De herbouw van de Nederlandse strijdkrachten, alweer...

[koraks]

Jiffy schreef op donderdag 15 januari 2026 @ 22:21:
...en dus wil niemand er voor betalen, want niemand is echt verantwoordelijk...

Dat lijkt op dit moment niet direct het probleem te zijn. Althans, niet het grootste probleem. Lastige met dit soort uitvoeringsorganisaties (zie je bij bv. RVO ook) is dat ze de pluriforme wensen/eisen vanuit de ministeries moeten omzetten naar een min of meer consistente beleidsuitvoering. Heel simpel gezegd komt dat neer op een veel-op-veelrelatie, waarbij de eerste 'veel' de diversiteit aan beleidslijnen vanuit ministeries vertegenwoordigt, en de andere 'veel' de interne organisatie; denk daarbij aan afdelingen (hoe je in elkaar zit), competenties (wat je kunt), programma's (welke activiteiten je uitvoert). Je ziet bij dit soort overheidsonderdelen dat die eigenlijk niet goed in staat zijn zulk programmamanagement te voeren.

De werkwijze is meestal erg reactief; minister X zegt zus, dus organiseren we ons helemaal op zus, en als dan een keer minister Y zo wil, dan moet ófwel de hele boel op de schop, of gewoon terugdrukken met een bot "dat kunnen we niet." M.a.w. u zegt 'spring', wij vragen 'hoe hoog.'

Waar het misgaat is het gebrek aan een eigen strategie die vooruitkijkt en anticipeert op de beleidslijnen uit de ministeries, en pro-actief de discussie met die ministeries aangaat over wat nu en morgen nodig is, en welke randvoorwaarden daarvoor gelden. Dat valt overigens zo'n Kustwacht e.d. niet per se te verwijten; hier krijgen ze in principe geen geld en ruimte voor. Die gasten zitten ook niet direct te duimendraaien, dus...iedereen staat erbij, kijkt ernaar, drinkt z'n glas, doet z'n plas...en morgen doe we hetzelfde als vandaag.

Natuurlijk gaat het in dat hele circus ook om de vraag wie precies hoeveel op tafel legt. Maar er is zeker meer aan de hand. Ook bovenstaande is natuurlijk niet het ei van Columbus, maar wel een structureel probleem waar de afgelopen 20 jaar echt bijzonder weinig progressie op plaastvindt, ondanks vrij fabelachtige consultancytarieven die ik soms voorbij hoor komen.

[skimine]

Waaj schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 21:32:
De keuze is vooral een beetje minder sociale zekerheid hier en een stevige defensie, of amper sociale zekerheid omdat half Europa in brand staat en wij alles op alles moeten inzetten om te voorkomen de brand naar ons overslaat.
En daarom is de veiligheid van de Baltische Staten ook voor ons belangrijk.

Dat is alleen wel een vals dilemma. De kosten voor defensie hoeven helemaal bij sociale zekerheid gehaald te worden. Dat kan net zo goed elders, mijn voorstel zou zijn om het bij de top-0,1% te halen.

[Fiber]

Is er al een plan wat er met die 19 miljard extra (per jaar?) voor defensie gaat gebeuren? Eén groot vliegdekschip en het geld is op, maar waarschijnlijk gaat dat niet gebeuren.

[Waaj]

skimine schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 23:03:
[...]

Dat is alleen wel een vals dilemma. De kosten voor defensie hoeven helemaal bij sociale zekerheid gehaald te worden. Dat kan net zo goed elders, mijn voorstel zou zijn om het bij de top-0,1% te halen.

Dat de verdeling van de lasten verkeerd ligt ben ik het helemaal mee eens, maar dat is denk ik meer een discussie voor in een ander topic.

[dierkx36]

Fiber schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 23:34:
Is er al een plan wat er met die 19 miljard extra (per jaar?) voor defensie gaat gebeuren? Eén groot vliegdekschip en het geld is op, maar waarschijnlijk gaat dat niet gebeuren.

- personeel
- infra (renoveren kazerne's, aankoop nieuw terrein etc)
- wegen en trein netwerk/infrastructuur
- aankoop materiaal
- uitbreiden/verbeteren opleidingen
- INTEL (zowel oost als west)
- experimentele projecten
- overgang exp. proj naar vast bestand
- achterstallig onderhoud materiaal uitvoeren
- reserve delen optoppen
- afspraken bedrijfsleven met betrekking tot transport/ NaStress etc

Moe'k doorgaan ?

Die 19 miljard is een druppel op een hete plaat, na 25 jaar afbraak slopen en uithollen is dit wisselgeld.
Zeg komende maandagochtend om 08:00 tegen Defensie dat ze per direct cart blanche hebben op 19 miljard en voor 12:00 dezelfde maandag is er niks meer van over.

[ Voor 15% gewijzigd door dierkx36 op 01-02-2026 00:04 ]

[WiLLoW_TieN]

Fiber schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 23:34:
Is er al een plan wat er met die 19 miljard extra (per jaar?) voor defensie gaat gebeuren? Eén groot vliegdekschip en het geld is op, maar waarschijnlijk gaat dat niet gebeuren.

Wat denk jij dat die vier nieuwe Franse onderzeeërs ( Orka klasse ) uiteindelijk echt gaan kosten

[dierkx36]

WiLLoW_TieN schreef op zondag 1 februari 2026 @ 00:08:
[...]

Wat denk jij dat die vier nieuwe Franse onderzeeërs ( Orka klasse ) uiteindelijk echt gaan kosten

Hoe zo ?
Naval Group is uiterst betrouwbaar en levert altijd op tijd en binnen budget, vraag maar aan de Australiërs

[R_Zwart]

skimine schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 23:03:
[...]

Dat is alleen wel een vals dilemma. De kosten voor defensie hoeven helemaal bij sociale zekerheid gehaald te worden. Dat kan net zo goed elders, mijn voorstel zou zijn om het bij de top-0,1% te halen.

Dan moet je eerst een wet maken die het onmogelijk maakt om grote vermogens naar het buitenland te sluizen.

[MikeyMan]

skimine schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 23:03:
[...]

Dat is alleen wel een vals dilemma. De kosten voor defensie hoeven helemaal bij sociale zekerheid gehaald te worden. Dat kan net zo goed elders, mijn voorstel zou zijn om het bij de top-0,1% te halen.

Hoezo kosten? Als we het eens een beetje bijdehanter doen, zijn het investeringen. Die gaan renderen.

Nee niet op de huidige manier nee...

[MikeyMan]

Jiffy schreef op donderdag 15 januari 2026 @ 22:21:
...en dus wil niemand er voor betalen, want niemand is echt verantwoordelijk...

Zag een wat ouder filmpje langs komen, volgens mij van Pauw en de Wit.

Werden mensen op straat gevraagd of ze bereid waren een vrijheidsbijdrage te betalen... Vonden ze allemaal wel prima...

Zelfde mensen vervolgens gevraagd of ze voor investeringen in Defensie waren... Ineens niemand meer thuis...

[ Voor 3% gewijzigd door MikeyMan op 01-02-2026 11:11 ]

[skimine]

MikeyMan schreef op zondag 1 februari 2026 @ 11:09:
[...]
Hoezo kosten? Als we het eens een beetje bijdehanter doen, zijn het investeringen. Die gaan renderen.

Nee niet op de huidige manier nee...

Investeringen zijn ook gewoon kosten. Hoe je dat maatschappelijk verkoopt is verder gewoon marketing.

Mijn punt was puur het aanwijzen van het valse dilemma. Een sterkere defensie hoeft niet ten koste te gaan van sociale zekerheid, dat is een politieke keuze.

Maar de discussie over hoe het opbrengen van financiering over de samenleving verdeeld wordt past denk ik beter in De Nederlandse politiek 2026: regeerakkoord.

[MikeyMan]

skimine schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:19:
[...]

Investeringen zijn ook gewoon kosten. Hoe je dat maatschappelijk verkoopt is verder gewoon marketing.

Quatsch.
Als je er een fabriek voor neerzet en spullen verkoopt en/of mensen aan het werk houdt, zijn het niet zomaar kosten. Er komt ook iets voor terug.

En daar hadden we jaren geleden al eens over na moeten denken.

[ Voor 7% gewijzigd door MikeyMan op 01-02-2026 13:05 ]

[skimine]

MikeyMan schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:45:
[...]
Quatsch.
Als je er een fabriek voor neerzet en spullen verkoopt en/of mensen aan het werk houdt, zijn het niet zomaar kosten. Er komt ook iets voor terug.

Over het algemeen komt er voor kosten ook iets terug, anders eindigen we in de hoek van giften.
Verder zijn "niet zomaar kosten" natuurlijk nog steeds kosten, alleen vergezeld door een waardeoordeel.
Maar goed, met deze semantische discussie gaan we nu wel erg off-topic.

En daar hadden we jaren geleden al eens over na moeten denken.

Daar ben ik het geheel mee eens.

[MikeyMan]

@skimine
Je snapt het verschil tussen 50 tanks (/boten/vliegtuigen/wapens/munitie) elders kopen en ze hier maken en de economie stimuleren? Het is echt niet hetzelfde. Miljarden overmaken naar Rheinmetal levert de Nederlandse economie niets op. Miljarden overmaken naar een in Nederland gevestigde organisatie wel.

Dat valt echt niet af te doen als een semantische discussie.

[DaniëlWW2]

Het probleem met defensie-uitgaven is altijd dat ze een beperkte economische waarde vertegenwoordigen. Ze hebben er zeker een, maar nooit zoveel als voor private industrie of consumentengoederen.

Wat alleen meestal vergeten wordt is het sociale contract dat defensie-uitgaven vereisen. Je vraagt je bevolking namelijk te betalen voor zaken waar de meeste geen baat bij hebben. Sterker nog, je vraagt vaak zelfs aan een deel van je bevolking om hun leven te riskeren voor de staat. Daar staan eisen en/of privileges tegenover. Dit is het belangrijkste proces rondom staatsvorming in Europa in de afgelopen eeuwen geweest. En het gaat eigenlijk duizenden jaren terug.

Die defensie-uitgaven gaan gepaard met sociale zekerheden zoals gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting etc. Doe je dat niet, tja dan heb je een deel van de bevolking getraind en bewapend en geef je er ze niks voor terug. Dat loopt natuurlijk altijd goed af.
Ik denk dat ik dan mijn mening over wat dit aankomende kabinet voorstelt, niet verder hoef toe te lichten...

Als ik er snel een voorbeeld van moet geven, dan is het wel wat er in de late Romeinse Republiek gebeurd lijkt te zijn. Daar waren eerst de boeren met wat land, alsmaar verarmd omdat ze jaren weg waren van hun boerderijen. In het Republikeinse leger moest je zelf je wapenrusting betalen, dus de armen konden niet dienen in het leger. Als ze al terugkwamen van de alsmaar escalerende oorlogen, dan was hun land steeds vaker verdord of hadden hun vrouwen het noodgedwongen moeten verkopen (of waren gewelddadig gedwongen hiertoe) of omdat ze niet meer konden concurreren met de latifundia (slavenplantages) van de Romeinse elite die bewerkt werden door de tot slaaf gemaakte gevangen van al die oorlogen. Dan trokken ze naar de steden waar ze in steeds grotere armoede begonnen te leven. Als je de Romeinse samenleving een beetje wil begrijpen, denk de maffia families en hun relatie met de lokale bevolking met gunst voor gunst.

Gaius Marius heeft daarop ingespeeld door niet getrouwde mannen te rekruteren en hun wapenuitrusting voor te schieten en beloofde ze land na hun diensttijd. Dat haakt in bij een bredere politieke discussie binnen de Romeinse elite tussen de Populares en Optimates. Marius en Ceasar waren Populares die hun machtsbasis mede verkregen door steun vanuit het volk met kleine concessies. Optimates waren veelal de absolute elite van Rome die vooral de traditionele macht van de Senaat (en dus hunzelf) benadrukte. Veel Optimates hoorde ook bij de Cornelia clan die bestond uit een aantal van de allermachtigste en rijkste families van Rome.

Zo werden ze loyaal aan de generaal en niet aan de staat. Sulla (ook onderdeel van de Cornelia clan) heeft daar als eerste echt gebruik van gemaakt door op Rome te marcheren en toen begon de ellende echt. Veel van die grote familieclans hebben elkaar grotendeels uitgemoord in de laatste decennia van de Republiek.

[dierkx36]

MikeyMan schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:29:
@skimine
Je snapt het verschil tussen 50 tanks (/boten/vliegtuigen/wapens/munitie) elders kopen en ze hier maken en de economie stimuleren? Het is echt niet hetzelfde. Miljarden overmaken naar Rheinmetal levert de Nederlandse economie niets op. Miljarden overmaken naar een in Nederland gevestigde organisatie wel.

Dat valt echt niet af te doen als een semantische discussie.

Naar mijn weten zijn er nog steeds gesprekken gaande om in Nederland assemblage dan wel productie locatie te openen voor Europese wapen fabrikanten (bv KNDS)

Royal IHC en VHT zijn ook betrokken bij het Orka project (met VHT moet je dan echt niet blij zijn, maar goed, da's mijn ervaring met die k.. club)

Alleen (als) er wat komt, het gaat niet morgen zijn en we moeten WEER de kennis en ervaring opdoen, omdat die decennia geleden ook is weg bezuinigd.
(nogmaals virtuele cirkel)

[downtime]

MikeyMan schreef op zondag 1 februari 2026 @ 11:09:
[...]


Hoezo kosten? Als we het eens een beetje bijdehanter doen, zijn het investeringen. Die gaan renderen.

Nee niet op de huidige manier nee...

Nee, het zijn kosten, en geen investeringen. Als je geld in wegen en onderwijs steekt zijn het investeringen. Dat zie je terug in economische groei. Maar geld uitgeven aan munitie is kosten. Die munitie doet niets om de economie te laten groeien.

Natuurlijk is het niet helemaal zwart-wit. Dat bedrijf wat op kosten van de overheid munitie maakt kan daarna misschien ook munitie voor de export, of verwante producten voor civiele markten, maken. Een deel van de kosten zal vast wel in de bredere economie vloeien maar het is echt veel te kort door de bocht om uitgaven aan defensie als renderende investeringen te zien.

