Dak- en buitenmuurisolatie jaren '30-appartement

[DaVi82]

De jaren '30-woning die ik heb gekocht ga ik volledig renoveren. Huidige situatie in het kort: vier gaskachels, loden leidingen en 2 elektragroepen

Met dank aan iedereen hier heb ik veel informatie al kunnen vinden. En met dank aan licht perfectionisme en gezond wantrouwen naar advies van verkopers, heb ik nog wat vragen.

Het dak en de buitenmuren wil ik graag isoleren. Er is een schuin dak en een twee platte daken. Het gaat me nu om het schuine dak. Het ene platte dak is onderdeel van de dakkapel en wordt waarschijnlijk samen met het andere platte dak vervangen en direct van buitenaf geïsoleerd.

Schuin dak van binnenuit isoleren

Er zijn dakpannen, houten dakbeschot en gordingen. Na heel veel lezen en maanden nadenken, kom ik op twee opties voor isolatie met de volgende overwegingen:

1. Houtvezel
   1. Natuurlijk materiaal
   2. (iets) lagere milieubelasting
   3. Ademend
   4. Lage faseverschuiving
2. PIR
   1. Hogere isolatiewaarde per mm
   2. Geen folie nodig?

Vragen over schuine dakisolatie

Faseverschuiving: ik citeer Joost de Vree even: "de tijd tussen het moment van de maximale temperatuur buitenshuis en het moment van de maximale temperatuur binnenshuis". Er staat ook dat houtvezelplaten een hoge opslagcapaciteit hebben en dus warmte goed opslaan en weer afgeven. Ik heb het idee dat ik iets niet helemaal snap. Mensen zijn heel enthousiast over houtvezelisolatie. Maar het klinkt alsof de warmte die een houtvezelplaat overdag opslaat (bijv. tijdens een hittegolf) 's nachts langzaam wordt afgegeven aan het huis. Oftewel, het duurt langer dan met PIR voordat je de hitte in je huis hebt, maar als de hitte dan eenmaal in je huis zit, krijg je het er maar langzaam weer uit. Klopt dit, of zie ik iets over het hoofd?

Folie: is klimaatfolieinderdaad de beste optie als later het dak nog aan de buitenkant wordt geïsoleerd? (het dak zal ooit wel vervangen moeten worden natuurlijk)

Ventilatielaag: kan de isolatie (zowel houtvezel of PIR) direct tegen het dakbeschot of moet er een ventilatielaag tussen blijven? Ik zag hier dat ze een ventilatielaag aanbrengen. Maar kan niet vinden of dat nodig is en hoe je weet wanneer het nodig is.

Koudebruggen: ik wil mijn huis zo goed mogelijk (tegen het passieve aan) renoveren en dus isoleren. Zijn koudebruggen eenvoudiger te voorkomen met PIR of is dit met houtvezelisolatie ook goed te doen?

Dakbeschot: en is het dan (i.v.m. koudebruggen) bijvoorbeeld nodig om het dakbeschot (type: mes en groefdelen met soms een spleet) eerst dicht te maken met een plaats of iets dergelijks?

Buitenmuren isoleren

Het huis heeft geen spouw dus wil ik aan de voorzijde van het huis inpandig isoleren. Houtvezel versus PIR laat ik even afhangen van de antwoorden op de vragen hierboven. De achterkant van het huis wil ik misschien van buitenaf isoleren. Het gaat overigens om hele kleine stroken muur (zie foto).



Mijn idee is dus om voorzetwanden te maken. Op basis van wat ik hier en op plekken lees denk ik:

• Buitenmuur
• (eventueel ventilatielaag)
• Isolatie
• (eventueel folie)
• Holle ruimte voor kabels/leidingen
• Afwerking: gips(vezel)platen met stuc (leemstuc lijkt me mooi)

Vragen over buitenmuurisolatie

Ventilatielaag: ook hier de vraag of een ventilatielaag nodig is.

Condensatie i.c.m. tripple glas: ik ga alle kozenen en ramen laten vervangen. Er komt tripple glas. Ik las dat (logisch) het meest koude oppervlak kan gaan condenseren. En dat dit dus de muur kan worden als het glas zeer goed isoleert. Is dit inderdaad een (groot) risico en kan ik daar rekening mee houden in de isolatie van de buitenmuur?

Achterkant huis isoleren: is dit zinvol aangezien het muuroppervlak heel klein is?

