Warmtepomp zelf installeren

[wijnsema]

Graag neem ik jullie mee op "avontuur" tijdens het zelf installeren van mijn net ontvangen warmtepomp.

Even de context op een rijtje:

• Het betreft een Artel 9 kW warmtepomp
• Hij is bedoeld als ondersteuning van mijn HR CV ketel (hybride dus)
• Ik hoef geen warm water van de warmtepomp
• Mijn huis is gebouwd in 2011 en is dus goed geïsoleerd en heeft overal vloerverwarming
• Mijn huis is groot en heeft ongeveer 220 m2 vloerverwarming verdeeld in 30 zones en twee verdiepingen
• Mijn gasverbruik is ongeveer 2600 m2 per jaar
• Ik houd van warmte, mij thermostaat staat op 21,5 graden.
• Het huis is voorzien van domotica (KNX maar ook Raspberry Pi met Node Red, MQTT enz)
• Ik heb 36 zonnepanelen (400 Wp) maar ook twee elektrische auto's

Even wat foto's van de pomp en wat is geleverd:







Om simpel te beginnen wil eerst de pomp rechtstreeks op mijn benedenste (open) verdeler aansluiten en mijn CV voorlopig even afkoppelen.

De warmtepomp wil ik naast mijn schuur plaatsen, maar ik ben dan ongeveer 10 meter van mijn verdeler.

Mijn eerste uitdaging: hoe sluit ik de pompt waterzijdig aan op de verdeler binnen? Ik heb toegang tot de kruipruimte.

Ik zat te denken aan dit:


Terrendis grondleiding 32x140 mm

Dit zijn wel een paar gaten van 150 of 160 mm boren in mijn fundering, beste heftig.

Iemand een beter idee?

[wijnsema]

Bedankt voor het meedenken iedereen.

Ik heb er nog even een foto van de bouw bijgehaald (2011). Hier is dus ook een laag stenen te zien zoals @Managelorian beschrijft. Toendertijd door mij geregeld omdat ik het niet eens was met het peil van de woning (de aannemer had het even 30cm verlaagd zonder ruggespraak).

De leidingen van de warmtepomp moeten van het meest achterste punt van de foto naar de plek waar mijn zoon staat, waar een serie leidingen naar boven komt bij de meterkast. Ik moet dus door 3 wanden.

Alternatief is buitenlangs maar dan moet mijn hele terras er uit, daar voel ik niets voor.

Het wegslaan van een aantal stenen lijkt me dan de beste weg.

Wordt vervolgd!

[wijnsema]

Oei, deze buis is heel wat zwaarder en minder buigzaam dan ik had verwacht...

Dit wordt een pittige klus.

Totale prijs 900 Euro inclusief krimpkap en 4 koppelingen.

[wijnsema]

Met deze gehuurde machine kon ik de doorvoer van buiten naar de kruipruimte maken. Ging er eigenlijk als boter door, maar ik hoefde alleen door de bakstenen van de buitenmuur, en bakstenen die OP de betonnen fundering stonden.

Diameter voor de boor was 151 mm, diameter buis is 140 mm.

Huur van de machine voor een dag was rond 50 euro, alleen voor slijtage rekenen ze een minimum van 0.1mm en dit kost 60 Euro!

[wijnsema]

Het leggen van de 140mm geïsoleerde leiding is voltooid! Veel werk moest in de kruipruimte plaatsvinden. Hieronder vind je wat sfeerbeelden...

Ik heb mijn zoon van 19 gevraagd of hij het werk onder wilde doen, maar hij liet zonder blikken of blozen zijn oude vader afdalen. "Ik ga niet in de blubber liggen" was zijn reactie. Van de jeugd moet je het hebben.

De kruipruimte is na 12 jaar nog steeds heel vochtig, en er ligt een soort plakkerige klei, zo waar geen pretje. Ik heb met kranten en karton gepoogd niet al te vies te worden.

Om de 2 doorgangen tussen de segmenten te maken heb ik zoals eerder gemeld gekozen om de bakstenen tussen de funderingsbalk en de vloerplaat weg te kappen. Probleem hierbij was dat de bouwers nog even wat beton tussen de twee rijen stenen hadden aangebracht. De stenen waren wel makkelijk weg te kappen, maar dit beton was heel lastig weg te krijgen, maar het is gelukt.

