Verwijderd schreef op donderdag 20 oktober 2005 @ 19:12:
[...]
Ontopic:
"Vrije wil versus de alwetende god" lijkt mij te leiden tot een contradictie, tenzij onze "vrije wil" slechts bestaat uit de perceptie dat we vrij kunnen kiezen terwijl God vantevoren onze diepste zieleroerselen en de mede daaruit voortvloeiende keuzes kent, danwel tenzij "de alwetende god" niet in de toekomst kan kijken en alleen weet wat er in het verleden is gebeurd (en wat er in het nu gebeurt).
In het eerste geval twijfel ik aan de "vrijheid", in het tweede geval aan de "alwetendheid". Dan blijft de contradictie over, en ik hecht waarde aan de "vrije wil"
(voorzover van toepassing).
Mjah, een herhaling van het begin van dit topic dus...
Maar zou ik zonder vrije wil tot het christelijke geloof bekeerd kunnen worden? Ikzelf denk van wel, maar ik denk niet dat Christenen deze holle overtuiging goedkeuren. Hoe zit het nu eigenlijk met de almacht van God en de daaruitvolgende predestinatie vs de menselijke vrije wil?
Volgens mij zit het probleem ‘em in het feit dat er 2 verschillende betekenissen aan het fenomeen ‘vrije wil’ wordt gegeven.
1. ‘vrije wil’ houdt in dat we kunnen doen en laten wat we willen (nog afgezien van de vraag of God daar wel of niet van op de hoogte is).
2. ‘vrije wil’ houdt in dat we in het kader van onze eeuwige bestemming voor God kunnen kiezen.
Het lijkt alsof 1 en 2 hetzelfde zijn. Toch maakt de bijbel, voor zover erover wordt gesproken, onderscheid tussen die twee.
In de eerste plaats valt het al op dat bij alle teksten waarin iets van vrijwilligheid aan de orde komt, dit teksten zijn die binnen het verband van het tekstgedeelte slaan op menselijke handelingen, waarin God de mensen vrij laat om te kiezen wat zij willen.
In de tweede plaats komt in geen enkele tekst of tekstgedeelte aan de orde dat mensen uit eigen beweging, uit eigen ‘vrije wil’ (dus zonder invloed van Godswege uit), voor God kiezen.
Je zou dus kunnen stellen dat je in de tweede betekenis hebt te maken met predestinatie (of voorbestemming), waarin op het eerste gezicht de menselijke wil ondergeschikt is. Of misschien wel: absoluut niet aan de orde. Uitverkiezing ten top! Waar blijf je dan met je vrije wil?
Stellen dat God aan de éne kant mensen verkiest en aan de andere kant mensen ‘verloren’ laat gaan, lijkt er inderdaad op dat je als mens absoluut niks hebt te makken (‘de mens wikt maar God beschikt’).
Ik geloof niet dat uitverkiezing zo werkt en verwerp daarmee het idee dat God mensen maakt met als doel om ‘verloren’ te gaan, naar de hel te gaan. De gedachte: “die mensen kunnen daar niks aan doen, ze zijn niet uitverkoren, dus zijn ze verloren, dat is Gods keuze en die hoeft Hij niet te verantwoorden dus het zij zo”, dat gaat er bij mij, op grond van de bijbel, niet in.
Ik geloof overigens wel dat je bewust tégen God kunt kiezen (of gewoon negeren), en dat God vervolgens je hart verhardt… (zoals bij Farao in Exodus)
T.a.v. uitverkiezing gaat het er niet om er achter te komen wat je bestemming is - dat lukt je in dit leven nooit. Het gaat er om dat we ons
bekeren en geloven… doen we dat, dan mogen we zeker zijn dat we uitverkozen zijn en bestemd tot het eeuwige leven. Doen we dat niet, dan zijn we als de 5 dwaze maagden, die waren uitgenodigd voor de bruiloft, maar te weinig olie bij zich hadden (zie Mattheüs 25).
