Check je SMART deel 2

[br00ky]

Check je SMART topic

Voor wie is dit topic?
Is jouw schijf al met één platter in de digitale hemel? Of zijn al die waarschuwingen maar overdreven en kan je schijf nog prima mee?

In dit topic kun je ons vragen om de SMART van jouw hardeschijf of SSD te analyseren. Je post een screenshot van de SMART-gegevens met daarbij de informatie om welke schijf het gaat en welke klachten er zijn. Wij zullen vervolgens jouw SMART bekijken en je van advies voorzien. Gratis en voor niets!


Wat zijn de regels?

• Je post een beknopte uitleg over waarom je om advies vraagt en of er concrete klachten zijn of vermoedens dat de schijf niet goed werkt.
• Je post een screenshot waarbij alle SMART gegevens zichtbaar zijn.

Het posten van lange lappen text is niet toegestaan; maak een plaatje/screenshot van de SMART gegevens. Alleen als het echt niet anders kan, mag je als text posten. Maar dan moet het wel specifiek om de SMART attributen gaan en niet de gehele SMART error log. Dergelijke posts worden verwijderd.


Tip: stel de output in als decimaal
Gebruik je CrystalDiskInfo om de SMART uit te lezen, weet dan dat je het beste de output kunt instellen op decimaal ipv hexadecimaal. Dit doe je als volgt:

Menu: Function -> Advanced Feature -> Raw Values -> 10 [DEC]


Tip: doe NOOIT actieve tests voordat je de SMART hebt uitgelezen!
Maar al te vaak gaan mensen bij veronderstelde problemen met hun hardeschijf allerlei testjes uitvoeren. Populair daarbij is ook de utility van de fabrikant. Maar al te vaak gebeurt het dat zij deze utilities draaien voordat de SMART-gegevens zijn uitgelezen. In dat geval kun je spreken van contaminatie omdat de SMART niet meer betrouwbaar bewijs is. Het zou namelijk prima kunnen dat de hardeschijf utility van de fabrikant wijzigingen heeft aangebracht en bad sectors heeft verholpen. Vaak gebeurt dit zonder de gebruiker goed te informeren. De gebruiker krijgt dan gewoon te zien dat de schijf 'PASSED' is en dus in orde lijkt te zijn. Als de gebruiker daarna de SMART uitleest en ziet dat er geen bad sectors zijn, is de waarheid compleet verhuld. Zo zou de gebruiker nooit weten of er iets mis is geweest met de schijf.

Dus doe jezelf een lol en stel eerst de SMART gegevens veilig voordat je gaat prutsen met allerlei utilities. Bovendien is het zo dat een simpele surface scan genoeg is; het is niet alsof speciale utilities andere dingen doen. Alle handelingen met je hardeschijf kunnen de SMART beïnvloeden. Je wilt graag bewijs zodat je weet of je schijf een probleem heeft gehad. Dit verstoor je door eerst actieve utilities te draaien en daarna pas de SMART uit te lezen; dat kun je dus beter andersom doen. Lees je dit te laat en heb je al actieve utilities gedraaid? Dan zul je nooit meer zeker weten of de SMART die je nu ziet is veranderd. Als er nu staat 0 bad sectors kan het zijn dat je eerst wel degelijk bad sectors hebt gehad. Die informatie is dan voorgoed verdwenen; alsof het bewijs op professionele wijze is verdoezeld. Kortom, probeer zuinig te zijn met je SMART als je wat over je hardeschijf of SSD wilt weten.

Wat betekenen die Current, Worst en Threshold waarden?
Current/Worst/Threshold (Nederlands: Huidig/Slechtste/Drempel) zijn genormaliseerde waarden tussen de 0 en 255, oftewel precies één byte, 8 bits.

Voor deze waarden geldt dat hoe hoger hoe beter. Vaak beginnen de waarden op 100, 150 of 200. Dat is de best mogelijke waarde. Zodra een bepaald attribuut het slechter doet, kan de genormaliseerde waarde doen afnemen. De Current-waarde is de genormaliseerde waarde op dit moment, terwijl Worst de laagste waarde is die ooit gemeten is.

Voorbeeld: de temperatuur kan absoluut 40 graden zijn. De Current-waarde kan dan 60 zijn (100 - 40) terwijl de Worst-waarde 50 kan zijn. Dat verhult dat in het verleden de schijf ooit maximaal 50 graden is geworden. De Threshold kan 40 zijn, wat overeenkomt met 60 graden celcius.

De Threshold-waarde geeft aan dat als de Current-waarde onder deze waarde zakt, er een SMART failure wordt gegenereerd. Dan kan bijvoorbeeld je BIOS zeggen dat je hardeschijf aan het falen is. Officiëel hoor je dan 'FAILING NOW' te zien als je met een goed programma de SMART uitleest. Is de huidige waarde echter al weer hoger geworden, dan zal nog steeds de 'Worst'-waarde onthullen dat in het verleden deze waarde onder de Threshold is gezakt. Een goed programma zegt dan 'In_The_Past'.

