Suggesties afgiftesysteem monumentaal pakhuis

[JorH]

Hoi allemaal,

We zijn bezig met het opknappen van een monumentaal voormalig pakhuis (houten constructie, dikke muren, enkel glas, matig dak geïsoleerd). Het glas wordt vervangen door dun monumentaal dubbelglas, maar dat gebeurt pas volgend jaar. De kap isoleren onderzoeken we, maar is vanwege verschillende redenen erg ingewikkeld. Ik snap volledig dat isoleren het beste is, maar ken ook de realiteit van werken aan beschermde gebouwen, dus zou graag eerst opwekking + afgifte verbeteren. Maar ik doorgrond het systeem nog niet helemaal - dus zou jullie reflectie erg waarderen!


🏠 Installatie
CV: Intergas Compact Solo HRE 48 A (2016).
Boiler: Inventum CV 120 L indirect voor SWS
Vloerverwarming: JARO GSSTL gescheiden systeem met platenwisselaar voor woonkamer, keuken (beide v1) en badkamer (v2)
Zonnepanelen: 6× Winaico 400 Wp + Enphase IQ8+. Dit is de max op ons dak.

🔥 Probleem: hoog basisverbruik
Omdat we er nog niet wonen staat de thermostaat op Auto / 14°C. Toch gaat er nu al ~8 m³ gas per dag doorheen. Dat voelt veel te hoog voor een basislast — we wisten dat het geen passiefhuis is, maar hier schrikken we wel echt van..


❓ Waar ik advies over zoek

1) CV-instellingen & quick wins

• Zit er nog winst in de aansturing van de ketel?
• Helpt een (slimmere) thermostaat voor betere controle bij lage temperaturen? Huidige is: Honeywell CM927 draadloos - viltstift tekst niet van mij 😅.

2) Vloerverwarming (gescheiden systeem)

• Met welke setting haal ik het meeste rendement uit de JARO GSSTL?

3) L/L warmtepomp (airco) voor woonkamer + slaapkamers

Schets situatie:

• V1: Woonkamer: 150 m³
• met de vloerverwarming.
• V2: Slaapkamers 1 & 2: beide 75 m³, puntdak, matig geïsoleerd
• V2:Buitenunit kan op het dakterras; leidingroutes zijn relatief eenvoudig via vliering.

Vragen:

• Realistische verwachtingen voor verwarmen bij matige isolatie?
• Geschikt als hoofdverwarming voor slaapkamers?

4) Hybride warmtepomp als tussenstap
Heeft een hybride WP zin, als we dat combineren met de L/L warmtepomp voor alleen het woondeel?
Werkt dit goed in combinatie met een gescheiden vloerverwarming en de boiler?

Alle adviezen zijn welkom — van instellingen tot meer structurele ingrepen in het systeem.

Dank voor het meedenken!

Groet,
JorH

[Ronald]

Belangrijkste om te beseffen is dat isolatie slechts 1 van de schroeven is waar je aan kan draaien: doel is maximaal warmteverlies == afgifte capaciteit bij voldoende lage maximale Ta, 45C bij -10 is prima.

De ketel heeft overigens een minimum vermogen van 8kW. Dat gaat hij denk ik niet kwijt kunnen in de vloerverwarming. Daar heb je zeker 80m2 voor nodig. Weer een no replacement for displacement stijl installateur geweest…
Je kunt het ook bereiken met heel lompe afgifte: dus grote geventileerde convectoren of fancoils, of nog grotere geventileerde paneelradiatoren met convector ribben.
Of vloerverwarming.


De vloerverwarming leidingen ogen als 16, misschien 14mm? Ik heb 4x14 op rond de 50m2 vloerverwarming en daar gaat bijna 100W/m2 doorheen…

Vloerverwarming is een laag temperatuur systeem, waar een hybride geen enkel voordeel biedt… een hogere temperatuur vind de vloer toch geen goed plan. De platenwisselaar is er mogelijk omdat de slangen niet zuurstof dicht zijn. Dat vraagt iets aan extra deltaT, maar daar is weinig aan te doen.
Samengevat: als de CV de ruimte op temperatuur kan houden, kan een non-hybride warmtepomp het. Wel is er een voordeel te halen bij ombouw naar gesloten verdeler en zijn voldoende dikke leidingen gewenst. Liefst DN25 (28mm staal, 32mm meerlagenbuis). 15mm staal is echt te weinig…


Volledig of als aanvulling met L/L werken is echt een optie: dat schakelt het afgifte issue met lage watertemperatuur geheel uit. De binnenunits zijn er voor ontworpen om het vermogen af te kunnen geven. Haal je het comfort van vloerverwarming? Het is in elk geval anders.
L/L is in tegenstelling tot watergedragen wel veel sneller. Al reageert de thermische massa van het huis (beperkt bij houtbouw) traag.

[Tillumen]

Ik zou eerst is even wat uitzoekwerk doen voordat je verder gaat. Wat is de reden dat je die gescheiden systemen hebt? Wordt alles - en vooral de ruimte waar de thermostaat hangt - wel goed/snel warm?

[T_knoop]

In hoeverre is de thermostaatsensor representatief voor de werkelijke ruimtetemperatuur? Als je bv de thermostaat aan een buitenmuur gehangen hebt, naast een tochtend raam, dan kun je de kamer opstoken tot 20°C voordat de sensor een keer bedenkt dat het 14°C is.

Qua ideeen over een oud huis warm stoken is https://eenwarmejasvooroudehuizen.nl/ wel interessant. Is redelijk wat leesvoer, maar bv in hoofdstuk 3 staan een heel stuk over hoe oude huizen bedoeld zijn om warm te houden, en hoe dat tegenwoordig gebeurt.

[marcop23]

JorH schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 14:16:
❓ Waar ik advies over zoek

1) CV-instellingen & quick wins

• Zit er nog winst in de aansturing van de ketel?
• Helpt een (slimmere) thermostaat voor betere controle bij lage temperaturen? Huidige is: Honeywell CM927 draadloos - viltstift tekst niet van mij 😅.

2) Vloerverwarming (gescheiden systeem)

• Met welke setting haal ik het meeste rendement uit de JARO GSSTL?

