Check je SMART deel 2

[br00ky]

Check je SMART topic

Voor wie is dit topic?
Is jouw schijf al met één platter in de digitale hemel? Of zijn al die waarschuwingen maar overdreven en kan je schijf nog prima mee?

In dit topic kun je ons vragen om de SMART van jouw hardeschijf of SSD te analyseren. Je post een screenshot van de SMART-gegevens met daarbij de informatie om welke schijf het gaat en welke klachten er zijn. Wij zullen vervolgens jouw SMART bekijken en je van advies voorzien. Gratis en voor niets!


Wat zijn de regels?

• Je post een beknopte uitleg over waarom je om advies vraagt en of er concrete klachten zijn of vermoedens dat de schijf niet goed werkt.
• Je post een screenshot waarbij alle SMART gegevens zichtbaar zijn.

Het posten van lange lappen text is niet toegestaan; maak een plaatje/screenshot van de SMART gegevens. Alleen als het echt niet anders kan, mag je als text posten. Maar dan moet het wel specifiek om de SMART attributen gaan en niet de gehele SMART error log. Dergelijke posts worden verwijderd.


Tip: stel de output in als decimaal
Gebruik je CrystalDiskInfo om de SMART uit te lezen, weet dan dat je het beste de output kunt instellen op decimaal ipv hexadecimaal. Dit doe je als volgt:

Menu: Function -> Advanced Feature -> Raw Values -> 10 [DEC]


Tip: doe NOOIT actieve tests voordat je de SMART hebt uitgelezen!
Maar al te vaak gaan mensen bij veronderstelde problemen met hun hardeschijf allerlei testjes uitvoeren. Populair daarbij is ook de utility van de fabrikant. Maar al te vaak gebeurt het dat zij deze utilities draaien voordat de SMART-gegevens zijn uitgelezen. In dat geval kun je spreken van contaminatie omdat de SMART niet meer betrouwbaar bewijs is. Het zou namelijk prima kunnen dat de hardeschijf utility van de fabrikant wijzigingen heeft aangebracht en bad sectors heeft verholpen. Vaak gebeurt dit zonder de gebruiker goed te informeren. De gebruiker krijgt dan gewoon te zien dat de schijf 'PASSED' is en dus in orde lijkt te zijn. Als de gebruiker daarna de SMART uitleest en ziet dat er geen bad sectors zijn, is de waarheid compleet verhuld. Zo zou de gebruiker nooit weten of er iets mis is geweest met de schijf.

Dus doe jezelf een lol en stel eerst de SMART gegevens veilig voordat je gaat prutsen met allerlei utilities. Bovendien is het zo dat een simpele surface scan genoeg is; het is niet alsof speciale utilities andere dingen doen. Alle handelingen met je hardeschijf kunnen de SMART beïnvloeden. Je wilt graag bewijs zodat je weet of je schijf een probleem heeft gehad. Dit verstoor je door eerst actieve utilities te draaien en daarna pas de SMART uit te lezen; dat kun je dus beter andersom doen. Lees je dit te laat en heb je al actieve utilities gedraaid? Dan zul je nooit meer zeker weten of de SMART die je nu ziet is veranderd. Als er nu staat 0 bad sectors kan het zijn dat je eerst wel degelijk bad sectors hebt gehad. Die informatie is dan voorgoed verdwenen; alsof het bewijs op professionele wijze is verdoezeld. Kortom, probeer zuinig te zijn met je SMART als je wat over je hardeschijf of SSD wilt weten.

Wat betekenen die Current, Worst en Threshold waarden?
Current/Worst/Threshold (Nederlands: Huidig/Slechtste/Drempel) zijn genormaliseerde waarden tussen de 0 en 255, oftewel precies één byte, 8 bits.