Op die manier kun je uitkeringen ook als investering zien. Dat geld stroomt immers via de uitkeringsgerechtigde terug de economie in. Toch snappen we allemaal dat het geld beter besteed is als die uitkeringstrekkers gewoon aan het werk kunnen en producten maken die economisch ook iets toevoegen.

[MikeyMan]

@downtime deze redenering raakt kant noch wal.

Ja als je munitie koopt zijn het kosten. Als je een munitiefabriek neerzet is het een investering. Kan er niet meer van maken.

Werkgelegenheid creëren is iets anders dan een uitkering uitdelen...

Ja het kost geld, maar er komt iets voor terug. Niet eenmalig, maar voor langere tijd.
Binnenlandse defensieproductie levert voor langere tijd werkgelegenheid, kennis, productiecapaciteit en strategische autonomie op. Dat is precies wat een investering onderscheidt van pure consumptie.

[ Voor 38% gewijzigd door MikeyMan op 01-02-2026 15:10 ]

[skimine]

MikeyMan schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:29:
@skimine
Je snapt het verschil tussen 50 tanks (/boten/vliegtuigen/wapens/munitie) elders kopen en ze hier maken en de economie stimuleren? Het is echt niet hetzelfde. Miljarden overmaken naar Rheinmetal levert de Nederlandse economie niets op. Miljarden overmaken naar een in Nederland gevestigde organisatie wel.

Dat valt echt niet af te doen als een semantische discussie.

Dat verschil snap ik prima. In beide gevallen zijn er kosten, beide kan je investeringen noemen. De eerste is vanuit het oogpunt de Nederlandse economie te stimuleren aan te merken als een betere investering dan de tweede. Maar onderaan de streep zijn het (ook) gewoon kosten.

Of je kosten beschouwt als investering is wel degelijk (grotendeels) een semantische discussie.


Met bovenstaande bericht erbij heb ik het idee dat je met "Als we het eens een beetje bijdehanter doen, zijn het investeringen." bedoelde dat als we slim zijn we het nieuwe defensiebudget besteden op plekken die de Nederlandse industrie/economie ten goede komen. Kan dat kloppen?

[downtime]

MikeyMan schreef op zondag 1 februari 2026 @ 15:05:

Binnenlandse defensieproductie levert voor langere tijd werkgelegenheid, kennis, productiecapaciteit en strategische autonomie op. Dat is precies wat een investering onderscheidt van pure consumptie.

In de huidige arbeidsmarkt betekent "werkgelegenheid" alleen maar dat we personeel weghalen bij bedrijven die economisch meer toevoegen omdat ze hun product voor concurrerende prijzen op de wereldmarkt verkopen. Dito voor kennis en productiecapaciteit. We worden per saldo armer want die 200.000 mensen die we uit de economie halen om voor defensie te werken voegen geen economische waarde toe.
We hebben dan juist capaciteit opgeofferd voor iets wat economisch niets oplevert (tenzij we er andere klanten dan alleen de Nederlandse overheid voor vinden). Hoe kun je het dan een investering noemen? Het zijn kosten want het gaat ten koste van uitgaven die economisch gezien meer zouden opleveren.

[MikeyMan]

downtime schreef op zondag 1 februari 2026 @ 15:57:
[...]

In de huidige arbeidsmarkt betekent "werkgelegenheid" alleen maar dat we personeel weghalen bij bedrijven die economisch meer toevoegen omdat ze hun product voor concurrerende prijzen op de wereldmarkt verkopen. Dito voor kennis en productiecapaciteit. We worden per saldo armer want die 200.000 mensen die we uit de economie halen om voor defensie te werken voegen geen economische waarde toe.
We hebben dan juist capaciteit opgeofferd voor iets wat economisch niets oplevert (tenzij we er andere klanten dan alleen de Nederlandse overheid voor vinden). Hoe kun je het dan een investering noemen? Het zijn kosten want het gaat ten koste van uitgaven die economisch gezien meer zouden opleveren.

Gaan we een minimum ROI definiëren voordat we iets een investering noemen? Klanten vinden lijkt me in de huidige geopolitieke situatie geen enkel probleem. Iedereen en zn moeder zit te springen om militair materiaal. Niet in de laatste plaats de Navo landen die hun geld nieteens weggezet krijgen.

[MikeyMan]

skimine schreef op zondag 1 februari 2026 @ 15:37:
[...]

Met bovenstaande bericht erbij heb ik het idee dat je met "Als we het eens een beetje bijdehanter doen, zijn het investeringen." bedoelde dat als we slim zijn we het nieuwe defensiebudget besteden op plekken die de Nederlandse industrie/economie ten goede komen. Kan dat kloppen?

We moeten linksom of rechtsom een shitload spul hebben. Dan kunnen we ons geld naar Duitsland of Frankrijk brengen. Of erger nog; de VS of Israel.

Of we zorgen dat we er op de lange termijn nog profijt van hebben. In capaciteit, kennis of zelfbeschikking.

[skimine]

MikeyMan schreef op zondag 1 februari 2026 @ 16:47:
[...]
We moeten linksom of rechtsom een shitload spul hebben. Dan kunnen we ons geld naar Duitsland of Frankrijk brengen. Of erger nog; de VS of Israel.

Of we zorgen dat we er op de lange termijn nog profijt van hebben. In capaciteit, kennis of zelfbeschikking.

Ik ben het er zeker mee eens dat het belangrijk is om kritisch na te denken waar we onze inkopen doen. Zowel om er zelf zoveel mogelijk voordeel uit te halen als om te voorkomen dat een voor ons ongunstige derde er voordeel door krijgt.

Alleen vanwege de geschetste tegenstelling tussen kosten en investeringen werd mij dat niet duidelijk uit je originele post.

[skimine]

downtime schreef op zondag 1 februari 2026 @ 14:54:
[...]
Nee, het zijn kosten, en geen investeringen. Als je geld in wegen en onderwijs steekt zijn het investeringen. Dat zie je terug in economische groei. Maar geld uitgeven aan munitie is kosten. Die munitie doet niets om de economie te laten groeien.

Natuurlijk is het niet helemaal zwart-wit. Dat bedrijf wat op kosten van de overheid munitie maakt kan daarna misschien ook munitie voor de export, of verwante producten voor civiele markten, maken. Een deel van de kosten zal vast wel in de bredere economie vloeien maar het is echt veel te kort door de bocht om uitgaven aan defensie als renderende investeringen te zien.

Ik denk dat we hier gelijk zien hoe onhandig het is om over "investeringen" te discussiëren zonder het begrip duidelijk af te bakenen. Wat te zien is als investering is zo breed te trekken als je wil.

Die economische focus is wat mij betreft ook overdreven. Niet onder de voet gelopen worden door Rusland vind ik een prima "opbrengst" van een investering in defensie, ook al doet dat geen zak voor de economie.

Op die manier kun je uitkeringen ook als investering zien. Dat geld stroomt immers via de uitkeringsgerechtigde terug de economie in. Toch snappen we allemaal dat het geld beter besteed is als die uitkeringstrekkers gewoon aan het werk kunnen en producten maken die economisch ook iets toevoegen.

Zullen we mensen die een uitkering hebben niet zo denigrerend wegzetten?

downtime schreef op zondag 1 februari 2026 @ 15:57:
[...]
In de huidige arbeidsmarkt betekent "werkgelegenheid" alleen maar dat we personeel weghalen bij bedrijven die economisch meer toevoegen omdat ze hun product voor concurrerende prijzen op de wereldmarkt verkopen. Dito voor kennis en productiecapaciteit. We worden per saldo armer want die 200.000 mensen die we uit de economie halen om voor defensie te werken voegen geen economische waarde toe.

We hebben dan juist capaciteit opgeofferd voor iets wat economisch niets oplevert (tenzij we er andere klanten dan alleen de Nederlandse overheid voor vinden). Hoe kun je het dan een investering noemen? Het zijn kosten want het gaat ten koste van uitgaven die economisch gezien meer zouden opleveren.

"We" worden niet noodzakelijk armer als een grote groep mensen naar een economisch minder relevante sector verkast. Het is niet alsof het bbp/bnp netjes over ons verdeeld wordt. Er is meer in de wereld dan alleen de economie. Juist de oneindige focus op economische groei brengt de nodige problemen met zich mee. Zaken die wel geld nodig hebben, maar zich niet 1:1 vertalen naar economische groei worden daarmee verwaarloosd, waaronder defensie.

[downtime]

skimine schreef op zondag 1 februari 2026 @ 18:24:
[...]

Die economische focus is wat mij betreft ook overdreven. Niet onder de voet gelopen worden door Rusland vind ik een prima "opbrengst" van een investering in defensie, ook al doet dat geen zak voor de economie.

Klopt. Maar daarom vind ik het ook raar als de kosten van defensie als "investeringen" worden neergezet. Ik vind het raar en oneerlijk om het te draaien alsof we daar de economie mee stimuleren. We stimuleren hooguit een specifieke sector ten koste van sectoren die ons waarschijnlijk meer op zouden leveren.

Zullen we mensen die een uitkering hebben niet zo denigrerend wegzetten?

Ik zag het niet als denigrerend. En ik kom net uit de WW.

"We" worden niet noodzakelijk armer als een grote groep mensen naar een economisch minder relevante sector verkast. Het is niet alsof het bbp/bnp netjes over ons verdeeld wordt. Er is meer in de wereld dan alleen de economie. Juist de oneindige focus op economische groei brengt de nodige problemen met zich mee. Zaken die wel geld nodig hebben, maar zich niet 1:1 vertalen naar economische groei worden daarmee verwaarloosd, waaronder defensie.

Ik ben het met je eens. Maar ik was ook niet degene die beweerde dat dit een "investering" in werkgelegenheid is.

[MikeyMan]

@downtime je valt in herhaling... Maar waar zeg ik dat dit puur economisch bekeken moet worden? Investering in economie, ja, daar ben ik van overtuigd. In werkgelegenheid ook, daar zullen we sowieso eens wat keuzes in moeten maken. En dan m.i. liever in zaken waarmee we de afhankelijkheid van twijfelachtige regimes verminderen. Zeker in een landschap waarin niemand de juiste stappen snel genoeg lijkt te durven zetten. Maar vooral ook in kennis, zelfredzaamheid, vrijheid en veiligheid.

'het kost alleen maar geld' is precies hoe we met onze nek in de strop gekomen zijn.
We verschillen niet van mening dát defensie geld kost, we verschillen van mening over wat we als opbrengst meewegen.

Jij kijkt primair naar kortetermijn economische allocatie. Ik kijk naar structurele capaciteit, strategische autonomie en lange-termijn risicoreductie.

Dat maakt binnenlandse defensieproductie geen “gratis geld”, maar wél een bewuste investering in kennis, zelfredzaamheid en veiligheid — zeker vergeleken met het alternatief: miljarden structureel wegsluizen naar het buitenland.

Nogmaals, linksom of rechtsom hebben we spullen nodig. Waar sturen we die ettelijke miljarden heen? Of doen we het helemaal niet om er later achter te komen dat het alternatief nog vele malen duurder is?

[ Voor 31% gewijzigd door MikeyMan op 01-02-2026 20:17 ]

[Jerie]

MikeyMan schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:29:
[...]
Miljarden overmaken naar Rheinmetal levert de Nederlandse economie niets op.
[...]

Dit is precies het denken waar we van af moeten!

In directe zin heb je gelijk. Maar dan kijk je niet verder dan je neus lang is.

Investeren in Defensie kost op korte termijn geld, maar op middel-langere termijn kun je er de vruchten van plukken. Namelijk door bestaansrecht, bestaanszekerheid, en soft power.

Dan nog even inzoomen op je quote:

Ten eerste klopte dit vroeger al niet. De Nederlandse Gulden was gelinkt aan de waarde van de Duitse Mark. Daarmee waren onze economieën aan elkaar gelinkt. Het wel en wee van je afzetmarkt of clientele is voor jou van belang. Zie bijvoorbeeld China's huidige relatie met ons. NB: ook grensregio's hebben van oudsher innige banden met hun buren.

Ten tweede klopt het nu ook niet. We hebben potdomme één Europese Unie! Als het de Duitsers voor de wind gaat, dan profiteert de EU en wij daardoor indirect ook. Daardoor kopen zij ook weer meer bij de andere buurlanden, waaronder onszelf. Denk ook even na waarom we met de EU zijn begonnen.

We moeten juist samenwerken en in elkaar investeren. Waarbij het ene land expertise heeft in A, B, C en het andere in A, D, E. We moeten elkaar gunnen i.p.v. als concurrent of bodemloze put zien.

Vergelijk het met onderwijs. Dat is een investering in een kind, die je er later hoopt uit te krijgen (en statistisch gezien klopt dit). Zo ook uitkeringen, zoals bijvoorbeeld een WW of een ZW. Zo is het ook fantastisch als de kinderen van de buren met succes afstuderen. Als zij in gezondheid leven. Als het ze goed gaat. De jeugd heeft immers de toekomst. (Helaas een toekomst zonder woning... en dat komt niet door de nareiziger of de Moslims.)

Je wilt uiteindelijk niet nodeloos in je Defensie investeren zonder dat je er iets voor terugkrijgt. Het moet een doel dienen. Want anders kun je beter investeren in zaken die direct gunstig zijn voor je economie. Zoals exascaler #26 van onze Amerikaanse vrienden (/s). Ik bedoel, als je voorbeelden wilt van zaken die niet direct goed zijn voor werkgelegenheid, natuur, of economie dan is het wel een Amerikaanse exascaler. En pre-Trump natuurlijk al helemaal van een bedrijf als Meta of dankzij CLOUD-act. Post-Trump moeten we dit al helemaal niet willen. In het meest gunstige geval heb je 2x zoveel exascalers nodig omdat je alles daarna onder volledige EU jurisdictie wilt laten vallen.

Zo ook met je EU leger (op papier NATO). Je moet niet alles redundant uit willen voeren, tientallen verschillende eilandjes. Je moet afspraken met elkaar maken waardoor je op elkaar kunt bouwen (natuurlijk behoud je ook enige overlap...). Gelukkig is dat al zo, maar die manier van denken moeten wij als burgers zijnde ook zien aan te houden.

[MikeyMan]

@Jerie Ik snap je punt, en zou het in theorie ook met je eens zijn... De praktijk blijkt weerbarstiger...