Is het cv-systeem redelijk waterzijdig in balans / is het waterzijdig ingeregeld?

Waarschijnlijk zou je met 40 - 50 graden aanvoertemperatuur al een heel eind moeten kunnen komen. Bij die aanvoertemperatuur kan het water in het verbrandingsgas condenseren, waardoor je een hoger rendement haalt. Wat is de aanvoertemperatuur waarop de ketel nu stookt?

Stel dat je een radiator vlakbij de ketel hebt die een lage weerstand heeft en daarmee een "kortsluiting" vormt. De retourtemperatuur loopt dan heel snel op, waardoor ook de aanvoertemperatuur verder stijgt dan nodig. Zulk soort situaties wil je voorkomen.

4) Hybride warmtepomp als tussenstap
Heeft een hybride WP zin, als we dat combineren met de L/L warmtepomp voor alleen het woondeel?
Werkt dit goed in combinatie met een gescheiden vloerverwarming en de boiler?

Persoonlijk zou ik eerst een jaartje met de cv-ketel uitzingen, en kijken hoe laag je de aanvoertemperatuur kunt krijgen (na inregelen et cetera). Misschien wel laag genoeg om met een volledig elektrische WP uit de voeten te kunnen

Als je de WP alleen op de vloerverwarming aansluit, zonder stalen leidingen of radiatoren, kan je mogelijk de warmtewisselaar van de vloerverwarming weglaten. Een WP met vloerverwarming (met pomploze verdeler) is een gouden combinatie, daarmee kan je de begane grond waarschijnlijk al goed en efficiënt mee verwarmen.

[ Voor 38% gewijzigd door marcop23 op 21-11-2025 15:08 ]

[JorH]

Tillumen schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 14:51:
Ik zou eerst is even wat uitzoekwerk doen voordat je verder gaat. Wat is de reden dat je die gescheiden systemen hebt? Wordt alles - en vooral de ruimte waar de thermostaat hangt - wel goed/snel warm?

Eerlijk gezegd geen idee. Ik denk dat de persoon die dit gemaakt heeft (2 eigenaren terug) voor die tijd best vooruitstrevend was met vloerverwarming en de elektrische boiler. Op dit moment - dus niet in gebruik - staan alle radiatoren op 1 en is het nergens warm. De woonkamer voelt wel echt al een stuk beter dan de slaapkamers onder het puntdak.

[JorH]

T_knoop schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 15:01:
In hoeverre is de thermostaatsensor representatief voor de werkelijke ruimtetemperatuur? Als je bv de thermostaat aan een buitenmuur gehangen hebt, naast een tochtend raam, dan kun je de kamer opstoken tot 20°C voordat de sensor een keer bedenkt dat het 14°C is.

Ik denk redelijk accuraat, want hij ligt nu even in een half open kast ver weg bij de ramen. Maar zal hier wel even een aparte thermometer naast leggen - al weet je natuurlijk ook weer niet of die accuraat is ;-).
Goede tip van dat boek!

[JorH]

marcop23 schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 15:02:
[...]

Is het cv-systeem redelijk waterzijdig in balans / is het waterzijdig ingeregeld?

Waarschijnlijk zou je met 40 - 50 graden aanvoertemperatuur al een heel eind moeten kunnen komen. Bij die aanvoertemperatuur kan het water in het verbrandingsgas condenseren, waardoor je een hoger rendement haalt. Wat is de aanvoertemperatuur waarop de ketel nu stookt?

Stel dat je een radiator vlakbij de ketel hebt die een lage weerstand heeft en daarmee een "kortsluiting" vormt. De retourtemperatuur loopt dan heel snel op, waardoor ook de aanvoertemperatuur verder stijgt dan nodig. Zulk soort situaties wil je voorkomen.

Ik denk niet dat het cv-systeem in de laatste 5 jaar überhaupt aandacht heeft gehad. Zijn er bedrijven die dit soort dingen goed kunnen inregelen? Ook de combinatie vloerverwarming + radiatoren? Mijn ervaring is op dit terrein niet zo best - kom te vaak partijen tegen die gelijk zeggen 'koop een nieuwe cv ketel'

Ik ga de aanvoertemperatuur straks even proberen te ontdekken!

[Krissiejj]

Hé je er al eens over nagedacht om je vloerverwarming compleet te vernieuwen.

Je hebt geen diffusie dichte slangen, daarom heb je een wisselaar erboven. En dit is een erg verouderd systeem.

Als je je afgifte op orde hebt kan je daarna je leidingstelsel aanpakken.

[JorH]

Krissiejj schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 15:13:
Hé je er al eens over nagedacht om je vloerverwarming compleet te vernieuwen.

Je hebt geen diffusie dichte slangen, daarom heb je een wisselaar erboven. En dit is een erg verouderd systeem.

Als je je afgifte op orde hebt kan je daarna je leidingstelsel aanpakken.

Dat heb ik wel eens overwogen, en het zou inderdaad ideaal zijn. Maar er ligt echt een hele mooie estrikken vloer in die ook nog is in een zeer goede staat is - dus eigenlijk willen we er die nu niet uitslopen. Dan zou ik toch liever de combinatie airco + verouderde vloerverwarming in de woonkamer willen testen.

[Krissiejj]

JorH schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 15:19:
[...]


Dat heb ik wel eens overwogen, en het zou inderdaad ideaal zijn. Maar er ligt echt een hele mooie estrikken vloer in die ook nog is in een zeer goede staat is - dus eigenlijk willen we er die nu niet uitslopen. Dan zou ik toch liever de combinatie airco + verouderde vloerverwarming in de woonkamer willen testen.

Snap je keuze, kan ik je wel adviseren om je gehele vloerverwarming eens te gaan spoelen. Na verloop van de jaren slippen deze slangen dicht waardoor er warmte klachten kunnen komen.

Ja zou eens kunnen gaan testen met een warmtebeeldcamera hoe je leidingstelsel loopt in de vloer en gaan meten.

[JorH]

marcop23 schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 15:02:
[...]
Waarschijnlijk zou je met 40 - 50 graden aanvoertemperatuur al een heel eind moeten kunnen komen. Bij die aanvoertemperatuur kan het water in het verbrandingsgas condenseren, waardoor je een hoger rendement haalt. Wat is de aanvoertemperatuur waarop de ketel nu stookt?

