gewoon lozen op de HWA.
Doe dat wel vorstvrij dus aansluiten op de horizontale rioolbuis.
Ik heb eens een aanboorzadel gemaakt met slangtule en RVS slangklem, goed ingepakt met isolatietape zodat het ooit nog eens los kan mocht het nodig zijn.

[ Voor 32% gewijzigd door AUijtdehaag op 28-01-2026 17:22 ]

[JBS]

@AUijtdehaag Onze gemeente heeft (helaas) wel een gescheiden rioolstelsel..

[AUijtdehaag]

@JBS
Dan zou ik het niet doen inderdaad.
Heb je geen keuken achter de meterkast zitten?

[JBS]

AUijtdehaag schreef op woensdag 28 januari 2026 @ 17:24:
@JBS
Dan zou ik het niet doen inderdaad.
Heb je geen keuken achter de meterkast zitten?

Nee, helaas. De afvoer van bijvoorbeeld de (bij)keuken bereiken lukt zonder hak- en breekwerk vanuit de meterkast niet. Er is helaas ook geen kruipruimte.

[AQMOS]

JBS schreef op woensdag 28 januari 2026 @ 18:12:
[...]
Nee, helaas. De afvoer van bijvoorbeeld de (bij)keuken bereiken lukt zonder hak- en breekwerk vanuit de meterkast niet. Er is helaas ook geen kruipruimte.

Toilet naast je meterkast?
Afvoer kan eventueel op het fonteintje in je toilet.

[Refthoom]

JBS schreef op woensdag 28 januari 2026 @ 18:12:
[...]
Nee, helaas. De afvoer van bijvoorbeeld de (bij)keuken bereiken lukt zonder hak- en breekwerk vanuit de meterkast niet. Er is helaas ook geen kruipruimte.

Bij mij is de afvoer vanaf de ontharder een slang van iets van 12 of 15 mm. Dat is toch een gaatje boren en in een kabelgoot of zo leggen naar de afvoer? Of zie ik het te simpel

[ Voor 3% gewijzigd door Refthoom op 31-01-2026 14:44 ]

[Farabi]

wordt hardnekkige kalk ook geëlimineerd als de ontharder tussen 1-3dh staat?

[Lekkerboeie86]

Farabi schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:19:
wordt hardnekkige kalk ook geëlimineerd als de ontharder tussen 1-3dh staat?

Interessante vraag. Ik lees dat veel fabrikanten van kranen garantie op PVD afwerking laten vallen als er een ontharder gebruikt is. Waterontharders ingesteld op 0 dH kunnen onherstelbare schade aan metaaloppervlakken veroorzaken, vooral wanneer water opdroogt. Ik vraag me af of hier recent wat ervaringen in zijn. Die van ons staat nu ingesteld op 0dH. Als de nieuwe badkamer erin zit willen af van alle kalk aanslag. Dat was ook de grootste reden om de ontharder te laten plaatsen.

[AUijtdehaag]

Farabi schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:19:
wordt hardnekkige kalk ook geëlimineerd als de ontharder tussen 1-3dh staat?

Zolang er kalkrijk water stroomt door de ontharder en deze is geregenereerd met NatriumChloride (zout) zal deze "ontharden" en Magnesium ionen en Calcium ionen (kalk) uitwisselen met natrium ionen.
Met 1-3 dh meng je weer hard water bij, maar zolang deze kleiner is dan je inkomende hardheid is er ontkalkt.

[AUijtdehaag]

Lekkerboeie86 schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:53:
[...]


Interessante vraag. Ik lees dat veel fabrikanten van kranen garantie op PVD afwerking laten vallen als er een ontharder gebruikt is. Waterontharders ingesteld op 0 dH kunnen onherstelbare schade aan metaaloppervlakken veroorzaken, vooral wanneer water opdroogt. Ik vraag me af of hier recent wat ervaringen in zijn. Die van ons staat nu ingesteld op 0dH. Als de nieuwe badkamer erin zit willen af van alle kalk aanslag. Dat was ook de grootste reden om de ontharder te laten plaatsen.

Dat gaat voornamelijk over ontharders op basis van reverse osmose, waar ALLES uit is.
Hierdoor veranderd de alkaliniteit (bufferend vermogen van water, hoe goed het zuren kan elimineren)
Dat water is door de verarmde samenstelling in staat om andere stoffen aan te trekken, waardoor schade ontstaat.
Water uit een zout geregenereerde ontharder "mist" geen stoffen, calcium en magnesium zijn uitgewisseld met natrium, dus kans op schade is er niet.
Hier is al vaker over geschreven dus zoek even in dit topic

[ Voor 14% gewijzigd door AUijtdehaag op 01-02-2026 13:25 ]

[visie]

Hopelijk kan iemand mij helpen.
Ik woon in een huis met een waterontharder van Ecowater Systems ESM15CE. Deze is door de vorige eigenaar geplaatst in 2007.
Iedere 2 jaar krijgt deze netjes onderhoud van Amysoft.
Ik zou graag een kleine resthardheid willen hebben om alle apparatuur en kranen in huis te beschermen. Toen ik namelijk 5 jaar geleden in het huis kwam wonen moesten alle kranen en boilervat vervangen worden vanwege lekkage! Nu achteraf denk ik dat het komt door een te agressief ingestelde waterontharder.

De laatste keer voor onderhoud was ik helaas daar niet bij aanwezig. Ik heb mijn vader gevraagd aanwezig te zijn en aan de onderhoudsmonteur door te geven dat ik graag iets resthardheid zou willen hebben. Maar deze monteur snapte daar niets van deze wens en heeft weer doodleuk alles op 0 dH gezet.
In het rapport staat ook: Inkomende dH=6, Uitgaande dH=0 Ingestelde dH= 10.

Ik kan in de instellingen van de ontharder alleen het volgende instellen: Set Waterhardnes: 7 grains. Als ik dat omreken zou ik op instelling inhouden inkomend water 4,1 dH zijn. Dit komt dus niet overeen met zijn rapport.
En ook niet wat ik nu zelf gemeten heb. Ik kom nu uit op 9 dH vanuit de straat.

Nu kan ik deze wel nog verder naar beneden zetten, om mogelijk wel iets resthardheid te krijgen.
Maar ik heb, zoals op de foto's te zien is geen instelbare bypass voor toch iets aan resthardheid.

Heeft iemand een tip om dit toch voor elkaar te krijgen?

Lekkerboeie86 schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:53:
[...]


Interessante vraag. Ik lees dat veel fabrikanten van kranen garantie op PVD afwerking laten vallen als er een ontharder gebruikt is. Waterontharders ingesteld op 0 dH kunnen onherstelbare schade aan metaaloppervlakken veroorzaken, vooral wanneer water opdroogt. Ik vraag me af of hier recent wat ervaringen in zijn. Die van ons staat nu ingesteld op 0dH. Als de nieuwe badkamer erin zit willen af van alle kalk aanslag. Dat was ook de grootste reden om de ontharder te laten plaatsen.

Dit verklaart wel mijn vlekken om mijn nieuwe PVD badkamer kranen...

[ Voor 13% gewijzigd door visie op 01-02-2026 13:38 . Reden: type versie vermeld ]

[AUijtdehaag]

@visie
https://www.ecowater.be/s...alex%2011_15_17_22_NL.pdf
Pagina 7 ?

[visie]

AUijtdehaag schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:32:
@visie
https://www.ecowater.be/s...alex%2011_15_17_22_NL.pdf
Pagina 7 ?

Tnx voor je snelle reactie!
Helaas heb ik een oudere versie (Ecowater Systems ESM15CE) waarbij ik alleen kan trekken/duwen aan de bypass maar geen draaiknop aan de achterkant heb om iets af te stellen...
Misschien moet ik die dan maar vervangen.

[ Voor 6% gewijzigd door visie op 01-02-2026 22:56 ]

[Lekkerboeie86]

@visie na installatie van de ontharder hadden wij binnen een dag ook op verschillende kranen lekkage. Kan allemaal toeval zijn, maar ons oude sanitair reageerde niet best op het zachte water van 0dH.

We konden de toiletten weken lang alleen met een emmer "doorspoelen" omdat de vulkraan boven en beneden gingen lekken en het doorspoel mechanisme in beide toiletten kapot zijn gegaan.

