Advies gevraagd: welke warmtepompinstallatie?

[Isniedood]

Situatie

Wij hebben een huis laten ontwerpen door een architect en hebben in eerste instantie van de W-installateurs van de aannemer een voorstel gekregen waar ik niet enthousiast van werd. Vervolgens zijn wij ook andere partijen gaan benaderen, maar ook bij die voorstellen heb ik mijn twijfels.

Ons huis en huishouden is als volgt:

• 2 volwassenen en ons derde kindje is op komst. Af en toe familie dat blijft slapen
• Totale Gebruiksoppervlakte 300m2 (begane grond 185m2)
• 3 regendouches en een bad
• Ik dacht aan 2 zones. Beneden + badkamers. Badkamers dicht als er gekoeld wordt. De kamers boven zou je dan 1 x naregelen, aangezien het daar iets kouden mag blijven, maar altijd open houden.
• Warmteverliesberekening moet nog gedaan worden. Biedt de installateur nu voor €550 aan.

Afgiftesysteem:

• Overal vloerverwarming.
• Eerste voorstel dat ik ontvangen had was hoh 150 die had ik afgeschoten en wil 100 hoh met minimaal een 16x2 slang

SWW:

• Mij is in een ander topic een verticale douche wtw aangeraden wat mij verstandig lijkt
• 300 of 400 liter boiler?

Warmtepompvoorkeur:

• L/W warmtepomp. Zat nu naar Vaillant te kijken
• Warmteverliesberekening is nog niet gemaakt. Momenteel dus gissen naar het vermogen.
• Graag één die SGR is. Stil is niet essentieel, genoeg ruimte op het perceel, maar wel een pre.
• Zuinig vind ik het meest belangrijk en dat de software goed is.
• Op de kamers boven komen er airco's voor de koeling ivm grote ramenpartijen.

Beste voorstel tot nu toe lijkt mij het volgende

• warmtepomp: aroTHERMplus 75/8.1 (vermoedelijk te klein)
• thermostaat: Senscomfort 720 of 720f
• Vaillant VWZ MEH
• Vaillant 50 liter koppelbuffer (parallel)
• Vaillant VIH RW 400 375 liter buffer
• optioneel maar ze raden wel aan een elektrische anode erbij te nemen voor het geval van storingen en de legionella run

Wie gaat het installeren?

• Alles wordt uitbesteed

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Vragen

Ik blijf met iedere installateur tegen een buffervat aanlopen. Ik heb hierover onderstaande vragen gesteld en in het rood antwoorden gekregen. Wat denken jullie van de uitleg? Is dit terecht?

• Waarom een buffervat? Vloeroppervlakte lijkt mij ruim voldoende zonder buffervat? Gezien grote vloer opp is drukverlies van de interne pomp te klein en is de buffer tevens om hydrolische te scheiden en wanneer gewenst kun je 100% naregelen in bijlage Think documentatie 
• Buffervat is parallel aangesloten, waarom niet in serie?  Ivm grote vloeropp en secundaire leidingen het drukverlies te kunnen compenseren en wanneer 100% naregling is gewenst de secundaire pomp bij vraag te activeren met de zone die vraagt

Verder:

• Sommige intallateurs zweren bij 300 liter, ander bij 400. Wij zijn redelijk lange douches met 3 regendouches. Wat is wijsheid? Verticale douche WTW lijkt mij een must
• Expansievat zit in de WEH van 10 liter. Is dat voldoende? Bij de lage temperaturen dacht de installateur van wel.
• Mis ik verder nog iets?

[BarryH]

Kan wel zonder de buffer, eventueel een 2e circulatiepomp in serie: YouTube: Why Your Heat Pump May Not Need a Buffer or Repipe After All

Mits je de vloerverwarming beneden grotendeels niet zoneert en met een hoofdzone werkt die altijd meedoet.

parallelbuffer kost al snel een paar % rendement, ivm vermenging watertemperatuur, dus wil je niet.

[mar-10]

Expansievat: 10 liter is klein. Je hebt ordegrootte 300-500 liter systeeminhoud en ook nog een metertje of zes hoogteverschil tussen hoogste punt en WP.

Warmteverlies: laat een berekening maken, dat hoeft niet via de installateur, maar kan ook onafhankelijk.

Zonder warmteverliesberekening is het gissen naar het benodigde vermogen. Neem daarbij ook je ruime SWW-vraag mee. (Douchen/badderen jullie nu ook al zo? Enig idee van gasverbruik en/of waterverbruik?)

En overweeg een boilervat met de spiraal in de onderste helft van het vat. Deze presteren beter, maar behouden ook de gelaagdheid van het warme water beter. Bij 400 liter is het wel jammer als je tijdens het opwarmen eerst de warmte laat vermengen voordat je gaat opwarmen.

[Scientific]

BarryH schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:21:
Kan wel zonder de buffer, eventueel een 2e circulatiepomp in serie: YouTube: Why Your Heat Pump May Not Need a Buffer or Repipe After All

Mits je de vloerverwarming beneden grotendeels niet zoneert en met een hoofdzone werkt die altijd meedoet.

parallelbuffer kost al snel een paar % rendement, ivm vermenging watertemperatuur, dus wil je niet.

Een parallelbuffer heeft wel meer impact dan een paar % rendement! Je hebt een extra pomp nodig, je afgiftecircuit en je verwarmingscircuit zullen nooit optimaal op elkaar afgestemd zijn, de parallelbuffer leidt tot extra warmteverliezen… vaak leidt het tot zeer matig werkende installaties!

[Insert12]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:31:
[...]

Een parallelbuffer heeft wel meer impact dan een paar % rendement! Je hebt een extra pomp nodig, je afgiftecircuit en je verwarmingscircuit zullen nooit optimaal op elkaar afgestemd zijn, de parallelbuffer leidt tot extra warmteverliezen… vaak leidt het tot zeer matig werkende installaties!

Dat is volstrekt afhankelijk van de manier waarop je het buffervat parallel installeert en het inregelen van de warmtepomp door de installateur. Het kan prima werken zonder al te veel rendementsverlies. Neem je bijvoorbeeld configuratie E in deze afbeelding (parallel_buffer_opstellingen_warmtepomp.png (1288×716)) dan heb je een parallel buffervat waarbij je de aanvoerleiding niet laat mengen. De retour loopt onderin door je buffervat waardoor je op dat punt ook geen menging hebt.

@Isniedood als je alledrie de douches gelijktijdig wil kunnen gebruiken dan heb je minimaal 400 liter boilerinhoud nodig. Sowieso is het bij langdurig douchen raadzaam om die grote boiler te nemen. Ik zie in de tekeningen trouwens een flinke afstand vanaf je boilervat naar de tappunten. Dat zorgt voor een lange wachttijd op warm water. Dat kan al gauw oplopen tot een seconde of 30. Het kan raadzaam zijn om een kleine elektrische boiler te plaatsen vlakbij de tappunten zodat je snel warm water hebt.

Een elektrische anode is wat mij betreft een must voor een onderhoudsarme installatie met een staal geëmailleerd vat. Plaats je de elektrische anode niet, dan zul je jaarlijks of om het jaar de anode in je vat moeten controleren en zo nodig vervangen.

[GudZ]

Buffer is niet nodig. Je hebt genoeg waterinhoud met die leidingen om drie warmtepompen te defrosten.

Met 40mm slang werken tot de verdelers, 250-300m2 vloerverwarming vraagt veel debiet.

Geen extra pomp nodig, dat kan een interne pomp in de WP wel wegstuwen.

Expansievat wel nodig inderdaad.

Overweeg 18 of 20mm VV leiding met 15cm hoh,

Wellicht dan rechtstreeks op de 15cm betongaas mazen, scheelt een arbeidsgang en zo heb je een soort van betonkernactivering. Volgens mij heeft @Andrehj dat, corrigeer me vooral als ik het mis heb.

400 liter is wel nodig met drie regendouches. Let dan ook op dat je 20 of 26mm naar de douches laat trekken, met 16mm en die afstanden krijg je met 45-50 graden te weinig water anders.

Zoneregeling niet nodig. Badkamer groepen dichtdraaien eind april en dan koelt het niet mee.

Verder groepen 60-80 m houden. Badkamertjes mogen ook zeker korter.

Mooi plan wel

[assje]

Ik val een beetje in herhaling met mijn mening op GoT maar mijn mening:

• Een goed geisoleerde nieuwbouwwoning zonder actieve koeling op de slaapkamers is armoe

In alle gevallen zou ik condenserend willen kunnen koelen op de slaapkamers. Dat kan met fancoils i.c.m. geisoleerd circuit en afsluiters of met airco's. In de regel is werken met airco's goedkoper en eenvoudiger. Werken met vloerkoeling is een concessie die in nieuwbouw vrij standaard is. Bij uitvoering in eigen beheer zou ik er niet voor kiezen. Grote kans dat je een paar jaar later alsnog voor een airco gaat.

Als je toch al fancoils of airco's hebt voegt vloerverwarming op de slaapkamers nog maar heel weinig toe. Als je het al aanlegt is een paar lusjes al meer dan genoeg; je kan wel HoH 10cm aanleggen maar die vloerwarming gaat vrijwel volledig dicht staan. Bedenk je, de vloer van je verdieping heeft sowieso al vloerverwarming, ook zonder vloerverwarming

Mijn vrijstaande jaren 70 woning 200m2 nageisoleerd tot niveau nieuwbouw en met WTW:

• L/W warmtepomp voor warm water & vloerverwarming BG + badkamers
• L/L multisplit met binnenunit op 4 slaapkamers

De LW kan ook koelen maar nog nooit gebruikt, beneden blijft ook koel door koeling boven. De L/L kunnen ook verwarmen maar ook zelden gebruikt. Wil je een slaapkamer wel een keer warmen voor (t)huiswerk dan doe je dat veel sneller/makkelijker met een airco dan met vloerverwarming. Wanneer er daarna weer geslapen moet worden is niet de hele massa verwarmd en koelt het ook weer sneller af (in mijn optiek een voordeel).

[ Voor 4% gewijzigd door assje op 22-09-2026 10:49 ]

[Insert12]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:45:
Ik val een beetje in herhaling met mijn mening op GoT maar mijn mening:

• Een goed geisoleerde nieuwbouwwoning zonder actieve koeling op de slaapkamers is armoe

In alle gevallen zou ik condenserend willen kunnen koelen op de slaapkamers. Dat kan met fancoils i.c.m. geisoleerd circuit en afsluiters of met airco's. In de regel is werken met airco's goedkoper en eenvoudiger. Werken met vloerkoeling is een concessie die in nieuwbouw vrij standaard is. Bij uitvoering in eigen beheer zou ik er niet voor kiezen. Grote kans dat je een paar jaar later alsnog voor een airco gaat.

Als je toch al fancoils of airco's hebt voegt vloerverwarming op de slaapkamers nog maar heel weinig toe. Als je het al aanlegt is een paar lusjes al meer dan genoeg; je kan wel HoH 10cm aanleggen maar die vloerwarming gaat vrijwel volledig dicht staan.

