AMD Ryzen (ZEN5) platform Ervaringen & OC

[Cidious]

computerjunky schreef op vrijdag 26 september 2025 @ 12:23:
[...]


Dat heb ik ook maar in HWinfo64 is het wel veranderd. Zentimings lijkt een andere waarde uit te lezen. misschien 1 uit het Expo profiel ?


@Cidious Ik zie dat jij je tRAS wel larger heb staan (30) dus misschien heb jij een clue gezien sommige van je timings zijn lager als die van mij. Als ik die van mij verlaag van de stock 96 dan gaat mijn performance tijdens een ram test echt rap naar beneden. Dit is dus de enige waarde die ik niet aangepast heb.
Ik gebruik de safe guide voor 6000 van buildzoid. Als ik tRAS op 28 instel is het primal stabiel de performance is alleen net zo slecht al dat wanneer ik alles stock laat. Het is ook geen voltage issue want die heb ik al geprobeerd weer naar stock te zetten.

link naar post met mijn huidige timings: computerjunky in "AMD Ryzen (ZEN5) platform Ervaringen & OC"

tRAS doet niet veel. zit een hard limit in de agesa. Het maakt niet uit of die op 30 staat of 38. De agesa pakt automatisch een minimale waarde als je het te laag zet. Wat die precies is ben ik even kwijt. Is volgens mij ook zo voor tFAW. Ik zie velen met tFAW 20 draaien maar volgens mij doet die ook niks onder 24 voor AMD AM5. Het lijkt erop dat de verhoudingen meest belangrijk zijn. Ik heb wel eens vreemde stotters gehad toen ik 1 van die waarden (tRP, tRAS, tRC) uit balans had staan.

Hier is een Google Sheet waar je makkeijk wat verhoudingen mee kan calculeren. Het is niet erg up to date meer en met de nieuwere Agesa versies zijn wat methodes al wat achterhaald maar ik merk dat ik hem er nog regelmatig even bij pak.
Calculator Sheet

Ik had het net weer even bijgesteld naar meer optimaal:

[Help!!!!]

Cidious, dude! Dacht dat ik een aardige case fetish had maar dit is echt next level!

Mooi ding, hopelijk zijn je kabels lang genoeg!

[Cidious]

Help!!!! schreef op zondag 28 september 2025 @ 17:58:
Cidious, dude! Dacht dat ik een aardige case fetish had maar dit is echt next level!

Mooi ding, hopelijk zijn je kabels lange genoeg!


[Afbeelding]

Ja ik had dus de 7000D waar echt NIKS mis mee was.. maar ik zag de V3000 Plus in het zwart bij Jays inderdaad en toen nog bij een andere reviewer GGF en het was liefde op het eerste gezicht..

Ik ben toen voorzichtig eens rond gaan kijken wat die hier zou moeten kosten en kwam er rap achter dat hij niet meer actief in productie is en in het zwart en nieuw hier volledig uitverkocht bij alle retailers. Tweedehands alleen maar witten ook te vinden. Ik had het dus maar even op een laag pitje gezet. Tot ik spontaan een advertentie voor nieuwen op de tweedehands markt app hier tegen kwam voor 3000 RMB (omgerekend €360) met de alleen de witte versie geadverteerd. Hij kostte hier officieel 3999 (€480). Toch maar even gevraagd of ze nog een zwarte hadden.. en JA hoor! Ze hadden nog een enkele zwarte in de opslag. Die kon ik niet voorbij laten gaan!

De Corsair 7000D is een fatsoenlijke Mercedes.. maar dit is echt een Rolls Royce! Ben er super blij mee. De 7000D is echt nog steeds een top kast ook en die hoefde ik echt niet te vervangen. Het is anno 2025 nog steeds een makkelijke aanrader. Toch zijn mijn 5090 Temps met 4c omlaag gegaan (bij gelijke ambient) in de nieuwe kast op gewoon lucht. Das toch mooi meegenomen voor een relatief warme 5090 FE.

Als ik er voor mijn dagelijkse game systeem genoeg van heb, gaan m'n twee servers erin. ATX (nu in Jonsbo N5) + ITX (nu in Jonsbo N3). Het beest kan 8 HDDs in de bodem kwijt en 8+ SSDs in de top. Met opties voor meer. Het is namelijk een dual system kast

Oh en gelukkig zijn de Thermaltake fan kabels allemaal erg lang haha. De AIO slangen helaas niet...

Ik wilde even een tijdje geen custom loop voor minder onderhoud. Het kan zo nog maar eens veranderen dat ik beide GPU en CPU op 2 losstaande loops gooi. Kan mooi in deze kast. Maar nu even geen zin in het gedonder.

[ Voor 13% gewijzigd door Cidious op 29-09-2025 15:55 ]

[CMT]

Cidious schreef op zondag 28 september 2025 @ 16:41:
@CMT nee, ik zit zelf ook een beetje te kijken. ZenTimings lijkt Agesa updates moeilijk te overleven telkens.

Als in 1.18v voor 6200 das niet ideaal maar zo loopt het helaas met AMD CPUs. Ik ben al heel lang luidruchtig dat ik het belachelijk vind dat AMD z'n IOD silicon niet binned voor de hogere SKUs.

Ik had twee 7800X3D chips. 1 met hele sterke IOD en een wat mindere. Helaas had ik wat weinig tijd toen ik er 1 had verkocht en zat de met slechte IOD nog in de machine van m'n vrouw die ze actief gebruikte.. Resultaat is dat haar machine 1.3v (max) vsoc nodig had voor 6400/2133 cl30. Tot ik voorkort even een memtest deed als check en dat er zelfs niet meer normaal doorheen kwam. Heb maar op 6200 gezet met 1.28v. Ze krijgt straks toch wel m'n 9800X3D.

Ik snap ook niet waarom ze het niet zo maken dat ALLE auto instellingen gewoon in de bios af te lezen zijn. Bij spanningen en geheugen timings geven ze het wel aan, maar met ODT's dan weer niet..*zucht*.
Zentimings was voorheen een uitkomst, maar het is een verzameling aan tools/code van andere Github projecten. Het lijkt mij dus lastig om te onderhouden. Wat ik ook gelezen heb, is dat het vanwege problemen met een beveligingslek in WinRing0 (geen idee wat dat is) naar iets anders overgestapt moet worden.
Ik vraag mij of dat ook de reden is waarom de Vsoc en Vddio met MSI borden niet goed worden doorgegeven. Zou MSI vanwege een risico de uitlezing gepatched hebben?

1.18Vsoc voor 6200MHz schijnt normaal te zijn (zilver/golden sample?).
Ik heb 5x 9800X3D en 2x 9950X in handen gehad en meer dan 20mV verschil zat er niet tussen de IOD's.
1.16V voor 6400MHz zou best wel eens een 'platinum' versie kunnen zijn.

Het is mij ook een doorn in het oog dat er niet op gebinned wordt.
Voor een topmodel zou dat zeer welkom zijn en ik zou ook bereid zijn om er meer voor te betalen.
Hetzelfde als met de 9950X waarvan 1 chiplet van B-kwaliteit is.. het is alsof een lekker biertje met water wordt aangelengd. De wens/reden voor mij is niet vanwege de prestaties hoor, maar vanwege de efficiëntie i.v.m. een ITX build.

Wat ik echter kwalijk vind is dat er met Zen5 een duidelijke achteruitgang is van stabiliteit bij 6000MHz.
Alle samples hebben fors meer spanning nodig dan de 2x 7800X3D exemplaren, waar ik eerder mee aan de gang ben gegaan. En met de 9950X is 6000MHz botweg niet stabiel te krijgen (i.i.g. op een Asus B650ei en B850-i bord). Letterlijk alles geprobeerd en 6200MHz is ook geen probleem @1.2Vsoc.
Vrij ironisch, want als er een geheugensnelheid is waarbij het gewoon goed moet werken, dan is het wel van het EXPO profiel.. Okee, bijna alles. Bij toeval ontdekt dat Vddp binnen een klein bereik t.o.v. Vsoc moet zijn om het stabiel te maken.

Omdat plaatjes some leuker zijn dan lezen hier nog wat laatste aanpassingen van m'n desktop:

LianLi V3000 Plus kast en SN8100 2TB 5.0 binnen en met nieuwe X870E-E maar even verse Windows erop. De kast is een BEEST. Corsair 7000D ter referentie haha.

[Afbeelding]	[Afbeelding]	[Afbeelding]
[Afbeelding]	[Afbeelding]	[Afbeelding]

Holy crap!, ik wist wel dat je van to-the-max hield, maar dit ahwoeiii . Arme bezorger.
Pas maar op dat de kat er niet in kruipt via het luik onderaan .

Ik ben meer van de min-max, momenteel bezig met een 9950X + Asus B650ei voor de 'workstation'.

[CMT]

Help!!!! schreef op zondag 28 september 2025 @ 14:41:
Had de gebruikte settings eerder ook al doorgegeven hoor dus was niet aan het smokkelen
TDC is idd de limiter. Bij CPU Package Power kom ik volgens OCCT op 149W. CPU Core Power is het 122W.

Oh dat zag ook ik hoor. Met de opmerking wilde ik aangeven dat het dan gewoon een misverstand was (algemeen versus persoonlijke situatie), geen blijk van wantrouwen .

-30 CO Allcore lijkt goed te functioneren met mijn settings.
Heb omdat ik, zoals gezegd, een error had in P95 wel Vsoc verhoogt naar 1.10 en Vddio naar 1.15. Dit was wel stabiel in P95 small FFT test.

Hiermee heb ik additioneel nog een keer zonder problemen 8 uur P95 Blend gedraait en tegelijkertijd 1 uur OCCT Steady Extreme GPU en 1 uur OCCT GPU Switching terwijl ik ook op de PC aan het werk was.

Het is allemaal quick and dirty maar misschien heb ik eindelijk eens een keer geluk met de silicon lottery.

Zou zo maar kunnen. De 5800X3D had ook behoorlijk wat marge met de CO en wat ik zo vlug gezien heb is de V/F curve een stuk minder steil dan bij de 9950X chiplets (of ik moet ook een keer geluk hebben ). Pas wel op met de CO, want het kan soms 100% stabiel lijken totdat er een belasting voorkomt waarbij net dat ene punt op de V/F curve niet stabiel is. De temperatuur compensatie is daarbij ook een factor (hoe heter, hoe groter het extraatje aan mV).
Ik denk dat je beter eerst Y-cruncher kan pakken en daarmee het hele pakket afgaan (inclusief allcore, singlecore & 2- / 4- / 6-cores). Daarmee zijn een hoop situaties af te dekken.

[Help!!!!]

Er lijkt wel een oplossing te zijn voor WingRingO, namelijk: https://pawnio.eu/ Dit wordt nu door bijv. OpenRGB gebruikt en is daar de recommended release.

Heb er zelf onvoldoende verstand van maar zou mooi zijn als dit een goed alternatief blijkt te zijn.

Ga eerst even updaten naar nieuwe Agesa 1203g en 25H2 maar daarna ook eens met Y cruncher aan de gang. Kan uiteraard geen kwaad om dat ook eens te testen.

offtopic:
Die koptelefoon heb ik ook .... Heb de treble wel wat omlaag getuned maar ben er blij mee. Zeker ook voor FPS games

[Help!!!!]

fwiw:

[nzall]

Als ik al die berichtgeving zie over ontploffende X3D CPUs op ASRock borden ben ik blij dat ik een MSI bord heb...

[sdk1985]

Hmm ik haal slechts 44 MB/s read op mijn portable ssd (samsung T7 shield). In eerste instantie via de front case connectie, maar ook via de achterkant wordt het niet beter. Op mijn pc met een AMD Ryzen 5600 haalt hij 940 MB/s. Heb van alles geprobeerd

-chipset driver update via msi live update
-bios update van 1.90 van 31 december 2024 naar b1 van juni 2025
-firmware update t7 shield via samsung magician

Eindstand heeft dit geen effect gehad. Best wel vervelend!

edit: Blijkbaar heb ik 4 stuks USB 2.0 poorten achterop zitten. Dus dan heb ik aan de achterkant vermoedelijk een zwarte poort gepakt. Dan resteert de vraag wat er aan bij de frontpanel gebeurd.

[ Voor 35% gewijzigd door sdk1985 op 05-10-2025 20:02 ]

[CMT]

Help!!!! schreef op dinsdag 30 september 2025 @ 21:12:

offtopic:
Die koptelefoon heb ik ook .... Heb de treble wel wat omlaag getuned maar ben er blij mee. Zeker ook voor FPS games

offtopic:
Nice . EQ tegen de breakup is sowieso een must bij elke hoofdtelefoon (bij de een wat meer dan de ander)
Ik heb o.a. ook een DT770pro250, HD650, HD58X Jubilee en Oppo PM3.
Op hun beurt allemaal goede hoofdtelefoons, maar de DT1990pro MK1 steekt er écht bovenuit.
Wees er heel zuinig op want met EQ is het een waanzinnig (ongekend) goede hoofdtelefoon.
Dynamisch, gedetailleerd, lage vervorming, schoon (resonantie arm) en diepe krachtige basweergave (na EQ).

Als er één model is dat Beyerdynamic in haar portfolio had moeten houden dan was het deze wel.
Snap de keuze om de productie daarvan te stoppen dan ook echt niet. De 1990mk2 is een achteruitgang met de lage impedantie & typisch grillige Beyerdynamic treble breakup.

Mocht je willen dan kan ik evt. wat metingen en de EQ (eigen diffusefield afstemming) posten die ik gemaakt heb? O.a. Burstdecay plots wat zich goed leent voor het tonen van grote resonanties. Reviewers hebben vrijwel geen aandacht voor wat er in het tijdsdomein gebeurt...minstens zo belangrijk als een FR-plot.
In de luidsprekerbouw is daar naar kijken wel een vanzelfsprekendheid.

[Cidious]

CMT schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 20:12:
[...]

offtopic:
Nice . EQ tegen de breakup is sowieso een must bij elke hoofdtelefoon (bij de een wat meer dan de ander)
Ik heb o.a. ook een DT770pro250, HD650, HD58X Jubilee en Oppo PM3.
Op hun beurt allemaal goede hoofdtelefoons, maar de DT1990pro MK1 steekt er écht bovenuit.
Wees er heel zuinig op want met EQ is het een waanzinnig (ongekend) goede hoofdtelefoon.
Dynamisch, gedetailleerd, lage vervorming, schoon (resonantie arm) en diepe krachtige basweergave (na EQ).

Als er één model is dat Beyerdynamic in haar portfolio had moeten houden dan was het deze wel.
Snap de keuze om de productie daarvan te stoppen dan ook echt niet. De 1990mk2 is een achteruitgang met de lage impedantie & typisch grillige Beyerdynamic treble breakup.

Mocht je willen dan kan ik evt. wat metingen en de EQ (eigen diffusefield afstemming) posten die ik gemaakt heb? O.a. Burstdecay plots wat zich goed leent voor het tonen van grote resonanties. Reviewers hebben vrijwel geen aandacht voor wat er in het tijdsdomein gebeurt...minstens zo belangrijk als een FR-plot.
In de luidsprekerbouw is daar naar kijken wel een vanzelfsprekendheid.

offtopic 2:
Beyer = Treble Murder voor mij haha. Ik heb verscheidene Beyers gehad en geprobeerd DT770 Pro, DT990 Pro DT1770 Pro maar altijd luistermoeheid na een tijdje en zeer oncomfortabel ook. DT1990 Pro is inderdaad de enige koptelefoon van Beyer die ik zou durven aanraden. Technisch erg goed. Niet erg vokaal gericht. Wel goede sub bass . Helaas voor mij persoonlijk ook Treble Murder na een tijdje.
Heb nu HifiMan Arya Organic voor kritish muziek luisteren en Sennheiser HD490 Pro voor dagelijks gooi en smijtwerk. De Organic is gewoon erg goed al dan een tikkeltje schreeuwerig en heet maar enorm goede bass, helemaal voor planar zonder soundstage en mid te verliezen . Met minimale EQ is dat beetje hete te te verhelpen voor bepaalde genres. HD490 Pro lekker neutraal, prima bass en soundstage (niet subliem ofzo) en meest comfortabele koptelefoon die ik ooit gehad heb.

[CMT]

Hmm ik ben tegen een probleem aangelopen met Zen5 waarvoor ik toch wel de noodklok wil luiden.
Dit is niet moederbord fabrikant gebonden, maar de manier waarop de Tjmax limiet is geïmplementeerd (dus AMD / Agesa). Eerder had ik dat al genoemd in een post, maar nu heb ik ook een screenshot daarvan.
Ik denk dat sommigen daarvan wel schrikken. En zo niet, wel moeten schrikken wanneer je bedenkt dat de CPU soms tot de max wordt gedreven, samen MET veel stroom.

Dit is gemeten tijdens TM5 stresstesten van het werkgeheugen (systeem was al opgewarmd btw):



De Tjmax heb ik handmatig op 80°C ingesteld. Daar wordt ook aangehouden voor de gemiddelde CPU die temperatuur. Maar 1 CCD heeft gepiekt naar 91.8°C. Dat is bijna 12°C over het gemiddelde.
Stel je eens voor dat de Tjmax op stock gelaten was en de PPT niet op 105W 125W begrenst.
Met het stock boostgedrag/PBO limieten van Zen5 moet je dus serieus oppassen.
Het kan bijna niet anders dan dat er gevallen zijn waarbij de temperatuur dik over de absolute Tjmax gaat.
Ook al is dat misschien kortstondig, de schade kan cumulatief zijn.

Dit is gelukkig wel makkelijk met een Agesa update te fixen, het verbaast mij alleen enorm dat niet een hotspot waarde als limiet wordt gehanteerd, zoals bij de AMD GPU's het geval is. Voor een max waarde ga je geen gemiddelde gebruiken .

---

Verder ook even het Asrock onderzoek van HWNexus in de video bekeken. Het was een lange zit met 51minuten, maar bij aanvang ben ik wel twee grote facepalm momenten tegengekomen. Er worden aan dingen voorbij gegaan waar Igorslab bijv. wel kritisch naar gekeken zou hebben.

Wat ik uit de video kan opmaken:

1)
Asrock heeft met de bios update wel duidelijk een aantal PBO limieten aangepast.
De PPT is van totaal idioot, naar veel te hoog gegaan.
Voor een 9800X3D (en zelfs een 9950X) zijn de PPT, EDC en TDC nog steeds veel te hoog.
Dat zijn niet de stock limieten die AMD hanteert.
Waarom gaat HWnexus hier niet op in en wat hebben ze aangepast?
Ik zou toch graag willen zien wat het Asrock bord doet met de limieten zonder bios aanpassing of met PBO manual advanced auto (geen enabled). Nu lijkt het erop alsof ze overklok (profiel)opties aan het vergelijken zijn.

2)
De TDC & EDC stroom hebben ze niet nagemeten en alleen de gemiddelde waarden afgelezen wat door HWinfo wordt gerapporteerd. Nu is een software (stroom)meting meestal niet accuraat en ik zou er persoonlijk niet vanuit gaan dat de nauwkeurigheid binnen 1% valt (eerder 3-5%).
Bovendien kunnen korte stroompieken fors hoger uitpakken dan een gemiddelde.
Blijft de vraag dus hoeveel het nu was en of er een grens is overschreden.
De stock TDC & EDC van een 9800X3D is respectievelijk, 120A & 180A.

Veel respect wel voor de tijd en energie die ze erin gestoken hebben om het te onderzoeken.
Ook al is er niets boven water gekomen zijn in ieder geval dingen uitgesloten.
Wat ik verder in de video gezien heb is dat er voor de rest niets bijzonders was aan de oude Asrock bios. En dat er met de update wat dingen zijn opgepoetst als het ware. Geheugen -> stock secundaire timings zoals bij andere borden. Idem voor stock spanningen.

Een belangrijk feit is dat het met de 'murderboard' niet gelukt is om in de 5 maanden tijd een 2e CPU om zeep te helpen. Persoonlijk vermoed ik dat Asrock veel blaam krijgt wat eigenlijk voortvloeit uit misbruik van de PBO limieten en mogelijk dus ook het AMD probleem met de Tjmax.

[CMT]

Cidious schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 20:42:
[...]


offtopic 2:
Beyer = Treble Murder voor mij haha. Ik heb verscheidene Beyers gehad en geprobeerd DT770 Pro, DT990 Pro DT1770 Pro maar altijd luistermoeheid na een tijdje en zeer oncomfortabel ook. DT1990 Pro is inderdaad de enige koptelefoon van Beyer die ik zou durven aanraden. Technisch erg goed. Niet erg vokaal gericht. Wel goede sub bass . Helaas voor mij persoonlijk ook Treble Murder na een tijdje.
Heb nu HifiMan Arya Organic voor kritish muziek luisteren en Sennheiser HD490 Pro voor dagelijks gooi en smijtwerk. De Organic is gewoon erg goed al dan een tikkeltje schreeuwerig en heet maar enorm goede bass, helemaal voor planar zonder soundstage en mid te verliezen . Met minimale EQ is dat beetje hete te te verhelpen voor bepaalde genres. HD490 Pro lekker neutraal, prima bass en soundstage (niet subliem ofzo) en meest comfortabele koptelefoon die ik ooit gehad heb.

offtopic:
Ja, het wordt vaak als 'analytisch' geadverteerd. Iets met van een nood een deugd . Voor mij altijd een rode vlag. Heb je de EQ ook nagemeten? Ik heb een 'dummyhead' gemaakt van een Sennheiser doosje en meetmicrofoon. De treble middelvinger van de DT770pro heb ik goed weten te temmen (bij mijn exemplaar i.i.g.) en het hoog van DT1990pro doet qua 'zenheiserheid' na correctie niet onder van de Sennheisers. Ik heb totaal geen last van luistermoeheid (komt meestal van compressie in muziek/dingen te hard zetten btw).

[Help!!!!]

CMT schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 20:12:
[...]

offtopic:
Nice . EQ tegen de breakup is sowieso een must bij elke hoofdtelefoon (bij de een wat meer dan de ander)
Ik heb o.a. ook een DT770pro250, HD650, HD58X Jubilee en Oppo PM3.
Op hun beurt allemaal goede hoofdtelefoons, maar de DT1990pro MK1 steekt er écht bovenuit.
Wees er heel zuinig op want met EQ is het een waanzinnig (ongekend) goede hoofdtelefoon.
Dynamisch, gedetailleerd, lage vervorming, schoon (resonantie arm) en diepe krachtige basweergave (na EQ).