We kamperen nogsteeds thuis op een dergelijke manier. Maar met een week of 10 kunnen we eindelijk de badkamer en toilet renoveren, Ik wil dan geen issues meer hebben met het sanitair. Zowel qua vlekken als lekkage niet. Als de juiste afstelling van de ontharder problemen kan voorkomen zal ik beter slapen na de renovatie

[gjcvro]

Lekkerboeie86 schreef op zondag 1 februari 2026 @ 16:02:
@visie na installatie van de ontharder hadden wij binnen een dag ook op verschillende kranen lekkage. Kan allemaal toeval zijn, maar ons oude sanitair reageerde niet best op het zachte water van 0dH.

We konden de toiletten weken lang alleen met een emmer "doorspoelen" omdat de vulkraan boven en beneden gingen lekken en het doorspoel mechanisme in beide toiletten kapot zijn gegaan.

We kamperen nogsteeds thuis op een dergelijke manier. Maar met een week of 10 kunnen we eindelijk de badkamer en toilet renoveren, Ik wil dan geen issues meer hebben met het sanitair. Zowel qua vlekken als lekkage niet. Als de juiste afstelling van de ontharder problemen kan voorkomen zal ik beter slapen na de renovatie

Ik heb begin dit jaar een waterontharder geplaatst, van 8 naar 0dh, en nog steeds geen problemen. Niet met de oude en niet met de nieuwe.

[AUijtdehaag]

@Lekkerboeie86
Ben benieuwd of het onderzocht is waar de lekkages vandaan komen?
Zijn het geen losgeslagen kalkdeetjes uit je leidingen?

[Lekkerboeie86]

AUijtdehaag schreef op zondag 1 februari 2026 @ 18:26:
@Lekkerboeie86
Ben benieuwd of het onderzocht is waar de lekkages vandaan komen?
Zijn het geen losgeslagen kalkdeetjes uit je leidingen?

We hebben het niet laten onderzoeken, maar het sanitair is oud en was al aan vervanging toe denk ik. Het zachte water heeft wellicht kalk opgelost wat voor problemen heeft gezorgd. Verschillende kranen konden niet meer volledig dicht. Een aantal druppelen nogsteeds dag en nacht. Een aantal hebben we afgesloten. Bij 1 toilet hebben we een nieuwe vulkraan kunnen aansluiten, maar het toilet mechanische is nogsteeds kapot.

Najaa we overleven die paar weken nog wel. Maar ik zou er wel ziek van zijn als de ontharder voor vlekken of problemen gaat zorgen bij een volledig nieuwe badkamer en toiletruimte. Daarom zat ik me ook af te vragen of 0dH een goed idee is voor de coating en het sanitair. Als dit geen problemen geeft dan zijn we ook blij met zacht water en minder kalk in de badkamer. Maar omdat ik waarschuwingen lees mbt tot de garanties bij 0dH weet inmiddels niet meer goed wat wijsheid is.

[Farabi]

de hoofdreden waarom ik het hier mix is omdat het water anders niet te zuipen is op 0dh (ik vind het niet lekker). Ook blijken er alsnog andere soort vlekken te ontstaan in de badkamer op 0dh. daarnaast had ik het idee dat de vaat niet goed werd gewassen. Het lijkt erop dat er wat hardheid nodig is? maar dit laatste kan ik niet bevestigen? of is dit een onderbuikgevoel?

het douchen op 0dh is het grootste voordeel. een heerlijk zachte huid na elke douchebeurt. (op1-3dh ook nog wel hoor )

[ Voor 17% gewijzigd door Farabi op 02-02-2026 10:54 ]

[JeffreyH-8]

Gebruik je daarvoor de bypass van AQMOS? Of kun je ook de bypass van de waterontharder zelf deels open zetten?

[ViezeVis]

Farabi schreef op maandag 2 februari 2026 @ 10:51:
Ook blijken er alsnog andere soort vlekken te ontstaan in de badkamer op 0dh. daarnaast had ik het idee dat de vaat niet goed werd gewassen. Het lijkt erop dat er wat hardheid nodig is? maar dit laatste kan ik niet bevestigen?

Die vlekken zouden wel eens silicavlekken kunnen zijn. Dat de vaat niet schoon wordt herken ik niet, behalve dat ik wel eens last had van roestvlekken had op de vaat. Dat leek uiteindelijk veroorzaakt te worden door teveel vaatwasserpoeder. Ik heb Sun Classic vaatwaspoeder. 2 theelepels is méér dan voldoende voor een volle vaat merk ik.

[Farabi]

ViezeVis schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:30:
[...]


Die vlekken zouden wel eens silicavlekken kunnen zijn. Dat de vaat niet schoon wordt herken ik niet, behalve dat ik wel eens last had van roestvlekken had op de vaat. Dat leek uiteindelijk veroorzaakt te worden door teveel vaatwasserpoeder. Ik heb Sun Classic vaatwaspoeder. 2 theelepels is méér dan voldoende voor een volle vaat merk ik.

ik heb het zelf nog niet gemerkt met de vlekken, ik zag wat foto's langskomen in dit topic.

JeffreyH-8 schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:05:
Gebruik je daarvoor de bypass van AQMOS? Of kun je ook de bypass van de waterontharder zelf deels open zetten?

nee, ik heb de mengschroef van de ontharder zoveel mogelijk opengedraaid

[JeffreyH-8]

Ik heb de mengschroef ook zoveel mogelijk opgendraaid, maar kom dan op een 1-2dH uit. Gaat me er namelijk vooral om dat ik geen gedoe krijg met lekkage en garantie op de warmtepomp. Ik overweeg toch om er nog een bypass van AQMOS tussen te zetten om het toch op minimaal 3dH te krijgen.

[Aquaman]

visie schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:26:
Hopelijk kan iemand mij helpen.
...
Nu kan ik deze wel nog verder naar beneden zetten, om mogelijk wel iets resthardheid te krijgen.
Maar ik heb, zoals op de foto's te zien is geen instelbare bypass voor toch iets aan resthardheid.

Heeft iemand een tip om dit toch voor elkaar te krijgen?

@visie,
er bestaan 3 verschillende bypassen voor deze toestellen, namelijk deze zonder mengeenheid, deze met een kleine schroef als mengeenheid, en deze met een vleugelmoer als mengeenheid.


Als jij er eentje hebt zonder mengeenheid, dan kan je simpelweg deze bypass vervangen door eentje met een mengeenheid en dan kan je de resthardheid zelf instellen.

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[Frantic]

Gelukkig wat ik dacht. Bovenin een ‘kluit’ tabletten die niet naar beneden ging door t verbruik. De less functioneert dus prima. Note to self: iets vaker t zout op losheid boven in checken

[Farabi]

JeffreyH-8 schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:43:
Ik heb de mengschroef ook zoveel mogelijk opgendraaid, maar kom dan op een 1-2dH uit. Gaat me er namelijk vooral om dat ik geen gedoe krijg met lekkage en garantie op de warmtepomp. Ik overweeg toch om er nog een bypass van AQMOS tussen te zetten om het toch op minimaal 3dH te krijgen.

je leest hier verhalen over mensen die het al 10 jaar doen met 0dh zonder problemen aan hun apparatuur. ik zelf neem het niet zo nauw meer. 1-2dh zou genoeg moeten zijn.

[AUijtdehaag]

Frantic schreef op maandag 2 februari 2026 @ 12:19:
[Afbeelding]

Gelukkig wat ik dacht. Bovenin een ‘kluit’ tabletten die niet naar beneden ging door t verbruik. De less functioneert dus prima. Note to self: iets vaker t zout op losheid boven in checken

Is dat regenit?
Die hebben een veel vastere vorm.
Ik zie ook veel zout uitdamping en los zout?

[LarryD]

In de OP staan allemaal feit/fictie punten, maar de bron is een website die zelf ontharders verkoopt. Zijn er ook objectieve bronnen over het nut van ontharders? Als ik die zoek kom ik uiteindelijk elke keer tot de conclusie dat een ontharder eigenlijk toch niet zo nodig is als ik dacht.