Voor deze waarden geldt dat hoe hoger hoe beter. Vaak beginnen de waarden op 100, 150 of 200. Dat is de best mogelijke waarde. Zodra een bepaald attribuut het slechter doet, kan de genormaliseerde waarde doen afnemen. De Current-waarde is de genormaliseerde waarde op dit moment, terwijl Worst de laagste waarde is die ooit gemeten is.

Voorbeeld: de temperatuur kan absoluut 40 graden zijn. De Current-waarde kan dan 60 zijn (100 - 40) terwijl de Worst-waarde 50 kan zijn. Dat verhult dat in het verleden de schijf ooit maximaal 50 graden is geworden. De Threshold kan 40 zijn, wat overeenkomt met 60 graden celcius.

De Threshold-waarde geeft aan dat als de Current-waarde onder deze waarde zakt, er een SMART failure wordt gegenereerd. Dan kan bijvoorbeeld je BIOS zeggen dat je hardeschijf aan het falen is. Officiëel hoor je dan 'FAILING NOW' te zien als je met een goed programma de SMART uitleest. Is de huidige waarde echter al weer hoger geworden, dan zal nog steeds de 'Worst'-waarde onthullen dat in het verleden deze waarde onder de Threshold is gezakt. Een goed programma zegt dan 'In_The_Past'.

Het interpreteren van SMART gaat altijd fout. Er is geen enkel programma ter wereld die dit helemaal correct doet. Fabrikanten misbruiken SMART ook en houden zich vaak niet aan de SMART-specs. Bijvoorbeeld door de temperatuur in absolute getallen weer te geven in de Current waarde; waardoor een lager getal beter is ipv slechter zoals SMART ontworpen is. Vooral OCZ en andere misbaksels maken zich hier schuldig aan.

Uitleg over de SMART attributen:

1: Raw Read Error Rate
Dit attribuut geeft de verhouding weer tussen leesacties die géén errorcorrectie nodig hebben en leesacties die zouden mislukken als er geen ECC errorcorrectie voorhanden was. Hardeschijven kunnen niet meer zonder ECC maar als je relatief vaak ECC nodig hebt, kun je sneller onleesbare sectoren krijgen.

Kortom, dit attribuut geeft weer hoe snel je - relatief aan hoeveel data je leest - naar errorcorrectie moet grijpen. Ideaal zou zijn dat je nooit errorcorrectie nodig hebt en dus een grote marge hebt dat als een sector een keer veel slechter dan het gemiddelde doet, je heel veel errorcorrectie mogelijkheid over hebt. Maar als je standaard al heel veel bit errors moet corrigeren voor elke sector, en sector X heeft meer dan gemiddeld aantal biterrors, dan is het risico groot dat het aantal bit errors groter is dan de ECC errorcorrectie kan corrigeren. Een dergelijke schijf wordt gatenkaas met veel bad sectors; dat betekent omruilen voor garantie of permanent afschrijven.

2: Reallocated Sector Count
Aantal omgewisselde sectoren met reserve sectoren. Dit gebeurt alleen als een sector fysiek beschadigd is. Maar dat is tegenwoordig vrij zeldzaam. Minimaal 90% van de bad sectors zijn bad sectors zonder fysieke schade maar waarbij de errorcorrectie mogelijkheid onvoldoende is om de data foutloos te kunnen lezen. Typerend hierbij is dat het overschrijven van de sector met nieuwe data betekent dat die sector weer bruikbaar is; bij een fysiek beschadigde sector is dat niet zo. Zodra je een bad sector overschrijft met nieuwe data zal de hardeschijf testjes doen en als de sector nog steeds problemen geeft, dan wordt deze omgewisseld met een reserve sector; zo niet dan blijft hij gewoon in gebruik en is het geen bad sector meer.

3: Current Pending Sector
De allerbelangrijkste SMART-attribuut. Dit is het aantal onleesbare sectoren; dat kunnen bad sectors zijn mét of zónder fysieke schade, zoals hierboven uitgelegd. Zodra je deze sectoren overschrijft, verdwijnen ze omdat de sector dan weer in gebruik genomen wordt en goed werkt, of deze wordt omgewisseld met een reserve sector. De Current Pending Sector raw-value wordt dan weer lager. De raw value moet altijd 0 zijn, wat betekent geen bad sectors op dit moment.