Als er één model is dat Beyerdynamic in haar portfolio had moeten houden dan was het deze wel.
Snap de keuze om de productie daarvan te stoppen dan ook echt niet. De 1990mk2 is een achteruitgang met de lage impedantie & typisch grillige Beyerdynamic treble breakup.

Mocht je willen dan kan ik evt. wat metingen en de EQ (eigen diffusefield afstemming) posten die ik gemaakt heb? O.a. Burstdecay plots wat zich goed leent voor het tonen van grote resonanties. Reviewers hebben vrijwel geen aandacht voor wat er in het tijdsdomein gebeurt...minstens zo belangrijk als een FR-plot.
In de luidsprekerbouw is daar naar kijken wel een vanzelfsprekendheid.

offtopic:
Je zit zo te zien zoals gewoonlijk weer erg diep in de materie
Heb ook nog een Sennheiser HD660S maar daar luister ik momenteel eigenlijk zelden naar. Zeker ook goed maar het is een veel intiemere sound qua soundstage en goed voor vocals en midrange. Daarnaast houd ik van helderheid en iets meer low end. Kan ook aan mijn oren liggen.

Ik doe de EQ in APO/Peace op gevoel Maar mocht je daar profiel voor hebben dan ben ik altijd wel geinteresseerd om eens te testen. Blijft allemaal toch erg persoonlijk, zowel leeftijd, hoeveel abuse je oren al gehad hebben en HRTF.

Cidious schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 20:42:
[...]


offtopic 2:
Beyer = Treble Murder voor mij haha. Ik heb verscheidene Beyers gehad en geprobeerd DT770 Pro, DT990 Pro DT1770 Pro maar altijd luistermoeheid na een tijdje en zeer oncomfortabel ook. DT1990 Pro is inderdaad de enige koptelefoon van Beyer die ik zou durven aanraden. Technisch erg goed. Niet erg vokaal gericht. Wel goede sub bass . Helaas voor mij persoonlijk ook Treble Murder na een tijdje.
Heb nu HifiMan Arya Organic voor kritish muziek luisteren en Sennheiser HD490 Pro voor dagelijks gooi en smijtwerk. De Organic is gewoon erg goed al dan een tikkeltje schreeuwerig en heet maar enorm goede bass, helemaal voor planar zonder soundstage en mid te verliezen . Met minimale EQ is dat beetje hete te te verhelpen voor bepaalde genres. HD490 Pro lekker neutraal, prima bass en soundstage (niet subliem ofzo) en meest comfortabele koptelefoon die ik ooit gehad heb.

offtopic:
Ooit eens de originele HifiMan Arya en de Audeze LCD-X naast elkaar geluisterd. Allebei prima maar heel anders. Mijn voorkeur ging uit naar de Audeze echter deze is behoorlijk zwaar dus dat zag ik niet zitten qua langdurig luistercomfort.

Die HD490Pro zou obv de reviews zeker ook interessant voor mij kunnen zijn. De koptelefoon wereld is ook zo'n rabbithole Soms is het misschien maar beter om tevreden te zijn met wat je hebt en het daarmee een tijdje uit te zingen.

CMT schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 22:21:
Hmm ik ben tegen een probleem aangelopen met Zen5 waarvoor ik toch wel de noodklok wil luiden.
Dit is niet moederbord fabrikant gebonden, maar de manier waarop de Tjmax limiet is geïmplementeerd (dus AMD / Agesa). Eerder had ik dat al genoemd in een post, maar nu heb ik ook een screenshot daarvan.
Ik denk dat sommigen daarvan wel schrikken. En zo niet, wel moeten schrikken wanneer je bedenkt dat de CPU soms tot de max wordt gedreven, samen MET veel stroom.

Dit is gemeten tijdens TM5 stresstesten van het werkgeheugen (systeem was al opgewarmd btw):

[Afbeelding]

De Tjmax heb ik handmatig op 80°C ingesteld. Daar wordt ook aangehouden voor de gemiddelde CPU die temperatuur. Maar 1 CCD heeft gepiekt naar 91.8°C. Dat is bijna 12°C over het gemiddelde.
Stel je eens voor dat de Tjmax op stock gelaten was en de PPT niet op 105W begrenst.
Met het stock boostgedrag/PBO limieten van Zen5 moet je dus serieus oppassen.
Het kan bijna niet anders dan dat er gevallen zijn waarbij de temperatuur dik over de absolute Tjmax gaat.
Ook al is dat misschien kortstondig, de schade kan cumulatief zijn.

Dit is gelukkig wel makkelijk met een Agesa update te fixen, het verbaast mij alleen enorm dat niet een hotspot waarde als limiet wordt gehanteerd, zoals bij de AMD GPU's het geval is. Voor een max waarde ga je geen gemiddelde gebruiken .

---

De HWNexus video was een lange zit met 51minuten, maar bij aanvang ben ik wel twee grote facepalm momenten tegengekomen. Er worden aan dingen voorbij gegaan waar Igorslab bijv. wel kritisch naar gekeken zou hebben.

Wat ik uit de video kan opmaken:

1)
Asrock heeft met de bios update wel duidelijk een aantal PBO limieten aangepast.
De PPT is van totaal idioot, naar veel te hoog gegaan.
Voor een 9800X3D (en zelfs een 9950X) zijn de PPT, EDC en TDC nog steeds veel te hoog.
Dat zijn niet de stock limieten die AMD hanteert.
Waarom gaat HWnexus hier niet op in en wat hebben ze aangepast?
Ik zou toch graag willen zien wat het Asrock bord doet met de limieten zonder bios aanpassing of met PBO manual advanced auto (geen enabled). Nu lijkt het erop alsof ze overklok (profiel)opties aan het vergelijken zijn.

2)
De TDC & EDC stroom hebben ze niet nagemeten en alleen de gemiddelde waarden afgelezen wat door HWinfo wordt gerapporteerd. Nu is een software (stroom)meting meestal niet accuraat en ik zou er persoonlijk niet vanuit gaan dat de nauwkeurigheid binnen 1% valt (eerder 3-5%).
Bovendien kunnen korte stroompieken fors hoger uitpakken dan een gemiddelde.
Blijft de vraag dus hoeveel het nu was en of er een grens is overschreden.
De stock TDC & EDC van een 9800X3D is respectievelijk, 120A & 180A.

Veel respect wel voor de tijd en energie die ze erin gestoken hebben om het te onderzoeken.
Ook al is er niets boven water gekomen zijn in ieder geval dingen uitgesloten.
Wat ik verder in de video gezien heb is dat er voor de rest niets bijzonders was aan de oude Asrock bios. En dat er met de update wat dingen zijn opgepoetst als het ware. Geheugen -> stock secundaire timings zoals bij andere borden. Idem voor stock spanningen.

Een belangrijk feit is dat het met de 'murderboard' niet gelukt is om in de 5 maanden tijd een 2e CPU om zeep te helpen. Persoonlijk vermoed ik dat Asrock veel blaam krijgt wat eigenlijk voortvloeit uit misbruik van de PBO limieten en mogelijk dus ook het AMD probleem met de Tjmax.

Dat is idd wel heel vreemd dat je bijna 12C ! boven TJMax meet!
Tot nu toe meet ik uit mijn hoofd max 1a2C boven mijn ingestelde TJmax. Dit is met PPT, TDC en EDC limieten op de AMD stock waarden. Dat is ~2% afwijking. Geen idee hoe dat kan, het misschien ook niet mogelijk om geen afwijking te hebben er is misschien een soort naijl effect maar kan ik nog wel enigzins mee leven.
Voor jouw board is overigens net nieuw bios 3287 uit met 1203g agesa. Wie weet maakt dat nog verschil

GN doet zeker goed werk maar ja ook zij weten niet alles / zijn niet perfect. Ze doen in ieder geval een poging, dat is meer dan veel anderen kunnen zeggen.

Fwiw: Igor: Second Ryzen 7 9800X3D on same ASRock motherboard destroyed – user reports repeated CPU deaths

[computerjunky]

CMT schreef op zondag 5 oktober 2025 @ 22:21:
Hmm ik ben tegen een probleem aangelopen met Zen5 waarvoor ik toch wel de noodklok wil luiden.
Dit is niet moederbord fabrikant gebonden, maar de manier waarop de Tjmax limiet is geïmplementeerd (dus AMD / Agesa). Eerder had ik dat al genoemd in een post, maar nu heb ik ook een screenshot daarvan.
Ik denk dat sommigen daarvan wel schrikken. En zo niet, wel moeten schrikken wanneer je bedenkt dat de CPU soms tot de max wordt gedreven, samen MET veel stroom.

Dit is gemeten tijdens TM5 stresstesten van het werkgeheugen (systeem was al opgewarmd btw):

[Afbeelding]

De Tjmax heb ik handmatig op 80°C ingesteld. Daar wordt ook aangehouden voor de gemiddelde CPU die temperatuur. Maar 1 CCD heeft gepiekt naar 91.8°C. Dat is bijna 12°C over het gemiddelde.
Stel je eens voor dat de Tjmax op stock gelaten was en de PPT niet op 105W 125W begrenst.
Met het stock boostgedrag/PBO limieten van Zen5 moet je dus serieus oppassen.
Het kan bijna niet anders dan dat er gevallen zijn waarbij de temperatuur dik over de absolute Tjmax gaat.
Ook al is dat misschien kortstondig, de schade kan cumulatief zijn.

Dit is gelukkig wel makkelijk met een Agesa update te fixen, het verbaast mij alleen enorm dat niet een hotspot waarde als limiet wordt gehanteerd, zoals bij de AMD GPU's het geval is. Voor een max waarde ga je geen gemiddelde gebruiken .

Ziet er naar uit dat TJMax niet toegepast word op de CCD wat natuurlijk kwalijk is. Als je een TJMax van 80 instelt zou ook de CCD temps op 80 gezet moeten worden.

Het kan natuurlijk ook dat de Agesa zelf een ander limiet heeft en dat als de CCD temp > 95 is de clock/amps naar beneden gaan waardoor de eigen max van 95 graden gehandhaafd word.

Risicovol om te testen maar als je elke keer 5 watt verhoogd vanaf 125 watt in een test zou je dit kunnen controleren je zit immers al op bijna 92 van de 95 graden. Gaat hij over die 95 heen of worden de clocks niet lager dan is het toch wel tijd om AMD even te contacten.

Ik zal voor de grap eens al mijn benches draaien en kijken of ik dit ook constateer. bij mij staat hij op 85 graden. Moet wel even de bios in duiken want de 9800X3D word niet zo heet met de 110 watt limit.

[ Voor 4% gewijzigd door computerjunky op 06-10-2025 12:57 ]

[CMT]

@Help!!!! @computerjunky
De cores worden netjes op 80°C gehouden. De limiet werkt dus an sich wel op de 'CCD', maar daar heb je verder weinig aan omdat het op een andere plek in de CCD heter wordt. Hoe ver het doorschiet zal denk ik ook wel van het soort belasting afhangen en of je tegen een stroomlimiet zit. De EDC grens is vrij hoog (voor een 9800X3D x1.5 van de TDC). Mogelijk is het probleem dus af te vangen ten koste van piekprestatie.

Iets mogelijk vergelijkbaar ontstaat bij een rijtje vrm's op een PCB dat dicht op elkaar zit gepakt. En waarbij de koperbaantjes vanuit een centraal gedeelte naar iedere vrm loopt / uitwaaiert. Het heetste punt zit dan niet in een vrm, maar ergens net voor het midden van het rijtje op de PCB. Rond de plek waar de koperbaantjes zich bundelen.

Op de Asus B650e-i zit trouwens al de 3287 bios.

GN doet zeker goed werk maar ja ook zij weten niet alles / zijn niet perfect. Ze doen in ieder geval een poging, dat is meer dan veel anderen kunnen zeggen.

Fwiw: Igor: Second Ryzen 7 9800X3D on same ASRock motherboard destroyed – user reports repeated CPU deaths

Ongetwijfeld, ik houd het werk van HWnexus ook hoog in het vaandel.
Het verbaast mij alleen dat er praktisch niet naar de stroom gekeken is, terwijl dat in 1e instantie de hoofdverdachte is.
Uiteraard kan spanning an sich ook schade veroorzaken, maar het is vaak de combi stroom + hoge temperatuur dat de das om doet bij een CPU. En core dat niets doet mag bijv. 1.4V hebben.
Ben benieuwd waar Igor mee komt .

[juggle]

Sinds release draai ik een 9950x3d op een X670e Hero MB van Asus. Bios updates heb ik netjes bijgehouden en draai nu op de laatste (3304). Helaas ik heb instabiliteit ervaren met het draaien van EXPO profielen. Hoewel dezelfde hardware 100% stabiel was op de 7950x3d die ik eerst had lijkt dit met komst van de 9950x3d niet zo te zijn. Het geheugen is QVL (Gskill).

[PROBLEEM]

PC draait normaal voor x aantal uren, maar na willekeurig gamen hangt HWInfo bij CPU-detectie. Chrome start niet meer na gamen. Bij reboot na gamen verschijnt Q-code 00 met oranje LED op ASUS ROG Crosshair X670E Hero + Ryzen 9 9950X3D. Na een volledige shutdown en koude start werkt alles weer normaal.

Met ChatGPT ben ik tot de volgende oorzaak gekomen:

1. SVI2/SMBus lock bij warm boot Complexe CPU (9950X3D) + VRM-controller (Hero X670E) → sensorbus kan vastlopen na zware load. HWInfo of andere monitoringtools triggeren dit probleem.
2. Power state / VRM busy state Na gamen blijven power rails of VRM-controller actief → BIOS kan CPU-init bij reboot blokkeren.

Tijdens gamen:

CPU trekt langdurig >140 W (momenteel limiet voor X3D)

VRM-controller en SVI-bus blijven actief voor load-line meting

Bij een warme herstart reset de CPU sneller dan de VRM klaar is → de bus blijft “busy”

De BIOS probeert direct na reset telemetrie uit te lezen, maar krijgt geen ACK van de VRM.
→ Resultaat: CPU init faalt → Q-code 00 + oranje LED.
Na een volledige koude start (alle rails uit) werkt alles weer.

Bij de 7950X3D was die timing soepeler; Zen 5 is daar strenger in geworden.

Okay helder, ik ben geen expert op dit gebied.

[OPLOSSING?]

Na wat verder chatten komen we tot de conclusie dat de oorzaak zeer mogelijk ligt in de hoge vsoc van het Asus moederboerd (standaard 1.25 op EXPO profiel)

De 9950X3D heeft een fysieke limiet van ongeveer 1.25 V VSOC, maar in de praktijk mag je niet boven 1.15 V komen als je stabiliteit wilt bij warme herstarts.

De reden: bij te hoge VSOC blijft de IO-die (met de geïntegreerde geheugencontroller en PCIe-root complex) deels actief tijdens reset → dit blokkeert de herinitialisatie en kan exact jouw verschijnsel (Q-code 00) veroorzaken.

Bij de 7950X3D was dit minder kritisch omdat de Zen 4-IOD anders stroomafschakelt bij reset.

Ik heb de vsoc nu op een 1.10 ingesteld en dit lijkt nochtans het probleem te hebben verholpen.

Mijn vraag; Waarom staat de vsoc zo hoog ingesteld standaard en kan iemand met overclock ervaring uitleggen aan mij of dit daadwerkelijk het probleem is op de ryzen 9000 cpu's dat vsoc vaak te hoog staat in de EXPO profielen van het moederbord?

Aldus ChatGPT:

Ik: Asus zet deze standaard op 1.25 bij een EXPO profiel?

ChatGPT:

Precies — en dat is helaas de kern van het probleem met veel ASUS X670E-borden in combinatie met Ryzen X3D-chips.
ASUS zet bij het activeren van EXPO-profielen vaak VSOC automatisch veel te hoog (1.25 V of zelfs iets daarboven), omdat die instelling oorspronkelijk afgestemd was op de niet-X3D Ryzen-varianten (zoals de 7950X of 7700X).

[ Voor 7% gewijzigd door juggle op 28-10-2025 13:41 ]

[napata]

Mijn vraag; Waarom staat de vsoc zo hoog ingesteld standaard en kan iemand met overclock ervaring uitleggen aan mij of dit daadwerkelijk het probleem is op de ryzen 9000 cpu's dat vsoc vaak te hoog staat in de EXPO profielen van het moederbord?

Des te hoger de VSOC des te meer kans dat een EXPO stabiel is dus ASUS speelt op veilig door dit zo hoog in te stellen. Als het lager zou liggen zouden er gemiddeld meer mensen last hebben van instabiliteit. Met een hogere VSOC heb je echter wel meer kans op IF instabiliteit dus misschien heb je last van een zwakke IF, al klinken je problemen niet echt als IF instabiliteit. Misschien houdt de IMC van jouw 9950X3D gewoon niet van een hoge VSOC. Het is altijd wat spelen met voltages als je gaat overklokken.

Volgens mij is er ook geen verschil tussen de I/O dies van Zen 4 of Zen 5. De ene IMC zal al wat beter zjin dan de andere, maar over het algemeen reageren die allemaal redelijk gelijkaardig.

CPU trekt langdurig >140 W (momenteel limiet voor X3D)

Is dit ook iets dat van ChatGPT komt? Er staat veel onzin in je post maar het maximale verbruik van een CPU lijkt me toch iets supersimpel om juist te hebben voor een LLM. Die van Google doet het wel goed.



Edit:
Hij zegt inderdaad 140W als je het vraagt.


Als je dan vraagt waar het vandaan komt dan is hij ineens wel slim genoeg om even te dubbel checken op het internet. Wat een rommel toch. Heel menselijk wel. Eerst onzin verkopen en dan pas opzoeken of het wel klopt wat je zegt.

[ Voor 18% gewijzigd door napata op 29-10-2025 15:01 ]

[Help!!!!]

Voor de liefhebbers is er een nieuwe beta van ZenTimings uit:

https://zentimings.com/
of
https://www.techpowerup.c...ngs/#changes-v1-36-beta-2

• Replace WinRing0 kernel driver with PawnIO
• Support new CPUs
• Update AOD tables
• Update PMT tables
• Display additional channels in System Info
• Add read preamble, write preamble and STAGsb
• Improve dual rank memory detection
• Display VDDG IOD0 and VDDG CCD0 voltages
• Add Asus logos - ROG, AYW, ProArt
• Add G.Skill logos
• Add Biwin and OriginCode logos
• Optimize resources
• Add link to Reous' bios spreadsheet
• Allow multiple instances (enable in Options)
• build 1889 should improve/fix automated driver install

[ Voor 68% gewijzigd door Help!!!! op 03-11-2025 13:26 ]

[Help!!!!]

AMD "Zen 5" RDSEED Bug Threatens Cryptographic Key Generation

AMD has confirmed a hardware defect in the RDSEED instruction on its new Zen 5 processors, cataloged as AMD-SB-7055 and assigned CVE-2025-62626. The company reports that the 16-bit and 32-bit forms of RDSEED can return zero values, which may be mistakenly interpreted as a successful entropy read.
The 64-bit form is unaffected.

AMD rates the issue as high severity and suggests short-term software workarounds: prioritize using the 64-bit RDSEED path where possible, mask RDSEED from software discovery, or treat a zero return as a failure and retry. Firmware and microcode updates are being rolled out to OEMs.

AMD's advisory provides product-family target dates, such as AGESA TurinPI 1.0.0.8 for EPYC 9005, with a target date of November 14, 2025, and consumer families targeted for late November 2025. Users should install vendor BIOS/microcode updates when available and consider regenerating any sensitive keys created on unpatched systems.

[nzall]

Dus als ik het goed lees: er is een edge case waarbij bepaalde instructies die een willekeurige waarde moeten teruggeven in de plaats 0 teruggeven, maar dan aangeven dat het wel gelukt is in plaats van de normale "het is niet gelukt"? Dat lijkt me vrij eenvoudig op te lossen door helemaal aan het einde van de RDSEED functie een extra stap toe te voegen met een check "is het null", en als het null is gewoon alsnog te zeggen "de RDSEED functie is gefaald".

[Gijs007]

Ben toch eens naar handmatig all core overclocken gaan kijken i.p.v. PBO (+200mhz en UV op basis van tests met Hydra).

• In Cinebench 23 is mijn score nu 12% hoger.
• Kost veel minder tijd om op stabiliteit te testen (i.c.m. AIDA 64 stress test).
• Theoretisch gezien is een continue hoge clocksnelheid toch iets beter presteert dat een fluctuerende clocksnelheid. (met 0,1% lows in games)

Nadeel is wellicht dat ik niet het maximale uit individuele cores haal, en iets meer stroom verbruik.

Zit nu op 5.45Ghz met 1,28V en max temps onder de 65c. Dit lijkt wel de sweet spot te zijn voor mijn chip, kwa voltage en frequentie. Bij 5.5 ghz had ik binnen 1 minuut een crash, ook op 1,35v.
Kwa temps is er nog best wat ruimte om het voltage verder omhoog te schroeven. Wat is het maximale veilige 24/7 core voltage voor een 9800X3D?

[freaky35]

1.350 ,dan zit je al tegen het maximale len aan,met 9800x3d moet je wat meer uitkijken met hoge voltages,zeker vsoc bv moet je mee uitkijken,hoe lager hoe beter natuurlijk,bij alle voltages

[Redis]

Ik sta op het punt om een nieuwe zelf samengesteld PC te bestellen.
https://gathering.tweakers.net/forum/list_messages/2319840

Nu zie ik alleen het verschil niet tussen de 7500x3d en 7600x3d.
Er zit een minimaal verschil in snelheid, zie de afbeelding hieronder.


Qua prijs zijn ze nagenoeg even duur, waarom heeft AMD dan onlangs de 7500x3d uitgebracht?

Er is eigenlijk geen reden om de 7500x3d te kopen in plaats van de 7600x3d, of zie ik wat over het hoofd?

[nzall]

AMD brengt deze uit omdat dit in feite 7600X3Ds zijn die net niet door hun eigen tests geraakten voor kwaliteit. Dus in plaats van deze weg te gooien brengt AMD deze uit als "7600X3D light" CPUs. Deze zijn momenteel nauwelijks goedkoper dan de 7600X3Ds, maar dat komt omdat die al een tijdje op de markt zijn en ferm gedaald zijn in prijs tegenover hun lanceringsprijs van 389 EUR. Na verloop van tijd zal de 7500X3D ook in prijs dalen, waardoor deze een betere optie wordt.

