Zeer energiezuinig huis: wat is beste warmtepompconfiguratie

[Tieske88]

MotorBeast schreef op zondag 19 juli 2026 @ 12:38:
@Tieske88 Nieuwe Arotherm Plus zit volgens mij op 200W minimum verbruik ook.

Ja die zit op een minimum vermogen bij A7/W35 van 1,39kW inderdaad. Maar omdat er specifiek een Mitsubishi genoemd werd ben ik daar op verder gegaan.

[nooberke]

Heb hier in een projectmatige nieuwbouwwoning een Stiebel Eltron WPL 09 ACS classic, die zit ook ongeveer rond dat minimumvermogen... Draait veel rustiger dan de Remeha van mijn ouders bij lage belasting... Dat is één grote pendelbak...

Uiteindelijk heb je sowieso een oplossing voor je tapwater nodig en vloerverwarming/koeling is in de praktijk toch een stuk comfortabeler (stiller, minder merkbaar) dan een airco... Dus een kleine warmtepomp met overal vloerverwarming is zo gek nog niet

Op het totale kosten plaatje van een huis is het uiteindelijk ook geen enorm bedrag... Als het echt goed doet wil je eigenlijk ook een w/w warmtepomp en een douche wtw

Vergis je ook niet in het belang van zonwering, ben hier heel happy met de buiten jaloezieën

[MotorBeast]

@nooberke En nu krijg je een periode dat het buiten vochtig weer wordt door onweersbuien en buiten 30 graden. Hoe ga jij dat oplossen met alleen koeling met VV? Dan ben ik toch blij met mijn L/L waar dan liters vocht uitkomen. Plaats dan wat fancoils erbij zodat je condenserend kan koelen zodat je geen natte vloer krijgt. Als je 24/7 koelt met L/L hoor je overigens bijna niets. Mijn units draaien op de auto fanstand bijna altijd op de allerlaagste stand.

[ Voor 3% gewijzigd door MotorBeast op 19-07-2026 16:06 ]

[nooberke]

MotorBeast schreef op zondag 19 juli 2026 @ 16:06:
@nooberke En nu krijg je een periode dat het buiten vochtig weer wordt door onweersbuien en buiten 30 graden. Hoe ga jij dat oplossen met alleen koeling met VV? Dan ben ik toch blij met mijn L/L waar dan liters vocht uitkomen. Plaats dan wat fancoils erbij zodat je condenserend kan koelen zodat je geen natte vloer krijgt. Als je 24/7 koelt met L/L hoor je overigens bijna niets. Mijn units draaien op de auto fanstand bijna altijd op de allerlaagste stand.

Met goede zonwering heb je niet veel vermogen nodig om te koelen... Met een water temperatuur van 18-20 graden blijft het hier prima rond de 22.5 op de begane grond. Als je uitgebreid kookt gaat hij wel ietsje omhoog.

Verder heb je mij ook niet horen zeg dat een airco of fancoil erbij niet prettig is... Het hangt ook beetje af hoe gevoelig je bent voor geluid. In de slaapkamerkamer en op zolder heb een LG multi split hangen sinds kort maar ook op de laagste stand hoor/voel je hem wel. Blij dat in die in de woonkamer niet nodig heb.

[MotorBeast]

nooberke schreef op zondag 19 juli 2026 @ 16:12:
[...]

Met goede zonwering heb je niet veel vermogen nodig om te koelen... Met een water temperatuur van 18-20 graden blijft het hier prima rond de 22.5 op de begane grond. Als je uitgebreid kookt gaat hij wel ietsje omhoog.

Verder heb je mij ook niet horen zeg dat een airco of fancoil erbij niet prettig is... Het hangt ook beetje af hoe gevoelig je bent voor geluid. In de slaapkamerkamer en op zolder heb een LG multi split hangen sinds kort maar ook op de laagste stand hoor/voel je hem wel. Blij dat in die in de woonkamer niet nodig heb.

Ik heb het niet over vermogen. Ik heb het over vocht. Nu hebben de meeste geluk dat de laatste zomers droog zijn maar als dat eens anders wordt met L/V van 90% buiten dan wordt het een heel ander verhaal. Dan is alleen koelen met VV echt niet lollig meer. Nu buiten LV rond de 40% dan is koelen met VV geen kunst nee.

Mijn Daikins zijn fluisterstil.

[ Voor 3% gewijzigd door MotorBeast op 19-07-2026 16:17 ]

[Jan2023]

Het ligt er een beetje aan waar je woont , maar airco,s zijn in een stedelijke omgeving natuurlijk drama voor je omgeving.

Buiten wordt het alleen maar warmer door die dingen .!

Deze zomer eens geexperimenteerd met de warmtepomp op koelen , wat er dan aan warmte wordt uitgeblazen is echt bizar.

Passieve koeling door buitenzonwering verdient toch de voorkeur , en haal die stenen eens uit je tuin en plaats wat meer groen.

En hoelang is het nou echt niet draaglijk ? , dat gaat nog steeds over maximaal een week of zo , niet maanden lang.

Dat is nu eenmaal de tol van alle welvaart die we ons wensen aan te meten.

Voor mij nog geen airco , alweer dagenlang de schuifpui open , heerlijk bij zo,n 23 graden binnen,-)

[MotorBeast]

@Jan2023 In een goed geisoleerd huis krijg je je huis niet koel zonder koeling. Als ik hier vandaag de ramen en deuren openzet wordt het alleen maar warmer binnen. Zie mijn post om 10.53 uur. Isolatie is top in de winter, drama in de zomer. NB: Het wordt warmer buiten door al die slecht geisoleerde woning die in de winter zich scheel stoken aan gas. Iets van klimaatverandering door Co2. Daar zit HET probleem van de opwarming.

En nee ik ga niet slapen in 24/25 graden binnen. Ik koel met zonnepanelen (vandaag 2,5kWh door de L/L met 32kWh opbrengst) en mijn tuin is netjes groen met gazon en planten. Verder warmtewerend glas.

Maximaal 1 week? Ik weet het niet maar we hebben net de derde hittegolf achter de rug. Hier staat de L/L al 24/7 aan sinds begin juni. En het zal alleen maar warmer worden in de toekomst........helaas.

TS gaat een passieve woning bouwen. Eenmaal de warmte binnen krijg je dat er never nooit uit met wat raampjes open zetten en zeker niet tijdens hittegolven.

[natural colour]

Jan2023 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 18:35:
Het ligt er een beetje aan waar je woont , maar airco,s zijn in een stedelijke omgeving natuurlijk drama voor je omgeving.

Buiten wordt het alleen maar warmer door die dingen .!

Deze zomer eens geexperimenteerd met de warmtepomp op koelen , wat er dan aan warmte wordt uitgeblazen is echt bizar.

Passieve koeling door buitenzonwering verdient toch de voorkeur , en haal die stenen eens uit je tuin en plaats wat meer groen.

En hoelang is het nou echt niet draaglijk ? , dat gaat nog steeds over maximaal een week of zo , niet maanden lang.


Dat is nu eenmaal de tol van alle welvaart die we ons wensen aan te meten.

Voor mij nog geen airco , alweer dagenlang de schuifpui open , heerlijk bij zo,n 23 graden binnen,-)

Bomen vóór het huis of een klimop tegen de muren helpt om de zon instraling tegen te houden, evenals het wit schilderen van buiten muren, maar nee, buitenmuren moeten zichtbaar zijn en de modetint zwart hebben... geniaal om het huis warmer te maken.. dat wel.
En isolatie vertraagt alleen maar de energie overdracht.. houd het niet tégen.
Hier een diy fancoil onder en boven gevoed door panelen met Victron omvormer/ accu, houd het koel en droog. bomen of verf overbodig.

[technopeuter]

uit de topicstart van het passiefhuistopic:
"Een passiefhuis is beter voor het milieu, doordat de techniek voor verwarmen kleiner is kun je ca €25000 besparen op installaties; geen vloerverwarming of radiatoren. Bij een passiefhuis zal vloerverwarming zo goed als niets doen. De normale manier is om via de luchtkanalen lucht van max 52 graden de ruimte in te brengen. Een passiefhuis is zodoende met een fohn te verwarmen, tegenwoordig gebruikt men daarvoor een airco."

dit omdat we de vraag van de TS wel verwachtte. brak geschreven.. dat wel... ik ga het herschrijven

MotorBeast schreef op zondag 19 juli 2026 @ 10:53:..

....

Wat ook goed werkt is op de zonnige kanten warmtewerend glas van AGC. Ik heb dat op Zuid in alle kozijnen laten plaatsen ipv zonwering. Hier een serre met fors veel glas.

foei, in een passiefhuis topic praten over de grote gruwel van zonwerend glas?

[ Voor 45% gewijzigd door technopeuter op 19-07-2026 19:37 ]

[Jan2023]

MotorBeast schreef op zondag 19 juli 2026 @ 19:00:
@Jan2023 In een goed geisoleerd huis krijg je je huis niet koel zonder koeling. Als ik hier vandaag de ramen en deuren openzet wordt het alleen maar warmer binnen. Zie mijn post om 10.53 uur. Isolatie is top in de winter, drama in de zomer. NB: Het wordt warmer buiten door al die slecht geisoleerde woning die in de winter zich scheel stoken aan gas. Iets van klimaatverandering door Co2. Daar zit HET probleem van de opwarming.

En nee ik ga niet slapen in 24/25 graden binnen. Ik koel met zonnepanelen (vandaag 2,5kWh door de L/L met 32kWh opbrengst) en mijn tuin is netjes groen met gazon en planten. Verder warmtewerend glas.

Maximaal 1 week? Ik weet het niet maar we hebben net de derde hittegolf achter de rug. Hier staat de L/L al 24/7 aan sinds begin juni. En het zal alleen maar warmer worden in de toekomst........helaas.

TS gaat een passieve woning bouwen. Eenmaal de warmte binnen krijg je dat er never nooit uit met wat raampjes open zetten en zeker niet tijdens hittegolven.

Ts geeft niet zoveel feedback tot nu toe , maar zou best kunnen dat zij prima kunnen leven met een binnentemperatuur die wat hoger ligt.

Die tendens dat je het niet meer redt zonder airco praten we ons zelf gewoon aan.

Een mens kan prima acclimatiseren.

Het is toch gewoon heerlijk zomerweer.



Uiteraard moeten we wel af van die modieuze gevels met heel veel glas in de nieuwbouw maar dat is gewoon een kwestie van eisen stellen , net als die trend van lichtstraten in gevels op de zonkant.

[No Hands]

laat je een huis bouwen waarvan jij denkt dat het aan de passief huis norm voldoet of laat je en passief huis ontwerpen en bouwen door een gecertificeerd passief huis ontwerper en bouwer? als dat laatste de werkelijkheid is dan zou je deze vraag niet hoeven stellen.

als dat eerste de werkelijkheid is dan is het misschien zinvol om over te stappen naar dat laatste, dan gaat het zeker goed in 1 keer.

je kan ook zelf de/een cursus passief huis bouwen volgen. dan weet je ineens heel veel meer. Ik heb deze gedaan https://kennisinstituutkern.nl/aanbod/praktijkcursus-passief-bouwen-en-renoveren/ niet normaal wat je dan als info hebt.

[MotorBeast]

Jan2023 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 19:45:
[...]

Ts geeft niet zoveel feedback tot nu toe , maar zou best kunnen dat zij prima kunnen leven met een binnentemperatuur die wat hoger ligt.

Die tendens dat je het niet meer redt zonder airco praten we ons zelf gewoon aan.

Een mens kan prima acclimatiseren.

Het is toch gewoon heerlijk zomerweer.



Uiteraard moeten we wel af van die modieuze gevels met heel veel glas in de nieuwbouw maar dat is gewoon een kwestie van eisen stellen , net als die trend van lichtstraten in gevels op de zonkant.

Dan zou ik ook de verwarming niet meer aan zetten in de winter met je WP. Aan 15 graden binnen kan je ook wennen en met je WP maak je het alleen maar kouder buiten. Zo kunnen we bezig blijven. Zo..... nu een potje voetbal kijken in mijn koele woonkamer.

[Jan2023]

MotorBeast schreef op zondag 19 juli 2026 @ 20:49:
[...]

Dan zou ik ook de verwarming niet meer aan zetten in de winter met je WP. Aan 15 graden binnen kan je ook wennen en met je WP maak je het alleen maar kouder buiten. Zo kunnen we bezig blijven. Zo..... nu een potje voetbal kijken in mijn koele woonkamer.

Doe ik even de schuifpui dicht , het wordt nu wat fris binnen.

[Andrehj]

Jan2023 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 18:35:
Het ligt er een beetje aan waar je woont , maar airco,s zijn in een stedelijke omgeving natuurlijk drama voor je omgeving.
Buiten wordt het alleen maar warmer door die dingen .!