4: Offline Uncorrectable
Hetzelfde als Current Pending Sector maar dit attribuut wordt niet continu bijgewerkt. Dus als je bewijs hebt vernietigt met een zero-write en Current Pending Sector is 0, dan kun je hieraan nog wel zien dat je in het verleden bad sectors had.

5. UDMA CRC Error Count
Dit betreffen kabelfouten. Niet de stroomkabel maar de roodkleurige datakabel die van het opslagapparaat naar de I/O controller gaat - vaak het moederbord. In tegenstelling tot veel andere attributen, gaat dit getal nooit meer omlaag. Dus als je eenmaal 30 kabelfouten hebt, blijft dit zo totdat er nieuwe fouten bij komen. Dit betekent dat je de eerste keer dat je dit ziet, niet weet hoe lang geleden dit is gebeurd. Het kan zijn dat dit in een ver verleden was en je schijf nu absoluut geen kabelfouten meer heeft. Dit kun je vrij eenvoudig controleren: bekijk de SMART nogmaals een paar dagen later. Is de (raw-)waarde gelijk gebleven? Dan heb je geen kabelfouten meer gehad sinds de laatste keer. Indien de waarde is gestegen, heb je dus nog wel problemen en is het vervangen van de kabel een optie. In mijn eigen ervaring is het goed aandrukken van de kabel en zorgen dat deze geen sterke buigingen heeft veelal voldoende. Maar je kunt ook een slechte kabel hebben. Het kan zijn dat een kabel prima werkt op SATA/300 snelheid, maar dat op SATA/600 er zich problemen voordoen. Er bestaat echter maar één 'SATA' kabel. Dus als je kabel niet werkt op SATA/600 - ook al is hij oud - dan is het gewoon een slechte kabel die niet aan de specificaties voldoet. Je kunt grofweg aan de dikte afleiden hoe goed de kabel is.

[LankHoar]

Vandaag bij mijn vader hoorde ik een tikkend geluid bij zijn externe schijf. Zo oud is die nog niet, en wordt slechts zo nu en dan aangesloten om backups op weg te schrijven. Het klonk als een klok. Na afsluiten computer tikte het door tot ik hem loskoppelde. Bij herstarten was het er ook nog, hoewel wat minder regelmatig. Gelijk maar even een SMART gedraaid, en ik zie zo niets bijzonders?

[Renault]

Qua SMART- cijfers is er inderdaad niets afwijkends te zien op de waarde voor opstarttijd na.

[ Voor 21% gewijzigd door Renault op 03-03-2026 20:33 ]

[mrmrmr]

@LankHoar Tikken als een klok kan wijzen op het herhaaldelijk bewegen van de koppen. Bij dit fimpje hoor je zo'n geluid: YouTube: How To Repair WD Clicking HDD ?

Als klinkt als een klik, kan hetzelfde aan de hand zijn. Dat kun je hier horen:
YouTube: HDD CLICK OF DEATH - what it sounds and looks like!

De magneet in een hard disk drive bij de arm zorgt vaak voor een typische klik.

[The_Doman]

LankHoar schreef op maandag 2 maart 2026 @ 16:48:
Vandaag bij mijn vader hoorde ik een tikkend geluid bij zijn externe schijf. Zo oud is die nog niet, en wordt slechts zo nu en dan aangesloten om backups op weg te schrijven. Het klonk als een klok. Na afsluiten computer tikte het door tot ik hem loskoppelde. Bij herstarten was het er ook nog, hoewel wat minder regelmatig. Gelijk maar even een SMART gedraaid, en ik zie zo niets bijzonders?