[Redis]

Duidelijk, aangezien ze nu voor dezelfde prijs aangeboden worden is de 7600x3d dus eigenlijk nog de betere keuze.

[CMT]

Hallo allemaal. Het is eindelijk zover!
Het verslag van mijn ervaring & tuning met Zen5 wil ik hierbij graag met jullie delen. Ditmaal is het voor mijn doen best wel een lange (en frustrerende) rit geweest. In totaal zijn er ca. 7 maanden verstreken sinds de aanschaf van de 9950X & 9800X3D tot het moment van de feitelijke tuning van het geheugen. Hierdoor is het pas eind september 2025 gelukt om mijn systeem gebruiksklaar te maken en over te zetten in de full custom waterkoeling setup. Rond deze tijd had ik ook aangeven om dit verslag te schrijven en toen dacht ik het binnen een paar weken wel gedaan te hebben. Inmiddels zijn er echter 3 maanden verstreken. Dus bij deze mijn excuses dat het zo lang heeft moeten duren.
Het is bij elkaar ook wel een flinke brok geworden en op het laatste moment zijn er nog impromptu testen bij gekomen, die ik ook graag mee wilde nemen in het verslag. O.a. een klein onderzoekje naar de Zen5 'latency fix' dat onder verschillende synoniemen rondgaat bij de moederbord fabrikanten. MSI noemt het bijvoorbeeld: 'Latency Killer' en Asus heeft daarvoor de 'Core tunings Configuration for gaming' optie.
Om het verder overzichtelijk te houden heb ik besloten om mijn ervaring met Zen5 op te splitsen in 2 gedeelten namelijk:

• Zen5 onderzoek & geheugentuning
• Zen5 ervaringen & problemen

Uiteraard is er zoals gebruikelijk veel monnikenwerk aan te pas gekomen
Bij voorbaat wil ik benadrukken dat het slechts gaat om mijn persoonlijke ervaring en dus een beetje n=1 geval is. Met hardware is er altijd wel sprake van spreiding, dus neem alles s.v.p. als een uitgangspunt om evt. op te kunnen borduren. Met name wat betreft de spanningen voor de IOD.

---

Zen5 onderzoek & geheugentuning
Met Zen5 heb ik grotendeels dezelfde aanpak een methodiek gebruikt, zoals ik destijds met Zen4 heb gedaan. Hier en daar met kleine aanpassingen. Zo zijn de gaming benchmarks ditmaal overgeslagen omdat er tijdens het testen nog een 6900XT in het systeem zat (vanwege een ander onderzoekje weer) en het dus een probleem werd om tot een CPU bottleneck te komen op 1080p.
De vorige keer is ook gebleken dat er een redelijke correlatie is tussen de winst in de AIDA64 copy prestatie en winst in games die gevoelig zijn voor de werkgeheugenprestatie. Met name de P1 FPS neemt dan in ongeveer dezelfde mate toe. Misschien dat ik dit later nog eens ga nalopen, maar voor nu houd ik het eerst bij dit verslag.
Voor wie het trouwens interesseert is het Zen4 tuning verslag hier na te lezen: https://gathering.tweaker...message/76185254#76185254

Dan de gebruikte randvoorwaarden voor het Zen5 onderzoek & de benchmarks:

Hardware

• uitvoering: G.Skill Ripjaws S5 F5-6400J3239G32GX2-RS5K
• uitvoering: G.Skill Flare X5 F5-6000J2836G32GX2-FX5
• Asus B850i (ITX bord), diverse bios versies, inclusief launch bios
• Asus B650ei (ITX bord), diverse bios versies
• MSI B850Tomahawk (ATX bord), diverse bios versies
• Noctua L12S topdown koeler met NH-A12x25 fan@1250-1500rpm
• 2x 9950X
• 5x 9800X3D
• Seasonic TX-650 & Seasonic TX-850

Synthetische benchmarks

• CPU klok begrenst op 5.0GHz
• Tjmax op 80°C
• PPT 125W
• Coreboost aan
• SMT uit
• Spreadspectrum uit
• Windows safemode
• Per benchmark het gemiddelde van 5 tot 10 metingen genomen

Het stresstesten en het uitzoeken van de minimaal benodigde spanningen

• Tjmax 80°C
• PPT 105W (i.v.m. koelingscapaciteit)
• Coreboost aan
• SMT aan
• Spreadspectrum aan
• AIDA64 + MPC-HC video op de achtergrond
• TM5 met absolutnew profiel
• Memtest86 bitfade test

Voor het testen van De CPU SoC stabiliteit is de AIDA64 cpu & memory stresstest gebruikt, samen met een video dat continue door MPC-HC op de achtergrond wordt afgespeeld. Minimaal voor 1 uur lang.
Om daarbij zoveel mogelijk transients (lees: spanning fluctuaties) op te wekken zijn er tussendoor ook regelmatig & zo snel mogelijk dingen gestart/geopend, gesloten, verschoven en het venstergrootte aangepast (inclusief dat van AIDA64 zelf). Denk daarbij aan kleine programma's zoals HWinfo64, Paint, webbrowser, video's, foto's e.d. In mijn ervaring is dit zeer effectief om de IOD maximaal te belasten.
Bij het aandraaien van de geheugen timings is het soms nodig geweest om de Vsoc, Vddio of Vddp ietsjes meer spanning te geven. Vaak is +10mV dan al voldoende om het weer stabiel te krijgen.

Stabiliteit van het werkgeheugen is bepaald door 200x TM5 passes zonder fouten.
Daarnaast voor de tREFI timing, 10 uur lang de bitfade test van Memtest86 in een hotbox situatie (SPD HUB >57°C)
De 200 passes zijn echt nodig gebleken, want een zeldzame enkele fout door een temperatuurgevoelige timing of een toch onstabiele SoC is er anders niet uit te halen in mijn ervaring.
Met 64GB dualrank geheugen en de typische Zen geheugen bottleneck tussen CCD & IOD is het ook geen kattenpis wat testtijd betreft. Een pass kost ca. 48-52 minuten om te voltooien.

Zoals hierboven te lezen is heb ik in totaal 2x 9950X en 5x 9800X3D aan de tand gevoeld */hide*
De reden daarvan zal ik later toelichten in het Zen5 ervaringen & problemen gedeelte.
Het meest interessant is natuurlijk waar ik uiteindelijk op gekomen ben met het tunen.

Tabel met Zen4 & Zen5 IOD spanningen


De resultaten van de 7800X3D's uit het Zen4 tuning/onderzoek zijn hierbij meegenomen.
Het laat jammer genoeg zien dat er een flinke regressie is ontstaan met de benodigde spanningen voor de IOD. Pech met een aardappel exemplaar is in ieder geval wel uit te sluiten omdat er in totaal 7 stuks Zen5 cpu's onder de loep zijn genomen. De spreiding in de benodigde Vsoc bedroeg tussen deze samples niet meer dan 20mV.

Wat er nu precies aan de hand is met de generatie stap, laat zich gissen.
Ik heb wel een vermoeden dat het te maken heeft met de vele AGESA aanpassingen/toevoegingen die zijn gedaan om 'stabiel' hele hoge DDR5 snelheden te halen (alles boven DDR5 6000MHz). Maar dat is natuurlijk slechts een onderbuik gevoel.

Wat mij zeer heeft verbaasd is dat de Asus B650ei en B850i borden zich met Zen5 heel eigenaardig gedragen om het geheugen stabiel te krijgen. Voor Uclock: 3000Mhz en lager is het echt noodzakelijk dat de Vddp binnen een bepaald bereik onder de Vsoc zit. Daarbuiten is het met geen mogelijkheid stabiel te krijgen. Ik heb verder niet onderzocht of dit ook zo is voor snelheden met Uclock: >3000MHz.
Toen ik bezig was met het tunen van de 7800X3D op een Asus B650ei bord (bios v1616), was dit in ieder geval niet zo.
Aangezien de IOD tussen Zen4 en Zen5 hetzelfde is, heeft dit mij flink op het verkeerde been gezet en gaandeweg ook veel frustratie bezorgd. Pas helemaal op het eind (toen ik al klaar was met het tunen van de 9800X3D op het MSI B850Tomahawk bord), kwam ik hier achter met een berekende gok. Onder de gedachte; "hmm misschien, wie weet"..

Hoe dan ook, het tunen van het geheugen was verder als vertrouwd en weinig spannend.
Onderstaand is een tabel te zien met het resultaat van de 9800X3D op het MSI B850 Tomahawk bord.
Per regel is de aangepaste timing aangegeven, met daarnaast informatie over de gebruikte Fclock, Uclock, spanningen, notities/opmerkingen en de bijbehorende benchmarks met de prestatiewinst.
De benchmarks zijn dit maal beperkt tot PYPrime 2.2, Y-cruncher 2.5B, Linpack Extreme en AIDA64.

G.Skill Ripjaw S5 32-39-39-102-141-6400 Hynix A-die:
Timing- & benchmarktabel


Een hamvraag die mij persoonlijk bezig hield is hoeveel 'IPC' generatie winst er nu werkelijk is tussen de 7800X3D en 9800X3D in een 1:1 vergelijking. Dus met beide CPU's op identieke klok.
En een andere hamvraag was of elke CPU net zoveel baat heeft bij het tunen van het geheugen.
Daarvoor is de klok gelijk gehouden en het verschil tussen een 'stock' timing profiel met een persoonlijk 'fast timing' profiel gemeten. Hopelijk is het beetje duidelijk in het onderstaande.



Van Zen4 naar Zen5 lijkt de prestatie winst rond de 6-7% te zitten. Y-cruncher 2.5B laat een drastisch verschil van 30% zien, maar ik heb mijn twijfels over of dit juist is. Het programma had namelijk een update nodig om het werkend te krijgen en misschien is er in de tussentijd het een en ander geoptimaliseerd. Het kan ook zijn dat de CPU multicore prestaties voor dit specifieke geval sterk verbeterd zijn. Ik kan helaas niet meer verifiëren waar het verschil vandaan komt. De 7800X3D is namelijk al geruime tijd geleden verkocht. Wat betreft het geheugensysteem is wel te zien dat er met Zen5 sprake is van meer overhead. De stock AIDA64 copy prestatie is significant minder en AIDA laat verder ook fors meer latency zien. Maar dat is oud nieuws eigenlijk.
Het tunen van het werkgeheugen geeft beide processoren verder bijna evenveel winst.
De 9800X3D lijkt er iets meer van te profiteren, maar het zo dicht op elkaar dat het binnen de foutmarge kan vallen. Goed nieuws is de 8% winst in de AIDA64 copy benchmark, dus dat belooft veel goeds voor de P1 FPS (de 1% low) in games zoals WoW of Shadow of the Tombraider. Een verbetering van >6% schat ik in als heel aannemelijk.

Aan het eind van de rit zijn er impromptu nog een heleboel testen bij gekomen, waarbij de invloed van de Latency fix, Bankswap APU, Bankswap CPU, Hash CS, Hash Bank, TSME (encryptie), SMEE (encryptie) en IOMMU bios opties zijn onderzocht.
Daarnaast ook en aantal combinaties van de tRRDS - tRRDL / tWTRS - tWTRL secundaire timings, om te kijken of er een optimum is met een integer verhouding onderling (geheel getal).

Voor de volledigheid heb ik besloten om hier de individuele metingen erbij te tonen. Ik weet dat het nogal een lap is, maar het is wel aardig om te laten zien dat 10 metingen per benchmark geen overbodigheid is.
Ondanks dat bijv. PYPrime2.2 uit zichzelf al middelt is er nog een redelijke spreiding in de uitkomsten.
Vermoedelijk heeft de DDR5 training hier mee te maken of anders is er ondanks de 5.0GHz limiet toch wat variatie in het boostgedrag van de CPU. Voor elke benchmark run is de PC in ieder geval opnieuw opgestart en dus van 'een schone lei voorzien'.

Latency Fix, Bankswap, Hash, TSME, SMEE, IOMMU en tRRDS/L + tWTRS/L
Benchmarktabel


De Latency Fix optie heb ik daarna nog verder onderzocht met een ander programma dat de CPU cache & geheugen bandbreedte + latency kan meten. AIDA64 is een fijn programma om snel een controle te doen, maar erg beperkt. Daarnaast klopt de write aangave niet voor de Zen5 1xCCD CPU's.
Het is ook meer interessant om te bekijken hoe het hele verloop eruit ziet van de L1 cache t/m het DRAM.
De CPU is wederom op 5.0GHz begrenst, ditmaal met SMT aan.

9800X3D cache + memory benchmark

MSI DRAM Latency Killer uitMSI DRAM Latency Killer aanNa de L3 (96MB voor de 98003XD) tot ongeveer 512MB DRAM is er een duidelijke verbetering in de latency. Zo'n 4-6ns voor het vlot getunede geheugen. Ook de cache bandbreedte profiteert over de hele linie van deze MSI tweak. Het benchprogramma heeft nog meer opties en die laten dezelfde tendens zien.
Naar verluid zou deze fix nadelig kunnen zijn met bepaalde werkbelastingen, maar ik kan eerlijk gezegd niet bedenken wat het dan zou moeten zijn, gezien zowel de bandbreedte als de latency verbeterd.
Dus win-win?

Uit het benchmark tabel komen verder een aantal dingen naar voren:

• Bankwap uitzetten geeft extra latency en heeft daarnaast flink negatieve impact op de write & copy bandbreedte.
• TSME aanzetten geeft behoorlijk wat extra latency en kan beter uitgelaten worden als maximale veiligheid geen zorg is.
• Hash CS/Bank, SMEE en IOMMU hebben afzonderlijk zo goed als geen impact en samen maar minimaal.
• CMT vond het niet nodig om voor alles CB23 benchmarks te doen .

Met al dit werk ben ik uiteindelijk op het onderstaand resultaat gekomen (zonder extra coreboost en Latency Killer optie):


Waarschijnlijk ga ik nog iets sleutelen aan de tRRDS/L & tWTRS/L verhouding.
tREFI heb ik bewust gehalveerd van de max, ondanks dat het de hotbox test heeft doorstaan.
Het maakt niet veel uit voor de prestatie en ik houd persoonlijk liever een grote marge aan, als het op temperatuur gevoelige timings aankomt.

Met max tREFI wordt het:


Max tREFI + 200MHz coreboost (9800X3D@5450MHz):



Tot slot heb ik ook gekeken naar de verbetering in CPU temperatuur.
In reviews en berichten is daar over gesproken, maar nergens is er een 1 op 1 vergelijking gemaakt om een duidelijk antwoord te krijgen op de vraag: "hoeveel precies".
Sinds de 5800X3D doe ik daarvoor een standaard test en de 7800X3D + 9800X3D zijn nu in de tabel opgenomen.
Het core vermogen is voor dit onderzoek ingesteld op 41-42W (ca. 65W PPT) en de temperatuur delta's bepaald a.d.h.v. de watertemperatuur sensor van een Aquacomputer HWnext debietmeter.
Het gaat hieronder om de drie rechter kolommen.
De kolommen links met de 7800X3D + Noctua L12S luchtkoeler, stammen uit een ander onderzoek/optimalisatie voor een ITX build. Daar onderzocht ik het effect van het vlak maken van de baseplate + een 7mm mounting offset.
Ik heb het er maar bij gelaten voor het geval iemand dit interessant vind.

De tabel spreekt verder voor zich


Dat was het dan zover het Zen5 onderzoek en tuning gedeelte.

[ Voor 103% gewijzigd door CMT op 05-01-2026 05:46 ]

[CMT]

Zen5 ervaring & problemen

De niet zo *Zen*, Zen5 reis
Eerder had ik aangegeven dat er in totaal 7 Zen5 cpu's zijn getest */hide*
Hoe dat zo is gekomen zal ik nu toelichten. Hoewel ik graag bezig ben met hardware heb ik niet bepaalt last van een verzamelwoede.

Medio maart 2025 heb ik een 9950X + Asus B850i moederbord aangeschaft om daarmee een video encoding/bewerking build mee te maken. Het was ook bedoeld als voorproefje om te kijken hoe de Zen5 IOD zich gedraagt, zodat hetzelfde tuning proces met de 9800X3D gaming build upgrade wat sneller zou verlopen. Gezien mijn ervaring met Zen4 dacht ik het wel binnen een paar weken gedaan te hebben.
Maar niets is minder waar gebleken en met geen mogelijkheid is het mij toen gelukt om een Uclock: 3000Mhz te stabiliseren. Het maakte niet uit of de Vsoc tot 1.25V en de Vddio tot 1.30V gedreven werden.
Super frustrerend allemaal, omdat ik eerder met een Asus B650ei bord had gewerkt i.c.m. 2x 7800X3D en dus wist wat er mogelijk was of tenminste hoort te werken.
Ik dacht dus dat ik gewoon dikke pech had met een aardappel IOD.
Rond deze tijd kwam het probleem met de Asus PCIE slot quick-release ook in het nieuws en de B850i bleek dit te hebben. De 9950X + B850i zijn toen binnen en kleine week weer geretourneerd.

Begin april kwam daar een 9800X3D en Asus B650ei voor in de plaats.
Daarmee was hetzelfde verhaal, 6000MHz DDR5 was een no-go om de een of andere reden.
Ik kon het gewoon niet geloven dat het nota bene op EXPO snelheid niet stabiel te krijgen was, dus moest wel een lemon IOD zijn weer..
De 2e 9800X3D weer geretourneerd en een nieuwe aangeschaft, met idem hetzelfde probleem.
3x pech met de silicon lotterij was nu wel uitgesloten.

Op een gegeven moment heb ik toen de handdoek maar in de ring gegooid en besloten een nieuwe koers te varen. Dus een supersnelle 2x48GB 8400MHz 1.4V M-die kit aangeschaft in de hoop daarmee de heilige graal van 8000MHz met een 1:4 modus te bereiken.
Het was een kort leuk avontuur waarbij 7600MHz peanuts bleek te zijn, 7800MHz na wat uitproberen *benchmark stabiel* en 8000MHz helaas een brug te ver.
In ieder ging het nu wel de goede kant op, dus nog een 9800X3D aangeschaft samen met een MSI B850 Tomahawk bord om dan het beste exemplaar te houden en de ander weer te verkopen.
Ook daarmee bleef 8000MHz helaas buiten schot, maar 6000MHz was in tegenstelling tot de Asus borden wel stabiel te krijgen, zij het met veel hogere spanningen dan gebruikelijk was met Zen4.
In een laatste poging de loterij te winnen de 4e 9800X3D weer verkocht en een 5e exemplaar aangeschaft.
Toen 8000MHz weer niet ging, definitief weer terug naar het tunen voor 6000MHz gegaan.
Dan maar spanningen waar ik scheel van wordt, als het maar werkt .
De tijd is nu eind Juni / begin Juli en inmiddels had ik er echt genoeg van.
Het MSI bord bleek ook problemen te hebben, dus daar ben ik redelijk wat tijd aan kwijt geweest om dingen voor uit te sluiten.

In Augustus heb ik de draad weer opgepakt en verder aan de slag gegaan met de voltages & timings.
Het duurde wel even om alles aan te draaien met 200x succesvolle TM5 passes.
tREFI heb ik toen wel goed kunnen testen met de zomertemperatuur van 28-32°C binnen.
In september is daar weer een 9950X bijgekomen en parallel aan de 9800X3D setup, toen bezig geweest met het tunen. Dat is de tijd dat ik met de gecalculeerde gok aan kwam.
Ik kon het bijna niet geloven, maar 6000MHz was op het Asus B650ei bord stabiel als Vddp binnen een specifiek klein bereik onder de Vsoc zit. Nadeel is wel dat de Vsoc een stuk hoger moest zijn dan op het MSI B850 Tomahawk bord en dus de Vddp in de oncomfortabele zone getrokken wordt vanwege de Vsoc-Vddp relatie voor stabiliteit.

Uiteindelijk was ik in oktober klaar met beide setup's, waarbij ik voor de 9950X + B650ei de weg van minder-is-meer gekozen heb. Dus zo laag mogelijk spanningen @5600MHz DDR5. De tuning van de 9800X3D is al in voorgaande post uitgeweid.

Zen5 problemen
Het probleem met de vrij hoge spanningen en het eigenaardig gedrag met (in ieder geval) de Asus B850i/B650ei is vervelend te noemen, maar nog wel werkbaar.
Maar met Zen5 heb ik helaas 3 andere en grote problemen ontdekt.
Een daarvan heb ik al een paar maanden geleden aangekaart in een post.

Probleem 1
USB poorten die vanaf de USB3.1 extensible bus komen, blijken niet 100% te werken.
Op de MSI B850 Tomahawk zijn dat de 10G usb-c poorten & bovenste 10G usb-a poort van de I/O plaat. Op het Asus B650ei bord de middelste 10G usb-c & usb-a poorten van de I/O (rijtje van 4).

Een externe Intertech SATA600 10G usb-c behuizing (uitvoering: Inter-Tech GD-25010 Zwart), crasht of loopt vast op deze poorten, bij intensieve benchmarks zoals AS-SSD & Crystal Diskmark.
Dat is een behuizing met een VL716 chip dat probleemloos op de B450 en B550 borden heeft gewerkt.
Hiernaast had ik ook last van audio drop-out op een RME geluidskaart, dat via een usb hub op een van deze poorten aangesloten was. Op deze usb geluidskaart kon ik zien dat er veel sync fouten ontstonden, dus dat de oorzaak aan een onstabiele usb-verbinding lag.
Het ontstaat ook wanneer alle Windows energiebesparingsopties en ASPM uit staat.
Op poorten die vanaf een usb3.2 extensible bus komen, werken wel prima.
Dit geeft dus sterk het vermoeden dat er wat aan de hand is met usb-poorten die vanaf de CPU komen.

Om de usb-layout in kaart te brengen is een fijn programmaatje beschikbaar: https://www.uwe-sieber.de/usbtreeview_e.html, daarmee is o.a. te zien of en hoeveel hubs er in een moederbord verwerkt zijn.
Voor het 'mappen' is het beste om alles los te koppelen en met 1 usb-apparaat alle usb-poorten proefondervindelijk 1 voor 1 af te gaan. Dan is duidelijk te zien wat de fysieke hubs zijn en welk fysieke poort bij welke knooppunt hoort.

