- <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_messages/156964#modpolicy>Moderatie policy Non-Windows Operating Systems</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/1#1>Welke Linux distributie moet ik nemen?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/2#2>Wat heb ik nodig om Linux te kunnen draaien?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/3#3>Waar kan ik algemene informatie vinden over Linux?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/4#4>Ik lees overal dat ik Linux gratis kan downloaden, maar dat duurt zo lang! Kan ik het nergens op cd kopen?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/5#5>Is tienpiek.net/munnikes.nl betrouwbaar?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/6#6>FreeBSD, NetBSD, OpenBSD... zit daar nu verschil in?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/7#7>BeOS is toch gratis? waar kan ik dat dan downloaden?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/8#8>Ik wil graag Linux proberen, maar ik wil Windows niet kwijt! Kan dat ook nog naast elkaar? En hoe doe ik dat dan?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/9#9>Wat ziet dat Linux er raar uit met al die stomme knopjes en vreemde scrollbalken! Kan dat niet anders?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/10#10>Hoe kan ik met Linux mijn internet delen?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/11#11>Hoe kan ik mijn bestanden delen?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/12#12>Iedereen schreeuwt wel ''zoek!'', ''lees de HOWTO'' en ''RTFM'', maar waar kan ik dan HOWTO''s vinden?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/13#13>In Windows gebruik ik [programma], wat kan ik hiervoor onder Linux gebruiken?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/14#14>Nu wil ik iets downloaden, maar ik kan kiezen uit .rpm, .deb, .tar.gz... wat zijn dat voor bestanden en welke moet ik hebben?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/15#15>En hoe installeer ik zo''n package dan?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/16#16>Draaien Windows programma''s onder Linux?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/17#17>Dus mijn games werken niet onder Linux?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/18#18>Draaien Windows programma''s dan wel onder BeOS?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/19#19>Zoveel console commando''s, hoe kan ik erachter komen wat ze doen?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/20#20>En hoe zit het dan met die permissies?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/21#21>Hoe verander je deze permissies dan?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/22#22>Ik vind dat Linux maar niks, dus ik heb het eraf gegooid. Maar hoe krijg ik dat irritante LILO nu weg?</A> <li><A HREF=http://gathering.tweakers.net/forum/list_message/23#23>Het beste antwoord op vele vragen</A>
Om threads en icq berichtjes als "JOTTI [vul scheldwoord in] WAAROM SLIUT JE MIJN TOPIC!" te voorkomen, hier in het kort wat niet echt gewenst is:
- Topics over zaken die letterlijk in deze FAQ staan, dit soort topics gaat direct dicht.
- Topics over dingen die al honderden keren aan bod zijn geweest, gebruik search! Hier of hier.
- Zaken die volgens de algemene FAQ ook al niet mogen, dus flame-,troll- of onzintopics, crossposts, jotti-waarom-sluit-je-mijn-topic topics e.d. worden meteen gesloten.
- Dingen die niets met Non-Windows Operating Systems te maken hebben. Vragen als ''waar vul ik mijn netmask in winroute in'' of ''wie gebruiken er allemaal winamp'' worden gemoved.
- Vragen waaruit duidelijk blijkt dat je er niet echt je best voor hebt gedaan. Het is niet de bedoeling om zelf achterover te gaan zitten terwijl de rest het voor je oplost.
Zie je iets wat gesloten/gemoved moet worden? Meld het bij Stoute Usertjes of even via ICQ/mail.
<A NAME="1">
Dit is waarschijnlijk de vraag die het meeste voorkomt. Welke Linux distributie voor jou de beste is, is meestal een kwestie van persoonlijke smaak. Verder is het doel waarvoor je Linux gaat gebruiken belangrijk. Op een server heb je liever geen geheugenslurpende grafische programma''s zoals Xfree86 (een implementatie van het X Window System en ook vaak zo genoemd). Hier een aantal voorbeelden:
- Ik ben nieuw met Linux, welke distributie moet ik nemen?
RedHat, SuSE en Mandrake zijn de meestgebruikte distributies, vooral door beginners. Het heeft een makkelijke installatieprocedure, en ze starten meestal op in een GUI (Grafical User Interface), zoals Windows.
- Ik heb een oude computer (486, 8Mb etc) en wil daar Linux op zetten.