Ik heb hier ook wel externe HDD's waarvan ik van sommige wel eens kan horen dat ze lange tijd "bezig zijn" terwijl deze niet in gebruik zijn, ook niet door Windows defrag.
Waarschijnlijk behoort dat dan bij de interne huishouding van de drive,
Klikkende geluiden in combinatie met leesfouten is natuurlijk wel iets heel anders.

Maar voor WD drives is het wel een bekend iets:
Google: WD Preventive Wear Leveling PWL

Als je twijfelt aan de conditie van de HDD, SMART zegt ook niet altijd alles, kan je natuurlijk altijd een full diagnostic scan doen via de WD diagnose software of andere tools:

Externe hdd bewogen tijdens opstarten

The_Doman schreef op donderdag 12 juni 2025 @ 13:33:
Wil je het echt zeker weten dan kan je een zogenaamde "bad sector test" op de schijf uitvoeren.
Daar zijn diverse tooltjes voor zoals het bekende HD Tune
Ook wel prima is deze zo te zien:
Macrorit Disk Scanner (Free Portable)

[LankHoar]

mrmrmr schreef op dinsdag 3 maart 2026 @ 22:59:
@LankHoar Tikken als een klok kan wijzen op het herhaaldelijk bewegen van de koppen. Bij dit fimpje hoor je zo'n geluid: YouTube: How To Repair WD Clicking HDD ?

Als klinkt als een klik, kan hetzelfde aan de hand zijn. Dat kun je hier horen:
YouTube: HDD CLICK OF DEATH - what it sounds and looks like!

De magneet in een hard disk drive bij de arm zorgt vaak voor een typische klik.

Het klinkt niet zoals in deze filmpjes. Echt meer zoals een klok. Heel regelmatig 1 tik, ongeveer elke seconde. Klik, klik, klik. Geen idee hoe ik dat beter moet typen

Ik zal eens kijken of ik er een filmpje van kan maken waarop het te horen is.

The_Doman schreef op woensdag 4 maart 2026 @ 15:47:
[...]

Ik heb hier ook wel externe HDD's waarvan ik van sommige wel eens kan horen dat ze lange tijd "bezig zijn" terwijl deze niet in gebruik zijn, ook niet door Windows defrag.
Waarschijnlijk behoort dat dan bij de interne huishouding van de drive,
Klikkende geluiden in combinatie met leesfouten is natuurlijk wel iets heel anders.

Maar voor WD drives is het wel een bekend iets:
Google: WD Preventive Wear Leveling PWL

Als je twijfelt aan de conditie van de HDD, SMART zegt ook niet altijd alles, kan je natuurlijk altijd een full diagnostic scan doen via de WD diagnose software of andere tools:

Externe hdd bewogen tijdens opstarten

[...]

Check, ik ga eens met van die tooltjes kijken of ik het kan achterhalen!

Bedankt voor de tips, ik kom er op terug binnenkort

[mrmrmr]

@LankHoar
Maak wel eerst een backup van onmisbare data als je tooltjes laat draaien. Dat is vooral van belang bij een defect in de koppen of oppervlak. Bijvoorbeeld ddrescue heeft een parameter "-n" die daar voor zorgt.

Het probleem met een aantal tools is dat ze oneindig proberen data te lezen en dat daardoor koppen en/of het betrokken gebied slechter kunnen worden. Als er zoiets aan de hand is, kan dat er voor zorgen dat de disk stopt met werken of onbruikbaar wordt. Goede tools hebben een functie om slechte plekken over te slaan en eerst wel leesbare data veilig te stellen.

Als de data eenmaal veilig is, of voor ingebruikname van een disk, gebruik ik de tool h2testw. Die schrijft de disk vol met echte data en leest die terug. Het gaat langzaam en grondig, beter dan tools die de datagebieden van een disk niet volledig testen.

[LankHoar]

mrmrmr schreef op donderdag 5 maart 2026 @ 22:28:
@LankHoar
Maak wel eerst een backup van onmisbare data als je tooltjes laat draaien. Dat is vooral van belang bij een defect in de koppen of oppervlak. Bijvoorbeeld ddrescue heeft een parameter "-n" die daar voor zorgt.