Stel dat je een radiator vlakbij de ketel hebt die een lage weerstand heeft en daarmee een "kortsluiting" vormt. De retourtemperatuur loopt dan heel snel op, waardoor ook de aanvoertemperatuur verder stijgt dan nodig. Zulk soort situaties wil je voorkomen.
.

@marcop23 Ik heb het zojuist even bekeken en de ketel geeft 65 graden aan.

Misschien stom maar wat ik niet goed snap is of de ketel wordt aangestuurd door de draadloze thermostaat, of door een buitenvoeler. Die laatste is er namelijk ook en hangt op het dakterras. Maar ik regel nu de temperatuur gewoon via de thermostaat. Dit zegt de handleiding erover:

Tijdens CV-bedrijf wordt het toerental van de ventilator en daarmee het vermogen van het toestel aangepast zodanig dat de temperatuur van het CV-water naar de gewenste CV-aanvoertemperatuur toe geregeld wordt. Wanneer een aan/uit thermostaat is aangesloten, is dit de op het display ingestelde CV- aanvoertemperatuur. In het geval van een OpenTherm thermostaat wordt de gewenste CV-aanvoertemperatuur door de thermostaat bepaald. Bij een buitenvoeler wordt de gewenste CV-aanvoertemperatuur bepaald door de in de branderautomaat geprogrammeerde stooklijn.

Wat is wijs? Stand Constant of Auto? En proberen die aanvoer naar 45 graden te krijgen?
Is het dan slim om de radiatoren allemaal meer open te hebben dan standje 1, voor de flow?

[ Voor 3% gewijzigd door JorH op 21-11-2025 19:45 ]

[Ramon_1984]

Vloerverwarming lekker loskoppelen en wandverwarming met leemstuc als afwerking op de muren 😀

Voordeel is dat je het in stappen kan doen en dat de wamte er voor gaat zorgen dat het binnen lekker warm wordt en het verlies naar buiten zorgt en voor dat je gevel droog blijft en dat draagt weer bij aan betere isolatie waarde.

[No Hands]

is de vloer wel geïsoleerd?

hybride is geen winst nu, zorg eerst maar eens dat alles goed werkt en ingeregeld is. hybride kost minder gas maar weer meer stroom, monument en zonnepanelen gaat vaak slecht samen dus dan is die hybride mogelijk helemaal geen verbetering op de kosten.

[JorH]

Ramon_1984 schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 19:49:
Vloerverwarming lekker loskoppelen en wandverwarming met leemstuc als afwerking op de muren 😀

Mooi idee - maar wel iets meer voor de middellange termijn

[JorH]

No Hands schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 19:59:
is de vloer wel geïsoleerd?

hybride is geen winst nu, zorg eerst maar eens dat alles goed werkt en ingeregeld is. hybride kost minder gas maar weer meer stroom, monument en zonnepanelen gaat vaak slecht samen dus dan is die hybride mogelijk helemaal geen verbetering op de kosten.

Nou - de woonkamer met vloerverwarming zit dus op de eerste verdieping. Die vloer is wel wat geïsoleerd maar vast niet denderend.

Vwb hybride liggen er wel 6 PV panelen van 400wp op. Dat is niet de wereld natuurlijk (maar de max voor dit gebouw). Kan alleen niet inschatten of het een hybride wel mogelijk aantrekkelijk maakt? Maar zeker eens - eerst moet die afgifte beter.

[Wilke]

Over die 8 m3 bij 14 graden, ik vind het nogal gaan, voor het pand dat het is. Het is 300 m2, dat is bij benadering 3x een doorsnee rijtjeswoning. Dus ja, allicht kost dat ook meer om warm te houden.

Aangenomen ergens in Nederland, de gemiddelde dagtemperatuur is al dagen rond de 3 graden. Extreem veel kouder wordt het gemiddeld niet heel vaak meer. In december-feb misschien weekjes er tussen met gemiddeld 0.

[ASW1]

Met een dergelijk pand verwacht ik dat het tocht als een schuur.
Ik zou eerst eens naar kierdichting kijken, daar valt vaak veel winst te behalen.

[JorH]

Ronald schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 14:45:
Volledig of als aanvulling met L/L werken is echt een optie: dat schakelt het afgifte issue met lage watertemperatuur geheel uit. De binnenunits zijn er voor ontworpen om het vermogen af te kunnen geven. Haal je het comfort van vloerverwarming? Het is in elk geval anders.
L/L is in tegenstelling tot watergedragen wel veel sneller. Al reageert de thermische massa van het huis (beperkt bij houtbouw) traag.

We overwegen dit nu vrij serieus, omdat je dan die hele piek van het echte verwarmen weg kan houden bij de CV. Het is ook een veel minder grote ingreep dan nieuwe vloer/wandverwarming. In de zomer lijkt het me ook geweldig. Maar wat je zegt - het comfort vinden we allebei nog lastig in te schatten.

Hoe kijk je naar L/L in kamers met een hoge nok. Is dat een bedreiging voor het systeem?

[Yaksa]

@JorH Ook de desbetreffende pagina over verduurzaming van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed al bekeken?
De RCE heeft ook (vak)specialisten die je kunnen helpen en/of adviseren.

[Ronald]

JorH schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 20:50:
[...]


We overwegen dit nu vrij serieus, omdat je dan die hele piek van het echte verwarmen weg kan houden bij de CV. Het is ook een veel minder grote ingreep dan nieuwe vloer/wandverwarming. In de zomer lijkt het me ook geweldig. Maar wat je zegt - het comfort vinden we allebei nog lastig in te schatten.

Hoe kijk je naar L/L in kamers met een hoge nok. Is dat een bedreiging voor het systeem?

De enige ervaring met L/L die ik heb is een eerdere werkgever. Geen hoge nok… ruim open kantoor met 6 personen en keuken.
Wel ben ik opgegroeid een woning met traditionele luchtverwarming (Carrier later Brink ketel)… dus misschien ben ik het gewend

Je hebt ook op plaats van radiatoren speciale laag gemonteerde binnen units. Die zijn wat beter in verwarmen, hoeven minder moeite te doen de lucht onderin ruimte te verwarmen.