Sorry, maar dit is echt complete onzin. Denk maar eens even na. Als je de warmte (met bomen of zonwering) buiten houdt, waar blijft die dan? Inderdaad. Die trekt de woning niet in en blijft dus buiten.
Als je nu eerst diezelfde warmte de woning in laat trekken en er daarna met een L/W of L/L WP weer uit pompt, dan is er onder aan de streep niks veranderd.
Blijft over het energieverbruik. Die paar honderd Watt komt anno 2026 uiteraard van je PV (wat elke nieuwbouwwoning heeft). En gezien de lage teruglevertarieven is die voor de energiebedrijven nauwelijks wat waard. Zeker overdag, als een wat hoger verbruik alleen maar helpt om het net stabiel te houden. Zolang je die warmtepomp dus overdag laat koelen is de netto warmtetoename buiten dus nul.
Als men een stad echt koeler wil krijgen, moet je alle daken wit schilderen. Een beetje woning heeft meer dan 100 m² aan dak. Midden overdag is de warmte-instraling van de zon zo'n 1000 W/m², waardoor zo'n donker dak maar liefst 100 kW aan warmte uitstraalt naar de omgeving. Die 200 Watt die een airco continu verbruikt valt daar echt compleet bij in het niet.

[TomVH2]

Wij wonen in een passiefhuis waarvan de PHPP-berekening uitkomt op 12,5 kWh/m².jaar en een piekverwarmingsvermogen van ongeveer 1,5 kW. De woning heeft een woonoppervlakte van 170 m². Vorig jaar bedroeg het energieverbruik voor verwarming ongeveer 450 kWh met een lucht/water-warmtepomp en twee fancoils. Er staat één fancoil per verdieping. De installatie werkt met een vaste aanvoertemperatuur van 35°C voor verwarmen en 10°C voor koelen.

No Hands schreef op zondag 19 juli 2026 @ 19:49:
laat je een huis bouwen waarvan jij denkt dat het aan de passief huis norm voldoet of laat je en passief huis ontwerpen en bouwen door een gecertificeerd passief huis ontwerper en bouwer? als dat laatste de werkelijkheid is dan zou je deze vraag niet hoeven stellen.

Nu maak je mij wel heel nieuwsgierig. Ik heb zelf (in België) een huis ontworpen en gebouwd volgens de passiefhuis standaard en hiervoor opleidingen gevolgd, boeken gelezen, passipedia account, design PH, PHPP, bouwknoopberekeningen.... Maar de keuze voor verwarming en SWW bleef moeilijk. Dus welke oplossingen worden volgens jou gehanteerd waardoor de vraag hier niet gesteld hoef te worden? Ik ben echt heel benieuwd.

Want een gecertificeerde passief woning mag volgens mij ook verwarmd worden met een elektrisch vuurtje. Het is nu wel al een tijdje geleden maar volgens mij, zo uit het hoofd, zijn er in PHPP 9 geen criteria voor het verwarmingssysteem. Wel worden alle warmteverliezen/winsten ingerekend en eventueel de warmtepompboiler.

Ik heb voor mijzelf het streefdoel opgelegd om met 1000kwh.jaar voor SWW en verwarming.

Tieske88 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 23:44:
Ik zou ook eens kijken naar een comfopost van Zehnder. Die kun je op een lucht/water warmtepomp aansluiten en verwarmd of koelt je in te blazen lucht. Daar moet je voldoende capaciteit mee kunnen creëren en dan heb je wel een simpele installatie.

Ik heb het zelf niet volledig doorgerekend maar 1. Je blaast warme lucht in de slaapkamers wat mij gevoelsmatig minder logisch lijkt en 2. de COP is waarschijnlijk brak want je moet de lucht opwarmen naar 50°C om de benodigde capaciteit te bekomen en 3. die WP moet dan 24/24 draaien, 4. ik heb 2 woningen bezocht die zo verwarmen en die eigenaren waren toch niet zo enthousiast.

Ik heb onlangs nog eens een webinar bekeken en daar werd 1 afgiftepunt per verdieping aangehaald als de deuren open blijven.

nooberke schreef op zondag 19 juli 2026 @ 15:52:
Vergis je ook niet in het belang van zonwering, ben hier heel happy met de buiten jaloezieën

Welke heb je? Welke hoek hanteer je van de lamellen i.f.v. de stand van de zon? Hoe stuur je ze aan?

Fr33z schreef op zondag 19 juli 2026 @ 08:30:
verder zit je op:

multisplit airco

...

Nadeel: beperkte lengte koelleidingen en je moet nog iets voorzien voor SWW.

[Fr33z]

interessante info! heb even gekeken, volgens daikin is de max ledinglengte bij hun kleinere multisplits 30m en bij iets grotere vermogens 50m. Dat moet toch prima gaan?

leuke optie voor tapwater: https://www.daikin.nl/nl_nl/consument/products-and-advice/product-categories/air-conditioners/multi-plus-split.html

heb het in NL nog nooit gezien maar wel een gaaf concept

[Ronald]

@Fr33z douched prima zo’n multi dinges… Panasonic heeft het ook…

Staat bij een vriendin in een studio appartement in voormalig kantoorgebouw…

En dat verhaal over leidinglengte ….. sinds wanneer is dat een probleem in de praktijk… de toegestane lengtes zijn riant voor vrijwel overal in een woning…

[Djvdb]

Fr33z schreef op maandag 20 juli 2026 @ 02:47:
interessante info! heb even gekeken, volgens daikin is de max ledinglengte bij hun kleinere multisplits 30m en bij iets grotere vermogens 50m. Dat moet toch prima gaan?

leuke optie voor tapwater: https://www.daikin.nl/nl_nl/consument/products-and-advice/product-categories/air-conditioners/multi-plus-split.html

heb het in NL nog nooit gezien maar wel een gaaf concept

Dit is de nieuwere zowel L/L als L/W

[assje]

In mijn geronoveerde jaren 70 woning met 30kWh/m2 op jaarbasis heb ik in de praktijk op de bovenverdieping geen verwarming nodig en op de benedenverdieping geen koeling.

In een passief huis moet het theoretisch helemaal zonder kunnen maar verwarmen boven is hoe dan ook uitgesloten. Met actieve koeling op de bovenverdieping moet het beneden ook goed blijven.

Warme voeten ga je hoe dan ook niet krijgen. De vloerverwarming zal maximaal een paar uur per dag op bijvoorbeeld 24 graden draaien. Ik zie geen enkele functie voor vloerverwarming op andere verdiepingen. Actief en condenserend koelen moet je naar mijn mening hoe dan ook willen (vloeken in de passief kerk).

Simpelste oplossing één L/L met 2 binnenunits:
1x op ouderslaapkamer of gang/zolder voor koelen
1x op bg voor beetje verwarmen

In de basis moet dat gewoon voldoende zijn voor passief. Maar, je moet toch nog iets met SWW en dan komt de optie L/W i.c.m. vloerverwarming in beeld (maar verwacht er niet te veel van). Optie om te werken met fancoil op apart circuit zodat condenserend koelen mogelijk is; dan kan alles op één warmtepomp.

Als je het hele huis vol installaties hangt had je achteraf beter niet voor passief kunnen gaan. De vraag of de stap van Rc 6 naar Rc10 dan zelfs energetisch nog terugverdiend wordt (niet alleen financieel).

[ Voor 4% gewijzigd door assje op 20-07-2026 08:52 ]

[japie06]

Jan2023 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 18:35:
Het ligt er een beetje aan waar je woont , maar airco,s zijn in een stedelijke omgeving natuurlijk drama voor je omgeving.

Buiten wordt het alleen maar warmer door die dingen .!

Dit vind ik absurde logica. Moeten we in de winter dan ook geen warmtepompen gebruiken omdat de omgeving dan afkoelt?

In het Nederlandse klimaat anno 2026 kan je bijna niet zonder actieve koeling. De eerste stappen zijn inderdaad goed isoleren, direct zonlicht buitenhouden en doorluchten. Maar dat is niet meer genoeg tegenwoordig.

[assje]

japie06 schreef op maandag 20 juli 2026 @ 08:32:
Dit vind ik absurde logica. Moeten we in de winter dan ook geen warmtepompen gebruiken omdat de omgeving dan afkoelt?

Het laat zien dat de werking van een warmtepomp niet doorgrond wordt en het niet lukt om dit integraal te beschouwen.

Maar, ook gewoon off-topic dus laten we die discussie laten voor wat het is. Meer iets voor de duurzame kroeg waar het toevallig afgelopen week nog besproken is.

[Bromptonrijder]

@AndredB Heb je al gerekend aan een nilan compact P of vergelijkbaar? Of iemand dat laten doen? Want met 2,5 kW warmteverlies ga je wel in de buurt komen van haalbaar zonder al te veel elektrische bijstook verwacht ik.

Een andere optie die ik nog niet genoemd zie, maar zelf wel mooi vind is overal vloerverwarming/koeling icm met een bodemwarmtepomp en WTW. Zeker voor een passief huis zullen de warmtevraag en koudevraag een redelijke balans hebben. De WTW zou je dan kunnen combineren met een ComfoFond (voorverwarmer en koeler op je bodembron) of Comfopost (naverwarmer/koeler), waarmee je in de zomer de luchtvochtigheid nog een stukje omlaag kunt brengen.

Zoals eerder al genoemd zul je weinig merken van een warme vloer bij vloerverwarming door je kleine warmteverlies.

[walletje-w]

Djvdb schreef op maandag 20 juli 2026 @ 07:59:
[...]

Dit is de nieuwere zowel L/L als L/W

Totaal ongerelateerd aan het topic. Maar het verbaasd me echt hoe ouderwets lelijk die "nieuwe" buitenunit is. Je ziet allemaal mooie ontwerpen voorbij komen van vele startups en dan levert zo'n groot bedrijf een dergelijk ontwerp af. Een lelijke pleister op je droom woning.

Wel mooie techniek.

[Fr33z]

waarom.is SWW moeilijk met aircos dan? je kunt vrij simpel OF een tank op laten warmen door de airco-buitenunit zelf zoala ik linkte OF je zet gewoon een warmtepompboiler neer. toch geen reden om dan ineens een veel.duurdere L/W wp neer te zetten?

[nooberke]

TomVH2 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 22:29:


Welke heb je? Welke hoek hanteer je van de lamellen i.f.v. de stand van de zon? Hoe stuur je ze aan?

Wij hebben ze van Roma, de Somfy motoren zijn aan te sturen via Somfy Tahoma (daarna ook te integreren in bijvoorbeeld Home Assistant)

Aan bijvoorbeeld de west kant gaan ze automatisch begin van de middag naar een stand met de lamellen vrij plat, bij afwezigheid in een ruimte zet ik ze helemaal dicht en bij aanwezigheid kantel ik ze begin van de avond wat verder.

Heb ze nog niet zo lang, het lastige aan automatiseren is dat op tijd lastig is aangezien de stand van de zon door het jaar heen veranderd.

[assje]

Fr33z schreef op maandag 20 juli 2026 @ 09:22:
waarom.is SWW moeilijk met aircos dan? je kunt vrij simpel OF een tank op laten warmen door de airco-buitenunit zelf zoala ik linkte OF je zet gewoon een warmtepompboiler neer. toch geen reden om dan ineens een veel.duurdere L/W wp neer te zetten?

Als je SWW kunt maken met een "airco" (L/L warmtrpomp) dan IS het een L/W warmtepomp. Het is me dus niet duidelijk wat je hier bedoelt.

[assje]

~[b]Andrehj schreef op zondag 19 juli 2026 @ 10:15:
• Eens. Dergelijke systemen lijken leuk, maar hebben gewoon te weinig vermogen. Installeer maar gewoon een L/W WP en gebruik die om te koelen en te verwarmen. En daarnaast een WTW , ik zou een Zehnder Comfoair Q adviseren (heb ik zelf ook).
• Koelen/verwarmen via WTW-lucht werkt niet goed. Reken maar eens uit hoe weinig vermogen je daarmee over kunt brengen en check hoe bedroevend laag het rendement is.
~[/list]

Maar voor een passief huis moet dit wel kunnen voldoen en is in de basis de standaard oplossing. Maar, ik vermoed dat de kleinste L/W al snel competetief zal zijn (met meer mogelijkheden)

[ZeRoC00L]

Andrehj schreef op zondag 19 juli 2026 @ 10:15:


Wat je moet aanschaffen?

• Een L/W met laag minimum vermogen van een degelijk merk, bijvoorbeeld Mitsubishi Electric (die kan al een drie-fasen model leveren vanaf 7 kW.)

3 fase WP voor een passief huis?

[Andrehj]

ZeRoC00L schreef op maandag 20 juli 2026 @ 10:18:
3 fase WP voor een passief huis?

Voor het vermogen is dat uiteraard niet nodig, maar het is wel heel lekker voor je faseverdeling.
En OP wil een woning met zeer veel thermische massa. Dan is een minimum vermogen van ca 3 kW (bij Mitsubishi Electric) echt geen enkel probleem. Je hebt dan nog steeds maar 1 run per dag (ik spreek uit ervaring). Uiteraard moet je wel werken zonder lastige zoneregeling, want die gaat dat ontzettend frustreren.

[gertjan!]

nooberke schreef op maandag 20 juli 2026 @ 09:40:
[...]

Heb ze nog niet zo lang, het lastige aan automatiseren is dat op tijd lastig is aangezien de stand van de zon door het jaar heen veranderd.