De bijbel geeft dus duidelijk aan dat we de
verantwoordelijkheid hebben gekregen wat we doen met ons leven. Dat is iets anders dan dat je de ‘vrije wil’ hebt om voor God te kiezen (wat impliciet aangeeft dat het initiatief bij jou ligt). Let in dat opzicht ook eens op Johannes 15 vers 16. De bijbel geeft ook aan dat God niet wil dat iemand verloren gaat. Als iemand verloren gaat, is dat dus
niet omdat God die persoon al zo had
voorgeprogrammeerd.
Maar wat dan? Moeten we niet 1 kant van het verhaal uitkiezen en de andere kant die de bijbel schetst vervolgens wegstrepen, omdat we die 2, predestinatie versus de menselijke vrije wil, als mensen maar moeilijk met elkaar kunnen rijmen?
Kijk nog eens naar de gelijkenis van de 5 wijze en vijf dwaze maagden. Ze waren allemaal uitgenodigd voor de bruiloft. Let ook eens op de teksten over het ‘boek des levens’ (zoek die teksten eens in een online-bijbel op, dan merk je dat mensen uit dat boek kunnen worden geschrapt.... terwijl dat boek de namen van de uitverkorenen bevat).
Je ziet dan vanzelf wel waar de fout zit: we hebben de neiging om uitverkiezing op 1 lijn te stellen met
redding. Als je bent uitverkozen, zal je eeuwig leven krijgen. En dat valt niet te rijmen met vrije wil, dus laat dat weg. Echter: de bijbel noemt hen die geloven… uitverkorenen!!
Volgens mij is de bijbelse lijn dat de 5 dwazen ook waren uitverkoren… ze hadden de uitnodiging op zak. Maar ze bereidden zich niet goed voor - hebben niet genoeg olie - en zijn niet op de bruiloft aanwezig. Als ze vervolgens later aankomen, zijn ze van de gastenlijst geschrapt en zegt de bruidegom: ga weg, ik ken jullie niet!
Kende hij ze dan niet? Jawel... maar hij kent ze niet meer vanwege hun gedrag. Ze worden geschrapt uit het boek des levens. Zo zijn ‘keuzeverantwoordelijkheid’ en uitverkiezing daarom wel te rijmen. Alleen worden beide termen nogal eens anders uitgelegd.
Waar de bijbel spreekt over het ‘ergens toe bestemd zijn’, doen wij alsof die bestemming dus al vastligt. Waren de 5 dwaze maagden dan bestemd om te laat te komen? Nee, ze waren er toe bestemd om aanwezig te zijn. Ook waren ze niet dwaas, omdat ze niet uitgenodigd waren en de bruidegom toch al had ingepland dat ze niet zouden komen. Ze waren dwaas, omdat ze zich niet goed hadden
voorbereid en daar niet goed mee omgingen. Het is niet voor niets dat Paulus in zijn brieven aan de gemeente de lezers ‘uitverkorenen’ noemt, en ze waarschuwt om waakzaak te blijven en voorbereid te zijn op de komst van Christus...
Conclusie: je bent vrij om te doen en laten wat je wilt. Tegelijk mag je door geloof weten dat je bent uitverkoren. Daar hangt echter, vanuit het besef dat je ‘default-levensinstelling’ op ‘anti-God’ staat, wel een verantwoordelijkheid aan vast. Laat je je geloof versloffen en stel je andere zaken op de eerste plaats dan God (wat best snel kan gebeuren), dan zal God je hart verharden met alle gevolgen van dien.
Op de vraag of God vanuit Zijn alwetendheid weet wie er in de hemel komen en wie niet, weet ik geen antwoord. Wel weet ik dat de vraag niet relevant is voor de invulling van je leven.
[
Voor 4% gewijzigd door
Gideon op 22-10-2005 14:19
]