Mijn vrijstaande jaren 70 woning 200m2 nageisoleerd tot niveau nieuwbouw en met WTW:

• L/W warmtepomp voor warm water & vloerverwarming BG + badkamers
• L/L multisplit met binnenunit op 4 slaapkamers

De LW kan ook koelen maar nog nooit gebruikt. De L/L kunnen ook verwarmen maar ook zelden gebruikt. Wil je een slaapkamer wel een keer warmen voor (t)huiswerk dan doe je dat veel sneller/makkelijker met een airco dan met vloerverwarming. Wanneer er daarna weer geslapen moet worden is niet de hele massa verwarmd en koelt het ook weer sneller af (in mijn optiek een voordeel).

Lees de OP nog eens, er staat dat er airco's komen voor actieve koeling en vvw voor verwarmen. Voor nieuwbouw zul je waarschijnlijk op de begane grond wel moeten koelen om überhaupt aan de Tojuli te voldoen.

[assje]

Insert12 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:51:
Lees de OP nog eens, er staat dat er airco's komen voor actieve koeling en vvw voor verwarmen. Voor nieuwbouw zul je waarschijnlijk op de begane grond wel moeten koelen om überhaupt aan de Tojuli te voldoen.

Excuus, dat zinnetje blijkbaar gemist. Aanvullende koeling op de vloer beneden kost verder geen moeite dus geen probleem om als optie te houden. De benedenverdieping is ook stuk groter dan de bovenverdieping dus die koeling is dan sowieso wel nuttig.

Aangezien de vloerverwarming op de verdiepingen dus geen noodzaak is voor koeling zou ik toch een (indicatieve) specifieke warmteverliesberekening voor de kamers laten maken. Waarschijnlijk is één groep voor de hele verdieping met alleen 1 slang langs alle buitenmuren al voldoende. Hele verdiepingen vol stoppen met HoH 10cm is totaal onzinnig (voor verwarming).

[ Voor 6% gewijzigd door assje op 22-09-2026 11:04 ]

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:45:
Ik val een beetje in herhaling met mijn mening op GoT maar mijn mening:

• Een goed geisoleerde nieuwbouwwoning zonder actieve koeling op de slaapkamers is armoe

In alle gevallen zou ik condenserend willen kunnen koelen op de slaapkamers. Dat kan met fancoils i.c.m. geisoleerd circuit en afsluiters of met airco's. In de regel is werken met airco's goedkoper en eenvoudiger. Werken met vloerkoeling is een concessie die in nieuwbouw vrij standaard is. Bij uitvoering in eigen beheer zou ik er niet voor kiezen. Grote kans dat je een paar jaar later alsnog voor een airco gaat.

Als je toch al fancoils of airco's hebt voegt vloerverwarming op de slaapkamers nog maar heel weinig toe. Als je het al aanlegt is een paar lusjes al meer dan genoeg; je kan wel HoH 10cm aanleggen maar die vloerwarming gaat vrijwel volledig dicht staan. Bedenk je, de vloer van je verdieping heeft sowieso al vloerverwarming, ook zonder vloerverwarming

Mijn vrijstaande jaren 70 woning 200m2 nageisoleerd tot niveau nieuwbouw en met WTW:

• L/W warmtepomp voor warm water & vloerverwarming BG + badkamers
• L/L multisplit met binnenunit op 4 slaapkamers

De LW kan ook koelen maar nog nooit gebruikt, beneden blijft ook koel door koeling boven. De L/L kunnen ook verwarmen maar ook zelden gebruikt. Wil je een slaapkamer wel een keer warmen voor (t)huiswerk dan doe je dat veel sneller/makkelijker met een airco dan met vloerverwarming. Wanneer er daarna weer geslapen moet worden is niet de hele massa verwarmd en koelt het ook weer sneller af (in mijn optiek een voordeel).

Ik denk in tegendeel dat een goed geïsoleerde nieuwbouw nog moeten koelen met airco een teken is van armoe (en slecht ontwerp). Een correct gedimensioneerde warmtepomp met een goed afgiftesysteem is perfect in staat een goed geïsoleerd huis (waar ook de nodige aandacht is voor het afschermen van zonne-instraling, met name oost en west) te koelen.

Mijn dochter bvb woont in een (300m2) nieuwbouw met warmtepomp en ik vond zelfs dat het er deze zomer - zelfs tijdens de hittegolven- soms te koud was. 23 graden voelt namelijk koud als het buiten 38 graden is…

Een nageisoleerde woning uit de jaren 70 kan je sowieso niet vergelijken met een nieuwbouw…

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:07:
Ik denk in tegendeel dat een goed geïsoleerde nieuwbouw nog moeten koelen met airco een teken is van armoe (en slecht ontwerp).
Een correct gedimensioneerde warmtepomp met een goed afgiftesysteem is perfect in staat een goed geïsoleerd huis (waar ook de nodige aandacht is voor het afschermen van zonne-instraling, met name oost en west) te koelen.

En ik denk dat je tegenwoordig het geld en resources van zonwering beter besteed is aan een airco. Het grote probleem van passieve koeling is dat de temperatuur wel verlaagd kan worden maar dat dit niet per definitie positief is voor comfort als gevolg van stijgende RV.

Mijn dochter bvb woont in een (300m2) nieuwbouw met warmtepomp en ik vond zelfs dat het er deze zomer - zelfs tijdens de hittegolven- soms te koud was. 23 graden voelt namelijk koud als het buiten 38 graden is…

23 graden is inderdaad helemaal prima voor woonruimtes. Voor slaapkamers echter vind ik 20 graden persoonlijk al warm; ik heb deze week gewoon nog mijn airco aan staan overdag. Koel slapen is een luxe die snel went en als je het overdag op zonnestroom doet ook geen enkele reden het niet te doen (energetisch).

[ Voor 13% gewijzigd door assje op 22-09-2026 13:13 ]

[Fr33z]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:07:
[...]

Ik denk in tegendeel dat een goed geïsoleerde nieuwbouw nog moeten koelen met airco een teken is van armoe (en slecht ontwerp). Een correct gedimensioneerde warmtepomp met een goed afgiftesysteem is perfect in staat een goed geïsoleerd huis (waar ook de nodige aandacht is voor het afschermen van zonne-instraling, met name oost en west) te koelen.

Mijn dochter bvb woont in een (300m2) nieuwbouw met warmtepomp en ik vond zelfs dat het er deze zomer - zelfs tijdens de hittegolven- soms te koud was. 23 graden voelt namelijk koud als het buiten 38 graden is…

bijzondere ervaring dan. Ik ken juist vooral verhalen van huizen (en appartementen) waar het in de bloedhitte niet te doen is ondanks vloerkoeling. Veel zal afhangen inderdaad van de zoninstraling en interne warmtelast. Maar veel van de super-geisoleerde woningen bouwen helaas toch veel hitte op in de zomer die je er moeilijk weer uit krijgt. Ik snap de wens voor actieve koeling daarom heel goed, zeker met het nog heter worden van de zomers. Ik zou de stelling zeker niet aandurven dat je bij een goed ontwerp geen actieve koeling nodig zou hebben. Gezien de verschuiving van verwarming naar ook koeling in ons klimaat zou ik het juist een gemiste kans vinden om het nu niet mee te nemen.

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:03:
[...]


Excuus, dat zinnetje blijkbaar gemist. Aanvullende koeling op de vloer beneden kost verder geen moeite dus geen probleem om als optie te houden. De benedenverdieping is ook stuk groter dan de bovenverdieping dus die koeling is dan sowieso wel nuttig.

Aangezien de vloerverwarming op de verdiepingen dus geen noodzaak is voor koeling zou ik toch een (indicatieve) specifieke warmteverliesberekening voor de kamers laten maken. Waarschijnlijk is één groep voor de hele verdieping met alleen 1 slang langs alle buitenmuren al voldoende. Hele verdiepingen vol stoppen met HoH 10cm is totaal onzinnig (voor verwarming).

Tja, als je natuurlijk op je verdieping geen goed afgiftesysteem hebt, zal het inderdaad niet goed koelen… En dan heb je airco nodig…

[Fr33z]

@Isniedood gaaf project, hoeveel ga je/is er geisoleerd? voor het gemak even twee rekenregels:

stel echt goede isolatie en WTW-balansventilatie dan kun je rond de 40-50W/m2 vloeroppervlak aan vermogensvraag uitkomen bij -10C buiten. Dan zit jij op 12-15kW. Die 7,5kW Vaillant is dus te krap. Stel je hebt veel minder geisoleerd dan is het meer 80-90W/m2 en kom je dus navenant hoger uit.

expantie-vat is kwestie van rekenen. Staan gewoon tabelletjes in de installatie-gidsen van de warmtepompen. Maar 10L gaat te weinig zijn want jij hebt straks een systeem met mogelijk 300m2 vloerverwarming, daar gaat best wat water in zitten.

[ Voor 25% gewijzigd door Fr33z op 22-09-2026 11:17 ]

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:11:
Tja, als je natuurlijk op je verdieping geen goed afgiftesysteem hebt, zal het inderdaad niet goed koelen… En dan heb je airco nodig…

De L/L warmtepomp is het afgiftesysteem en die is superieur aan L/W voor koelen. L/W is optimaal voor comfort bij verwarmen, L/L voor koelen. Bij een goed geisoleerde woning met WTW is koelbehoefte op de verdieping veel groter dan verwarmingsbehoefte. Als je moet kiezen dus beter voor L/L gaan. Als je niet hoeft te kiezen kan je zoals TS beide doen.

[ Voor 28% gewijzigd door assje op 22-09-2026 11:15 ]

[betaplayer]

• Expansievat zit in de WEH van 10 liter. Is dat voldoende? Bij de lage temperaturen dacht de installateur van wel.
• Mis ik verder nog iets?

Ik zie drie verdiepen, sommige warmtepompen willen vanaf een bepaalde hoogte een extra/apart expansievat.

Persoonlijk: een extra expansievat kan weinig kwaad meen ik. Is ook absoluut geen grote kost. Een expansievat moet je wel eens vervangen. Een apart expansievat is dan doorgaans wel vlotter te vervangen dan het expansievat in de buitenunit.
Hier het zekere voor het onzekere genomen en een bijgeplaatst (wel juiste voordruk, zal installateur wel voor zorgen.)

(Zelfde geldt in principe ook voor een vuilfilter.)

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:11:
[...]


En ik denk dat je tegenwoordig het geld en resources van zonwering beter besteed is aan een airco....


[...]

Dat is absoluut slecht advies. De zon eerst binnenlaten en dat dan met airco proberen te bestrijden is zowat het inefficiëntste dat je kan doen. Je hebt blijkbaar geen idee wat voor vermogen er via instraling van zon binnen komt?

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:15:
Dat is absoluut slecht advies. De zon eerst binnenlaten en dat dan met airco proberen te bestrijden is zowat het inefficiëntste dat je kan doen. Je hebt blijkbaar geen idee wat voor vermogen er via instraling van zon binnen komt?