Het interpreteren van SMART gaat altijd fout. Er is geen enkel programma ter wereld die dit helemaal correct doet. Fabrikanten misbruiken SMART ook en houden zich vaak niet aan de SMART-specs. Bijvoorbeeld door de temperatuur in absolute getallen weer te geven in de Current waarde; waardoor een lager getal beter is ipv slechter zoals SMART ontworpen is. Vooral OCZ en andere misbaksels maken zich hier schuldig aan.

Uitleg over de SMART attributen:

1: Raw Read Error Rate
Dit attribuut geeft de verhouding weer tussen leesacties die géén errorcorrectie nodig hebben en leesacties die zouden mislukken als er geen ECC errorcorrectie voorhanden was. Hardeschijven kunnen niet meer zonder ECC maar als je relatief vaak ECC nodig hebt, kun je sneller onleesbare sectoren krijgen.

Kortom, dit attribuut geeft weer hoe snel je - relatief aan hoeveel data je leest - naar errorcorrectie moet grijpen. Ideaal zou zijn dat je nooit errorcorrectie nodig hebt en dus een grote marge hebt dat als een sector een keer veel slechter dan het gemiddelde doet, je heel veel errorcorrectie mogelijkheid over hebt. Maar als je standaard al heel veel bit errors moet corrigeren voor elke sector, en sector X heeft meer dan gemiddeld aantal biterrors, dan is het risico groot dat het aantal bit errors groter is dan de ECC errorcorrectie kan corrigeren. Een dergelijke schijf wordt gatenkaas met veel bad sectors; dat betekent omruilen voor garantie of permanent afschrijven.

2: Reallocated Sector Count
Aantal omgewisselde sectoren met reserve sectoren. Dit gebeurt alleen als een sector fysiek beschadigd is. Maar dat is tegenwoordig vrij zeldzaam. Minimaal 90% van de bad sectors zijn bad sectors zonder fysieke schade maar waarbij de errorcorrectie mogelijkheid onvoldoende is om de data foutloos te kunnen lezen. Typerend hierbij is dat het overschrijven van de sector met nieuwe data betekent dat die sector weer bruikbaar is; bij een fysiek beschadigde sector is dat niet zo. Zodra je een bad sector overschrijft met nieuwe data zal de hardeschijf testjes doen en als de sector nog steeds problemen geeft, dan wordt deze omgewisseld met een reserve sector; zo niet dan blijft hij gewoon in gebruik en is het geen bad sector meer.

3: Current Pending Sector
De allerbelangrijkste SMART-attribuut. Dit is het aantal onleesbare sectoren; dat kunnen bad sectors zijn mét of zónder fysieke schade, zoals hierboven uitgelegd. Zodra je deze sectoren overschrijft, verdwijnen ze omdat de sector dan weer in gebruik genomen wordt en goed werkt, of deze wordt omgewisseld met een reserve sector. De Current Pending Sector raw-value wordt dan weer lager. De raw value moet altijd 0 zijn, wat betekent geen bad sectors op dit moment.

4: Offline Uncorrectable
Hetzelfde als Current Pending Sector maar dit attribuut wordt niet continu bijgewerkt. Dus als je bewijs hebt vernietigt met een zero-write en Current Pending Sector is 0, dan kun je hieraan nog wel zien dat je in het verleden bad sectors had.

5. UDMA CRC Error Count
Dit betreffen kabelfouten. Niet de stroomkabel maar de roodkleurige datakabel die van het opslagapparaat naar de I/O controller gaat - vaak het moederbord. In tegenstelling tot veel andere attributen, gaat dit getal nooit meer omlaag. Dus als je eenmaal 30 kabelfouten hebt, blijft dit zo totdat er nieuwe fouten bij komen. Dit betekent dat je de eerste keer dat je dit ziet, niet weet hoe lang geleden dit is gebeurd. Het kan zijn dat dit in een ver verleden was en je schijf nu absoluut geen kabelfouten meer heeft. Dit kun je vrij eenvoudig controleren: bekijk de SMART nogmaals een paar dagen later. Is de (raw-)waarde gelijk gebleven? Dan heb je geen kabelfouten meer gehad sinds de laatste keer. Indien de waarde is gestegen, heb je dus nog wel problemen en is het vervangen van de kabel een optie. In mijn eigen ervaring is het goed aandrukken van de kabel en zorgen dat deze geen sterke buigingen heeft veelal voldoende. Maar je kunt ook een slechte kabel hebben. Het kan zijn dat een kabel prima werkt op SATA/300 snelheid, maar dat op SATA/600 er zich problemen voordoen. Er bestaat echter maar één 'SATA' kabel. Dus als je kabel niet werkt op SATA/600 - ook al is hij oud - dan is het gewoon een slechte kabel die niet aan de specificaties voldoet. Je kunt grofweg aan de dikte afleiden hoe goed de kabel is.