[ Voor 7% gewijzigd door Ronald op 22-11-2025 07:03 ]

[JorH]

Yaksa schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 20:55:
@JorH Ook de desbetreffende pagina over verduurzaming van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed al bekeken?
De RCE heeft ook (vak)specialisten die je kunnen helpen en/of adviseren.

Zeer bekend mee! We hebben eerder een monument casco gerenoveerd - dus bouwkundig voel ik me daar wel in thuis. De vragen nu zitten eigenlijk specifiek over de huidige installatie in dit pakhuis en wat we daar beter kunnen inregelen.

[JorH]

Ronald schreef op zaterdag 22 november 2025 @ 07:01:
[...]

De enige ervaring met L/L die ik heb is een eerdere werkgever. Geen hoge nok… ruim open kantoor met 6 personen en keuken.
Wel ben ik opgegroeid een woning met traditionele luchtverwarming (Carrier later Brink ketel)… dus misschien ben ik het gewend

Je hebt ook op plaats van radiatoren speciale laag gemonteerde binnen units. Die zijn wat beter in verwarmen, hoeven minder moeite te doen de lucht onderin ruimte te verwarmen.

Ja ik zou zeker vloermodellen overwegen dan, lees daar goede verhalen over zeker in combinatie met een stenen vloer. Dank!

[JorH]

Korte update:

🔥 Het gasverbruik in de afgelopen dagen (best koud), met thermostaat op 13.5 schommelt tussen 4-8 kuub. Dat is onbewoond en gezien het formaat van het pand zoals jullie aangaven niet helemaal onlogisch. Maar alsnog hoop ik het systeem wat beter onder controle te krijgen c.q. te begrijpen

Waar ik graag jullie feedback op krijg:

• Is het zinvol om te proberen de aanvoer van 65 graden terug te brengen naar 50 graden.
• De Wilo staat op Verschildruk variabel (Δp-v). Is het niet beter om die 'Verschildruk constant (Δp-c)' te zetten?
• Hoe regel je de temperatuur van het water dat door de vloerverwarming gaat en is het überhaupt mogelijk om het systeem te 'dwingen' meer gebruik te maken van de vloerverwarming dan van de radiatoren, in deze gescheiden set-up?

Ik sta overigens ook nog erg open voor suggesties van installateurs die in Zuid-Holland waterzijdig kunnen inregelen en/of systeem doorspoelen.

Veel dank so far!!


@miciel , @Superbeagle, @BenV - ik tag jullie hier even brutaal vanwege jullie waardevolle input in andere discussies over vloerverwarming.

[miciel]

@JorH Even een paar opmerkingen...
1 Begin met een modulerende thermostaat..bedraad of draadloos dat stookt veel voordeliger.
vermogen wordt ongeveer terug gebracht naar geschat 1 kw...per uur....ipv de huidige 8kw..*
ketel stookt 1 minuut..6 minuten nadraaien. 3 minuten rust. waarnaar de clyclus opnieuw begint..
(* 8 kw is een schatting..waarbij ik dus uit ga dat dat cv ketel het hele uur op laagste vermogen brand)

Bij een draadloze thermostaat graag de bijbehorende module rechtstreeks op de cv-ketel aansluiten
(De interne module ondersteunt namelijk maar een beperkt aantal draadloze thermostaten. )

Verder het liefst geen weersafhankelijke regeling, omdat dit kan leiden tot een hoger energieverbruik—tenzij het echt niet anders kan. Met “weersafhankelijke regeling” doel ik op een systeem waarbij de buitenvoeler wordt aangesloten op de nieuwe kamerthermostaat in plaats van op de cv-ketel, en de ketel 24/7 blijft draaien op basis van de buitentemperatuur. (weerafhankelijke regeling is in veel gevallen bedraad)

Op dit moment werkt je systeem op basis aan/uit-regeling, waarbij de watertemperatuur door de buitenvoeler wordt bepaald. Dat staat niet erg duidelijk in de handleiding.(ik snap dan ook de vragen die erover stelt)

gezien de grote van je woningen kan je een zoneregeling overwegen...zoals tado v3 welke moduleert of evohome welke op basis van aan/uit stookt. wat gezien de grotere cv-ketel niet perse de voorkeur heeft...
evohome moet aan/uit stoken ivm zonneklep voor vloerverwarming tado kan wel moduleren*
*( garantie dat tado vlekkeloos moduleert en samenwerkt met een zone klep wil ik niet perse geven)

Wat betreft de vraag over de aanvoertemperatuur verlaagt naar 50 graden. ipv 65 graden en/of wanneer je gaat werken met een modulerende thermostaat. wat in principe hetzelfde is..(maar nog minder verbruikt)
dan zal je vloerverdeler minder hard werken. deze vloerverdeler is bedoelt voor 65 graden...vervangen aub voor een versie die wel geschikt voor modulerende cv ketels warmte pompen als voor hybride.. oftewel lage temperatuur. https://therminon.nl/prod.../base-line/base-split-lt/ waarbij ik inmiddels ook voorstander ben van een simpel mono blokje voor de beneden verdieping en de radiatoren boven op de cv ketel. door het opsplitsen van je systeem kan je zuiniger stoken en heb je rendement uit je zonnepanelen...
(verder ben je verplicht om een bypassventiel te plaatsen bij het instaleren van deze vloerverdeler...)

[Jim423]

Ik vraag mij af of je de boel met een wisselaar nog wel warm krijgt op 50 graden.
Ook met een aan/uit regeling moet de ketel wel kunnen moduleren op retourtemp. Ik zou de aanvoertemp. daarom niet omlaag zetten. Is er een mogelijkheid om het gasverbruik en/of aanvoertemp te loggen? En dan bedoel ik niet per uur

[TheGhostInc]

ASW1 schreef op vrijdag 21 november 2025 @ 20:13:
Met een dergelijk pand verwacht ik dat het tocht als een schuur.
Ik zou eerst eens naar kierdichting kijken, daar valt vaak veel winst te behalen.