Laten we deze offtopic discussie laten voor wat het is. Ik weet toevallig heel prima hoe dat energetisch allemaal werkt. Ik heb geen enkele last van een schuifpui van 5 meter pal op zuid zonder zonwering; zelfs zonder airco op de BG.

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:13:
[...]


De L/L warmtepomp is het afgiftesysteem en die is superieur aan L/W voor koelen. L/W is optimaal voor comfort bij verwarmen, L/L voor koelen. Bij een goed geisoleerde woning met WTW is koelbehoefte op de verdieping veel groter dan verwarmingsbehoefte. Als je moet kiezen dus beter voor L/L gaan. Als je niet hoeft te kiezen kan je zoals TS beide doen.

L/L is gewoonweg onnodig als je L/W hebt. Comfortabel is het ook niet per se, het droogt de lucht uit en het creëert tocht. En je hebt van die lelijke bakken in huis. Ik vind het gepruts en teken van slecht ontwerp, en het kost ook nog eens meer, in installatie en in gebruik. Zou nooit nodig moeten zijn in een nieuwbouwhuis met warmtepomp.

Wat de temperaturen betreft vergeet je dat bij een moderne woning door de ventilatie binnen de schil de temperatuur in alle ruimtes ongeveer gelijk zal zijn. Vergeet dus het idee dat het veel kouder zal zijn in de slaapkamers dan in de living…

[assje]

@Scientific je mag je mening hebben, ook als die nergens op gebaseerd is; voor dit topic voegt het verder weinig toe. Mocht je dit heel graag verder willen uitdiepen doe gerust een tagje in de duurzame kroeg.

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:16:
[...]


Laten we deze offtopic discussie laten voor wat het is. Ik weet toevallig heel prima hoe dat energetisch allemaal werkt. Ik heb geen enkele last van een schuifpui van 5 meter pal op zuid zonder zonwering; zelfs zonder airco op de BG.

Zuid is minder een probleem dan oost/west, zou je moeten weten als je prima weet hoe het werkt. En zijn je ramen bvb 1m80 hoog of 2m75, dat maakt een groot verschil…

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:27:
Zuid is minder een probleem dan oost/west, zou je moeten weten als je prima weet hoe het werkt.

Je doet je nickname weinig eer aan en laat hier vooral merken dat je zelf de klok hebt horen luiden maar de klepel mist.

[Scientific]

Insert12 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:42:
[...]

Dat is volstrekt afhankelijk van de manier waarop je het buffervat parallel installeert en het inregelen van de warmtepomp door de installateur. Het kan prima werken zonder al te veel rendementsverlies. Neem je bijvoorbeeld configuratie E in deze afbeelding (parallel_buffer_opstellingen_warmtepomp.png (1288×716)) dan heb je een parallel buffervat waarbij je de aanvoerleiding niet laat mengen. De retour loopt onderin door je buffervat waardoor je op dat punt ook geen menging hebt.

Ik zie altijd een zekere mate van mengen in je voorbeelden.

De vraag is ook wat “goed inregelen” dan wel betekent. Ik heb geen idee. De warmtepomp heeft ook geen idee meer, want de flow en de TA en de TR zijn niet meer die van het afgiftesysteem.

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:39:
[...]


Je doet je nickname weinig eer aan en laat hier vooral merken dat je zelf de klok hebt horen luiden maar de klepel mist.

Misschien moet je eens met feiten komen, in plaats van persoonlijk te worden.

“Advies” zoals “je kan beter in airco investeren dan in zonnewering”, dat gaat tegen alle professionele adviezen in. Als je ook al niet weet dat zon-instraling door een venster in de zomer groter is op oost- of west dan op zuid…

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:43:
Misschien moet je eens met feiten komen, in plaats van persoonlijk te worden.

“Advies” zoals “je kan beter in airco investeren dan in zonnewering”, dat gaat tegen alle professionele adviezen in. Als je ook al niet weet dat zon-instraling door een venster in de zomer groter is op oost- of west dan op zuid…

Als je nou zelf eens begint met het feitelijk onderbouwen van deze statement Als je dan perse hier over door wil dan graag in de duurzame kroeg.

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:59:
[...]


Als je nou zelf eens begint met het feitelijk onderbouwen van deze statement Als je dan perse hier over door wil dan graag in de duurzame kroeg.

Hier kan bijvoorbeeld kan je je inlezen: https://klimaatadaptatienederland.nl/hulpmiddelen/overzicht/factsheets-hitte-woning/

Er staan duidelijke voorbeelden van de impact van zonnewering op de temperatuur in huis.

Het onderstaande komt specifiek uit https://klimaatadaptatienederland.nl/hulpmiddelen/overzicht/handreiking-hitte-bestaande-woningen/



Zoals je ziet heeft glas op Oost en West het meest impact op een slechte score voor hittebestendigheid.

In een nieuwbouw huis is daarom het advies om voor ramen op het oosten of westen altijd zonwering te voorzien. Op het zuiden kan een oversteek volstaan. Dan blijft de zon buiten in de zomer maar kan ze in het najaar en de winter toch warmte in huis brengen.

Samen met voldoende isolatie en moderne ventilatie met WTW zorgt dit ervoor dat er bij gebruik van een warmtepomp met koeling altijd voldoende capaciteit kan zijn om de woning in de zomer voldoende koel te kunnen houden.

[ Voor 10% gewijzigd door Scientific op 22-09-2026 12:31 ]

[Isniedood]

Ik waardeer de passie over zonwering of niet, maar lijkt mij niet helemaal de discussie voor hier. In ons geval hebben wij een veranda met louvre en een paar screens, maar de bovenverdiepingen kunnen niet met schuine ramen tot de vloer en vaste lamellen willen we niet.

Oftewel overstek en licht zonwerende triple glas bij de bovenverdiepingen. Alles is door de BENG en TO juli al geven ze zelf aan dat de TO juli een papieren tijger is en dat je daarop geen keuzes moet maken.

Daar wil ik deze discussie even bij laten ::)

Insert12 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:42:
[...]

@Isniedood als je alledrie de douches gelijktijdig wil kunnen gebruiken dan heb je minimaal 400 liter boilerinhoud nodig. Sowieso is het bij langdurig douchen raadzaam om die grote boiler te nemen. Ik zie in de tekeningen trouwens een flinke afstand vanaf je boilervat naar de tappunten. Dat zorgt voor een lange wachttijd op warm water. Dat kan al gauw oplopen tot een seconde of 30. Het kan raadzaam zijn om een kleine elektrische boiler te plaatsen vlakbij de tappunten zodat je snel warm water hebt.

Een elektrische anode is wat mij betreft een must voor een onderhoudsarme installatie met een staal geëmailleerd vat. Plaats je de elektrische anode niet, dan zul je jaarlijks of om het jaar de anode in je vat moeten controleren en zo nodig vervangen.

Ik vind 30 seconden wachten voor douchen niet heel spannend. Bij de keuken komt vermoedelijk een cooker met eigen vaatje. Daar vind ik het wel vervelend om te wachten ;)

Dus er zit sowieso een anode in het vat? Ik dacht het is elektrisch of helemaal geen. Elektrische anode it is

GudZ schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:43:


Overweeg 18 of 20mm VV leiding met 15cm hoh,

Wellicht dan rechtstreeks op de 15cm betongaas mazen, scheelt een arbeidsgang en zo heb je een soort van betonkernactivering. Volgens mij heeft @Andrehj dat, corrigeer me vooral als ik het mis heb.

400 liter is wel nodig met drie regendouches. Let dan ook op dat je 20 of 26mm naar de douches laat trekken, met 16mm en die afstanden krijg je met 45-50 graden te weinig water anders.

Zoneregeling niet nodig. Badkamer groepen dichtdraaien eind april en dan koelt het niet mee.

Verder groepen 60-80 m houden. Badkamertjes mogen ook zeker korter.

Mooi plan wel

Ik lees overal 10 hoh voor maximale afgifte. 16mm met 10 hoh is toch nog steeds beter dan 20mm met 15hoh? Waarom zou ik voor 15 willen gaan? Wat betonkernactivering zegt mij niks

Fr33z schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:12:
@Isniedood gaaf project, hoeveel ga je/is er geisoleerd? voor het gemak even twee rekenregels:

stel echt goede isolatie en WTW-balansventilatie dan kun je rond de 40-50W/m2 vloeroppervlak aan vermogensvraag uitkomen bij -10C buiten. Dan zit jij op 12-15kW. Die 7,5kW Vaillant is dus te krap. Stel je hebt veel minder geisoleerd dan is het meer 80-90W/m2 en kom je dus navenant hoger uit.

expantie-vat is kwestie van rekenen. Staan gewoon tabelletjes in de installatie-gidsen van de warmtepompen. Maar 10L gaat te weinig zijn want jij hebt straks een systeem met mogelijk 300m2 vloerverwarming, daar gaat best wat water in zitten.

Constructietekeningen zijn net af, maar daar heb ik nog niet doorheen weten te ploegen. Als die 7,5kw Vaillant bij -10 een cop 2 van haalt kan ik 15kw bijverwarmen en heb ik niks meer voor het sanitair. Zo moet je rekenen toch?

Warmteverliesberekening staat hoog op het lijstje. Ik moet alleen nog zien waar.

[Fr33z]

? nee die warmtepomp maakt gewoon 7,5 kW thermisch vermogen bij -10. daar komt met een cop van 2 (wel wat negatief gedacht) dan 3,75 kW uit elektriciteit en 3,75 kW uit de buitenlucht.

Als je huis dan 15kW warmteverlies heeft kom.je gewoon 7,5 te kort en wordt je huis wat kouder. Het zal niet naar nul graden gaan hoor maar het bijv op 20C brengen en houden gaat je dan in de koudste week van het jaar niet lukken.

een escape kan zijn om je aircos dan ook in te zetten dan kom.je er mogelijk wel. Maar het is waarschijnlijk beter om een warmtepomp te plaatsen die beter bij je vermogensvraag past.

waar je die berekening laat maken boeit niet heel veel, als dat voor 550 euro kan via een aannemer/installateur zou je dat kunnen overwegen.

[ Voor 30% gewijzigd door Fr33z op 22-09-2026 12:48 ]

[mar-10]

Fr33z schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 12:46:
Als je huis dan 15kW warmteverlies heeft kom.je gewoon 7,5 te kort en wordt je huis wat kouder. Het zal niet naar nul graden gaan hoor maar het bijv op 20C brengen en houden gaat je dan in de koudste week van het jaar niet lukken.

Als je maar halve capaciteit van de vraag hebt, komt het evenwichtspunt tussen gewenste temperatuur (20) en buitentemperatuur (-10) in het midden uit. Bij nieuwbouw zal het een tijdje duren voordat het maar 5 graden in huis is, maar "wat kouder" is wel erg positief geformuleerd

[Andrehj]

Jongens, hou toch op met die idiote 15 kW!
Onze woning heeft ook bijna 300 m² (bj 2020, wtw en 3v-glas) en bij -10 zo'n 6 kW nodig. De 8 kW wp trekt het dus prima.
Verder is hoh 10 voor enkel verwarmen bij goed geïsoleerde nieuwbouw complete onzin.
Hier ligt 90% op hoh 15 (hoh 10 alleen in de badkamers en de bijkeuken die veel verliesoppervlak heeft) en ik kan met de ir camera alleen de eerste helft van de lussen zien. Daarna zijn temperatuur van water en vloer nagenoeg gelijk. Ik had dus net zo goed hoh 300 kunnen leggen...

