Voor mij is dat bull. Ik ga akkoord dat de klankkleur kan wijzigen als de error-rate erg hoog is en de interpolatiecircuits hun werk moeten doen.
Echter wanneer een originele cd en de kopie op de uitgang van de CIRC-decoder van eenzelfde cd-speler bit-voor-bit dezelfde data levert dan kan er
geen verschil hoorbaar zijn. Hoor je een verschil dan zit het louter
tussen je oren of is er een constructiefout in de cd-speler.
Of de originele cd en kopie pit-voor-pit en land-voor-land identiek zijn doet niet terzake. Zolang de aanwezige fouten maar door de CIRC-decoder verliesvrij gecorrigeert kunnen worden. Ook een cd nieuw uit de winkel leest reeds ettelijke fouten per seconde. Zonder de CIRC-decoder zou een cd op z'n best klinken als een zwaar beschadigde LP. CIRC is echter in staat om (naar verhouding) gigantisch grote fouten volledig foutvrij te verbeteren. Dus wanneer de originele cd en de kopie aan de uitgang van de CIRC-decoder (ongeacht de ingang) eenzelfde signaal afleveren (de timing wordt voorzien door de cd-speler zelf, dus daarop kan de cd geen invloed hebben), dan is er
geen verschil hoorbaar.
Wat wel zo is, en reeds aangetoond is in enkele luistertesten, is dat de CIRC-decoder invloed kan hebben op het analoge deel van een cd-speler. De zeer hoge verwerkingssnelheid geeft elektromagnetische straling - net als binnen in een computer - naar andere componenten toe. Die straling zal verschillend zijn wanneer de ene cd veel (maar corrigeerbare) fouten geeft en de andere nauwelijks fouten bevat. Dus hoewel de data foutloos werd uitgelezen zal het hoogfrequent stoorsignaal de analoge componenten beïnvloeden.
Maar dat heeft in principe niets met de cd zelf te maken. De cd wordt immers correct en foutloos uitgelezen. Het is de afscherming binnen de cd-speler die in dit geval niet veel voorstelt. Net om dezelfde reden worden bij professionele geluidskaarten de analoog/digitaal- en digitaal/analoog-omzetters
buiten de behuizing van de PC geplaatst.
Overigens staat het topic waarnaar je verwees ook vol onwaarheden. Zo beweert "JvS":
Klopt. bij data cd's is er sprake van 650mb netto data op een cd waar wel 746MB aan audio op past... De lees en schrijffoutjes bij data worden volledig 'gecoverd' door deze foutcorrectie/overhead en bij audio niet.
en
Een exacte kopie moet hetzelfde klinken jah . Maar die foutcorrectie zit niet in audiodata. Niet dat dat erg is, want een kopie klinkt ook prima vaak .
Dat is natuurlijk je reinste onzin. Hoewel het waar is dat data minder gevoelig is voor fouten ligt dit louter aan het feit dat Mode 1 data beschikt over een
extra ECC-foutcorrectie. Bij data is immers 1 foutief bit reeds voldoende om een programma niet meer te laten werken, terwijl bij audio dat veel minder kritiek is. De meerderheid hoort een foutief, maar geïnterpoleerd sample toch niet. Maar dat er geen foutcorrectie op audio-cd staat is onzin. Sterker, de foutcode op audio-cd is zelfs extreem krachtig. CIRC is in staat om burst fouten te detecteren en volledig te verbeteren tot
4000 slechte pits, een periode van 1.9 milliseconden, of een fysisch defect van 2.47 millimeter lang! En met volledig verbeteren bedoel ik wel degelijk bit-voor-bit identiek met het origineel!
Hoewel de CIRC-code een vast omschreven code is, kan de implementatie en dus ook de efficiëntie verschillen van cd-speler tot cd-speler. Zo
kan een goedkope cd-speler bijvoorbeeld veel eerder problemen hebben met leesfouten dan een duurdere. Daarom is het van belang te onderkennen wanneer men spreekt van een leesfout die
niet corrigeerbaar is.
Nu volgt een stukje copy/paste uit een eerder bericht van mezelf - Branden op 1X ?
Om de situatie wat te verduidelijken ga ik even kort schetsen hoe een cd-speler intern fouten corrigeert. De audiodata die de cd-speler leest worden verwerkt door de interne CIRC-decoder (Cross Interleaved Reed-Solomon Code). De CIRC-decoder bestaat uit 2 Reed-Solomon-decoders (C1 en C2) en enkele de-interleaving-stadia. Dit zit natuurlijk allemaal in één chip. De C1-decoder is de eerste decoder die de kleine random-fouten afhandelt. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de foutvlaggen E11, E21 en E31. E31 betekent dat er 3 of meer symboolfouten optraden aan de ingang van de C1-decoder. Dit kan de C1-decoder niet meer verbeteren en zal de foute symbolen aanduiden met een vlag en aanbieden aan de C2-decoder na de- interleaving. De C2-decoder is vrijwel identiek van opbouw, maar kan dankzij de voorgaande de-interleavingstap grotere fouten corrigeren. En middels de vlaggen van de C1-decoder kunnen nog meer fouten verbeterd worden. De C2-decoder hanteert net als de C1-decoder vlaggen, E12, E22 en E32.