Duitse aanbestedingen leveren Duitse orders op. Franse aanbestedingen leveren Franse orders op. Zo gaat het helaas al jaren. En dat levert vele verschillende wapensystemen op vergelijkbaar zijn. Die Europese samewerking werkt nu (helaas!) niet zoals het zou moeten. Het is een beleidskeuze, maar volgens mij werkt die samenwerking stukken beter als er een gelijk speelveld is. Dus, als alle landen wat in de melk te brokkelen hebben. In productiecapaciteit, kennis en onderhoud. Het is normaal gesproken zo dat kennis productie volgt. I

Idealiter zou je misschien als EU ook de aankopen van grote wapensystemen centraal willen regelen. Maar dat doen we niet. Politieke keuze, die voorlopig niet voldoende gemaakt wordt.

Overigens in dit kader ook een aardige aflevering van Boekestijn en de Wijk van afgelopen zaterdag:
https://www.bnr.nl/podcas...itair-industrieel-complex

Wat voor wapens en systemen heeft Europa nodig om zichzelf te verdedigen en hoe gaan we dat ontwikkelen? Een duik in de technologie van moderne oorlogvoering met kolonel Mietta Groeneveld, directeur van het NATO Command and Control Center of Excellence.

[ Voor 27% gewijzigd door MikeyMan op 02-02-2026 10:18 ]

[Jerie]

MikeyMan schreef op maandag 2 februari 2026 @ 10:10:
@Jerie Ik snap je punt, en zou het in theorie ook met je eens zijn... De praktijk blijkt weerbarstiger...

Duitse aanbestedingen leveren Duitse orders op. Franse aanbestedingen leveren Franse orders op. Zo gaat het helaas al jaren. En dat levert vele verschillende wapensystemen op vergelijkbaar zijn. Die Europese samewerking werkt nu (helaas!) niet zoals het zou moeten. Het is een beleidskeuze, maar volgens mij werkt die samenwerking stukken beter als er een gelijk speelveld is. Dus, als alle landen wat in de melk te brokkelen hebben. In productiecapaciteit, kennis en onderhoud. Het is normaal gesproken zo dat kennis productie volgt. I

Idealiter zou je misschien als EU ook de aankopen van grote wapensystemen centraal willen regelen. Maar dat doen we niet. Politieke keuze, die voorlopig niet voldoende gemaakt wordt.

Overigens in dit kader ook een aardige aflevering van Boekestijn en de Wijk van afgelopen zaterdag:
https://www.bnr.nl/podcas...itair-industrieel-complex


[...]

Ja, die aflevering wilde ik ook aandragen maar dan met quotes. Men was in ieder geval voor de verandering behoorlijk positief. Blijkbaar veel knopen doorgehakt de afgelopen week. Toch zou ik het niet zo 1 2 3 samen kunnen vatten, en dan kom ik uit bij de tendens. Het gevoel. De mood. Enz. Daar kunnen anderen niet zoveel mee.

Inderdaad zul je m.i. verder moeten gaan met de harmonisering van de EU. We moeten stimuleren dat we in elkaar investeren i.p.v. dat we ons uit laten spelen door de VS (of RU). Want dat is geen langetermijnstrategie. Als ik daar dan aan denk, dan denk ik aan het handelsakkoord met India, en de Starmer was/is ook nog bezig met e.e.a.

Wat mij betreft stopt kolonel Groeneveld wel met het dragen van de Apple Watch. Dat geeft het verkeerde signaal af, zeker in geval van uniform (vrije tijd moet een ieder zelf weten).

Een andere podcast aflevering die me deze week in de context van dit topic aansprak, was die van Veldheren. Men weet wie het zegt, maar men neemt het ook op voor onze veteranen.

[dierkx36]

MikeyMan schreef op maandag 2 februari 2026 @ 10:10:
@Jerie Ik snap je punt, en zou het in theorie ook met je eens zijn... De praktijk blijkt weerbarstiger...

Duitse aanbestedingen leveren Duitse orders op. Franse aanbestedingen leveren Franse orders op. Zo gaat het helaas al jaren. En dat levert vele verschillende wapensystemen op vergelijkbaar zijn. Die Europese samewerking werkt nu (helaas!) niet zoals het zou moeten. Het is een beleidskeuze, maar volgens mij werkt die samenwerking stukken beter als er een gelijk speelveld is. Dus, als alle landen wat in de melk te brokkelen hebben. In productiecapaciteit, kennis en onderhoud. Het is normaal gesproken zo dat kennis productie volgt. I

Idealiter zou je misschien als EU ook de aankopen van grote wapensystemen centraal willen regelen. Maar dat doen we niet. Politieke keuze, die voorlopig niet voldoende gemaakt wordt.

Overigens in dit kader ook een aardige aflevering van Boekestijn en de Wijk van afgelopen zaterdag:
https://www.bnr.nl/podcas...itair-industrieel-complex


[...]

Toch even op deze inhaken :
Ja, de EU defensie industrie werk langs mekaar heen, no argument there.
ALLEEN :
1) Frankrijk is zo chauvinistisch als de pest, en zal nooit een wapen systeem kopen uit een ander land TENZIJ het absoluut niet anders kan en ze het zelf niet op korte termijn kunnen fabriceren.
Kopen van de Franse : aucun problème
Verkopen aan de Franse : jamais
(De wet in Frankrijk is kwa wapen industrie/aankoop ook helemaal dicht getimmerd, overblijfsel van na de 2de Wereld Oorlog, Frankrijk wou niet afhankelijk zijn van een 3de)

2) Verschillende eisen, DE, NL, PL etc stellen andere eisen dan bv IT, ESP, PO etc.
Voertuigen zijn (indien mogelijk) naar die eisen aan te passen, alleen kost dat met XXXX meer.
Soms is het financieel beter voor het land (nogmaals FR) om het zelf te ontwerpen en fabriceren.

3) Zie de nieuwe FCAS : te vaak is het een pissing contest tussen landen wat er in een project word geïntrigeerd :
Duitsland wilt X, Frankrijk wil Z, bij wie komt de hoofd productie lijn te liggen, Duitsland wilt Duitsland, Frankrijk wilt Frankrijk etc etc
Er zijn op deze manier al meerder EU aanbestede projecten gesneuveld.

[edit]
Niet vergeten :
4) Lopende bondsgenootschappen.
Zo zien je dat NL vlugger bij DE zal kopen, terwijl BE weer ruimschoots aan het shoppen is in FR.

[ Voor 3% gewijzigd door dierkx36 op 02-02-2026 20:28 ]

[R_Zwart]

downtime schreef op zondag 1 februari 2026 @ 15:57:
[...]

In de huidige arbeidsmarkt betekent "werkgelegenheid" alleen maar dat we personeel weghalen bij bedrijven die economisch meer toevoegen omdat ze hun product voor concurrerende prijzen op de wereldmarkt verkopen. Dito voor kennis en productiecapaciteit. We worden per saldo armer want die 200.000 mensen die we uit de economie halen om voor defensie te werken voegen geen economische waarde toe.
We hebben dan juist capaciteit opgeofferd voor iets wat economisch niets oplevert (tenzij we er andere klanten dan alleen de Nederlandse overheid voor vinden). Hoe kun je het dan een investering noemen? Het zijn kosten want het gaat ten koste van uitgaven die economisch gezien meer zouden opleveren.

Vanuit de defensiehoek (niet alleen in Nederland) wordt meer en meer naar dual use technology gekeken. Dus tech die niet alleen voor defensie kan worden gebruikt, of andersom, civiele techniek (die zich vaak veel sneller ontwikkeld) inzetten voor defensietoepassingen. Dan draagt het wel degelijk bij een commerciële economische groei. Vergeet ook niet dat veel wat we nu gebruiken hun oorsprong vindt in de defensieindustrie. Bijvoorbeeld dat netwerkje dat we nu gebruiken om berichtjes op een forum te zetten. Of zo'n systeem om niet meer te verdwalen.

[DaniëlWW2]

Toen ik dit gisteren zag, dacht ik al dat ze nooit lang soldaat zou blijven.
En inderdaad. Nadat Maxima de opleiding voltooid heeft, wordt ze meteen bevorderd tot luitenant-kolonel.
https://nos.nl/artikel/26...pleiding-bij-de-landmacht

[DaniëlWW2]

Oh kom op zeg. Kunnen we alsjeblieft iemand competent krijgen, juist nu.
https://nos.nl/artikel/26...sie-melden-haagse-bronnen

[Waaj]

Nee, de politieke carrière van mevrouw Yesilgoz moet tenslotte gewaarborgd zijn. En aangezien defensie er de komende jaren voldoende geld bijkrijgt is het bijna onmogelijk het fout te doen, zelfs als je compleet ongeschikt bent.

[DaniëlWW2]

Waaj schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:02:
Nee, de politieke carrière van mevrouw Yesilgoz moet tenslotte gewaarborgd zijn. En aangezien defensie er de komende jaren voldoende geld bijkrijgt is het bijna onmogelijk het fout te doen, zelfs als je compleet ongeschikt bent.

Dit kan je enorm verknallen als bewindspersoon.
En dan zijn de gevolgen enorm. De opbouw van strijdkrachten duurt jaren met veel en complexe vraagstukken en lange termijn strategische beslissingen. Dat nota bene zij hier leiding over gaat geven.

[mekkieboek]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:05:
[...]


Dit kan je enorm verknallen als bewindspersoon.
En dan zijn de gevolgen enorm. De opbouw van strijdkrachten duurt jaren met veel en complexe vraagstukken en lange termijn strategische beslissingen. Dat nota bene zij hier leiding over gaat geven.

Mogen we hopen dat stategische beslissingen (ach wat kan het schelen, doe maar 10 JSF's extra) in nauw overleg worden genomen met de top van de diverse legeronderdelen?

[DaniëlWW2]

mekkieboek schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:12:
[...]

Mogen we hopen dat stategische beslissingen (ach wat kan het schelen, doe maar 10 JSF's extra) in nauw overleg worden genomen met de top van de diverse legeronderdelen?

Tja, ik ben afgestudeerd op materiaalaanschaf. Weliswaar van decennia geleden, maar toch.
Ook toen was het gewoon het bewindspersoon die het bepaalde, op advies van de leiding van de strijdkrachten. Maar bewindspersonen bepalen. In theorie zou ze dat gewoon kunnen doen of dingen tegenhouden omdat ze het niet begrijpt of omdat het niet uitstraalt.

Er zijn namelijk ook talloze voorbeelden van bewindspersonen te bedenken die defensie-uitgaven vooral richten op wat mooi en indrukwekkend eruit ziet. Maar het probleem met onze strijdkrachten is juist dat de ondersteuning, logistiek en reserves ontbreken. Dus juist de dingen die politici weinig kunnen interesseren omdat ze er niet mee kunnen profileren...

[MikeyMan]

Ja verdomme zeg... Had Brekelmans daar lekker gelaten. Was net ingewerkt.

[mekkieboek]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:16:
Er zijn namelijk ook talloze voorbeelden van bewindspersonen te bedenken die defensie-uitgaven vooral richten op wat mooi en indrukwekkend eruit ziet. Maar het probleem met onze strijdkrachten is juist dat de ondersteuning, logistiek en reserves ontbreken. Dus juist de dingen die politici weinig kunnen interesseren omdat ze er niet mee kunnen profileren...

Of een keuze wel of niet meer Europese militaire samenwerking. Gut, straks gaan we Wilders met zijn kneuzenkabinet nog missen, uitblijven van beleid is in ieder geval geen verkeerd beleid. /s

[Helixes]

Ik ben vooral nieuwsgierig in welke mate Yesilgöz bereid is zich woke op te stellen ten aanzien van de rekrutering. Er zullen niet alleen schietijzers, maar ook poppetjes bij moeten - heel veel zelfs. En hoewel ik het zo voor me zie dat ze graag een regiment maakt met koninginnen en princesjes, denk ik niet dat dát de beste strategie wordt?

Als je echt mensen wilt trekken, dan moet je ze aantrekken waar Defensie een goede propositie kan bieden. Niet zelden is dat de onderkant van de samenleving gebleken. Bij Defensie ben je nooit kansarm, zogezegd. Ik probeer me te herinneren wanneer Yesilgöz voor het laatst heeft aangepapt met die smaldelen van de samenleving waar Defensie het toch wel deels van zal moeten gaan hebben. Haar opstelling met betrekking tot alles wat er in Gaza gebeurd is beloofd alvast weinig goeds...

[MikeyMan]

Helixes schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:26:
Ik ben vooral nieuwsgierig in welke mate Yesilgöz bereid is zich woke op te stellen ten aanzien van de rekrutering. Er zullen niet alleen schietijzers, maar ook poppetjes bij moeten - heel veel zelfs. En hoewel ik het zo voor me zie dat ze graag een regiment maakt met koninginnen en princesjes, denk ik niet dat dát de beste strategie wordt?

Als je echt mensen wilt trekken, dan moet je ze aantrekken waar Defensie een goede propositie kan bieden. Niet zelden is dat de onderkant van de samenleving gebleken. Bij Defensie ben je nooit kansarm, zogezegd. Ik probeer me te herinneren wanneer Yesilgöz voor het laatst heeft aangepapt met die smaldelen van de samenleving waar Defensie het toch wel deels van zal moeten gaan hebben. Haar opstelling met betrekking tot alles wat er in Gaza gebeurd is beloofd alvast weinig goeds...

Maar dat past toch prima in het hardline straatje van de VVD. Geteisem van straat halen en een stukje Rust, Reinheid en Regelmaat geven. Al dan niet vrijwillig.

Misschien wat offtopic, maar Portugal heeft het volgens mij goed gezien met een drone carrier:
Wikipedia: NRP D. João II

Is dat ook niet iets voor NL? Lijkt redelijk visionair geweest te zijn. En de kosten vallen alles mee @DaniëlWW2

[ Voor 13% gewijzigd door MikeyMan op 05-02-2026 15:54 ]

[Waaj]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:05:
[...]


Dit kan je enorm verknallen als bewindspersoon.
En dan zijn de gevolgen enorm. De opbouw van strijdkrachten duurt jaren met veel en complexe vraagstukken en lange termijn strategische beslissingen. Dat nota bene zij hier leiding over gaat geven.

Je hebt gelijk. Ik was daarnaast ook nog internationale samenwerking vergeten waar wij een persoon met sterke présence moeten hebben en waar de komende jaren harde beslissingen genomen moeten worden. Op z'n best wordt het 4 jaar stilstand (en dat is al rampzalig in de huidige tijd) maar ik ben bang dat dat nog te positief is gedacht.