De stand van hemellichamen volgen een bekend en cyclisch schema, dus dat lijkt me toch een klus die te automatiseren is middels een astronomische klok

[ Voor 4% gewijzigd door gertjan! op 20-07-2026 10:54 ]

[1Will]

assje schreef op maandag 20 juli 2026 @ 09:58:
[...]


Als je SWW kunt maken met een "airco" (L/L warmtrpomp) dan IS het een L/W warmtepomp. Het is me dus niet duidelijk wat je hier bedoelt.

Je hebt ook systemen die kunnen wisselen. Dus één buitenunit voor binnenunit-airco en SWW. Dus zowel L/L als L/W. Uiteraard kun je dan niet tegelijk koelen en je SWW verwarmen.

Een voorbeeld hiervan is het Daikin Multi+ systeem. Ik heb nog geen andere merken gevonden, maar zullen er vast zijn.

En verder:

Vloerverwarming lijkt me inderdaad niet nodig. Ik heb een appartement met mechanische ventilatie zonder WTW en heb alleen een beetje warme vloer als het onder 0 graden komt buiten. Dus ik zou dat geld lekker in je zak houden en op je benedenverdieping centraal een airco-unit (je kan ook voor een vloermodel gaan, die lijkt op een radiator/fancoil en wellicht wat beter voor verwarming) hangen voor je verwarming en voor dat geld een paar goede pantoffels halen (ik heb Glerups, heeeerlijk ).

Ik snap je wens voor warme voeten, wat je echter echt wil is een comfortabel huis. En dat krijg je door je passieve huis, ongeacht of je vloerverwarming hebt of niet. Als het nu onder 0 graden is, heb ik warme voeten, maar kan ik niet op mijn bank zitten omdat het ongelofelijk tocht in mijn appartement door de roosters die ik heb.

Ik snap ook je wens voor verwarming/koeling via ventilatie. Probleem is alleen dat het ventilatiesysteem niet genoeg debiet heeft om de warmte/koude af te geven. In de VS hebben ze systemen die er op lijken, maar die hebben weer geen WTW. Een systeem, waarbij je ventilatie, koeling, verwarming en WTW in één combineert zou perfect zijn, maar is gewoon ongelofelijk complex. Probeer het maar eens uit te tekenen. Als ze er wel zijn, hoor ik het graag trouwens, want dit wil ik ook. Het dichtste wat daar nu in de buurt komt is een kanaalairco i.c.m. balansventilatie met WTW, maar dan krijg je wel heel veel ventielen, buizen en luchtstromen, dus daar zou ik zelf niet aan gaan en ik denk dat je dan de eerste bent in NL.

Wellicht dat jouw perfecte systeem over een jaar of 10-20 op de markt komt, dus houdt alvast wat extra ruimte vrij in je technische ruimte .

[scoobs]

Ronald schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 22:20:
Je hebt domweg de warmtevraag niet om de vloer anders dan koud aan te laten voelen. De stookgrens van de woning zal heel erg laag liggen (Je hebt pas verwarming nodig als het best wel fris is... want er komt behoorlijk wat kWh warmte van jou en je huisgenoten, koken... etc.)

Hoeveel kWh op jaarbasis is de warmtevraag?

En hoeveel zal er gekoeld moeten worden? Een passief huis raakt zeer moeilijk warmte kwijt, want het is ontzettend goed in ... warmte tegen houden...

Mijn gevoel zegt de kleinste multisplit airco waar genoeg binnenunits (van weinig vermogen) op kunnen.

Ik deel die mening, en een daikin multi+ kan zowaar interessant zijn: je kunt sww EN airco's op hetzelfde systeem hangen. Een beetje slim configureren zodat de buitenunit in ecomode draait (= gewoon een harde cap op grofweg 60% power), en je meerdere binnenunits tegelijk laat werken tegelijkertijd, en dan heb je tevens een mooi hoge SCOP.

Toevallig van de week nog een gepland passiefhuis* zitten simuleren in energyplus, en daaruit blijkt dat de allerbelangrijkste component is dat je kantelbare louvres hebt met een goed ingerichte MPC die elk straaltje zon buiten houdt in de zomer. Al was dat wel betonbouw met een kelder, geen HSB.

*het voldoet net aan de PHPP normen en heeft zelfs geen keldervloer isolatie (wel keldermuurisolatie), maar met een goed ingerichte MPC kom je toch onder de 5kwh/m2/y thermisch bij betonbouw. Dat past ook binnen het punt van iemand anders; standaard passiefbouw is extreem gevoelig voor oververhitting, let hier dan ook echt op.

Edit, ik zie dat mijn bovenbuurman @1Will ook goeie tips heeft.

[nooberke]

gertjan! schreef op maandag 20 juli 2026 @ 10:52:
[...]

De stand van hemellichamen volgen een bekend en cyclisch schema, dus dat lijkt me toch een klus die te automatiseren is middels een astronomische klok

Klopt, ik heb die optie in Tahoma nog niet gevonden...Mocht je ervaring hebben hoor ik het graag...Moet er binnenkort is goed mee gaan stoeien. Wat ik al wel heb gevonden is xx na dageraad die gebruik ik voor het rolluik en het knikarmscherm

Wat extra lastig is, de "percentages" kanteling zijn niet eenduidig. Als je van "open" naar 60% kantelt is het resultaat anders dan als je van 40% naar 60% kantel helaas.

[assje]

Andrehj schreef op maandag 20 juli 2026 @ 10:28:
Voor het vermogen is dat uiteraard niet nodig, maar het is wel heel lekker voor je faseverdeling.
En OP wil een woning met zeer veel thermische massa. Dan is een minimum vermogen van ca 3 kW (bij Mitsubishi Electric) echt geen enkel probleem. Je hebt dan nog steeds maar 1 run per dag (ik spreek uit ervaring). Uiteraard moet je wel werken zonder lastige zoneregeling, want die gaat dat ontzettend frustreren.

Het is houtskeltbouw dus per definitie een woning met relatief kleine thermische massa.

Ik heb een woning met enorme thermische massa en niet op niveau passief geisoleerd en mijn 8kW wamrtepomp draai alleen maar langer dan een paar uur per dag als het onder nul is.

TS kan kijken naar 4kW (kleinst mogelijk) met specifiek focus op laag minimum vermogen.

[assje]

1Will schreef op maandag 20 juli 2026 @ 11:04:
Je hebt ook systemen die kunnen wisselen. Dus één buitenunit voor binnenunit-airco en SWW. Dus zowel L/L als L/W. Uiteraard kun je dan niet tegelijk koelen en je SWW verwarmen.

Ja, maar vrij onbekend en ongebruikelijk in NL. Ik durf er vanuit te gaan dat dit een duurdere oplossing gaat zijn (maar ben benieuwd naar referenties in NL).

Directe concurentie is een L/W met fancoil waarmee je ook condenserend kan koelen. Lastiger qua geisoleerd koelcircuit en zones maar wel meer bekende techniek in NL.

[Fr33z]

assje schreef op maandag 20 juli 2026 @ 11:40:
[...]


Ja, maar vrij onbekend en ongebruikelijk in NL. Ik durf er vanuit te gaan dat dit een duurdere oplossing gaat zijn (maat ben benieuwd naar referenties in NL).

Directe concurentie is een L/W met fancoil waarmee je ook condenserend kan koelen. Lastiger qua geisoleerd koelcircuit en zones maar wel meer bekende techniek in NL.

nee joh, is voor prima prijs te regelen. zal zo ff opzoeken

aanvulling: een prijslijstje van de spullen -

- tapwater tank 180 L - 2200 euro https://www.technim.nl/p/warmtapwatertank-multi-180-liter/

- buitenunit 2400 euro https://www.technim.nl/p/multi-buitendeel-5-2-kw-4-poorts/

- 2x binnenunit bijv deze a 2 x 500 euro = 1000 euro https://www.technim.nl/p/wandmodel-comfora-3-5-kw/

Totaal zit je rond de 5400 euro spul. ik denk daarmee wel een stukje goedkoper dan een L/W wp, stel dat je die koopt voor 4000 euro. Dan nog 2 x fancoil erbij voor 500-700 euro en een SWW-tank a 1500 euro. Kom je rond de 6900 euro aan spullen.

verschil is dat er op L/W wel ISDE zit en op L/L op zich niet. Installatiewerk schat ik bij beide in als ongeveer even moeilijk/makkelijk dus vergelijkbare kosten.

[ Voor 48% gewijzigd door Fr33z op 20-07-2026 13:16 ]

[1Will]

assje schreef op maandag 20 juli 2026 @ 11:40:
[...]


Ja, maar vrij onbekend en ongebruikelijk in NL. Ik durf er vanuit te gaan dat dit een duurdere oplossing gaat zijn (maat ben benieuwd naar referenties in NL).

Directe concurentie is een L/W met fancoil waarmee je ook condenserend kan koelen. Lastiger qua geisoleerd koelcircuit en zones maar wel meer bekende techniek in NL.

Is in principe gewoon een airco, dus zo onbekend en duurder zal het niet zijn, zit alleen wat extra's in t.o.v. een normaal systeem. Volgens mij zijn fancoils wat slechter in het ontvochtigen en dat is in geval van TS een nadeel omdat de koeltevraag meevalt (en in geval van open deuren bij 30 graden, wil je ook een hogere ontvochtigingscapaciteit)
Maar volgens mij komt de keuze dus wel een beetje neer op een fancoil systeem of een aircosysteem. En daar zijn genoeg topics over, dus die keuze laat ik aan TS.

[Fr33z]

1Will schreef op maandag 20 juli 2026 @ 12:48:
[...]

Is in principe gewoon een airco, dus zo onbekend en duurder zal het niet zijn, zit alleen wat extra's in t.o.v. een normaal systeem. Volgens mij zijn fancoils wat slechter in het ontvochtigen en dat is in geval van TS een nadeel omdat de koeltevraag meevalt (en in geval van open deuren bij 30 graden, wil je ook een hogere ontvochtigingscapaciteit)
Maar volgens mij komt de keuze dus wel een beetje neer op een fancoil systeem of een aircosysteem. En daar zijn genoeg topics over, dus die keuze laat ik aan TS.

nee hoor, fancoils kunnen net zo hard of zacht ontvochtigen als een airco. Alles staat of valt met de temperatuur van het water dat je er langs kunt sturen.

[Andrehj]

assje schreef op maandag 20 juli 2026 @ 11:38:
Het is houtskeltbouw dus per definitie een woning met relatief kleine thermische massa.

Hm, dat stukje had ik even gemist. @AndredB : Je wens voor houtskeletbouw is nogal in tegenspraak met je doel om veel thermische massa binnen de geïsoleerde schil te willen. Ben je je daarvan bewust? Hier werkt het systeem van thermische massa erg goed omdat er drie dikke betonnen vloeren liggen, en bovendien gemetselde muren. Bij houtskeletbouw wordt dat wel een ander verhaal.

[Andrehj]

Fr33z schreef op maandag 20 juli 2026 @ 12:48:
nee joh, is voor prima prijs te regelen. zal zo ff opzoeken

aanvulling: een prijslijstje van de spullen -

- tapwater tank 180 L - 2200 euro https://www.technim.nl/p/warmtapwatertank-multi-180-liter/

- buitenunit 2400 euro https://www.technim.nl/p/multi-buitendeel-5-2-kw-4-poorts/

- 2x binnenunit bijv deze a 2 x 500 euro = 1000 euro https://www.technim.nl/p/wandmodel-comfora-3-5-kw/

Totaal zit je rond de 5400 euro spul. ik denk daarmee wel een stukje goedkoper dan een L/W wp, stel dat je die koopt voor 4000 euro. Dan nog 2 x fancoil erbij voor 500-700 euro en een SWW-tank a 1500 euro. Kom je rond de 6900 euro aan spullen.

verschil is dat er op L/W wel ISDE zit en op L/L op zich niet. Installatiewerk schat ik bij beide in als ongeveer even moeilijk/makkelijk dus vergelijkbare kosten.

Wat een mooi systeem! Die kende ik helemaal niet. Moet daar niet nog iets qua bediening bij?
Dit lijkt ook ideaal om een niet te grote bestaande woning van het gas af te krijgen zonder dat je VVW etc moet aanleggen.

[MotorBeast]

Andrehj schreef op maandag 20 juli 2026 @ 15:42:
[...]

Wat een mooi systeem! Die kende ik helemaal niet. Moet daar niet nog iets qua bediening bij?
Dit lijkt ook ideaal om een niet te grote bestaande woning van het gas af te krijgen zonder dat je VVW etc moet aanleggen.

Mij niet. Jaren met L/L verwarmd en ik moet er niet aan denken dat bij echte koude de L/L niets doet terwijl je SWW aan het maken bent. Brrrrrrrrrrrrrrrrr. Gewoon hier de L/W op bestaande radiatoren en gaan.

[ Voor 5% gewijzigd door MotorBeast op 20-07-2026 18:11 ]

[DIY]

MotorBeast schreef op maandag 20 juli 2026 @ 18:10:
[...]

Mij niet. Jaren met L/L verwarmd en ik moet er niet aan denken dat bij echte koude de L/L niets doet terwijl je SWW aan het maken bent. Brrrrrrrrrrrrrrrrr. Gewoon hier de L/W op bestaande radiatoren en gaan.