Een kale Slackware of Debian is hier het meest geschikt voor. Let er wel op dat je geen XFree86 op deze machines kunt draaien. Alles is CLI (Command Line Interface), wat af en toe pittig is om
mee te werken. Zeker is wel dat je hier veel meer van leert dan van alleen met een GUI werken.
- Welke distributie voor een Linux server?
Elke distributie voldoet meestal wel. Let er echter wel op dat distributies als RedHat, SuSE en Mandrake bij een standaardinstallatie minder goed beveiligd zijn. Dit moet je dus allemaal met de hand aanpassen, wat veel werk is. Dat is ook de verkeerde manier eigenlijk, je kunt beter aanzetten wat je aan wilt hebben dan uitzetten wat je uit wilt hebben. Ik zou een distributie als Debian of Slackware aanraden. Deze vergen relatief weinig onderhoud wat betreft beveiliging, en zijn erg compact (in Mb''s) te houden. Als je wat meer ervaring hebt met Linux (of Unix in het algemeen), kun je erover nadenken om een BSD variant te installeren. FreeBSD, NetBSD en OpenBSD zijn, ondanks het feit dat ze vaak in hetzelfde rijtje staan, geen Linux distributies, maar BSD (''echt'' Unix dus). Deze zijn vaak veiliger, wat stabieler, en hebben wat minder bugs dan een Linux distributie.
Let wel: de uiteindelijke veiligheid/robuustheid van een Linux/BSD machine ligt nog altijd bij de beheerder. Je kunt heel goed een veilige Linuxmachine hebben en ook net zo goed een BSD
machine die de deuren wagenwijd open heeft staan.
<A NAME="2">
In principe is een 386 met 4MB RAM genoeg, maar dan geef je jezelf wel een flinke stoot onder de gordel, want dat werkt verre van lekker, alhoewel het voor een routertje genoeg is. Wil je meer dingen doen met allerlei grafische tierlantijnen, dan is een vlotte pentium met 32MB RAM geen overbodige luxe. Sneller en meer geheugen is natuurlijk altijd beter.
<A NAME="3">
<a href="http://nl.linux.org/]http://nl.linux.org/[/url]
<a href="http://www.linux-nl.cx/]http://www.linux-nl.cx/[/url]
http://www.linuxnewbie.nl/
http://www.linuxbeginners.nl/
http://www.linuxdoc.org
http://linux.pagina.nl/
http://home.student.utwente.nl/j.j.m.huijts/linux/linux.html
<A NAME="4">
Jazeker. Je kunt het met handboek en al in de winkel kopen, maar dan ben je al snel honderd piek kwijt (daar krijg je wel een hoop cd''s voor). Maar daar staat tegenover dat je dan vaak wel recht op telefonische- en email support hebt en een goede handleiding is niet mis als je net begint!
Maar wil je voor een kleine vergoeding alleen cd''s (let wel: dus geen handleidingen en support) hebben, kijk dan eens hier:
http://tienpiek.net/
http://www.munnikes.nl/cd/
Op deze adressen kun je ook terecht voor FreeBSD/OpenBSD en NetBSD cd''s.
<A NAME="5">
Ik heb tot nu toe alleen maar goede ervaringen over deze twee ''bijverdieners'' gehoord.
<A NAME="6">
Jazeker. Het is weliswaar allemaal gebaseerd op BSD (Berkeley Software Distribution) en het lijkt qua gebruik aardig op elkaar, maar om het eventjes kort samen te vatten:
FreeBSD: wordt vaak gezien als ''de'' concurrent van Linux op servergebied. Qua software en hardwareondersteuning iets verder gevorderd dan de andere 2.
OpenBSD: staat bekend om zijn ''secure-by-default'' policy.
NetBSD: staat bekend om zijn portabiliteit. Dat wil zeggen: het draait op tientallen architecturen, waaronder i386.
<A NAME="7">
BeOS is inderdaad gratis voor niet-commercieel thuisgebruik. Je kunt het o.a. downloaden op:
http://www.be.com/products/freebeos/
of je lokale Tucows mirror.