[Farabi]

LarryD schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 09:19:
In de OP staan allemaal feit/fictie punten, maar de bron is een website die zelf ontharders verkoopt. Zijn er ook objectieve bronnen over het nut van ontharders? Als ik die zoek kom ik uiteindelijk elke keer tot de conclusie dat een ontharder eigenlijk toch niet zo nodig is als ik dacht.

als je hardheid tussen de 6-8dh ligt, dan lijkt het mij ook niet echt nodig. dat is overigens ook mijn hardheid, maar ik gebruik het meer als luxe product laten we maar zeggen

alsnog flinke aanslag gehad destijds met 6-8dh aan mijn zwarte badkamermeubels.

[ Voor 16% gewijzigd door Farabi op 03-02-2026 09:59 ]

[Cobraa]

Ik heb nu een tijdje (1 jaar) een Less15, echter ben ik vergeten om de hars bij te vullen. Welke kan ik het beste kopen/gebruiken? En moet deze in de zoutbak gegoten worden of in de "zwarte buis"?

Thanks!

[jack zomer]

Cobraa schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 14:01:
Ik heb nu een tijdje (1 jaar) een Less15, echter ben ik vergeten om de hars bij te vullen. Welke kan ik het beste kopen/gebruiken? En moet deze in de zoutbak gegoten worden of in de "zwarte buis"?

Thanks!

hars bijvullen??? waarom raak je het kwijt? dat zou ik eerst uitzoeken.

Of bedoel je hars reinigen? ik gooi het schoonmaak spul in de buis in het zoutvat, wat jij met een zwarte buis bedoelt weet ik niet.

[Cobraa]

jack zomer schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 14:23:
[...]

hars bijvullen??? waarom raak je het kwijt? dat zou ik eerst uitzoeken.

Of bedoel je hars reinigen? ik gooi het schoonmaak spul in de buis in het zoutvat, wat jij met een zwarte buis bedoelt weet ik niet.

Bedoel inderdaad de reiniger, ik ben kwa ontharders heel A technisch.

Wat ik bedoel met zwarte buis:

[EDIT] Na het lezen van meerdere post, zie ik dat de voorkeur is om harsreiniger in de vlotterbuis te gieten. Heb de harsreiniger van AQMOS zelf besteld.

[ Voor 9% gewijzigd door Cobraa op 03-02-2026 16:25 ]

[gjcvro]

LarryD schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 09:19:
In de OP staan allemaal feit/fictie punten, maar de bron is een website die zelf ontharders verkoopt. Zijn er ook objectieve bronnen over het nut van ontharders? Als ik die zoek kom ik uiteindelijk elke keer tot de conclusie dat een ontharder eigenlijk toch niet zo nodig is als ik dacht.

Als je zelf geen kalkvlekken in je huis tegenkomt heb je hem niet nodig.

Wij hebben inmiddels een nieuwe keuken en badkamer en in de keuken begon zich al weer kalkafzetting te vormen van de kraan dichtdraaien en de druppels die dan van je vingers af vallen, Ik dacht altijd dat we redelijk zacht water hadden, maar kwam met meten toch op 10. Met de nieuwe badkamer en veel donkere kleuren daarin had ik genoeg van die smerige kalkvlekken en hebben we een ontharder geplaatst. Puur voor gemak dus, zodat het schoon en mooi houden van de nieuwe spullen een stuk beter lukt.

[Allewijn]

Binnenkort krijgen we een nieuwe vaatwasser.
Zo kom ik bij de gedachte voor een waterontharder....
En zo kom ik in dit topic:

Even als leuk introotje: Ik heb wat ervaring met 'zacht' water, maar dan doel ik op een heel ander doel:
Ik heb in mijn garage een 5-stappen Reverse Osmose System gebouwd met filters van Wiltec.
Dat geheel zit aangesloten op een buffervat van 100ltr en vult zich geautomatiseerd.
Ik maak daar osmose vrij water.

Dat water is (met TDS meter gemeten) 0 PPM(!).
Ik was daar wekelijks mijn auto mee. Dat is echt perfect! Ik heb mijn auto sinds dat systeem nóóit meer af hoeven drogen. En als we dat vergelijken met het waterontharder systeem wat mijn buurman heeft (we zijn allebei amateur-auto detailers/hobbyisten), dan is dit subliem.
Bij zijn ontkalkte water houdt hij altijd nog veel mineraalvlekken over na opdrogen op de lak.
Bij mij is het volledig streeploos en veel prettiger dan met droogdoeken werken (want daar creëer je micro krassen/swirls mee).

Maar goed, dus nog géén eigen ervaring met een aantrekkelijke waterontharder.
Ik zoek er naar. Liefst onder de 1000,- euro,
Zoek ook soms beetje 2ehands.
Kwam de Harvey Crown tegen voor zachte prijzen. De moeder van Aquacell.

Is dat anno 2026 nog steeds een interessante versie?
Ik wil dat mijn leidingwater zo ontkalkt mogelijk is.
Water is hier érg hard, volgens waterontharder.com 14,5 ᵒdH,
Volgens evides site zoals vermeld in startpost, 7,8 ᵒdH, maar als ik inlog op die site dan krijg ik 11,592 °dH te zien...

Ik wil het zelf aansluiten in mijn meterkast, direct naast de hoofdaansluiting.
Ik wil het niet in mijn kruipruimte hebben.
Ik wil dat het debiet van mijn kranen 'gelijk' blijft. Dus douchen moet oa niet met een zachter straalde gebeuren.
Ik wil het liefst inzage in wanneer ik bepaald onderhoud moet doen/zout moet toevoegen, via bijv een app.
Ik wil (volgens mij) iets aan resthardheid over houden om apparatuur te beschermen.
Want ik begrijp dat 0 ᵒdH voor problemen/lekkages kan zorgen?
Dus een apparaat wat ik qua resthardheid in kan stellen.
Er moet een bypass op zitten voor als ik bijv de tuin riant sproei.
Ik wil het liefst universeel (goedkoop) zout kunnen gebruiken.

Adviezen?
Ik snap dat jullie natuurlijk niet helemaal mijn huiswerk moeten doen...
@baika2 jij had in sept 2025 eigenlijk een beetje dezelfde eisen/vragen/behoefte.
Wat is het uiteindelijk bij jou geworden en hoe bevalt dat?

[ Voor 20% gewijzigd door Allewijn op 03-02-2026 20:27 ]

[Danny the dog]

Allewijn schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 19:16:
Binnenkort krijgen we een nieuwe vaatwasser.
Zo kom ik bij de gedachte voor een waterontharder....
En zo kom ik in dit topic:

Even als leuk introotje: Ik heb wat ervaring met 'zacht' water, maar dan doel ik op een heel ander doel:
Ik heb in mijn garage een 5-stappen Reverse Osmose System gebouwd met filters van Wiltec.
Dat geheel zit aangesloten op een buffervat van 100ltr en vult zich geautomatiseerd.
Ik maak daar osmose vrij water.

Dat water is (met TDS meter gemeten) 0 PPM(!).
Ik was daar wekelijks mijn auto mee. Dat is echt perfect! Ik heb mijn auto sinds dat systeem nóóit meer af hoeven drogen. En als we dat vergelijken met het waterontharder systeem wat mijn buurman heeft (we zijn allebei amateur-auto detailers/hobbyisten), dan is dit subliem.
Bij zijn ontkalkte water houdt hij altijd nog veel mineraalvlekken over na opdrogen op de lak.
Bij mij is het volledig streeploos en veel prettiger dan met droogdoeken werken (want daar creëer je micro krassen/swirls mee).

Maar goed, dus nog géén eigen ervaring met een aantrekkelijke waterontharder.
Ik zoek er naar. Liefst onder de 1000,- euro,
Zoek ook soms beetje 2ehands.
Kwam de Harvey Crown tegen voor zachte prijzen. De moeder van Aquacell.

Is dat anno 2026 nog steeds een interessante versie?
Ik wil dat mijn leidingwater zo ontkalkt mogelijk is.
Water is hier érg hard. 14,5 DH (bron waterontharder.com, maar lees ook veel andere waarden)
Ik wil het zelf aansluiten in mijn meterkast, direct naast de hoofdaansluiting.
Ik wil het niet in mijn kruipruimte hebben.
Ik wil dat het debiet van mijn kranen 'gelijk' blijft. Dus douchen moet oa niet met een zachter straalde gebeuren.