E32 is de enige foutvlag van de CIRC-decoder die aanduidt dat een fout oncorrigeerbaar is. Deze vlag wordt dan ook doorgaans gebruikt om het foutverhulling-circuit aan te sturen. Dit kan bestaan uit interpolatie- of muting-circuits. Natuurlijk enkel bij audio, bij data wordt de volgende foutcorrectielaag gebruikt, de ECC foutcorrectiecode.
Nu op gewone cd-spelers kun je die E32-uitgang niet naar buiten brengen, maar op speciale cd-analyzers zijn deze signalen natuurlijk wel beschikbaar. Uit de meetgegevens uit het eerder vernoemde
topic kun je zien dat zelfs de relatief slecht gebrande cd nog steeds geen oncorrigeerbare E32-fouten geeft. Hoewel de foutrate bij de tweede cd veel hoger was, was er geen verschil in de uitgelezen data!
Hetzelfde zouden we zien wanneer we een originele cd zouden vergelijken met een
goede kopie. Overigens is het zo dat bij moderne branders en gematigde brandsnelheden (zoals dat topic ook wil aantonen) de kwaliteit van het gekopieerde schijfje in de analyzer vaak
beter dan het origineel!
Verder schrijft JvS:
Nee, dan doet de speler zelf foutcorrectie.. daarom klinkt een cdspeler met een beter loopwerk of een betere DAC ook wat beter dan een die gammel en cheap is. (kleine verschillen though)
Noch het loopwerk, noch de digitaal/analoog-omzetter heeft invloed op het foutcorrectiemechanisme van CIRC. Wat wel zo is, is dat een beter loopwerk (in de termen van een betere optiek) minder snel fouten zal lezen die verbeterd moeten worden door CIRC. Vergelijk het met iemand die een bril draagt. Wanneer je die persoon verkeerde of vuile brilglazen geeft dan zal hij moeite hebben met waarnemen. Bij cd-spelers is het niet anders. Maar daarvoor is er net de CIRC.
De DAC aan de andere kant heeft wel effect op de geluidskwaliteit, maar niet in verband met de leesfouten. Het is onmiskenbaar dat een degelijke high end DAC het digitaal signaal beter zal omzetten dan de DAC uit een goedkoop low budget cd-spelertje.
Maar dat laatste is hier niet aan de orde want we praten over eenzelfde cd-speler die 2 cd's met een verschillende klankkleur weergeeft. De data die aan de DAC wordt gegeven is identiek en dus zal ook het uitgangssignaal identiek zijn. Een verschil in klankleur kan zich dus enkel uiten door externe storende factoren (zoals de beïnvloeding van CIRC zoals eerder gezegd - maar dan ku je jezelf wel al vragen gaan stellen over je cd-speler) of doordat er foute data wordt geleverd aan de DAC. In dit laatste geval is de cd geen identieke kopie en zal de Compare WAV die ik gevraagd heb (maar nog steeds geen antwoord op heb gekregen) een verschil aantonen.
Een laatste mogelijkheid die echter aansluit op de eerder gegeven informatie is dat de cd-speler (de optiek) problemen heeft met het lezen van cd-recordable media. Ik heb zelf ook een Marantz cd-speler. Geperste cd's speelt ie perfect, maar cd-recordable media lust de speler niet gaarne. Sommige schijfjes speelt hij wel, maar extreem foutgevoelig. Dit terwijl een veel goedkopere speler geen enkel probleem heeft met de schijfjes. Marantz verhaalt zich natuurlijk op het feit dat cd-recordable geen onderdeel uitmaakt van de Red Book cd-standaard. Cd-recordable media heeft namelijk een lagere reflectiviteit dan een geperste cd. Een beetje flauw natuurlijk want cd-r (Orange Book) is al lang een geaccepteerd feit in studios. Zo zie je maar, het is niet omdat het duur is dat het ook goed is...
Conclusie: Een perfecte kopie is mogelijk dankzij CIRC. Klinkt de kopie dan toch nog verschillend, dan moet je eens kwaad naar je cd-speler kijken, en
niet naar de kopie...
[
Voor 1% gewijzigd door
satcp op 03-02-2003 16:56
. Reden: typos ]