[No Hands]

je dakvragen worden allemaal hier behandelt: Isoleren 101: Van ijzige zolder tot Warm Welkom!

klimaatfolie, houtvezel is prima. koudebruggen maakt niet uit, zijn helemaal niet nodig als je van binnen gaat isoleren. wel eerst van binnen de naden afplakken in je dakbeschot.

gevel van binnen isoleren zou ik voor de zekerheid een kleine spouw maken(weet je zeker dat die er niet is?)
Dat condensatieverhaal kun je vergeten, j moet gewoon zorgen dat je goed ventileert, dan is er niets te condenseren.

Voordat je helemaal wild gaat, als het een appartement is dan heb je een VVE meestal. Mag je de kozijnen vervangen en de buitengevel isoleren?

[DaVi82]

Bedankt @No Hands voor je snelle antwoord!

De TS had ik gelezen maanden geleden toen ik over dit alles begon na te denken. Daarna heb ik veel andere dingen gelezen. Ik zie nu dat sommige kwartjes in de TS pas vallen nu ik die andere informatie heb gelezen. Dus note to self: altijd de TS nog een keer lezen

Om te beginnen met het beantwoorden van mijn eigen vragen:

DaVi82 schreef op maandag 27 juli 2026 @ 13:46:
Folie: is klimaatfolieinderdaad de beste optie als later het dak nog aan de buitenkant wordt geïsoleerd? (het dak zal ooit wel vervangen moeten worden natuurlijk)

Ja. Maar dampremmende/dampdichte folie is ook prima.

DaVi82 schreef op maandag 27 juli 2026 @ 13:46:
Ventilatielaag: kan de isolatie (zowel houtvezel of PIR) direct tegen het dakbeschot of moet er een ventilatielaag tussen blijven? Ik zag hier dat ze een ventilatielaag aanbrengen. Maar kan niet vinden of dat nodig is en hoe je weet wanneer het nodig is.

Antwoord TS: "NB: een luchtspouw tussen dabbeschot en isolatiemateriaal wordt tegenwoordig niet veel meer gedaan."

Bij een voorzetwand is het wel aan te raden. Dus daar zal ik het wel doen

No Hands schreef op maandag 27 juli 2026 @ 14:23:
je dakvragen worden allemaal hier behandelt: Isoleren 101: Van ijzige zolder tot Warm Welkom!

klimaatfolie, houtvezel is prima. koudebruggen maakt niet uit, zijn helemaal niet nodig als je van binnen gaat isoleren. wel eerst van binnen de naden afplakken in je dakbeschot.

Hoe bedoel je 'koudebruggen maakt niet uit, zijn helemaal niet nodig als je van binnen gaat isoleren'? Je wilt koudebruggen toch voorkomen en niet creëren?

En het is een dak met allemaal losse planken en dus veel naden. Wordt dat niet veel gedoe om af te plakken?

No Hands schreef op maandag 27 juli 2026 @ 14:23:
gevel van binnen isoleren zou ik voor de zekerheid een kleine spouw maken(weet je zeker dat die er niet is?)

Kan ik nog eens bekijken. Maar lijkt me sterk bij een jaren '30-woning.

No Hands schreef op maandag 27 juli 2026 @ 14:23:Dat condensatieverhaal kun je vergeten, j moet gewoon zorgen dat je goed ventileert, dan is er niets te condenseren.

Goed ventileren ga ik sowieso. Zit al te lezen op het WTW-topic

No Hands schreef op maandag 27 juli 2026 @ 14:23:
Voordat je helemaal wild gaat, als het een appartement is dan heb je een VVE meestal. Mag je de kozijnen vervangen en de buitengevel isoleren?

Goed punt. Heb ik inderdaad overlegd.

[assje]

DaVi82 schreef op maandag 27 juli 2026 @ 13:46:

Vragen over schuine dakisolatie

Faseverschuiving: ik citeer Joost de Vree even: "de tijd tussen het moment van de maximale temperatuur buitenshuis en het moment van de maximale temperatuur binnenshuis". Er staat ook dat houtvezelplaten een hoge opslagcapaciteit hebben en dus warmte goed opslaan en weer afgeven. Ik heb het idee dat ik iets niet helemaal snap. Mensen zijn heel enthousiast over houtvezelisolatie. Maar het klinkt alsof de warmte die een houtvezelplaat overdag opslaat (bijv. tijdens een hittegolf) 's nachts langzaam wordt afgegeven aan het huis. Oftewel, het duurt langer dan met PIR voordat je de hitte in je huis hebt, maar als de hitte dan eenmaal in je huis zit, krijg je het er maar langzaam weer uit. Klopt dit, of zie ik iets over het hoofd?