De usb-tree van mijn MSI B850Tomahawk met 2x usb 2.0 apparaten intern + muis + toetsenbord ziet er als volgt uit:


Probleem 2
In CMT in "AMD Ryzen (ZEN5) platform Ervaringen & OC" heb ik dit probleem aangekaart, maar post het gedeeltelijk even opnieuw om het bij elkaar te hebben.
De Tjmax kan fors overschreden worden. Ik heb dit met stresstesten en ook met gaming gezien.
De cores en het gemiddelde van de cpu-die blijven netjes op de ingestelde limiet, maar andere delen van de chip kunnen dus tot wel +12°C heter worden. Dat is vrij problematisch wanneer men de CPU tot stock Tjmax laat boosten. De maximaal toelaatbare werktemperatuur is 95°C. Zeker in een situatie wanneer er ook veel stroom loopt.
Bij onderstaande meting is een Tjmax van 80°C ingesteld.


Probleem 3
Op HWnexus was er een onderzoek naar de Asrock 'murderboards' om te proberen te achterhalen wat nu de oorzaak was van de CPU's de regelmatig overleden. Daar is helaas niets concreets naar voren gekomen, maar wel dat de spanning van de Vsoc rare kortstondige piekjes vertoonde.
Ik heb dit nu ook met mijn B850 Tomahawk bord gemeten in HWinfo64. Verder niets speciaals gedaan of de cpu zwaar belast. Alleen een lange gamesessie gehouden met Deadspace - remastered, waarbij ik tussendoor ook overgeschakeld heb naar de browser.
Vsoc 1.14V -> 1.22V is echt belachelijk veel. Dat is een overshoot van 7%. Met een digitale scoop zal de piek waarschijnlijk nog iets hoger liggen (want meting met een veel hogere samplerate).
Het is sporadisch, maar dit gedrag is abnormaal. Ik kan mij voorstellen dat er met een Vsoc >1.20 een reële kans is dat er schade ontstaat en er ook kans is dat de CPU overlijdt.


Door al deze problemen ontkom niet aan het gevoel dat ze met Zen5 iets verpruts hebben. Of dit nu in de AGESA zit of op hardware niveau. Het voelt een beetje als een half product dat nog afgemaakt moet. De 9800X3D werd ook vervroegd op de markt gebracht, dus misschien is dat wel de reden geweest waarom niet alles werkt zoals het zou moeten.
Met het MSI B850 moederbord heb ik trouwens ook flink ergernis gehad en samen met het hele avontuur van Zen5 heeft het mij de indruk gegeven een beta-proefkonijn te zijn = UNFUN.
Ik hoop van harte dat de introductie van Zen6 wel een leuke hobbytijd gaat worden.

Dit was het dan en bedankt voor het lezen allemaal.
Ik hoop dat deze 2 mega posts interessant waren en dat jullie er ook wat aan hebben.
Het was in ieder geval een monsterlijke hoeveelheid werk bij elkaar en een mentale drol van 7 maanden dat er nu uit is. Er is weer een beetje ruimte voor andere dingen in het achterhoofd om het zo maar te zeggen .

[mdcobra]

@CMT Tof dat je zoveel getest hebt!
Probleem 1:
USB problemen zijn AMD inderdaad niet vreemd, kijk ook maar eens naar de HP Reverb VR headset dit was met AMD ook altijd problematisch.

Probleem 2:
Ik weet niet hoeveel waarde we aan die meetwaardes moeten hechten, ook bij moderne GPU's zie je ook vaak hoge hotspot temperaturen (Nvidia moffelt ze voor het gemak maar weg bij de RTX 50 serie

Probleem 3:
Ik heb hier een constant Vsoc voltage van 1,240v volgens HWinfo de laatste 5 uur. Dit met een ProArt X870E-CREATOR WIFI en een 9950X3D Geen idee waarom die van jou zo fluctueert. Ik zal dit eens beter in de gaten houden.

[Help!!!!]

@CMT Hele mooie post. Wat een monnikenwerk! Hoop nuttige info om op terug te kunnen grijpen.

@Cidious Wellicht een idee om de post te pinnen zodat deze makkelijker terug te vinden is.

[freaky35]

ik heb de vsoc al een tijdje op 1.200 vast staan,dat is toch het beste wel niet het moederbord laten bepalden,dan zit die bij mij altijd hoger.

Ik vind een vsoc van 1.1 wel erg laag hoog max,je moet niet zien hoe hoog bv die lui op overclock forum deze soms hebben. En ik gok dat het dan bv ook lastiger word bij sommige matige cpu's om expo stabiel te krijgen

Ook trouwens altijd wel curve optimiser gebruiken,om de vcore te verlagen,ook standaard geeft deze veel te veel bij mijn moederbord.

[ Voor 10% gewijzigd door freaky35 op 07-01-2026 11:55 ]

[CMT]

@mdcobra @Help!!!!
Ik had ook wel wat aardig opgespaard in 7-8 maanden ^^. Oorspronkelijk was het plan zelfs om ook een gedeelte te schrijven over de ervaring met de moederborden. De MSI B850Tomahawk heeft o.a. audio dat niet helemaal pluis is (gemeten) en heeft een aantal usb sticks vernield (met Memtest86 erop).
Maar dit is al superlang geworden en was ook wel een beetje bang voor een ingreep van een mod.
Het leek mij dus beter om daar later evt. wat over te schrijven.
Tegen die tijd ben ik dan ook klaar met de overstap van de MSI B850 Tomahawk naar een Asus B850 plus wifi7.

@mdcobra
Wat betreft probleem 1 & 2.
De Tjmax is echt de operating max en AMD vermeld niet expliciet of dat een veilige temperatuur is.
Maar dat het dan ook dik overschreden kan worden mag gewoon niet gebeuren.
Het is alsof je een GPU op een edge temperatuur zou begrenzen en de hotspot met hoop van zegen alle kanten op mag gaan.

Ook de Vsoc dat sporadisch van 1.14V naar 1.22V kan schieten is abnormaal.
De SoC trekt redelijk constant stroom, dus van transients op de spanningsrail als gevolg van een belasting dat in- & uitschakelt is haast geen sprake.
Het gebeurt trouwens zowel op de 9800X3D + MSI B850Tomahawk, als de 9950X + Asus B650ei set.
Ik kan mij verder ook niet heugen dit gedrag gezien te hebben met de 7800X3D + Asus B650ei & Asus B650ee.

@freaky35
Met Zen5 is het laagste borderline stabiele Vsoc dat ik gevonden heb 1.12V. Een en ander hangt af van de CPU sample en het moederbord + werkgeheugen natuurlijk. Het is ook afhankelijk van de IOD temperatuur.
Let wel op de tabel, want er staan ook resultaten met de 7800X3D tussen en die kan wel genoegen nemen met een hele lage Vsoc voor een EXPO snelheid. De twee samples die ik had gingen tot borderline Vsoc: 1.04-1.06V, voor Uclock: 3000MHz.

[ Voor 14% gewijzigd door CMT op 07-01-2026 12:56 ]

[Cidious]

Even zonder dat ik alle data uitgeplozen heb hierboven (ik zal er snel even voor gaan zitten want dat lijkt het absoluut wel waard te zijn! Dank dank!), wil ik toch even mijn ervaring met Zen 4/5 betreft VSOC voltage en veiligheid delen.

Mijn sample size:
3x 7950X3D - 6400:2133@1.28v, 6400@1.20v, 6400@X
3x 7800X3D - 6400:2133@1.22v, 6400@1.29v, 6400@? draai nu 1.2v niet lager getest nog, nieuwe CPU
1x 7900X3D - 6400:2133@1.24v
1x 9800X3D - 6400:2133@1.18v

6400:2133 is wat uitdagender dan 6000. Alle CPUs die ik dagelijks onder 1.25v heb gedraaid zijn nog steeds goed met hun IOD. De 7800X3D die in mijn vrouw haar systeem zit heeft een gedegradeerde IOD die voorheen op 1.29v stabiel was op 6400:2133 en nu niet meer op 1.3v diezelfde config kan draaien. Kan nu amper 6200 draaien met strakke timings bij redelijke voltages.

Veel moederborden zetten VSOC 1.25v bij alles boven 6000. Sommige moederborden zetten zelfs 1.3v als je bijvoorbeeld VSOC op auto laat en gewoon 6400 instelt.

Ik voel me persoonlijk comfortabel bij alles onder 1.25v voor de VSOC zolang de chip maar goed gekoeld is en niet constant in de 90 graden aan het lopen is. Ik zet altijd wel thermal limits van 80c en lager maar zoals CMT al had gevonden zegt dat ook niet alles.

Wat precies veilig is met VSOC voltage en wat niet valt te betwisten maar ik heb in ieder geval een duidleijk voorbeeld dat 1.29v dagelijks (1.3v is MAX) niet goed is geweest. Die CPU gaat spoedig vervangen worden door mijn 9800X3D en dan zal ik zelf eens gaan spelen met een 9850X3D op een dual dimm bord. Ik heb 2x MSI B850MPower borden hier die heel mooie werken zover. Ik zal de beste selecteren en kijken of 9850X3D echt boven de 9000MTs kan of niet haha. Heb een kit die het misschien wel moet aankunnen met 1.6v. Das gewoon voor spielerij.

Betreft core voltage en hitte kan ik niet veel zeggen, al mijn chips lijken prima. Ik koel alles erg goed en draai verder altijd eigenlijk met PBO Enabled en CO set. Ik ben weggestapt van ECLK voor de 9800X3D omdat +200 Frequency Override meer dan voldoende is.

Verder is mijn 9800X3D heel erg stabiel en fijn om mee te werken. Mijn maat zijn 9800X3D heeft wel de geest gegeven zoals ik eerder al had aangegeven in dit draadje. Hij weigerde zijn bios te updaten en draaide praktische gezien op de release bios of 1 of 2 versies erna en max OC voor geheugen en cores. Was blijkbaar geen goede combo. AMD staat er om bekend tijdens release een hele aggressieve bios uit te zenden (voor positieve reviews neem ik aan...) en dan geleidelijk met elke bios versie voltage en performance terug te schroeven. Was zo voor Zen 2, 3, 4 en nu weer met 5. Zo voor de release van Zen 6 zal er vast nog wel weer een nerf komen ook.. Noem me maar een 'conspiracy theorist' haha.. alleen de nummer liegen niet..

Ik heb net een nieuwe 7800X3D (wk35 2025 geproduceerd) en bewust geen 9800X3D (trekt teveel stroom) aangeschaft voor mijn TV systeem (met 5070ti) die draait heel netjes.

Ben benieuwd of de 9850X3D enigzins ook een betere stepping voor de IOD meekrijgt of dat die eindelijk gebind gaan worden.. Het is vrij zeker dat de core CCD een nieuwe stepping heeft.

[ Voor 22% gewijzigd door Cidious op 09-01-2026 10:38 ]

[CMT]

Phoe dat zijn ook een hoop CPU's, bedankt voor de info & het delen .
Het is erg fijn om een beetje vergelijkingsmateriaal te hebben.
Persoonlijk hield ik een bovengrens van 1.20V aan voor de SoC, maar het blijkt dus ok te zijn om tot 1.25V te gaan. Alhoewel, met die abnormale uitschieters/scheten op de Vsoc rail, vertrouw ik het met Zen5 niet echt. In ieder geval niet voor dagelijks gebruik.

Ik weet eerlijk gezegd niet of AMD bewust voor een agressieve boost kiest tijdens een launch.
Tijdens AM4 en AM5 zelf niet gemerkt dat er een regressie in prestatie is met latere bios versies.
Aan de andere kant ga ik tegenwoordig ook niet meer voor de laatste 1-2% met het tunen.

Het is daarnaast ook heel makkelijk geworden om per ongeluk PTT/EDC/TDC limieten in te stellen die niet bij de CPU horen, zodat de Tjmax/throttle temperatuur het enige is wat de CPU boost tegenhoud. Wie van de reviewers let hier op? Denk niet velen, want GamersNexus had het ook niet door in het Asrock 'murderboard' onderzoek. PBO slechts op 'enabled' zetten kan al genoeg zijn om de limieten aan de laars te lappen.

Voorbeeld van hoe sneaky MSI is met de PBO bij de B850 Tomahawk (na installatie van de CPU):


Anyhoo, ben benieuwd of het je gaat lukken met de 9850X3D @9000Mhz DDR5 zo meteen.
En op een B850mpower bord nog wel. Die had ik ook op het oog .
Zou wel leuk zijn (stabiel 8000MHz 1:4 is al een mijlpaal imho!). Persoonlijk heb ik wel sterk mijn twijfels of het niet gewoon roddel is over IOD binning. Geloof er zelf eigenlijk niets van.

Als de rampocalypse zich niet had voorgedaan, had ik misschien wel een zijstapje willen wagen met de B850mpower + snel geheugen. Maar dat sla ik nu wel over tot Zen6 of later.
Ironisch genoeg had ik een supersnel 2x48GB 8400Mhz@1.4V M-die setje, wat geen hond wilde hebben rond zomer 2025. En uiteindelijk dus met 100 euro verlies moeten verkopen aan een none-tweaker.
Met de kennis van nu..*zucht*.

Een klein vraagje trouwens. Heb je de mogelijkheid & zin om even te kijken wat de Vsoc grens is voor de 7800X3D met Uclock:3000MHz / Fclock: 2000MHz? En een plaatje posten met de Zentimings ODT waarden? Ik vraag mij namelijk heel erg af of het een generatie ding is met de hogere spanningen voor de IOD of dat de Agesa aanpassingen ervoor gezorgd dat het nu veel hoger moet zijn.

[ Voor 4% gewijzigd door CMT op 11-01-2026 12:38 ]

[computerjunky]

Wat mij eigenlijk op valt is dat mijn L2 read en write hoger en lager zijn als bijna alle andere mensen. Verder is mij tRFC latency hoger als die van de CMT terwijl veel timings lager zijn. Zal vandeweek eens deze timings foor mijn pc jagen en kijken wat het doet met L2 r/w en de latency.

[Cidious]

Ik ga eens beginnen met de start post opschonen en een DDR5 AM5 overklok tutorial schrijven zoals ik die beloofd had in het begin maar nooit heb afgemaakt. Veel nieuwe inzichtingen imiddels ook dus die kan ik meteen meenemen. En met de hulp van AI moet dat allemaal wat sneller in elkaar gezet kunnen worden.

[Cidious]

Ik heb de opening post aangepast. Ik zal het dezer dagen nog goed doorlopen een paar keer en bijschaven hier en daar.


Hieronder wat van mijn huide Zen 5 projecten.

[ Voor 7% gewijzigd door Cidious op 12-01-2026 09:33 ]

[CMT]

computerjunky schreef op zondag 11 januari 2026 @ 14:38:
Wat mij eigenlijk op valt is dat mijn L2 read en write hoger en lager zijn als bijna alle andere mensen. Verder is mij tRFC latency hoger als die van de CMT terwijl veel timings lager zijn. Zal vandeweek eens deze timings foor mijn pc jagen en kijken wat het doet met L2 r/w en de latency.

Op de AIDA64 bandbreedte metingen moet je niet al te veel letten hoor.
Zeker me de cache fluctueert het heel erg omdat AIDA veel te kort meet.
Geheugentuning heeft daar bovendien 0 effect op.
Voor de DRAM metingen heb ik 5-10 metingen gedaan en daarvan het gemiddelde genomen (zelfs dat is eigenlijk te weinig om de AIDA64 variatie eruit te halen).

tRFC is verder geen latency, maar een een tijdsduur , waarbij tREFI de gemiddelde intervaltijd instelt voor een tRFC activatie / refresh.

[CMT]

@Cidious
Mooi speelgoed . Gaat het een battle worden tussen de Strix X870E-E en B850Mpower bord?
Ben benieuwd wat je ervaringen daarmee zal zijn. Over nine thousand!? misschien .

[Cidious]

CMT schreef op maandag 12 januari 2026 @ 16:24:
@Cidious
Mooi speelgoed . Gaat het een battle worden tussen de Strix X870E-E en B850Mpower bord?
Ben benieuwd wat je ervaringen daarmee zal zijn. Over nine thousand!? misschien .

Geen battle haha. Die mpower heeft al lang gewonnen. De veel te dure X870E-E ligt hier nog mocht de Mpower niet helemaal naar m'n zin zijn. Maar dat is hij wel.

Ik wilde dual dimm MSI testen voor mogelijk de aankoop van de zojuist aangekondigde MSI X870E Unify-X MAX. Dit is ook een dual dimm bord maar dan net met wat meer USB en pcie sloten enzo. Kom net 2 usb poorten tekort met de mpower nu.

De Mpower in mijn machine gaat dan de frustrerende Gigabyte B650M Aorus Pro Ax Rev1.2 in mijn vrouw d'r machine vervangen. Dat is echt een inconsistent onding. Plakkende bios settings. Inconsistent geheugen training. Bios quirks etc.

Heb de volgende AM5 machines draaien nu:
Mijn gaming desktop: B850MPower + 9800X3D + 48GB Mdie 8200 + 5090 FE
Vrouw haar gaming desktop: Gigabyte B650M Aorus Pro Ax + 7800X3D (slechte imc) + 48GB Mdie 7200 + 5070ti
TV Gaming doos: B850MPower + 7800X3D (nieuwe sample) + 32GB Adie 6400 + 5070ti

De X870E-E kan praktisch weinig meer dan die mpowers.. Die gaat in de verkoop.

[CMT]

Er is vandaag trouwens een nieuwe bios voor o.a. de MSI B850Tomahawk max verschenen.
Met daarin een AGESA pre1.3.0.0, wat ze daar in hemelsnaam ook mee bedoelen...1.2.0.8 is ook pre 1.3.0.0

Anyhoo er lijkt dus iets aan te komen binnenkort.
En misschien moet ik maar aan bios voorspellingen beginnen . Het is mij al 2x overkomen dat MSI met een nieuwe bios komt, een kleine week nadat ik besluit het bios bij te werken na een lange tijd van stilte/rust.
En deze keer een kleine week na aan de gang te zijn met een overstap naar een ander moederbord.

@Cidious
Pffff komt MSI met nog meer uit het niets? Een B850Tomahawk en B850Tomahawk max II komen er ook al aan. De Unify lijkt mij wel een superbord, maar het is wel om moe van te worden met de tig versies achteraf. Plan eens vooruit MSI denk ik dan.

[ Voor 18% gewijzigd door CMT op 12-01-2026 21:23 ]

[Cidious]

CMT schreef op maandag 12 januari 2026 @ 16:40:
Er is vandaag trouwens een nieuwe bios voor o.a. de MSI B850Tomahawk max verschenen.
Met daarin een AGESA pre1.3.0.0, wat ze daar in hemelsnaam ook mee bedoelen...1.2.0.8 is ook pre 1.3.0.0

Anyhoo er lijkt dus iets aan te komen binnenkort.
En misschien moet ik maar aan bios voorspellingen beginnen . Het is mij al 2x overkomen dat MSI met een nieuwe bios komt een kleine week nadat ik besluit het bios bij te werken na een lange tijd van stilte/rust.
En deze keer een kleine week na aan de gang te zijn met een overstap naar een ander moederbord.

Ik draai die pre-1.3.0.0 al op mijn mpower in eigen desktop zonder problemeb. Asus noemt deze versie 1.2.9.0. MSI heeft er een handje van om met bios versies beetje voor marketing praat te sjoemelen. Ze betalen vaak wcftech met sponsorgeld om een post te maken over dat MSI de eerste is met versie 1.x.x.x Agesa.. Ik vind het altijd een beetje flauw. Asus is veel consistenter met bios updates. Maar ik update toch veel minder vaak nu verder in de platform generatie cycle, dus ik vind het wel prima.

Betreft al die moederbord versies. Dat is vooruit gepland. De MAX versies van MSI zijn altijd een refresh om de enthousiaste Dombo's als ikzelf nog een paar keer de portemonnee open te laten trekken. Shut up and take my money haha. Asus komt dan vaak met de Apex en nu weer met de Dark Hero enzo. Was voor X570 precies zo. Ik had een X570 Unify-X MAX en dat was echt een fijn bord om mee te werken. Vandaar mijn interesse.

(Ik heb je trouwens mede auteur gemaakt, kijk maar eens of je de post nu kan bewerken)

[ Voor 22% gewijzigd door Cidious op 13-01-2026 02:03 ]

[computerjunky]

CMT schreef op maandag 12 januari 2026 @ 16:40:
Er is vandaag trouwens een nieuwe bios voor o.a. de MSI B850Tomahawk max verschenen.
Met daarin een AGESA pre1.3.0.0, wat ze daar in hemelsnaam ook mee bedoelen...1.2.0.8 is ook pre 1.3.0.0

Anyhoo er lijkt dus iets aan te komen binnenkort.

9850X3D support ?

[Cidious]

computerjunky schreef op maandag 12 januari 2026 @ 17:26:
[...]


9850X3D support ?

Ja

[CMT]

Cidious schreef op maandag 12 januari 2026 @ 16:47:
(Ik heb je trouwens mede auteur gemaakt, kijk maar eens of je de post nu kan bewerken)

Yess, het werkt. Zal later de openingspost rustig doorlezen en kijken of er nog wat toegevoegd kan worden.
Voorlopig ben ik nog wel even bezig met de overstap naar het Asus bord.

Het uitwisselen is afgelopen weekend gedaan. Nu aan de slag met het instellen en testen.

[Cidious]

CMT schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 17:54:
[...]

Yess, het werkt. Zal later de openingspost rustig doorlezen en kijken of er nog wat toegevoegd kan worden.
Voorlopig ben ik nog wel even bezig met de overstap naar het Asus bord.

Het uitwisselen is afgelopen weekend gedaan. Nu aan de slag met het instellen en testen.
[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Ziet er strak uit! Reden voor overstap naar ASUS bord heb ik even gemist. MSI bord werkte niet lekker?

Ik heb vrouwlief vandaag even overgeheveld naar een Fractal Meshify 3 en haar 4070ti Super 16GB Eagle vervangen door een 5070ti 16GB Eagle vanuit haar Phanteks EvolvX M-ATX. Haar EvolvX was vrij luidruchtig met de front fans door het frame daar. Ik had het al iets beter gemaakt door spacers te gebruiken maar het bleef niet ideaal klinken.