<A NAME="8">
Jazeker kan dat! Het beste is als je eventjes met een programma als Partition Magic of FIPS wat ruimte van je Windowspartitie afsnoept zodat er een blok vrije ruimte overblijft waar Linux op kan. Hoeveel dat moet zijn, moet je zelf weten, maar om lekker (grafisch) te werken met allerlei leuke programmaatjes zou ik minstens 1gb nemen, 2gb is al een stuk ruimer. Kies er tijdens de installatie van je Linuxdistributie voor om Linux je vrije diskruimte in te laten nemen. Zo staan Windows en Linux keurig netjes naast elkaar. Maar zorg ervoor dat je een Linux bootdisk laat maken tijdens de installatie, want nu wordt slechts 1 van de 2 opgestart (meestal Windows) en dat is niet zo handig. Met de bootmanager LILO kun je ervoor zorgen dat je kunt kiezen welk OS gestart moet worden bij het aanzetten van je computer. Een goede uitleg hierover staat op:
http://www.control-escape.com/lilo-cfg.html
<A NAME="9">
Natuurlijk kan dat anders
Bekende, veelgebruikte windowmanagers zijn:
Enlightenment (vaak met Gnome), IceWM, FVWM, Blackbox, Sawfish en KDE. Eigenlijk is KDE hier een beetje een vreemde, want KDE is (net als Gnome) niet alleen een windowmanager, maar een complete desktopomgeving (KDE = Kool Desktop Environment). Uiteraard zijn er nog veel meer windowmanagers, maar we laten het hier maar bij. XFree86 met windowmanager ziet er overigens onder Linux net zo uit als onder een ander Unix-like OS. Het is dezelfde software.
Als je een desktop wilt die ongeveer net zo werkt als Windows, kun je het beste KDE nemen.
<A NAME="10">
Deze vraag komt ook heel erg vaak voor. Hievoor kun je het beste IP Masquerading (NAT) gebruiken. Een uitgebreide uitleg hierover staat op:
http://www.linux-nl.cx/html/masquerading.html
Heb je geen zin om Linux te leren en/of wil je ''zonder gezeur'' een niet-Windows router? Probeer dan bijvoorbeeld FreeSCO of CoyoteLinux
http://www.freesco.org
http://www.coyotelinux.com
Deze zijn helemaal gericht op internet delen en worden als makkelijker ervaren dan een ''gewone'' Linuxdistributie. Bijkomend voordeel is dat deze systemen zo compact zijn dat ze op een floppy passen. Je oude computer heeft om router te worden niet eens een harde schijf nodig
<A NAME="11">
Als je wilt dat je Windowsmachine de bestanden op een Unix-like systeem gemakkelijk kan benaderen, gebruik dan Samba. Als Windows niet aan de orde is of je gewoon geen samba wilt, kan je ook NFS
gebruiken, dat zit wat beter inelkaar, maar werkt niet meteen onder Windows (maar het is zeker wel werkend te krijgen).
<A NAME="12">
Een hele lading HOWTO s staat op:
http://www.linuxdoc.org/HOWTO/HOWTO-INDEX/howtos.html
Nederlandstalige HOWTO''s zijn er ook, wat voor sommigen erg makkelijk kan zijn:
http://www.nl.linux.org/doc/
<A NAME="13">
Vooropgesteld: de meeste ''standaard'' linuxprogramma''s draaien ook onder bijvoorbeeld BSD, maar dat zie ik vrijwel nooit als desktop operating system ingezet worden, alhoewel het best mogelijk is.
Voor eigenlijk alle linuxsoftware:
http://www.freshmeat.net of je lokale Tucows mirror.
Eventjes de meest gevraagde ''vervangprogrammaatjes'' op een rij:
Winamp -> XMMS
ICQ -> Licq en GnomeICU (er zijn er veel meer)
Napster -> Gnapster, Knapster, Gnome-Napster
Internet Explorer -> Netscape (4.x of 6.x), Mozilla, Galeon, Konqueror, Opera
DivX ;-) speler -> aviplay
Word -> Staroffice, Koffice, WordPerfect, OpenOffice
Outlook/Eudora -> Evolution, KMail, Balsa, Pine (console), Mutt (console), Elm (console)
<A NAME="14">
In Windows is het gebruikelijk dat bij een programma een installer (Installshield/Wise e.d.) geleverd wordt. Bij Linux is dit meestal niet zo. De meeste Linuxdistributies komen namelijk met een package manager, de bekendste is wel die van Red Hat (RPM), waar die .rpm bestanden (ook wel ''packages'' genoemd) bij horen. Een package is een soort ZIPfile waarin het programma zit, samen met o.a. documentatie voor dat programma en wat informatie die de package manager nodig heeft. En een package manager is een programma dat er kortweg voor zorgt dat een package op een goede manier geinstalleerd en verwijderd kan worden. Daarbij houdt het rekening met libraries/programma''s die dat package nodig heeft om goed te kunnen draaien (de zogenaamde ''dependencies''), voorbeeld: Netscape heeft XFree86 nodig. Als je XFree86 niet geinstalleerd hebt, zal RPM bijvoorbeeld weigeren Netscape te installeren todat je XFree86 installeert. En als je XFree86 wilt verwijderen, zal RPM weigeren dat te doen totdat je Netscape ook verwijdert (want Netscape heeft XFree86 nodig). Dat is globaal wat een package manager doet (het doet wel meer zoals sciptjes uitvoeren, maar dat maakt voor de functionaliteit niet uit).