Betonkernactivering is het leggen van je vvw leidingen in de dragende betonvloer ipv de dekvloer.
Bij mij is de dekvloer met slechts een dunne folie gescheiden van de constructieve vloer, waardoor deze mee opwarmt en ik dus in de praktijk ook bijna betonkernactivering heb.

Buffervat is uiteraard niet nodig, zie het hoofdstuk in de wp faq daarover.
Het plan van Isniedood is wat dat betreft prima.

@Isniedood Als je in de regio Arnhem zit mag je best een keer komen kijken.

[assje]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 12:40:
Ik vind 30 seconden wachten voor douchen niet heel spannend.

In geval van lange leidinglengte is het wellicht zinvol om in de gaten te houden hoe de waterleidingen uitgevoerd worden. Inhoud van 20mm is bijna 80% groter dan 16mm; onderschat dat niet! In Belgie is het meer gebruikelijk om te werken met verdelers en individuele leidingen naar verbruikers; dat is hier wellicht ook een zinvolle overweging om wachttijd te optimaliseren.

Je noemde eerder dat een (verticale) douche-WTW ook onderdeel was van de overweging. Dit reduceert de flow door de warm waterleiding nog eens met ca. 1/3; nog meer reden om de diameter van die warm water leiding niet te groot te kiezen (maar wel groot genoeg voor de gewenste stortdouche).

[assje]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 13:02:
Verder is hoh 10 voor enkel verwarmen bij goed geïsoleerde nieuwbouw complete onzin.
Hier ligt 90% op hoh 15 (hoh 10 alleen in de badkamers en de bijkeuken die veel verliesoppervlak heeft)

Voor @Isniedood zou ik speciaal aandacht besteden aan de grote badkamer; die grenst aan twee zijden aan buitengevel en plafond (vrijwel) volledig aan dak. Je verliest in een badkamer altijd wat oppervlakte waar je geen vloerverwarming kwijt kan dus dit wordt de lastigste ruimte om op temperatuur te houden.

Zaak dus om daar de vloerverwarming te maximaliseren met minimale HoH. Laat ze ook vooral de marges opzoeken richting de douche; de vuistregels om daar vandaan te blijven zijn naar mijn mening gebaseerd op veel hogere Ta's dan tegenwoordig met warmtepomp.

Als je die badkamer op ontwerptemperatuur houdt heb je in de slaapkamer ernaast al geen vloerverwarming meer nodig waarschijnlijk. Dus; focus vooral op de behoefte en niet op een dogmatische minimale HoH en/of maximale leidingdiameter.

[Fr33z]

mar-10 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 12:55:
[...]

Als je maar halve capaciteit van de vraag hebt, komt het evenwichtspunt tussen gewenste temperatuur (20) en buitentemperatuur (-10) in het midden uit. Bij nieuwbouw zal het een tijdje duren voordat het maar 5 graden in huis is, maar "wat kouder" is wel erg positief geformuleerd

in theorie zeker. maar praktijk zal dat meevallen. Je hebt ook interne warmtelast, elke persoon is bijv 100W. je sluipverbruikers kunnen ook zomaar 100-200W zijn. En dan nog 2 posten waar je in meer of mindere mate last van hebt: ventilatieverliezen worden in de standaardberekening altijd vrij fors. de meeste mensen ventileren gewoon wat minder/te weinig in koude tijden. Dan nog opwarmtoeslag: die zorgt ook voor een flink opslag in vermogen maar is te dempen door je huis niet af te laten koelen maar het in koude tijden wel.continu door te stoken.

ik vind de ervaring van @An Boute hier het meest concrete voorbeels. wellicht past die 7,5kW vaillant dan zelfs.

[walter_321]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 11:07:
[...]

Ik denk in tegendeel dat een goed geïsoleerde nieuwbouw nog moeten koelen met airco een teken is van armoe (en slecht ontwerp). ...

Klopt 100%: goed geïsoleerd wil zeggen traag opwarmen en goed ontwerp houd je woning koel. Afkoelen doe je in de zomer door ventileren via ramen snachts, niet door de muren.

Topic starter lijkt vooral veel geld te willen uitgeven aan technieken ;-).

[walter_321]

Nieuwbouwwoning: dus zeker niet meer dan 20W/m2 nodig -als het meer is, vraag aan de architect om mee te betalen aan je verwarmingsfactuur de komende jaren. Dat is dus 6kW + wat voor SWW

20W/m2: er is geen enkele reden om de leidingen 10cm hoh te leggen; 15cm zal wel genoeg zijn. Enkel in een badkamer zal hier de 10hoh nuttig zijn (of daar wat extra m2 wandverwarming nemen opdat de badkamer niet de reden wordt om watertemperatuur te moeten verhogen).
Het zal idd een uitdaging zijn een installateur te vinden die zonder buffer, zonder scheiding, zonder 2 waterpomp, zonder te veel sturingen op de kringen... Ik ben zelf bang door je grote opp, ze snel denken extras te kunnen installeren om de kosten op te drijven.... Terwijl een modulerende warmtepomp/vloerverwarming supereenvoudig kan.


Bestaat er in Nederland de idiote verplichting voor thermostatische kranen per ruimte, zoals in Duitsland -al lees ik daar dat waterzijdig inregelen ondertussen ook wordt aanvaard bij vv. Dat geeft een installateur natuurlijk een excuus die buffer te verplichten.

[Isniedood]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:13:
[...]

Topic starter lijkt vooral veel geld te willen uitgeven aan technieken ;-).

Bijzondere opmerking die totaal irrelevant is aan het topic en me toch een beetje triggered.

Het lastige is dat we niet zeker weten of we airco's nodig hebben, maar afgelopen zomer met 2 jonge kinderen (3 is onderweg) is ons erg slecht bevallen in ons huidige huis. Met echte hittegolven kan je ook 's nachts niet ventileren. Daarnaast hebben we ook nog met flinke eczeem in het gezin te maken wat een goede vochthuishouding in het huis ook extra belangrijk maakt. Ontvochtigen (en een wtw met enthalpie wisselaar) is daarom ook een grote pré

Dit is de eerste keer dat we een huis bouwen en hoewel ik bij een tweede huis wellicht andere uitgangspunten zou nemen denk ik nog steeds dat we ook met het huidige ontwerp een relatief duurzaam en waanzinnig mooi huis neer kunnen zetten.

Als ik vooral geld aan techniek uit had willen geven dan had ik niet in dit topic mijn vragen gesteld om tot een gebalanceerd W-ontwerp te komen.

edit: je edit was gelukkig een stuk inhoudelijker

[walter_321]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 12:40:


Oftewel overstek en licht zonwerende triple glas bij de bovenverdiepingen.

zonwerend glas is te weinig zonwerend om de zon buiten te houden en te veel zonwerend om optimaal de zon in de winter je woning mee te laten verwarmen.
Oversteek is normaal allee zinvol op het zuiden; Oost/west komt de zon te laag.
Wel wat verrassend dat de architect dat nu nog niet uitgewerkt heeft.

[Isniedood]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:32:
[...]

zonwerend glas is te weinig zonwerend om de zon buiten te houden en te veel zonwerend om optimaal de zon in de winter je woning mee te laten verwarmen.
Oversteek is normaal allee zinvol op het zuiden; Oost/west komt de zon te laag.
Wel wat verrassend dat de architect dat nu nog niet uitgewerkt heeft.

Dit is wel uitgewerkt. Er is een overstek. Zonwerend glas is vooral om aan de beng te voldoen en enkel op de bovenste 2 verdiepingen achterzijde.

Maar nu dwalen we eigenlijk weer af van de warmtepompinstallatie

[walter_321]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:34:
[...]


Maar nu dwalen we eigenlijk weer af van de warmtepompinstallatie

Duidelijk: ik had begrepen dat het nog niet vast stond.
Maar het komt wel allemaal samen: op zich naast de warmteverliesberekening, zou je ook een berekening moeten hebben op oververhitting om een koellast te kennen. En de warmtepomp kan die ook leveren...

[Andrehj]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 13:44:
Zaak dus om daar de vloerverwarming te maximaliseren met minimale HoH. Laat ze ook vooral de marges opzoeken richting de douche; de vuistregels om daar vandaan te blijven zijn naar mijn mening gebaseerd op veel hogere Ta's dan tegenwoordig met warmtepomp.

Inderdaad! Die denken nog steeds dat het water van je VVW altijd 35 graden is. Bij mij zat de installateur ook moeilijk te doen over een douchegoot die door de VVW droog zou dampen.... Toen ik hem uitlegde dat ik had uitgerekend dat mijn VVW-water niet boven de 25 graden zou komen zat ie me glazig aan te kijken. Uiteindelijk bleek dat allemaal prima te kloppen. Ik hou de keet prima warm met 25 graden water.

En inderdaad, in de badkamer moet je altijd wél de HoH 10 leggen, en ook overal. Dus tot op een cm of 10 van je douchegoot, en ook gewoon onder het bad en je wastafelmeubel. VVW-leggers hebben nogal eens de neiging om daar niet te leggen, maar je wilt juist in de badkamer de afgifte maximaliseren.

Als je die badkamer op ontwerptemperatuur houdt heb je in de slaapkamer ernaast al geen vloerverwarming meer nodig waarschijnlijk. Dus; focus vooral op de behoefte en niet op een dogmatische minimale HoH en/of maximale leidingdiameter.

Amen.

[ Voor 3% gewijzigd door Andrehj op 22-09-2026 14:51 ]

[Isniedood]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:39:
[...]

Duidelijk: ik had begrepen dat het nog niet vast stond.
Maar het komt wel allemaal samen: op zich naast de warmteverliesberekening, zou je ook een berekening moeten hebben op oververhitting om een koellast te kennen. En de warmtepomp kan die ook leveren...

Ik heb een koellastberekening willen laten maken door de partij die de BENG doet. Die raden het zelf alleen af. Ze zeggen zelf dat de basis koellastberekening discutabel is en af te raden. Ze kunnen een volledige koellastberekening maken, maar die is dusdanig duur dat ik er ook alle airco's voor op kan hangen en die raadt hij dus ook af.

Volgens die partij zijn er 2 softwarepakketten om BENG en TOjuli's mee te maken en die hebben allemaal dezelfde problemen. TOjuli is volgens hun dus ook een papierentijger.

Als ik dit soort informatie krijg wordt het wel steeds lastiger om goede keuzes te maken

[Andrehj]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:42:
Ik heb een koellastberekening willen laten maken door de partij die de BENG doet. Die raden het zelf alleen af. Ze zeggen zelf dat de basis koellastberekening discutabel is en af te raden. Ze kunnen een volledige koellastberekening maken, maar die is dusdanig duur dat ik er ook alle airco's voor op kan hangen en die raadt hij dus ook af.