Helaas maakt Fractal de kasten niet meer zoals ik van ze gewend was.. Het is allemaal enorm goedkoop dun glimmend plastic.. alles kraakt en rammelt. De eerste indruk was enorm slecht tegenover die Phanteks EvolvX




Toch maar aan de gang gegaan.


Praktisch gezien is de kast wel makkelijk om in te werken. Kabelmanagement was een makkie.


Er is nog wel een 120mm in de achterkan gekomen maar daar heb ik geen foto van gemaakt.


Helaas is ook de kwaliteit van de Gigabyte GPU over een enkele generatie achteruit gegaan. De kleine 4070ti Super Eagle is net zo zwaar als de veel grotere 5070ti. Reden is dat de finstack veel dichter op elkaar zit. De 5070ti is echt een brute force product. Het werkt wel. Ding is hardstikke koel.




Het eindresultaat mag er dan wel wezen. Vrouwlief is happy met de lampjes. Haha. En het ding is echt super stil en koel.

[Cidious]

Oh en ik heb ook deze vriendelijke grote reus voordelig op de kop kunnen tikken. Seasonic PRIME TX-1300 ATX3 (ATX3.1+PCIE5.1) uit 2025.4. De PSU heeft in totaal drie keer gedraaid. Hij komt uit een show pc. Met nog 11.5 jaar officiële garantie.

Normaal zijn die hier omgerekend €400+ en ik heb er €255 voor betaald. Dat is nog steeds veel voor een PSU, maar het is een hele goede die hopelijk jarenlang mee kan, als ze niet nog meer gaan knooien met nieuwe connectors en atx specs ...

Mijn TX-1000 deed het altijd prima met 4090 en 9800X3D en ook met mijn 5090 FE leek het prima te gaan met de officiële dubbele 8p naar 12v-2x6 16p. Helaas liep ik wel tegen twee PSU trips aan en als ik de kast aanstootte dan liep het scherm vast terwijl de audio doorliep. Ik heb toen alle kabels weer opnieuw aangesloten op de TX-1000 en niet meer gehad. Toch is het fijn om een 12v-2x6 16p native psu nu te hebben.

Het eing is LOODZWAAR veel zwaarder dan die TX-1000 die ernaast ligt. Er zit toch aardig wat meer componenten in voor die 300W meer en strakkere ATX3 spec.

[ Voor 3% gewijzigd door Cidious op 14-01-2026 06:07 ]

[CMT]

Cidious schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 18:46:
Ziet er strak uit! Reden voor overstap naar ASUS bord heb ik even gemist. MSI bord werkte niet lekker?

Thanks ^^. Qua opzet is er weinig veranderd in de afgelopen 4 jaar. Hier en daar iets netter gemaakt en het GPU blok uitgewisseld. Linksonder zit tijdelijk een DIY filter om prut van de pomp op te vangen. De VPP775 blijkt toch niet helemaal te passen en heeft langs de wand van de volute geschraapt.
Met als gevolg dat er stukjes POM en waarschijnlijk de ferriet magneet in het water terecht zijn gekomen.

Je hebt verder niets gemist hoor. Aanvankelijk was ik van plan ook een stuk te schrijven over de ervaringen met de moederborden, maar dat werd een beetje te gek met al 2 grote megaposts.
Dus wil nog even wachten met het hoe en waarom tot de overstap klaar is.
Het is in ieder geval een optelsom van diverse redenen en één grote daarvan is de puinhoop dat MSI tegenwoordig maakt met de bios-en. Vroeger was het duidelijk aangegeven of het om een beta of zelfs alpha versie gaat en nu wordt alles op één hoop gegooid. Je wordt imho daarmee als eindgebruiker behandeld als een proefkonijn. Met de B850 Tomahawk is mijn ervaring geweest dat: 1). bepaalde dingen niet werken zoals het moet, 2). Het nieuwe click-bios UI vreselijk irritante en onhandig is, en 3). Kingston SE9G3 usb sticks vernield heeft (firmware corrupt heeft gemaakt of gewist).

Ik heb vrouwlief vandaag even overgeheveld naar een Fractal Meshify 3 en haar 4070ti Super 16GB Eagle vervangen door een 5070ti 16GB Eagle vanuit haar Phanteks EvolvX M-ATX. Haar EvolvX was vrij luidruchtig met de front fans door het frame daar. Ik had het al iets beter gemaakt door spacers te gebruiken maar het bleef niet ideaal klinken.
[Afbeelding]


Helaas maakt Fractal de kasten niet meer zoals ik van ze gewend was.. Het is allemaal enorm goedkoop dun glimmend plastic.. alles kraakt en rammelt. De eerste indruk was enorm slecht tegenover die Phanteks EvolvX
[Afbeelding]

[Afbeelding]

Toch maar aan de gang gegaan.
[Afbeelding]

Praktisch gezien is de kast wel makkelijk om in te werken. Kabelmanagement was een makkie.
[Afbeelding]

Er is nog wel een 120mm in de achterkan gekomen maar daar heb ik geen foto van gemaakt.
[Afbeelding]

Helaas is ook de kwaliteit van de Gigabyte GPU over een enkele generatie achteruit gegaan. De kleine 4070ti Super Eagle is net zo zwaar als de veel grotere 5070ti. Reden is dat de finstack veel dichter op elkaar zit. De 5070ti is echt een brute force product. Het werkt wel. Ding is hardstikke koel.
[Afbeelding]

[Afbeelding]

Het eindresultaat mag er dan wel wezen. Vrouwlief is happy met de lampjes. Haha. En het ding is echt super stil en koel.
[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Dat ziet er ook heel netjes en strak uit! Qua uiterlijk zie je niet dat het in kwaliteit achteruit is gegaan.
Vroeger was ik ook een groot fan van Fractal kasten (de Meshify S2 koester ik nog steeds en daar zal ik geen afstand van doen), maar een ergernis is wel altijd het plastic front geweest.
En tegenwoordig is imho de prijs/kwaliteit van Fractal ver zoekgeraakt met daarbij teveel focus op design/mode trends.
Is het Fractal wel gelukt om na 20 jaar een fatsoenlijke aan/uit knop te ontwerpen? Dat was zo'n gammele zooi met i.i.g. de R5 / R6 iteratie. En met de Meshify S2 is er behoorlijk wat kracht nodig voor wat een 'tiptoets' moet voorstellen.

Ik vind het overigens in het algemeen dat het flink achteruit gaat qua kwaliteit van de PC onderdelen.
Veel focus op uiterlijke onzin met plastic kapjes, LCD schermpjes op een heatsink / cooler etc., EZ / Quick / Toolless prutszooi op dingen die je 1x tijdens een build installeert en waarschijnlijk jarenlang niet meer aanraakt. En nu ook de BTF onzin wat niets oplost en alleen extra points of failures introduceert.
Ik snap werkelijk de obsessie / schijnbare wens voor dit soort dingen niet.
In het geval van NVMe's, zorgt een toolless ontwerp er vaak voor dat het contact met de thermalpad niet goed is (of zelfs geen contact is) en blijft de SSD met veel speling op het moederbord rammelen.

[CMT]

Cidious schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 19:28:
Oh en ik heb ook deze vriendelijke grote reus voordelig op de kop kunnen tikken. Seasonic PRIME TX-1300 ATX3 (ATX3.1+PCIE5.1) uit 2025.4. De PSU heeft in totaal drie keer gedraaid. Hij komt uit een show pc. Met nog 11.5 jaar officiële garantie.

Normaal zijn die hier omgerekend €400+ en ik heb er €255 voor betaald. Dat is nog steeds veel voor een PSU, maar het is een hele goede die hopelijk jarenlang mee kan, als ze niet nog meer gaan knooien met nieuwe connectors en atx specs ...

Mijn TX-1000 deed het altijd prima met 4090 en 9800X3D en ook met mijn 5090 FE leek het prima te gaan met de officiële dubbele 8p naar 12v-2x6 16p. Helaas liep ik wel tegen twee PSU trips aan en als ik de kast aanstootte dan liep het scherm vast terwijl de audio doorliep. Ik heb toen alle kabels weer opnieuw aangesloten op de TX-1000 en niet meer gehad. Toch is het fijn om een 12v-2x6 16p native psu nu te hebben.

Het eing is LOODZWAAR veel zwaarder dan die TX-1000 die ernaast ligt. Er zit toch aardig wat meer componenten in voor die 300W meer en strakkere ATX3 spec.

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Gefeliciteerd. Dat is een hele nette prijs voor toptier premium voeding. Ik heb nog gekeken naar de TX-1000 Ultra Prime als evt. vervanger voor de TX-850 (mocht deze het ooit begeven) om nog een versie te hebben met gewone miniFIT connectoren. Helaas nergens meer verkrijgbaar en de 1300W modellen hebben al de nieuwe 12VHPR aan boord.
Gelukkig begin 2025 wel een Corsair 1200i 2024 versie weten te scoren als backup. Dat is een ATX3.0 voeding (beter dan ATX3.1).

[Cidious]

CMT schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:13:
[...]

Gefeliciteerd. Dat is een hele nette prijs voor toptier premium voeding. Ik heb nog gekeken naar de TX-1000 Ultra Prime als evt. vervanger voor de TX-850 (mocht deze het ooit begeven) om nog een versie te hebben met gewone miniFIT connectoren. Helaas nergens meer verkrijgbaar en de 1300W modellen hebben al de nieuwe 12VHPR aan boord.
Gelukkig begin 2025 wel een Corsair 1200i 2024 versie weten te scoren als backup. Dat is een ATX3.0 voeding (beter dan ATX3.1).

Ultra Prime is wel heel oud (pre 2018 geloof ik).

Waarom is ATX 3.0 beter dan 3.1? of bedoelde je specifiek voor dat Corsair model? Zo ver ik het begrijp heeft ATX3.1 de vereisten nog wat verder aangescherpt voor transient response en hold-up time. Verder komt de spec vrijwel altijd (met een paar uitzonderingen zoals de Corsair SF lijn) in combinatie met PCIE5.1 en dus de wat veiligere 12v-2x6 plug op de PSU.

Jouw corsair een HX of AX? Beiden zijn gewoon top modellen. Volgens mij was de AX ook Seasonic OEM en de HX CWT? Kan het mis hebben maar staat me iets van bij dat Corsair Seasonic als OEM gebruikte voor de AX lijn.

[ Voor 4% gewijzigd door Cidious op 14-01-2026 16:25 ]

[Cidious]

CMT schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:04:
[...]

Thanks ^^. Qua opzet is er weinig veranderd in de afgelopen 4 jaar. Hier en daar iets netter gemaakt en het GPU blok uitgewisseld. Linksonder zit tijdelijk een DIY filter om prut van de pomp op te vangen. De VPP775 blijkt toch niet helemaal te passen en heeft langs de wand van de volute geschraapt.
Met als gevolg dat er stukjes POM en waarschijnlijk de ferriet magneet in het water terecht zijn gekomen.

Je hebt verder niets gemist hoor. Aanvankelijk was ik van plan ook een stuk te schrijven over de ervaringen met de moederborden, maar dat werd een beetje te gek met al 2 grote megaposts.
Dus wil nog even wachten met het hoe en waarom tot de overstap klaar is.
Het is in ieder geval een optelsom van diverse redenen en één grote daarvan is de puinhoop dat MSI tegenwoordig maakt met de bios-en. Vroeger was het duidelijk aangegeven of het om een beta of zelfs alpha versie gaat en nu wordt alles op één hoop gegooid. Je wordt imho daarmee als eindgebruiker behandeld als een proefkonijn. Met de B850 Tomahawk is mijn ervaring geweest dat: 1). bepaalde dingen niet werken zoals het moet, 2). Het nieuwe click-bios UI vreselijk irritante en onhandig is, en 3). Kingston SE9G3 usb sticks vernield heeft (firmware corrupt heeft gemaakt of gewist).


[...]

Dat ziet er ook heel netjes en strak uit! Qua uiterlijk zie je niet dat het in kwaliteit achteruit is gegaan.
Vroeger was ik ook een groot fan van Fractal kasten (de Meshify S2 koester ik nog steeds en daar zal ik geen afstand van doen), maar een ergernis is wel altijd het plastic front geweest.
En tegenwoordig is imho de prijs/kwaliteit van Fractal ver zoekgeraakt met daarbij teveel focus op design/mode trends.
Is het Fractal wel gelukt om na 20 jaar een fatsoenlijke aan/uit knop te ontwerpen? Dat was zo'n gammele zooi met i.i.g. de R5 / R6 iteratie. En met de Meshify S2 is er behoorlijk wat kracht nodig voor wat een 'tiptoets' moet voorstellen.

Ik vind het overigens in het algemeen dat het flink achteruit gaat qua kwaliteit van de PC onderdelen.
Veel focus op uiterlijke onzin met plastic kapjes, LCD schermpjes op een heatsink / cooler etc., EZ / Quick / Toolless prutszooi op dingen die je 1x tijdens een build installeert en waarschijnlijk jarenlang niet meer aanraakt. En nu ook de BTF onzin wat niets oplost en alleen extra points of failures introduceert.
Ik snap werkelijk de obsessie / schijnbare wens voor dit soort dingen niet.
In het geval van NVMe's, zorgt een toolless ontwerp er vaak voor dat het contact met de thermalpad niet goed is (of zelfs geen contact is) en blijft de SSD met veel speling op het moederbord rammelen.

Ja dat is de reden ook dat ik met na AM4 toen van MSI af ben gestapt. Ik was het zat met de slordige bios releases.. Met AM5 voornamelijk met ASUS gespeeld. Ja het kost wat maar de Bios updates kan je behoorlijk vertrouwen en komen stabiel uit met elke versie. Mijn vrouw haar Gigabyte B650M Aorus Pro AX 1.2 is echt een onding.. net als met Gigabyte op AM4 is de bios nog steeds niet te vertrouwen. plakkende instellingen, soms wil dat ding in eens niet updaten, fan settings die soms wel, some niet worden opgeslagen, inconsistente geheugen training etc.. Ik kan nog wel even doorgaan. Dat ding gaat zo snel mogelijk de deur uit. Na elke bios update is het hopen dat ik het systeem weer stabiel aan de praat kan krijgen voor mijn vrouw binnen een dag.. of twee.. of meer..

Ik heb nu 2x B850Mpower en zover geen problemen op de twee laaste pre-1.3.0.0 bios versies. Ik wil opzich MSI nog een keer een kans geven met een wat duurder bord (X870E Unify-X MAX) . De B450M heb ik erg van genoten. X570 Unify heeft ook een goede periode gehad en mijn latere X570S Unify-X was ook best goed tot bios updates rommelig werden. Mijn vrouw haar B550M Mortar was solid behalve USB problemen, maar dat was meer een AMD B550 probleem dan een MSI probleem. ASUS en Gigabyte hadden daar net zo goed last van.

En Ja ik heb ook meerdere Fractal kasten gehad waaronder: Define R6 en Define 7. Beiden goede kwaliteit al was bij de overstap van R6 naar Define 7 al wel duidelijk welke richting het bedrijf op wilde. De Define had duidelijk meer handige features en was beter uitgedacht, maar dat betaalde je toen al terug met net weer wat dunnere panelen etc. Nu is het allemaal plastic en onzin inderdaad. De North schijnt nog wel redelijk solide te zijn. Niet R6 tier maar wel aardig. Mijn oude R6 doet nog steeds dienst bij mijn maat als server kast met alle HDD slees in gebruik. Ik heb de Corsair 7000D nu ook verkocht. Dat was ook echt een prima kast. Mijn V3000 Plus alleen net wat unieker haha.

Ik ben het met je eens dat vandaag de dag het allemaal een beetje gimmicky is. Gelukkig zijn er ook wel wat betere trends zichtbaar zoals dat kasten tegenwoordig weer fatsoenlijke koeling opties krijgen en niet helemaal dichtetimmerd worden met glas enzo.

Ik ga dit jaar Mei/Juni verhuizen en dan bouw ik een hele nieuwe studio voor mezelf en gaan mijn 2 servers beiden in de V3000 Plus (dual system kast) en dan bouw ik mijn 5090FE in een ITX kast.

[CMT]

Cidious schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 16:24:
[...]


Ultra Prime is wel heel oud (pre 2018 geloof ik).

Waarom is ATX 3.0 beter dan 3.1? of bedoelde je specifiek voor dat Corsair model? Zo ver ik het begrijp heeft ATX3.1 de vereisten nog wat verder aangescherpt voor transient response en hold-up time. Verder komt de spec vrijwel altijd (met een paar uitzonderingen zoals de Corsair SF lijn) in combinatie met PCIE5.1 en dus de wat veiligere 12v-2x6 plug op de PSU.

Het ontwerp heeft al wat jaartjes achter de rug inderdaad (2017 was de introductie). In 2019 heeft het een naamsverandering gekregen. Prime Ultra 850 Titanium bijv. werd omgedoopt tot Prime TX-850.

Tussen ATX3.0 en ATX3.1 zijn wel wat verschillen, maar het voornaamste is de verlaging van de holdup eis en de revisie van de 12VHPWR connector. Transient eisen van de voeding zijn hetzelfde gebleven.
Voor het PCIE 5.0 slot is dat wel veranderd in PCIE CEM5.1 (wat onderdeel is van ATX3.1), maar daar hebben alleen de moederbord fabrikanten mee te maken.

Hieronder is wat info te vinden over de verschillen tussen 3.0 en 3.1:
https://hwbusters.com/psu...cie-cem-5-1-are-official/
https://hwbusters.com/qui...rything-you-need-to-know/
https://knowledge.seasoni...-3-0-vs-atx-3-1-standards

Een lagere holdup is slechter, want dat betekent dat een voeding minder lang een spanning vast kan houden bij een stroomonderbreking of kortstondige dip op de 230V kant. Een UPS heeft dan ook minder de tijd om naar batterijvoeding om te schakelen.
Daarbij moet wel gezegd worden dat dit een minimum eis is en dat vele voedingen hier boven zitten en soms ver boven met bijv. 70ms. Dus of het echt relevant is, is maar de vraag.
Er zijn verder ook goede ATX2.xx voedingen die ATX3.0/3.1 compliant kunnen zijn, maar daar simpelweg niet op getest worden. Herkeuren kost immers geld en levert de fabrikant niets op.
Het wel of niet hebben van de 12VHPR/12V2x6 connector op de PCB is verder geen ATX3.0/3.1 vereiste.

Het is wel komisch om te lezen hoe fabrikanten de verslechtering van de holdup eis proberen krom te lullen. Nota bene Seasonic:

The ATX 3.1 standard has relaxed the requirements for voltage hold-up time, reducing it from 17ms at full load to 12ms at full load, with a recommendation of 17ms at 80% load. However, this does not signify a downgrade of the standard. The actual hold-up time depends on the specifications and test data of individual products, not just the standard

Bovenstaande is een mooie drogredenring .
Verlaging van een voorgaande specificatie is een verlaging van de standaard. Punt.
Dat er voedingen zijn die boven deze eis uitkomen, waardoor het minimum minder relevant is, is mooi meegenomen maar bijzaak.

Marketing van Corsair bijv. probeert er een draai aan te geven door het op een klein beetje hogere efficiëntie te gooien. Must...Sell...ATX3.1...PSU..

Jouw corsair een HX of AX? Beiden zijn gewoon top modellen. Volgens mij was de AX ook Seasonic OEM en de HX CWT? Kan het mis hebben maar staat me iets van bij dat Corsair Seasonic als OEM gebruikte voor de AX lijn.

Sorry, ik dacht dat er maar een soort 1200i was. Het is een HX1200i met CWT als OEM.
De gewone AX serie heeft inderdaad een Seasonic platform. De AX serie met i aan het einde, dan weer Flextronics. AX1600i etc.

[ Voor 4% gewijzigd door CMT op 14-01-2026 22:38 ]

[Cidious]

Omdat ik een echte waaghals ben... LOL


Redenering is simpel. Ik wilde heel graag de nieuwe MSI X870E Unify-X MAX maar die zal nog niet in de schappen liggen voor mei/juni volgens de MSI Flagship Store hier op JD (DE officiele MSI retailer hier). Dan gaat de Z890 Unify-X hier nu voor rond de €600 over de toonbank en dat is voor een dood platform in een dode ARL generatie. Dat betekent dat de X870E hier zeker €650-700 zal gaan kosten. Nee danku. De kop is er nu af voor deze APEX borden op de tweedehands markt en ik heb een zo goed als nieuwe gevonden voor €450. Veel geld voor een moederbord, maar veel beter kan het ook niet worden met de MSI.

Vanavond maar eens op de testbank:

[CMT]

@Cidious Awoei dat is mooi spul ^^. Gefeliciteerd!
Dan zou ik ook niet wachten op de Unify-X Max als dat >€600 gaat kosten. Hier in NL is de B850Mpower trouwens nog steeds niet verkrijgbaar, terwijl de aankondiging in september 2025 was.. Het is een beetje typisch MSI met de late & trage releases.
Verwacht verder ook niet dat het uit zal maken met de overclock prestatie tussen de 2-dimm Asus en MSI top borden.

Zit de M.2 DDR card erbij trouwens of moet je dat nog als accessoire aanschaffen?
Het is best uniek en imho fraaie oplossing voor een (boot) NVMe.

[Cidious]

CMT schreef op zondag 18 januari 2026 @ 15:54:
@Cidious Awoei dat is mooi spul ^^. Gefeliciteerd!
Dan zou ik ook niet wachten op de Unify-X Max als dat >€600 gaat kosten. Hier in NL is de B850Mpower trouwens nog steeds niet verkrijgbaar, terwijl de aankondiging in september 2025 was.. Het is een beetje typisch MSI met de late & trage releases.
Verwacht verder ook niet dat het uit zal maken met de overclock prestatie tussen de 2-dimm Asus en MSI top borden.

Zit de M.2 DDR card erbij trouwens of moet je dat nog als accessoire aanschaffen?
Het is best uniek en imho fraaie oplossing voor een (boot) NVMe.

MSI is inderdaad rete traag met het uitbrengen van hun producten. De B850m Mortar duurde ook zo lang.
En kwa prestaties zullen ze inderdaad allemaal dicht bij elkaar zitten.