Adviezen?

Warmteservice heeft de Aquaslim serie in de aanbieding tot maart. Alle modellen onder de € 1.000. Het grootste model is wel echt hoog, capaciteit tot een waterverbruik van 360 m3/jr.

Wellicht de moeite om eens naar te kijken?
(Kleinere modellen kun je op de website selecteren)

Ik heb hier zelf de 1200 / 270m3 versie staan. Gaat aanstaand weekend de kruipruimte in..

[Allewijn]

@Danny the dog Dankjewel, ga ik ook naar kijken. We verbruiken 300 tot 350 m3 water per jaar.
106cm hoog is volgens mij idd wel helaas érg flink (voor in mijn meterkast... ik ga asap een meten wat ik max kan hebben)

[ Voor 39% gewijzigd door Allewijn op 03-02-2026 19:40 ]

[hiljolodewijk]

gjcvro schreef op zondag 1 februari 2026 @ 18:04:
[...]

Ik heb begin dit jaar een waterontharder geplaatst, van 8 naar 0dh, en nog steeds geen problemen. Niet met de oude en niet met de nieuwe.

Just my two cents :
Wij hebben sinds 2024 een Aqmos ontharder staan in onze nieuwbouw woning. Onze woning heeft een buffervat icm een warmtepomp, Quooker met Cube, zwarte kranen, spoelbak, etc.
In onze vorige woning hadden we 7 - 8 dH. Daar hadden we toch echt wel problemen met kalk (strepen in toilet en op kranen, quooker vol met kalk, schoonmaken/boenen).
Sinds we een waterontharder hebben in onze nieuwe woning op 0 dH, hebben we geen problemen gehad met onze apparatuur en ook zeker geen vlekken op zwarte kranen, en als er wat op zit, kan je het zo wegvegen. Schoonmaken is nu alleen nog om eventueel 'huidvet' van de tegels te halen, maar geen agressieve schoonmaakmiddelen en poetsen meer op onze zwarte kranen/spoelbak, want daar werden ze - icm de kalk - ook niet beter van

[Frantic]

AUijtdehaag schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 05:52:
[...]

Is dat regenit?
Die hebben een veel vastere vorm.
Ik zie ook veel zout uitdamping en los zout?

Regenjt idd.. bodem van de zak had een hoop ‘poeder’

[Z8Water]

Hoi allemaal,

Ik lees al een tijd mee in dit topic en zie dat er veel vragen langskomen over waterontharders: werking, onderhoud en de verschillen tussen systemen.

Ik werk bij Z8-Water, een leverancier van waterontharders. Ik ben hier niet om producten te verkopen, maar om waar mogelijk inhoudelijke en eerlijke antwoorden te geven en mee te denken bij vragen of misverstanden.

Ik denk graag mee bij vragen over garantie, onderhoud en werking.

[AUijtdehaag]

Welkom @Z8Water

[Robbie-1]

Ik twijfel tussen de less15 en de cmx-48.
Ruimte in de kelder is volop aanwezig, dus lijkt de less 15 prima.
Of is een los zoutvat b.v. eenvoudiger te reinigen? of andere voor- en nadelen?

[TheTeek]

hiljolodewijk schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 20:28:
[...]

Sinds we een waterontharder hebben in onze nieuwe woning op 0 dH

Ik begreep juist dat een beetje kalk beter is voor je leidingwerk en mogelijk het binnenwerk van kranen enz, beste houden tussen 1 en 4 dH? Te laag kan koperleidingen aantasten en kan zorgen voor een instabiele pH. niet dat het water ineens zuur wordt overigens.

[Aquaman]

Ter informatie:
Water ontharden tot 0°dH kan in principe, al zal je altijd voor- en tegenstanders blijven hebben
Enkele punten kunnen wel ontkracht of gestaafd worden.
- Volledig onthard water (0°dH) is NIET ongezond. (In twee gevallen moeten we het gebruik van onthard water afraden: voor zoutloze diëten en voor de bereiding van melk voor zuigelingen. In die gevallen doet men er beter aan ofwel bronwater met een laag natriumgehalte te gebruiken)
- Volledig onthard water (0°dH) is NIET corrosiever dan water vóór ontharder. (Zie hiervoor deze verklaring van Aqua-Belgica)
- Een ontharder verbruikt NIET meer zout als die tot 0°dH moet ontharden. De resthardheidsafstelling gebeurt meestal buiten het toestel om waardoor dit geen invloed heeft op het zoutverbruik nodig voor het onthardingsproces.
- Men moet NIET langer spoelen om shampoo uit het haar te krijgen! Men moet direct MINDER shampoo gebruiken.

Ter informatie en uit persoonlijke ervaring: het leidingwater hier staat al meer dan 10 jaar op 0°dH graden, dit volledig onthard water wordt dagelijks gebruikt om te drinken, koken en wordt op twee plaatsen verwarmd (1 kleine boiler van 10 liter onder de gootsteen en 1 grote voor de badkamer).
Onze leidingen zijn in kunststof.
Er is geen enkel probleem ontstaan door gebruik van volledig onthard water.
De gezondheid van iedere persoon die dit volledig onthard water hier ooit heeft gebruikt, is NIET bedreigd of verslechterd.

De enige reden waarom toch nog aangeraden wordt om een resthardheid (tussen 3 en 5 °dH) te behouden is om het aparte gevoel van volledig onthard water wat tegen te gaan.

PS: dit is mijn ervaring uit België

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[Aquaman]

Welkom @Z8Water

[Perzikvrucht]

Afgelopen week is bij ons de Less 15 geïnstalleerd. De monteur heeft alles ingesteld en gaf aan vooral niet aan de knopen te gaan zitten. Als ik de hardheid van het water nu meet (dus na ontharden) met de bijgeleverde set, dan is bij 5mL water en 1 druppel het water direct heel licht groen. Betekent dat dan 0dH?

We hebben wel een zuigeling die op termijn flesvoeding krijgt. Vandaar dat ik de hardheid wil weten na ontharding (ook gezien de post hierboven van @Aquaman. Mogelijk toch iets harder instellen?

[Farabi]

Perzikvrucht schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 08:22:
Als ik de hardheid van het water nu meet (dus na ontharden) met de bijgeleverde set, dan is bij 5mL water en 1 druppel het water direct heel licht groen. Betekent dat dan 0dH?

Ja

[Vendetta_X]

Aquaman schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 07:35:
Ter informatie:
Water ontharden tot 0°dH kan in principe, al zal je altijd voor- en tegenstanders blijven hebben
Enkele punten kunnen wel ontkracht of gestaafd worden.
- Volledig onthard water (0°dH) is NIET ongezond. (In twee gevallen moeten we het gebruik van onthard water afraden: voor zoutloze diëten en voor de bereiding van melk voor zuigelingen. In die gevallen doet men er beter aan ofwel bronwater met een laag natriumgehalte te gebruiken)
- Volledig onthard water (0°dH) is NIET corrosiever dan water vóór ontharder. (Zie hiervoor deze verklaring van Aqua-Belgica)
- Een ontharder verbruikt NIET meer zout als die tot 0°dH moet ontharden. De resthardheidsafstelling gebeurt meestal buiten het toestel om waardoor dit geen invloed heeft op het zoutverbruik nodig voor het onthardingsproces.
- Men moet NIET langer spoelen om shampoo uit het haar te krijgen! Men moet direct MINDER shampoo gebruiken.

Ter informatie en uit persoonlijke ervaring: het leidingwater hier staat al meer dan 10 jaar op 0°dH graden, dit volledig onthard water wordt dagelijks gebruikt om te drinken, koken en wordt op twee plaatsen verwarmd (1 kleine boiler van 10 liter onder de gootsteen en 1 grote voor de badkamer).
Onze leidingen zijn in kunststof.
Er is geen enkel probleem ontstaan door gebruik van volledig onthard water.
De gezondheid van iedere persoon die dit volledig onthard water hier ooit heeft gebruikt, is NIET bedreigd of verslechterd.

De enige reden waarom toch nog aangeraden wordt om een resthardheid (tussen 3 en 5 °dH) te behouden is om het aparte gevoel van volledig onthard water wat tegen te gaan.