Het probleem met een aantal tools is dat ze oneindig proberen data te lezen en dat daardoor koppen en/of het betrokken gebied slechter kunnen worden. Als er zoiets aan de hand is, kan dat er voor zorgen dat de disk stopt met werken of onbruikbaar wordt. Goede tools hebben een functie om slechte plekken over te slaan en eerst wel leesbare data veilig te stellen.

Als de data eenmaal veilig is, of voor ingebruikname van een disk, gebruik ik de tool h2testw. Die is schrijft de disk vol met echte data en leest die terug. Het gaat langzaam en grondig, beter dan tools die de datagebieden van een disk niet volledig testen.

Bedankt voor de tips wat betreft tooling, ik ga er mee aan de slag. Betreft de data: deze schijf dient enkel als backup schijf, dus dat zit wel snor. Er staat ook nog een backup in de cloud, dus ook wat dat betreft is alles goed

[benchMarc]

Goed topic. Ik moet eigenlijk bekennen dat ik nooit de status van mijn disks check en een beete (naïef wellicht) op de reporting van Synology vertrouw. Vanwege dit topic toch maar eens een check gedaan op 2 paar disks. Het eerste paar zijn 2x 3TB WD Red uit 2013 die eerst in mijn NAS zaten en nu al sinds 2017 in mijn PC draaien als een soort extra opslagplek. In 2017 heb ik namelijk 2x 8TB WD Red in mijn NAS gegooid. Dat is inmiddels al een hele poos geleden en dat zie je ook wel aan het aantal draaiuren. Alles lijkt ok, behalve de 2e 3TB disk die waarde 16 geeft bij de Read Error Rate? Ik heb er te weinig verstand van dus ik laat het oordeel graag aan de kenners over:

WD RED 3TB Disk 1



WD RED 3TB Disk 2



WD RED 8TB Disk 1



WD RED 8TB Disk 2

[mrmrmr]

@benchMarc

De "WD RED 3TB Disk 2" heeft alleen een error rate als bijzondere waarde. WD geeft er geen WD-specifieke uitleg over. Uit onderzoeksdata blijkt dat er geen correlatie is tussen het falen van een drive en deze waarde, misschien omdat diverse fabrikanten er diverse waarden in stoppen, levert dat niet een goed beeld op. Seagate bijvoorbeeld gebruikt de waarde als een datastructuur. Er worden meerdere waarden in opgeslagen in dezelfde (samengestelde) variabele. De aanwezigheid of hoogte van een waarde zegt dan weinig op de betrouwbaarheid van de drive.

In het algemeen is er wel een duidelijke correlatie tussen falen en deze SMART waarden:

smartwaarde nr.	omschrijving
5	Reallocated Sectors Count
187	Reported Uncorrectable Errors
197	Current Pending Sector Count
198	Uncorrectable Sector Count

De disk zal zelf proberen problemen op te lossen. Bijvoorbeeld door slechte sectoren te verplaatsen: dan neemt Current Pending Sector Count af en neemt Reallocated Sectors Count toe.

De 8TB disks zijn ok wat betreft SMART, maar ze zijn wel oud. Ze hebben meer dan 8 jaar gedraaid.

De 3TB disks hebben een draaitijd van 4,5 jaar gehad. 5-7 jaar is ongeveer de economische levensduur van hard disks. In data storage centers worden SATA disks soms bij 5 jaar al vervangen.

Het is efficiënt om zo weinig mogelijk disks te hebben aan staan, met name kleine 3.5" disks zijn inefficiënt. De metriek die ik wel eens gebruik is het aantal Watt per 10 TB. Een cijfer rondom 2 of zelfs lager is efficiënt voor mechanische hard disks.