Ik heb een wat afwijkende mening over faseverschuiving en wat je zegt klopt naar mijn mening wel ongeveer. Het traditionele argument voor veel thermische massa en lange faseverschuiving komt uit een tijd waarin:

• woningen weinig of geen actieve koeling hadden
• stroom relatief duur was
• PV-opwek beperkt was
• comfort vooral passief werd gerealiseerd

Dan is het ideaal als de warmtepiek van bijvoorbeeld 15:00 uur pas om 01:00 uur binnen aankomt, omdat je die warmte dan met nachtventilatie kunt afvoeren. Als dit de verwachting voor jouw situatie is dan is faseverschuiving zeker een relevante factor.

Echter, leg je het dak vol zonnepanelen en ga je toch actieve koeling (airco) plaatsen dan wordt de relevantie mogelijk wat minder. Sterker nog; je zou het argument kunnen maken dat je misschien wel baat hebt bij een lage faseverschuiving zodat je de opwarming zo veel mogelijk weg kunt koelen op het moment van eigen opwek. Persoonlijk zou ik isolatiewaarde snel prioritiseren boven faseverschuiving.

Een veel relevanter argument is echter vochttechnisch; PIR neemt weinig vocht op, maar is ook vrijwel dampdicht. Daardoor moet het vochttechnische ontwerp goed kloppen. Als er ergens vocht in de constructie terechtkomt, kan uitdroging moeilijker worden.

Glaswol en steenwol zijn dampopen. Ze slaan zelf weinig vocht op, maar laten vochttransport beter toe waardoor de constructie makkelijker naar binnen of buiten kan uitdrogen. Houtvezelisolatie gaat nog een stap verder en kan tijdelijk vocht bufferen en dempt vochtpieken.

Bij renovatie is perfecte verwerking veel lastiger en zijn minerale wol/houtvezel dus meer vergevingsgezind.

[No Hands]

DaVi82 schreef op maandag 27 juli 2026 @ 16:01:
Bedankt @No Hands voor je snelle antwoord!

De TS had ik gelezen maanden geleden toen ik over dit alles begon na te denken. Daarna heb ik veel andere dingen gelezen. Ik zie nu dat sommige kwartjes in de TS pas vallen nu ik die andere informatie heb gelezen. Dus note to self: altijd de TS nog een keer lezen

Om te beginnen met het beantwoorden van mijn eigen vragen:

[...]


Ja. Maar dampremmende/dampdichte folie is ook prima.


[...]


Antwoord TS: "NB: een luchtspouw tussen dabbeschot en isolatiemateriaal wordt tegenwoordig niet veel meer gedaan."

Bij een voorzetwand is het wel aan te raden. Dus daar zal ik het wel doen


[...]


Hoe bedoel je 'koudebruggen maakt niet uit, zijn helemaal niet nodig als je van binnen gaat isoleren'? Je wilt koudebruggen toch voorkomen en niet creëren?

En het is een dak met allemaal losse planken en dus veel naden. Wordt dat niet veel gedoe om af te plakken?


[...]

Kan ik nog eens bekijken. Maar lijkt me sterk bij een jaren '30-woning.


[...]

Goed ventileren ga ik sowieso. Zit al te lezen op het WTW-topic


[...]

Goed punt. Heb ik inderdaad overlegd.

Dampremmend/dampdicht is niet prima. Nu wel, maar als straks het dak van buiten wordt geïsoleerd met PIR dan kom jij mogelijk in de problemen met je damprem/dampdichte folie. Dus voor de zekerheid nu klimaatfolie gebruiken.

Welke koudebruggen verwacht je bij het aanbrengen van dakisolatie? die zijn er niet en wat er al is zal niet langer koudebrug zijn als je isolatie plaatst, tenzij je metalen dingen door je isolatie heen gaat steken.

Het is idd gedoe om die naden af te plakken, je kan er ook folie tegenaan doen of hardboard plaatjes ertegenaan plakken.

Vanaf de 1920 ongeveer werd een spouw langzaam gemeengoed dus het kan best zijn dat die er gewoon is, cm of 5 dan, Als die er wel is hoeft je dus geen luchtspouw achter je isolatie te houden. Bij de dakisolatie hoeft dat sowiezo niet.

[DaVi82]

assje schreef op maandag 27 juli 2026 @ 16:16:
[...]


Ik heb een wat afwijkende mening over faseverschuiving en wat je zegt klopt naar mijn mening wel ongeveer. Het traditionele argument voor veel thermische massa en lange faseverschuiving komt uit een tijd waarin:

• woningen weinig of geen actieve koeling hadden
• stroom relatief duur was
• PV-opwek beperkt was
• comfort vooral passief werd gerealiseerd

Dan is het ideaal als de warmtepiek van bijvoorbeeld 15:00 uur pas om 01:00 uur binnen aankomt, omdat je die warmte dan met nachtventilatie kunt afvoeren. Als dit de verwachting voor jouw situatie is dan is faseverschuiving zeker een relevante factor.