In deze lijn:

Haal een warmtebeeldcamera, (verwarm de toko) schiet wat foto's en zet die hier neer.

Daarna weet je waar nu precies de warmte weg lekt.

[JorH]

TheGhostInc schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 11:22:
[...]

In deze lijn:

Haal een warmtebeeldcamera, (verwarm de toko) schiet wat foto's en zet die hier neer.

Daarna weet je waar nu precies de warmte weg lekt.

Goede suggestie! Ben ook erg benieuwd waar precies de vloerverwarming loopt.
Tips voor een warmtebeeldcamera met redelijke prijs/kwaliteit verhouding?

[willem7q]

Daar is een topic over:
[IR] Het grote Ik wil/heb een warmtebeeldcamera

[JorH]

Ik had eerder in dit topic al geschreven over onze plannen rondom lucht-lucht warmtepompen (airco’s) voor verwarming in onze monumentale woning (3 personen, 200 m², deels vloerverwarming, radiatoren boven, matige isolatie).

Maar na een bezoek van een installateur is er een nieuw perspectief 😅 — en ik wil graag jullie technisch-inhoudelijke blik.

Situatie / nieuwe input:

• CV-ketel uit 2016 (9 jaar).
• Indirect gestookte boiler van 120 L blijkt veel kalkaanslag te hebben
• 3 weg klep functioneert niet lekker meer en zou vervangen moeten worden
• Volgens de installateur is 120L niet royaal voor 3-persoonshuishouden.

👉 Installateur stelt voor om een hybride lucht-water warmtepomp te plaatsen, en kan de uitlopende (Daikin/Intergas) 8kw versie voor 7k all-in aanbieden. Dat is ook ongeveer de prijs van de aangeboden Daikin airco.

Volgens hem: betere warmte door het gehele huis, minder gasverbruik, oplossing voor tapwatercapaciteit.

Mijn oorspronkelijke plan: multisplit airco in woonkamer + 2 slaapkamers, ramen voorzien van monumentenglas, eventueel extra airco, dan bekijken hoe de CV verduurzaamt kan worden (3/4 jaar plan).

Mijn twijfel: met een hybride ketel bespaar je direct fors gas maar gaat de deur naar all-electric wel dicht. Toch is het idee van wat 'zorgeloos' de kachel aan kunnen zetten in dit grote pand wel erg aantrekkelijk. Overall comfort zou echt beter kunnen zijn dan een matige CV + airco.

Voor mij was het best een curve ball 🤔. Hoe kijken jullie hier tegen aan?


ps. Op de hoogte van dit draadje - maar wilde hier dit topic toch even vervolgen.

[No Hands]

hybride is angst en inderdaad blokkeer je de weg naar volledig elektrisch terwijl die heust zo spannend niet is.

dus leen, huur of koop eerst die warmtebeeldcamera eens en laat je niks op de mouw spelden door installateurs die zelf ook nog bang zijn voor all electric.

[JorH]

Dat snap ik, alleen hoef ik met enkel glas en een matig geïsoleerd dak geen warmtebeeldcamera te gebruiken om te zien waar de warmte weglekt. Het pand en de monumentenstatus leent zich op een paar punten gewoon niet erg eenvoudig (lees korte termijn) voor na isolatie. Ik zou het wel doen om te bekijken hoeveel vloerverwarming er in de vloer zit.

Verder helemaal eens dat wat de installateur op de plank heeft liggen niet leidend is. We 'hoeven' gelukkig deze winter niet te bewegen - we kunnen het prima eerst helemaal een seizoen aankijken en vervolgens stap voor stap kijken of we (o.a. met L/L en monumentenglas) uiteindelijk naar all-electric kunnen.

Mijn vraag is denk ik vooral: óf op korte termijn comfort verbeteren en flink gas besparen (hybride route), óf vasthouden aan stap voor stap aanpak met wat minder comfort (en forse gasrekening) op korte termijn 🤨.

[ Voor 34% gewijzigd door JorH op 03-12-2025 20:13 ]

[JorH]

Toch even reageren op mijn eigen topic

We wonen nu een maand in het pand en het gasverbruik is gewoon fors deze maandag; denk aan 8-16m3 gas voor CV+SWS.

Ik zie dat de (indirect gestookte Inventum) boiler zo'n 3/4x per dag aanspringt om de ketel te verwarmen, wat al zo'n 2m3 gas per dag is. Hij maakt ook best een hoop geluid en ik wil deze eigenlijk vervangen voor een warmtepompboiler. Veel gelezen in het WPB topic (waarvoor dank) en nu eigenlijk op hoofdlijnen dit plan voor een 3-jaar aanpak verduurzaming.

1️⃣ Jaar 1:
- Warmtepompboiler
- Vervangen helft van de ramen enkelglas > vacuumglas
- L/L warmtepomp in de 2 slaapkamers. Nu vrij koud en in zomer pal op het zuiden.

2️⃣ Jaar 2:
- Vervangen andere helft van de ramen enkelglas > vacuumglas

3️⃣ Jaar 3:
- Gasfornuis + CV ketel eruit
- Dan besluiten om óf de vloerverwarming in de woonkamer + radiatoren nog te voeden met kleine L/W warmtepomp (warmtevraag zou dan door isolatie echt afgenomen zijn), óf in de woonkamer + keuken nog een L/L ophangen. Onze eigen ervaring met de L/L in de slaapkamers kunnen we dan ook meenemen.


Mijn idee van een 3-trapsraket was dat ik dan de stappen steeds geïnformeerd kan doen en dus de kans op over/ondercapaciteit verklein. In ons vorige huis heb ik naar m'n gevoel iets te veel theoretisch benaderd (werd niet optimaal) en daarbij innoveren warmtepompen ook. Natuurlijk ook fijn om de investering wat te spreiden.


Ik heb nu drie offertes opgevraagd voor een Airwell Eleo (200L) en/of Stiebel Eltron WWK i 200 plus. Maarr - de eerste installateur hangt gelijk aan de telefoon met het verhaal dat ik véél beter een integraal plan kan maken, nu alles moet berekenen, een warmtefondslening aan kan vragen (had niks gezegd over geld tekort oid) en dan 'in 1x er vanaf ben'.

