aanpassing groepenkast na omzetting naar 3-fase

[Elypsion]

Binnenkort komt Stedin langs om onze aansluiting om te zetten naar 3-fasen. Met vooruitziende blik hebben wij een aantal jaar geleden hiervoor al onze groepenkast laten aanpassen i.v.m. verbouwing keuken (zie fotos). Hoofschakeler e.d. is dus al aanwezig in de groepenkast. Maar ik vraag me nog af of er iets moet gebeuren nadat de installateur van Stedin de 3-fase aansluiting op de hoofdschakelaar heeft aangelegd. De toelichting destijds ben ik vergeten...



Om het te laten werken op 1-fase heeft de installateur destijds wat doorgelusd; volgens mij is dat wat rechtsonder bij de hoofdschakelaar bij de bruine draad is gedaan (foto hieronder rechts). Nu verwacht ik dat de installateur van Stedin dit weghaalt en de overige 2 fasen hier aansluit. Ik heb begrepen dat de nul-draad gelijk moet zijn bij de drie aardlekschakelaren links, dus de kamrail blijft ook goed gaan (toch?).



Ik zit alleen nog met de extra blauwe en bruine draad die boven uit de hoofdschakelaar komen (zie hieronder met de gele dopjes). Dit is de groep van de PV+wasmachine (toevallig?). Hier zit nog een PV-onderverdeler achter met 2x emat EA16-32 B16 waarop de PV en WM zijn aangesloten.

• Wat kan de reden zijn geweest dat dit zo is aangelegd? Is dat inderdaad omdat de PV hierachter zit met een eigen aardlekautomaat?
• Moet hier iets mee gebeuren na omzetting na 3-fasen?
• Zie ik nog wat anders over het hoofd?

Alvast bedankt voor jullie hulp!

[True]

@Elypsion

• Wat kan de reden zijn geweest dat dit zo is aangelegd? Is dat inderdaad omdat de PV hierachter zit met een eigen aardlekautomaat?

Omdat het een beunhaas was. Je hebt nu geen aardlekbeveiliging voor die aparte groep (#4). Afgaand (aangenomen dat het je PV+wasmachine is) is er dus geen aardlekbeveiliging en kan kortsluiting dodelijk zijn omdat dit nu niet voldoende beveiligd is*.
Een aardlekbeveiliging voor groepen die niet een specifiek vast apparaat aangesloten hebben is verplicht.
Edit: Zit er in die PV-onderverdeler nog een aardlekschakelaar want alleen die EA16-32 B16 zijn installatieautomaten. Ik was te snel, de EA16-32 B16 zijn aardlekautomaten, dit maakt dat er afgaand van de PV-onderverdeler wel aardlekbeveiliging is, maar tussen de groepenkast en de PV-onderverdeler nog niet, dit zou ik persoonlijk wel toepassen ook al is het maar een 300mA aardlekschakelaar.

• Moet hier iets mee gebeuren na omzetting na 3-fasen?

Ja, ik zou EMAT vervangen en alles laten nakijken door een bekwaam elektricien, zeker als je het zelf niet kunt, denkt te kunnen of het juiste gereedschap ervoor hebt (momentschroevendraaier).
Zie ook dit over het merk EMAT: Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3 (directe link naar juiste kopje).

• Zie ik nog wat anders over het hoofd?

Ik zie wat bloot koper wat niet zo mooi is.
Persoonlijk zal ik alles wat EMAT is vervangen voor een A-merk (zie ook link hierboven).
Je moet aardlekbeveiliging toepassing voor je eindgroepen.
Het toepassen van twee nul-draden één met en één zonder eindaderhuls (geel dopje) is absoluut niet netjes, dit moet beiden in één twin-eindaderhuls elke vakman zou dit moeten, kunnen en willen toepassen.
Idem voor fase 1 met twee fase-draden.
Ik zou aardlekbeveiliging toepassing tussen je groepenkast en je PV-onderverdeler (bijv. 300mA) en daarna 30mA voor de eindgroepen (ook ietwat gebaseerd op jouw antwoorden op mijn post).
Wat is het vermogen van je omvormer? En het vermogen van je PV-installatie (maximum wattpiek?).
Is je vierde PE-draad (aarde) vanaf links wel goed onder de schroef aangedraaid of is die gedraaid op het plastic van de draad en niet op het koper?

*vooraf: voor de experts, zullen we TN-stelsel uitzonderingsgevallen even laten rusten, de rest v.d. installatie is wél met aardlekschakelaars beveiligd.