Echter, leg je het dak vol zonnepanelen en ga je toch actieve koeling (airco) plaatsen dan wordt de relevantie mogelijk wat minder. Sterker nog; je zou het argument kunnen maken dat je misschien wel baat hebt bij een lage faseverschuiving zodat je de opwarming zo veel mogelijk weg kunt koelen op het moment van eigen opwek. Persoonlijk zou ik isolatiewaarde snel prioritiseren boven faseverschuiving.

Een veel relevanter argument is echter vochttechnisch; PIR neemt weinig vocht op, maar is ook vrijwel dampdicht. Daardoor moet het vochttechnische ontwerp goed kloppen. Als er ergens vocht in de constructie terechtkomt, kan uitdroging moeilijker worden.

Glaswol en steenwol zijn dampopen. Ze slaan zelf weinig vocht op, maar laten vochttransport beter toe waardoor de constructie makkelijker naar binnen of buiten kan uitdrogen. Houtvezelisolatie gaat nog een stap verder en kan tijdelijk vocht bufferen en dempt vochtpieken.

Bij renovatie is perfecte verwerking veel lastiger en zijn minerale wol/houtvezel dus meer vergevingsgezind.

Dat kan ik volgen. Ik ga sowieso goede balansventilatie met WTW aanleggen. Verder nog geen plannen voor airco. Wat passief kan, wil ik passief doen. De warmtepomp kan waarschijnlijk wel via de vloerverwarming iets koelen. En het schuine dak is alleen op zolder. De slaapkamers hebben voor het grootste deel een plat dak. En een plafond naar de zolder. Dus ik kan ook de ruimte in het plafond/onder de vloer van de zolder volstoppen met glaswol dat ik nu over heb van de oude isolatie.

De andere argumenten voor houtvezel (geluid, natuurlijk materiaal, etc.) geven dan toch de doorslag om voor houtvezel te gaan.

[DaVi82]

No Hands schreef op maandag 27 juli 2026 @ 16:19:
[...]

Dampremmend/dampdicht is niet prima. Nu wel, maar als straks het dak van buiten wordt geïsoleerd met PIR dan kom jij mogelijk in de problemen met je damprem/dampdichte folie. Dus voor de zekerheid nu klimaatfolie gebruiken.

Welke koudebruggen verwacht je bij het aanbrengen van dakisolatie? die zijn er niet en wat er al is zal niet langer koudebrug zijn als je isolatie plaatst, tenzij je metalen dingen door je isolatie heen gaat steken.

Het is idd gedoe om die naden af te plakken, je kan er ook folie tegenaan doen of hardboard plaatjes ertegenaan plakken.

Vanaf de 1920 ongeveer werd een spouw langzaam gemeengoed dus het kan best zijn dat die er gewoon is, cm of 5 dan, Als die er wel is hoeft je dus geen luchtspouw achter je isolatie te houden. Bij de dakisolatie hoeft dat sowiezo niet.

Ah! Klimaatfolie it is!

Koudebruggen ga ik dan inderdaad niet tegen komen. Leidingen probeer ik allemaal voor de isolatie en het folie te leggen, zodat het folie goed dicht blijft.

Hardboardplaten heb ik nog van de vloer, dus die kan ik wellicht inzetten voor de naden in het dakbeschot.

De spouw zal ik nog eens bekijken. Het is sowieso geen enkelsteensmuur, maar weet niet of er dan ook een spouw is. Eens kijken waar ik dat het beste kan zien. In het gemeentearchief kon ik het in ieder geval niet duidelijk terugvinden op de tekeningen en bouwplannen

[cgms]

Condensatie krijg je last van als je extreme koudebruggen hebt (lees: bv. enkel glas), of als de luchtvochtigheid binnen te hoog is. Als je goed gaat isoleren, denk dan ook na over hoe je het huis ventileert. Met goede ventilatie krijg je geen condensatie in een goed geïsoleerd huis.

[DaVi82]

cgms schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 11:06:
Condensatie krijg je last van als je extreme koudebruggen hebt (lees: bv. enkel glas), of als de luchtvochtigheid binnen te hoog is. Als je goed gaat isoleren, denk dan ook na over hoe je het huis ventileert. Met goede ventilatie krijg je geen condensatie in een goed geïsoleerd huis.

Thx! In dat geval hoef ik me dus waarschijnlijk geen zorgen te maken. Enkel glas gaat er niet meer zijn. En er komt een ventilatiesysteem. Dus vocht zal worden afgevoerd.