Toch even sanity check. Mijn gefaseerde aanpak is toch niet zó gek? En een warmtepomp boiler is toch redelijk no-regret? Ik snap dat het ook geïntegreerd in een WP kan - maar nu kan die in jaar 3 gewoon kleiner worden en kan ik deze zomer al gratis SWS opwarmen met zonnepanelen.

Heel benieuwd naar jullie reflectie!

[Ronald]

En integraal plan betekent niet dat gefaseerde uitvoering niet de juiste is.

Wat betreft dat gasverbruik… voor de koudste dagen weinig schrikbarend… afhankelijk van wat er verwarmd is enzo…

[JorH]

Zijn definitie van een integraal plan is in 1x alles doen (op basis van berekeningen - en vanwege die lening die je eenmalig krijgt). Mijn integrale visie is idd gefaseerd - met meer ruimte voor leren onderweg.

Waarbij nu vooral de vraag even is of ik gewoon kan starten met een WPB. Lijkt me wel toch?

[Ronald]

Heb je de voor en nadelen van WPB scherp?

WPB is niet veel voordeliger dan een gas CV (door de hoge temperatuur haal je veel minder gunstige COP, maar wel goed genoeg om de gasaansluiting voor weg te doen).


Dus die zou ik naar achter schuiven in het plan.


Als je inkomen niet te hoog is, dan kan de lening renteloos zijn… en met inflatie dus voordeliger dan eigen geld zijn.

Check dat ;-)

Versneld aflossen gaat ook zonder boetes volgens mij… dus het kan een hele goede optie zijn.

[ Voor 31% gewijzigd door Ronald op 13-01-2026 19:57 ]

[b_g_e]

Houd je het warm als je de temperatuur van de verwarming op 50 graden zet? Hou lager de temperatuur, hoe hoger de efficiëntie van een condenserende combi.

Nadeel van de warmtepomp + gasgestookte CV is de complexiteit en de bijkomende kosten.

En de WPB: waar haalt die z'n warmte vandaan? Uit de ruimte, toch?

[Ronald]

b_g_e schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 19:58:

En de WPB: waar haalt die z'n warmte vandaan? Uit de ruimte, toch?

Verschillende opties:
Vaak wordt buitenlucht gebruikt, wat ook enige juiste is zolang de gas CV er is voor verwarming.

Binnenlucht gebruiken en de koude lucht naar buiten brengen maakt dat je zwaar overventileert en dus effectief de warmte uit de gas CV haalt + de stroom kosten.
Puur uit de ruimte is niet veel beter.
En er zijn ook WPB die de warmte uit retour water CV halen, maar dat heeft met de gas CV hetzelfde nadeel.

[b_g_e]

Ronald schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 20:10:
[...]

Verschillende opties:
Vaak wordt buitenlucht gebruikt, wat ook enige juiste is zolang de gas CV er is voor verwarming.

Binnenlucht gebruiken en de koude lucht naar buiten brengen maakt dat je zwaar overventileert en dus effectief de warmte uit de gas CV haalt + de stroom kosten.
Puur uit de ruimte is niet veel beter.
En er zijn ook WPB die de warmte uit retour water CV halen, maar dat heeft met de gas CV hetzelfde nadeel.

WPB != WPB dus...

Daar moet TS dan ook maar goed over nadenken.

Anyroad: Zolang de combi er nog hangt: alle comfort knoppen naar eco, temperaturen zo mogelijk omlaag, afgifte kan je ook met een Heatmeister al verbeteren of een Ikea-ventilator op je radiator... dat spul.

Onderzoek doen, dus.

[Paide22]

Eens om de wpb later te doen. Begin met alle vormen van isolatie, zeker de ramen. Comfortverhogend en meteen besparen. Zonwering voor de zuidkant zou ook geen slecht idee zijn. Daarna kun je gaan kijken wat je dan nog nodig hebt om je huis effectief te verwarmen.

[JorH]

Dank voor de reflectie!

De WPB opstelling zou wel binnen zijn - in een grote berging op de begane grond waar we niet verwarmen. Lang verhaal, maar pakhuis. In het WPB topic lees ik toch geen serieus slechte ervaringen met de COP van dit soort opstellingen.

Een besparing van 2m3 gas per dag (912€ per jaar) - met runs die in de zomer draaien op zonnepanelen lijkt me toch toch wel wezenlijk. Ik houd niet zo van terugverdientijddenken - maar dit is dan na 5 jaar wel gedaan.

Uiteindelijk ben ik het wél eens dat de glasisolatie echt de grootste klap is en die meer prio moet krijgen. Echter is het wel een veel ingrijpender ding dan even die boiler vervangen.

Is het zo dat in de eindfase een WPB + losse WP meer gedoe oplevert dan een geïntegreerde oplossing? Want dat zou wel echt een goede reden zijn om het nu niet te doen.

[JorH]

b_g_e schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 19:58:
Houd je het warm als je de temperatuur van de verwarming op 50 graden zet? Hou lager de temperatuur, hoe hoger de efficiëntie van een condenserende combi.

Dat lukt idd.

[JorH]

b_g_e schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 20:16:
[...]
Anyroad: Zolang de combi er nog hangt: alle comfort knoppen naar eco, temperaturen zo mogelijk omlaag, afgifte kan je ook met een Heatmeister al verbeteren of een Ikea-ventilator op je radiator... dat spul.

Onderzoek doen, dus.

Het is een losse indirect gestookte boiler. Als je dan SWS op ECO zet verwarmd de boiler helemaal niet. Dat is een beetje m’n hele punt, de ketel zit vier keer per dag die boiler ‘voor niks’ op te warmen.. Verder druk bezig met radiatoren inregelen, heatfans bekijken, ventilator in hoge nok etc 👍

[klump4u]

Als je die boiler gewoon zonder veel kosten kunt afkoppelen dan zou ik hem vervangen door een Atlantic Explorer v5 200 liter, kost €1719,- bij warmteservice.
Daarna isoleren met glas e.d. en dan weet je ook wat je pure gasverbruik is om je huis warm te houden, daar kun je dan je warmtepomp op baseren.
De goede weg? geen idee maar zo heb ik het gedaan (wel alles zelf)

[KabouterSuper]

JorH schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 16:31:
Toch even reageren op mijn eigen topic

We wonen nu een maand in het pand en het gasverbruik is gewoon fors deze maandag; denk aan 8-16m3 gas voor CV+SWS.