[downtime]

MikeyMan schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:16:
Ja verdomme zeg... Had Brekelmans daar lekker gelaten. Was net ingewerkt.

Bij uitstek het ministerie waar je het volledig kunt verprutsen zonder veel schade voor je loopbaan. Burgers noch journalisten interesseert het wat daar gebeurt, de generaals zwijgen en de actiebereidheid van het personeel is laag. Nu ze kan strooien met miljarden moet zelfs Yesilgoz daar wel zonder schade uit kunnen komen.

[downtime]

MikeyMan schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:28:
[...]

Misschien wat offtopic, maar Portugal heeft het volgens mij goed gezien met een drone carrier:
Wikipedia: NRP D. João II

Is dat ook niet iets voor NL? Lijkt redelijk visionair geweest te zijn. En de kosten vallen alles mee @DaniëlWW2

Ik twijfel een beetje of dat visionair is of gewoon een voorbeeld van traditioneel denken. Zo visionair is een vliegdekschip toch niet? Is een drone alleen maar een goedkoper vliegtuig?

[MikeyMan]

@downtime wanneer is die schuit besteld? Ze waren er vroeg bij

[downtime]

MikeyMan schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 16:56:
@downtime wanneer is die schuit besteld? Ze waren er vroeg bij

Eind 2023. Toen waren drones ook allerminst nieuw. Het Wikipedia artikel vermeldt helaas niet wanneer ze zijn begonnen om de eisen voor het schip op te stellen. Misschien is het concept al 20 jaar geleden geboren en dan waren ze inderdaad visionair om toen al te weten dat drones zo belangrijk zouden worden.

[MikeyMan]

@downtime tender is in 21 uitgeschreven. En ja natuurlijk lag het voor de hand dat drones een grotere rol gingen spelen. Maar voorlopig lopen ze aardig voor zo.

Punt is, we kunnen er wel wat meer bouwen.

[dierkx36]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 14:51:
Oh kom op zeg. Kunnen we alsjeblieft iemand competent krijgen, juist nu.
https://nos.nl/artikel/26...sie-melden-haagse-bronnen

Iemand van een partij die al decennia lang vooraan heeft gestaan bij het helpen slopen van Defensie.
Het eerste wat bij me op komt is hypocriet.

MikeyMan schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 15:28:
[...]


Maar dat past toch prima in het hardline straatje van de VVD. Geteisem van straat halen en een stukje Rust, Reinheid en Regelmaat geven. Al dan niet vrijwillig.

Misschien wat offtopic, maar Portugal heeft het volgens mij goed gezien met een drone carrier:
Wikipedia: NRP D. João II

Is dat ook niet iets voor NL? Lijkt redelijk visionair geweest te zijn. En de kosten vallen alles mee @DaniëlWW2

Vandaag toevallig een discussie/gesprek over met een paar cursisten.
1 ervan is groot voorstander van het Finse model :
Iedereen in dienst voor anderhalf tot 2 jaar, man, vrouw en alles ertussen punt.
Daarna ben je reservist tot je 40 en blijf je oproepbaar tot je 55.

Dus ook die moeilijk opvoedbare prinsjes en prinsesjes die liever zitten te swippen, tiktokken en wat nog meer

Hoewel ik het aan 1 kant volledig met hem eens ben : het is niet de taak van Defensie om iemand anders zijn enkelbijters op te voeden dan wel de maatschappelijk probleem gevallen op te nemen/voeden.
Dit moet je ook niet willen :
Je zit met hele volksstammen die constante sturing nodig hebben en je niet kan vertrouwen, laat staan zelfstandig kan laten denken.
Kan je net zo goed van Heutz weer omdopen naar wat het vroeger was : straf compagnieën.

[ Voor 8% gewijzigd door dierkx36 op 05-02-2026 19:00 ]

[DaniëlWW2]

dierkx36 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 18:54:
[...]


Iemand van een partij die al decennia lang vooraan heeft gestaan bij het helpen slopen van Defensie.
Het eerste wat bij me op komt is hypocriet.

Dat is natuurlijk niet alleen aan de VVD. Zo ongeveer de enige partijen die Defensie niet actief hebben gesloopt zijn GL, PvdD en de SP. En dat is niet omdat ze voor Defensie-uitgaven waren. Nee, dat is omdat ze niks te zeggen hadden. Alleen de SGP is hier zonder zonde.

De VVD is er alleen wel hypocriet in omdat ze al jaren roepen dat het allemaal niet had gemoeten, maar ze er zelf wel steeds mee hebben ingestemd en anderen de schuld geven. Ook dat is nog niet eens mijn grootste bezwaar. Mijn grootste bezwaar is de politieke erfenis van Yeşilgöz. Ze is nota bene voor VVD standaarden zelfs populistisch, opportunistisch en hypocriet en alleen maar bezig met haar machtspositie in plaats van landsbelang. Dat is het laatste dat je op Defensie wil hebben.

Ik heb zeer lage verwachtingen van dit kabinet, eigenlijk niet veel hoger dan de totale ramp die het vorige kabinet was. Er zijn maar twee dingen waarop ik hoop, dezelfde als het vorige kabinet.

1) Eindelijk een begin maken aan de bouw van kerncentrales. Dat is voor mij ook mede een kwestie van nationale veiligheid. Behalve een stabiel energienet, speelt ook dat je beter je energiebronnen kan diversificeren van wind op zee (als de Russen weer vervelend gaan doen en de vele zeldzame metalen), zonnepanelen uit China (die dingen zijn eigenlijk behoorlijk simpel, maar we maken ze hier gewoon nauwelijks) en olie of gas uit een rijtje dictaturen. Met name van die tweede en derde wil je gewoon niet (langer) afhankelijk zijn. Een kerncentrale is ondertussen gewoon een gigantische waterkoker die kookt op een apart element. Ideaal is dat element ook thorium omdat dit spul over de hele wereld te vinden is en niet geconcentreerd in bepaalde landen. Of je moet uitzoeken hoe je uranium fatsoenlijk uit de oceanen kan halen. Want daar zit het meeste uranium namelijk. Australië kan ook want die lijken het meeste te hebben, maar nauwelijks ontgonnen. Daarnaast, tja het is zeker niet ondenkbaar meer dat we kernwapens moeten ontwikkelen en dan zijn kerncentrales ook erg handig om de kosten te drukken.

2) Een tien jarenbegroting voor Defensie. Stop nu met die jaarlijkse budgetten, supplementen etc. Er moet gewoon een wet komen die het regelt voor minstens het komende decennium. Nu er geen meerderheidskabinet is en brede politieke en maatschappelijke steun, kan je dit van rechts tot links regelen. Maar regel dan ook echt alles van faciliteiten zoals kazernes, fatsoenlijke oefenterreinen, opslagdepots, strategische voorraden, investeringen in het spoornet, stroom/communicatiekabels, pijpleidingen, ICT infrastructuur, zoveel mogelijk energieautonomie etc etc etc. Ik wil een maatschappelijk deltaplan voor nationale veiligheid in de breedste zin en dat zeg ik als sociaaldemocraat en als militair historicus. Ik weet heel goed wat er echt gevraagd word en hoe instabieler deze wereld word, hoe meer nodig zal zijn voor onze veiligheid en welvaart. En als de politici het een beetje willen leren, dan moeten ze even op bezoek gaan in bijvoorbeeld Finland voor wat ideeën.

Maar nu krijgen we Yeşilgöz en weet ik dat dit bij voorbaat kansloos is...

[dierkx36]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 19:23:
[...]


Nat is natuurlijk niet alleen aan de VVD. Zo ongeveer de enige partijen die Defensie niet actief hebben gesloopt zijn GL, PvdD en de SP. En dat is niet omdat ze voor Defensie-uitgaven waren. Nee, dat is omdat ze niks te zeggen hadden. Alleen de SGP is hier zonder zonde.

De VVD is er alleen wel hypocriet in omdat ze al jaren roepen dat het allemaal niet had gemoeten, maar ze er zelf wel steeds mee hebben ingestemd en anderen de schuld geven. Ook dat is nog niet eens mijn grootste bezwaar. Mijn grootste bezwaar is de politieke erfenis van Yeşilgöz. Ze is nota bene voor VVD standaarden zelfs populistisch, opportunistisch en hypocriet en alleen maar bezig met haar machtspositie in plaats van landsbelang. Dat is het laatste dat je op Defensie wil hebben.

Ik heb zeer lage verwachtingen van dit kabinet, eigenlijk niet veel hoger dan de totale ramp die het vorige kabinet was. Er zijn maar twee dingen waarop ik hoop, dezelfde als het vorige kabinet.

1) Eindelijk een begin maken aan de bouw van kerncentrales. Dat is voor mij ook mede een kwestie van nationale veiligheid. Behalve een stabiel energienet, speelt ook dat je beter je energiebronnen kan diversificeren van wind op zee (als de Russen weer vervelend gaan doen en de vele zeldzame metalen), zonnepanelen uit China (die dingen zijn eigenlijk behoorlijk simpel, maar we maken ze hier gewoon nauwelijks) en olie of gas uit een rijtje dictaturen. Met name van die tweede en derde wil je gewoon niet (langer) afhankelijk zijn. Een kerncentrale is ondertussen gewoon een gigantische waterkoker die kookt op een apart element. Ideaal is dat element ook thorium omdat dit spul over de hele wereld te vinden is en niet geconcentreerd in bepaalde landen. Of je moet uitzoeken hoe je uranium fatsoenlijk uit de oceanen kan halen. Want daar zit het meeste uranium namelijk. Australië kan ook want die lijken het meeste te hebben, maar nauwelijks ontgonnen. Daarnaast, tja het is zeker niet ondenkbaar meer dat we kernwapens moeten ontwikkelen en dan zijn kerncentrales ook erg handig om de kosten te drukken.

2) Een tien jarenbegroting voor Defensie. Stop nu met die jaarlijkse budgetten, supplementen etc. Er moet gewoon een wet komen die het regelt voor minstens het komende decennium. Nu er geen meerderheidskabinet is en brede politieke en maatschappelijke steun, kan je dit van rechts tot links regelen. Maar regel dan ook echt alles van faciliteiten zoals kazernes, fatsoenlijke oefenterreinen, opslagdepots, strategische voorraden, investeringen in het spoornet, stroom/communicatiekabels, pijpleidingen, ICT infrastructuur, zoveel mogelijk energieautonomie etc etc etc. Ik wil een maatschappelijk deltaplan voor nationale veiligheid in de breedste zin en dat zeg ik als sociaaldemocraat en als militair historicus. Ik weet heel goed wat er echt gevraagd word en hoe instabieler deze wereld word, hoe meer nodig zal zijn voor onze veiligheid en welvaart. En als de politici het een beetje willen leren, dan moeten ze even op bezoek gaan in bijvoorbeeld Finland voor wat ideeën.

Maar nu krijgen we Yeşilgöz en weet ik dat dit bij voorbaat kansloos is...

Sinds balkende is er al geen één kabinet meer geweest die een plan kon of wou maken die langer liep dan hun eigen regeer periode.
En stel dat ze het besluit nemen een budget voor 10 jaar vast te zetten :
"Vast "is alleen vast in de politiek totdat ze het willen veranderen (snel geld nodig hebben)

Nee, ik sluit me helemaal bij je aan : 'k heb ook weinig vertrouwen in deze comedyshow.

[MikeyMan]

dierkx36 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 18:54:
[...]


Iemand van een partij die al decennia lang vooraan heeft gestaan bij het helpen slopen van Defensie.
Het eerste wat bij me op komt is hypocriet.


[...]


Vandaag toevallig een discussie/gesprek over met een paar cursisten.
1 ervan is groot voorstander van het Finse model :
Iedereen in dienst voor anderhalf tot 2 jaar, man, vrouw en alles ertussen punt.
Daarna ben je reservist tot je 40 en blijf je oproepbaar tot je 55.

Dus ook die moeilijk opvoedbare prinsjes en prinsesjes die liever zitten te swippen, tiktokken en wat nog meer

Hoewel ik het aan 1 kant volledig met hem eens ben : het is niet de taak van Defensie om iemand anders zijn enkelbijters op te voeden dan wel de maatschappelijk probleem gevallen op te nemen/voeden.
Dit moet je ook niet willen :
Je zit met hele volksstammen die constante sturing nodig hebben en je niet kan vertrouwen, laat staan zelfstandig kan laten denken.
Kan je net zo goed van Heutz weer omdopen naar wat het vroeger was : straf compagnieën.

Ik zou er om een paar redenen wel voor zijn:
- nee het is niet de verantwoordelijkheid van defensie om die lui op te voeden. Maar het alternatief is steeds minder opvoeding lijkt wel. Dan geef ik de voorkeur aan een gedegen opleiding waarbij samenwerken en respect als basisprincipes worden aangeleerd
- toen we nog dienstplicht hadden kende iedereen wel iemand die in dienst zat of had gezeten. Wat dat betreft minder een ver van je bed show
- we hebben hoe dan ook wat weerbaarheid nodig. Een forse reserve voor noodgevallen kan geen kwaad. Moeten we wel wat beter nadenken hoe we dat in gaan zetten als de nood aan de man is.
- als iedereen moet is het geen uitzondering meer. En dus ook minder een nadeel voor je carrière. Ik zou best ook die basistraining wel willen doen, of bij de reserve. Maar dat ga ik nu echt niet meer geregeld krijgen met de baas.

[ Voor 5% gewijzigd door MikeyMan op 05-02-2026 19:53 ]

[AMARONE]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 14:51:
Oh kom op zeg. Kunnen we alsjeblieft iemand competent krijgen, juist nu.
https://nos.nl/artikel/26...sie-melden-haagse-bronnen

*knip*, hou het een beetje vriendelijk graag. Ze is een slechte partijleider maar heeft het als minister echt prima gedaan en dat zal bij DEF niet anders zijn.

[ Voor 8% gewijzigd door NMH op 06-02-2026 09:31 ]

[gws24]

AMARONE schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 00:38:
[...]

*knip* Ze is een slechte partijleider maar heeft het als minister echt prima gedaan en dat zal bij DEF niet anders zijn.

Wat heeft ze als minister dan prima gedaan? Oprechte vraag want het enige wat op mijn netvlies staat is haar 'leugen' over het aantal gezinsherenigingen. Nou was dit na de val van het kabinet maar dit is juist waarom ik geen hoge pet van haar op heb; dat populisme voor eigen (partij) gewin als er verkiezingen aan komen en natuurlijk het oerdomme besluit om met de PVV te gaan regeren.