Voor de elektrische aansluiting (230V en stuurkabel) heb ik twee (slagvaste) 19mm pvc leidingen parallel aangelegd.



Hier komt de 140mm leiding binnen in de kruipruimte. Ik heb de isolatie weer zo veel mogelijk hersteld.


De onderkant van de meterkast. Als je goed kijkt zie je nog net de stofkap van de leiding. Vandaar uit heb ik de isolatie verwijderd en de twee 32 mm leidingen naar boven gebogen door twee geboorde gaten in de vloerplaat van de meterkast.


Hier zie je de blauw en oranje van isolatie ontdane leidingen boven komen. Het moeilijkste deel is gelukt!

Wordt heel binnenkort vervolgd (want elke dag gaat er tussen de 5 en 10 kuub gas door, dus haast geboden)!

[wijnsema]

DE POMP WERKT!

Hieronder zien jullie de aansluiting binnen en bij de warmtepomp. Ik heb gekozen voor KISS: Keep it simple stupid.

Geen driewegklep, geen buffervat!

Gewoon aangesloten op de bestaande installatie. De CV ketel is gewoon aangesloten en staat voorlopig uit. Ik kan de installatie ontluchten via de ketel op zolder, daar zit ook een expansievat.

En dit lijkt prima te werken. De temperatuur van de pomp stijgt maar heel langzaam door de enorme warmtecapaciteit van de vloer. Er is dus geen sprake van pendelen! Ik heb wel alle kleppen van de vloerverwarmingssegmenten voorlopig opengezet.

Ik moet een systeem gaan bedenken om te gaan regelen met de pomp bij voorkeur alleen overdag aan. Hier kom ik op terug.



Hier is te zien hoe de leidingen vanuit de kruipruimte richting mij onderste verdeelblok lopen. Op de kunststof leidingen zit een duims (1") zogenaamd puntstuk, van waaraf een flexibele leiding (1" DN25) doorloopt naar het verdeelblok via twee afsluiters.


Hier nog iets duidelijker de aansluiting op het verdeelblok.


Op de 140 mm buis zit een zognaamde krimpkap. Deze heb ik meebesteld bij de Terrendis buis (kap kostte 120 Euro...). Deze kap kon ik met een gasbrander voorzichtig laten krimpen en sluit zo mooi waterdicht aan.


Hier zijn alle aansluitingen zichtbaar. Naast het wateraansluiting de 230V aansluiting, en twee CAT6 kabels met een Jack, dit is mijn manier om flexibel veel kabels aan te sluiten. Ik gebruik dan een CAT6 patchkabel die ik doorknip voor de aansluiting.


Hier zie je alle elektronica van de warmtepomp. Het lijkt er op dat dit over de jaren steeds complexer is geworden. Als je dit opnieuw ontwerpt (b.v. met een ESP32) moet het veel en veel eenvoudiger kunnen.

[wijnsema]

pc_slopert schreef op zaterdag 19 november 2022 @ 18:12:
Mooie inspiratie.
Op je foto's is niet te zien hoe het stuk tussen de pomp en het stuk tot de 140 mm buis is geïsoleerd?

Hierbij een betere foto. Ik moet de leidingen nog isoleren zoals je ziet.

[sipje]

Leuk topic, kan ik mooi wat van opsteken. Ik zit eigenlijk in dezelfde situatie als jij, net gerenoveerd huis voorzien van LTV en KNX. Ik zoek ook een manier om onze ketel met warmtepomp te combineren op een slimme manier. Ik heb een Theben OT box waarmee ik de ketel kan besturen en ook de kleppen van de vloerverwarming en radiatoren kan ik apart regelen. Ik kwam onderstaand plaatje tegen uit het volgende artikel https://warmtepomp-weetjes.nl/soorten/hybride-warmtepomp/


De open verdeler leek me wel interessant, misschien ook voor jou iets om eens naar te kijken.

Ik ben benieuwd hoe je uiteindelijke opstelling gaat zijn.

[wijnsema]

Beste tweakers, jullie hadden nog een update van mij te goed.