Als je goed kijkt kan je zien dat de standoffs te kort zijn voor die 1mm dikke standaard thermal pad en m.2 sticks met iets dikkere grafiet koeler stickers. Er zit dan wel 3mm tussen de heatsink en standoffs and als je die die dan vast draaide trekt het hele ding krom.
De dimm.2 zat er bij. Wel een onding.

Ik heb 0.5mm Laird pads erop gedaan en dat hielp.

Ook vind ik dat het koelblok echt wel de hele stick had mogen dekken..


Geen doordacht (en flexibel) ontwerp. Had even beter over nagedacht kunnen worden voor deze prijs..

Dan is die geheugen koeler ook volledige plastic en als nagedachte schroef je die dan maar vast in de m.2 heatsink..

Ik vind het voor een €600-700 kostend bord allemaal maar matig ontworpen en van minimale kwaliteit. Ja het bord is mooi om te zien en de normale heatsink enzo zijn allemaal op orde maar het is wel allemaal de gimmicks die net niet goed uitgedacht en uitgevoerd zijn.

Ik had liever de 4.0 sloten op het bord gehad en dan als optie die 5.0 sloten op de dimm. Maar de bovenste helft van het bord is gewoon copy paste van de Gene. Het voelt gewoon allemaal een beetje 'minimal effort, maximum price' van ASUS

Voor de prijs die ik betaald heb kom er wel mee uit maar ik zou er nooit de volle pond voor betalen. Jammer ASUS.

Geen buyers remorse. Gewoon een kritische Hollander kijk haha.

[CMT]

@Cidious
Oh dat is wel minder, ik had van een premium bord á €600-700 veel meer verwacht. In ieder geval geen plastic fantastic . €450 is dan nog steeds erg veel als het zo half-half gedaan is.
Dan is B850Mpower op dat vlak beter met een M.2 G5 slot op die plek.
Naja, je hebt tenminste wél nitrofart zoals je het noemt ^^. Dus *pffffiiet* 9000MHz soon!?

Is de CPU heatsink verder wel helemaal van alu? Of is dat ook zo'n LED overkapping zoals bij de Strix serie? Ik kan het niet goed inschatten vanaf een foto. Dat is iets waar ik hard op afknap bij een moederbord keuze. En een van de redenen geweest waarom ik de TUFB850pluswifi uitgezocht heb.

Hoe is het trouwens om met de Laird 0.5mm pads te werken?
Ik gebruik Arctic TP-3 omdat Laird hier zo goed als niet verkrijgbaar is en TP-3 prima spul is, maar de 0.5mm variant is echt onhandelbaar/niet bruikbaar.
De dikke doorzichtige plastic beschermlaag plakt zo erg dat het niet zonder uitrekken van de pad & losraken van het blauwe folie mogelijk is. Andersom wanneer de blauwe folie eerst eraf gehaald wordt en je probeert daarna de dikke plastic laag eraf te trekken, dan gaat de pad meteen los van de heatsink en rekt/scheurt de pad.. Het enige alternatief is dan evt. de minus advance pad van Thermal Grizzly of toch Laird via Aliexpress o.i.d.

[ Voor 33% gewijzigd door CMT op 18-01-2026 20:46 ]

[Cidious]

CMT schreef op zondag 18 januari 2026 @ 20:34:
@Cidious
Oh dat is wel minder, ik had van een premium bord á €600-700 veel meer verwacht. In ieder geval geen plastic fantastic . €450 is dan nog steeds erg veel als het zo half-half gedaan is.
Dan is B850Mpower op dat vlak beter met een M.2 G5 slot op die plek.
Naja, je hebt tenminste wél nitrofart zoals je het noemt ^^. Dus *pffffiiet* 9000MHz soon!?

Is de CPU heatsink verder wel helemaal van alu? Of is dat ook zo'n LED overkapping zoals bij de Strix serie? Ik kan het niet goed inschatten vanaf een foto. Dat is iets waar ik hard op afknap bij een moederbord keuze. En een van de redenen geweest waarom ik de TUFB850pluswifi uitgezocht heb.

Hoe is het trouwens om met de Laird 0.5mm pads te werken?
Ik gebruik Arctic TP-3 omdat Laird hier zo goed als niet verkrijgbaar is en TP-3 prima spul is, maar de 0.5mm variant is echt onhandelbaar/niet bruikbaar.
De dikke doorzichtige plastic beschermlaag plakt zo erg dat het niet zonder uitrekken van de pad & losraken van het blauwe folie mogelijk is. Andersom wanneer de blauwe folie eerst eraf gehaald wordt en je probeert daarna de dikke plastic laag eraf te trekken, dan gaat de pad meteen los van de heatsink en rekt/scheurt de pad.. Het enige alternatief is dan evt. de minus advance pad van Thermal Grizzly of toch Laird via Aliexpress o.i.d.

Ja de rest van het bord is mooi solide. Ik ben verder niet super teleurgesteld. Het is meer dat ik ASUS gewoon super lui vind en de kantjes ervan afloopt maar zich nog steeds voordoet als 'premium' maar als het aankomt op QC en materiaal keuze dan is het allemaal een beetje minder (en meer plastic en rgb) dan MSI en GIGABYTE vanuit mijn ervaring. Asus heeft over het algemeen de makkelijkste en meest betrouwbare bios updates maar de B850mpower borden die ik heb, hebben mij aangenaam verrast zover.

De APEX heeft geen Nitro Path. Dat is alleen om de quad dimm borden dichterbij de dual dimm te brengen als ik ASUS moet geloven.

Betreft de Laird pads zijn er meerdere opties. HD90000 is een kruimel pad en erg geschikt voor geheugen chips, chipset, vrm chips etc. Voor m.2 die je nog wel eens vervangt vind ik de T-flex 700 en H-flex 700 series geschikter. Die zijn wat elastischer en wat herbruikbaarder. Het blijft kwetsbaar met 0.5mm.

Of de Laird pads die ik koop echt Laird zijn weet ik niet haha. Ze werken wel en zijn ook relatief prijzig. Is altijd een tricky hier.

[Help!!!!]

Oh oh en fwiw:

Igor/Reddit: Increasing failures of the Ryzen 7 9800X3D on ASUS AM5 motherboards

There is no respite for AMD’s AM5 platform. After earlier Ryzen generations had already attracted attention due to voltage problems, there are now increasing reports of sudden total failures of the Ryzen 7 9800X3D. After the phenomenon was initially observed mainly on motherboards from another manufacturer, AM5 boards from ASUS are now also in the spotlight.

The main ones affected are the latest high-end boards from the 800 chipset series, including models like the ROG Crosshair X870E Hero and the ROG Strix X870E-E Gaming WiFi. In several cases, systems that had been running fine suddenly refused to start up. It is noteworthy that the motherboard’s debug display outputs the code “00,” a clear indication that the CPU can no longer be initialized. In some cases, the system could be restarted with a different CPU, which confirms the suspicion of an actual processor defect.

etc

[bierschuit]

Na lang wikken en wegen heb ik donderdag de knoop maar doorgehakt.
Ik wilde mijn Intel 10850k, 32GB 3466Mhz, Asus Maximus XII Hero al een tijdje vervangen omdat ik iets nieuws wilde maar ook omdat ik vast zat aan PCI-E Gen 3 snelheid.
Dus heb ik besloten, ondanks de absurde RAM prijzen,voor een upgrade te gaan. Het is geworden:

-MSI B850 Gaming Plus Wifi
-9800X3D
-2x 8GB Kingston Fury 6000MT/s CL36.
Dit gepaard met een RTX 3090 Ventus, watergekoeld. (Eindelijk PCI-E Gen4 tot de beschikking )
- Asus TUF 240Hz 1440P IPS monitor.

Mijn intel systeem had een volledige custom loop, met een Heatkiller IV als CPU koelblok. In dit geval heb ik een Dark Rock Pro 3 gekozen voor het luchtkoelen van de CPU en tot nu houdt hij het prima vol in gaming. De gehele tijd de volle 5,2Ghz.
Een mooie bijkomendheid is dat ik nu een 280 + een 420 radiator heb die volledig en enkel voor de GPU is.
Natuurlijk, ondanks mijn wat hogere leeftijd (ben een jaren '70 kind) kon ik niet wachten om alles in rust in te bouwen. En heb ik het nieuwe spul op mijn burea in elkaar gezet en vrijdagavond (gisteren dus) om laat in de avond zo rond half 11 te gaan swappen.

Wat ben ik blij dat mijn Frankenstein look de performance niet in de weg zit. Goh wat gamed dit heerlijk en wat een raw power heeft die CPU vergeleken met mijn oude Comet Lake. En zo zuinig ook! Waar de 10850K op 4,8Ghz nog makkelijk de 125Watt wegtikte doet de 9800X3D er maar gemiddeld 95Watt over.

Wanneer ik er trek in heb dan maak ik er wel weer wat nets van, maar nu.. ga ik lekker genieten van mijn nieuwe powerhouse!

[Aggressor]

Weet iemand het volgende.

Volgende week komt de 9850x3d uit. Moet er dan eerst ook een bios update uitkomen voor het moederbord wat je hebt? Of werkt het meteen wel?

[CMT]

Cidious schreef op maandag 19 januari 2026 @ 06:26:
[...]


Ja de rest van het bord is mooi solide. Ik ben verder niet super teleurgesteld. Het is meer dat ik ASUS gewoon super lui vind en de kantjes ervan afloopt maar zich nog steeds voordoet als 'premium' maar als het aankomt op QC en materiaal keuze dan is het allemaal een beetje minder (en meer plastic en rgb) dan MSI en GIGABYTE vanuit mijn ervaring. Asus heeft over het algemeen de makkelijkste en meest betrouwbare bios updates maar de B850mpower borden die ik heb, hebben mij aangenaam verrast zover.

De APEX heeft geen Nitro Path. Dat is alleen om de quad dimm borden dichterbij de dual dimm te brengen als ik ASUS moet geloven.

Betreft de Laird pads zijn er meerdere opties. HD90000 is een kruimel pad en erg geschikt voor geheugen chips, chipset, vrm chips etc. Voor m.2 die je nog wel eens vervangt vind ik de T-flex 700 en H-flex 700 series geschikter. Die zijn wat elastischer en wat herbruikbaarder. Het blijft kwetsbaar met 0.5mm.

Of de Laird pads die ik koop echt Laird zijn weet ik niet haha. Ze werken wel en zijn ook relatief prijzig. Is altijd een tricky hier.

Ah zo, ik dacht dat Nitropath ook baat had bij 2-dimm. Het principe is tenslotte het verminderen van de 'antennewerking' van de contacten. Dat helpt dus met alles wat uitsteekt.
Tflex700 is dat een sponsachtig materiaal? Ik ken wel de Tflex300 wat een groen/geel achtig elastomeer is.
Het liefst had ik dat op de M.2 sticks gedaan, maar als consument is daar heel lastig aan te komen zonder €€€ te betalen. Ik heb gisteren TG minus pad advance 0.5mm besteld. Even kijken of daar wel mee te werken is.

Help!!!! schreef op donderdag 22 januari 2026 @ 08:31:
Oh oh en fwiw:

Igor/Reddit: Increasing failures of the Ryzen 7 9800X3D on ASUS AM5 motherboards

There is no respite for AMD’s AM5 platform. After earlier Ryzen generations had already attracted attention due to voltage problems, there are now increasing reports of sudden total failures of the Ryzen 7 9800X3D. After the phenomenon was initially observed mainly on motherboards from another manufacturer, AM5 boards from ASUS are now also in the spotlight.

The main ones affected are the latest high-end boards from the 800 chipset series, including models like the ROG Crosshair X870E Hero and the ROG Strix X870E-E Gaming WiFi. In several cases, systems that had been running fine suddenly refused to start up. It is noteworthy that the motherboard’s debug display outputs the code “00,” a clear indication that the CPU can no longer be initialized. In some cases, the system could be restarted with a different CPU, which confirms the suspicion of an actual processor defect.

etc

Hmm, ben benieuwd of hiermee de aap uit de mouw komt. EXPO/auto/PBO instellingen die toch niet gezond zijn voor 24/7? Het is niet duidelijk welke instellingen precies gebruikt zijn. En of tijdens de installatie goed op ESD veiligheid is gelet. Fijn dat Asus de zaak wel opneemt in tegenstelling tot Asrock.

bierschuit schreef op zaterdag 24 januari 2026 @ 12:23:
Na lang wikken en wegen heb ik donderdag de knoop maar doorgehakt.
Ik wilde mijn Intel 10850k, 32GB 3466Mhz, Asus Maximus XII Hero al een tijdje vervangen omdat ik iets nieuws wilde maar ook omdat ik vast zat aan PCI-E Gen 3 snelheid.
Dus heb ik besloten, ondanks de absurde RAM prijzen,voor een upgrade te gaan. Het is geworden:

-MSI B850 Gaming Plus Wifi
-9800X3D
-2x 8GB Kingston Fury 6000MT/s CL36.
Dit gepaard met een RTX 3090 Ventus, watergekoeld. (Eindelijk PCI-E Gen4 tot de beschikking )
- Asus TUF 240Hz 1440P IPS monitor.

Mijn intel systeem had een volledige custom loop, met een Heatkiller IV als CPU koelblok. In dit geval heb ik een Dark Rock Pro 3 gekozen voor het luchtkoelen van de CPU en tot nu houdt hij het prima vol in gaming. De gehele tijd de volle 5,2Ghz.
Een mooie bijkomendheid is dat ik nu een 280 + een 420 radiator heb die volledig en enkel voor de GPU is.
Natuurlijk, ondanks mijn wat hogere leeftijd (ben een jaren '70 kind) kon ik niet wachten om alles in rust in te bouwen. En heb ik het nieuwe spul op mijn burea in elkaar gezet en vrijdagavond (gisteren dus) om laat in de avond zo rond half 11 te gaan swappen.

Wat ben ik blij dat mijn Frankenstein look de performance niet in de weg zit. Goh wat gamed dit heerlijk en wat een raw power heeft die CPU vergeleken met mijn oude Comet Lake. En zo zuinig ook! Waar de 10850K op 4,8Ghz nog makkelijk de 125Watt wegtikte doet de 9800X3D er maar gemiddeld 95Watt over.
[Afbeelding]
Wanneer ik er trek in heb dan maak ik er wel weer wat nets van, maar nu.. ga ik lekker genieten van mijn nieuwe powerhouse!

Gefeliciteerd, dat is een flinke upgrade en een nette build!. Ik kan de industriële look erg waarderen ^^. Leuk om te zien dat er ook anderen nog bezig zijn met customloops. Voel mij altijd zo alleen hier. Is dat de HW 420GTS x-flow bovenaan?

[bierschuit]

@CMT Thx! Het enige wat ik in HWinfo zie is dat ik met deze magere 16GB kit een aardig hoog Virtual Memory gebruik heb, maar gelukkig heb ik er nog niets van gemerkt. (speel met name BF6)

Yes, it is. HW Labs GTS 420 X-flow. Voor een top rad is in mijn ogen maar 1 optie en dat is de X-flow. Maakt het zoveel netter. Het enige nadeel is dat de outlet aan de voorkant van de PC het ietwat lastiger maakt om de connectie met de voorste radiator te maken.
Ik heb nog een aantal radiators in mijn dedicated waterkoel-opbergbox liggen, allemaal Hardware Labs, en ik heb nu aan de voorzijde een 280 EK rad aangesloten. Wou graag even testen aangezien ik alleen HW Labs kende.
Ik kan de Heatkiller IV ook nog aansluiten op de 9800X3D, maar mijn afstandsbusjes zijn voor AM4 (4mm hoog) en voor AM5 moeten ze 5mm zijn. Ik heb indertijd een conversiekit naar AM4 gekocht voor de 3950X..Maar daar had ik geen schik van.
..ok..we derailen..

[CMT]

@bierschuit
De enige echte x-flow. Ik heb de GTS420 x-flow en GTR360 rads liggen. Het is mij niet gelukt om ze in gebruik te nemen vanwege plaatsgebrek en overstap naar een andere kast. Maar ooit wil ik dat wel doen in een build. Het blijven erg mooie rads, alleen wat lastig passend te maken door de meer dan gebruikelijke breedte. Noodgedwongen heb ik daardoor de XSPC TX360 & TX360 x-flow moeten nemen, maar ben er niet minder blij om. Het zijn ook erg mooie rads van goede kwaliteit. Alleen de UNC 6-32 schroeven pff.

16GB is wel aan de krappe kant. Mogelijk dat er snel naar de pagefile gegrepen wordt en is daardoor de reservering wat groter gemaakt? Wat ik mij nog kan herinneren raakte het werkgeheugen redelijk vol met bijv. World of Warcraft. Mijn huidige Win10 installatie met 157 processen neemt al 7GB in beslag .

Is het niet mogelijk om de Heatkiller IV wat minder aan te draaien of evt. een sluitringetje tussen de bus en de flens te plaatsen? Lijkt mij geen probleem om de AM4 kit passend te maken voor AM5
Het is trouwens niet erg hoor om hier offtopic te gaan. Soms gaat het puur over waterkoeling of andere dingen, maar het is allemaal ontspannen in de Zen draadjes .

[Cidious]

Aggressor schreef op zaterdag 24 januari 2026 @ 12:53:
Weet iemand het volgende.

Volgende week komt de 9850x3d uit. Moet er dan eerst ook een bios update uitkomen voor het moederbord wat je hebt? Of werkt het meteen wel?

De huidige beta versies pre-1.3.0.0 zouden de 9850X3D al prima moeten ondersteunen. Volgens mij al vanaf 1.2.8.0 en 1.2.9.0. Dus als je MSI of ASUS hebt zit je sowieso al goed. Gigabyte.. wel.. die doet het kalmpjes aan.

Ik denk dat er voor de de 29e de officiele 1.3.0.0 ook nog wel zal aankomen.

[Cidious]

bierschuit schreef op zaterdag 24 januari 2026 @ 12:23:
Na lang wikken en wegen heb ik donderdag de knoop maar doorgehakt.
Ik wilde mijn Intel 10850k, 32GB 3466Mhz, Asus Maximus XII Hero al een tijdje vervangen omdat ik iets nieuws wilde maar ook omdat ik vast zat aan PCI-E Gen 3 snelheid.
Dus heb ik besloten, ondanks de absurde RAM prijzen,voor een upgrade te gaan. Het is geworden:

-MSI B850 Gaming Plus Wifi
-9800X3D
-2x 8GB Kingston Fury 6000MT/s CL36.
Dit gepaard met een RTX 3090 Ventus, watergekoeld. (Eindelijk PCI-E Gen4 tot de beschikking )
- Asus TUF 240Hz 1440P IPS monitor.

Mijn intel systeem had een volledige custom loop, met een Heatkiller IV als CPU koelblok. In dit geval heb ik een Dark Rock Pro 3 gekozen voor het luchtkoelen van de CPU en tot nu houdt hij het prima vol in gaming. De gehele tijd de volle 5,2Ghz.
Een mooie bijkomendheid is dat ik nu een 280 + een 420 radiator heb die volledig en enkel voor de GPU is.
Natuurlijk, ondanks mijn wat hogere leeftijd (ben een jaren '70 kind) kon ik niet wachten om alles in rust in te bouwen. En heb ik het nieuwe spul op mijn burea in elkaar gezet en vrijdagavond (gisteren dus) om laat in de avond zo rond half 11 te gaan swappen.

Wat ben ik blij dat mijn Frankenstein look de performance niet in de weg zit. Goh wat gamed dit heerlijk en wat een raw power heeft die CPU vergeleken met mijn oude Comet Lake. En zo zuinig ook! Waar de 10850K op 4,8Ghz nog makkelijk de 125Watt wegtikte doet de 9800X3D er maar gemiddeld 95Watt over.
[Afbeelding]
Wanneer ik er trek in heb dan maak ik er wel weer wat nets van, maar nu.. ga ik lekker genieten van mijn nieuwe powerhouse!

En ook nog in zo'n mooie en relatief goed gebouwde Fractal Define 7. Vond ik ook een fijne kast om in te werken. Daar heb ik zelf ook nog tripple rad in gehad (1x 140x45 in de bodem push pull). Beetje krap haha.

Geniet van je nieuwe systeem!

[Aggressor]

Cidious schreef op zaterdag 24 januari 2026 @ 15:53:
[...]


De huidige beta versies pre-1.3.0.0 zouden de 9850X3D al prima moeten ondersteunen. Volgens mij al vanaf 1.2.8.0 en 1.2.9.0. Dus als je MSI of ASUS hebt zit je sowieso al goed. Gigabyte.. wel.. die doet het kalmpjes aan.

Ik denk dat er voor de de 29e de officiele 1.3.0.0 ook nog wel zal aankomen.

Is dst bij deze ook?

https://www.asrock.com/mb/AMD/X870E%20Taichi/index.asp#BIOS

Is recent wel een nieuwe versie uitgekomen

[Cidious]

Aggressor schreef op zaterdag 24 januari 2026 @ 16:19:
[...]


Is dst bij deze ook?

https://www.asrock.com/mb/AMD/X870E%20Taichi/index.asp#BIOS

Is recent wel een nieuwe versie uitgekomen

https://docs.google.com/s...d=368454702#gid=368454702


Het lijkt erop dat ASRock ook wat traag is maar ik ga er toch vanuit dat er officiele support komt van allen voor de launch dag.

[ Voor 15% gewijzigd door Cidious op 24-01-2026 16:22 ]

[bierschuit]

@CMT Dat het ontspannen hier past dan helemaal bij het woord. Zelf heb ik nog de GTR 360 (dikkerd), nog een GTS 360 Nemesis Black Ice (dun) en nog een old school GTS 420 met zwart glans lak.
Ik vind persoonlijk de 140mm versies wat plezieriger voor mijn oren. Het hoeft van mij niet super stil te zijn, een lichte low pitched ruis is prima. Het DH5 pompje draait ook maar op 62%.
Ik weet nog niet of ik het Heatkiller blokje nog ga gebruiken.. met het systeem afvullen met water viel mij op hoe veel restrictie de Heatkiller heeft met waterflow (debiet-waarde). En ik zou het wel passend kunnen maken door gewoonweg wat extra ringetjes te kopen bij de bouwmarkt en zo wat extra dikte creëren.
De kriebels komen vanzelf wel weer.

De XSPC radiators die je hebt heb ik even moeten googlen. Lijken me goede radiators. En zolang het allemaal van koper is denk ik niet dat er nog veel verschil in zit tussen verschillende fabrikanten. Het is gewoon dat HW Labs een gevestigde naam heeft en daar is moeiljk tussen te komen als een andere fabrikant.