[ Voor 4% gewijzigd door NMH op 06-02-2026 09:31 ]

[Helixes]

@gws24 @AMARONE Ik herinner me vooral de schaduwteams die ze inzette tegen overlastgevers - tegen de wet en buiten het toezicht van de Kamer om bron.

Dat je dat als Min V&J doet is extra schadelijk, omdat je juist verantwoordelijk bent voor de handhaving van de wet - en maakt je verder ongeschikt voor die post. Het is in die zin jammer dat we niet met terugwerkende kracht moties van wantrouwen tegen bewindspersonen kunnen inzetten: Dilan Yesilgöz is ongeschikt als bewindspersoon.

[downtime]

Wel opmerkelijk dat DNB zich nu opeens met defensie bemoeit. Nu ben ik gewend dat DNB niet zomaar wat roept, en dat dit deugdelijk onderzocht is, maar ben toch benieuwd naar de reacties.

https://nos.nl/l/2601158

De 19 miljard euro die Nederland elk jaar extra aan defensie wil uitgeven, kan beter niet worden gestoken in traditionele onderdelen voor het leger. Het gaat dan om defensieonderdelen die ongeschikt zijn voor niet-militair gebruik, zoals tanks en munitie.

Het kan beter worden gebruikt voor het maken van producten waarin Nederland al een voorsprong heeft op andere landen, zoals chips voor in drones.

[MikeyMan]

downtime schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 13:33:
Wel opmerkelijk dat DNB zich nu opeens met defensie bemoeit. Nu ben ik gewend dat DNB niet zomaar wat roept, en dat dit deugdelijk onderzocht is, maar ben toch benieuwd naar de reacties.

https://nos.nl/l/2601158


[...]

Op zich een logisch standpunt... Maar volgens mij wel een eenzijdige financiele blik.

Heb het idee dat we nog wat gaten hebben hier en daar. En uiteindelijk kun je met een fabriek ook niet schieten.

[downtime]

MikeyMan schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 13:37:
[...]

Op zich een logisch standpunt... Maar volgens mij wel een eenzijdige financiele blik.

Ik denk dat het meevalt. Ik zie het vooral als een oproep aan de politiek om te plannen en met bondgenoten af te stemmen waar we op de langere termijn op moeten focussen. De nieuwe minister moet echt aan de bak en niet volstaan met brandjes blussen.

https://www.dnb.nl/algeme...ste-strategisch-voordeel/

[NMH]

Modbreak:

Graag de inhoudelijke discussie over Yesilgöz haar politieke verleden in het NL-politiek topic voortzetten.

[ Voor 9% gewijzigd door NMH op 06-02-2026 20:13 ]

[Fiber]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 19:12:
Toen ik dit gisteren zag, dacht ik al dat ze nooit lang soldaat zou blijven.
En inderdaad. Nadat Maxima de opleiding voltooid heeft, wordt ze meteen bevorderd tot luitenant-kolonel.
https://nos.nl/artikel/26...pleiding-bij-de-landmacht

Prima PR toch! Na het Amalia effect hebben we nu een Maxima effect.

https://nos.nl/artikel/26...pulair-door-maxima-effect

En die rang, ach lekker boeiend, ik denk niet dat ze echt in de loopgraven orders gaat lopen schreeuwen. Volgens mij zijn er ook geestelijk verzorgers met zo'n rang, maar die hebben ook niet veel bevoegdheden.

[DaniëlWW2]

Fiber schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 21:28:
[...]

Prima PR toch! Na het Amalia effect hebben we nu een Maxima effect.

https://nos.nl/artikel/26...pulair-door-maxima-effect

En die rang, ach lekker boeiend, ik denk niet dat ze echt in de loopgraven orders gaat lopen schreeuwen. Volgens mij zijn er ook geestelijk verzorgers met zo'n rang, maar die hebben ook niet veel bevoegdheden.

Oh absoluut niet. Maar meteen luitenant-kolonel is wel een forse stap. Luitenant, kapitein of majoor was nog te begrijpen, maar dit is meteen van het niveau van bataljonscommandant. Die rang is eigenlijk meer gereserveerd voor officieren die al een hogere officiersopleiding hebben volbracht. Of voor hoge posities die wat gezag vereisen zoals artsen of inderdaad geestelijk verzorgers.

Zat er natuurlijk dik aan te komen omdat ze koningin is, maar toch.

[Helixes]

Fiber schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 21:28:
En die rang, ach lekker boeiend, ik denk niet dat ze echt in de loopgraven orders gaat lopen schreeuwen. Volgens mij zijn er ook geestelijk verzorgers met zo'n rang, maar die hebben ook niet veel bevoegdheden.

Ik kijk daar heel anders naar. Met een rang als dat van luitenant-kolonel zit je hoog genoeg in de boom om nooit in een schuttersputje ergens achterin Polen te belanden. Ik wil niet per se zeggen dat reservisten allemaal zandhazen zijn - vaak zijn het geen frontlinie-rollen. Maar goed, helemaal uitgesloten is het natuurlijk ook niet in tijden als deze. Bovendien is het tot ver achter de frontlinie gevaarlijk tegenwoordig.

Zoniet, Konining Maxima. Die mag lekker in de veiligheid van de officiersmess proosten op weer een geslaagde operatie

[downtime]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 08:54:
[...]

Of voor hoge posities die wat gezag vereisen zoals artsen of inderdaad geestelijk verzorgers.

Heeft dat niet (mede) met opleidingsniveau en salarisschaal te maken?

In het geval van Maxima had ik niet anders verwacht. De hiërarchische verhoudingen worden ook wat complex als je iemand hebt die “slechts” een luitenant is maar tevens de Koningin. Wie salueert naar wie? En we snappen (hopelijk) allemaal dat haar bijdrage symbolisch is. Haar betrokkenheid bij de Krijgsmacht betekent meer dan haar fysieke aanwezigheid.

[Seraphin]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 08:54:
[...]

Oh absoluut niet. Maar meteen luitenant-kolonel is wel een forse stap. Luitenant, kapitein of majoor was nog te begrijpen, maar dit is meteen van het niveau van bataljonscommandant. Die rang is eigenlijk meer gereserveerd voor officieren die al een hogere officiersopleiding hebben volbracht. Of voor hoge posities die wat gezag vereisen zoals artsen of inderdaad geestelijk verzorgers.

Zat er natuurlijk dik aan te komen omdat ze koningin is, maar toch.

Op zich snap ik deze specifieke rang wel; het is de hoogste die je ongebrevetteerd kunt behalen. Ik denk dat het voor 99% van de geüniformeerden verder weinig uitmaakt of ze dan kapitein, majoor of overste is, terwijl het wel een extra laagje ceremoniële waarde brengt.

[Yucon]

Ik vraag het meer uit nieuwsgierigheid dan uit een zuur soort afgunst, maar betekent dit nou dat ze automatische en dienstverband met bijbehorend salaris krijgt? Ergens zou dat raar klinken. Maar tegelijkertijd kan ik me ook voorstellen dat je niet zomaar een rang uit kunt delen aan iemand die niet in dienst is. Weet iemand dit?

[downtime]

Yucon schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 07:23:
Ik vraag het meer uit nieuwsgierigheid dan uit een zuur soort afgunst, maar betekent dit nou dat ze automatische en dienstverband met bijbehorend salaris krijgt? Ergens zou dat raar klinken. Maar tegelijkertijd kan ik me ook voorstellen dat je niet zomaar een rang uit kunt delen aan iemand die niet in dienst is. Weet iemand dit?

Ik weet het niet maar een snelle blik op de site van defensie leert me dat reservisten betaald krijgen voor de dagen dat ze daadwerkelijk voor defensie aan de slag zijn. Geen vast salaris dus.

[Bobmeister]

Yucon schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 07:23:
Ik vraag het meer uit nieuwsgierigheid dan uit een zuur soort afgunst, maar betekent dit nou dat ze automatische en dienstverband met bijbehorend salaris krijgt? Ergens zou dat raar klinken. Maar tegelijkertijd kan ik me ook voorstellen dat je niet zomaar een rang uit kunt delen aan iemand die niet in dienst is. Weet iemand dit?

Je wordt per gewerkt uur betaald nadat je een handtekening hebt gezet op een ouderwets papiertje wat vervolgens ingescand wordt..

[MikeyMan]

Och... Willem had ook de nodige rangen bij alle krijgsmachten. Granted, die had er iets meer voor gedaan. Die was Reserve-commandeur bij de Marine, Reserve-brigadegeneraal bij de Landmacht en Marechaussee, en Reserve-commodore bij de Luchtmacht.

[Arjantje72]

MikeyMan schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 08:42:
Och... Willem had ook de nodige rangen bij alle krijgsmachten. Granted, die had er iets meer voor gedaan. Die was Reserve-commandeur bij de Marine, Reserve-brigadegeneraal bij de Landmacht en Marechaussee, en Reserve-commodore bij de Luchtmacht.

Maar krijgt hij daarvoor betaald was de vraag?

[asing]

Beste plek is denk ik hier, Nederland was er bij.

Stukje van de Telegraaf achter een betaalmuur : https://www.telegraaf.nl/...vernietigd/132187359.html

Korte samenvatting : NATO oefende in Estland op Hedgehog 2025. Om het realistisch te maken werd een 10 man sterk drone team uit Oekraïne gehaald, samen met hun drones en de door hun gebruikte software, Delta. Een Britse bragade had geen schijn van kans tegen deze nep-vijand. Oud CENTCOM chef Patraeus geeft dat doctrines opnieuw geschreven moeten worden, de tijd tussen ontdekken van een doel en schieten korter moet en er meer en betere anti-drone maatregelen moeten komen.

[LTwinter]

asing schreef op zondag 15 februari 2026 @ 00:36:
Beste plek is denk ik hier, Nederland was er bij.

Stukje van de Telegraaf achter een betaalmuur : https://www.telegraaf.nl/...vernietigd/132187359.html

Korte samenvatting : NATO oefende in Estland op Hedgehog 2025. Om het realistisch te maken werd een 10 man sterk drone team uit Oekraïne gehaald, samen met hun drones en de door hun gebruikte software, Delta. Een Britse bragade had geen schijn van kans tegen deze nep-vijand. Oud CENTCOM chef Patraeus geeft dat doctrines opnieuw geschreven moeten worden, de tijd tussen ontdekken van een doel en schieten korter moet en er meer en betere anti-drone maatregelen moeten komen.

Doet mij denken aan de woorden van mijn Sergeant-instructeur tijdens training: "Dit is plek de plek om fouten te maken. Maar leer er van. In de toekomst kan het je beste vriend zijn".

[Baseman77]

Bijzonder dat de NAVO na 4 jaar oorlog in Oekraïne nog steeds niet is voorbereid op de huidige wijze van oorlog voeren, dus met vooral drones.

Een handvol teams en een dertigtal drones waren voldoende om in slechts een halve dag 2 complete brigades te vernietigen. Weliswaar door Oekraïense droneteams die rechtstreeks van het front kwamen, maar dan nog.

[LTwinter]

Baseman77 schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 09:17:
Bijzonder dat de NAVO na 4 jaar oorlog in Oekraïne nog steeds niet is voorbereid op de huidige wijze van oorlog voeren, dus met vooral drones.

Een handvol teams en een dertigtal drones waren voldoende om in slechts een halve dag 2 complete brigades te vernietigen. Weliswaar door Oekraïense droneteams die rechtstreeks van het front kwamen, maar dan nog.

Defensie apparaten zijn log (Ask me how I know).

Iedereen op elke laag van overheid moet er een plasje over doen voordat er ook maar iets kan.

Nederland: Live fire oefening op de veluwe? Minister van defensie, Minister van milieu, omwonenden, natuurclubjes, gemeente, externe adviseurs, vergunningen, etc, etc, etc.

Rusland: Live fire oefening, als er een dorp wordt weggevaagd is het statistiek.

[Bobmeister]

Baseman77 schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 09:17:
Bijzonder dat de NAVO na 4 jaar oorlog in Oekraïne nog steeds niet is voorbereid op de huidige wijze van oorlog voeren, dus met vooral drones.

Een handvol teams en een dertigtal drones waren voldoende om in slechts een halve dag 2 complete brigades te vernietigen. Weliswaar door Oekraïense droneteams die rechtstreeks van het front kwamen, maar dan nog.

Die oefening in Estland is daar gewoon op geschreven. Mooi staaltje effectbejag.

[sdk1985]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 19:23:
[...]

1) Eindelijk een begin maken aan de bouw van kerncentrales. Dat is voor mij ook mede een kwestie van nationale veiligheid.

In de context van oorlog is een kerncentrale voorstellen is een misser. Een dergelijk complex is niet te missen en het is daardoor ook niet te verdedigen. Daarbij is fysiek, zoals Zaporizja, niet eens het punt. Letterlijk heel Nederland is vanuit de zee eenvoudig bereikbaar voor raketaanvallen. Bij verlies van een kerncentrale levert permanente problemen ná die eventuele oorlog op. Dat past niet binnen een pleidooi voor nationale veiligheid.

De meest reële eerste dreiging is voor Nederland precies dat, aanval vanuit zee. Niet op een kerncentrale maar op strategische doelen. Aanvallen op de Rotterdamse haven ivm brandstof productie en olie voorraden, vernietigen van doorvoerhavens relevant voor de Amerikaanse aanvoer van materieel richting het oosten, vernietiging van de punten waar kabels uit de zee omhoog komen om communicatie te destabiliseren.

Logischer dan beginnen over kerncentrales is investeren in luchtafweer. Dus niet 4 patriots voor heel Nederland maar standaard meerdere operationeel in elke kustprovincie. Het liefst tot het punt dat je ook de capaciteit hebt om bijvoorbeeld 300 drones tegelijk uit te schakelen. Uitbreiden met sensorsystemen in de oceaan en aanvullen met land gebaseerde vuurkracht zodat je altijd terug kunt vuren, ook wanneer je mogelijkheden op zee onder druk staan. Als je dat voor elkaar hebt kun je offensief gaan denken.

[jadjong]

asing schreef op zondag 15 februari 2026 @ 00:36:
Beste plek is denk ik hier, Nederland was er bij.