Nu is er een aantal package managers in omloop: RPM voor de Red Hat achtigen, DPKG (vaak wordt ook ''apt-get'' genoemd) voor de Debian achtigen en pkgtool voor slackware. Daarbij horen .rpm bestanden bij RPM, .deb bij DPKG en .tgz files bij pkgtool. Als je dus een programma wilt downloaden, zal je het soort package moeten nemen dat waar de package manager van jouw distributie mee overweg kan.
Nu is het vervelende dat bepaalde programma''s bijvoorbeeld alleen in RPM formaat komen. Wil je dat toch op je Debian of Slackware systeem installeren, dan is er het programmaatje ''alien'' wat kan converteren tussen de verschillende packageformaten.
Let wel goed op dat .tgz niets anders is dan een .tar.gz file (ook wel ''tarball'' genoemd, een soort ZIP file zeg maar) en zodoende kan het net zo goed een source tarball zijn in plaats van een Slackware package! Let daar op voordat je het downloadt! Source code (broncode) moet namelijk nog gecompileerd worden voordat je het kunt gebruiken. Als je deze FAQ nog nodig hebt, adviseer ik je om niet te compileren. Dat kan vrij ingewikkeld worden en je moet weten waar je mee bezig bent.
<A NAME="15">
Niet te lui zijn he
<A NAME="16">
Ja en nee, het is maar net hoe je dat bekijkt. Linux snapt niet wat hij met Win32 executables (programma''s dus) aan moet. Wel is er een open source project genaamd Wine (Wine Is No Emulator) dat als doel heeft een conversielaag te maken tussen de Win32 API en Linux/X11. Of in gewoon Nederlands: het heeft als doel dat zoveel mogelijk (alle?) Windows programma''s op Linux te laten draaien. Nu klinkt dat natuurlijk hartstikke leuk, maar in de praktijk werkt dit nog niet allemaal perfect. Maar als je per se een Windows programma onder Linux wilt draaien, loont het de moeite om Wine eens te proberen. http://www.winehq.com
Ook kun je VMWare eens proberen, maar dat heeft wel een aantal nadelen. Het is bijvoorbeeld niet gratis en je moet een hele Windowsinstallatie meezeulen om een enkel programmaatje te kunnen draaien. Dat komt doordat VMWare eigenlijk een hele computer nabootst. En mede daarom is het erg langzaam. Voordeel is wel dat je met VMWare eigenlijk alle Windows programma''s kunt draaien, ook al wordt niet alle hardware ondersteund . Overigens kun je met VMWare ook andere besturingssystemen onder Linux draaien.
Dan is er ook nog Win4Lin. Dat schijnt een stuk sneller te zijn dan VMWare, maar het nadeel van Win4Lin is, naast het feit dat ook dit niet gratis is, dat je alleen Windows 95/98/ME kunt draaien. Windows NT en andere besturingssystemen zijn uitgesloten.
<A NAME="17">
Nee, waarschijnlijk niet (als we mijnenveger en consorten even buiten beschouwing laten
<A NAME="18">
Kortgezegd: Nee. Iets langer: BeOS is een totaal ander besturingssysteem en emulatorachtige programma''s, zoals voor linux, zijn er vooralsnog niet.
<A NAME="19">
Ja, als je alleen Windows gewend bent, is het even wennen. Als je wilt weten wat een bepaald commando doet, gebruik
man [commando]
of
info [commando]
zonder die [] haken uiteraard. Voor allerhande filesystem bewerkingen zoals kopieren, verplaatsen e.d. is het programma ''mc'' erg handig. Let er wel op dat in bijvoorbeeld FreeBSD mc opgestart moet worden met ''midc''.