In de behoorlijk koude periode half december had de 9 kW pomp het uiteraard moeilijk, maar bleef verrassend goed functioneren. Met de regelmaat van de klok liep de warmtewisselaar helemaal vol met sneeuw en ijs, maar het ontdooingsmechanisme leek goed te werken. Wel zal dit het rendement verder verslechteren natuurlijk.



Hier komt de grens van zo'n pomp goed naar voren: door de koude heb je eigenlijk extra warmte in huis nodig, maar de COP van de pomp (en dus het geleverde vermogen) gaat juist achteruit, en bovendien moet hij steeds stoppen om te ontdooien.

In de hele periode van koude van rond de 10 dagen waren er twee momenten waarop het in de woonkamer onder de 20 graden kwam. Ik heb toen de pomp uitgeschakeld en een paar uur mijn CV ketel laten draaien. Daarvoor is tussen de 20 en 25 m3 gas verbruikt. Daarna nam de pomp het weer over. Als het onder nul is laat ik de pomp continue lopen. De rest van de periode van ingebruikname (eind november 2022) tot nu had ik geen gas nodig!

Ik schakel de pomp nog steeds met de hand aan en uit om een goede regeling uit te vinden. Door de vertraging in de vloer, en omdat ik zoveel mogelijk overdag wil 'pompen' probeer ik steeds in te schatten hoe lang ik de pomp laat draaien voor het etmaal er na eigenlijk. Ik zal hierover binnenkort een apart topic starten omdat hier voor iedereen eigenlijk best wat te optimaliseren valt.

Grootste zorg te nu toe is hoe ik voorkom dat het waterzijdig gedeelte bevriest bij vorst (terwijl de pomp uit staat). In de gebruiksaanwijzing staat dat de pomp hier zelf voor zorgt (mits voorzien van netspanning), maar ik ben hier niet heel gerust op. Het is onduidelijk hoe dit functioneert.

Al met al was deze enigszins spontane actie om het zelf te gaan doen een groot succes. Ik kan het iedere tweaker aanraden!

[pc_slopert]

zo, dat is wel wat anders dan de 300m3 die wij in december verbruikten met de hr-cv ketel. En dat dan nog met minimaal stoken (max 19 graden) en opletten met veel douchen door kids.. Hoe heet is het water dat vanaf de pomp in het cv-systeem gaat (bij jou alleen vloerverwarming dacht ik)?

Dit is een meting van een dag stoken. Waarbij in de ochtend en de avond de cv aan staat en overdag en in de nacht op 15 graden. Dan kom ik op circa 5 tot 9 m3 (bij de vrieskou wel 15 max.) per dag afhankelijk van het weer (nu rond de 5) en of er veel gedoucht wordt.

Wat is het stroom verbruik van de pomp als je die 24 uur hebt aanstaan voor 20 graden? Of is dat ook afhankelijk van de temperatuur buiten? Overigens zou 20 graden bij ons al super heet zijn nu is 19 graden al goed warm voor ons.

[Frans1972]

Als eerst dank voor het delen van je ervaringen!
Ik heb ook het voornemen een warmtepomp te plaatsen ongeveer op gelijke wijze, eerst dacht ik een 9kW maar na reacties op een FB groep weet ik dat dat waarschijnlijk veel te groot is. Er wordt verwezen naar warmteverlies berekeningen maar ik denk dat vooral de aanwezige installatie de beperkende factor is. Bij mij loopt er 20mm leiding van de ketel op de 2e verdieping naar de vloerverwarming beneden, die diameter is te klein voor een goede flow wordt mij gezegt. Nu denk ik door net als jij twee keer een T stuk te plaatsen er twee kringen en leidingen parallel staan van 20 mm en het wel mogelijk moet zijn.
Één kring van de vloerverwarming en de andere kring zijn de radiatoren van bad en slaapkamers.

Ik zie dat je met een flinke diameter leiding naar binnen komt en dan een T stuk (22mm?) koppelt op je bestaande installatie. Ik ben benieuwd of de rest van je installatie nog genoeg flow heeft en warmte afgeeft. Gevoelsmatig zou ik die T koppeling groter kiezen zodat er meer water naar beide zijden kan stromen, in mijn geval dus iets van 28 0f 32mm vanaf de WP dan een T koppeling van dezelfde diameter met verloop naar 20mm.

[ Voor 13% gewijzigd door Frans1972 op 08-10-2023 17:58 ]