Om nog maar even terug te komen op het Wilhelmus: als je het nog niet doorhad is dat een volkslied uit de 16e eeuw die vol staat met buitenlandse invloeden.
1. Leenwoorden uit het Frans
Prince / Prinse: Komt van het Franse prince (oorspronkelijk uit het Latijnse princeps, wat 'de eerste' betekent)
Regiment: "In mijnen Regiment". Dit komt rechtstreeks uit het Frans en betekende destijds 'bestuur', 'heerschappij' of 'regime'
"Als een goet
Instrument": Destijds via het Frans overgenomen uit het Latijn (instrumentum).
Present: Woorden die te maken hebben met de adel, koninklijke presentie of militaire termen kwamen bijna allemaal uit Frankrijk.
Tempeest: "Van u dit swaer tempeest". Dit betekent storm of onweer en komt van het Oudfranse tempeste
2. Leenwoorden uit het Latijn
Obedieren: "Heb moeten obedieren". Dit is een rechtstreekse overname van het Latijnse werkwoord oboedire, wat 'gehoorzamen' betekent.
Majesteyt: "Der hoochster Majesteyt". Komt van het Latijnse maiestas (grootheid/verhevenheid), destijds via het Frans in de taal gekomen.
Tyranny / Tyran: "Die tyranny verdrijven" / "Voor Saul den tyran". Dit woord heeft via het Latijn (tyrannus) en Frans zijn weg gevonden, maar de uiteindelijke oorsprong ligt in het Oudgrieks (tyrannos).
Omgekeerd heeft @
servies een heel goed punt:
Boss: Van ons woord baas (via Nederlandse immigranten in New York in de taal gekomen).
Skipper: Van schipper.
Yacht: Van jacht (het snelle schip).
Cruise: Van het werkwoord kruisen (heen en weer varen op zee).
Deck: Van dek (van een schip).
Sloop: Van sloep.
Buoy: Van boei.
Smuggle: Van smokkelen.
Cookie: Van koekje (wereldwijd bekend geworden via de Verenigde Staten).
Waffle: Van wafel.
Coleslaw: Van koolsla.
Gin: Een verkorting van jenever.
Brandy: Van brandewijn.
Landscape: Van landschap.
Sketch: Van schets.
Mannequin: Hoewel dit nu erg Frans klinkt, leenden de Fransen het oorspronkelijk van het Middelnederlandse mannekijn (mannetje/pop), waarna het in het Engels belandde.
Spook: Letterlijk ons woord spook (geest).
Iceberg: Een letterlijke vertaling en overname van ijsberg.
Dollar: Afgeleid van de Nederlandse daalder (de munt die destijds veel in de handel werd gebruikt).
Aloof: Komt van de zeeterm aan loef (tegen de wind in sturen, oftewel: afstand houden).
Zo kan ik nog wel even doorgaan. Leuk detail zijn ook plaatsnamen:
Brooklyn: Vernoemd naar het Utrechtse dorp Breukelen.
Harlem: Vernoemd naar de stad Haarlem.
Flushing: Dit is de Engelse verbastering van de Zeelandse stad Vlissingen.
Bronx: Vernoemd naar de Nederlandse boer Jonas Bronck, die het land destijds bezat ("the Broncks' land").
Staten Island: Vernoemd naar de Staten-Generaal, het Nederlandse parlement van die tijd.
Coney Island: Dit komt rechtstreeks van Konijneneiland, omdat er destijds zoveel konijnen rondliepen.
Broadway: Een letterlijke vertaling van de Breede Weg, de brede zandweg die de Nederlanders destijds aanlegden.
Wall Street: Verwijst naar de houten wal (stadsmuur) die de Nederlanders daar hadden gebouwd ter bescherming.
Bowery: Komt van het Oudnederlandse woord bouwerij (boerderij), omdat dit de weg naar de boerderij van gouverneur Peter Stuyvesant was.
Long Island: Een letterlijke vertaling van Lange Eylandt, zo genoemd door ontdekkingsreiziger Adriaen Block.
Rhode Island: Vernoemd door Adriaen Block vanwege de rode klei aan de kust, hij noemde het Roodt Eylandt.
en natuurlijk mijn favoriet: The Flying Dutchman
Try looking into that place where you dare not look! You'll find me there, staring out at you!