1) Bij een multisplit word het vermogen over de verschillende binnenunits verdeelt. de multi+ kan dat ook tegelijk met hydro unit (sww) en eventuele l/l binnen units kijkt me?
2) Bij een passiefhuis word het niet koud als je een (paar) uur sww maakt, dus ‘brr koud’ is onzin.

Mij lijkt de Multi+ / X series een top systeem voor een eenvoudige installatie in lage energie woning waar ook koeling nodig is en je geen afzonderlijke verwarming/koeling/sww installaties wil.

Het systeem ondersteund ook kanaal units. Als je die toepast heb je zelfs geen zichtbare L/L binnenunits.

[ Voor 7% gewijzigd door DIY op 20-07-2026 20:07 ]

[MotorBeast]

DIY schreef op maandag 20 juli 2026 @ 19:59:
[...]

1) Bij een multisplit word het vermogen over de verschillende binnenunits verdeelt. de multi+ kan dat ook tegelijk met hydro unit (sww) en eventuele l/l binnen units kijkt me?
2) Bij een passiefhuis word het niet koud als je een (paar) uur sww maakt, dus ‘brr koud’ is onzin.

Mij lijkt de Multi+ een top systeem voor een eenvoudige installatie in lage energie woning waar ook koeling nodig is en je geen afzonderlijke verwarming/koeling/sww installaties wil.

Ik reageerde op @Andrehj die deze oplossing zag voor bestaande woning. Lijkt me stug dat die passief zijn. Als je dan overigens gelijktijdig zowel wil verwarmen en SWW wil maken heb je een joekel van een multi nodig met alle nadelen van dien omdat je dan weer een hoog minimaal vermogen hebt. Lekker man een pendelende L/L die continue aan/uit gaat.

[DIY]

MotorBeast schreef op maandag 20 juli 2026 @ 20:06:
[...]

Ik reageerde op @Andrehj die deze oplossing zag voor bestaande woning. Lijkt me stug dat die passief zijn. Als je dan overigens gelijktijdig zowel wil verwarmen en SWW wil maken heb je een joekel van een multi nodig met alle nadelen van dien omdat je dan weer een hoog minimaal vermogen hebt. Lekker man een pendelende L/L die continue aan/uit gaat.

Voor sww is niet heel veel vermogen nodig. Ter vergelijk; Een warmtepompboiler is elektrisch zo’n 700W en thermisch 2100-2800W. Dat staat gelijk aan een kleine L/L binnenunit. Een gigantische buitenunit is dus niet nodig om tegelijk een kleine energiezuinig woning -waar Andrej het over heeft- te verwarmen.

[ Voor 15% gewijzigd door DIY op 20-07-2026 20:31 ]

[MotorBeast]

DIY schreef op maandag 20 juli 2026 @ 20:22:
[...]


Voor sww is niet heel veel vermogen nodig. Ter vergelijk; Een warmtepompboiler is elektrisch zo’n 700W en thermisch 2100-2800W. Dat staat gelijk aan een kleine L/L binnenunit. Een gigantische buitenunit is dus niet nodig om tegelijk een kleine energiezuinig woning -waar Andrej het over heeft- te verwarmen.

Reken maar uit dan. Een woning met 45m2 woonkamer, 45 m2 1e en 45m2 zolder. Lijkt me een vrij gemiddelde woning. Ik wilde sowieso destijds mijn woonkamer hier al niet op een multi hebben vanwege het veel te hoge minimum vermogen.

[Ronald]

Generaliseren generaliseren...

Ik ken een aantal bi en zelfs trisplits met 1kW minimum thermisch vermogen... Vergelijkbaar met minimaal een heel aantal singlesplits.

[MotorBeast]

Ronald schreef op maandag 20 juli 2026 @ 21:19:
Generaliseren generaliseren...

Ik ken een aantal bi en zelfs trisplits met 1kW minimum thermisch vermogen... Vergelijkbaar met minimaal een heel aantal singlesplits.

Maar geen Daikin denk ik. Mijn duo doet dat niet.

[AndredB]

Ronald schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 22:20:
...

Hoeveel kWh op jaarbasis is de warmtevraag?

En hoeveel zal er gekoeld moeten worden? Een passief huis raakt zeer moeilijk warmte kwijt, want het is ontzettend goed in ... warmte tegen houden...

Ontwerp: beneden en boven tesamen ~250m2. Met de PassiefHuisnorm van jaargebruik (thermisch) < 15kWh/m2 is dat een jaargebruik van <3750kWh (th). Als je heel slecht rekent met een CoP van 3, is dat dus <1250kWh(e). Ook zegt de PHnorm: energieverlies op koudste dag < 10W/m2. Dus P < 2500W (ook thermisch, dus). En weer door 3 delen om het electrisch te weten.

[AndredB]

TomVH2 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 23:16:
mijn notities door een AI. Misschien heb je er iets aan.

[mbr]knip knip want ai dump[/mbr]

@TomVH2 : ben ik de enige die hier geen link heeft? Zou je die er alsnog kunnen zetten?

[AndredB]

No Hands schreef op zondag 19 juli 2026 @ 19:49:
>laat je een huis bouwen waarvan jij denkt dat het aan de passief huis norm voldoet of laat je en passief huis ontwerpen en bouwen door een gecertificeerd passief huis ontwerper en bouwer? als dat laatste de werkelijkheid is dan zou je deze vraag niet hoeven stellen.


Wij hebben een PHarchitekte in de arm genomen (Atelier10-15), uit Duitsland, dus wat wil je nog meer :-). Maar zij doet niet het ontwerpen van de technische installatie, daarom komen de vragen bij mij vandaan.

>Ik heb deze gedaan https://kennisinstituutkern.nl/aanbod/praktijkcursus-passief-bouwen-en-renoveren/ niet normaal wat je dan als info hebt.

Ik dacht dat dat niet voor particulieren was. En ja, uiteindelijk gaat een aannemer het huis bouwen. Dit laatste verdient nuancering: we willen een casco kopen bij een grote Duitse prefab houtskeletbouwleverancier. Dus: NLaannemer maakt fundering, HSBleverancier plaatst huis, NLaannemer maakt het af. De HSBleverancier bouwt vaker Passief Huizen (Passiv Hauser, zagt man, glaubt ich...)

[TomVH2]

nooberke schreef op maandag 20 juli 2026 @ 09:40:
[...]

Wij hebben ze van Roma, de Somfy motoren zijn aan te sturen via Somfy Tahoma (daarna ook te integreren in bijvoorbeeld Home Assistant)

Aan bijvoorbeeld de west kant gaan ze automatisch begin van de middag naar een stand met de lamellen vrij plat, bij afwezigheid in een ruimte zet ik ze helemaal dicht en bij aanwezigheid kantel ik ze begin van de avond wat verder.

Heb ze nog niet zo lang, het lastige aan automatiseren is dat op tijd lastig is aangezien de stand van de zon door het jaar heen veranderd.

offtopic:
Ik was benieuwd of je iets kant en klaar gevonden had. Ik heb uren gespendeerd aan het vinden van iets kant en klaar maar niet gevonden. Vandaar dat ik de vraag stelde. Ik heb het nu zo opgelost. Werkt echt perfect. Lamellen kantelen mooi mee met de zon. Geen streepje zon binnen en maximaal zicht naar buiten. Intussen ook nog weerstation gebruikt voor het "activeren" van het systeem. PS: hou wel rekening dat jaloezieën (afhankelijk van de kleur) nog 17% zonne-energie doorlaten in horizontale stand met de zon op 45°. Wil je geen warmte binnen dan moeten ze dicht maar dan heb je ook geen zich .

Fr33z schreef op maandag 20 juli 2026 @ 12:48:
[...]

nee joh, is voor prima prijs te regelen. zal zo ff opzoeken

aanvulling: een prijslijstje van de spullen -

- tapwater tank 180 L - 2200 euro https://www.technim.nl/p/warmtapwatertank-multi-180-liter/

- buitenunit 2400 euro https://www.technim.nl/p/multi-buitendeel-5-2-kw-4-poorts/

- 2x binnenunit bijv deze a 2 x 500 euro = 1000 euro https://www.technim.nl/p/wandmodel-comfora-3-5-kw/

...

Dit lijkt interessant. Maar zie ik het juist dat je maar een tank kan aansluiten van 120L? En als je 220l wil dan heb je ook een zwaardere en duurdere buitenunit nodig?

Andrehj schreef op maandag 20 juli 2026 @ 15:38:
[...]

Hier werkt het systeem van thermische massa erg goed

Hoe concludeer je dat thermische massa bij jou goed werkt (t.o.v. houtskelet)? Hier droogbouw houtskelet. Wat zou dan het verschil moeten zijn?

[ Voor 8% gewijzigd door TomVH2 op 20-07-2026 23:24 ]

[AndredB]

Jan2023 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 19:45:
> Ts geeft niet zoveel feedback tot nu toe , maar zou best kunnen dat zij prima kunnen leven met een binnentemperatuur die wat hoger ligt.

Ik heb nu pas door dat TS Topic Starter betekent (toch?), las er een paar keer met een vraagteken overheen. Klopt, ik was stil gisteren omdat ik jarig was (excuus daarvoor :-) ) én omdat ik zoveel reacties niet verwacht had. Had nog niet gekeken. Was aangenaam verrast ! Het topic Passief Huis ( Passief huis - Duurzame energie en installaties - GoT ) is 100x koester...

[AndredB]

Bromptonrijder schreef op maandag 20 juli 2026 @ 09:00:
@AndredB Heb je al gerekend aan een nilan compact P of vergelijkbaar? Of iemand dat laten doen? Want met 2,5 kW warmteverlies ga je wel in de buurt komen van haalbaar zonder al te veel elektrische bijstook verwacht ik.

Ja, zie het Passief Huis topic. Ik had daar e.e.a zelf berekend (zie ook mijn inleiding) . Die Nilans werken niet op het moment dat ze écht nodig zijn: de luchtdebieten zijn te laag om de warmtepomp te voegen. Eigen (boerenverstand)berekening en ook bevestigd door @Andrehj .

[TomVH2]

AndredB schreef op maandag 20 juli 2026 @ 22:52:
[...]

@TomVH2 : ben ik de enige die hier geen link heeft? Zou je die er alsnog kunnen zetten?

Ja, het is verwijderd door moderator en ik snap het ook wel min of meer. Ik stuur je de info via PB.

[AndredB]

assje schreef op maandag 20 juli 2026 @ 11:38:
[...]

Het is houtskeltbouw dus per definitie een woning met relatief kleine thermische massa.

Ik heb een woning met enorme thermische massa en niet op niveau passief geisoleerd en mijn 8kW wamrtepomp draai alleen maar langer dan een paar uur per dag als het onder nul is.

Dit (de thermische massa) is een HEEL belangrijk onderwerp in het geheel! 1/2-1 jaar terug kreeg ik dit ook meer en meer op het netvlies. Toen (nog) gecharmeerd van de 10 Ampere woning in Nunspeet (niet zozeer de vele regelingen, wel de grote thermische massa), maar mijn vrouw en ik zijn meer en meer bekeerd "tot de houtskeletbouw". Maar, met HSK heb je veel minder thermische massa. Zo begon ook mijn gedachte: houdt in ieder geval de betonvloer stevig, dan kan je daar wat thermische energie in kwijt, maar idd.... een PH is zo zuinig, dat de vloer nooit echt warm hoeft te zijn. Zie hier het "nadeel" van een Passief Huis: nooit warme voeten, tenminste, ze zijn nooit oververhit...:-).

Grappige is dat ik dit (of iets vergelijkbaars) 1x eerder heb gehoord: in een PH heb je in de winter nergens een lekker warme verwarming waar je je natte handschoenen op kan laten drogen. Maar, ik dwaal nu een beetje af.

[TomVH2]

dan isoleer je ook onder de structurele vloer? Indien niet dan draagt ze niet bij tot een hogere thermische massa.

[AndredB]

Andrehj schreef op maandag 20 juli 2026 @ 15:38:
[...]

Hm, dat stukje had ik even gemist. @AndredB : Je wens voor houtskeletbouw is nogal in tegenspraak met je doel om veel thermische massa binnen de geïsoleerde schil te willen. Ben je je daarvan bewust? Hier werkt het systeem van thermische massa erg goed omdat er drie dikke betonnen vloeren liggen, en bovendien gemetselde muren. Bij houtskeletbouw wordt dat wel een ander verhaal.

Ja, zie hiervoor. Sterker nog, ik heb wat contacten in de R&D sector van de energietransitie en ook daar hoor ik dat dit nooit echt leeft. Mijn pleidooi is om voor ieder (nieuw) huis een thermische halfwaardetijd te geven. Hoeveel in hoeveel uur halveert het temperatuurverschil met buiten, uitgaande van de/een (theoretische) aanname van instraling = 0 (en wat andere , te definieren randvoorwaarden). Daarmee kan je bijvoorbeeld makkelijk berekenen hoe lang een huis doet over afkoelen van 20 naar 18 graden bij 0 graden buitentemperatuur (e-machtverloop) Superbelangrijk onderwerp in de energietransitie: tegengaan van verbruikscongestie!

