Ok, ik zal proberen een beeld te schetsen van hoe, m.i., de juridische vork in de steel zit. YMMV.
Eerst even in het algemeen:
"Koop is de overeenkomst waarbij de een zich verbindt een zaak te geven en de ander om daarvoor een prijs in geld te betalen." (Art. 7:1 BW).
Alsmede:
"Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan." (Art. 6:217 BW).
So far, so good. Maar laten we bijv. eens kijken naar Artikel 5.2 van de AV van Central Point:
"In geval van verhoging van één of meer der kostprijsfactoren is Central Point gerechtigd om de prijs dienovereenkomstig te verhogen, ongeacht of de wijziging voor Central Point al dan niet voorzienbaar was ten tijde vna het sluiten van de overeenkomst. Een dergelijke prijsverhoging geeft de afnemer niet het recht de overeenkomst te ontbinden."
Vooral dat laatste is erg krom. Ten eerste zegt de wet over Algemene Voorwaarden, dat, hoewel ze toepasselijk zijn, ook als de koper ze niet gelezen heeft (!), een beding in Algemene Voorwaarden desalniettemin vernietigbaar is,
"Indien het, gelet op de aard en de overige inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop de voorwaarden zijn tot stand gekomen, de wederzijds kenbare belangen van partijen en de overige omstandigheden van het geval, onredelijk bezwarend is voor de wederpartij." (Art. 6:233 BW).
"onredelijk bezwarend" biedt nog wel wat ruimte (ergens in de buurt van, zeg, 20 euro op een processor van 300 euro; maar een extra 150 euro voor een originele prijs van 300 euro, daar komt "onredelijk bezwarend" toch al gauw om de hoek kijken). Ruimte of niet, Art. 7:35 BW steekt daar in dit geval (consumentenkoop) ook een stokje voor. In Afdeling 6. "Bijzondere gevallen van ontbinding," wordt namelijk gesteld:
"Indien de verkoper bij een consumentenkoop krachtens een bij die overeenkomst gemaakt beding de koopprijs na het sluiten van de koop verhoogt, is de koper bevoegd de koop door een schriftelijke verklaring te ontbinden, tenzij bedongen is dat de aflevering langer dan drie maanden na de koop zal plaatsvinden." (Art. 7:35 BW). E-mail geldt, voor dit type koop, overigens ook als "een schriftelijke verklaring" (al kan het nooit kwaad het nog eens op papier te doen).
Consumentenkoop biedt extra bescherming. Ook hier. Zo bepaalt Artikel 7:6,
"Bij een consumentenkoop kan van de afdelingen 1-7 van deze titel niet ten nadele van de koper worden afgeweken en kunnen de rechten en vorderingen die de wet aan de koper ter zake van een tekortkoming in de nakoming van de verplichtingen van de verkoper toekent, niet worden beperkt of uitgesloten." (Art. 7:6).
Maar goed, kennelijk wordt ook bij Central Point de soep niet zo heet gegeten als ie wordt opgediend, want ze zeggen zelf al de koper alleen maar aan hun bepaling te houden als ie daar ook mee akkoord gaat. En das maar goed ook.
Nu het wat moeilijkere stukje: moeten de bedrijven leveren voor de lagere prijs? Hiervoor kijken we eerst naar het begrip wilsverklaring. Ten aanzien van de wilsverklaring bepaalt Artikel 3:33,
"Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard." (Art. 3:33 BW).
Zowel het 'aannbod' als de 'aanvaarding' (Art. 6:217 BW) kunnen als wilsverklaring gezien worden. Een bedrijf zou, in dit geval, kunnen betogen dat er sprake is van het ontbreken van een met haar verklaring overeenstemmende werkelijke wil (we noemen dat "oneigenlijke dwaling"); en dat dus met het ontbreken van een wilsverklaring daarmee geen rechtshandeling (3:33 BW) gepleegd is, en dus geen geldig aanbod in de zin van Art. 6:217 BW gedaan is. Still with me?
Echter, Artikel 3:35 biedt bescherming voor de koper, wanneer er sprake is van "gerechtvaardigd vertrouwen",
"Tegen hem die eens anders verklaring of gedraging, overeenkomstig de zin die hij daaraan onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen, heeft opgevat als een door die ander tot hem gerichte verklaring van een bepaalde strekking, kan geen beroep worden gedaan op het ontbreken van een met deze verklaring overeenstemmende wil." (Art 3:35 BW).
Een hele mond vol, lol, maar het komt in dit geval gewoon neer op de vraag of de geadverteerde prijs van de X3360 redelijkerwijs kon worden opgevat als een ook werkelijk beoogde prijs. In het inmiddels befaamde geval van Otto, waar men voor 99 euro een TV van 999 probeerden af te trochelen, was de zaak voor de rechter vrij duidelijk. Volgens de rechter kon een gemiddeld geïnformeerde potentiële internetkoper weten dat die LCD-televisie niet tegen zo’n lage prijs wordt aangeboden. Maar het verschil tussen 500 euro en 300 euro, bij de X3360, is toch een stuk minder apert. Zeker gezien Intel's marketing strategie van de laatste twee jaar, waar ze voordurend plotsklaps prijzen halveren om het hete produkt vant de dag te pushen.
Artikel 7:17 BW kent aan de koper een (lichte) onderzoeksplicht toe. Hij wordt dus, in dit geval, geacht zelf wat vergelijkend onderzoek gedaan te hebben naar prijzen. De grap wil dus, dat, in deze zaak, de bewuste tweakers dat ook echt gedaan hebben, waarbij er dus (door die even aan te nemen grote fout bij een toeleverancier) bij verschillende winkels vergelijkbaar lage prijzen getoond werden; en dat gedurende een betrekkelijk lange periode.
Met andere woorden, de zaak is dus helemaal niet zo 'cut and dry' als sommigen het wel voorstellen.
Intel Q6700 @ 3.2Ghz | Scythe Infinity | ASUS Commando | 4G HyperX | ASUS 8800GTX | X-Fi Fatal1ty | Logitech Z-5500 | 2x WD Caviar SE16 500GB | Plextor 760A DVD | LG GGW-H20L Blu-ray rewriter | Enermax Liberty 620W | Antec P182 SE | Dell 2707WFP