Hehe, jeetje.. 7GB.. Ik zit nog niet eens op de helft. Ik heb zo rond de 150 processen met rond de 3,3GB in gebruik. Ik kon gewoonweg geen 32GB permitteren op dit moment. En heb de gok gewaagd om voor 16 te gaan alsook een CL van 36 vond ik prima. We gaan het meemaken hoe lang het duurt voordat de portemonnaie weer wordt getrokken.


@Cidious
Dank je wel.
De Fractal is denk ik een van de beste kasten die ik heb gehad sinds de begin dagen van Lian-Li. Ik ben wel van de gewone nr.7 naar de XL versie gegaan. En dan soms kom je dan nog tekort (in je hoofd iig).
En ik zou graag een rad onderop willen hebben maar mijn PSU laat het niet toe.. en het feit dat ik geen gezeik wil richting de PSU uitgangen! Dat jij dat aan heb gedurfd..


En sinds ik heb meegekregen over de sudden X3D deaths, wat waarschijnlijk te zien is in de extreem hoge package power consumption, ben ik daar attend op. Ik heb nog niets voorbij de 155Watt gezien.
Heb trouwens de BIOS op dit MSI plankje geupgrade naar de pre 1.3.0.0 release, maar hiervoor zat ik er een paar versies onder en werkte alles ook normaal (maar had dan ook geen instellingen veranderd dan default).

[CMT]

bierschuit schreef op zaterdag 24 januari 2026 @ 18:30:
@CMT Dat het ontspannen hier past dan helemaal bij het woord. Zelf heb ik nog de GTR 360 (dikkerd), nog een GTS 360 Nemesis Black Ice (dun) en nog een old school GTS 420 met zwart glans lak.
Ik vind persoonlijk de 140mm versies wat plezieriger voor mijn oren. Het hoeft van mij niet super stil te zijn, een lichte low pitched ruis is prima. Het DH5 pompje draait ook maar op 62%.
Ik weet nog niet of ik het Heatkiller blokje nog ga gebruiken.. met het systeem afvullen met water viel mij op hoe veel restrictie de Heatkiller heeft met waterflow (debiet-waarde). En ik zou het wel passend kunnen maken door gewoonweg wat extra ringetjes te kopen bij de bouwmarkt en zo wat extra dikte creëren.
De kriebels komen vanzelf wel weer.

De XSPC radiators die je hebt heb ik even moeten googlen. Lijken me goede radiators. En zolang het allemaal van koper is denk ik niet dat er nog veel verschil in zit tussen verschillende fabrikanten. Het is gewoon dat HW Labs een gevestigde naam heeft en daar is moeiljk tussen te komen als een andere fabrikant.

Hah de GTS360 Nemesis heb ik ook nog liggen . Dat is ook wel een klassieker. Alleen de hoge restrictie maakt het eigenlijk lastig voor een grote loop of een DIY AIO. Mijn 1e keus was ook 140mm brede rads om dezelfde redenen. Vandaar dat ik de HWlabs nog heb liggen. Maar helaas past dat niet met een dubbele rad setup in de Corsair 5000D. Het is alsof ze expres dingen net niet passend maken, 2cm meer en een zee van mogelijkheden zouden open zijn gegaan. Idem met de Fractal R6 / Meshify S2.

Maar ach, qua koelprestatie maakt het onder de streep ook niet zoveel uit welke rad gekozen wordt. Tussen het slechts en best presterende 30mm rad zit maar 1-2 graden verschil en dat is makkelijk op te vangen door +100-150rpm op de fan's. Het is imho belangrijker om gewoon te kijken wat er past/mooi is en dan naar zaken zoals FPI & het beoogde optimum voor fan rpm/stilte. En natuurlijk de juiste fan daar op selecteren.

Met Zen5 was ik aan het overwegen om direct-die te gaan met een TG Mycro Pro, maar de 9800X3D heeft een fuselimit van 5250MHz en mijn video encoding testbuild met de 9950X heeft een Asus B650ei itx bordje dat het toch wel moeilijk krijgt met +150W continue. Dan zou ik naar een m-atx bord moeten uitwijken om er profijt van te hebben. Lastige hobbykeuzes..

[Cidious]

CMT schreef op maandag 26 januari 2026 @ 00:02:
[...]

Hah de GTS360 Nemesis heb ik ook nog liggen . Dat is ook wel een klassieker. Alleen de hoge restrictie maakt het eigenlijk lastig voor een grote loop of een DIY AIO. Mijn 1e keus was ook 140mm brede rads om dezelfde redenen. Vandaar dat ik de HWlabs nog heb liggen. Maar helaas past dat niet met een dubbele rad setup in de Corsair 5000D. Het is alsof ze expres dingen net niet passend maken, 2cm meer en een zee van mogelijkheden zouden open zijn gegaan. Idem met de Fractal R6 / Meshify S2.

Maar ach, qua koelprestatie maakt het onder de streep ook niet zoveel uit welke rad gekozen wordt. Tussen het slechts en best presterende 30mm rad zit maar 1-2 graden verschil en dat is makkelijk op te vangen door +100-150rpm op de fan's. Het is imho belangrijker om gewoon te kijken wat er past/mooi is en dan naar zaken zoals FPI & het beoogde optimum voor fan rpm/stilte. En natuurlijk de juiste fan daar op selecteren.

Met Zen5 was ik aan het overwegen om direct-die te gaan met een TG Mycro Pro, maar de 9800X3D heeft een fuselimit van 5250MHz en mijn video encoding testbuild met de 9950X heeft een Asus B650ei itx bordje dat het toch wel moeilijk krijgt met +150W continue. Dan zou ik naar een m-atx bord moeten uitwijken om er profijt van te hebben. Lastige hobbykeuzes..

De 9800X3D heeft geen fuse-limit. Is de eerste X3D die volledig unlocked was. Dit kan je zien als je override aangooit op +200 dan gaat de frequentie ook daadwerkelijk tot zo'n 5450MHz. Anders dan de 7800X3D welke wel een hard-limit heeft tenzij je daaromheen gaat met ECLK.

[CMT]

@Cidious


Zo noemt AMD het in ieder geval. Een fuse is niet meer dan een programmeer stand. De 'firmware' kan het gewoon negeren als het nodig is. In het Athlon tijdperk was de CPU te unlocken met een potlood om hogere multipliers mogelijk te maken ^^. Ik weet niet of het met de 9800X3D een hardware fuse is, waarbij een verbinding is weg gelaserd. Maar in ieder geval kan de programmeer stand beperkt overschreven worden tot +250MHz.

[CMT]

Een kleine update van mijn kant. Er zijn nu twee weken voorbij en nog altijd ben ik hard bezig met het tunen.
Het bleek onmogelijk te zijn om de IOD hotspot temperatuur richting 70°C te krijgen en überhaupt lastig om boven de 50°C uit te komen. Zelfs met de fan's bijna uit en de pomp op minimale rpm lukt het niet.
De CPU (met de cores @80°C) geeft simpelweg niet genoeg warmte af om mijn customloop op te warmen.
Met behulp van een lijmtang is een stuk slang afgeknepen om zodoende het debiet nog verder omlaag te brengen. Maar het water moet vrijwel tot stilstand komen voordat er een merkbaar groot effect is (<10 l/h).
Het lokaal heet maken leek mij ook niet zo lekker voor het acryl van het cpu blok. Dus noodgedwongen is de NH-L12s weer van stal gehaald:



Qua tuning wil het nog niet echt vlotten. Ik had gehoop inmiddels klaar te zijn met +200 succesvolle TM5 passes, maar jammer genoeg komen er steeds sporadische fouten na ca. 15 - 45 rondjes. Het is ook wel zo dat ik (na het vlug opzoeken van de minimale spanningen) meteen volle bak ben gegaan en de laatste stap min of meer gekopieerd heb van voorgaande tuning op het B850Tomahawk bord.

Gaandeweg zijn dingen weggestreept/uitgesloten tot een punt dat ik eigenlijk weer terug bij af ben.
De timings staan nu allemaal los of op stock, dus als het nog steeds niet stabiel is moet ik het toch bij de spanningen of terminaties / ODT's zoeken. Wellicht heeft dit bord ook een relatie met de Vsoc en Vddp, al is het dan niet zo duidelijk als met de Asus B650ei het geval was.
Het is jammer van de verloren tijd, maar ben er niet rauwig om. Dat is de consequentie van de gok die genomen is. Voor hetzelfde geld was meteen alles goed en de PC weer beschikbaar voor het gamen.

[CMT]

Aangezien ik niet weet hoelang dit nog allemaal gaat duren en jullie nog de redenen van de overstap tegoed hebben, zal ik dat hier maar even doen. Daarbij ook wat gebruikservaring met de Asus B850i/B650ei, B850pluswifi en MSI B850Tomahawk max borden.

Overstap redenen B850 Tomahawk max -> TUF B850pluswifi:

• Toegankelijkheid M.2 slots i.v.m. GPU blok
• Ontoereikende koeling M.2 slots
• Geen spaghettti aan controllers & interne usb hubs
• Beschikbaarheid Wifi7 Win10 drivers
• Nieuwe MSI click bios vreselijk irritant
• Irritant gedrag met bepaalde instellingen in het MSI bios.
• Nieuwe MSI bios strategie waarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen alpha,beta of final versies.
• Slechte ALC4082 onboard audio implementatie (zeer veel jitter gemeten)
• Ez click meuk waardoor er speling overblijft op het M.2 slot / heatspreader + slecht contact thermalpad
• Onderste 8-pin connector meer noodzaak dan dat het iets toevoegt

Wat betreft de ontoereikende koeling van de NVMe's is het een algemeen probleem met moederborden. Daar valt de B850 Tomahawk niets aan te verwijten.
De relatief kleine heatsinks/heatspreaders zijn gewoon niet in staat om continue 6 watt voldoende af te voeren.
In mijn situatie maak ik af en toe ook back-up images van de partities en dan wil het binnen 10min wel tegen de 70°C aanlopen. Voor de NAND chips is ook veel beter om rond de 40-50 graden te blijven, dat geeft een goede balans tussen de dataretentie en het slijtage van de cellen vanwege het wegschrijven.
Om deze reden ben ik voor custom heatsink van Axagon gegaan.

Het gaat om deze twee:
uitvoering: Axagon CLR-M2XT
uitvoering: Axagon CLR-M2XL heatsink for M.2 SSD

Iets waar ik mij verder bijzonder aan geërgerd heb is de vreselijke nieuwe MSI click bios UI. Het is vaak voorgekomen dat bij het invoeren van de instellingen het veld opeens verspringt, omdat de muis een trilling oppikt vanwege het typen..je hebt soms echt twee handen nodig om er zeker van te zijn dat het niet weer loopt te kutten met de muis.
Daarnaast is het soms slecht te zien of iets geselecteerd staat of niet. De kleur van het selectievlak steekt nauwelijks af tegen de achtergrond. Hierdoor heb ik mij regelmatig vergist en per ongeluk iets anders aangepast. Dat moet MSI echt anders doen, gewoon iets dat duidelijk afsteekt.
Vervelender is dat iedere keer wanneer de Vdd van het DRAM aangepast wordt, de Vddio/mc op dezelfde spanning gezet wordt. Ook dat alle geheugentimings die handmatig ingevoerd waren, overschreven worden wanneer je per ongeluk het menu 'High-Efficiency mode' opent en iets selecteert uit het dropdown menu, maar verder nog niet gesloten of geaccepteerd.

Dus alles bij elkaar was voor mij wel de druppel om iets beters te zoeken en in de loop van de maanden heb ik ook wel een bezinning gehad voor wat ik écht nodig heb op een mobo. Als dingen niet helemaal lekker zitten, dan blijft het bij mij knagen.
Het ontbreken van de 20G front usb-c poort is daarbij een klein gemis, maar anderzijds kan daar nog niet echt gebruik van gemaakt worden met een externe M.2 NVMe usb behuizing. Die dingen worden al pijnlijk heet met 10G bandbreedte.

Wifi7 Win10 drivers is voor mij een harde criterium omdat ik niet zal overstappen naar Win11.
En wat betreft het aantal M.2. slots, kan ik met 3 volwaardige slots ook uit te voeten door deze voor de OS + 2x Game SSD in te zetten. De muziekcollectie en andere meuk blijven dan op de vertrouwde SATA600 SSD's. Sowieso zijn er gewoon niet genoeg lanes & is er niet genoeg bandbreedte beschikbaar voor meer I/O, zonder er een spaghetti van te maken met bifurbicatie, een extra chipset, switches & controllers/hubs.
De TUFB850pluswifi heeft maar 1 usb hub aan boord voor de achterste usb-a 3.0 poorten en dat is het dan ook. De rest is allemaal native met volle bandbreedte!

De Asus B650ei & B850i borden hebben een heerlijke bios interface aan boord en alles werkt zoals het hoort. Dat is ook reden geweest waarom ik naar een Asus bord ben gaan kijken.
De TUFB850pluswifi bios is vrijwel identiek en is dan ook echt een genot om mee te werken.
Het is letterlijk met 1 hand te bedienen en logisch ingedeeld
Nou ja behalve de meerdere plekken voor bepaalde instellingen, maar dat is een probleem van moederbord fabrikanten die zich niet willen conformeren aan het AMD PBS/CBS en OC menu.
Het mist verder de Asus silicon prediction/koeler tuning van de Strix lijn, maar verder heb ik geen verschillen kunnen ontdekken. Groot voordeel imho is de aluminium heatsink dat uit 1 geheel bestaat. De vrm blijft daardoor ook koel. Volgens mij is dit een van de weinige Asus borden zonder plastic rommel.

Dan kort de plus en min punten. Uiteraard zijn een aantal hiervan persoonlijke voorkeuren.

---

B850Tomahawk
Voordelen

• Goede kwaliteit van het PCB en highend componenten
• Groot aluminium vrm heatsink
• Geen lane-sharing met de GPU
• Veel I/O
• Goede OC/kwaliteit van de geheugentuning
• 20G front-poort
• Toslink SPDIF uitgang

Nadelen

• Nieuwe click bios & irritant gedrag met bepaalde instellingen
• Maakt Kingston SE9 G3 usb sticks corrupt/kapot met Memtest86 (misschien verholpen in 7E62v2A46, geen behoefte gehad om nog meer usb-sticks voor de wetenschap op te offeren)
• Onboard 5G usb3.0 poorten en 20G usb-c poort kunnen op een onhandig plek zitten (past niet lekker met de Corsair 5000D i.i.g.)
• Ez click meuk - > speling op het M.2. slot & matig contact thermalpad
• Nieuwe MSI Bios update beleid -> geen onderscheid meer tussen alpha, beta of final bios versies
• Slechte ALC4082 implementatie -> veel jitter in het audiosignaal
• Onderste PCIe 8-pin connector soms echt nodig voor stabiliteit (6900XT prima zonder, met 7900XTX op hetzelfde vermogen een noodzaak, anders klapt de Seasonic TX-850 voeding eruit)

---

Asus TUFB850Pluswifi
Voordelen

• Superfijne en goede bios
• Goede kwaliteit van de PCB en componenten
• Groot aluminium vrm heatsink
• Geen lane-sharing met de GPU
• Goede balans I/O, voor mijn situatie meer dan voldoende
• M.2 slots blijven toegankelijk met installatie van de GPU
• Haast spaghetti vrije I/O (maar 1 usb hub/controller op het bord)
• Wifi7 Win10 drivers (alleen bij exemplaren met een Realtek RTL8922AE wifi card)
• ALC1220 -> audio kwaliteit is gewoon goed, geen brakke of meh usb implementatie van een ALC4080/ALC4082

Wat betreft de kwaliteit van de geheugentuning op de B850pluswifi, kan ik nog geen oordeel over geven. Het lijkt op hetzelfde niveau van de B850Tomahawk max te zitten, maar eerst moet ik erachter komen waar het knelpunt zit met de huidige tuning. Ik ga er van uit dat het iets kleins is en dat OC mogelijkheden ca. op hetzelfde niveau zitten als dat van het B850Tomahawk max bord.

Nadelen

• 10G usb-c front, 20G usb-c back (had het liever andersom)
• Q-latch M.2 slots (kwetsbaar en er blijft veel speling op de NVMe drive)
• Max DDR5 trainingstijd met 2x32GB dualrank erg lang >2min
• Kleine chipset heatsink & vrij hoge temperatuur (gaat richting 70°C en hoger) bij gebruik van M.2._3 slot, heeft een klein beetje luchtkoeling nodig
• Geen SPDIF uitgang
• Geen aansluiting voor een externe temperatuur sonde/thermokoppel, zoals de strix lijn dat wel heeft. Zeer handig voor het meten van de watertemperatuur & te koppelen aan de bios fancurve met een customloop of AIO.

---

Asus B650ei
Voordelen

• Superfijne en goede bios
• Hoogwaardige kwaliteit van de PCB en componenten
• Geen lane-sharing met de GPU
• Veel I/O voor een ITX-bord
• Uitstekende OC/kwaliteit van de geheugentuning
• Redelijke ALC4080 implementatie (een ALC1220 chip zal vaak beter zijn)
• Geen enkele controller/hub, alles is native!
• Aansluiting voor externe temperatuur sonde/thermokoppel
• Toslink SPDIF uitgang

Nadelen

• 10G usb-c front, 20G usb-c back (liever andersom)
• Plastic kap op de vrm heatsink
• Beperkte belastbaarheid vrm (voor continue gebruik zit de grens van redelijkheid wel rond de 150W)
• VRM fan gaat aan op 60° en is licht hoorbaar vanaf ca. 3000rpm, kan oplopen nabij 6000rpm bij ca. 75°C en is dan goed hoorbaar
• Lichte vrm coilwhine tijdens gebruik & in idle soort gepruttel. Het gepruttel is flink te beperken door Power supply idle control op typical te zetten. Nadeel -> ca. +6W rustverbruik
• Geheugenkoeling vergt wat aandacht of gebruik van lage Vdd/Vddq DRAM spanningen
• Belabberde montage/ondersteuning van M.2 drive. Met een singlesided SSD is het beste om er een 2mm pad onder te plaatsen tegen doorbuigen
• Met Zen5 cpu's merkwaardige relatie tussen Vsoc & Vddp, moet in een bepaald afstand tot elkaar zijn bij DDR5 6000MHz snelheid. Hopelijk een tijdelijk AGESA dingetje

---

Asus B850i
Voordelen, idem aan B650ei, behalve:

• Geen vrm coilwhine
• 2x Pcie 5.0x4 M.2 slots i.p.v. 1x Pcie 5.0x4 + 1x Pcie 4.0x4
• 8-traps fancurve instelling i.p.v 5-traps
• 3+1 fan aansluitingen i.p.v. 2+1 (pomp aansluiting kan op beide borden ook als fan aansluiting gebuikt worden)

Nadelen, idem aan B650ei, behalve:

• Quick-relase PCIe-slot -> in latere batches uitgefaseerd en voorzien van een normale latch

[Cidious]

CMT schreef op maandag 26 januari 2026 @ 17:56:
@Cidious
[Afbeelding]

Zo noemt AMD het in ieder geval. Een fuse is niet meer dan een programmeer stand. De 'firmware' kan het gewoon negeren als het nodig is. In het Athlon tijdperk was de CPU te unlocken met een potlood om hogere multipliers mogelijk te maken ^^. Ik weet niet of het met de 9800X3D een hardware fuse is, waarbij een verbinding is weg gelaserd. Maar in ieder geval kan de programmeer stand beperkt overschreven worden tot +250MHz.

Dat is erg vreemd. Dit ben ik ook zelf nog nooit tegengekomen op mijn borden. 9800X3D werd destijds gepromoot door AMD als volledig unlocked. En zo opereert hij ook. De 5800X3D en 7800X3D hadden een hard limit voor de multiplier maar voor de 7800X3D kon je daaromheen met ECLK. Met de 9800X3D hoef je alleen maar Frequency override aan te gooien voor 200MHz meer (mits je ook thermal en power headroom hebt natuurlijk).

Ik snap dan niet waar die fuse-limit voor staat. Kreeg je dat ook te zien in andere bios versies?


https://www.amd.com/en/pr.../amd-ryzen-7-7800x3d.html
https://www.amd.com/en/pr.../amd-ryzen-7-9800x3d.html

Op de 9800X3D pagina staat duidelijk: Unlocked for Overclocking - Yes

[ Voor 9% gewijzigd door Cidious op 27-01-2026 14:13 ]

[Cidious]

Ook vind ik die 8-traps fan instellingen SUPER irritant haha. Ik wil soms zelfs gewoon een enkel % instellen.. en dan moet ik ze allemaal zetten. Ik vind dat fan controle beter is gedaan door MSI en Gigabyte. Er komt een nieuwe bios aan maar Safedisk (ASUS bios dev en OC-er) zei dat het nog niet duidelijk was naar welke borden die zou komen. Verschijnt eerst op de Dark Hero en Neo borden.

Ik had een B850i besteld maar sinds ik M-ATX een fijner kast formaat vind was the MSI B850MPower All-round net een klasse hoger en betere functies voor minder. Die B850i kost hier erg veel. De MPower aanzienlijk minder.

[CMT]

Cidious schreef op dinsdag 27 januari 2026 @ 14:07:
[...]


Dat is erg vreemd. Dit ben ik ook zelf nog nooit tegengekomen op mijn borden. 9800X3D werd destijds gepromoot door AMD als volledig unlocked. En zo opereert hij ook. De 5800X3D en 7800X3D hadden een hard limit voor de multiplier maar voor de 7800X3D kon je daaromheen met ECLK. Met de 9800X3D hoef je alleen maar Frequency override aan te gooien voor 200MHz meer (mits je ook thermal en power headroom hebt natuurlijk).

Ik snap dan niet waar die fuse-limit voor staat. Kreeg je dat ook te zien in andere bios versies?


https://www.amd.com/en/pr.../amd-ryzen-7-7800x3d.html
https://www.amd.com/en/pr.../amd-ryzen-7-9800x3d.html

Op de 9800X3D pagina staat duidelijk: Unlocked for Overclocking - Yes

Hmmm misschien bedoelen ze een 'fused' limit alleen voor de Fmax/PBO?
Je hebt gelijk wat betreft de vrije multiplier op de 9800X3D. Ik had het zelf niet getest boven de 52x.
Met de 7800X3D was het niet mogelijk om de klok vast te zetten, dus daar gaat het echt om een locked/fused cpu. Als ik het mij goed herinner was het wel mogelijk om de Fmax boost override te gebruiken.
Het is alleen zo lang geleden dat ik het niet meer zeker weet.
Of dit ook in andere Asus bios versies of bij MSI ergens is aangegeven, durf ik niet te zeggen.
De 9950X+B650ei met dezelfde AGESA versie laat i.i.g. een 5750MHz 'fused' limit zien.