[AndredB]

TomVH2 schreef op maandag 20 juli 2026 @ 23:28:
dan isoleer je ook onder de structurele vloer? Indien niet dan draagt ze niet bij tot een hogere thermische massa.

Jip. Architekt moest hier even aan wennen, maar snapte de gedachte meteen.

[Ronald]

MotorBeast schreef op maandag 20 juli 2026 @ 22:45:
[...]

Maar geen Daikin denk ik. Mijn duo doet dat niet.

ME, Daikin heeft er een die er er net iets boven zit....

[scoobs]

AndredB schreef op maandag 20 juli 2026 @ 23:29:
[...]

Ja, zie hiervoor. Sterker nog, ik heb wat contacten in de R&D sector van de energietransitie en ook daar hoor ik dat dit nooit echt leeft. Mijn pleidooi is om voor ieder (nieuw) huis een thermische halfwaardetijd te geven. Hoeveel in hoeveel uur halveert het temperatuurverschil met buiten, uitgaande van de/een (theoretische) aanname van instraling = 0 (en wat andere , te definieren randvoorwaarden). Daarmee kan je bijvoorbeeld makkelijk berekenen hoe lang een huis doet over afkoelen van 20 naar 18 graden bij 0 graden buitentemperatuur (e-machtverloop) Superbelangrijk onderwerp in de energietransitie: tegengaan van verbruikscongestie!

Kijk, dit is iemand die al duidelijk weet wat belangrijk is. Ga je ook nog wat sims draaien in energy plus? Een van de meest verbazingwekkende zaken die ik daarmee leerde was dat je een keldervloer eigenlijk juist niet wilt isoleren. Wel de keldermuren. Ook blijkt dat een goeide MPC met volautomatische louvres in de zomer 90% van het werk doet. Dat stukje is essentieel om in de zomer de zaak behagelijk te houden.

En draai dan ook gelijk wat scenario's die zich richten op hoe de woning zich verhoudt met klimaatverandering. Ik heb hiervoor een +2c scenario gepakt in de vorm van een repeterende 2024 zomer over enkele jaren heen.

[AndredB]

scoobs schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 00:19:
[...]

>Ga je ook nog wat sims draaien in energy plus?

> Ook blijkt dat een goeide MPC met volautomatische louvres in de zomer 90% van het werk doet.

Ehhh, opbiechten, wat is zijn sims, wat is energy plus en wat is MPC (ik kwam niet verder dan Mobiele Paspoort Controle...)??

[scoobs]

Simulaties, energyplus is een veelgebruikt opensource programma (zonder gui welteverstaan, maar dat is apart te regelen).

Mpc is model predictive controller: aan de hand van zaken als huidige en verwachte zon, temperatuur, interne temperatuur, verwachte heat loads doet een controller een voorspelling over wat de binnentemperatuur gaat doen. Daar wordt vervolgens preventief op gehandeld. Denk hierbij naar nachtventilatie of eventueel zelfs alvast airco bijzetten in de nacht voor een hittegolf start.

En voor mijn eigen workflow: jupyter notebook is dan waarmee de data gevisualiseerd wordt.

Als je claude code hebt is dit een goed in te richten workflow om snel wat te kunnen testen. Na een klein weekje had ik dan bijvoorbeeld zoiets: https://drive.google.com/file/d/1XYfj3Ubh_HuTgGH1mp1V3Q62mSqz6KkW/view?usp=drivesdk

Op de achtergrond draait er dan een model met code, daar wordt dan 5 jaar aan simulaties op gedaan, en daar komt een database met waarden uit.

[ Voor 7% gewijzigd door scoobs op 21-07-2026 08:08 ]

[assje]

Ronald schreef op maandag 20 juli 2026 @ 21:19:
Ik ken een aantal bi en zelfs trisplits met 1kW minimum thermisch vermogen... Vergelijkbaar met minimaal een heel aantal singlesplits.

Ik heb geen verbruiksmeter maar volgens interne meting draait mijn "quatrosplit" Daikin (4MXM68A = 6,8kW) op 200W minimaal. Dat zou thermisch dus ook richting 1kW zijn.

[scoobs]

@assje Sterker nog, als het buiten goed afkoelt heb ik 105w gezien in koelmodus. (COP is uitstekend als lift negatief is)

[assje]

@AndredB
Op basis van je informatie lijkt het duidelijk dat je omwille comfort sowieso vloerverwarming op de BG wil. Dan wordt het dus sowieso een L/W warmtepomp voor de BG.

Voornaamste afweging is dan het koelen wat je condenserend wil kunnen doen. Eén optie zou zijn om op de verdieping fancoils te plaatsen (1 per kamer) met dampdicht geisoleerd leidingtracé en condensafvoer.

Er zijn warmtepompen met 2-zone optie; dan is het mogelijk condenserend koelen op de fancoils te combineren met vloerkoeling. Dit helpt om minimaal vermogen kwijt te kunnen.

Waarschijnlijk is voor beneden alleen vloerkoeling prima icm fancoils boven. Vloerverwarming boven kan/mag maar voegt heel weinig toe, is feitelijk alleen plafondkoeling. Je gaat boven sowieos nooit verwarmen* en als je het al zou willen heb je daar al fancoils.
*tenzij gesisoleerde verdiepingsvloer & dicht trapgat

Ik zou verwachten dat de kleinste warmtepomp van zeg 4kW makkelijk moet volstaan. Het alternatief is twee losse systemen:
L/W voor vloerverwarming BG+badkamer & SWW
L/L vooer verdieping koelen

Dat is de opstelling die ik heb in mijn woning (eenvoduigere installaite, regeling en bleek voor mijn situatie ook goedkoper)

[ Voor 19% gewijzigd door assje op 21-07-2026 08:54 ]

[Andrehj]

AndredB schreef op maandag 20 juli 2026 @ 23:29:
Ja, zie hiervoor. Sterker nog, ik heb wat contacten in de R&D sector van de energietransitie en ook daar hoor ik dat dit nooit echt leeft. Mijn pleidooi is om voor ieder (nieuw) huis een thermische halfwaardetijd te geven. Hoeveel in hoeveel uur halveert het temperatuurverschil met buiten, uitgaande van de/een (theoretische) aanname van instraling = 0 (en wat andere , te definieren randvoorwaarden). Daarmee kan je bijvoorbeeld makkelijk berekenen hoe lang een huis doet over afkoelen van 20 naar 18 graden bij 0 graden buitentemperatuur (e-machtverloop) Superbelangrijk onderwerp in de energietransitie: tegengaan van verbruikscongestie!

Je beseft duidelijk wat het grote voordeel is van veel thermische massa binnen de geïsoleerde schil. Maar waarom je dan HSB overweegt is mij een groot raadsel. Kun je dat toelichten?

[--Erik--]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 08:45:
[...]

Je beseft duidelijk wat het grote voordeel is van veel thermische massa binnen de geïsoleerde schil. Maar waarom je dan HSB overweegt is mij een groot raadsel. Kun je dat toelichten?

Ik kan me voorstellen dat je liever CO2 opslaat in je huis door hout te gebruiken, i.p.v. veel CO2 te produceren bij de productie van beton.

Zou in ieder geval mijn reden zijn, ben benieuwd naar die van @AndredB

[assje]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 08:45:
Je beseft duidelijk wat het grote voordeel is van veel thermische massa binnen de geïsoleerde schil. Maar waarom je dan HSB overweegt is mij een groot raadsel. Kun je dat toelichten?

Ik zou voor nieuwbouw persoonlijk ook 100% voor HSB gaan vanuit duurzaamheidsoverweging.

Als je in een woning die wordt geacht passief te zijn een installatie gaat plaatsen die ook voldoet voor een reguliere woning dan zal het ook allemaal wel te overzien zijn.

"Passief huis" wordt duidelijk al net zo'n nietszeggende term als "Nul Op de Meter".

[Andrehj]

TomVH2 schreef op maandag 20 juli 2026 @ 23:10:
Hoe concludeer je dat thermische massa bij jou goed werkt (t.o.v. houtskelet)? Hier droogbouw houtskelet. Wat zou dan het verschil moeten zijn?

Veel thermische massa binnen de geïsoleerde schil heeft de volgende voordelen:

• Je kunt warmte die de zon op de ene dag in de constructie heeft gestopt nog gebruiken op volgende dagen, dit levert maar een paar tiende °C temperatuurvariatie op.
• Je hoeft maar 1x per jaar om te schakelen van verwarmen naar koelen en vv.
• Je kunt je huis verwarmen of koelen op de tijden dat dat het goedkoopst is.
• Van een legionellarun van drie uur merk je in de temperatuurhuishouding van je huis niks.
• Je hebt geen zoneregeling nodig, waardoor je WP een nog hoger rendement haalt.
• Je hoeft de WP bijna nooit 's nachts te laten draaien, waardoor hij op de tijden dat het rendement lager ligt uit is.
• Je kunt een te grote WP hebben en daar enkel voordeel van hebben. Onze woning heeft slechts ~6 kW nodig, maar de WP levert 8.8 kW @ A-10W25. Daardoor kun je op gunstige tijden veel warmte in de massa stoppen en daar binnen nauwelijks wat van merken. Vandaar ook mijn bovenstaande pleidooi voor de driefasen WP in een passiefhuis.

Meer tips voor lage verwarmingskosten: Andrehj in "Mitsubishi Electric Ecodan Lucht/Water Warmtepompen"

[Andrehj]

--Erik-- schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 08:51:
Ik kan me voorstellen dat je liever CO2 opslaat in je huis door hout te gebruiken, i.p.v. veel CO2 te produceren bij de productie van beton.

Dat klopt, het gebruik van veel beton heeft dat als nadeel.
Maar op dat nadeel wordt door de voorstanders van HSB al erg veel nadruk gelegd. Het wordt tijd dat ook de grote thermische voordelen van veel beton voor het voetlicht worden gebracht, zodat iedereen op basis van alle argumenten zijn keus kan maken.

[Andrehj]

assje schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 08:51:
Ik zou voor nieuwbouw persoonlijk ook 100% voor HSB gaan vanuit duurzaamheidsoverweging.

De vraag is wat "duurzaam" is.
Qua verbruik en uitstoot van materialen tijdens de bouw is HSB natuurlijk superieur aan conventionele bouw. Maar tijdens de gebruiksfase is een woning met veel thermische massa weer in het voordeel. Je kunt dan efficiënter en zonder nadelen voor comfort gebruik maken van de beschikbare energie, door de woning te verwarmen en te koelen op de momenten dat energie het goedkoopst (en dus met de minste fossiele uitstoot) beschikbaar is.
Waar het omslagpunt ligt weet ik niet, dat heb ik nooit geprobeerd uit te rekenen.

Als je in een woning die wordt geacht passief te zijn een installatie gaat plaatsen die ook voldoet voor een reguliere woning dan zal het ook allemaal wel te overzien zijn.

"Passief huis" wordt duidelijk al net zo'n nietszeggende term als "Nul Op de Meter".

Dat klopt. Het idee was ooit om daar nauwelijks verwarming in nodig te hebben. Dat blijkt in de zonloze grijze wintermaanden van tegenwoordig toch wat lastig, en dus zie je dat ook in zgn passiefhuizen steeds vaker vloerverwarming met een WP worden aangelegd.

[Bromptonrijder]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:00:
[...]

Veel thermische massa binnen de geïsoleerde schil heeft de volgende voordelen:

• Je kunt warmte die de zon op de ene dag in de constructie heeft gestopt nog gebruiken op volgende dagen, dit levert maar een paar tiende °C temperatuurvariatie op.
• Je hoeft maar 1x per jaar om te schakelen van verwarmen naar koelen en vv.
• Je kunt je huis verwarmen of koelen op de tijden dat dat het goedkoopst is.
• Van een legionellarun van drie uur merk je in de temperatuurhuishouding van je huis niks.
• Je hebt geen zoneregeling nodig, waardoor je WP een nog hoger rendement haalt.
• Je hoeft de WP bijna nooit 's nachts te laten draaien, waardoor hij op de tijden dat het rendement lager ligt uit is.
• Je kunt een te grote WP hebben en daar enkel voordeel van hebben. Onze woning heeft slechts ~6 kW nodig, maar de WP levert 8.8 kW @ A-10W25. Daardoor kun je op gunstige tijden veel warmte in de massa stoppen en daar binnen nauwelijks wat van merken. Vandaar ook mijn bovenstaande pleidooi voor de driefasen WP in een passiefhuis.

Meer tips voor lage verwarmingskosten: Andrehj in "Mitsubishi Electric Ecodan Lucht/Water Warmtepompen"

Met een aantal zware betonnen vloeren heb je al een hele hoop thermische massa. Als je daar vloerverwarming in stopt kun je ook bij HSB gevels nog steeds een flink vermogen in de vloer kwijt op gunstige momenten. Als je duurzaam wilt bouwen is meer massa niet altijd meer beter.

HSB wanden met natuurlijke isolatie hebben ook een niet te verwaarlozen thermische massa, dus zo zwart-wit als jij het stelt is het in mijn ogen niet.

[--Erik--]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:03:
[...]