Dat is ook helemaal niet nodig. Gewoon zorgen dat je basis op orde is. Dus

• Goede isolatie
• Zonwering rondom (behalve aan de noordkant).
• WTW ventilatie, zodat je ook in de zomer volop kunt ventileren zonder hete lucht naar binnen te blazen
• Een enthalpiewisselaar in je WTW om in de zomer de droge lucht binnen te houden en de vochtige buiten (en in de winter andersom)
• Zonwerend glas daar waar je geen zonwering kunt toepassen (naast of in je voordeur bijvoorbeeld).
• Liefst geen donkere bakstenen en kozijnen gebruiken, maar lichte (mediterrane) kleuren gebruiken.

En dan hang je op de bovenste verdieping gewoon een (kleine) airco op. Die kan daar het hele huis gratis koelen met PV-stroom. En daarnaast kun je (naar behoefte) ook de L/W WP nog gebruiken om de massa te koelen. Die combi werkt hier perfect.

[ Voor 6% gewijzigd door Andrehj op 22-09-2026 15:00 ]

[assje]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:42:
Ze kunnen een volledige koellastberekening maken, maar die is dusdanig duur dat ik er ook alle airco's voor op kan hangen en die raadt hij dus ook af.

Ook met airco's is het weer oppassen voor achterhaalde vuistregels. Dimensionering van airco's is allemaal gebaseerd op het kunnen koelen van de woning (bij extreme hitte). In een woning met hoge thermische capaciteit (geen HSB), goede isolatie en WTW hoef je de woning niet te kunnen koelen; je hoeft alleen te voorkomen dat hij opwarmt.

Dat is een andere benadering die een heel andere uitkomst geeft. Je gaat dan koelen zoveel mogelijk overdag doen met airco's die zomaar langzaam staan te pruttelen. Niet benoemd maar ik ga er even vanuit dat er ook zonnepanelen komen; je hebt dan volledig gelijktijdigheid met je opwek ook.

Met 2kW per slaapkamer houd je boven alles moeiteloos koel ook zonder vloerkoeling. Minimum vermogen is voor jou veel belangrijker dan maximaal dus laat je vooral geen te grote units aanpraten. Voornaamste overweging zal zijn hoe te verdelen op multisplits (zonder op te grote of te veel units uit te komen).

Oh, en laat je geen condenspompjes aanpraten. Bij nieuwbouw zorg je gewoon voor een netjes voorbereide condensafvoer.

[assje]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:50:
En dan hang je op de bovenste verdieping gewoon een (kleine) airco op. Die kan daar het hele huis gratis koelen met PV-stroom. En daarnaast kun je (naar behoefte) ook de L/W WP nog gebruiken om de massa te koelen. Die combi werkt hier perfect.

Als er op alle verdiepingen vloerverwarming toegepast wordt om te koelen dan zou dit ook mijn overweging zijn. Eén airco op de gang per verdieping (voornaamste functie is dan eigenlijk ontvochtiging). De luxe oplossing (want dit is een luxe huis) blijft naar mijn mening een binnenunit per kamer maar laat dan gerust die vloerkoeling (grotendeels) vervallen.

[ Voor 12% gewijzigd door assje op 22-09-2026 14:57 ]

[Andrehj]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:56:
Als er op alle verdiepingen vloerverwarming toegepast wordt om te koelen dan zou dit ook mijn overweging zijn. Eén airco op de gang per verdieping (voornaamste functie is dan eigenlijk ontvochtiging)

Dat van het ontvochtigen klopt, maar op elke verdieping hoeft niet. Eén airco op de bovenste verdieping is al voldoende. Die koude, gedroogde, lucht valt toch wel door het trapgat naar beneden.
Omdat wij hier op de bovenste verdieping twee (puber)slaapkamers hebben, hebben die beide een binnenunit (op dezelfde 4 kW buitenunit). Met strikte instructies om hun kamerdeur open te zetten tijdens het koelen. Daarmee voorkomen we pendelen en wordt de rest van de woning mooi meegekoeld en ontvochtigd.

[walter_321]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:53:
[...]

Met 2kW per slaapkamer houd je boven alles moeiteloos koel ook zonder vloerkoeling.

Ik hoop dat voor een nieuwbouw dat 2kW koeling voor de hele woning kan volstaan...

[Andrehj]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:06:
Ik hoop dat voor een nieuwbouw dat 2kW koeling voor de hele woning kan volstaan...

Dat kan ook makkelijk.
Hier draait op de uren dat er boven een AC aan staat, deze meestal op minimum vermogen (200 W opgenomen). Alleen met de extreme hitte (35°C +) van afgelopen zomer ging het opgenomen vermogen tijdelijk naar zo'n 500 W, wat dan zo'n 2 kW thermisch zal zijn geweest.
En dat was zonder dat de L/W WP overdag aan stond. Die gebruikte ik afgelopen seizoen enkel 's nachts om te koelen (vanwege hoger rendement en salderingsregeling).

[walter_321]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:28:
[...]

Bijzondere opmerking die totaal irrelevant is aan het topic en me toch een beetje triggered.

...

Als ik vooral geld aan techniek uit had willen geven dan had ik niet in dit topic mijn vragen gesteld om tot een gebalanceerd W-ontwerp te komen.

edit: je edit was gelukkig een stuk inhoudelijker

De techniekoefening moet je alles bij elkaar nemen; je kan niet én apart een oefening doen voor koeling in de slaapkamer én apart de verwarming benaderen.
Doe je het apart lijkt het idd of je veel geld wil uitgeven- ;-) -,want je plaatst 2 technieken die overlappen in functionaliteit.

Je meldde nog geen ervaring met nieuwbouw. Als het nog kan, kan je misschien nog wat nieuwbouw projecten bezoeken om van bewoners ervaring te krijgen. Daardoor krijg je echt inzicht in hoe hard koeling kan nodig zijn -ik beweer nooit* -, of hoe de luchtvochtigheid zich gedraagd...
In Vlaanderen kan je begin November recente projecten bezoeken georganiseerd door https://www.ecobouwers.be/opendeur/zoek ; Hoewel het hier vooral over beter geisoleerde woningen zal gaan, hoop ik dat ervaringen nuttig kunnen zijn (moest je in de buurt zijn).


Walter

*eigenlijk koelen wij vandaag zelfs actief: we hebben een venster open gezet...

[mkleinman]

GudZ schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 10:43:
Overweeg 18 of 20mm VV leiding met 15cm hoh,

15cm HoH? Ik zou zonder twijfel 10cm HoH adviseren. Des te meer leidingen in de vloer des te groter is afgiftevermogen. Des te groter afgiftevermogen des te lager kan de aanvoertemperatuur. En des te lager de aanvoertemperatuur des te hoger is de COP van de warmtepomp.

Ik heb 10cm HoH over de hele benedenverdieping, en mijn warmtepomp red het met 28-35 graden aanvoertemperatuur.

[walter_321]

mkleinman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:19:
[...]

15cm HoH? Ik zou zonder twijfel 10cm HoH adviseren. Des te meer leidingen in de vloer des te groter is afgiftevermogen. Des te groter afgiftevermogen des te lager kan de aanvoertemperatuur. En des te lager de aanvoertemperatuur des te hoger is de COP van de warmtepomp.

Ik heb 10cm HoH over de hele benedenverdieping, en mijn warmtepomp red het met 28-35 graden aanvoertemperatuur.

Ik heb 15 hoh en redt met 5°C minder dan jou; wie is er dan beter?

[mkleinman]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:25:
[...]

Ik heb 15 hoh en redt met 5°C minder dan jou; wie is er dan beter?

Was niet als wie plast het verst wedstrijd bedoeld

Ik weet niet beter dan dat 15cm HoH wordt gebruikt voor bijverwarming met radiatoren als backup en 10cm HoH voor hoofdverwarming.

En uiteraard is daadwerkelijke afgiftevermogen afhankelijk van warmteverlies van de woning plus afgiftevermogen van de vloer.

Maar je kan denk ik beter veilig 10cm HoH doen om er dan achter te komen dat het achteraf misschien niet nodig was geweest dan dat je 15cm HoH doet en denkt achteraf was 10 beter geweest

[Isniedood]

Ik krijg zojuist weer een offerte binnen en daar zitten allemaal verdelers met pompen in. Volgens claude is dit niet nodig. Die zegt of een centrale pomp met pomploze verdelers of andersom maar niet én én. Klopt dat ook?

Dat is in een buffervat opstelling die ik dus niet wil maar dat terzijde.

[Isniedood]

mkleinman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:27:
[...]

Was niet als wie plast het verst wedstrijd bedoeld

Ik weet niet beter dan dat 15cm HoH wordt gebruikt voor bijverwarming met radiatoren als backup en 10cm HoH voor hoofdverwarming.

En uiteraard is daadwerkelijke afgiftevermogen afhankelijk van warmteverlies van de woning plus afgiftevermogen van de vloer.

Maar je kan denk ik beter veilig 10cm HoH doen om er dan achter te komen dat het achteraf misschien niet nodig was geweest dan dat je 15cm HoH doet en denkt achteraf was 10 beter geweest

Dat was dus ook wat ik overal gelezen heb en waar ik iedereen in heel stellig zag zijn. Op echt een enkeling na. Het verrast me dat er hier meerderen pro-150 zijn waardoor ik de eerste installateur wellicht een tweede kans moet geven..

[mkleinman]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:39:
[...]

Dat was dus ook wat ik overal gelezen heb en waar ik iedereen in heel stellig zag zijn. Op echt een enkeling na. Het verrast me dat er hier meerderen pro-150 zijn waardoor ik de eerste installateur wellicht een tweede kans moet geven..

De hoeveelheid leidingen in je vloer bepaald je afgiftevermogen. En des te hoger je afgiftevermogen des te lager kan je aanvoertemperatuur zijn.

En bij een warmtepomp is het echt zo dat des te kleiner het verschil tussen buitentemperatuur en gevraagde aanvoertemperatuur des te efficienter je warmtepomp draait.

Dus liever een warmtepomp die draait met een aanvoer van 32 graden bij 10cm HoH dan een warmtepomp die op 36 graden moet draaien bij 15cm HoH. Want het verschil zou zomaar eens een COP van 6 t.o.v. 4 kunnen zijn.

En bij een goede warmtepompinstallatie is het enige waar je aan schroeft de stooklijninstelling.

Exacte data heb ik hier wel in relatie tot mijn warmtepomp. Waarbij je letterlijk ziet dat de gevraagde aanvoertemperatuur hoger wordt en de COP meteen enorm zakt.

[walter_321]

mkleinman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:27:
[...]

Was niet als wie plast het verst wedstrijd bedoeld

Ik weet niet beter dan dat 15cm HoH wordt gebruikt voor bijverwarming met radiatoren als backup en 10cm HoH voor hoofdverwarming.

En uiteraard is daadwerkelijke afgiftevermogen afhankelijk van warmteverlies van de woning plus afgiftevermogen van de vloer.