Als de boostclock override met de 7800X3D werkt, dan beschouw ik beide cpu's als soft-locked.
De 9800X3D heeft immers ook een ECLK nodig om verder te komen dan 5450MHz via PBO en dat is toch wat de meesten zullen gebruiken voor een OC. Niet dat het echt zinvol is met de stroom/temperatuurbegrenzing.

Dat is trouwens een dingetje wat ik mij afvraag bij de 9800X3D. Zouden ze daar simpelweg de spanningslimiet / PBO fuse limit verhoogt hebben om 5.6GHz te halen of een betere bin gebruiken met een lagere V/F curve? De 9950X heeft meer spanning nodig voor een gegeven klok i.v.t. de huidige 9800X3D. Maar wie weet is het stroomverbruik aangepakt en kan daardoor de klok verder omhoog *wishfull thinking*

Cidious schreef op dinsdag 27 januari 2026 @ 14:11:
Ook vind ik die 8-traps fan instellingen SUPER irritant haha. Ik wil soms zelfs gewoon een enkel % instellen.. en dan moet ik ze allemaal zetten. Ik vind dat fan controle beter is gedaan door MSI en Gigabyte. Er komt een nieuwe bios aan maar Safedisk (ASUS bios dev en OC-er) zei dat het nog niet duidelijk was naar welke borden die zou komen. Verschijnt eerst op de Dark Hero en Neo borden.

Ik had een B850i besteld maar sinds ik M-ATX een fijner kast formaat vind was the MSI B850MPower All-round net een klasse hoger en betere functies voor minder. Die B850i kost hier erg veel. De MPower aanzienlijk minder.

Oh echt? Ik vind het juist fijn! Zeker voor een curve met een kleine turbo knik erin voor de zomertijd.
Het is heel makkelijk om het zo te maken dat de fan rpm snel aan te passen is.
De 7 velden eronder op 0°C zetten met pwm op 0% of 20% (20% is een CPU fan minimum van Asus.. Chassis fan kan wel op 0%). Het 8e veld op 100°C.
De fan rpm is dan aan te passen door de pwm % van sectie 7 + 8 te veranderen:Het herinnerend mij aan een ergernis met de MSI B850Tomahawk dat ik vergeten ben erbij te zetten. Namelijk de fancurve instelling. Het is niet meer mogelijk om 2 opvolgende secties/punten op hetzelfde pwm % zetten. De opvolgende sectie moet 1% hoger zijn. Het is een kleinigheid, maar phoe wat heb ik mij daar aan gestoord. Even een paar secties naar het nulpunt trekken kan daardoor niet meer.

[Cidious]

Smaken verschillen. En ja alle systemen hebben plus en minpunten. Asus heeft nog wel steeds de sterkste bios UI overall maar ik vind MSI nu een solide tweede. Gigabyte.. Wel.. Nog steeds Gigabyte..

[ Voor 90% gewijzigd door Cidious op 28-01-2026 07:51 ]

[Aggressor]

Morgen is de 9850x3d te bestellen toch?
Welke prijs verwachten jullie hier in nl?

[nzall]

Ik zou zeggen gewoon de adviesprijs. 515 EUR dus.

[Aggressor]

nzall schreef op woensdag 28 januari 2026 @ 11:09:
Ik zou zeggen gewoon de adviesprijs. 515 EUR dus.

Oke thanks.
Is er genoeg wel voorraad denk je? En vanaf vannacht te bestellen of waarschijnlijk morgen?

[Brozef]

Ik verwacht 499 exclusief btw dus rond de 600 inc.

[Aggressor]

Brozef schreef op woensdag 28 januari 2026 @ 13:16:
Ik verwacht 499 exclusief btw dus rond de 600 inc.

Dan kan je net zo goed voor de 9950x3d gaan toch?

[CMT]

Levertijden en prijzen kunnen beter in dit topic besproken worden: [AMD AM5] Levertijden & Prijzen

---

Het ziet ernaar uit dat AMD slechts de boost limit wat verhoogt heeft met de 9850X3D.
Het zou er dan op neerkomen dat het daardoor wat verder op de V/F curve komt.
Een 9800X3D zonder soft-limit had dit in principe dus ook gekund.

9850X3D allcore 5.6GHz@1.35V:

9800X3D allcore 5.2GHz@1.10V (zal wel een paar mV lager zijn vanwege de zeer lage temperatuur)

[ Voor 27% gewijzigd door CMT op 28-01-2026 19:00 ]

[bierschuit]

Lijkt dan toch erg veel op een KS serie van Intel. Hetzelfde maar dan gebinned op meer snelheid. En het doet werkelijk niets life changing. Zonde.

[CMT]

Hmm ik vermoed dat het silicon kwaliteit gewoon hetzelfde is en dat AMD simpelweg de 'fused' boost limit aangepast heeft. Het lijkt op het eerste oog niet op betere binning, maar op segmentatie.
Niet op het verschil dat er destijds was met de Zen2 3800X en 3850X.
Hopelijk test Skatterbench deze CPU, dan weten we het met zekerheid of het om een ordinaire cashgrab gaat of dat er sprake is van een andere stepping met evt. verbeteringen.

Edit:
Review van Skatterbench is zojuist online gekomen
https://skatterbencher.co...-overclocked-to-5860-mhz/
Gaat gelukkig dus ook om een betere bin c.q. V/F curve.

Stock 9850X3D:


Stock 9800X3D:


Overzicht:

[ Voor 39% gewijzigd door CMT op 28-01-2026 18:52 ]

[Cidious]

CMT schreef op woensdag 28 januari 2026 @ 18:28:
Hmm ik vermoed dat het silicon kwaliteit gewoon hetzelfde is en dat AMD simpelweg de 'fused' boost limit aangepast heeft. Het lijkt op het eerste oog niet op betere binning, maar op segmentatie.
Niet op het verschil dat er destijds was met de Zen2 3800X en 3850X.
Hopelijk test Skatterbench deze CPU, dan weten we het met zekerheid of het om een ordinaire cashgrab gaat of dat er sprake is van een andere stepping met evt. verbeteringen.

Edit:
Review van Skatterbench is zojuist online gekomen
https://skatterbencher.co...-overclocked-to-5860-mhz/
Gaat gelukkig dus ook om een betere bin c.q. V/F curve.

Stock 9850X3D:
[Afbeelding]

Stock 9800X3D:
[Afbeelding]

Overzicht:
[Afbeelding]

Dus praktisch gezien 75-150 MHz betere bin en de rest is meer voltage (dus gewoon OC) en dus meer stroom verbruik en hitte..

Schaamteloze cash grab ja.. Wel de CPU die je pakt als de prijs praktische gezien bijna gelijk is en je nog geen 9800X3D of 7800X3D hebt.

[Bobel]

Brozef schreef op woensdag 28 januari 2026 @ 13:16:
Ik verwacht 499 exclusief btw dus rond de 600 inc.

Zojuist bij megekko besteld voor € 500,-. Iets meer dan de 9800x3d, maar beduidend minder dan 600

[Aggressor]

Ik heb toch maar besloten om iets meer uit te geven en voor de 9950x3d te gaan.
640 euro .
Ik game 4k 240hz icm 5090.. Dan ben ik wat meer future proof

[Olaf van der Spek]

CMT schreef op woensdag 28 januari 2026 @ 18:28:
[Afbeelding]

Doet een 9700F bij hetzelfde voltage hogere clocks dan de 9700X?

[Cidious]

Ik wilde mijn 9850X3D pre-order annuleren maar de adviesprijs is hier €445 en heb hem voor €415 met pre-order en platform bonus van de officiele AMD store op het JD platform kunnen halen. Dit betekent dat ik hem ook makkelijk weer zonder al te veel verlies door kan verkopen als het een drol is.

Hij is nog steeds op voorraad na 2 uur online te zijn.. Dat is een erg slecht teken.

Ik krijg hem morgen ochtend meteen al binnen en zal hem eens doorlichten. Het enige waar ik eigenlijk in geinteresseerd ben is of de IMC 6600:2200 aankan met minder dan 1.26v vsoc. Zal wel niet. Mocht de IMC wel beter zijn dan mijn 9800X3D, dan overweeg ik nog om hem te houden. Anders gaat hij lekker in de doorverkoop als terwijl ze dan hopelijk even uitverkocht zijn op het platform haha. Niet voor een scalper prijs natuurlijk maar hopelijk een beetje gelijk.

We gaan het meemaken.

[Cidious]

Hier mijn sample binnen. Helaas is de IMC niet echt geweldig. De cores zijn wel prima.









9850X3D heeft 1.24v VSOC nodig voor dezelfde geheugen instellingen VS 1.20v voor de 9800X3D die ik heb.




Omdat ik zelf niet geinteresseert ben in stock performance heb ik alleen snel wat tests gedraaid met 9800X3D + CO +200MHz override. Zo draai ik dagelijks. Dus daar wil ik mee vergelijken. Geen mooie tabellen zoals CMT die maakt met voltages etc haha.

Wel een snelle 3DMark CPU test sessie:

9800X3D + CO + 200MHz override:


9850X3D stock:


9850X3D + CO + 0MHz override


Wat opvalt uit deze 3 screenshots is that de 9800X3D met CO en override sterker is multithreaded maar dat de 9850X3D alsnog sneller is voor single threaded light loads. Bij het zetten van CO voor beide CPUs wordt die kleine prestatie boost meer egaal uitgespreid over het hele load gebied.


Al met al weinig verandering en mindere IMC. Ik houd hem waarschijnlijk toch maar. Ik kan 1.24v VSOC (onder 1.25v) dagelijks wel accepteren en mijn vrouw haar 7800X3D draait nu op 1.27v VSOC dageljiks voor haar 6400 tune. Die kan dan naar een maat van me voor heel weinig en dan krijgt zij mijn 9800X3D dan maar.


Ik zal later nog wat meer vergelijkingen doen tussen voltages per frequentie. het lijkt op ongeveer een 75-150MHz echte hogere bin. de rest van die 400 komt voort uit dat AMD een hogere fuse limiet heeft gezet en meer voltage toestaat bij lagere inspanning. Een beetje terug naar hoe Zen 2/3 boosten.

[bierschuit]

@Cidious Waarom heb je 125% display scaling aan bij je tests?

[Cidious]

bierschuit schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 18:04:
@Cidious Waarom heb je 125% display scaling aan bij je tests?

Waarom niet?

Update: Ik wilde flauw doen haha. Maar hier de simpele uitleg: Dat is gewoon zoals ik daily draai op 2x 3440x1440 op 34" ultrawides. Anders is de UI te klein. Windows beeldschaling (DPI scaling) beïnvloedt alleen de UI. 3DMark rendert intern altijd op vaste resoluties (bijv. 1440p/4K), ongeacht je Display Scaling.
Alleen Render Scaling (DLSS/FSR/resolution scaling) verandert de GPU-belasting en scores.

Ik zag wel als waarschuwing dat de NVIDIA app ergens iets met mijn LOD settings heeft lopen knooien. Bij deze tests is dat alsnog irrelevant omdat deze tests extreem CPU gelimiteerd zijn.

[ Voor 66% gewijzigd door Cidious op 31-01-2026 04:45 ]

[CMT]

Cidious schreef op vrijdag 30 januari 2026 @ 17:25:
Al met al weinig verandering en mindere IMC. Ik houd hem waarschijnlijk toch maar. Ik kan 1.24v VSOC (onder 1.25v) dagelijks wel accepteren en mijn vrouw haar 7800X3D draait nu op 1.27v VSOC dageljiks voor haar 6400 tune. Die kan dan naar een maat van me voor heel weinig en dan krijgt zij mijn 9800X3D dan maar.


Ik zal later nog wat meer vergelijkingen doen tussen voltages per frequentie. het lijkt op ongeveer een 75-150MHz echte hogere bin. de rest van die 400 komt voort uit dat AMD een hogere fuse limiet heeft gezet en meer voltage toestaat bij lagere inspanning. Een beetje terug naar hoe Zen 2/3 boosten.

Ah jammer, het was ook wel de verwachting. Kan je met de 9850X3D wel iets verder komen met CO+BO?
Of is er weinig speelruimte bovenin de V/F, dan wel een EDC beperking?

Superflauw van AMD dat de 9800X3D dan zo kunstmatig begrenst is als 1.3Vcore ok is..
Ik vond het al zo raar t.o.v. de 9950X, maar dacht dat ze het misschien deden vanwege bescherming van de extra L3 laag of om een andere technische reden. Maar dit pfff.. iets zegt me dat 5.55Ghz-5.60GHz ook haalbaar is met CO+BO op een goede 9800X3D sample.

[Cidious]

CMT schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 05:23:
[...]

Ah jammer, het was ook wel de verwachting. Kan je met de 9850X3D wel iets verder komen met CO + BO?
Of is er weinig speelruimte bovenin de V/F, dan wel een EDC beperking?

Superflauw van AMD dat de 9800X3D dan zo kunstmatig begrenst is als 1.3Vcore ok is..
Ik vond het al zo raar t.o.v. de 9950X, maar dacht dat ze het misschien deden vanwege bescherming van de extra L3 laag of om een andere technische reden. Maar dit pfff.. iets zegt me dat 5.55Ghz-5.60GHz ook haalbaar is met CO+BO op een goede 9800X3D sample.

Ja dit lijkt inderdaad op kunstmatig knijpen. Maar ik denk dat dat nog kwam door de ervaring die ze hadden met het ontwikkelen van de 5800X3D en 7800X3D en dat ze niet een hele bende RMAs wilde hebben. Dat samen met het feit dat toen de 9800X3D uitkwam er geen competitie was. Dus waarom alle performance al vrijgeven? Beter iets achter de hand houden en dan later een ++++ model uitbrengen.

Ik denk dat het een combinatie van dat soort overwegingen was.

Ja een goede 9800X3D zou dat gewoon moeten kunnen halen bij lichtere laad scenarios maar 5450MHz is zonder ECLK de top. Volgens mij verschuift niet de hele curve bij het zetten van +200 maar opent het alleen dat extra frequentie gebied met dezelfde voltage limieten.

Nu kunnen we ons afvragen hoeveel werkelijk nut het allemaal heeft. Zen 5 wordt nog steeds voornamelijk terug gehouden door MCLK:UCLK:FCLK en dit zal alleen opgelost worden met Zen 6. De rest is gewoon knooien in de marges.

[CMT]

Hmm zou het? De problemen met doorgebrande CPU's kwamen door de veel te hoge Vsoc.
Tot aan 1.4V bij HWnexus, gemeten aan de buitenkant van de socket.
Met de chiplets/Vcore zijn geen problemen ontstaan.

Mijn vermoeden is dat AMD sinds de 5800X3D wel genoeg testdata heeft verzameld om te bepalen wat veilig is voor de extra L3 laag. En dat de keuze voor de kunstmatige beperking eerder een markt strategische keuze is geweest: het niet willen kannibaliseren van de verkoop van de none-X3D versie 7700X en 9700X.
Anders hebben dergelijke CPU's geen ander voordeel dan een lagere prijs.
Ik begrijp aan de ene kant de keuze van AMD wel om geen onnodig risico te nemen
Veel gebruikers hebben geen flauw idee wat de mogelijke consequenties zijn van het overschrijden van de FIT/scaler & stock PBO/CPU waarden. Maar jeetje AMD geef ons powerusers gewoon de vrijheid, evt. door de BO limiet hoger te maken in een latere bios.

Heb je toevallig ook gekeken of het om een nieuwe stepping gaat bij de 9800X3D? Wat zegt de bios bijv. daarover (en de microcode versie)? Ben wel benieuwd of er onder de motorkap toch iets aan gesleuteld is.

[Gijs007]

Heb al tijden last van een vaag probleem; als ik mijn systeem overnacht in sleep/standby zet, en daarna weer opstart dan is de DPC latency enorm hoog. Games e.d. haperen merkbaar, en USB apparaten verliezen hun connectie.
Na een reboot is dat allemaal weer opgelost.

Kwam dit tegen op Reddit; https://www.reddit.com/r/...g_when_waking_from_sleep/

Maar de oplossingen die daar genoemd worden werken hier niet. Heb eerder al het moederbord omgeruild voor een ander merk en model, geheugen instellingen op JEDEC gezet, etc.

[Cidious]

Gijs007 schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 22:04:
Heb al tijden last van een vaag probleem; als ik mijn systeem overnacht in sleep/standby zet, en daarna weer opstart dan is de DPC latency enorm hoog. Games e.d. haperen merkbaar, en USB apparaten verliezen hun connectie.
Na een reboot is dat allemaal weer opgelost.

Kwam dit tegen op Reddit; https://www.reddit.com/r/...g_when_waking_from_sleep/

Maar de oplossingen die daar genoemd worden werken hier niet. Heb eerder al het moederbord omgeruild voor een ander merk en model, geheugen instellingen op JEDEC gezet, etc.

Heb je Windows al eens opnieuw geinstalleerd met verse drivers etc?

[Cidious]

CMT schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 19:53:
Hmm zou het? De problemen met doorgebrande CPU's kwamen door de veel te hoge Vsoc.
Tot aan 1.4V bij HWnexus, gemeten aan de buitenkant van de socket.
Met de chiplets/Vcore zijn geen problemen ontstaan.
[YouTube: We Exploded the AMD Ryzen 7 7800X3D & Melted the Motherboard]

Mijn vermoeden is dat AMD sinds de 5800X3D wel genoeg testdata heeft verzameld om te bepalen wat veilig is voor de extra L3 laag. En dat de keuze voor de kunstmatige beperking eerder een markt strategische keuze is geweest: het niet willen kannibaliseren van de verkoop van de none-X3D versie 7700X en 9700X.
Anders hebben dergelijke CPU's geen ander voordeel dan een lagere prijs.
Ik begrijp aan de ene kant de keuze van AMD wel om geen onnodig risico te nemen
Veel gebruikers hebben geen flauw idee wat de mogelijke consequenties zijn van het overschrijden van de FIT/scaler & stock PBO/CPU waarden. Maar jeetje AMD geef ons powerusers gewoon de vrijheid, evt. door de BO limiet hoger te maken in een latere bios.

Heb je toevallig ook gekeken of het om een nieuwe stepping gaat bij de 9800X3D? Wat zegt de bios bijv. daarover (en de microcode versie)? Ben wel benieuwd of er onder de motorkap toch iets aan gesleuteld is.

Ja ik verdenk persoonlijk ook voornamelijk de IOD voor huidige 9800X3D 'dodingen'.
Ik hoopte inderdaad dat de 9850X3D een nieuwe stepping had meegekregen, helaas pindakas. gewoon nog stepping 0.

Ik heb inmiddels wat meer kunnen testen en kan wel beamen dat ik een behoorlijke betere bin heb in de nieuwe 9850X3D omdat de voltages lager zijn bij hogere kloksnelheden. Helaas is het frequentie bereik van de zware tot aan middelzware belasting heel lui afgesteld. Ik krijg het maar niet voor elkaar om de CPU wat harder te laten lopen met wat hogere voltages.

Hier een vergelijking tussen beiden met de ingebouwde HWINFO FMA stress test (middelzware belasting):




9800X3D: 5272 MHz @ 1.147v VCORE
9850X3D: 5371 MHz @ 1.124v VCORE

Het stroomverbruik blijft wel nagenoeg identiek.

- Zover als ik heb kunnen testen stuurt de 9850X3D gewoon minder voltage naar de cores voor zware en middelzware belasting maar juist meer voor lichte en super lichte belasting om die hogere piek frequenties te kunnen halen. De temperaturen zijn niet de limiet. Bij deze middelzware belastingen is de CPU onder de 70c en ook het stroomverbruik is 'maar' rondom de 143W (165W MAX).
- ECLK lijkt niet lekker te werken met deze CPU. Of het systeem crasht of scores zijn lager dan zonder.
- Ook verhogen de prestaties voor zware en middelzware belastingen als ik de override negatief zet. Dus -50 of -100 MHz. De override zou volgens Skatterbencher allen de boven limiet veruimen en niet de curve verschuiven dit lijkt niet waar te zijn. Vanuit mijn eigen ervaringen met de 9800X3D lijkt het erop dat de curve WEL vershuift op een bepaalde manier.

Ik zal aankomende dagen nog wat meer testen om de aanpassingen beter te kunnen begrijpen. Zover is het een beetje een teleurstelling. Als mijn chip zo'n betere kwaliteit heeft waarom kan hij dan niet wat harder draaien ook bij zware en middelzware belastingen bij soortgelijke voltages als voor mijn 9800X3D.

[CMT]

@Cidious
Bedankt voor het controleren en de info, dus de stepping is bij GNR-B0 gebleven
Ik zag wel dat de microcode een kleine update heeft gehad.

Heb je met de vergelijking rekening gehouden met de 120A TDC limiet?
Van een lichte naar middelzware tot zware belasting gaat een 9800X3D van spannings gelimiteerd over naar stroom gelimiteerd. Dat zal met de 9850X3D net zo zijn, alleen dan iets verder op de V/F curve.
De omschrijving van het boostgedrag past daar in ieder geval wel bij met 1.124VID & ca.143W.

Hoe heb je verder de testen precies gedaan eigenlijk? Want kijken naar de VID kan je op het verkeerde been zetten. Normaal gesproken zal een zwaardere belasting juist meer spanning vragen voor dezelfde klok en eerder stoppen op de V/F curve vanwege de stroomlimiet of het ingrijpen van het boostalgoritme.

Ik heb daar zelf nooit echt aandacht aan besteed, maar Pieter heeft dat onderzocht:

As you can see here, running different, more intense workloads can impact the operating voltage significantly. If I use OCCT SSE stress test instead of the memory stress test, the voltage at 5.2 GHz is not 1.145V but 1.21V. And we also don’t see the same high boost frequency as with the lighter loads. That impact becomes even greater if we look at AVX2 and AVX-512 workloads.