Heel benieuwd naar jullie reflectie!

Ik woon ook in een monumentaal pand (oude school, 300m2, 1889) en ik heb voor dezelfde uitdagingen gestaan. Uiteindelijk heb ik een WPB, een WP (met boilervat) en twee airco's laten installeren. Ik heb gemerkt dat de wens om alles in één keer goed te doen je kan verlammen. Het is dus zeker een goed idee om in fasen te werken. In mijn geval: de kinderen hebben nu hun eigen WPB (korte leidingen, geen gemopper over koud water) en qua timing in de verbouwing was het handig om eerst de kinderslaapkamers te (ver)bouwen. De WP kwam een paar jaar erna. Als ik had geweten dat ik uiteindelijk toch twee airco's erbij zou kopen, dan had ik een maatje kleiner kunnen kiezen.

Je bent trouwens altijd welkom voor een kop koffie (binnenstad Gouda) om ervaringen uit te wisselen, DM maar als je dit leuk lijkt.

En alvast een tip: het energielabel gaat verplicht worden voor monumenten (bij verkoop). Let dus bij de aanschaf van spullen goed op certificaties, zorg dat alles op je facturen vermeld staat en maak foto's.

[Ronald]

JorH schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 07:37:

Is het zo dat in de eindfase een WPB + losse WP meer gedoe oplevert dan een geïntegreerde oplossing? Want dat zou wel echt een goede reden zijn om het nu niet te doen.

WPB + los WP maakt een technisch eenvoudiger systeem… WPB maakt binnen geluid en verwarmd traag (geluid is dus ook lang). CV wordt niet onderbroken voor SWW.

WP + indirecte boiler: technisch gecompliceerder, geen geluid binnen, verwarmd snel, nog sterker: zo snel dat hij met een zware machine (zoals TS nodig zal hebben) het douchen bijna bij zal houden. CV wordt onderbroken voor verwarming vat.

Los vat heeft langere levensverwachting dan WPB. Kosten amper verschil.


Het is wat mij betreft een persoonlijke afweging die de TS voor zichzelf zal moeten maken.

[ASW1]

Kun je die inventum boiler niet zo instellen dat ie maar 1x per dag verwarmt? Mogelijk zit daar al een stuk besparing in.

[Maasluip]

JorH schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 16:31:
Toch even reageren op mijn eigen topic

We wonen nu een maand in het pand en het gasverbruik is gewoon fors deze maandag; denk aan 8-16m3 gas voor CV+SWS.

Je weet je gasverbruik per dag dus niet? Want gokken van 8-16 m³ voor één dag is een grote spread.
Voor wat ik begrijp wat een slecht geïsoleerd groot huis is vind ik 8 m³ weinig en 16 m³ niet gek. Als ik kijk wat ik op vergelijkbare dagen stookte (gemiddele dagtemperatuur 5,7 op 12 januari) kom ik makkelijk op 8 m³ voor mijn huis (begane grond + 1e verdieping van van beide 52 m²), en dat is met 's nachts niet verwarmen.

Toch even sanity check. Mijn gefaseerde aanpak is toch niet zó gek? En een warmtepomp boiler is toch redelijk no-regret? Ik snap dat het ook geïntegreerd in een WP kan - maar nu kan die in jaar 3 gewoon kleiner worden en kan ik deze zomer al gratis SWS opwarmen met zonnepanelen.

Bedenk dat subsidies voor warmtepompen zullen dalen de komende jaren. Bedenk ook dat een warmtepomp voor je hoofdverwarming nu al besparing op je verbruik geeft. Wat dat betreft zou ik juist eerst voor een voldoende formaat (voor wat je denkt dat je eindsituatie is) WP gaan. Dan kun je nu al een groot deel van je verbruik met de WP dekken + boiler elimineren.

Met verwarmen met een WP kun je tot COP 2 gaan voordat je op de kosten van verwarmen met gas zit, en COP 2 haal je echt pas in de meest extreme gevallen (A -7°C W 55°C), dus ik denk zelfs dat nu de ketel vervangen door een WP betekent dat je op de operationele kosten bespaart.

Mijn advies en voorspelling: warmtepomp installeren (ik zou denk ik 12 kW nemen), voor de zekerheid de ketel laten hangen en volgend jaar zie je in dat je die ketel er nu ook al uit had kunnen halen.

[JorH]

KabouterSuper schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 08:55:
[...]

Ik woon ook in een monumentaal pand (oude school, 300m2, 1889) en ik heb voor dezelfde uitdagingen gestaan. Uiteindelijk heb ik een WPB, een WP (met boilervat) en twee airco's laten installeren. Ik heb gemerkt dat de wens om alles in één keer goed te doen je kan verlammen. Het is dus zeker een goed idee om in fasen te werken. In mijn geval: de kinderen hebben nu hun eigen WPB (korte leidingen, geen gemopper over koud water) en qua timing in de verbouwing was het handig om eerst de kinderslaapkamers te (ver)bouwen. De WP kwam een paar jaar erna. Als ik had geweten dat ik uiteindelijk toch twee airco's erbij zou kopen, dan had ik een maatje kleiner kunnen kiezen.

Je bent trouwens altijd welkom voor een kop koffie (binnenstad Gouda) om ervaringen uit te wisselen, DM maar als je dit leuk lijkt.

En alvast een tip: het energielabel gaat verplicht worden voor monumenten (bij verkoop). Let dus bij de aanschaf van spullen goed op certificaties, zorg dat alles op je facturen vermeld staat en maak foto's.

Dank! Ik kom zeker even op de lijn bij je want dat lijkt me hartstikke leuk. Ik vind die relatie met de airco interessant inderdaad; want ik denk dat we die in de slaapkamers vanwege de zomer gewoon willen, en dan kan de WP idd wel een maatje kleiner.

[JorH]

Maasluip schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:38:
[...]