[ Voor 10% gewijzigd door True op 27-07-2026 15:28 ]

[Orion84]

@True hij geeft al aan dat er nog een onderverdeler met aardlekautomaten bij de WM en PV zit, dan is dat deel toch in orde? Zoals ik het lees zorgt dat er dan dus ook voor dat de wasmachine niet én 16A uit het net kan trekken én 16A uit je PV, maar altijd max. 16A.

@Elypsion als een en ander een aantal jaar geleden is ingericht lijkt het me in elk geval slim om even na te gaan of de verdeling van verbruikers over de verschillende fasen nog een beetje handig is (tenzij daar destijds over nagedacht is en niets aan is veranderd).

Verder zou ik zeggen dat je het bij het juiste eind hebt, die zwarte doorlusjes gaan er uit en daar komen de afzonderlijke fasen voor in de plaats en de rest zit al op z'n plek (bepaalde schoonheidsfoutjes die @True aanhaalt daargelaten).

[Xander]

Elypsion schreef op maandag 27 juli 2026 @ 14:43:
• Wat kan de reden zijn geweest dat dit zo is aangelegd? Is dat inderdaad omdat de PV hierachter zit met een eigen aardlekautomaat?

Die groep is aangesloten vóór de aardlekschakelaars, omdat er in de PV-verdeler aardlekautomaten zijn toegepast.

• Moet hier iets mee gebeuren na omzetting na 3-fasen?

Het zit nu al niet zoals het hoort, met 2 draden in dezelfde klemmen boven de hoofdschakelaar. Dit zou je op kunnen lossen met dubbele adereindhulzen net zoals onder de hoofdschakelaar zijn gebruikt.

• Zie ik nog wat anders over het hoofd?

Je hebt een kookgroep op 1 fase, als je naar 3x25A gaat zit je kookgroep dus op één fase van 25A en je kookplaat kan hoogstwaarschijnlijk meer dan 25A vragen. In een 3-fasen installatie zou een 3-fasen groep voor de kookplaat wenselijk zijn.

Verder is het natuurlijk de vraag of er al is nagedacht over de faseverdeling. Je hebt op fase 1 bijvoorbeeld de kookplaat en wasmachine, tegelijkertijd worden er op fase 3 maar 2 groepen gebruikt. Je zou de groepenverklaring er eens naast moeten leggen om te kijken of het goed is verdeeld.

[Orion84]

Xander schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:22:
[...]
Je hebt een kookgroep op 1 fase, als je naar 3x25A gaat zit je kookgroep dus op één fase van 25A en je kookplaat kan hoogstwaarschijnlijk meer dan 25A vragen. In een 3-fasen installatie zou een 3-fasen groep voor de kookplaat wenselijk zijn.

Dat viel me nu ik nog eens keek inderdaad ook op.

[Xander]

True schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:10:
Zit er in die PV-onderverdeler nog een aardlekschakelaar want alleen die EA16-32 B16 zijn installatieautomaten.

De EA16-32 is een aardlekautomaat.

Hopelijk is het niet de oude variant met Line/Load markering, deze is niet bidirectioneel en mag niet voor PV worden gebruikt.

[True]

Orion84 schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:21:
@True hij geeft al aan dat er nog een onderverdeler met aardlekautomaten bij de WM en PV zit, dan is dat deel toch in orde? Zoals ik het lees zorgt dat er dan dus ook voor dat de wasmachine niet én 16A uit het net kan trekken én 16A uit je PV, maar altijd max. 16A.

My bad, ik zocht dat type EMAT terug en vond eerst installatieautomaten, maar dat zijn aardlekautomaten inderdaad. Ik zal mijn post direct even aanpassen. Dat gezegd hebbende ontbreekt er wel aardlekbeveiliging TOT de PV-onderverdeler dat zou ik zelf nooit zo toepassen. Aardlekschakelaar van 300mA in de groepenkast lost dat op en doet al veel meer. Een keer een schilderijtje ophangen en met de boor door de muur is een risico.

[True]

Xander schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:25:
[...]

De EA16-32 is een aardlekautomaat.

Hopelijk is het niet de oude variant met Line/Load markering, deze is niet bidirectioneel en mag niet voor PV worden gebruikt.

Wat @Xander hierboven aangeeft is correct, ik zal mijn post aanpassen, maar @Elypsion kun je een foto maken van je PV-onderverdeler met de kap er af? Dan weten we het line/load ook met zekerheid als potentieel risico te benoemen of uit te sluiten.

[True]

Xander schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:22:
Je hebt een kookgroep op 1 fase, als je naar 3x25A gaat zit je kookgroep dus op één fase van 25A en je kookplaat kan hoogstwaarschijnlijk meer dan 25A vragen. In een 3-fasen installatie zou een 3-fasen groep voor de kookplaat wenselijk zijn.