Oude hard disks kunnen periodiek (bijvoorbeeld in een externe behuizing) worden aangezet voor backup doeleinden. Backup is nodig als je bestanden niet wil kwijtraken. Mirroring beschermd niet tegen bijvoorbeeld gebruikersfouten (toch het meest voorkomend, ook of juist onder IT professionals) of fouten door applicaties en besturingssysteem.

[benchMarc]

mrmrmr schreef op zaterdag 7 maart 2026 @ 22:19:
@benchMarc

De "WD RED 3TB Disk 2" heeft alleen een error rate als bijzondere waarde. WD geeft er geen WD-specifieke uitleg over. Uit onderzoeksdata blijkt dat er geen correlatie is tussen het falen van een drive en deze waarde, misschien omdat diverse fabrikanten er diverse waarden in stoppen, levert dat niet een goed beeld op. Seagate bijvoorbeeld gebruikt de waarde als een datastructuur. Er worden meerdere waarden in opgeslagen in dezelfde (samengestelde) variabele. De aanwezigheid of hoogte van een waarde zegt dan weinig op de betrouwbaarheid van de drive.

Klopt, dat van Seagate had ik ook gelezen toen ik op onderzoek uit ging. Ik kon er zelf ook niks nuttigs over vinden wat WD betreft, maar ik vind het wel apart dat die andere disk (identiek model) wel de waarde 0 heeft.

De 8TB disks zijn ok wat betreft SMART, maar ze zijn wel oud. Ze hebben meer dan 8 jaar gedraaid.

De 3TB disks hebben een draaitijd van 4,5 jaar gehad. 5-7 jaar is ongeveer de economische levensduur van hard disks. In data storage centers worden SATA disks soms bij 5 jaar al vervangen.

Het is efficiënt om zo weinig mogelijk disks te hebben aan staan, met name kleine disks zijn inefficiënt. De metriek die ik wel eens gebruik is het aantal Watt per 10 TB. Een cijfer rondom 2 of zelfs lager is efficiënt voor mechanische hard disks.

Oude hard disks kunnen periodiek (bijvoorbeeld in een externe behuizing) worden aangezet voor backup doeleinden. Backup is nodig als je bestanden niet wil kwijtraken. Mirroring beschermd niet tegen bijvoorbeeld gebruikersfouten (toch het meest voorkomend, ook of juist onder IT professionals) of fouten door applicaties en besturingssysteem.

Ik weet het. Het zijn oude disks en de huidige prijzen van harddisks daar word ik niet bepaald blij van. Toch heb ik de knoop een paar dagen geleden doorgehakt en heb ik een nieuwe NAS (UGreen) met 4x10TB WD REDs besteld. Het kost echt een behoorlijke duit, maar ik wil ook weer niet het risico lopen dat er dadelijk bijv over een half jaar 1 schijf mee ophoudt van mijn RAID1 config en ik daardoor alsnog hals over kop iets nieuws moet kopen met wie weet wat voor prijzen er dan gelden.
Ook heb ik de 8TBs altijd nonstop laten draaien zonder spinning down. Wellicht niet zo verstandig, maar in mijn "wijsheid" meende ik dat het constant laten draaien van NAS-schijven beter zou zijn voor de levensduur dan de schijven in slaapstand te laten zetten.
Ik ben me ervan bewust dat RAID1 nooit een backup is, dat probeer ik ook mensen op mijn werk altijd duidelijk te maken. Daarom heb ik alle mission critical data van mijn NAS nog op twee andere plaatsen staan. De series/films die te groot werden voor mijn huidige 8TB storage die ik naar de 3TB disks heb verhuisd zijn nice to haves en daar zal ik niet van wakker liggen als een van de schijven er binnenkort mee ophoudt.
Als ik mijn NAS met 4x10TB (RAID5 zat ik aan te denken) binnen heb dan laat ik m'n huidige DS214+ NAS met 8TB mooi van de stroom af als extra backup staan.