PS: dit is mijn ervaring uit België

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

Ook geen last van silica? Op al ons keramiek ontstaan bruine vlekken. Wilde dit voorkomen en onthard daarom tot 2-3dH (en omdat 0 niet mogelijk lijkt). Uiteraard is dit vooral zichtbaar op witte ondergronden, wasbak/toilet. Maar ook in de badkamer op donkere tegels hebben we dit. Op sommige plekken is het vrij hardnekkig en niet schoon te krijgen op andere plekken wrijf je het met je vinger er eenvoudig af.

[Aquaman]

Vendetta_X schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 16:45:
[...]

Ook geen last van silica? Op al ons keramiek ontstaan bruine vlekken. Wilde dit voorkomen en onthard daarom tot 2-3dH (en omdat 0 niet mogelijk lijkt). Uiteraard is dit vooral zichtbaar op witte ondergronden, wasbak/toilet. Maar ook in de badkamer op donkere tegels hebben we dit. Op sommige plekken is het vrij hardnekkig en niet schoon te krijgen op andere plekken wrijf je het met je vinger er eenvoudig af.

Beste @Vendetta_X ,
Neen, wij hebben geen last van silicavlekken. Wij hebben sanitair met zwarte accenten en zelfs daarop is er niks te zien.
Hou wel rekening dat ik in België woon.

Ter informatie: om te weten of een hardnekkige witte film in je huis te wijten is aan silica - Doe de azijntest!
Veeg het getroffen gebied af met witte azijn. Als de azijn de kalk of film verwijdert, is het probleem waarschijnlijk de hardheid. Als het azijn het gebied echter niet schoonmaakt, heb je waarschijnlijk te maken met silicavlekken.

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[g00gle]

Ik zit ook te denken om kalk bij te gaan mengen, want ook wij hebben silica vlekken op het Chrome werk. Maakt niet uit wat ik doe ik krijg het niet weg. Alleen polijsten (dus weg schuren) lijkt te werken. Zal wel afhankelijk zijn van het gebied waar je woont. Maar voor mij wel de overweging om misschien 2a3dH bij te gaan mengen. Wat denk jij @Aquaman ?

[Avvd]

g00gle schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 23:41:
Ik zit ook te denken om kalk bij te gaan mengen, want ook wij hebben silica vlekken op het Chrome werk. Maakt niet uit wat ik doe ik krijg het niet weg. Alleen polijsten (dus weg schuren) lijkt te werken. Zal wel afhankelijk zijn van het gebied waar je woont. Maar voor mij wel de overweging om misschien 2a3dH bij te gaan mengen. Wat denk jij @Aquaman ?

Is de hars nog vrij nieuw? Bij mij is het na een paar maanden weggegaan. Toen ik na een paar jaar de hars moest vernieuwen was het er weer opnieuw voor een paar maanden.

[g00gle]

Avvd schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 23:44:
[...]


Is de hars nog vrij nieuw? Bij mij is het na een paar maanden weggegaan. Toen ik na een paar jaar de hars moest vernieuwen was het er weer opnieuw voor een paar maanden.

De ontharder is geplaatst einde van 2024, moet ik eerlijk bekennen dat ik nooit de vlekken echt weggepoetst heb. Staat op de lijst, maar ben nu wel nieuwsgierig geworden of dat niet hetzelfde is bij mij. Heb niet perse de indruk dat het erger word. Maar maken we nu ook wel standaard en trouw het Chrome werk goed droog.

[Aquaman]

g00gle schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 23:41:
Ik zit ook te denken om kalk bij te gaan mengen, want ook wij hebben silica vlekken op het Chrome werk. Maakt niet uit wat ik doe ik krijg het niet weg. Alleen polijsten (dus weg schuren) lijkt te werken. Zal wel afhankelijk zijn van het gebied waar je woont. Maar voor mij wel de overweging om misschien 2a3dH bij te gaan mengen. Wat denk jij @Aquaman ?

Om het probleem van silicavlekken te bestrijden, moet men het eerst begrijpen!
SILICAVLEKKEN BEGRIJPEN
Siliciumdioxide, ook bekend als silica (SiO2), is een oxide van silicium, het op één na meest voorkomende element op aarde. Deze van nature voorkomende verbinding is alomtegenwoordig in onze omgeving en wordt aangetroffen in voedingsmiddelen zoals aardbeien, avocado's, uien, wortelgroenten, tarwe en haver. Het is ook aanwezig in de natuur in zand, zandsteen, kwarts, vuursteen, agaat en graniet.
Er zijn verschillende opvattingen over de gezondheidseffecten van silica. Terwijl sommige onderzoeken beweren dat het voordelen heeft voor de groei van botten, kraakbeen, haar en nagels, suggereren andere dat het geen voedingswaarde heeft. Hoe dan ook, men is het er algemeen over eens dat silica het menselijk lichaam niet schaadt, en daarom blijft het niet gereguleerd door de Environmental Protection Agency (EPA).

IDENTIFICATIE VAN SILICAVLEKKEN
Dus hoe kun je bevestigen of de hardnekkige witte film in je huis te wijten is aan silica? Het is simpel - gebruik gewoon de azijntest! Veeg het getroffen gebied af met witte azijn. Als de azijn de kalk of film verwijdert, is het probleem waarschijnlijk de hardheid. Als azijn het gebied echter niet schoonmaakt, heb je waarschijnlijk te maken met silicavlekken.

VORMEN VAN SILICA IN DE WATERVOORZIENING
In een watervoorziening kan silica in drie vormen voorkomen: opgelost, deeltjesvormig of colloïdaal. Een colloïde is een zeer fijn zwevend deeltje dat zich niet gemakkelijk nestelt. Wanneer silica in hoge concentraties aanwezig is, kan het harde witte kalkafzettingen vormen.

BEHANDELING VAN SILICAVLEKKEN
Het behandelen van silicavlekken hangt af van de vorm die het aanneemt. Als het silica in de vorm van deeltjes is, kan eenvoudige filtratie voldoende zijn. Als het in colloïdale vorm is, kan chemische toevoeging, zoals magnesiumzouten, nodig zijn, gevolgd door filtratie of een omgekeerde osmose (RO) -systeem.

WATERBEHANDELINGSSYSTEMEN VOOR SILICA
Hier is echter het addertje onder het gras: een wasverzachter op basis van zout is niet effectief tegen silica. Dus ondanks het ontharden van uw water, blijft het probleem bestaan. Wat je nodig hebt is een behandeling die speciaal is ontworpen voor silica. Er zijn systemen die ontworpen zijn om zowel hardheid als silica te behandelen en worden ten zeerste aanbevolen om de stroomafwaartse stroom en apparaten, waaronder boilers, vaatwassers, wasmachines en ijsmachines, te beschermen. ICS-systemen zijn kleine, op cartridges gebaseerde waterbehandelingssystemen die handig, eenvoudig te installeren en te onderhouden zijn.

CONCLUSIE
Tot slot, omgaan met silicavlekken. In het begin lijkt het misschien ontmoedigend, maar met de juiste kennis en tools is het een beheersbare taak. Vergeet niet om het probleem correct te identificeren met behulp van de azijntest en kies een geschikte behandeling op basis van de vorm van silica.

Bron: G. Ergler

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[Perzikvrucht]

Farabi schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 08:46:
[...]


Ja

Ik zou dus graag mijn Less 15 willen instellen dat na ontharden de waterhardheid circa 1-2 dH is. De huidige instellingen (door de monteur) zijn:
- stap 13 van de handleiding (hardheid) = 10
- stap 14 van de handleiding (rest hardheid) = 0

Klopt het dat stap 13 de ingaande waterhardheid is (dus niet onthard, als ik dus de bypass gebruik)? Waterhardheid van 10dH klopt op basis van de druppeltest. Betekent de waarde 10 hier 10 dH?

Geeft de resthardheid (stap 14) aan hoe hard het water moet zijn na ontharden? Dus in mijn gewenste geval 1 of 2 (en dus q of 2 dH)?

Zijn er nog andere instellingen die jullie aanraden om aan te passen?

[Farabi]

Edit verkeerd.