Dat klopt, het gebruik van veel beton heeft dat als nadeel.
Maar op dat nadeel wordt door de voorstanders van HSB al erg veel nadruk gelegd. Het wordt tijd dat ook de grote thermische voordelen van veel beton voor het voetlicht worden gebracht, zodat iedereen op basis van alle argumenten zijn keus kan maken.

Tuurlijk heeft thermische massa voordeel, maar het is toch niet DE oplossing om je huis comfortabel warm te krijgen met weinig vermogen?

Ik zou liever de nadruk leggen op biobased oplossingen qua bouw/isolatie. Daarbij bouwen met veel aandacht voor luchtdichting en juiste ventilatie en je krijgt net zo goed een comfortabel binnenklimaat met een lage energiebehoefte. En als grote voordeel: opslag van CO2.

Ieder nieuwbouwhuis zou wat mij betreft verplicht CO2 negatief moeten zijn. Positief dus eigenlijk, want het slaat CO2 op. De technieken en grondstoffen zijn er, nu nog de bedrijven die omgaan van traditioneel naar biobased.

[Fr33z]

TomVH2 schreef op maandag 20 juli 2026 @ 23:10:
[...]

offtopic:
Ik was benieuwd of je iets kant en klaar gevonden had. Ik heb uren gespendeerd aan het vinden van iets kant en klaar maar niet gevonden. Vandaar dat ik de vraag stelde. Ik heb het nu zo opgelost. Werkt echt perfect. Lamellen kantelen mooi mee met de zon. Geen streepje zon binnen en maximaal zicht naar buiten. Intussen ook nog weerstation gebruikt voor het "activeren" van het systeem. PS: hou wel rekening dat jaloezieën (afhankelijk van de kleur) nog 17% zonne-energie doorlaten in horizontale stand met de zon op 45°. Wil je geen warmte binnen dan moeten ze dicht maar dan heb je ook geen zich .

[...]

Dit lijkt interessant. Maar zie ik het juist dat je maar een tank kan aansluiten van 120L? En als je 220l wil dan heb je ook een zwaardere en duurdere buitenunit nodig?


[...]

Hoe concludeer je dat thermische massa bij jou goed werkt (t.o.v. houtskelet)? Hier droogbouw houtskelet. Wat zou dan het verschil moeten zijn?

Zou kunnen maar de volgende stap buitenunit is 200 euro meer https://www.technim.nl/p/multi-buitendeel-6-8-kw-5-poorts/ daar wordt je ook niet arm van

[Andrehj]

Fr33z schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:17:
Zou kunnen maar de volgende stap buitenunit is 200 euro meer https://www.technim.nl/p/multi-buitendeel-6-8-kw-5-poorts/ daar wordt je ook niet arm van

Ik ken Daikin niet, maar over het algemeen betekent een groter maximaal vermogen ook een grotere minimaal vermogen. En juist bij zo'n toestel waar je ook mee wilt kunnen koelen kan dat wel een probleem worden.

[SebastiaanPs]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:08:
[...]

De vraag is wat "duurzaam" is.
Qua verbruik en uitstoot van materialen tijdens de bouw is HSB natuurlijk superieur aan conventionele bouw. Maar tijdens de gebruiksfase is een woning met veel thermische massa weer in het voordeel. Je kunt dan efficiënter en zonder nadelen voor comfort gebruik maken van de beschikbare energie, door de woning te verwarmen en te koelen op de momenten dat energie het goedkoopst (en dus met de minste fossiele uitstoot) beschikbaar is.
Waar het omslagpunt ligt weet ik niet, dat heb ik nooit geprobeerd uit te rekenen.

[...]

Dat klopt. Het idee was ooit om daar nauwelijks verwarming in nodig te hebben. Dat blijkt in de zonloze grijze wintermaanden van tegenwoordig toch wat lastig, en dus zie je dat ook in zgn passiefhuizen steeds vaker vloerverwarming met een WP worden aangelegd.

Ik vind dit wel een interessante discussie: houtskeletbouw duurzamer vanwege lagere CO2 emissies bij productie, of toch betonbouw duurzamer door thermische traagheid.

Een gemiddeld nieuwbouwhuis in NL zou zo’n 144 ton beton bevatten. Voor een groot deel is dat palen en fundering, weet niet hoe dat bij HSB zit? Bij de productie van 144 ton beton wordt er ~ 18.000 kg CO2 uitgestoten. daarvoor kun je ook ~ 67.000 kWh elektriciteit produceren (rekenen met een CO2 emissiefactor voor elektriciteitsproductie van 0,268 kg CO2/kWh). Maar goed misschien heeft HSB ook veel beton in de palen en fundering. En het elektriciteitsverbruik zal pieken in de winter en dan zal de CO2 emissiefactor per kWh iets hoger liggen.

Leuk project voor iemand aan een TU om te simuleren wat duurzamer is: betonbouw, of HSB in combinatie met wat batterijopslag.

[--Erik--]

SebastiaanPs schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:42:
[...]

Ik vind dit wel een interessante discussie: houtskeletbouw duurzamer vanwege lagere CO2 emissies bij productie, of toch betonbouw duurzamer door thermische traagheid.

Een gemiddeld nieuwbouwhuis in NL zou zo’n 144 ton beton bevatten. Voor een groot deel is dat palen en fundering, weet niet hoe dat bij HSB zit? Bij de productie van 144 ton beton wordt er ~ 18.000 kg CO2 uitgestoten. daarvoor kun je ook ~ 67.000 kWh elektriciteit produceren (rekenen met een CO2 emissiefactor voor elektriciteitsproductie van 0,268 kg CO2/kWh). Maar goed misschien heeft HSB ook veel beton in de palen en fundering. En het elektriciteitsverbruik zal pieken in de winter en dan zal de CO2 emissiefactor per kWh iets hoger liggen.

Leuk project voor iemand aan een TU om te simuleren wat duurzamer is: betonbouw, of HSB in combinatie met wat batterijopslag.

Is al genoeg onderzoek naar gedaan, snelle google opdracht geeft:

https://www.wur.nl/nl/nie...n-biobased-bouwmaterialen

Met nog wat meer zoeken moet er genoeg te vinden zijn.

[No Hands]

assje schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 08:51:
[...]


Ik zou voor nieuwbouw persoonlijk ook 100% voor HSB gaan vanuit duurzaamheidsoverweging.

Als je in een woning die wordt geacht passief te zijn een installatie gaat plaatsen die ook voldoet voor een reguliere woning dan zal het ook allemaal wel te overzien zijn.

"Passief huis" wordt duidelijk al net zo'n nietszeggende term als "Nul Op de Meter".

dat ben ik niet met je eens, ik denk dat de term passief huis gewoon verkeerd wordt gebruikt.

Een passief huis is een huis dat ontworpen is om met zo min mogelijk installatietechniek toch warm en koel te zijn zoals de bewoner dat wenst. Dat begint al bij het ontwerp en hoe het op een bouwkavel staat. Als je daar al geen rekening mee (kan) houd(en)t. Dan kun je de term passief huis al eigenlijk niet gebruiken. Je moet immers zoveel mogelijk gebruik maken van zonnewarmte etc. Het is echt wat heel anders dan een goed geïsoleerd rijtjeshuis. Een passief hui moet voldoen aan een bepaalde norm en wordt daarop ook gecertificeerd.

Ik vraag me dus nog steeds af of TS nou weet wat hij gaat laten bouwen.

[assje]

No Hands schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:52:
Een passief huis is een huis dat ontworpen is om met zo min mogelijk installatietechniek toch warm en koel te zijn zoals de bewoner dat wenst.

Maar stel dat de woning correct zo ontworpen is maar de bewoner wenst het binnen op 21 graden te kunnen houden ipv 5% boven de 25 graden dus hangt er een warmtepomp in; is het dan nog een passief huis?

[No Hands]

assje schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 10:12:
[...]


Maar stel dat de woning correct zo ontworpen is maar de bewoner wenst het binnen op 21 graden te kunnen houden ipv 5% boven de 25 graden dus hangt er een warmtepomp in; is het dan nog een passief huis?

De norm is een bepaald maximaal verbruik voor ruimteverwarming en dan zijn er aanvullend wat eisen afhankelijk van waar op de wereld dat huis staat.

Wikipedia zegt ook iets van die strekking: Wikipedia: Passiefhuis dus dan is het een simpel rekensommetje.

Passipedia zegt het net even anders: https://passipedia.org/basics/the_passive_house_-_definition Daar worden en er niet per se getallen aan gehangen.

[JCQ]

--Erik-- schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:50:
[...]


Is al genoeg onderzoek naar gedaan, snelle google opdracht geeft:

https://www.wur.nl/nl/nie...n-biobased-bouwmaterialen

Met nog wat meer zoeken moet er genoeg te vinden zijn.

Beetje flauwe reactie dit, want hetgeen @Andrehj hierboven benoemt, namelijk het slimmer kunnen omspringen met de energievraag bij meer thermische massa bij bouwen met beton, lijkt niet te zijn meegenomen in dit onderzoek. Ik vind het helemaal geen gekke gedachte dat het klaarblijkelijk relatief bescheiden voordeel van bouwen met biobased materialen in zo’n berekening verdwijnt. Hoe dan ook, het is interessante materie.

[Fr33z]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:28:
[...]

Ik ken Daikin niet, maar over het algemeen betekent een groter maximaal vermogen ook een grotere minimaal vermogen. En juist bij zo'n toestel waar je ook mee wilt kunnen koelen kan dat wel een probleem worden.

assje schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 08:25:
[...]


Ik heb geen verbruiksmeter maar volgens interne meting draait mijn "quatrosplit" Daikin (4MXM68A = 6,8kW) op 200W minimaal. Dat zou thermisch dus ook richting 1kW zijn.

@Andrehj Dat valt dus erg mee gaat lager dan mijn lucht/water warmtepomp want die vindt alles onder de 2500W thermisch erg moeilijk/onmogelijk (heb een panasonic 7kW J-series mono)

[ Voor 26% gewijzigd door Fr33z op 21-07-2026 11:32 ]

[--Erik--]

JCQ schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 11:28:
[...]

Beetje flauwe reactie dit, want hetgeen @Andrehj hierboven benoemt, namelijk het slimmer kunnen omspringen met de energievraag bij meer thermische massa bij bouwen met beton, lijkt niet te zijn meegenomen in dit onderzoek. Ik vind het helemaal geen gekke gedachte dat het klaarblijkelijk relatief bescheiden voordeel van bouwen met biobased materialen in zo’n berekening verdwijnt. Hoe dan ook, het is interessante materie.

Zeker interessante materie. En het zou ook zeker interessant zijn om een onderbouwde berekening hierbij te vinden. Maar om een nieuwbouw, biobased passief huis te voorzien van flink wat m3 beton zodat je thermische massa kunt gaan gebruiken voor het verwarmen kan niet kloppen.

De warmtevraag is laag (maximaal 15 kWh per m² per jaar), en door het gebruik van beton (veel CO2) in plaats van het opslaan van CO2 door gebruik te maken van biobased materialen zorgt al voor een enorme achterstand in CO2 punten. Met zo'n lage warmtevraag die achterstand inhalen, is dat te doen? Wellicht kan @scoobs hier wat meer over zeggen, gezien hij rekenmodellen kan maken en mogelijk ook de kennis heeft.

[technopeuter]

TS, die trouwens niet reageert zoals in *tig topics op GoT gebeurd....lijkt gewoon niet precies te weten wat ie wil. oud/nieuw denken lopen door elkaar.
We leuk om met elkaar op door te praten dus ga door! (excuus voor t niet opletten)

VV gaat niks doen waar de TS blij van word.
Een passiefhuis kenmerkt zich door zonrichting en gebrek aan technische installaties. ik heb passiefhuizen (niet gecertificeerd) gezien met 5kW WP (hij slaat echt nooit aan) en vloerverwarming met zone-regeling (systeem werkt gewoon niet) echt totale overkill voor de situatie. ik zou thermische opslag realiseren in een pcm, 30x zoveel opslag als beton.
daarnaast kun je met HSB enorm besparen op een dure zware fundering en dat scheelt weer veel geld. die fundering kan met simpele schroefpalen die je in een ochtend erin zet.

[ Voor 3% gewijzigd door technopeuter op 21-07-2026 15:16 ]

[scoobs]

--Erik-- schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 12:07:
[...]


Zeker interessante materie. En het zou ook zeker interessant zijn om een onderbouwde berekening hierbij te vinden. Maar om een nieuwbouw, biobased passief huis te voorzien van flink wat m3 beton zodat je thermische massa kunt gaan gebruiken voor het verwarmen kan niet kloppen.

De warmtevraag is laag (maximaal 15 kWh per m² per jaar), en door het gebruik van beton (veel CO2) in plaats van het opslaan van CO2 door gebruik te maken van biobased materialen zorgt al voor een enorme achterstand in CO2 punten. Met zo'n lage warmtevraag die achterstand inhalen, is dat te doen? Wellicht kan @scoobs hier wat meer over zeggen, gezien hij rekenmodellen kan maken en mogelijk ook de kennis heeft.