Verder is het natuurlijk de vraag of er al is nagedacht over de faseverdeling. Je hebt op fase 1 bijvoorbeeld de kookplaat en wasmachine, tegelijkertijd worden er op fase 3 maar 2 groepen gebruikt. Je zou de groepenverklaring er eens naast moeten leggen om te kijken of het goed is verdeeld.

Aangenomen dat de kookplaat het kan (twee volledig gesloten circuits) is het ook mogelijk om beide groepen van de kookplaat op verschillende aardlekschakelaars aan te sluiten dan ben je ook binnen norm bezig zonder de aanschaf/aanpassing met een 3-fase groep.

[hans electric]

Ik zie ook geen blanke aarddraad 6 kwadraat op de aardrail zitten?? Of is dit gedaan met groen/geel uiterst rechts??

[Elypsion]

Allereerst dank voor jullie snelle reacties! Als ik jullie reacties probeer samen te vatten

• emat is budgetmerk met de nodige risico's van dien
• hier en daar wat 'schoonheidsfoutjes'
• opletten met de verdeling van last over de groepen, specifiek de kookgroep

Wat betreft de verdeling heb ik een poosje geleden een overzichtje proberen te maken. Per fase de grootverbruikers:

1. Inductieplaat, PV en wasmachine
2. stoomoven, vaatwasser
3. combi-oven + stopcontacten keuken (koffiezetapparaat, waterkoker)

True schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:10:
Wat is het vermogen van je omvormer? En het vermogen van je PV-installatie (maximum wattpiek?).

Omvormer is maximaal 3.000W, met iets van 3.800 Wp op het dak.

True schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:26:
[...]
Wat @Xander hierboven aangeeft is correct, ik zal mijn post aanpassen, maar @Elypsion kun je een foto maken van je PV-onderverdeler met de kap er af? Dan weten we het line/load ook met zekerheid als potentieel risico te benoemen of uit te sluiten.

[True]

Elypsion schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:49:
Allereerst dank voor jullie snelle reacties! Als ik jullie reacties probeer samen te vatten

• emat is budgetmerk met de nodige risico's van dien
• hier en daar wat 'schoonheidsfoutjes'
• opletten met de verdeling van last over de groepen, specifiek de kookgroep

Wat betreft de verdeling heb ik een poosje geleden een overzichtje proberen te maken. Per fase de grootverbruikers:

1. Inductieplaat, PV en wasmachine
2. stoomoven, vaatwasser
3. combi-oven + stopcontacten keuken (koffiezetapparaat, waterkoker)

[...]

Omvormer is maximaal 3.000W, met iets van 3.800 Wp op het dak.


[...]

~[Afbeelding]

Zie deze: Juerd in "EMAT aardlekautomaat aanlsuiting" en deze: Juerd in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" posts waar in gegaan wordt op het feit dat de EMAT aardlekautomaten met 'line' en 'load' ongeschikt zijn voor het beveiligen van PV-omvormers.

Simpel gezegd moet je je aardlekautomaat welke naar je omvormer gaat vervangen voor een variant die hiervoor wel geschikt is 'bidirectioneel'. Ik zou proberen dit te verhalen op de installateur van de PV-verdeler, maar gezien de kosten voor een 1-DIN aardlekautomaat die wel geschikt is, bijv. https://www.sandervunderi...t-1p-n-30ma-1-module.html (~45€ thuis) kun je je afvragen of je hier moeite in wilt steken.
Let op dat je bij installeren spanningsloos werkt, dit controleert met een tweepolige spanningsmeter en je het nieuwe component op het juiste moment aandraait. Als je dit niet kan, wil je adviseren iemand hiervoor te vragen.

Gezien hier 30mA aardlekbeveiliging is toegepast is er niets mis om ook 30mA aardlekbeveiliging naar je PV-verdeler toe te passen. Dit maakt je woning veiliger en blijkbaar kan je PV-omvormer ook werken met een 30mA aardlekbeveiliging en is een 100mA of 300mA niet noodzakelijk (soms is dat het wel bij PV-omvormers i.v.m. lekstromen wel belangrijk).

Edit: volgens mij zijn op de foto ook twee verschillende diameters draad in de aardlekautomaten aangesloten dit is best wel een no-go. De dunnere maakt hierdoor altijd minder goed contact met als risico te weinig contactoppervlakte en verwarming van dat deel van het koper met kans op brand.
Dit is met een foto vanaf schuin beneden eventueel beter te zien.

[ Voor 7% gewijzigd door True op 27-07-2026 16:21 ]