Stukje van de Telegraaf achter een betaalmuur : https://www.telegraaf.nl/...vernietigd/132187359.html

Korte samenvatting : NATO oefende in Estland op Hedgehog 2025. Om het realistisch te maken werd een 10 man sterk drone team uit Oekraïne gehaald, samen met hun drones en de door hun gebruikte software, Delta. Een Britse bragade had geen schijn van kans tegen deze nep-vijand. Oud CENTCOM chef Patraeus geeft dat doctrines opnieuw geschreven moeten worden, de tijd tussen ontdekken van een doel en schieten korter moet en er meer en betere anti-drone maatregelen moeten komen.

Er is altijd wel dat vervelende kind in de klas die de rest voor lul zet.

https://marineschepen.nl/...ip-tot-zinken-bracht.html

[R_Zwart]

LTwinter schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 13:40:
[...]


Defensie apparaten zijn log (Ask me how I know).

Iedereen op elke laag van overheid moet er een plasje over doen voordat er ook maar iets kan.

Nederland: Live fire oefening op de veluwe? Minister van defensie, Minister van milieu, omwonenden, natuurclubjes, gemeente, externe adviseurs, vergunningen, etc, etc, etc.

Rusland: Live fire oefening, als er een dorp wordt weggevaagd is het statistiek.

Toch prefereer ik dan de Nederlandse stroperigheid. Jij ook denk ik. Al denken veel mensen dat zij niet in zo'n dorp wonen dat weggevaagd wordt....

[Helixes]

LTwinter schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 13:40:
Defensie apparaten zijn log (Ask me how I know).

Iedereen op elke laag van overheid moet er een plasje over doen voordat er ook maar iets kan.

Nederland: Live fire oefening op de veluwe? Minister van defensie, Minister van milieu, omwonenden, natuurclubjes, gemeente, externe adviseurs, vergunningen, etc, etc, etc.

Rusland: Live fire oefening, als er een dorp wordt weggevaagd is het statistiek.

Het is grappig hoe iedereen altijd vóór de FA-fase van de FAFO-methodologie is; en dat iedereen altijd boos, teleurgesteld en ontredderd is in de FO-fase...

Sowieso heeft Defensie al de minste verantwoordelijkheden vwb vergunningen en wettelijke eisen. Nederland is klein of, anders gezegd, er wonen hier ontzettend veel mensen. Er is hier om wat voor reden dan ook ook nog steeds ontzettend veel - en geconcentreerde - agrarische industrie. En, het is het meest vervuilde stukje Europa. Daar ergens tussen wil je dus een live-fire exercitie doen.

Tja....

[ Voor 3% gewijzigd door Helixes op 26-02-2026 16:22 ]

[MikeyMan]

R_Zwart schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 16:14:
[...]


Toch prefereer ik dan de Nederlandse stroperigheid. Jij ook denk ik. Al denken veel mensen dat zij niet in zo'n dorp wonen dat weggevaagd wordt....

Er zal toch wel ergens een middenweg te vinden zijn...

[DaniëlWW2]

sdk1985 schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 15:47:
[...]

In de context van oorlog is een kerncentrale voorstellen is een misser. Een dergelijk complex is niet te missen en het is daardoor ook niet te verdedigen. Daarbij is fysiek, zoals Zaporizja, niet eens het punt. Letterlijk heel Nederland is vanuit de zee eenvoudig bereikbaar voor raketaanvallen. Bij verlies van een kerncentrale levert permanente problemen ná die eventuele oorlog op. Dat past niet binnen een pleidooi voor nationale veiligheid.

De meest reële eerste dreiging is voor Nederland precies dat, aanval vanuit zee. Niet op een kerncentrale maar op strategische doelen. Aanvallen op de Rotterdamse haven ivm brandstof productie en olie voorraden, vernietigen van doorvoerhavens relevant voor de Amerikaanse aanvoer van materieel richting het oosten, vernietiging van de punten waar kabels uit de zee omhoog komen om communicatie te destabiliseren.

Logischer dan beginnen over kerncentrales is investeren in luchtafweer. Dus niet 4 patriots voor heel Nederland maar standaard meerdere operationeel in elke kustprovincie. Het liefst tot het punt dat je ook de capaciteit hebt om bijvoorbeeld 300 drones tegelijk uit te schakelen. Uitbreiden met sensorsystemen in de oceaan en aanvullen met land gebaseerde vuurkracht zodat je altijd terug kunt vuren, ook wanneer je mogelijkheden op zee onder druk staan. Als je dat voor elkaar hebt kun je offensief gaan denken.

De koepel in Borsele is expliciet ontworpen om aanvallen te weerstaan. En zo zijn wel meer kerncentrales gebouwd in West-Europa. Het is niet alleen om het radioactieve spul erin te houden als het gruwelijk mis gaat. Het is ook om zoveel mogelijk aanvallen erbuiten te stoppen. Dat menig Sovjet reactor dit nu niet heeft, is geen fout van kerncentrales, maar een gevolg van Sovjet-Unie. Idem voor Japan, een redelijk vergelijkbare reactorontwerp als Borsele, maar geen betonnen sarcofaag. Dat is ondenkbaar in de EU. Ik weet vrij zeker dat het zelfs verplicht is.

Verder is een van de kenmerken van juist het Franse ERP ontwerp, dat ze een enorme redundantie hebben tegen veel aanvallen, inclusief terroristen die er een passagiersvliegtuig tegenaan crashen.

Ook geld dat we een marine hebben en als er een krijgsmachtonderdeel is, waar we in Europa, een gigantische voorsprong hebben op de Russen, dan is het wel de marine. En zeker als de energievoorziening van Nederland, zo zwaar komt te hangen op windmolens op zee en kerncentrales langs de kust, is de marine van groot belang. Daarom gaat er mede zoveel geld naar de marine. Ook is juist het aanschaffen van grondgebonden luchtafweer voor Nederland minder logisch. Want we hebben een vlootbrouwprogramma en er ligt een zware nadruk op luchtafweer bij die schepen. Ook is de marine een stuk mobieler. Dat is belangrijk in deze instabieler wordende wereld. Want we zijn een handelsland en onze marine heeft altijd gediend ter verdediging van de handel. Het was nooit een speeltje van een of andere koning. De missie is altijd duidelijk geweest, handelsverdediging.

[sdk1985]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 17:54:
[...]

De koepel in Borsele is expliciet ontworpen om aanvallen te weerstaan. En zo zijn wel meer kerncentrales gebouwd in West-Europa. Het is niet alleen om het radioactieve spul erin te houden als het gruwelijk mis gaat. Het is ook om zoveel mogelijk aanvallen erbuiten te stoppen. Dat menig Sovjet reactor dit nu niet heeft, is geen fout van kerncentrales, maar een gevolg van Sovjet-Unie. Idem voor Japan, een redelijk vergelijkbare reactorontwerp als Borsele, maar geen betonnen sarcofaag. Dat is ondenkbaar in de EU. Ik weet vrij zeker dat het zelfs verplicht is.

Er is een Design Basis Threat benadering. Die zijn geheim. Maar je hoeft er niet op te rekenen dat dit betekent dat de boel bestand is tegen een aantal 3M-14 Kalibr's...

Ook geld dat we een marine hebben en als er een krijgsmachtonderdeel is, waar we in Europa, een gigantische voorsprong hebben op de Russen, dan is het wel de marine. En zeker als de energievoorziening van Nederland, zo zwaar komt te hangen op windmolens op zee en kerncentrales langs de kust, is de marine van groot belang. Daarom gaat er mede zoveel geld naar de marine. Ook is juist het aanschaffen van grondgebonden luchtafweer voor Nederland minder logisch. Want we hebben een vlootbrouwprogramma en er ligt een zware nadruk op luchtafweer bij die schepen. Ook is de marine een stuk mobieler. Dat is belangrijk in deze instabieler wordende wereld. Want we zijn een handelsland en onze marine heeft altijd gediend ter verdediging van de handel. Het was nooit een speeltje van een of andere koning. De missie is altijd duidelijk geweest, handelsverdediging.

De marine van Nederland is helemaal niet uit uitgebreid. Dat zijn letterlijk een hand vol schepen. We hebben 3 onderzeeboten en 6 fregatten en nog wat minder relevante schepen zoals logistiek, mijnenjagers, enz. Het is aan de orde van de dag dat Rusland in staat is om met onderzeeboten al dan niet opgemerkt voorbij te varen. Dus even los van dat de marine te klein is om een significant deel van de zee af te dekken, laat staan alles; de logica van land based projectiel afweer is dat je vanaf de juiste kant de binnenkomende projectielen aanschiet, in plaats van erachteraan te schieten. Natuurlijk haal je het liever op zee neer, maar dat is alles behalve gegarandeerd. De huidige realiteit is die van UUVs. Daarvan is de Poseidon de grootste nachtmerrie.

Tevens is het handig wanneer je verdediging zo opzet dat het universeel werkt, dus niet alleen tegen Rusland. Het feit dat je het hebt heeft namelijk impact op de game theory. Hoe lager de kans van slagen, des te minder waarschijnlijk je een target wordt.

Verder volledig afstappen van het idee dat Nederland persé internationaal een impact moet hebben. Waarbij persé betekent dat Nederland enorme gaten heeft in operationele en defensieve slagkracht. De focus heeft namelijk de laatste jaren op logistiek gelegen. Logisch binnen de focus van internationaal meedoen met de VS, maar zware wapens verruilen voor jeeps en andere logistieke voertuigen helpt je landsverdediging niet. Begin maar eens met de eigen landsverdediging; mankracht, materiaal, munitie, training, sensoren en de command & control voor dat verdedigende apparaat. Internationaal meedoen kan altijd nog via de luchtmacht, mits men voldoende materieel aanschaft.

[ Voor 10% gewijzigd door sdk1985 op 26-02-2026 18:57 ]

[asing]

LTwinter schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 13:40:
[...]
Nederland: Live fire oefening op de veluwe? Minister van defensie, Minister van milieu, omwonenden, natuurclubjes, gemeente, externe adviseurs, vergunningen, etc, etc, etc.

Rusland: Live fire oefening, als er een dorp wordt weggevaagd is het statistiek.

Bedenk even dat als je met een PZH2000 wil schieten op de Veluwe, je eerst helemaal naar de ene kant moet, vervolgens de lichtste explosieve lading moet pakken en dan nog eens een zo hoog mogelijke baan.

Met een beetje mazzel (als de wind niet tegenzit) beland je projectiel nog op de Veluwe ipv erbuiten.

De Veluwe is niet zo groot dat je er echt kan oefenen.

[dierkx36]

LTwinter schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 13:40:
[...]


Defensie apparaten zijn log (Ask me how I know).

Iedereen op elke laag van overheid moet er een plasje over doen voordat er ook maar iets kan.

Nederland: Live fire oefening op de veluwe? Minister van defensie, Minister van milieu, omwonenden, natuurclubjes, gemeente, externe adviseurs, vergunningen, etc, etc, etc.

Rusland: Live fire oefening, als er een dorp wordt weggevaagd is het statistiek.

Kwam er een paar weken geleden, via een INT cursus achter dat RF geen colleteral damage kent :
Voor de niet camouflage pak dragende medemens : laat die even op je inwerken.
Zodra die is ingedaalt, neem er dan ook bij dat RF niet de wet van Geneve onderkent.

asing schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 19:24:
[...]

Bedenk even dat als je met een PZH2000 wil schieten op de Veluwe, je eerst helemaal naar de ene kant moet, vervolgens de lichtste explosieve lading moet pakken en dan nog eens een zo hoog mogelijke baan.

Met een beetje mazzel (als de wind niet tegenzit) beland je projectiel nog op de Veluwe ipv erbuiten.

De Veluwe is niet zo groot dat je er echt kan oefenen.

Nope, low angle.
PZH schiet geen high angle op ASK, alleen kleinste ladingen
PZH mag ook geen high angle schoten op het ASK naar mijn weten, iets met wind en ' t Harde, Nunspeet en Epe etc.
Alleen 60,81 en 120 schieten stijlbaan.

[ Voor 14% gewijzigd door dierkx36 op 27-02-2026 01:18 ]

[sdk1985]

Aanvullend op voorgaand bericht. Ondertussen zie ik dat België het havengebied daadwerkelijk gaat beveiligen; https://nos.nl/artikel/26...d-jaar-luchtafweergeschut. In samenwerking met Nederland besteld. Ironisch want de Rotterdamse havens is 'in gesprek' met ministerie van Defensie.

Ze vermelden het Nasams systeem overigens los van de aanschaf een antidronesysteem;

quote: https://www.gva.be/binnen...ml?utm_source=chatgpt.com

“We hebben ook een antidronesysteem voor de haven besteld”, zei Bart De Wever op het evenement in Kinepolis.

Het is natuurlijk erg duur om met een AMRAAM raket (1000K) of AIM-9X Sidewinder (300K) op een drone te schieten. Ik ga er wel even vanuit dat het een geïntegreerd systeem wordt. Dus dat de radar en vuurleidingscentrum gekoppeld kan worden aan het antidronesysteem. Verder komt er later nog een tweede batterij waarmee een groter deel van regio waaronder de kerncentrales (daar heb je ze weer) kunnen worden beschermd.

Hoe dan ook; een ontwikkeling waar Nederland een voorbeeld aan kan nemen.

[ Voor 6% gewijzigd door sdk1985 op 02-03-2026 12:51 ]

[Bernard0343]

sdk1985 schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 18:48:
...
De marine van Nederland is helemaal niet uit uitgebreid. Dat zijn letterlijk een hand vol schepen. We hebben 3 onderzeeboten en 6 fregatten en nog wat minder relevante schepen zoals logistiek, mijnenjagers, enz. Het is aan de orde van de dag dat Rusland in staat is om met onderzeeboten al dan niet opgemerkt voorbij te varen. Dus even los van dat de marine te klein is om een significant deel van de zee af te dekken, laat staan alles; de logica van land based projectiel afweer is dat je vanaf de juiste kant de binnenkomende projectielen aanschiet, in plaats van erachteraan te schieten. Natuurlijk haal je het liever op zee neer, maar dat is alles behalve gegarandeerd. De huidige realiteit is die van UUVs. Daarvan is de Poseidon de grootste nachtmerrie.

Tevens is het handig wanneer je verdediging zo opzet dat het universeel werkt, dus niet alleen tegen Rusland. Het feit dat je het hebt heeft namelijk impact op de game theory. Hoe lager de kans van slagen, des te minder waarschijnlijk je een target wordt.