[ Voor 0% gewijzigd door benchMarc op 07-03-2026 23:54 . Reden: typo ]

[Renault]

Gewoon doordraaien mmet die twee disks.
En een actuele backup is nooit weg ...

[Vodgen]

De prijzen van harddiks rijzen de pan uit. De 3 TB WD Red schijven in mijn Synology draaien vooralsnog 24/7 vrolijk door en hopelijk blijven ze dat nog even doen met die hoge prijzen. De Smart waardes zijn volgens mij nog steeds prima. Op naar de 100.000 draaiuren.

[Renault]

In beide tabellen staat in elk geval niets verkeerds.

[FlashWeave]

Bedankt om dit topic te starten. Ik ben heel het weekend bezig geweest om data te proberen kopiëren van deze schijf:



Dit is een Patriot P220 SSD van 2TB, geformatteerd als EXFAT.
Als ik ze via SATA aansluit, verhindert ze dat mijn PC boot.
Nu en dan kan ik ze (wispelturig) aansluiten via een USB enclosure.
Maar het lukt me niet om de bestanden te bekijken, ook experimenten met ddrescue, testdisk en photorec, ... hebben geen resultaat opgeleverd.
Vreemd dat CrystalDiskInfo er nog OK uitziet, maar dat er toch fundamenteel iets fout lijkt te zijn met deze SSD.
Hebben jullie een idee wat ik nog kan doen om data van deze schijf te halen?

[ Voor 4% gewijzigd door FlashWeave op 26-04-2026 15:47 ]

[mrmrmr]

@FlashWeave
Heb je een Mac? Als je die niet hebt, waarom is de SSD geformateerd als EXFAT?

Mac disks kun je soms niet lezen onder Windows.

Als dat niet het probleem is: gebruik dan software die eerste de leesbare data kopieert. Daarna kun je als tweede stap de rest proberen veilig te stellen.

Als het een defecte SSD lijkt, dan zou dat kunnen liggen aan een kapot onderdeel. De onderdelen op de printplaat (pcb) zijn hier te zien:
https://www.tweaktown.com...iii-ssd-review/index.html

Als je de behuizing open hebt kun je een scherpe foto maken op zeer hoge resolutie en die hier posten, dan kunnen we meekijken. Soms is zichtbaar dat een smd onderdeel kapot is, bijvoorbeeld een condensator. Dan is het een kwestie van die verwijderen (lossolderen) en testen of de data leesbaar is.

[FlashWeave]

@mrmrmr Ja, wij hebben een Mac in huis.
Ik formatteer dataschijven altijd als exfat, zodat ze compatibele zijn met Windows, Mac en Linux.
Ik heb de behuizing geopend. Dit is hoe de printplaat eruit ziet:

[The_Doman]

FlashWeave schreef op zondag 26 april 2026 @ 15:43:
Als ik ze via SATA aansluit, verhindert ze dat mijn PC boot.
Nu en dan kan ik ze (wispelturig) aansluiten via een USB enclosure.
Maar het lukt me niet om de bestanden te bekijken, ook experimenten met ddrescue, testdisk en photorec, ... hebben geen resultaat opgeleverd.

USB is vaak problematisch met recovery.
Maar wat gebeurt er precies als de SSD (het is er toch maar een?) via USB zichtbaar is?
Zijn er bestanden zichtbaar of alleen de SSD/partitie?
Voordat je gaat recoveren met tools moet je wel zeker weten dat de SSD/Schijf ook daadwerkelijk toegankelijk is/wordt gelezen op sector niveau.

The_Doman schreef op maandag 9 februari 2026 @ 14:01:
Een scan op bad sectors en/of image maken zal dan waarschijnlijk hetzelfde probleem geven:
Je krijgt dan alleen maar i/o errors zonder dat er werkelijk data wordt gelezen.