Je weet je gasverbruik per dag dus niet? Want gokken van 8-16 m³ voor één dag is een grote spread.
Voor wat ik begrijp wat een slecht geïsoleerd groot huis is vind ik 8 m³ weinig en 16 m³ niet gek. Als ik kijk wat ik op vergelijkbare dagen stookte (gemiddele dagtemperatuur 5,7 op 12 januari) kom ik makkelijk op 8 m³ voor mijn huis (begane grond + 1e verdieping van van beide 52 m²), en dat is met 's nachts niet verwarmen.


[...]

Bedenk dat subsidies voor warmtepompen zullen dalen de komende jaren. Bedenk ook dat een warmtepomp voor je hoofdverwarming nu al besparing op je verbruik geeft. Wat dat betreft zou ik juist eerst voor een voldoende formaat (voor wat je denkt dat je eindsituatie is) WP gaan. Dan kun je nu al een groot deel van je verbruik met de WP dekken + boiler elimineren.

Met verwarmen met een WP kun je tot COP 2 gaan voordat je op de kosten van verwarmen met gas zit, en COP 2 haal je echt pas in de meest extreme gevallen (A -7°C W 55°C), dus ik denk zelfs dat nu de ketel vervangen door een WP betekent dat je op de operationele kosten bespaart.

Mijn advies en voorspelling: warmtepomp installeren (ik zou denk ik 12 kW nemen), voor de zekerheid de ketel laten hangen en volgend jaar zie je in dat je die ketel er nu ook al uit had kunnen halen.

Ja gasverbruik weten we wel, de app van Greenchoice is vrij gedetailleerd en MinderGas ook. Kerstvakantie zaten we vrijwel constant op 13-17m3 en dan was het voor ons gewoon behaaglijk in huis maar dat is het al bij 17.5/18 graad ;-). In de slaapkamer staat nog een Redwell, die soms vlak voor het slapen even een uurtje aan ging. Nu deze week ongeveer 10-11m3 gas.

Wat hier nog echt gefixt moet worden is de 3-wegklep. Die is voor kerst vervangen, maar doet het nog steeds niet en de installateur geeft geen thuis. Resultaat: alle radiatoren worden 3x per dag echt warm. Dat was deze dagen wel lekker op zich - maar vertroebelt een beetje mijn zicht op wat nu het echte verbruik van de CV is.

Verder ook een interessante route die je voorstelt - dank! Is je verwachting dat de subsidie op WP terugloopt of is dat al ergens aangekondigd? Ik snap je punt wel goed dat sneller schakelen ook gewoon sneller een grote besparing geeft. Moet alleen dan even een goede berekening maken met het scenario inclusief isolatieglas.

[JorH]

ASW1 schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 09:45:
Kun je die inventum boiler niet zo instellen dat ie maar 1x per dag verwarmt? Mogelijk zit daar al een stuk besparing in.

Volgens mij kan dat met een elektrische boiler goed idd. Met een gasgestookte heb ik het nog niet gezien - maar ga even verder zoeken!

[Maasluip]

JorH schreef op donderdag 15 januari 2026 @ 09:06:
[...]

Verder ook een interessante route die je voorstelt - dank! Is je verwachting dat de subsidie op WP terugloopt of is dat al ergens aangekondigd? Ik snap je punt wel goed dat sneller schakelen ook gewoon sneller een grote besparing geeft. Moet alleen dan even een goede berekening maken met het scenario inclusief isolatieglas.

De subsidies worden nu al elk jaar minder, vooral voor grote warmtepompen.

En wat je ook even mee moet nemen: vaak krijg je extra subsidie voor verduurzaming, maar dat is vaak alleen als je meerdere dingen tegelijk doet, of je krijgt meer subsidie als je het tegelijk doet.
Zie ook https://www.rvo.nl/subsid...ring/isde/woningeigenaren

[Ronald]

@JorH airco’s als (aanvullende) verwarming is wat mij betreft helemaal oké, maar doe het wel goed: binnenunit per ruimte… niet een dikke trapgatunit en hopen dat het die open deuren goed gaat… we hebben deuren ergens voor nodig geacht immers…

Besef ook dat als het echt koud word, dat die airco’s ook mee moeten gaan doen om de woonruimte elders met een kleinere machine warm te houden: interne verliezen bij temperatuur verschil in huis zijn groot.

[JorH]

Maasluip schreef op donderdag 15 januari 2026 @ 09:43:
[...]

De subsidies worden nu al elk jaar minder, vooral voor grote warmtepompen.

En wat je ook even mee moet nemen: vaak krijg je extra subsidie voor verduurzaming, maar dat is vaak alleen als je meerdere dingen tegelijk doet, of je krijgt meer subsidie als je het tegelijk doet.
Zie ook https://www.rvo.nl/subsid...ring/isde/woningeigenaren

Check - dat eerste had ik niet scherp. Dat tweede gelukkig wel; en dat is helemaal interessant in het geval van een WP/WPB + isolatieglas, want dat gaat dan best hard. Voor monumenten is het nog een keer hoger .

[JorH]

Ronald schreef op donderdag 15 januari 2026 @ 09:44:
@JorH airco’s als (aanvullende) verwarming is wat mij betreft helemaal oké, maar doe het wel goed: binnenunit per ruimte… niet een dikke trapgatunit en hopen dat het die open deuren goed gaat… we hebben deuren ergens voor nodig geacht immers…

Besef ook dat als het echt koud word, dat die airco’s ook mee moeten gaan doen om de woonruimte elders met een kleinere machine warm te houden: interne verliezen bij temperatuur verschil in huis zijn groot.

Helemaal eens; de offerte die ik heb liggen is ook voor een losse binnenunit per slaapkamer, en eventueel een losse in de woonkamer (later). Waar ik alleen wel nog een gevoel bij moet krijgen is hoe 2/3 buitenunits (incl WP) het gaan doen op een (deels plat)houten dak. Daar ben ik me hier nog even flink op aan het inlezen.

[Ronald]

Daar is een heel verhaal over in het trillingen dempen topic. Als het even kan… op de grond :-)

[JorH]

Dat kan het dus niet - midden in de binnenstad ;-). Maar ik las in het topic al interessante suggesties.