Verder volledig afstappen van het idee dat Nederland persé internationaal een impact moet hebben. Waarbij persé betekent dat Nederland enorme gaten heeft in operationele en defensieve slagkracht. De focus heeft namelijk de laatste jaren op logistiek gelegen. Logisch binnen de focus van internationaal meedoen met de VS, maar zware wapens verruilen voor jeeps en andere logistieke voertuigen helpt je landsverdediging niet. Begin maar eens met de eigen landsverdediging; mankracht, materiaal, munitie, training, sensoren en de command & control voor dat verdedigende apparaat. Internationaal meedoen kan altijd nog via de luchtmacht, mits men voldoende materieel aanschaft.

Een paar dingetjes, het klopt dat de marine 'maar' zes fregatten en drie onderzeeërs heeft. Je vergeet echter de 4 patrouilleschepen van de Holland-klasse. Het lijkt me dat deze, samen met de drie mijnenjagers (binnenkort vier, en meer worden gebouwd) prima geschikt zijn om in ieder geval een déél van de Nederlandse EEZ te beveiligen.

Willen we iets aan de 'landsverdediging' doen, moeten we ons realiseren dat dit begint bij het verdedigen van het bondgenootschappelijk gebied, zowel in het oosten, de Baltische staten en het gat van Suwalki, als in het uiterste westen, Groenland en het caraïbisch deel van het Koninkrijk. Op het moment dat een mogelijke vijand bij Visé of Kleef de snelweg opdraait richting Nederland, zijn we het haasje.
Dus het integreren van een groot deel van onze landmacht met het Duitse leger, zoals nu gebeurt, het integreren van de marine met de Belgische en Luxemburgse( ) zeestrijdkrachten onder de Admiraliteit Benelux, zoals nu gebeurt en het nauw samenwerken van het Korps Mariniers met hun Britse tegenvoeters, zoals nu gebeurt versterkt de collectieve verdediging alleen maar. En IMHO, een verdere integratie van de EU-strijdkrachten, naast het NAVO-verband, is de enige manier om dit continent en haar belangen, geloofwaardig te blijven verdedigen.

Tot slot, tactici winnen een slagen, logistici winnen oorlogen. Dus investeren in transportcapaciteit, in welke vorm dan ook, is enorm belangrijk, zeker als je de grootste haven van Europa in je land hebt liggen.

[ Voor 0% gewijzigd door Bernard0343 op 02-03-2026 15:18 . Reden: Ontbrekend woord toegevoegd ]

[sdk1985]

Bernard0343 schreef op maandag 2 maart 2026 @ 13:16:
[...]


Een paar dingetjes, het klopt dat de marine 'maar' zes fregatten en drie onderzeeërs heeft. Je vergeet echter de 4 patrouilleschepen van de Holland-klasse. Het lijkt me dat deze, samen met de drie (binnenkort vier, en meer worden gebouwd) prima geschikt zijn om in ieder geval een déél van de Nederlandse EEZ te beveiligen.

Deze ben ik niet vergeten maar heb ik bewust onder de 'minder relevante schepen' geplaatst. Deze hebben geen lucht verdedigende capaciteiten. Überhaupt beschikken deze schepen alleen lichte bewapening. Die moet je meer zien als pressiemiddel tegen civiele doelen. Handhaving tegen een illegale visser of een verdacht vrachtschip. Bij een potje zeeslag doen deze schepen niet mee.

Zie ook wikipedia

Op grond van hun grootte en sensorsuite zijn de OPV's te vergelijken met korvetten en fregatten. Hun relatief lichte bewapening past echter niet bij die kwalificatie.

Een kanon (Oto Melara 76 mm) is adequaat bij de inzet tegen smokkelschepen (zoals onderschepping van drugtransporten met snelle speedboten in het Caraïbisch Gebied). Als aanvulling daarop zijn nog een snelvuurkanon van 30 mm (Oto Melara Marlin) en 2 machinegeweren van 12,7 mm (Oto Melara Hitrole) voorzien. Deze zijn allemaal op afstand vanuit de centrale bedienbaar. Voor non-lethal bescherming en brandbestrijding worden twee waterkanonnen gevoerd. Daarnaast zijn er zes stellingen voor handbediende FN MAG-7,62mm-machinegeweren.

Bernard0343 schreef op maandag 2 maart 2026 @ 13:16:
[...]


Willen we iets aan de 'landsverdediging' doen, moeten we ons realiseren dat dit begint bij het verdedigen van het bondgenootschappelijk gebied, zowel in het oosten, de Baltische staten en het gat van Suwalki, als in het uiterste westen, Groenland en het caraïbisch deel van het Koninkrijk. Op het moment dat een mogelijke vijand bij Visé of Kleef de snelweg opdraait richting Nederland, zijn we het haasje.
Dus het integreren van een groot deel van onze landmacht met het Duitse leger, zoals nu gebeurt, het integreren van de marine met de Belgische en Luxemburgse( ) zeestrijdkrachten onder de Admiraliteit Benelux, zoals nu gebeurt en het nauw samenwerken van het Korps Mariniers met hun Britse tegenvoeters, zoals nu gebeurt versterkt de collectieve verdediging alleen maar. En IMHO, een verdere integratie van de EU-strijdkrachten, naast het NAVO-verband, is de enige manier om dit continent en haar belangen, geloofwaardig te blijven verdedigen.

Dat is zeker verstandig maar niet de eerste prioriteit. De grenslanden en alle achterliggende landen hebben datzelfde belang bij het beveiligen van die grenzen. Tevens zijn die samenwerkingen er natuurlijk al, zo zijn de Nederlandse Patriot systemen naar Oost Europa gegaan.

Maar in de context van heropbouw van de Nederlandse strijdkrachten, dus waar geef je je geld aan uit, lijkt het mij erg handig wanneer je de eigen broek kunt ophouden wanneer het aankomt op alle dreigingen die vanuit de Noordzee komen. Dus geen aanschaf van PzH2000NL Panzerhaubitze voor 1 miljard, maar een sloot NASAM, Patriot, antidrone en air superiority gevechtsvliegtuigen. Zorgen voor voldoende voorraden.

Daarna kun je weer gaan kijken hoe je het beste de oostelijke buren kunt ondersteunen. Is dat met nog meer luchtafweer (waar je dan evt een specialist in kunt zijn, ook handig met reserve onderdelen en munitie), of met straaljagers, aanvalshelicopters, rakket systemen, enz.

[ Voor 41% gewijzigd door sdk1985 op 02-03-2026 13:41 ]

[Bernard0343]

sdk1985 schreef op maandag 2 maart 2026 @ 13:31:
[...]

Deze ben ik niet vergeten maar heb ik bewust onder de 'minder relevante schepen' geplaatst. Deze hebben geen lucht verdedigende capaciteiten. Überhaupt beschikken deze schepen alleen lichte bewapening. Die moet je meer zien als pressiemiddel tegen civiele doelen. Handhaving tegen een illegale visser of een verdacht vrachtschip. Bij een potje zeeslag doen deze schepen niet mee.

Zie ook wikipedia


[...]


[...]

Dat is zeker verstandig maar niet de eerste prioriteit. De grenslanden en alle achterliggende landen hebben datzelfde belang bij het beveiligen van die grenzen. Tevens zijn die samenwerkingen er natuurlijk al, zo zijn de Nederlandse Patriot systemen naar Oost Europa gegaan.

Maar in de context van heropbouw van de Nederlandse strijdkrachten, dus waar geef je je geld aan uit, lijkt het mij erg handig wanneer je de eigen broek kunt ophouden wanneer het aankomt op alle dreigingen die vanuit de Noordzee komen. Dus geen aanschaf van PzH2000NL Panzerhaubitze voor 1 miljard, maar een sloot NASAM, Patriot, antidrone en air superiority gevechtsvliegtuigen. Zorgen voor voldoende voorraden.

Daarna kun je weer gaan kijken hoe je het beste de oostelijke buren kunt ondersteunen. Is dat met nog meer luchtafweer (waar je dan evt een specialist in kunt zijn, ook handig met reserve onderdelen en munitie), of met straaljagers, aanvalshelicopters, rakket systemen, enz.

Die OPV's zijn dus prima in te zetten bij het begeleiden van marine- / spionageschepen, het bewaken van de EEZ en het tot stoppen dwingen van verdachte olietankers. Maar dat laat niet onverlet dat we, samen met de overige Noordzee landen de vrije doorvaart en het bewaken van de boortorens, windmolenparken, datakabels etc, heel serieus moeten nemen.

Overigens hebben die 'overige schepen' een vrij essentiële functie. Troepen verplaatsen en materieel verplaatsen, schepen die op zee zijn bevoorraden, om er maar een paar te noemen.

Willen we 'volledig onze eigen broek' ophouden, m.a.w. de verdediging van Nederland zonder bondgenoten willen doen, dan zullen de defensieuitgaven nogmaals over de kop moeten. Het is de vraag of dat überhaupt haalbaar is. Nogmaals, als fort Westervoort wederom onder vijandelijk vuur komt te liggen, dan is het veel en veel te laat. Daarom, júist afstemmen met bondgenoten en júist wel die trouwe bondgenoot zijn, die zich realiseert dat we ons land het beste verdedigen samen met onze (Europese) bondgenoten. Ik denk dat 1672, 1795 en 1940 ons hebben geleerd dat we zonder bondgenoten nergens zijn. Dus doen alsof we het zelf wel kunnen regelen, zonder onze vrienden, is onzin.

[ Voor 3% gewijzigd door Bernard0343 op 02-03-2026 14:59 ]

[WiLLoW_TieN]

Bernard0343 schreef op maandag 2 maart 2026 @ 13:16:
[...]
Een paar dingetjes, het klopt dat de marine 'maar' zes fregatten en drie onderzeeërs heeft. Je vergeet echter de 4 patrouilleschepen van de Holland-klasse. Het lijkt me dat deze, samen met de drie (binnenkort vier, en meer worden gebouwd) prima geschikt zijn om in ieder geval een déél van de Nederlandse EEZ te beveiligen.

[ Voor 13% gewijzigd door WiLLoW_TieN op 02-03-2026 15:03 ]

[Bernard0343]

WiLLoW_TieN schreef op maandag 2 maart 2026 @ 14:59:
[...]

geloof mij wij hebben VAREND en inzetgereed GEEN ;

3 Onderzeeboten
6 Fregatten
4 OPV's

En daarom moét de marine ook nieuwe schepen krijgen. Jammer alleen dat het bouwen van een schip even duurt.

Maar je zal het toch eens zijn met de stelling dat die 'andere' schepen (van mijnenjagers tot LPD's en alles daartussen) even belangrijk zijn als de 'punt van de speer', de onderzeeërs en fregatten?

Overigens, is het probleem dat er geen mensen zijn, of geen geld?

Nabrander: ik was één woord vergeten in mijn vorige post deze moet zijn:

Het lijkt me dat deze, samen met de drie mijnenjagers (binnenkort vier, en meer worden gebouwd) prima geschikt zijn om in ieder geval een déél van de Nederlandse EEZ te beveiligen

[ Voor 24% gewijzigd door Bernard0343 op 02-03-2026 15:19 ]

[AMARONE]

sdk1985 schreef op maandag 2 maart 2026 @ 12:48:
Aanvullend op voorgaand bericht. Ondertussen zie ik dat België het havengebied daadwerkelijk gaat beveiligen; https://nos.nl/artikel/26...d-jaar-luchtafweergeschut. In samenwerking met Nederland besteld. Ironisch want de Rotterdamse havens is 'in gesprek' met ministerie van Defensie.

Ze vermelden het Nasams systeem overigens los van de aanschaf een antidronesysteem;

[...]

Het is natuurlijk erg duur om met een AMRAAM raket (1000K) of AIM-9X Sidewinder (300K) op een drone te schieten. Ik ga er wel even vanuit dat het een geïntegreerd systeem wordt. Dus dat de radar en vuurleidingscentrum gekoppeld kan worden aan het antidronesysteem. Verder komt er later nog een tweede batterij waarmee een groter deel van regio waaronder de kerncentrales (daar heb je ze weer) kunnen worden beschermd.

Hoe dan ook; een ontwikkeling waar Nederland een voorbeeld aan kan nemen.

Ik neem aan dat België dit doet icm Nederland omdat Nederland het ook gaat doen. Ik vind het wel vermoeiend dat je dan leest dat ze niet super geschikt zijn voor drones, dat snapt Defensie ook wel, dat zal het doel van deze verdediging dan ook niet zijn. Onze havens zijn van levensbelang dus dit gaat om raketten te weren. Anti drones zal dmv een ander systeem vast wel gaan gebeuren.

[sdk1985]

AMARONE schreef op maandag 2 maart 2026 @ 22:26:
[...]


Ik neem aan dat België dit doet icm Nederland omdat Nederland het ook gaat doen. Ik vind het wel vermoeiend dat je dan leest dat ze niet super geschikt zijn voor drones, dat snapt Defensie ook wel, dat zal het doel van deze verdediging dan ook niet zijn. Onze havens zijn van levensbelang dus dit gaat om raketten te weren. Anti drones zal dmv een ander systeem vast wel gaan gebeuren.

Heeft te maken met de leversnelheid; "Het Belgische ministerie van Defensie kondigde eerder plannen aan voor de aankoop van zo'n tien NASAMS-systemen. Het Nederlandse contract met de Noorse leverancier wordt uitgebreid om ervoor te zorgen dat België daar sneller over kan beschikken"

Het wel/niet geschikt tegen drones van specifieke systemen lijkt me buiten de scope van dit topic. Laten we het er op houden dat ze formeel tegen drones gebruikt kunnen worden, er zijn namelijk ook grote UAVs. Soms is het ook een kwestie van range. Nederland heeft overigens naast extra NASAMS ook NOMADS in bestelling staan. Die vallen onder korte afstand (shorad). Gebruiken ook de dure aim-9 sidewinders. Niet persé iets om in de haven van Rotterdam te zetten, meer geschikt voor een potentieel slagveld.

Überhaupt is dus niet duidelijk of Rotterdam iets van verdediging krijgt. Hopelijk raakt Nederland geïnspireerd door de Belgen, daar gaat de boel in 2027 operationeel.

[Bernard0343]

AMARONE schreef op maandag 2 maart 2026 @ 22:26:
[...]