Een handige HOWTO bij het ''overstappen'' van Dos/Windows op Linux:
http://www.linuxdoc.org/HOWTO/DOS-Win-to-Linux-HOWTO.html
of in het Nederlands:
http://nl.linux.org/doc/HOWTO/DOS-Win-to-Linux-HOWTO-NL.html
<A NAME="20">
Dat is even wennen als je een ''iedereen-mag-alles'' omgeving als Windows 95/98/ME gewend bent. Dit is het lastigste stuk uit deze FAQ dus neem de tijd om het even op je gemak te bestuderen.
Een file of directory heeft:
Een owner (eigenaar), een group (een naam voor een aantal users) waar hij bij hoort en 3 paar access control attributen. Als je ''ls -al'' intikt, zie je regels als deze:
drwxr-xr-x 25 root root 1024 Sep 2 02:45 var
Het eerste teken geeft aan wat het is, in dit geval een ''d'', want het is een directory, maar dat is voor de permissies zelf niet zo belangrijk. Daarnaast staan 3 setjes atributen, te weten: r, w en x (steeds in die volgorde, dus rwxrwxrwx). Dat staat voor Read, Write en eXecute. Elke hiervan kan aan of uit staan, dat wil zeggen: hij kan er staan (dan staat ie ''aan'') of er kan een streepje ''-'' staan (dan staat ie ''uit''). ''r'' betekent bij bestanden dat hij te lezen is en bij directories dat je er een ''ls'' (of desnoods ''dir'') in mag doen. ''w'' betekent write access (file of directory is tebeschrijven). ''x'' betekent bij bestanden dat hij op te starten is(een programma of script) en bij directories dat je er in mag (met ''cd'').
Het eerste rwx-groepje is van toepassing op de eigenaar van de file of directory (de 3e kolom bij ''ls -al'', in dit geval dus ''root''), het 2e rwx-groepje is van toepassing op de groep waar de file bij hoort (4e kolom, in dit geval dus ook ''root'') en het 3e rwx-groepje is vantoepassing op de rest.
Dus: er staat bijvoorbeeld bij een ''ls -al'':
-rwxr-xr-- henk users
dan betekent dit: user ''henk'' heeft read, write en execute rechten op het bestand. Alle gebruikers die in de groep ''users'' zitten hebben read en execute rechten en alle overige gebruikers hebben alleen read rechten.
<A NAME="21">
Eigenaar veranderen: ''chown eigenaar bestand''
Groep veranderen: ''chgrp groep bestand''
Eigenaar en groep tegelijk veranderen: ''chown eigenaar.groep bestand''
Toegangsrechten veranderen doe je zo: ''chmod [ugoa][+-][rwx]filenaam''
u = user (eigenaar)
g = group
o = others
a = all (user, group en others tegelijk)
+ = aanzetten
- = uitzetten
Bijvoorbeeld: ''chmod a+r zooi.txt'', dat zorgt ervoor dat iedereen(user, group en others) de file zooi.txt mogen lezen.
Dat kan ook een stuk korter, met de zogenaamde octale notatie. Je ziet namelijk vaak dat mensen dingen als ''chmod 755 zooi.txt'' gebruiken. Wat betekent dat? Heel gemakkelijk:
777 is eigenlijk rwxrwxrwx en 000 is eigenlijk ---------
Want voor elk rwx-groepje geldt:
r w x
-----
4 2 1
''r'' weegt dus voor 4, ''w'' voor 2 en ''x'' voor 1. Tel ze maar op. De permissiereeks ''rwxr-xr--'' kun je dus ook gebruiken als ''754'' en dat gebruik je in chmod op deze manier:
''chmod 754 zooi.txt''. Kom je er nog niet uit of wil je weten wat je nog meer met chmod kunt doen? ''man chmod''
<A NAME="22">
LILO nestelt zich meestal in de MBR, start op van een Win9x bootflop met FDISK.EXE erop en gebruik het commando ''FDISK /MBR''.
<A NAME="23">
Lees. Lees veel. Natuurlijk is het veel gemakkelijker om alle vragen die in je opkomen te stellen, maar daarmee irriteer je alleen maar medeforummers (is die vraag er nou alweer??) en de ervaring leert dat je van voorgekauwde antwoorden net zo veel opsteekt als van een dagje spijbelen. Een hoop dingen zijn al meerdere malen (op dit forum) besproken, zoek dus eerst en lees wat anderen te zeggen hebben.
<HR SIZE=1>
Met dank aan:
Rick Jansen, Valium, Zemanova, Aaargh!, theJKid en Balk.
Het zal wel niet, maar het zou maar wel.