Ik doe niet aan CO2 besparingen perse. Ik vind het vooral mooi om een huis te hebben wat staat als een... huis. De sim die ik draaide heeft ca 500-600 ton aan massa in de isolatieschil. Ik heb wel eens rondgelopen door een HSB, en ik vond het eerlijk gezegd maar niks in vergelijk met betonbouw. Maar dat is een stukje persoonlijke mening. Ik heb verder niet bepaald veel kennis van het onderwerp; ik zit zelf in de evaluatiefase voor wat ik zelf tzt wil bouwen. Het is voor mij goed om gewoon te begrijpen wat kan en wat niet kan. Zo was ik voorheen fan van betonkernactivering, maar het hele systeem is gewoon totaal niet nodig. Als je met 2kw aan warmtevraag verdeeld over diverse heads je woning warm houdt (of in een volledig passief scenario ziet dat de temperatuur uiteindelijk maar terugvalt tot 17c: T1/2 wordt uitgedrukt in weken) dan snap je dat een duur leidingensysteem niets toevoegt. Evt kun je een straalkacheltje/IR paneel in de badkamer zetten, maar met een basistemperatuur van 20c hoeft dat ook niet veel te doen.

Maar kijk gerust eens de rapportage door die ik heb gemaakt. Met goede tuning (en dit is ook wel een ideale situatie: volledig open horizon) kun je met vrij beperkte U waarden een thermische vraag realiseren van minder dan 5kwh/m2/y. Combineer dit met een goede MPC die zorgt dat je airco de situaties waar mogelijk een flinke penalty is voorkomt (die T1/2 van weken betekent dat je drie voorspellingslagen kunt doen: 48u met exacte prognose, 5 dagen met een risico trend up/down, en 15 dagen op basis van klimaat + tijd van het jaar) en je kunt ook de SCOP significant verbeteren door te zeggen dat je over een periode van 48uur op 70% vermogen de woningtemperatuur een klein graadje omhoog tilt met je airco, om vervolgens zonder comfortverlies een paar dagen van mist rond 0 graden (=defrost cycles) kunt overslaan


aak betekent een betere isolatie juist dat je een groter deel van het seizoen zit te kloten met het afvoeren van warmte. In dat opzicht zijn de rekenmethodes van PHPP ook achterhaald; geen meerjarige sim die de grondtemperatuur beinvloed, geen sturingsmechanisme op diverse scenario's, maar gewoon een simpele excel sheet die alles lekker middelt.

[assje]

technopeuter schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 12:40:
daarnaast kun je met HSB enorm besparen op een dure zware fundering en dat scheelt weer veel geld. die fundering kan met simpele schroefpalen die je in een ochtend erin zet.

Dat het enorm scheelt is evident maar dat dit wil zeggen dat schroefpalen een optie zijn kan je zo echt niet zeggen, dat is volledig afhankelijk van de ondergrond.

Bij mij in de Alblasserwaard staat mijn overkapping nog op palen van 15 meter. Het enige wat verandert is het aantal en de diameter van de palen.

[scoobs]

technopeuter schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 12:40:
TS, die trouwens niet reageert zoals in *tig topics op GoT gebeurd....lijkt gewoon niet precies te weten wat ie wil. oud/nieuw denken lopen door elkaar.
We leuk om met elkaar op door te praten dus ga door!

Hoe bedoel je? De TS heeft vanmorgen nog gereageerd. Sommige mensen moeten door de dag werken.

[Oilman]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:00:
[...]

Veel thermische massa binnen de geïsoleerde schil heeft de volgende voordelen:

• Je kunt warmte die de zon op de ene dag in de constructie heeft gestopt nog gebruiken op volgende dagen, dit levert maar een paar tiende °C temperatuurvariatie op.
• Je hoeft maar 1x per jaar om te schakelen van verwarmen naar koelen en vv.
• Je kunt je huis verwarmen of koelen op de tijden dat dat het goedkoopst is.
• Van een legionellarun van drie uur merk je in de temperatuurhuishouding van je huis niks.
• Je hebt geen zoneregeling nodig, waardoor je WP een nog hoger rendement haalt.
• Je hoeft de WP bijna nooit 's nachts te laten draaien, waardoor hij op de tijden dat het rendement lager ligt uit is.
• Je kunt een te grote WP hebben en daar enkel voordeel van hebben. Onze woning heeft slechts ~6 kW nodig, maar de WP levert 8.8 kW @ A-10W25. Daardoor kun je op gunstige tijden veel warmte in de massa stoppen en daar binnen nauwelijks wat van merken. Vandaar ook mijn bovenstaande pleidooi voor de driefasen WP in een passiefhuis.

Meer tips voor lage verwarmingskosten: Andrehj in "Mitsubishi Electric Ecodan Lucht/Water Warmtepompen"

Een 3-fase WP slaat toch als een tang op een varken bij een passiefhuis? Er is nauwelijks vermogen nodig om de keet warm te houden. Het hele concept van een passiefhuis is de basis zo goed te maken, dat de installatie minimaal kan zijn. In 'gemiddeld' huis zou ik absoluut niet enkel met een split airco willen verwarmen, maar in een passiefhuis hoeft er maar zou weinig warmte te worden toegevoegd dat dat het verminderde comfort wat typisch ontstaat zich waarschijnlijk niet voordoet.

Zo'n beetje het hele rijtje wat je hierboven opnoemt is sowieso van toepassing bij een passiefhuis.

[AndredB]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 08:45:
[...]

Kun je dat toelichten?

Komt hieronder.

[AndredB]

(Sorry, antwoord duurde even, ik was tekst in de browser kwijt na plotselinge Windows-restart… *&!!&^$!!! , dus opnieuw in moeten rammelen)

 

De ‘bekering’ kwam na discussie op een beurs en bezoek aan een kantoor van een aannemer dat 100% HSB was. Akoestisch is het heel anders en de atmosfeer is ook heel anders (letterlijk). Er werd ook gezegd: loop op een klamme novemberdag eens een niet afgebouwd casco huis in van beton en daarna eentje van HSB. Dat is totaal anders. Bovendien zie je bij HSB veel vaker prefab en dat is ook aantrekkelijk, we hebben namelijk al heel veel tijd verloren in het traject tot nu toe…

Prettig milieukundige bijkomstigheid is inderdaad de LCA van hout vs beton. De winst zit vooral in het CO2verhaal, de CO2footprint van beton is enorm, die van hout nul (het is onzin om te spreken over CO2 opslag, want over 100 jaar kom het toch weer vrij, net zo goed als je geen CO2 opslaat in bier of tomaten, je lange duur klimaatwinst is er pas, als je bespaart in het naar boven halen van koolstofatomen uit de lange koolstofcyclus – dit voor de puristen)

 

Ik realiseerde me terdege dat met zo’n ommezwaar het energetisch dan ook totaal anders zou gaan worden. Heb je met beton vooral je thermische massa (eenheid [J/K]) binnen het isolatiemateriaal, bij HSK  is dat heel vaak maar weinig thermische massa. Voor mij dan ook de reden om te opteren voor 26 cm cellulose als isolerend materiaal ipv glas- of steenwol. Ook hier bedacht is dat je moet dóórdenken: je thermische massa zit niet binnen de isolerende schil, nee je thermische massa is de isolerende schil. Volgens mij mag je dan daarom de thermische massa van het isolerend pakket ook dus half meetellen.

Cellulose dus is de bulk van het isolerend vermogen. We hebben in het gevelprofiel 26cm die we vol zouden kunnen proppen met glas- of steenwol of met cellolose. De lambdawaarde (warmtegeleidingscoefficient) van cellulose ligt rond de 0,038 W/(mK), de ‘wollen” liggen richting 0,032 W/(mK). Echter: glas/steenwol is licht en cellulose nog enigszins zwaar en slaat dus meer warmte op. Eigenlijk moet je kijken naar de materiaaleigenschappen en  het uitdrukken in J/m3 (niet J/kg, wat vaak gedaan wordt) en maar dan zie je dat je met celluslose beter zit (het de getalwaardes hier even niet paraat)

 

Dit dus als achtergrond van onze gedachte/keuze…

[Olaf van der Spek]

Andrehj schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 09:00:
Je kunt een te grote WP hebben en daar enkel voordeel van hebben. Onze woning heeft slechts ~6 kW nodig, maar de WP levert 8.8 kW @ A-10W25. Daardoor kun je op gunstige tijden veel warmte in de massa stoppen en daar binnen nauwelijks wat van merken. Vandaar ook mijn bovenstaande pleidooi voor de driefasen WP in een passiefhuis.

Bedoel je niet gewoon een bepaald thermisch vermogen? 3-fase is een implementatiedetail..

[Andrehj]

Olaf van der Spek schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 23:43:
Bedoel je niet gewoon een bepaald thermisch vermogen? 3-fase is een implementatiedetail..

Dat klopt, maar zoals ik hierboven al schreef, heeft een 3-fasen WP voordelen bij de faseverdeling in je woning. Ik zou dus altijd (weer) voor een 3-fasen WP kiezen.

[Olaf van der Spek]

Andrehj schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 10:32:
[...]

Dat klopt, maar zoals ik hierboven al schreef, heeft een 3-fasen WP voordelen bij de faseverdeling in je woning. Ik zou dus altijd (weer) voor een 3-fasen WP kiezen.

Dat is alleen nuttig bij echt hoge vermogens, iets wat bij WPs niet altijd aan de orde is. Zeker niet in een zeer energiezuinig huis.

[scoobs]

Behalve dan dat 1500w (en dat is al veel) electrisch vermogen nog altijd voldoende ruimte laat voor een autolader + kookplaat op de andere groepen.

Ik snap het punt van willen bufferen op de energetisch gunstigste momenten door middel van vloerverwarming - ik stond daar tot een paar weken terug hetzelfde in - maar het is gewoon niet rendabel. Je gaat geen systeem van 10k extra installeren om jezelf tot een paar honderd kwh/y te besparen. Comforttechnisch gezien zou het ook niet nodig moeten zijn; een degelijk passiefhuis zakt van zichzelf al niet onder de 15c in de winter onder normale omstandigheden; veel hoeft niet bijverwarmd te worden.

Dat gezegd hebbende; regel jezelf een claude subscription, zet claude code op voor een passiefhuis project, en vertel het dat het moet gaan modelleren in energyplus. Voeg er nog een GUI aan toe en gebruik jupyter voor het maken van je grafieken, zodat je een gevoel krijgt voor de situatie. Dan is het ook heel makkelijk om snel een aantal "what ifs" te draaien. "what if"... ik een enthalpywisselaar gebruik... ik consequent nachtventilatie inzet als buitentemperatuur om 22u lager is dan binnen... ik besluit de ramen van U=0,8 naar 0,6 te zetten, of low-E glas toe te passen, etc etc. Je kunt het heel makkelijk heel complex maken, dus wees heel voorzichtig met blindspots. Aan het einde heb je daarintegen wel een veel betere indruk van wat wel en niet werkt. Zelfs de geometrie en kleur van de louvres is van invloed bijvoorbeeld.

[Ronald]

What the... actual... een 3-fase warmtepomp, die er amper tot niet zijn onder de 10kW en altijd teveel vermogen leveren voor het huis (minimum vermogen 4-5kW doorgaans) snap ik echt niet...

Je hebt worst case 24*2500W/2.8COP)=21kWh nodig aan verwarming... En die worst case hebben we al een tijd niet gezien... En dan is de COP waarschijnlijk heel pessimistisch omdat de woning die 2,5kW waarschijnlijk kan opnemen bij 25 graden water... en dus de COP ernstig beter gaat zijn.

Er is minimaal geld te besparen met prijs gestuurd verwarmen ... de 10kW machine kost evenveel meer dan je efficiënter thuisbatterijen voor kan kopen...
En die besparing wordt waarschijnlijk meteen teniet gedaan door de mindere efficiëntie van een zwaar overgedimensioneerd systeem.

[ Voor 9% gewijzigd door Ronald op 22-07-2026 11:54 ]

[assje]

AndredB schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 22:21:
Prettig milieukundige bijkomstigheid is inderdaad de LCA van hout vs beton. De winst zit vooral in het CO2verhaal, de CO2footprint van beton is enorm, die van hout nul (het is onzin om te spreken over CO2 opslag, want over 100 jaar kom het toch weer vrij, net zo goed als je geen CO2 opslaat in bier of tomaten, je lange duur klimaatwinst is er pas, als je bespaart in het naar boven halen van koolstofatomen uit de lange koolstofcyclus – dit voor de puristen)

Volledig oneens. Als we het aantal m2 bos als vaste factor zien; een volgroeide boom neemt nauwelijks Co2 op. Bouw je van die boom een huis dan is de Co2 van die boom voor decennia opgeslagen terwijl op de plek van die boom een nieuwe boom kan groeien.

Aan het einde van de levensduur van de woning kan het hout alsnog als biomassa worden opgestookt voor energie. Voor exta bonuspunten met CCS met als resultaat negatieve emissie onder de streep.

Biomassa als energiebron wordt al vaak ongenuanceerd verguisd maar het langdurig vastleggen van hout niet als Co2 opslag zien is next level.

[ Voor 5% gewijzigd door assje op 22-07-2026 23:02 ]

[DIY]

AndredB schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 22:21:
Ook hier bedacht is dat je moet dóórdenken: je thermische massa zit niet binnen de isolerende schil, nee je thermische massa is de isolerende schil.