[ Voor 98% gewijzigd door Farabi op 07-02-2026 22:55 ]

[Aquaman]

Perzikvrucht schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:48:
[...]
Ik zou dus graag mijn Less 15 willen instellen dat na ontharden de waterhardheid circa 1-2 dH is. De huidige instellingen (door de monteur) zijn:
- stap 13 van de handleiding (hardheid) = 10
- stap 14 van de handleiding (rest hardheid) = 0

Klopt het dat stap 13 de ingaande waterhardheid is (dus niet onthard, als ik dus de bypass gebruik)? Waterhardheid van 10dH klopt op basis van de druppeltest. Betekent de waarde 10 hier 10 dH?

Geeft de resthardheid (stap 14) aan hoe hard het water moet zijn na ontharden? Dus in mijn gewenste geval 1 of 2 (en dus q of 2 dH)?

Zijn er nog andere instellingen die jullie aanraden om aan te passen?

Beste @Perzikvrucht,
Zoals in de handleiding staat is de waarde die je in stap 13 instelt de waterhardheid van het te behandelende water in (ruw water).
In stap 14 stel je theoretisch de uiteindelijk gewenste resthardheid in. Dit is echter slechts een theoretische waarde want daarmee WIJZIG je effectief NIET de waterhardheid maar de wijze waarop berekend wordt wanneer het toestel zal regenereren.
Je kan enkel via de interne mengschroef op het regelventiel of via de externe mixing valve (AQMOS montageblok of Clack© V4099) hard water mengen, waardoor je de resthardheid wijzigt! (Capactiteitsberekening)
De druppeltest is vrij eenvoudig: elke druppel die je bijvoegt aan het 'behandelde water' tot dit verkleurt, staat voor 1 °dH. (10 druppels is dus 10°dH)

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[Perzikvrucht]

Aquaman schreef op zondag 8 februari 2026 @ 07:02:
[...]


Beste @Perzikvrucht,
Zoals in de handleiding staat is de waarde die je in stap 13 instelt de waterhardheid van het te behandelende water in (ruw water).
In stap 14 stel je theoretisch de uiteindelijk gewenste resthardheid in. Dit is echter slechts een theoretische waarde want daarmee WIJZIG je effectief NIET de waterhardheid maar de wijze waarop berekend wordt wanneer het toestel zal regenereren.
Je kan enkel via de interne mengschroef op het regelventiel of via de externe mixing valve (AQMOS montageblok of Clack© V4099) hard water mengen, waardoor je de resthardheid wijzigt! (Capactiteitsberekening)
De druppeltest is vrij eenvoudig: elke druppel die je bijvoegt aan het 'behandelde water' tot dit verkleurt, staat voor 1 °dH. (10 druppels is dus 10°dH)

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

Dank! Misschien een domme suggestie, maar stel de hardheid van het ruwe water is 10dH en je stelt bij stap 13 5dH in, zorg je er dan ook niet voor dat er geen 0dH water uitkomt? Of hoe moet ik dit zien?

[AUijtdehaag]

@Perzikvrucht
Om (betrouwbaar) resthardheid te maken heb je een bypasskraan met versnijding nodig
https://www.aqmos.nl/shop...teringskraan-verloop-7181
Die instelling in stap 14 doet niks aan de resthardheid, het zorgt er alleen voor dat de regeneratie eerder of later plaats vindt.

Als je een zuigeling hebt, zou ik gewoon hard water nemen. Dus bypass open.
Elke dH die onthard wordt komt er 8 mg/l natrium in het water erbij
Dat is niet heel spannend, kijk maar eens op een pakje kipfilet wat je binnenkrijgt aan natrium
Echter voor mensen op zoutloos dieet of zuigelingen is dat natuurlijk wel een niet wenselijke verhoging.

[gjcvro]

AUijtdehaag schreef op zondag 8 februari 2026 @ 08:23:
@Perzikvrucht
Om (betrouwbaar) resthardheid te maken heb je een bypasskraan met versnijding nodig
https://www.aqmos.nl/shop...teringskraan-verloop-7181
Die instelling in stap 14 doet niks aan de resthardheid, het zorgt er alleen voor dat de regeneratie eerder of later plaats vindt.

Als je een zuigeling hebt, zou ik gewoon hard water nemen. Dus bypass open.
Elke dH die onthard wordt komt er 8 mg/l natrium in het water erbij
Dat is niet heel spannend, kijk maar eens op een pakje kipfilet wat je binnenkrijgt aan natrium
Echter voor mensen op zoutloos dieet of zuigelingen is dat natuurlijk wel een niet wenselijke verhoging.

In het kort: resthardheid regel je met een mengkraan, niet met de elektronica. Zoiets?

[AUijtdehaag]

@gjcvro
Klopt.
Tenzij totaal verkeerde instellingen dan loopt de resthardheid vanzelf op.

[tc_bakker]

Hallo,

Ik heb een waterluxe duo 10. Nu ben ik een beetje in verwarring hoe de bypass moet staan voor juiste werking zacht water. Kan dit namelijk nergens vinden. Bij ons staat de bypass open op dit moment. Dus de schuif staat helemaal naar rechts ipv in het midden.

Weet iemand dit?

[gjcvro]

tc_bakker schreef op zondag 8 februari 2026 @ 09:12:
Hallo,

Ik heb een waterluxe duo 10. Nu ben ik een beetje in verwarring hoe de bypass moet staan voor juiste werking zacht water. Kan dit namelijk nergens vinden. Bij ons staat de bypass open op dit moment. Dus de schuif staat helemaal naar rechts ipv in het midden.

Weet iemand dit?

https://cdn.webshopapp.co...waterluxe-handleiding.pdf
Kopje 7?

[Erwin186]

AUijtdehaag schreef op zondag 8 februari 2026 @ 08:23:

Als je een zuigeling hebt, zou ik gewoon hard water nemen. Dus bypass open.
Elke dH die onthard wordt komt er 8 mg/l natrium in het water erbij
Dat is niet heel spannend, kijk maar eens op een pakje kipfilet wat je binnenkrijgt aan natrium
Echter voor mensen op zoutloos dieet of zuigelingen is dat natuurlijk wel een niet wenselijke verhoging.

Hoe ga je in dat geval met de ontharder zelf om? Als je de bypass volledig open zet doet de ontharder feitelijk niks meer, dus de ontharder zou dan eigenlijk gewoon uit kunnen. Hoe kun je de ontharder dan veilig buiten gebruik stellen? Ik kan me voorstellen dat je niet zomaar de stekker eruit kan trekken aangezien er nog zout en water in het apparaat zit.

Wij verwachten onze tweede binnenkort en gebruiken nu een Less 15 met het Aqmos montageblok.

[Perzikvrucht]

AUijtdehaag schreef op zondag 8 februari 2026 @ 08:23:
@Perzikvrucht
Om (betrouwbaar) resthardheid te maken heb je een bypasskraan met versnijding nodig
https://www.aqmos.nl/shop...teringskraan-verloop-7181
Die instelling in stap 14 doet niks aan de resthardheid, het zorgt er alleen voor dat de regeneratie eerder of later plaats vindt.

Als je een zuigeling hebt, zou ik gewoon hard water nemen. Dus bypass open.
Elke dH die onthard wordt komt er 8 mg/l natrium in het water erbij
Dat is niet heel spannend, kijk maar eens op een pakje kipfilet wat je binnenkrijgt aan natrium
Echter voor mensen op zoutloos dieet of zuigelingen is dat natuurlijk wel een niet wenselijke verhoging.

Dank! Ik kan natuurlijk hard water gebruiken voor de flesvoeding, waarna ik daarna de bypass weer uit zet en weer onverhard water heb. Zoiets bedoel je denk ik?

Zijn er nog tips tav de resthardheid instelling? Standaard stond deze op 0. Heeft dat de voorkeur of kan dit op een andere stand ingesteld worden zodat er zuiniger met het zout wordt omgegaan?

Hetzelfde geldt voor de hardheid van het ruwe water. Als ik deze op 10 instel, krijg ik a ontharding water van 0dH. Maar als ik dit op 7 instel krijg ik dat ook (en misschien ook wel op 6 of 5?). Is dat dan een betere (zuinigere) instelling of heeft het ook nadelen?

Dank allemaal overigens. Ik leer veel!