Maar je kan denk ik beter veilig 10cm HoH doen om er dan achter te komen dat het achteraf misschien niet nodig was geweest dan dat je 15cm HoH doet en denkt achteraf was 10 beter geweest

Mijn punt is dat je op basis van de warmteverliesberekening, de opp van de verwarming, vloerbekleding, temperaturen van de ruimtes, je een ontwerpkeuze maakt naar debieten en watertemperaturen en legafstanden. Bij 300m2 en overal hoh 10cm loop je misschien tegen de limiet van de omlooppomp -al is extra verdiep misschien nog belangrijker voor de waterpomp. En een tweede waterpomp installeren is misschien overkill.
20 jaar geleden was hier de Hoh 15cm genoeg om onder 30°C aanvoer te blijven (en de oude WP zijn waterpomp kon het net aan voor de 200m2 vloerverwarming )

[Andrehj]

mkleinman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:19:
15cm HoH? Ik zou zonder twijfel 10cm HoH adviseren. Des te meer leidingen in de vloer des te groter is afgiftevermogen. Des te groter afgiftevermogen des te lager kan de aanvoertemperatuur. En des te lager de aanvoertemperatuur des te hoger is de COP van de warmtepomp.

Ik heb 10cm HoH over de hele benedenverdieping, en mijn warmtepomp red het met 28-35 graden aanvoertemperatuur.

Jij hebt een bestaande woning. Dat is echt niet te vergelijken met een nieuwbouwwoning anno 2026.
Hier ligt het grootste deel van de VVW op 15 cm HoH, en de watertemperatuur staat op de minimum waarde die de WP accepteert (25 graden). Sterker nog, ik heb de Ta sensor zelfs nog 0.5 graden naar beneden gekalibreerd, zodat de werkelijke Ta nu rond de 24.6 graden schommelt. En daarmee hou ik de hut probleemloos warm. En, zoals al geschreven, je kunt na de helft van de lussen al geen temperatuurverschil tussen water en omgeving meer zien.
HoH 300 had ook nog wel gekund...
6 kW / 300 m² is immers maar 20 W/m² als specifiek vermogen.

Welk specifiek afgiftevermogen heeft jouw huis nodig?

[mkleinman]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:55:
[...]

Jij hebt een bestaande woning. Dat is echt niet te vergelijken met een nieuwbouwwoning anno 2026.
Hier ligt het grootste deel van de VVW op 15 cm HoH, en de watertemperatuur staat op de minimum waarde die de WP accepteert (25 graden). Sterker nog, ik heb de Ta sensor zelfs nog 0.5 graden naar beneden gekalibreerd, zodat de werkelijke Ta nu rond de 24.6 graden schommelt. En daarmee hou ik de hut probleemloos warm. En, zoals al geschreven, je kunt na de helft van de lussen al geen temperatuurverschil tussen water en omgeving meer zien.
HoH 300 had ook nog wel gekund...
6 kW / 300 m² is immers maar 20 W/m² als specifiek vermogen.

Welk specifiek afgiftevermogen heeft jouw huis nodig?

Hoe werkt dat precies? dat is afgiftevermogen bij X buitentemperatuur? Die data moet ik wel boven water kunnen krijgen

[walter_321]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 09:49:

• Gezien grote vloer opp is drukverlies van de interne pomp te klein en is de buffer tevens om hydrolische te scheiden en wanneer gewenst kun je 100% naregelen in bijlage Think documentatie 

Mijn 20 jaar oude warmtepomp kon net voldoende debiet sturen door de vv. De nieuwe LG R290 heeft een veel krachtigere omlooppomp en heeft vermogen zat (50% van vermogen max nodig?). Wat de nieuwe ook wel helpt is dat de WP op het gelijkvloers staat, de oude in de kelder.
Maar je zit hier natuurlijk ook weer met het probleem van geen warmteverliesbereking te hebben. Om 5kW rond te pompen heb je helft aan debiet en bijhorende pompvermogen nodig dan bij 10kW.
Het te verwarmen opp is daarenboven nooit een valabel argument: enkel het vermogen is leidend (dat is: als je de moeite had gedaan correct te isoleren kwam je toe met 10W/m2; dan leg je hoh 30cm en wordt het voor de waterpomp gewoon eenvoudig alles rond te pompen).
Of ook: installateurs moeten veel meer werken voor bestaande woningen waarbij de logica van veel oppervlak wel opgaat.

Mijn ervaring is hier vooral Vlaanderen, ik hoopte stiekem dat het in Nederland beter is ;-).

[Andrehj]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:39:
Dat was dus ook wat ik overal gelezen heb en waar ik iedereen in heel stellig zag zijn. Op echt een enkeling na. Het verrast me dat er hier meerderen pro-150 zijn waardoor ik de eerste installateur wellicht een tweede kans moet geven..

Je moet niet denken, maar rekenen. Aan de hand van het benodigde thermisch vermogen en je vloeroppervlak kun je snel uitrekenen hoeveel (vooral hoe weinig) W/m² je vloer moet afgeven. En dan zie je dat nog meer slangen geen zin heeft.

mkleinman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:44:
De hoeveelheid leidingen in je vloer bepaald je afgiftevermogen. En des te hoger je afgiftevermogen des te lager kan je aanvoertemperatuur zijn.

Daar zit een grens aan. En die grens wordt bepaald door de waterpomp in je WP. Ik zit ook maar op zo'n 1 liter per minuut per VVW-kring.
Dat debiet is voor het afgegeven vermogen van de WP meer dan voldoende, maar dan zie je al dat de retourwatertemperatuur nagenoeg gelijk is aan de vloertemperatuur.
Daar is echt niks meer te winnen.

En bij een warmtepomp is het echt zo dat des te kleiner het verschil tussen buitentemperatuur en gevraagde aanvoertemperatuur des te efficienter je warmtepomp draait.

Dat klopt, maar met een specifiek vermogen van 20 W/m² is daar niks meer te verbeteren.

Dus liever een warmtepomp die draait met een aanvoer van 32 graden bij 10cm HoH dan een warmtepomp die op 36 graden moet draaien bij 15cm HoH. Want het verschil zou zomaar eens een COP van 6 t.o.v. 4 kunnen zijn.

Dat jij nog met dergelijke temperaturen rekent toont aan hoe ver jouw belevingswereld af ligt van die van een moderne nieuwbouwwoning. Die draaien allemaal met watertemperaturen van rond de 25 graden. Sterker nog: 30 graden kan mijn WP lang niet halen (tenminste niet zolang het binnen rond de 20 graden is), want dan zou ik een 15 of 20 kW WP nodig hebben en zou het binnen in no-time een broeikas worden.

En bij een goede warmtepompinstallatie is het enige waar je aan schroeft de stooklijninstelling.

Zelfs die heb je vaak niet nodig. Hier staat de WP op een constante aanvoertemperatuur van 25 graden. Enkel geregeld door een aan/uit thermostaat. En met die instelling haal ik in de wintermaanden al jaren de hoogste rendementen uit de overzichten van @Tomexergie in het L/W WP topic (aldaar gepind).

Exacte data heb ik hier wel in relatie tot mijn warmtepomp. Waarbij je letterlijk ziet dat de gevraagde aanvoertemperatuur hoger wordt en de COP meteen enorm zakt.

Dat klopt, maar bij een nieuwbouwwoning is die temperatuur sowieso al niet hoger dan 25 graden...

[walter_321]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:55:
[...]


Hier ligt het grootste deel van de VVW op 15 cm HoH, en de watertemperatuur staat op de minimum waarde die de WP accepteert (25 graden).

begrijp ik dat je in een nieuwbouw woont? En wat is het berekende warmteverlies (of is dat de 6kW, 20W/m2)?

[Andrehj]

mkleinman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:57:
Hoe werkt dat precies? dat is afgiftevermogen bij X buitentemperatuur? Die data moet ik wel boven water kunnen krijgen

Deel het max vermogen wat je nodig hebt bij -10 door het aantal m² van je VVW (wat dan bij verwarmen wel open moet staan).
Bij mij zit dat rond de 20 à 25 W/m². En @Isniedood zal daar ook rond uitkomen.

[Andrehj]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:07:
begrijp ik dat je in een nieuwbouw woont? En wat is het berekende warmteverlies (of is dat de 6kW, 20W/m2)?

Ja en ja, ongeveer hetzelfde als bij @Isniedood

En let op, dat is bij -10. Meestal is het veel minder koud, en het specifiek vermogen nog veel lager, grootste deel van de winter ligt het rond de helft daarvan. Dan zit je rond de 10 W/m², een waarde die de afgiftetabellen al helemaal niet aan kunnen geven...

[ Voor 32% gewijzigd door Andrehj op 22-09-2026 16:10 ]

[walter_321]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:08:
[...]

Deel het max vermogen wat je nodig hebt bij -10 door het aantal m² van je VVW (wat dan bij verwarmen wel open moet staan).
Bij mij zit dat rond de 20 à 25 W/m². En @Isniedood zal daar ook rond uitkomen.

en na een paar winters, is het echt 20-25 W/m2?
Als ik lees met welke temperaturen je verwarmt lijk je me duidelijk onder de 20W/m2 te zitten (wat is het maximale thermische vermogen van de WP geweest op de koudste momenten in de winters?).

[Andrehj]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:00:
Mijn 20 jaar oude warmtepomp kon net voldoende debiet sturen door de vv.

Juist met veel VVW-kringen (die immers allemaal parallel staan) is dat nooit een probleem, zolang de hoofdleidingen van WP naar VVW-verdelers maar dik genoeg zijn (26 mm binnenwerks).

De nieuwe LG R290 heeft een veel krachtigere omlooppomp en heeft vermogen zat (50% van vermogen max nodig?). Wat de nieuwe ook wel helpt is dat de WP op het gelijkvloers staat, de oude in de kelder.

Nee. Zo werkt het rondpompen van water niet. Waar de waterpomp staat maakt niks uit, want het naar beneden stromende water compenseert het omhoog stromende.

Het te verwarmen opp is daarenboven nooit een valabel argument: enkel het vermogen is leidend (dat is: als je de moeite had gedaan correct te isoleren kwam je toe met 10W/m2; dan leg je hoh 30cm en wordt het voor de waterpomp gewoon eenvoudig alles rond te pompen).

Dat klopt ook niet. De VVW-lussen staan hydraulisch allemaal parallel. Met meer lussen krijgt de waterpomp het dus makkelijker. Niet moeilijker.
Dit inzicht ontbreekt helaas ook bij veel installateurs, die vaak redeneren vanuit een dogma dat er minimaal 2 lpm per lus moet zijn (en dan op waanzinnige pompdebieten uitkomen).

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:56:
[...]


Als er op alle verdiepingen vloerverwarming toegepast wordt om te koelen dan zou dit ook mijn overweging zijn. Eén airco op de gang per verdieping (voornaamste functie is dan eigenlijk ontvochtiging). De luxe oplossing (want dit is een luxe huis) blijft naar mijn mening een binnenunit per kamer maar laat dan gerust die vloerkoeling (grotendeels) vervallen.