The_Doman schreef op donderdag 12 juni 2025 @ 13:33:
Wil je het echt zeker weten dan kan je een zogenaamde "bad sector test" op de schijf uitvoeren.
Daar zijn diverse tooltjes voor zoals het bekende HD Tune
Ook wel prima is deze zo te zien:
Macrorit Disk Scanner (Free Portable)

Via SATA blijft de PC blijft in het BIOS scherm hangen neem ik aan?
MBR/Legacy of UEFI proberen of dat verschil maakt?
Wordt de SSD dan gezien in bios/boot menu?
Soms kan dat heel erg lang duren (minuten) bij problematische HDD/SSD's is mijn ervaring.
Andere PC/Laptop uiteraard proberen indien beschikbaar.
Zelf gebruik ik hiervoor oudere PC/laptops met eSATA poorten zodat je eenvoudig kan hotswappen/hot-pluggen.
Gebruik eventueel een WinPe USB om te kunnen starten in MBR/Legacy mode
Bijvoorbeeld de bekende/bekendste is Hiren’s BootCD PE of meer geavanceerd/uitgebreid Sergei Strelec WinPE.

[FlashWeave]

De schijf is nu aangesloten, en is op deze manier zichtbaar in schijfbeheer.
Tools als Testdisk en Photorec zien de schijf ook, maar restoren lukt (nog) niet.

[mrmrmr]

Geen HDTune gebruiken en beter ook geen Macrorit (Chinees). In het algemeen geen tools gebruiken die iets veranderen aan de ssd/data.

Met de juiste parameters om alleen leesbare data te lezen kun je ddrescue gebruiken. Zorg dat er niets "hersteld" wordt. Dat kan destructief uitpakken. De eerste stap is het veiligstellen van de data, pas daarna kun je met hersteltools aan de slag.

Ik heb de foto's vergroot en bekeken. Ze zijn schuin genomen en ze zijn mede daardoor niet erg scherp, dus ik kan niet veel zien. Ik zag met het beperkte zicht geen breuk in de condensatoren (geel/bruin) en weerstanden (zwart), diodes. Er zijn ook nog een controller, nand, spoelen, 33 Mhz kristal en diverse IC's zichtbaar. Je zou kunnen controleren bij de spoelen welke spanning daarop komt. Daarvoor moet je wel een goede multimeter en een vaste hand hebben (geen kortsluiting veroorzaken).

Het lijkt alsof er een relatief grote component ontbreekt linksonder.


Bij andere soldeerpads zie je een blinkend soldeerheuveltje, bij deze twee deuken erin met mogelijk lichtbruine fragmenten keramiek. Misschien was het een grote maat tantaal condensator?

Helaas heeft deze printplaat geen erop gedrukte componentcodes waaruit je zou kunnen afleiden wat voor component op een locatie aanwezig zou kunnen zijn.

[The_Doman]

mrmrmr schreef op zondag 26 april 2026 @ 19:20:
Geen HDTune gebruiken en beter ook geen Macrorit (Chinees). In het algemeen geen tools gebruiken die iets veranderen aan de ssd/data.

Deze tools lezen alleen data, of proberen dat, net als ddrescue of andere tools die een image backup maken.
Natuurlijk ga je niet zomaar data schrijven of dingen veranderen rechtstreeks naar de te recoveren HDD/SSD.

[mrmrmr]

The_Doman schreef op zondag 26 april 2026 @ 19:55:
Deze tools lezen alleen data, of proberen dat, net als ddrescue of andere tools die een image backup maken.
Natuurlijk ga je niet zomaar data schrijven of dingen veranderen rechtstreeks naar de te recoveren HDD/SSD.

Dat laatste zijn we het over eens.

@FlashWeave

Met ddrescue kun je een image of kopie maken, dat is het doel. Een falende SSD zo weinig mogelijk belasten met check- en testtools om de resterende levensduur niet te verlagen.

Dit is een beschrijving van het proces:
https://www.technibble.co...ng-ddrescue-recover-data/

[ Voor 10% gewijzigd door mrmrmr op 26-04-2026 21:44 ]