[AUijtdehaag]

@Erwin186 @Perzikvrucht
Kun je geen aftakking of kraantje VOOR de ontharder maken?
Dan kan je kiezen of je hard of zacht water wilt.

@Perzikvrucht
Met de instellingen in de ontharder verander je niks aan de hardheid.
Hooguit wanneer deze weer gaat regenereren
Dus het dient altijd mechanisch gemengd te worden om een resthardheid te behouden.

[gjcvro]

AUijtdehaag schreef op zondag 8 februari 2026 @ 08:23:
@Perzikvrucht
Om (betrouwbaar) resthardheid te maken heb je een bypasskraan met versnijding nodig
https://www.aqmos.nl/shop...teringskraan-verloop-7181
Die instelling in stap 14 doet niks aan de resthardheid, het zorgt er alleen voor dat de regeneratie eerder of later plaats vindt.

Als je een zuigeling hebt, zou ik gewoon hard water nemen. Dus bypass open.
Elke dH die onthard wordt komt er 8 mg/l natrium in het water erbij
Dat is niet heel spannend, kijk maar eens op een pakje kipfilet wat je binnenkrijgt aan natrium
Echter voor mensen op zoutloos dieet of zuigelingen is dat natuurlijk wel een niet wenselijke verhoging.

Even hier op inhaken, zal waarschijnlijk met chemie te maken hebben waar ik weinig kaas van heb gegeten.
Ik dacht altijd dat een ontharder alleen kalk uit het water onttrekt, niets toevoegt, en het zout wordt alleen gebruikt om de hars te regenereren, niet om aan het water toe te voegen. Waar komt dan die 8mg/l natrium vandaan? Gesplitst van de kalk?

[AUijtdehaag]

@gjcvro
Het is niet lastig.
Magnesium ionen en Calcium ionen hebben een "lading" Of dat nou positief of negatief is maakt nu even niet uit
In het hars zit natriumionen opgesloten.
Het harsbed heeft ook een lading, daarmee worden natrium ionen met magnesium ionen en calcium ionen uitgewisseld.

Dus ja, er wordt wel degelijk natrium aan het water toegevoegd ter vervanging van magnesioum en calcium.
Afhankelijk van je inkomende hardheid is dat 8 mg/l per dH.

[ Voor 4% gewijzigd door AUijtdehaag op 08-02-2026 12:23 ]

[gjcvro]

AUijtdehaag schreef op zondag 8 februari 2026 @ 12:22:
@gjcvro
Het is niet lastig.
Magnesium ionen en Calcium ionen hebben een "lading" Of dat nou positief of negatief is maakt nu even niet uit
In het hars zit natriumionen opgesloten.
Het harsbed heeft ook een lading, daarmee worden natrium ionen met magnesium ionen en calcium ionen uitgewisseld.

Dus ja, er wordt wel degelijk natrium aan het water toegevoegd ter vervanging van magnesioum en calcium.
Afhankelijk van je inkomende hardheid is dat 8 mg/l per dH.

En met het spoelen van de hars vul je dan eigenlijk die ionen weer aan?

[AUijtdehaag]

@gjcvro
Bij regenereren gebeurt het omgekeerde. Magnesium en calciumionen komen vrij vanwege de natriumionen.
De waterontharder wordt niet voor niets een ionenwisselaar genoemd.

Zout is NaCl (natrium chloride), wat overblijft zijn de Na ionen in het water. Dit is smaak en reukloos

Er komt meer bij kijken zoals het bufferend vermogen waar de Ph niet wijzigd, genaamd alkaliteit.
Een interessant artikel uit de TS
https://watertechnologyre...fteners-and-dealkalizers/

Ik ben net op geweest voor mijn examen wateropleidingen TAZ dus fouten voorbehouden

[ Voor 62% gewijzigd door AUijtdehaag op 08-02-2026 12:37 ]

[gjcvro]

AUijtdehaag schreef op zondag 8 februari 2026 @ 12:27:
@gjcvro
Bij regenereren gebeurt het omgekeerde. Magnesium en calciumionen komen vrij vanwege de natriumionen.
De waterontharder wordt niet voor niets een ionenwisselaar genoemd.

Zout is NaCl (natrium chloride), wat overblijft zijn de Na ionen in het water. Dit is smaak en reukloos

Er komt meer bij kijken zoals het bufferend vermogen waar de Ph niet wijzigd, genaamd alkaliteit.
Een interessant artikel uit de TS
https://watertechnologyre...fteners-and-dealkalizers/

Ik ben net op geweest voor mijn examen wateropleidingen TAZ dus fouten voorbehouden

Ik ken een klein beetje hoe het werkt vanuit de koiwereld en de waterhuishouding daar. Verkeerde Ph = dodelijk, dus kalkvrij is daar een nogo, soms moet je zelfs natriumbicarbonaat toevoegen om de buffer op peil te houden. Maar die kennis was gelukkig al weer een heel eind weggezakt, zoals gezegd, chemie is niet mijn ding. In grote lijnen wil ik het snappen, de details wil ik niet onthouden.

[Erwin186]

AUijtdehaag schreef op zondag 8 februari 2026 @ 12:11:
@Erwin186 @Perzikvrucht
Kun je geen aftakking of kraantje VOOR de ontharder maken?
Dan kan je kiezen of je hard of zacht water wilt.

Het zit hier allemaal redelijk krap ingebouwd in de meterkast en op de plek waar de ontharder staat. En ik ben zelf technisch ook niet zo onderlegd dat ik dat zelf durf te doen. Dus dat is helaas geen optie.

Ik heb wel twee buitenkranen die aftakken voor de ontharder (vanuit de bouw al zo gedaan), dus voor de tuin heb ik wel hard water. Maar een buitenkraan vind ik niet echt geschikt om te gebruiken voor babyvoeding.

Overigens heb ik een resthardheid van 3 dH ingesteld via het montageblok en de inkomende hardheid is hier 7.5 dH, dus de hoeveelheid natrium die er door de ontharding bij komt is dan nog relatief beperkt.

[The-Legend-10]

Ik ben begonnen met lezen op de eerste pagina. Ik lees echt allerlei verhalen. Ook over commerciële praatjes van bepaalde merken. Dat zie ik nog steeds terug op sommige aanbieders.

Ik zoek dus een ontharder die ik zelf kan installeren en die bij voorkeur instelbaar is. Maar wat zijn dan de goede instellingen? We hebben water van rond de 9-11dh hier (aldus Brabant Water).
Ik heb plaats genoeg want de watermeter zit in de kelder. Het zou mooi zijn als ik ‘m aan de muur kan hangen omdat de meter boven de pompput zit.
Ik moet nu de installaties gaan afvullen (vloerverwarming, warmtepomp etc) en zou dat graag met onthard water willen doen.

[AUijtdehaag]

@The-Legend-10
De cv installatie gewoon vullen met hard water.
Enkel in de quooker zal kalkverstopping ontstaan bij hoge temperaturen.
In een cv systeem niet.

[The-Legend-10]

Het is een LTV systeem met maximaal 38 graden aan water. Heb me laten vertellen dat het voor de Enviline Monoblock ook beter is om onthard water te gebruiken. En ik wil niet, net zoals in m’n vorige woning, dat alles zo snel onder de kalk zit.

[Aquaman]

Beste @The Legend ,

Iedere verwarmingssysteem is een GESLOTEN circuit, waardoor het bijna onmogelijk is dat er kalkvorming kan ontstaan.
Kalksporen in een gesloten verwarmingssysteem (CV-installatie) wijzen vaak op problemen met de waterkwaliteit of kleine lekkages. Hoewel het water in een gesloten systeem circuleert en kalkafzetting in theorie minimaal zou moeten zijn, kunnen de volgende situaties kalkaanslag veroorzaken:
Oorzaken van kalksporen:
- Regelmatig bijvullen: Als de CV-ketel regelmatig moet worden bijgevuld, komt er telkens vers, hard water in het systeem. De kalk uit dit water zet zich af, vooral op het heetste punt: de warmtewisselaar.
- Lekkages: Kleine lekkages bij koppelingen of de automatische ontluchter kunnen kalksporen achterlaten wanneer het water verdampt.
- Initiële vulling: Het systeem is gevuld met leidingwater met een hoge hardheid.