Vloerkoeling heb je al, als je L/W hebt, er hoeft niets te vervallen... En er hoeft ook niets bij te komen. Volstaat ruimschoots voor een goed ontworpen moderne woning met warmtepomp en de vloeren als afgiftesysteem.

[Andrehj]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:12:
en na een paar winters, is het echt 20-25 W/m2?
Als ik lees met welke temperaturen je verwarmt lijk je me duidelijk onder de 20W/m2 te zitten (wat is het maximale thermische vermogen van de WP geweest op de koudste momenten in de winters?).

Afgelopen winter was de maximale hoeveelheid warmte die mijn WP heeft gemaakt 114 kWh op 7 januari. Daar ging nog 9.1 kWh verloren door defrosts, dus er was maar 105 kWh warmtetoevoer (en -verlies) van de woning.
Gedeeld door 24 uur is dat maar 4.4 kW, bij een gemiddelde etmaaltemperatuur van de dagen daarvoor (temperatuur komt hier wat langzaam naar binnen) van -2 °C.

Met een WP die 8.6 kW kan leveren bij -10 levert mij dat allemaal nog geen stress op.

Edit:
Ik vroeg me al af hoe dat verlies door defrosts zo hoog kon zijn.... 7 januari was de dag waarop ik deze test heb uitgevoerd: Andrehj in "Mitsubishi Electric Ecodan Lucht/Water Warmtepompen"
Qua defrosts niet bepaald representatief. Maar qua warmte wel.

Want ik kan het vergelijken met 12 januari. Toen was er 107.1 kWh toevoer en 3.8 kWh verlies door defrosts. Netto 103.3 kWh dus. Gedeeld door 24 uur is 4.3 kW (bij een buitentemperatuur rond de -1). Nog steeds dik prima.

[ Voor 24% gewijzigd door Andrehj op 22-09-2026 16:36 ]

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:28:
Vloerkoeling heb je al, als je L/W hebt, er hoeft niets te vervallen... En er hoeft ook niets bij te komen. Volstaat ruimschoots voor een goed ontworpen moderne woning met warmtepomp en de vloeren als afgiftesysteem.

Je geeft gewoon slecht advies voor de casus van TS gebaseerd op een nogal sterke persoonlijk voorkeur.

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 14:53:
[...]


Ook met airco's is het weer oppassen voor achterhaalde vuistregels. Dimensionering van airco's is allemaal gebaseerd op het kunnen koelen van de woning (bij extreme hitte). In een woning met hoge thermische capaciteit (geen HSB), goede isolatie en WTW hoef je de woning niet te kunnen koelen; je hoeft alleen te voorkomen dat hij opwarmt.

Dat is een andere benadering die een heel andere uitkomst geeft. Je gaat dan koelen zoveel mogelijk overdag doen met airco's die zomaar langzaam staan te pruttelen. Niet benoemd maar ik ga er even vanuit dat er ook zonnepanelen komen; je hebt dan volledig gelijktijdigheid met je opwek ook.

Koelen overdag met airco' en die 's nachts uitzetten, dat werkt niet in een woning met hoge thermische capaciteit. Er is een verschijnsel dat thermische faseverschuiving heet en dat ervoor zorgt dat de woning met vertraging wordt opgewarmd. Daardoor zal in een huis met hoge thermische capaciteit de warmte pas de binnenkant van het huis bereiken een heel aantal uren nà het warmste uur van de dag. Een faseverstuiving van 10-12 uren is courant in huizen gebouwd met de huidige isolatietechnieken.

Dat maakt dat, als je de airco 's nachts uitzet, de temperatuur in de loop van de nacht zal oplopen.

Bij koeling via de vloer breng je - door de hoge thermische massa van de vloeren - de ganse dag door koeling in de woning - zelfs als de warmtepomp maar een deel van 24u van de dag effectief koelt.

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:34:
[...]


Je geeft gewoon slecht advies voor de casus van TS gebaseerd op een nogal sterke persoonlijk voorkeur.

Ik ben niet de enige die vindt dat je geen twee technieken moet introduceren als één volstaat... En jij geeft slecht advies op basis van je gerenoveerde jaren 70 woning. Dat kan je in niets vergelijken met een moderne woning die zelfs nog moet gebouwd worden en waar je dus nog heel wat variabelen zelf in de hand hebt.

En ja, ik heb een voorkeur voor éénvoudige oplossingen, complexe oplossing zijn zelden goede oplossingen, ze verbergen vaak een gebrek aan begrip van het probleem.

[Isniedood]

Ik kom zo snel mogelijk terug met een warmteverliesberekening. Volgens mij is dat essentieel om zinnig verder te kunnen discussiëren over de warmtepompinstallatie

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:45:
En ja, ik heb een voorkeur voor éénvoudige oplossingen, complexe oplossing zijn zelden goede oplossingen, ze verbergen vaak een gebrek aan begrip van het probleem.

Casus: vrijstaande woning met slaapkamers grenzend aan dak en op zijn minst een aantal glaspartijen waar geen zonwering voorzien kan worden.

Feit is dat de temperatuur met vloerkoeling daar op gaat lopen tot minimaal 25 graden en onvermijdelijk met hoge relatieve luchtvochtigheid. Voor jou wellicht acceptabel maar misschien wil TS wel iets anders voor het bezoek dat op de bovenste verdieping slaapt.

Niet het niveau van comfort wat je zoekt bij een luxe project zoals dit. Actieve koeling is hier overduidelijk gewenst. Als die actieve koeling er toch al is dan wordt als gevolg zonwering in het geheel optioneel.

Ik zou hoe dan ook iemand die comfort belangrijk vindt geen vloerkoeling aanraden zonder actieve ontvochtiging (en als je actief gaat ontvochtigen dan kan je dus net zo goed een airco plaatsen want die kan dat toevallig heel goed).

[ Voor 6% gewijzigd door assje op 22-09-2026 17:05 ]

[Andrehj]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:52:
Ik kom zo snel mogelijk terug met een warmteverliesberekening. Volgens mij is dat essentieel om zinnig verder te kunnen discussiëren over de warmtepompinstallatie

Je weet dat je die ook zelf in een uurtje (of avondje als je wat minder snel bent ) in een Excelletje kunt maken? Dat is snel verdiend.

[ Voor 6% gewijzigd door Andrehj op 22-09-2026 17:07 ]

[Oilman]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:52:
Ik kom zo snel mogelijk terug met een warmteverliesberekening. Volgens mij is dat essentieel om zinnig verder te kunnen discussiëren over de warmtepompinstallatie

Die warmteverliesberekening is toch ook gewoon nodig voor je bouwvergunning?

[Isniedood]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:05:
[...]

Je weet dat je die ook zelf in een uurtje (of avondje als je wat minder snel bent ) in een Excelletje kunt maken? Dat is snel verdiend.

Nu wel Zijn daar formats van? Ik zag ze niet in de FAQ

[Isniedood]

Oilman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:10:
[...]

Die warmteverliesberekening is toch ook gewoon nodig voor je bouwvergunning?

Nee hoor. Wel voor bouwgarant volgens mij

[Andrehj]

Oilman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:10:
Die warmteverliesberekening is toch ook gewoon nodig voor je bouwvergunning?

Hier hoorde er wel een EPC-berekening bij de bouwvergunning, maar daar was wat lastig (eigenlijk niet) het warmteverlies van de woning uit te halen. Dus ik heb zelf de warmteverliesberekening gemaakt en op basis daarvan de WP gekocht. Heeft prima uitgepakt zoals je hierboven kunt lezen.

[Oilman]

mkleinman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 15:27:
Ik weet niet beter dan dat 15cm HoH wordt gebruikt voor bijverwarming met radiatoren als backup en 10cm HoH voor hoofdverwarming.

Dat was 25+ jaar geleden de norm. Als je nu een nieuw huis neerzet is er als het goed is veel minder vermogen nodig om de boel warm te houden. Uiteindelijk makkelijk uit te rekenen als bekend is wat het warmteverlies van de woning is. Uit de losse pols kan ik mij inbeelden dat 15 HOH overal prima uitkomt en dan in de badkamers zou ik wel 10 cm doen, omdat je daar uiteindelijk altijd afgifte te kort komt.

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:45:
En jij geeft slecht advies op basis van je gerenoveerde jaren 70 woning. Dat kan je in niets vergelijken met een moderne woning die zelfs nog moet gebouwd worden en waar je dus nog heel wat variabelen zelf in de hand hebt.

Ik geef overigens geen advies op basis van mijn persoonlijke situatie maar op basis van een holistische benadering; iets wat voor veel mensen vaak lastig blijkt.

[Oilman]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:11:
[...]

Nee hoor. Wel voor bouwgarant volgens mij

Hoe ga je dan bewijzen dat je aan de BENG voldoet?

[Andrehj]

Isniedood schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:10:
Nu wel Zijn daar formats van? Ik zag ze niet in de FAQ

Kun je zelf maken.
Het is niet meer dan oppervlaktes optellen, temperatuurverschil bepalen (meestal 30 graden, behalve bij de bgg vloer) en adhv de isolatiewaarde het warmteverlies bepalen.
Dan het je het transmissieverlies.

Daarbij komt nog het ventilatieverlies. Dat stelt al helemaal weinig voor. Gemakkelijk uit te rekenen adhv de warmtecapaciteit van lucht. Komt iets van 3 kW uit bij 30 graden 300 m³/h. Maar als je WTW-ventilatie hebt blijft daar hooguit 10% van over, dus 300W, wat bijna te verwaarlozen is.

En als laatste het infiltratieverlies. (Tocht dus). Dat heb ik bij onze luchtdicht gebouwde woning maar op 500 W gezet.

Eventueel kun je nog je interne warmtebronnen (100 W per persoon en het elektrisch verbruik van de woning) er weer vanaf trekken, want dat komt uiteindelijk ook als warmte in de woning terecht.

En klaar was Andrehj.

[ Voor 55% gewijzigd door Andrehj op 22-09-2026 17:23 ]

[mkleinman]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 16:08:
[...]

Deel het max vermogen wat je nodig hebt bij -10 door het aantal m² van je VVW (wat dan bij verwarmen wel open moet staan).
Bij mij zit dat rond de 20 à 25 W/m². En @Isniedood zal daar ook rond uitkomen.

Opgezocht. Ik zit beduidend hoger. Ik heb rond de 70W/m2 nodig bij -10.

En je hebt gelijk in mijn geval is het n=3. Ik heb alleen ervaring met bestaande bouw en die voorzien van een warmtepomp, nieuwbouw nog niets mee gedaan.

Helaas ook nog niet met mijn warmtebeeldcamera in een nieuwbouwwoning mogen kijken.

En ik snap de achterliggende gedachte inderdaad. Als je op een gegeven moment zo'n lage warmtebehoefte hebt dan is 10 HoH onzinnig geworden. Met 20W/m2 bij -10 zou ik 1000W nodig hebben beneden.

Ok I stand corrected weer wat geleerd

[mkleinman]

Oilman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:12:
[...]