Volgens mij mag je dan daarom de thermische massa van het isolerend pakket ook dus half meetellen.

Los van of die hypothese klopt, is het gewicht van het isolatiemateriaal (cellulose, houtvezel, stro) vrij beperkt tov het beton vd vloeren en de gips(vezel) platen waarmee je de wanden afwerkt. 12,5mm Fermacell is zo’n 15kg/m2. Een betonvloer van 25cm is zelfs 600kg/m2.

Je zou een dikkere gipsvezelplaat of dikkere laag leem of stuc kunnen kiezen om meer massa toe te voegen.
Persoonlijk zou ik daar echter niet voor kiezen omdat je die massa in je wanden/plafonds niet kunt beïnvloeden* terwijl dat bij een betonvloer vd begane grond en verdieping met vloerverwarming/koeling wel mogelijk is. Door die niet beïnvloedbare massa word het nog moeilijker om het teveel aan warmte eruit te krijgen in de zomer.

*met wandverwarming wel, maar ik ga er ivm praktische bezwaren en de kosten niet vanuit dat je alle wanden en plafonds van slangen gaat voorzien.

Note: Wij hebben hsb met een 25cm dikke gevlinderde betonvloer/funderingsplaat binnen de isolatieschil (Rc10). De hele plaat is voorzien van 20mm leidingen om deze te actief kunnen verwarmen of koelen als de passieve maatregelen te kort zouden schieten.

[ Voor 9% gewijzigd door DIY op 23-07-2026 22:08 ]

[TomVH2]

DIY schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 20:58:
[...]


Note: Wij hebben hsb met een 25cm dikke gevlinderde betonvloer/funderingsplaat binnen de isolatieschil (Rc10). De hele plaat is voorzien van 20mm leidingen om deze te actief kunnen verwarmen of koelen als de passieve maatregelen te kort zouden schieten.

Toevallig hier dezelfde opbouw maar dan zonder leidingen in de vloer maar wel 2 fancoils. Vloerisolatie is wel maar Rc5 hier en muren ook iets minder dan bij jou. Ramen zijn grootste verliespost.

@scoobs

Ik heb jouw rapport, met plezier, gelezen. Sommige delen heel grondig, andere eerder diagonaal. Ik heb een aantal vragen. Ik ben niet actief in de bouw of iets wat in verband is met de bouw waardoor mijn vragen misschien logisch zijn voor iemand zoals jij maar niet voor mij.

1. Je legt enorm de focus op het vermijden van koelen met compressor (airco) terwijl er PV is. Ik vraag mij af wat de gedachtegang hierachter is terwijl je wel 600ton aan beton gebruikt. Toen wij onze woning hebben gebouwd was mijn gedachte "zo weinig mogelijk verbruik in de winter omdat dan de energie schaars is". In jouw rapport wordt de nadruk gelegd op het vermijden van actieve koeling.
2. Ik ben benieuwd waar de warmteverliezen/warmtewinsten zitten. Wat zorgt voor de lage energiebehoefte (in de winter) terwijl de isolatieschil en ramen niet heel hoog performant zijn? Hier grondoppervlak 10x11m (buitenafmetingen); gelijkvloers met daarop een zadeldak. Ik heb mijn best moeten doen (in PHPP) om aan 10kwh/m²a te komen enkel voor de verwarming. (ramen zijn hier de grootste verliespost. Zie ook mijn bedenking hieronder).
3. Welk ventilatiesysteem had je in gedachten? 0,21Wh bij 600m³/h.

En dan nog een kleine bedenking die ik mij wel maak: Ikzelf had de redenering: "de ramen zijn de grootste verliespost dus die moeten zo klein mogelijk". Daarom heb ik een daglichtstudie (velux daylight analyzer) gedaan om hiermee wat voeling te krijgen. DF van 2 a 3,3% proberen hanteren, minimaal 300lux bij een bewolkte dag. Op het keukenwerkblad is dit net niet gelukt en in de praktijk merken we dat we de werkverlichting gebruiken tijdens bewolkte dagen. Het algemeen gevoel in alle (leef en werk) ruimtes is in de praktijk ook aangenaam licht en lijkt in lijn te liggen met de resultaten van de snelle studie. Als zonwering hebben we (ook) raffstores. Ik heb ze geautomatiseerd zodat ze meedraaien met de zon. Met een zon op 38° staan de lamellen al horizontaal (0°) waardoor maximaal zicht naar buiten. Lamellen op 45° is voor mij onaangenaam.

[scoobs]

TomVH2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 23:01:
[...]

Toevallig hier dezelfde opbouw maar dan zonder leidingen in de vloer maar wel 2 fancoils. Vloerisolatie is wel maar Rc5 hier en muren ook iets minder dan bij jou. Ramen zijn grootste verliespost.

@scoobs

Ik heb jouw rapport, met plezier, gelezen. Sommige delen heel grondig, andere eerder diagonaal. Ik heb een aantal vragen. Ik ben niet actief in de bouw of iets wat in verband is met de bouw waardoor mijn vragen misschien logisch zijn voor iemand zoals jij maar niet voor mij.

1. Je legt enorm de focus op het vermijden van koelen met compressor (airco) terwijl er PV is. Ik vraag mij af wat de gedachtegang hierachter is terwijl je wel 600ton aan beton gebruikt. Toen wij onze woning hebben gebouwd was mijn gedachte "zo weinig mogelijk verbruik in de winter omdat dan de energie schaars is". In jouw rapport wordt de nadruk gelegd op het vermijden van actieve koeling.
2. Ik ben benieuwd waar de warmteverliezen/warmtewinsten zitten. Wat zorgt voor de lage energiebehoefte (in de winter) terwijl de isolatieschil en ramen niet heel hoog performant zijn? Hier grondoppervlak 10x11m (buitenafmetingen); gelijkvloers met daarop een zadeldak. Ik heb mijn best moeten doen (in PHPP) om aan 10kwh/m²a te komen enkel voor de verwarming. (ramen zijn hier de grootste verliespost. Zie ook mijn bedenking hieronder).
3. Welk ventilatiesysteem had je in gedachten? 0,21Wh bij 600m³/h.

En dan nog een kleine bedenking die ik mij wel maak: Ikzelf had de redenering: "de ramen zijn de grootste verliespost dus die moeten zo klein mogelijk". Daarom heb ik een daglichtstudie (velux daylight analyzer) gedaan om hiermee wat voeling te krijgen. DF van 2 a 3,3% proberen hanteren, minimaal 300lux bij een bewolkte dag. Op het keukenwerkblad is dit net niet gelukt en in de praktijk merken we dat we de werkverlichting gebruiken tijdens bewolkte dagen. Het algemeen gevoel in alle (leef en werk) ruimtes is in de praktijk ook aangenaam licht en lijkt in lijn te liggen met de resultaten van de snelle studie. Als zonwering hebben we (ook) raffstores. Ik heb ze geautomatiseerd zodat ze meedraaien met de zon. Met een zon op 38° staan de lamellen al horizontaal (0°) waardoor maximaal zicht naar buiten. Lamellen op 45° is voor mij onaangenaam.

Note vooraf: ik heb het design wat geupdate door nachtventilatie toe te passen, kozijnen waren ook niet correct gemodelleerd, en ik heb een aantal schaduwen toegevoegd (woonwijk) Hiermee ging het energieverbruik significant (+40% omhoog op het deel wat niet zon of interne winsten kwam) maar het is nog steeds vrij beperkt.

1: Het accent in het rapport ligt heel erg op verwarming vermijden omdat dit significant grotere complexiteit vereist, want de woning is van nature als broeikas gebouwd. Illustratief daarvoor is het feit dat ramen ten alle tijden (ook in hartje winter) een positieve warmte opbrengst hebben. Verwarmen in de winter is een kwestie van redelijk geisoleerd zijn + grote raampartijen op het zuiden. In de zomer betekent pro-actief koelen op basis van weersvoorspellingen bijna een week vooruit. Daarnaast, het kost niets extra's om de bestaande middelen beter te laten plannen. Het goed inregelen van de mpc maakte tussen de simulaties een verschil van enkele duizende kwh thermisch. Dat inregelen is gelukt door een blended mix te gebruiken van perfect forecast van zon en instralingsenergie op 48h, een forecast/climate mix op 5 dagen, en zo steeds meer naar puur climate data te kijken 15 dagen vooruit. Allicht wat optimistisch, maar met een t1/2 van pak em beet 37 dagen (voor zover dat dan nog goed te meten is) kun je daar flinke winsten mee halen. Deze MPC smartness + dynamische sturing is niet in PHPP te krijgen.

2: dit is volgens mij puur een combinatie van verschil in vloeroppervlak vs schiloppervlak. Met 13x10 buitenmaat win ik al 20% per vloer. Daarnaast heb ik 2 vloeren extra ingetekend, met alleen muren rondom. Het zou me niets verbazen als ik 3x het vloeroppervlak heb, maar slechts 1,5x de schilgrootte rondom. Tot slot: de kelder heeft door diens diepe ondergrondse liggen nog eens extra weinig verliezen. De keldervloer is bewust niet geisoleerd, omdat deze juist anticyclisch werkt. Door de keldermuurisolatie blijft de warmte ongeveer onder de kelder hangen. De simulatie pakt dan ook jaar 5, en niet jaar 1. Jaar 1 levert hogere verliezen op.

3: als het goed is, is dat 0,21Wh/m3 bij 600m3/h. Op part load zou dat kwadratisch moeten afnemen (als je <30Pa drukval hebt in de leidingen.) In de nieuwe schets heb ik wat regels opgenomen die stellen dat indien omgevingstemp om 22u lager is dan binnen, ik de ramen open doe tot 7u s ochtends. Dat zou dan 3 air changes per uur moeten realiseren, maar ik ben daar zelf nog wat skeptisch over.

4: je lichtstudie. De simulatie schiet hier duidelijk tekort. De globale regel is dat de mpc het huis tijdens de warme zomermaanden effectief verduistert als er niemand is (werkdagen van 9 tot 16). Dat is genoeg om een median helderheid te krijgen van 1 lux of lager. Dat klopt natuurlijk van geen kant als de louvres op 75° staan: genoeg voor wat licht, én voor de afvoer van de warmte die ze genereren. Daarnaast is er nog gekeken om onder bepaalde condities (afhankelijk van de verwachte hoeveelheid directe en indirecte straling én de weersverwachting) 45 graden aan te houden/zon te volgen, etc, maar het kan best zijn dat blijkt dat dat geen succes is in de praktijk. Maar in dat geval is er nog de airco.

Door de combinatie van grond enkele jaren wat laten opwarmen en in twee vd drie situaties weermodellen te gebruiken kom ik simpelweg hoger uit dan PHPP.

Ik werk trouwens ook niet in de bouw, mijn dagelijkse werk is AI engineer/bio informaticus spelen. Dit was een klein hobbyprojectje wat ik een paar weken terug uitprobeerde om een beetje een beter idee te krijgen wat nu de zin en onzinverhalen zijn van de passiefbouw. Mijn ervaring met de bouwsector is dat iedereen altijd een heel sterke mening heeft, maar dat dat vaak indirecte kennis is, en vaak ook nog eens sterk veralgemeniseerd van wat anderen hen hebben verteld over een specifieke situatie. Vanuit mijn academische achtergrond kriebelt het dan een beetje. Dus de enige oplossing is om er dan zelf eens achter te zitten.

[DIY]

TomVH2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 23:01:
[...]

Toevallig hier dezelfde opbouw maar dan zonder leidingen in de vloer maar wel 2 fancoils. Vloerisolatie is wel maar Rc5 hier en muren ook iets minder dan bij jou. Ramen zijn grootste verliespost.

Ivm het uitzicht op de tuin hebben we wat meer glas op oost, dus dat heb ik proberen te compenseren met de isolatie. De fundering/vloer isolatie is overigens Rc7, wanden en dak Rc10, dus dat zit niet zo ver van jou af.
De leidingen waren een paar honderd € en een middag ze op de wapening binden, dus een no brainer om in elk geval de optie te hebben om te bufferen of bij hittegolven snachts warmte uit de vloer onttrekken. Jou fancoils zijn voor condenserend koelen en wat bijverwarmen gunstiger om pieken/dalen in de lucht temperatuur op te kunnen vangen.

Het ontwerp van @scoobs is denk ik geënt op relatief veel glas op zuid om de wat hogere verliezen te compenseren en zo onder de streep gunstig(er) uit te komen in de berekening? De automatisering vd zonnewering luistert dan wel heel nauw om geen gigantische oververhitting te krijgen.

@scoobsGoede insteek om zelf te onderzoeken ipv uit te gaan van wat volgens de sector gebruikelijk is. ik ga nog eens goed naar je rapport kijken, interessant.
Geïnteresseerde vraag: creëer je geen koudebrug/condensatie doordat de keldervloer niet geïsoleerd is?
Hoe word het comfort van de bgg vloer (niet zozeer energetisch, maar vanuit het comfort gevoel vd bewoner) met een relatief lage temp daaronder?

[ Voor 45% gewijzigd door DIY op 26-07-2026 06:25 ]