Ik neem aan dat België dit doet icm Nederland omdat Nederland het ook gaat doen. Ik vind het wel vermoeiend dat je dan leest dat ze niet super geschikt zijn voor drones, dat snapt Defensie ook wel, dat zal het doel van deze verdediging dan ook niet zijn. Onze havens zijn van levensbelang dus dit gaat om raketten te weren. Anti drones zal dmv een ander systeem vast wel gaan gebeuren.

Nederland heeft ruim een jaar geleden al besloten om materieel aan te schaffen dat bij uitstek geschikt is om zich tegen drones te verdedigen. Na de incidenten met drones in november '25 is er gekozen om extra te investeren in anti-drone systemen. Ik kan mij niet voorstellen dat defensie 'vergeet' om een aantal van deze systemen in de buurt van onze vitale infrastructuur te plaatsen (de haven van Rotterdam, Schiphol ....). Ook België schaft (meerdere) anti drone systemen aan. Ik ga er van uit dat ook de buren dit soort middelen rond de haven van Antwerpen zullen plaatsen.

[sdk1985]

Bernard0343 schreef op dinsdag 3 maart 2026 @ 12:08:
[...]

Nederland heeft ruim een jaar geleden al besloten om materieel aan te schaffen dat bij uitstek geschikt is om zich tegen drones te verdedigen. Na de incidenten met drones in november '25 is er gekozen om extra te investeren in anti-drone systemen. Ik kan mij niet voorstellen dat defensie 'vergeet' om een aantal van deze systemen in de buurt van onze vitale infrastructuur te plaatsen (de haven van Rotterdam, Schiphol ....). Ook België schaft (meerdere) anti drone systemen aan. Ik ga er van uit dat ook de buren dit soort middelen rond de haven van Antwerpen zullen plaatsen.

Dat is niet persé een aanname die hout snijdt. Op dit moment heeft Nederland 2 NASAM systemen en 3 patriot systemen in bezit. Deze staan juist niet bij onze vitale infrastructuur. Zo staan er 2 patriots met een ongespecificeerd aantal NASAM in Polen. Het vierde systeem, dat namelijk eigenlijk als spare parts bedoeld was, is aan Oekraïne gedoneerd. Het derde systeem kan ik niet vinden waar dat staat. Educated guess is dat die nu als spare parts gebruikt wordt. Staat in ieder geval niet in de haven, niet echt te missen die dingen.

Bernard0343 schreef op dinsdag 3 maart 2026 @ 12:08:
[...]
Ik kan mij niet voorstellen dat defensie 'vergeet' om een aantal van deze systemen in de buurt van onze vitale infrastructuur te plaatsen (de haven van Rotterdam, Schiphol ....).

Het is geen vergeten, het is een bewuste (politieke) keuze. België heeft hierin een hele andere politieke keuze gemaakt. Die hebben geen luchtafweer, doen een aankoop en gebruiken de eerste levering direct voor het beveiligen van het eigen grondgebied. Ook de tweede unit zal daarvoor gebruikt worden. Die hebben straks een mooie vaste paraplu. Dat was tevens de kern van mijn pleidooi; zorg eerst een voor de eigen defensie en ga daarna kijken naar internationaal mee doen. Dat is voor mij een veel logischere '(her)opbouw'.

[Bernard0343]

sdk1985 schreef op dinsdag 3 maart 2026 @ 12:54:
[...]

Dat is niet persé een aanname die hout snijdt. Op dit moment heeft Nederland 2 NASAM systemen en 3 patriot systemen in bezit. Deze staan juist niet bij onze vitale infrastructuur. Zo staan er 2 patriots met een ongespecificeerd aantal NASAM in Polen. Het vierde systeem, dat namelijk eigenlijk als spare parts bedoeld was, is aan Oekraïne gedoneerd. Het derde systeem kan ik niet vinden waar dat staat. Educated guess is dat die nu als spare parts gebruikt wordt. Staat in ieder geval niet in de haven, niet echt te missen die dingen.


[...]

Het is geen vergeten, het is een bewuste (politieke) keuze. België heeft hierin een hele andere politieke keuze gemaakt. Die hebben geen luchtafweer, doen een aankoop en gebruiken de eerste levering direct voor het beveiligen van het eigen grondgebied. Ook de tweede unit zal daarvoor gebruikt worden. Die hebben straks een mooie vaste paraplu. Dat was tevens de kern van mijn pleidooi; zorg eerst een voor de eigen defensie en ga eens kijken naar internationaal mee doen. Dat is voor mij een veel logischere '(her)opbouw'.

Met het bereik van het Patriot systeem (ongeveer 160 km) hoef je dit systeem niet op de top van de Euromast te plaatsen. Overigens is de vervanger van het aan Oekraïne geleverde systeem al in 't voorjaar van 2024 besteld en is de bedoeling dat er een vierde systeem operationeel wordt.

Maar het verschil tussen ons is, dat ik de verdediging van het Navo/EU gebied zie als deel van de 'eigen' verdediging. Dat betekent dat we, terwijl we een 'Europa-dekkend' systeem aan het bouwen zijn (het European Sky Shield Initiatief), we nú, vandaag, de middelen dié we hebben, inzetten op de plaatsen waar ze het meest nodig zijn. En dat is op dit moment in Polen.

[Bobmeister]

sdk1985 schreef op dinsdag 3 maart 2026 @ 12:54:
[...]


Het is geen vergeten, het is een bewuste (politieke) keuze. België heeft hierin een hele andere politieke keuze gemaakt. Die hebben geen luchtafweer, doen een aankoop en gebruiken de eerste levering direct voor het beveiligen van het eigen grondgebied. Ook de tweede unit zal daarvoor gebruikt worden. Die hebben straks een mooie vaste paraplu. Dat was tevens de kern van mijn pleidooi; zorg eerst een voor de eigen defensie en ga daarna kijken naar internationaal mee doen. Dat is voor mij een veel logischere '(her)opbouw'.

Met alle respect maar in België is het vooral leuke (politieke) PR en reactief investeren in Defensie. Drones! Luchtafweer! Die luchtafweer gaat een aanval op de haven van Antwerpen niet tegenhouden. Bovendien is het Belgische leger in een nog veel ermbarmelijke staat dan het Nederlandse en is er geen budget en/of geld beschikbaar om daar iets aan te doen. Over een jaar volgt een nieuwsbericht dat de levering uitgesteld is en/of twee keer zo duur wordt. Dan gaat er een verwijt richting de politieke oppositie en de cirkel is weer rond.
Begrijp me niet verkeerd; het is goed dat ze investeren in Defensie maar België doet met het investeren in de 'eigen' verdediging nu precies het verkeerde. Geef liever een paar miljard extra aan Oekraine, daar bereik je meer mee.
België heeft zo'n 3,5 miljard euro steun verleend aan Oekraine terwijl Nederland er een goede 13,5 miljard aan heeft uitgegeven, terwijl de Nederlandse economie 'maar' 1,5-2 keer zo groot is.

[ Voor 15% gewijzigd door Bobmeister op 03-03-2026 16:30 ]

[LTwinter]

Uberhaupt moet het hele idee van "luchtafweer geschut" op de schop.
Als je met NASAMS op drones gaat schieten heb je al een gaatje in je hoofd.

Afsplitsen van anti-vliegtuig en anti-drone is broodnodig zoals we nu al zien in het M-O.
Iedereen en z'n moeder schiet zijn complete arsenaal af op 1 DJI drone met een handgranaat, en zijn vervolgens surprised Pikachu als de voorraad van alles er in een week doorheen is.

Nog belangrijker dan meerdere laags anti-air is WIE shiet er WANNEER op WAT, en met WAT?

[downtime]

LTwinter schreef op woensdag 4 maart 2026 @ 13:52:
Uberhaupt moet het hele idee van "luchtafweer geschut" op de schop.
Als je met NASAMS op drones gaat schieten heb je al een gaatje in je hoofd.

Afsplitsen van anti-vliegtuig en anti-drone is broodnodig zoals we nu al zien in het M-O.
Iedereen en z'n moeder schiet zijn complete arsenaal af op 1 DJI drone met een handgranaat, en zijn vervolgens surprised Pikachu als de voorraad van alles er in een week doorheen is.

Nog belangrijker dan meerdere laags anti-air is WIE shiet er WANNEER op WAT, en met WAT?

Je vertelt natuurlijk niks nieuws. Luchtafweer heeft historisch gezien altijd verschillende lagen gehad. Een SM3 is wat anders dan een Goalkeeper, een Nike wat anders dan een Hawk, een Patriot wat anders dan een Stinger, een NASAMS weer wat anders dan een Gepard, een 88mm wat anders dan een .50.
Het probleem is niet dat niemand dat snapt maar dat de ontwikkeling, aanschaf en deployment van anti-drone systemen achter loopt op de ontwikkeling van drones. Dus voorlopig vullen we de gaten met systemen die eigenlijk te duur (en misschien minder geschikt) zijn om ermee op drones te schieten.

[sdk1985]

Bobmeister schreef op dinsdag 3 maart 2026 @ 16:26:
[...]


Met alle respect maar in België is het vooral leuke (politieke) PR en reactief investeren in Defensie. Drones! Luchtafweer! Die luchtafweer gaat een aanval op de haven van Antwerpen niet tegenhouden. Bovendien is het Belgische leger in een nog veel ermbarmelijke staat dan het Nederlandse en is er geen budget en/of geld beschikbaar om daar iets aan te doen. Over een jaar volgt een nieuwsbericht dat de levering uitgesteld is en/of twee keer zo duur wordt. Dan gaat er een verwijt richting de politieke oppositie en de cirkel is weer rond.
Begrijp me niet verkeerd; het is goed dat ze investeren in Defensie maar België doet met het investeren in de 'eigen' verdediging nu precies het verkeerde. Geef liever een paar miljard extra aan Oekraine, daar bereik je meer mee.
België heeft zo'n 3,5 miljard euro steun verleend aan Oekraine terwijl Nederland er een goede 13,5 miljard aan heeft uitgegeven, terwijl de Nederlandse economie 'maar' 1,5-2 keer zo groot is.

Phoe dat zijn nogal een paar politieke statements. De meeste daarvan lastig houdbaar. Natuurlijk kunnen die systemen een aanval stoppen, daar zijn ze voor ontworpen. Je ziet ze momenteel overuren draaien in het midden oosten. België heeft daarnaast miljarden extra vrijgemaakt om de 2% norm te halen, die gaan dus juist spullen kopen. Tot slot nog eens 10 miljard uitgeven aan Oekraïne gaat natuurlijk niets helpen tegen meters grote drones die bij Kleine-Brogel (F-35 en nucleaire wapens) Doel (kerncentrale) vliegen. Maar heeft het zin omdat binnen de context van de herbouw van de Nederlandse strijdkrachten te bespreken?

Ik vond het voor de NAVO vooral pijnlijk dat men de situatie in België niet onder controle kregen. Het ging daarbij namelijk niet over drones van 30cm maar eerder van 3 meter waarbij het tevens opviel dat drone jammers niet effectief waren. Tevens gaf men aan dat er op sommige momenten 15 in formatie vlogen en de oorsprong niet duidelijk was. De VK stuurde een anti-drone team, Frankrijk en Duitsland hebben ook steun toegezegd. Vanuit Nederland was het stil. Dus ja dan is een vast systeem met groot bereik een mooie eerste stap van een verdediging die uiteindelijk uit meerdere lagen kan worden opgebouwd. Wat mij betreft kan Nederland daar een voorbeeld aan nemen, sterker nog ik zou het integreren aangezien men toch dezelfde systemen besteld.

[Grunwold]

https://nos.nl/artikel/26...s-maar-sluit-het-niet-uit

Het kabinet vermoedt dat ze niet voldoende “jongeren” gaan vinden voor het leger en overweegt de dienstplicht in te stellen.

[Baseman77]

Bobmeister schreef op dinsdag 3 maart 2026 @ 16:26:
Bovendien is het Belgische leger in een nog veel ermbarmelijke staat dan het Nederlandse en is er geen budget en/of geld beschikbaar om daar iets aan te doen.

Dit klopt helemaal!
Ik ken enkele Belgen die in het leger zitten/zaten en de algemene staat van hun leger is vrij bedroevend. Enkele specialistische takken zijn prima, maar het 'gewone' leger heeft een groot gebrek aan geld en verkeert daardoor in slechte staat.

Een vriend van mij werkte in het Belgische leger, bij een afdeling die de vliegtuigen en piloten ondersteunt. Hij is een keer uitgezonden geweest naar Afghanistan, waar ze samen met o.a. de Nederlanders op een basis zaten. En ze waren stikjaloers op de Nederlanders, die in alles veel professioneler en beter waren (ook qua uitrusting en ondersteuning).

PS: Mocht je je afvragen hoe zwaar het vliegen van een straaljager (F-16) is; hij gaf aan dat de meeste piloten na een (lange) missie uit hun vliegtuig gehaald moeten worden en ondersteuning nodig hebben om bij hun barak te komen. Die zijn zo fysiek gesloopt dat ze dit niet meer zelfstandig kunnen doen.

[DaniëlWW2]

Baseman77 schreef op vrijdag 6 maart 2026 @ 09:40:
[...]


Dit klopt helemaal!
Ik ken enkele Belgen die in het leger zitten/zaten en de algemene staat van hun leger is vrij bedroevend. Enkele specialistische takken zijn prima, maar het 'gewone' leger heeft een groot gebrek aan geld en verkeert daardoor in slechte staat.

Een vriend van mij werkte in het Belgische leger, bij een afdeling die de vliegtuigen en piloten ondersteunt. Hij is een keer uitgezonden geweest naar Afghanistan, waar ze samen met o.a. de Nederlanders op een basis zaten. En ze waren stikjaloers op de Nederlanders, die in alles veel professioneler en beter waren (ook qua uitrusting en ondersteuning).

PS: Mocht je je afvragen hoe zwaar het vliegen van een straaljager (F-16) is; hij gaf aan dat de meeste piloten na een (lange) missie uit hun vliegtuig gehaald moeten worden en ondersteuning nodig hebben om bij hun barak te komen. Die zijn zo fysiek gesloopt dat ze dit niet meer zelfstandig kunnen doen.

Moet je nagaan dat de Nederlandse troepen in Afghanistan, naar verluid al met tekorten zaten en veel om veel aanvullingen vanuit de Australiërs en Amerikanen moesten vragen qua materieel.
https://www.bnnvara.nl/ze...ehl-ist-befehl-in-uruzgan