Gevolgen van kalkaanslag:
- Verminderd rendement: Kalk werkt isolerend. Een laagje kalk op de warmtewisselaar zorgt ervoor dat het water minder snel opwarmt, wat leidt tot een hoger gasverbruik.
- Storingen: Kalk kan leiden tot geluiden (brommen, tikken) en uiteindelijk tot storingen in de CV-ketel.
- Corrosie: Afzettingen van kalk en corrosie kunnen de leidingen en radiatoren aantasten.

Oplossingen:
- CV-ketel ontkalken: Bij hardnekkige kalkafzetting kan de warmtewisselaar worden gereinigd met een ontkalkingsmiddel.
- Systeem doorspoelen (Powerflushing): Het systeem kan grondig worden doorgespoeld om kalk en vuil te verwijderen.
- Waterontharder: Een waterontharder voorkomt structureel nieuwe kalkaanslag door het vulwater te ontharden.
- Lekkages verhelpen: Controleer op zichtbare lekkages en laat deze repareren.

In deze gevallen is het raadzaam om een erkende installateur te raadplegen om de hardheid van het water te controleren en eventueel een inhibitor (beschermingsmiddel) toe te voegen om corrosie en kalkaanslag te voorkomen.

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[Aquaman]

gjcvro schreef op zondag 8 februari 2026 @ 12:17:
[...]

Even hier op inhaken, zal waarschijnlijk met chemie te maken hebben waar ik weinig kaas van heb gegeten.
Ik dacht altijd dat een ontharder alleen kalk uit het water onttrekt, niets toevoegt, en het zout wordt alleen gebruikt om de hars te regenereren, niet om aan het water toe te voegen. Waar komt dan die 8mg/l natrium vandaan? Gesplitst van de kalk?

Beste @gjcvro ,
Bij regeneratie geeft de zoutoplossing een deel van de aanwezige natriumionen af en vervangt ze door calcium- en magnesiumionen die zich op de harsbolletjes hebben vastgezet. Deze calcium- en magnesiumionen en de overtollige natriumionen worden met de zoutoplossing naar de riool afgevoerd.
De nieuwe richtlijn aanschouwt niet meer de natriumparameter als hoogst noodzakelijk voor de gezondheid. De gebruikte grens van 150 mg/l werd afgelast. In twee gevallen moeten het gebruik van onthard water afgeraden worden: voor zoutloze diëten en voor de bereiding van melk voor zuigelingen. In die gevallen doet men er beter aan bronwater met een laag natriumgehalte te gebruiken.

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[AQMOS]

AUijtdehaag schreef op zondag 8 februari 2026 @ 16:30:
@The-Legend-10
De cv installatie gewoon vullen met hard water.
Enkel in de quooker zal kalkverstopping ontstaan bij hoge temperaturen.
In een cv systeem niet.

Persoonlijk zou ik adviseren om de CV te vullen met onthard water van ~2-3dH.
Verstopping zal niet snel gebeuren, maar kalkafzetting wel op de verwarmingselementen. Het oude kalk is lastig om te verwijderen, aangezien het een gesloten systeem is, maar extra opbouwen is zonde

[Robbie-1]

AQMOS schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 18:10:
[...]

Persoonlijk zou ik adviseren om de CV te vullen met onthard water van ~2-3dH.
Verstopping zal niet snel gebeuren, maar kalkafzetting wel op de verwarmingselementen. Het oude kalk is lastig om te verwijderen, aangezien het een gesloten systeem is, maar extra opbouwen is zonde

Dit is wel een terechte opmerking, ik wil een waterontharder installeren, maar er komt ook een warmtepomp, dus het hele CV systeem moet leeg.
De beste volgorde, is dus eerst de waterontharder, instellen op 2 a 3 dH en daarna de Warmtepomp laten installeren, en vullen.

[TheMystery]

Dus het bijvullen van een cv kan goed met 0 dh? Mijn systeem is namelijk nog gevuld vorig jaar toen ik nog geen ontharder had water was 8 dh.

[ZeRoC00L]

TheMystery schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 19:47:
Dus het bijvullen van een cv kan goed met 0 dh? Mijn systeem is namelijk nog gevuld vorig jaar toen ik nog geen ontharder had water was 8 dh.

Bijvullen, als in een paar liter erbij kan natuurlijk geen probleem. Dat kleine beetje onthard water vermengd zich gewoon met de rest van het cv water. Dat merk je niet eens.

[wpee]

gjcvro schreef op zondag 8 februari 2026 @ 09:00:
[...]

In het kort: resthardheid regel je met een mengkraan, niet met de elektronica. Zoiets?

Ja, omdat je een deel hard water bij mengt na de ontharder, zal je minder water door de ontharderder trekken en kan de hars dus langer mee voor je weer niet regenereren. Deze instelling is een rekenfactor omdat je dus langer met je hars kan doen. Dus de volgende regeneratie kan later kunnen Puur chemisch gezien zal hars altijd 100 procent ontharden, tenminste als deze vers is, dus met na regenereren. Meng je gewoon water bij dan gaan je er langer mee doen, want er gaat dan minder water door de hars.

[Aquaman]

tc_bakker schreef op zondag 8 februari 2026 @ 09:12:
Hallo,

Ik heb een waterluxe duo 10. Nu ben ik een beetje in verwarring hoe de bypass moet staan voor juiste werking zacht water. Kan dit namelijk nergens vinden. Bij ons staat de bypass open op dit moment. Dus de schuif staat helemaal naar rechts ipv in het midden.

Weet iemand dit?

Beste @tc_bakker, vrij simpel toch met zo'n schuifbypass.

Deze uitvoering heeft echter geen resthardheidsregeling.

Met vriendelijke groeten,
Aquaman

[hapklaar]

Ik ben de trotse nieuwe eigenaar van een LESS-10 ontharder en wil deze ook graag via Home Assistant uitlezen. Uit de OP maak ik op dat hiervoor een clack reader v4 gebruikt kan worden, maar kan niet ontdekken waar ik zoiets aan kan schaffen. Kunnen jullie me de goeie kant op wijzen?

[peterpijpelink]

hapklaar schreef op dinsdag 17 februari 2026 @ 14:04:
Ik ben de trotse nieuwe eigenaar van een LESS-10 ontharder en wil deze ook graag via Home Assistant uitlezen. Uit de OP maak ik op dat hiervoor een clack reader v4 gebruikt kan worden, maar kan niet ontdekken waar ik zoiets aan kan schaffen. Kunnen jullie me de goeie kant op wijzen?

Vraag @AUijtdehaag

[hapklaar]

Dank Nog even een vraagje. Voor de eerste ingebruikname, hoeveel zout moet er in en moet ik er zelf ook eerst water in doen? Ik kon deze info (plus hoe en wanneer harsreinigen etc) niet in de handleiding vinden.

[Aquaman]

hapklaar schreef op dinsdag 17 februari 2026 @ 14:46:
Dank Nog even een vraagje. Voor de eerste ingebruikname, hoeveel zout moet er in en moet ik er zelf ook eerst water in doen? Ik kon deze info (plus hoe en wanneer harsreinigen etc) niet in de handleiding vinden.

Beste @hapklaar,
Op pagina 8 van de handleiding staat onder nummer 5.4 het volgende:
Plaats de waterontharder op de installatielocatie. Open het bovendeksel en vul het
zoutcompartiment voor minimaal de helft met zouttabletten.
Verder staat onder nummer 5.7:
Start de handmatige regeneratie van het apparaat. Blader door het
regeneratiemenu naar de terugspoelstap (rechter knop) als dit niet de eerste stap in
de weergegeven reeks is. Wanneer de regelklep begint met terugspoelen, zet u eerst
de watertoevoer iets open. Terwijl het drukvat met water wordt gevuld, wordt de lucht
via de afvoerleiding uit het apparaat verdreven. Wanneer de tank vol is, begint er
water door de afvoerleiding te stromen. Open op dit punt de watertoevoer volledig.
Laat het apparaat de regeneratie voltooien en voer vervolgens nog een handmatige regeneratie uit.

Daarmee staat jouw toestel volledig op punt om je dagelijks van zuiver en zacht water te voorzien.

Met vriendelijke groeten,
Aquaman