Dat was 25+ jaar geleden de norm. Als je nu een nieuw huis neerzet is er als het goed is veel minder vermogen nodig om de boel warm te houden. Uiteindelijk makkelijk uit te rekenen als bekend is wat het warmteverlies van de woning is. Uit de losse pols kan ik mij inbeelden dat 15 HOH overal prima uitkomt en dan in de badkamers zou ik wel 10 cm doen, omdat je daar uiteindelijk altijd afgifte te kort komt.

Ik ben geen bouwkundige, alleen een idioot die zijn eigen woning uit 1978 fors heeft verbeterd. En yes. 10 HoH kan in een aantal gevallen flink overkill zijn .

I stand corrected

[walter_321]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:05:
[...]

Je weet dat je die ook zelf in een uurtje (of avondje als je wat minder snel bent ) in een Excelletje kunt maken? Dat is snel verdiend.

Probleem is dat de installateur zich daar niet zal op willen baseren. Ooit heb je een 'echte' nodig.
Nu 550 Euro is natuurlijk wel veel; dat klinkt als een hele dag werk. Dat zou veel sneller moeten...

[Andrehj]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:18:
Probleem is dat de installateur zich daar niet zal op willen baseren. Ooit heb je een 'echte' nodig.
Nu 550 Euro is natuurlijk wel veel; dat klinkt als een hele dag werk. Dat zou veel sneller moeten...

Als je in eigen beheer een woning bouwt hangt dat af van de afspraken die je met je installateur maakt.
Ik heb het bij onze bouw zelf uitgerekend en ook zelf de WP aangeschaft (bij de alhier welbekende @koevlaas2 ). De lokale installateur heeft alleen alles qua waterleidingen, riool, vloerverwarming etc gedaan.
Dat de WP correct was berekend was mijn eigen risico. Kwestie van een beetje vertrouwen hebben in je eigen kunde.
(En uiteraard had ik mijn berekening geverifieerd met de benodigde vermogens die anderen nodig hadden.)

[ Voor 121% gewijzigd door Andrehj op 22-09-2026 17:56 ]

[Scientific]

assje schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:03:
[...]


Casus: vrijstaande woning met slaapkamers grenzend aan dak en op zijn minst een aantal glaspartijen waar geen zonwering voorzien kan worden.

Feit is dat de temperatuur met vloerkoeling daar op gaat lopen tot minimaal 25 graden en onvermijdelijk met hoge relatieve luchtvochtigheid. Voor jou wellicht acceptabel maar misschien wil TS wel iets anders voor het bezoek dat op de bovenste verdieping slaapt.

Niet het niveau van comfort wat je zoekt bij een luxe project zoals dit. Actieve koeling is hier overduidelijk gewenst. Als die actieve koeling er toch al is dan wordt als gevolg zonwering in het geheel optioneel.

Ik zou hoe dan ook iemand die comfort belangrijk vindt geen vloerkoeling aanraden zonder actieve ontvochtiging (en als je actief gaat ontvochtigen dan kan je dus net zo goed een airco plaatsen want die kan dat toevallig heel goed).

Als je vreest dat er teveel warmte langs het dak binnenkomt in een nieuwbouwwoning, moet je het dak beter isoleren. Ik zie ook niet in waarom er geen zonwering voorzien kan worden (maar eerder beweerde je dat het niet nodig was...).

Een balansventilatie ontvochtigt de lucht (er zit met een reden een condensafvoer in), ook in de zomer. Lucht wordt afgevoerd uit vochtige ruimtes. In de zomer zal de koudere lucht van binnen (komende van de vochtigste ruimtes) in de warmteuitwisselaar van de ventilatiesnit de warmere lucht van buiten afkoelen. Vochtiger lucht wordt aldus afgevoerd en erg vochtige lucht die eventueel binnenkomt zal in de warmtewisselaar condenseren.

Een andere vorm van actieve ontvochtiging is in dat geval zelden of nooit nodig in onze streken, nee ook niet tijdens hittegolven - meestal gaan die trouwens gepaard met vrij droge lucht op de warmste momenten van de dag.

Ik zag in moderne nieuwbouwwoningen (zonder airco...) nergens vochtproblemen de voorbije zomer...

[Isniedood]

Oilman schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:13:
[...]

Hoe ga je dan bewijzen dat je aan de BENG voldoet?

Warmteverliesberekening is geen onderdeel van de BENG. Er valt een hoop onder maar dat niet blijkbaar.

Op het voorlopig energielabel staat verder wel 48,16 kWh/m2 warmteverlies

[Andrehj]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:37:
Als je vreest dat er teveel warmte langs het dak binnenkomt in een nieuwbouwwoning, moet je het dak beter isoleren.

Er komt altijd warmte door het dak naar binnen, ook door de isolatie. En zolang je die warmte niet afvoert, zal de woning daaronder dus opwarmen. Die airco heb je boven dus echt nodig, alleen slechts met een laag vermogen, omdat er ook maar weinig warmte binnenkomt.

Een balansventilatie ontvochtigt de lucht (er zit met een reden een condensafvoer in), ook in de zomer.

Hoe dan?? Dat kan alleen als de lucht die de WTW uiteindelijk je woning inblaast 100% luchtvochtigheid heeft. Eerder condenseert er immers geen vocht.
Dat gebeurt alleen als de temperatuur in de woning onder het dauwpunt van de buitenlucht zit.
Even in mijn statistieken teruggekeken: Het hoogste dauwpunt hier was afgelopen zomer op 25 juni: 22 graden. Erg oncomfortabel maar altijd nog onder de binnentemperatuur.
Ergo: Geen condens dus.

Een WTW met conventionele warmtewisselaar condenseert alleen in de winter. De koude lucht die naar binnen wordt gezogen koelt dan de vochtige lucht uit de woning af tot onder het dauwpunt.

Het is dus de warmte binnenlucht waar vocht uit condenseert.

Lucht wordt afgevoerd uit vochtige ruimtes. In de zomer zal de koudere lucht van binnen (komende van de vochtigste ruimtes) in de warmteuitwisselaar van de ventilatiesnit de warmere lucht van buiten afkoelen. Vochtiger lucht wordt aldus afgevoerd en erg vochtige lucht die eventueel binnenkomt zal in de warmtewisselaar condenseren.

Hier klopt dus geen jota van. Erg jammer dat je schrijft alsof je het snapt, terwijl je dat duidelijk niet doet. Als jouw verhaal zou kloppen zou een WTW ook aan beide zijden een condenswaterafvoer moeten hebben. En dat heeft ie niet. Er is er maar eentje. En die zit zodanig dat het water wat in de winter afkomstig uit de afgezogen lucht vanuit de woning afgevoerd wordt.
Heb je zelf überhaupt WTW ventilatie? En die unit wel eens bekeken? Kun je nog een boel van leren...

Een andere vorm van actieve ontvochtiging is in dat geval zelden of nooit nodig in onze streken, nee ook niet tijdens hittegolven - meestal gaan die trouwens gepaard met vrij droge lucht op de warmste momenten van de dag.

De vele dagen met dauwpunten van rond de 20 graden afgelopen zomer tonen keihard je ongelijk aan. Airco was toen een verademing.

Je doet je naam geen eer aan, want erg "scientific" klink je niet.

Wat nuttige info voor @Isniedood : Zorg voor een WTW met enthalpiewisselaar (of koop die zelf later los, dan heb je beide voor dezelfde prijs), dan heb je geen condenswaterafvoer nodig, en, nog veel belangrijker, een veel prettiger binnenklimaat, in de zomer droger en in de winter vochtiger dan met een standaard wisselaar. Zie Andrehj in "Enthalpiewisselaar tbv WTW balansventilatie" voor een meetverslag.

[ Voor 8% gewijzigd door Andrehj op 22-09-2026 18:03 ]

[assje]

Scientific schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:37:
Ik zag in moderne nieuwbouwwoningen (zonder airco...) nergens vochtproblemen de voorbije zomer...

Kan je alsjeblieft gewoon stoppen met het vervuilen van het topic met je dogmatische paradepaardjes?

Passieve koeling is topkoeling, geen volwaardige koeling. Dat is een keuze maar niet de keuze van TS (en begrijpelijk).

[Fr33z]

walter_321 schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:18:
[...]

Probleem is dat de installateur zich daar niet zal op willen baseren. Ooit heb je een 'echte' nodig.
Nu 550 Euro is natuurlijk wel veel; dat klinkt als een hele dag werk. Dat zou veel sneller moeten...

Kun jij het voor minder dan? ik niet in elk geval. veel te makkelijk vanachter je toetsenbord even roepen dat iets duur is kan iedereen. Ik kijk uit naar je eigen advies- en installatiebureau dat mensen voor minder dan 200 euro aan een mooie berekening helpt.

[Scientific]

Andrehj schreef op dinsdag 22 september 2026 @ 17:56:
[...]

Er komt altijd warmte door het dak naar binnen, ook door de isolatie. En zolang je die warmte niet afvoert, zal de woning daaronder dus opwarmen. Die airco heb je boven dus echt nodig, alleen slechts met een laag vermogen, omdat er ook maar weinig warmte binnenkomt.

Koeling via de vloer volstaat uiteraard als er maar weinig warmte binnenkomt.

[...]


Even in mijn statistieken teruggekeken: Het hoogste dauwpunt hier was afgelopen zomer op 25 juni: 22 graden. Erg oncomfortabel maar altijd nog onder de binnentemperatuur.
Ergo: Geen condens dus.

Als het hoogste dauwpunt op één bepaalde dag eventjes 22 graden was, dan zal dat geen vochtproblemen creëeren in huis. Het zou een ander verhaal worden wanneer dat dagenlang het geval zou zijn of bij hogere temperaturen.


[...]

Hier klopt dus geen jota van. Erg jammer dat je schrijft alsof je het snapt, terwijl je dat duidelijk niet doet. Als jouw verhaal zou kloppen zou een WTW ook aan beide zijden een condenswaterafvoer moeten hebben. En dat heeft ie niet. Er is er maar eentje. En die zit zodanig dat het water wat in de winter afkomstig uit de afgezogen lucht vanuit de woning afgevoerd wordt.

[...]

Er zijn wel degelijk WTWs die aan beide zijden een condensafvoer hebben, maar het gaat dan inderdaad om WTWs met actieve koeling, of om zogenaamd omkeerbare units (waar je afvoer en aanvoer kan omwisselen) I stand corrected.

Maar het principe blijft dat een WTW lucht afvoert uit de vochtigste ruimtes en verse lucht aanvoert die bijna altijd droger zal zijn. Situaties met dauwpunt van 20 graden en meer blijven erg zeldzaam en zijn tijdelijke fenomenen. Sommige WTWs schakelen in dergelijke gevallen bijvoorbeeld automatisch naar een lagere stand.

Niettemin is actieven ontvochtiging zelden nuttig in een moderne, goed geventileerde woning. In oudere woningen is het vaak een andere zaak, omdat vocht zich daar dikwijls ophoopt door onvoldoende ventilatie.